P

li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu oz­na­cza­ją­ca spół­gło­skę "p"


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dwu­dzie­sta druga li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;


P p

P ("pe", mi­nu­sku­ła: p) – szes­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dwu­dzie­sta druga li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go i oz­na­cza gło­skę [].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pa

po­u­fa­łe po­że­gna­nie


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. wyraz uży­wa­ny przy po­że­gna­niu z bli­ską osobą bądź dziec­kiem, a także przez dzie­ci


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pa'anga

jed­nost­ka pie­nięż­na Tonga, pań­stwa w Oce­a­nii (1 pa'anga = 100 se­ni­ti)


Źródła:

SJP.pl

Pa-Pa

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca in­stru­ment dęty


Źródła:

Wiktionary

Paa

Pań­stwo­wa Agen­cja Ato­mi­sty­ki


skró­to­wiec

 (1.1) = Pań­stwo­wa Agen­cja Ato­mi­sty­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paam

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gło­śny dźwięk in­stru­men­tu lub wy­strzał


Źródła:

Wiktionary

Paarski

→ Paary


Patrz:Paary

Źródła:

SJP.pl

Paary

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim;


Paary – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Su­siec. Kilka go­spo­darstw wsi leży w woj. pod­kar­pac­kim.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Su­siec. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 550 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pab

rzad­ko: bar, w któ­rym po­da­je się głów­nie piwo i za­ką­ski; pub


Źródła:

SJP.pl

Pabialgina

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go ami­no­fe­na­zon i al­lo­bar­bi­tal


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. farm. pol­ski pre­pa­rat prze­ciw­bó­lo­wy, prze­ciw­go­rącz­ko­wy i uspo­ka­ja­ją­cy, pro­du­ko­wa­ny jako jas­no­żół­ty pro­szek, ta­blet­ki i czop­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pabiamid

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bak­te­ryj­ne­go sto­so­wa­ne­go zew­nętrz­nie w cho­ro­bach skóry, za­wie­ra­ją­ce­go sul­fa­ni­la­mid


Źródła:

SJP.pl

Pabian

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. od Pa­bia­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pabiana

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. od Pa­bian

 (2.2) lp. B. od Pa­bian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pabianek

zdrob­nie­nie od: Pa­bia­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Pabianice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim;


Pa­bia­ni­ce – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu pa­bia­nic­kie­go i gminy wiej­skiej Pa­bia­ni­ce. Dru­gie co do licz­by miesz­kań­ców mia­sto aglo­me­ra­cji łódz­kiej. Pa­bia­ni­ce na­le­żą do Związ­ku Miast Pol­skich. Pod wzglę­dem po­wierzch­ni mia­sto znaj­du­je się na 10. po­zy­cji w wo­je­wództ­wie łódz­kim, a 150. w Pol­sce. Były mia­stem du­chow­nym ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej kra­kow­skiej w po­wie­cie szad­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. Pa­tro­nem mia­sta jest św. Mak­sy­mi­lian Maria Kolbe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pabianicki

przy­miot­nik od: Pa­bia­ni­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Pa­bia­ni­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pabianiczanin

miesz­ka­niec Pa­bia­nic


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­bia­nic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pa­bia­nic, uro­dzo­na w Pa­bia­ni­cach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pabianiczanka

miesz­kan­ka Pa­bia­nic


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­bia­nic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pa­bia­nic, uro­dzo­na w Pa­bia­ni­cach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pabianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­bia­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pabianka

zdrob­nie­nie od: Pa­bia­na (imię żeń­skie)


Pa­bian­ka – stru­ga lewy do­pływ Do­brzyn­ki o dłu­go­ści 9,21 km i sze­ro­ko­ści do 2 m.

Pły­nie na Wy­ży­nie Łódz­kiej, prze­pły­wa przez Pa­bia­ni­ce. Bie­rze swój po­czą­tek jako rów me­lio­ra­cyj­ny. Duży do­pływ wody jest w oko­li­cach ul. Po­to­ko­wej, []. W cen­trum mia­sta ucho­dzi do Do­brzyn­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pabiankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­bian­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pabianostwo

Pa­bian z żoną; Pa­bia­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Pabianowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Pabianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­bia­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pabich

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pabisiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pabjańczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pablo

obce imię mę­skie


Pablo – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Lake.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pabst

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pac

1. re­gio­nal­nie: wiel­ki szczur
2. w Pol­sce mię­dzy­wo­jen­nej: pułk ar­ty­le­rii cięż­kiej


wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. na­śla­du­je krót­ki dźwięk o jas­nej bar­wie, pow­sta­ją­cy przy ude­rze­niu czymś pła­skim o coś, upad­ku mięk­kiej rze­czy na twar­dą po­wierzch­nię, roz­pła­szcza­ją­ca się nie­rzad­ko po upad­ku

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dźwięk. bęc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) reg. ogrom­ny szczur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) wojsk. środ. pułk ar­ty­le­rii cięż­kiej

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (4.1) D. lm. od paca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paca

w bu­dow­nict­wie: ręcz­ne na­rzę­dzie mu­rar­skie w kształ­cie gład­kiej de­secz­ki z uchwy­tem, słu­żą­ce do na­kła­da­nia i roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy; packa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. bud. na­rzę­dzie mu­rar­skie w for­mie krót­kiej deski z rę­ko­je­ścią do wy­rów­ny­wa­nia za­pra­wy na murze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: pac

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: pacać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacan

po­gard­li­wie o oso­bie głu­piej, nie­in­te­li­gent­nej, na­iw­nej lub nie­ma­ją­cej szer­szych ho­ry­zon­tów my­ślo­wych, za­in­te­re­so­wań; dureń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. głu­piec

 (1.2) reg-pl|Bia­ły­stok. czło­wiek ni­skie­go wzro­stu

 (1.3) gwara., reg-pl|Bia­ły­stok. mały chło­piec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacanek

zdrob­nie­nie od: pacan, ma­ją­ce jed­no­cze­śnie cha­rak­ter po­bła­ża­nia


Źródła:

SJP.pl

Pacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ude­rza­nie packą

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lp.; W. lp. od: pacan


Źródła:

Wiktionary

Pacanowianin

miesz­ka­niec Pa­ca­no­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pacanowianka

miesz­kan­ka Pa­ca­no­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pacanowski

przy­miot­nik od: Pa­ca­nów


Źródła:

SJP.pl

Pacanów

po­gard­li­wie o oso­bie głu­piej, nie­in­te­li­gent­nej, na­iw­nej lub nie­ma­ją­cej szer­szych ho­ry­zon­tów my­ślo­wych, za­in­te­re­so­wań; dureń


Ko­zio­łek Ma­to­łek – sym­bol Pa­ca­no­wa

Pa­ca­nów – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Pa­ca­nów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Sie­dzi­ba tejże gminy. Sta­no­wi ważny oś­ro­dek usłu­go­wy dla rol­nict­wa. Leży przy skrzy­żo­wa­niu drogi kra­jo­wej nr 73 (Wi­śniów­ka – Jasło) i drogi kra­jo­wej nr 79 (War­sza­wa – Bytom).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pacato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ła­god­nie, spo­koj­nie


przy­słó­wek

 (1.1) muz. spo­koj­nie, ła­god­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacać

po­tocz­nie, rzad­ko: ude­rzać, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni, np. packą


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. pac­nąć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|pac­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pace

za poz­wo­le­niem, z całym sza­cun­kiem (dla opi­nii do­pie­ro co wy­gło­szo­nej) - za­po­wiedź wy­ra­że­nia za­strze­żeń lub opi­nii ne­ga­tyw­nej


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C. lp. od: paka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacek

1. przy­rząd do za­bi­ja­nia much
2. w bu­dow­nict­wie: ręcz­ne na­rzę­dzie mu­rar­skie słu­żą­ce do na­kła­da­nia i roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy; paca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pacemaker

[czy­taj: pejs­mej­ker] za­wod­nik wyz­na­cza­ją­cy tempo, np. biegu


Źródła:

SJP.pl

Pacemakerka

→ pa­ce­ma­ker [czy­taj: pejs­mej­ker­ka]


Źródła:

SJP.pl

Pacewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pach

wy­krzy­knik, czę­sto pow­ta­rza­ny, na­śla­du­ją­cy od­głos wy­bu­chu lub stu­ko­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. woń

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pacha


Pach (nazwa hi­sto­rycz­na: Nie­słu­cho­wo-Pach) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Na­wie­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w Ame­li­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacha

1. wgłę­bie­nie mię­dzy górną, wew­nętrz­ną czę­ścią ręki a bo­kiem klat­ki pier­sio­wej, wy­stę­pu­ją­ce u ludzi i niek­tó­rych ssa­ków;
2.
a) otwór na ramię w ubra­niu;
b) część ubra­nia znaj­du­ją­ca się w miej­scu pachy ana­to­micz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. wgłę­bie­nie pod sta­wem ra­mien­nym;

 (1.2) kraw. wcię­cie w gór­nej czę­ści gar­de­ro­by na wszy­cie rę­ka­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachamama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. an­dyj­ska i in­ka­ska bo­gi­ni utoż­sa­mia­na z zie­mią i przy­ro­dą;


Pa­cha­ma­ma lub Mama Pacha (kecz. "Matka Zie­mia") – in­ka­ska bo­gi­ni ziemi, za­pew­nia­ją­ca żyz­ność pól i płod­ność, wy­o­bra­ża­na pod po­sta­cią smo­czy­cy, opie­kun­ka siewu i żniw, od­po­wie­dzial­na za trzę­sie­nia ziemi. Pa­cha­ma­ma uz­na­wa­na jest za mał­żon­kę boga stwór­cy Pacha Ka­ma­qa, a w innej wer­sji mitu – boga słoń­ca Inti. Za świę­te zwie­rzę bo­gi­ni Pa­cha­ma­my uz­na­je się lamę. Pod­czas chry­stia­ni­za­cji Peru przez Hisz­pa­nów, Pa­cha­ma­ma iden­ty­fi­ko­wa­na była z Ma­ry­ją. W ra­mach kultu Pa­cha­ma­my skła­da­no ofia­ry z dzie­ci.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pacharzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pę­cherz


Źródła:

Wiktionary

Pachciarka

dawne okre­śle­nie na ko­bie­tę dzier­ża­wią­cą od kogoś całe go­spo­dar­stwo rolne lub jego część


Źródła:

SJP.pl

Pachciarski

przy­miot­nik od: pach­ciarz; do­ty­czą­cy pach­cia­rza lub po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z pach­cia­rzem


przy­miot­nik

 (1.1) daw. od­no­szą­cy się do pach­cia­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachciarstwo

daw­niej: pro­ces dzier­ża­wie­nia od kogoś ca­łe­go go­spo­dar­stwa rol­ne­go lub jego czę­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. dzier­ża­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachciarz

daw­niej: osoba dzier­ża­wią­ca od kogoś go­spo­dę, trzo­dę itp.; aren­darz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba trzy­ma­ją­ca coś w pach­cie, dzier­ża­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachelbel

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pachinko

[czy­taj: pa­czin­ko] ja­poń­ski au­to­mat do gier po­dob­ny do flip­pe­ra


Zo­bacz też: Pa­chin­ko (se­rial te­le­wi­zyj­ny).

Pa­chin­ko (jap. パチンコ) – ja­poń­ska gra au­to­ma­to­wa, przy­po­mi­na­ją­ca po­łą­cze­nie bi­lar­du i pin­bal­la, ale po­zba­wio­na „łapek” (ang. "flip­pers").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pachira

tro­pi­kal­ne drze­wo afry­kań­skie z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, np. ba­o­bab, du­rian


Źródła:

SJP.pl

Pachla

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pachniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pachniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) lwów. nos


Źródła:

Wiktionary

Pachnica

pach­ni­ca dę­bo­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych; pach­ni­ca próch­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Pachnidło

per­fu­my, pach­ną­cy kos­me­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. ole­jek lub per­fu­my


Pach­ni­dło: Hi­sto­ria pew­ne­go mor­der­cy (niem. "Das Par­fum. Die Ges­chich­te eines Mörders") – po­wieść nie­miec­kie­go pi­sa­rza Pa­tric­ka Süskinda, wy­da­na w 1985 roku. Jej bo­ha­ter, Jan Bap­ty­sta Gre­no­u­il­le, nie­ślub­ny syn pa­ry­skiej hand­lar­ki ry­ba­mi, ob­da­rzo­ny jest nie­praw­do­po­dob­nym wę­chem – po­strze­ga świat wy­łącz­nie przez pryz­mat tego zmy­słu. Po­cząt­ko­wo po­moc­nik gar­ba­rza, potem cze­lad­nik per­fu­miar­ski, na sku­tek ob­se­syj­nej po­go­ni za ide­al­nym za­pa­chem po­peł­nia sze­reg mor­derstw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pachnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pach­nieć.


Źródła:

Wiktionary

Pachnieć

wy­dzie­lać woń, za­pach, który jest zwy­kle przy­jem­ny, być peł­nym przy­jem­ne­go za­pa­chu; pach­nąć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­dzie­lać jakiś za­pach, zwy­kle przy­jem­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachnik

pół­noc­no­e­u­ro­pej­ski leśny owad z ro­dzi­ny żu­ko­wa­tych z po­drzę­du chrzą­szczy wie­lo­żer­nych, za­miesz­ku­ją­cy gni­ją­ce pnie drzew, głów­nie dębów i wierzb; pach­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Pachnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pach­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Pachnolit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków, jed­no­wod­ny hek­sa­flu­o­ro­gli­nian so­do­wo-wap­nio­wy;


Pach­no­lit – mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków, jed­no­wod­ny hek­sa­flu­o­ro­gli­nian so­do­wo-wap­nio­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pachnotka

ga­tu­nek jed­no­rocz­nej ro­śli­ny ole­i­stej z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, ho­do­wa­ny w kra­jach az­ja­tyc­kich dla owo­ców, z któ­rych na­stęp­nie otrzy­mu­je się olej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ga­tu­nek jed­no­rocz­nej ro­śli­ny ole­i­stej z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachnący

pełen aro­ma­tu, wy­dzie­la­ją­cy przy­jem­ny za­pach; aro­ma­tycz­ny, wonny


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: pach­nąć, pach­nieć

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który wy­dzie­la łatwo wy­czu­wal­ny za­pach, naj­czę­ściej przy­jem­ny

 (2.2) bot. człon nazwy ro­ślin cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się in­ten­syw­nym za­pa­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachnąć

wy­dzie­lać woń, za­pach, który jest zwy­kle przy­jem­ny, być peł­nym przy­jem­ne­go za­pa­chu; pach­nieć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wy­dzie­lać jakiś za­pach, zwy­kle przy­jem­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacholak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacholczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacholczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacholec

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacholica

daw­niej: dziew­czy­na do po­sług; sługa, słu­żą­ca, dziew­ka, go­spo­sia


Źródła:

SJP.pl

Pacholik

zdrob­nie­nie od: pa­choł - słu­pek peł­nią­cy rolę ostrze­gaw­czą i ochron­ną, sta­wia­ny na jezd­niach lub to­ro­wi­skach w kon­kret­nym celu


Źródła:

SJP.pl

Pacholski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacholątko

mały chło­piec nie­u­mie­ją­cy je­szcze mówić, nie­mow­lę; pa­cho­lęct­wo


Źródła:

SJP.pl

Pacholę

1. dawne okre­śle­nie na chłop­ca, wy­rost­ka;
2. dawne okre­śle­nie na chłop­ca do po­sług słu­żą­ce­go we dwo­rze szla­chec­kim lub w mniej­szych, za­moż­nych go­spo­dar­stwach; gier­mek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. chło­piec

 (1.2) gier­mek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacholęctwo

mały chło­piec nie­u­mie­ją­cy je­szcze mówić, nie­mow­lę; pa­cho­ląt­ko


Źródła:

SJP.pl

Pacholęcy

taki, który jest wła­ści­wy pa­cho­lę­ciu, na­le­ży do pa­cho­lę­cia lub taki, do któ­re­go na­le­żą pa­cho­lę­ta; chło­pię­cy


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy pa­cho­lę­ciu, na­le­żą­cy do pa­cho­lę­cia

 (1.2) zło­żo­ny z pa­cho­ląt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachomiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pachomiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Pa­cho­miu­sza


Źródła:

Wiktionary

Pachowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pachowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pachowy

przy­miot­nik od: pacha; po­wią­za­ny, na­le­żą­cy do pachy ana­to­micz­nej lub jej oko­lic


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pachą, do­ty­czą­cy pachy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachoł

słu­pek na po­kła­dzie stat­ku lub na­brze­żu, na który za­kła­da się cumy; poler


Pa­choł, Pa­cho­la (słow. "Pachoľa") – znaj­du­ją­cy się w grani głów­nej Tatr Za­chod­nich szczyt o wy­so­ko­ści 2166 m n.p.m. Po­ło­żo­ny jest w tej grani po­mię­dzy Ba­nów­ką (2178 m), od któ­rej od­dzie­la go Ba­ni­kow­ska Prze­łęcz (2043 m), a Spa­lo­ną Kopą (2087 m), od któ­rej od­dzie­la go nie­wiel­ka Spa­lo­na Prze­łęcz (2046 m).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pachołek

czło­wiek peł­nią­cy ja­kieś po­słu­gi u kogoś lub po­moc­nik, który służy w ma­gi­stra­cie, są­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek peł­nią­cy służ­bę

 (1.2) po­gard. czło­wiek za­cho­wu­ją­cy się jak sługa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przy­droż­ny słu­pek ostrze­gaw­czy lub ogra­ni­cza­ją­cy ruch

 (2.2) słu­pek słu­żą­cy do mo­co­wa­nia cum i szprin­gów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacht

daw­niej:
1. najem, dzier­ża­wa; aren­da;
2. opła­ta za dzier­ża­wę; aren­da;
3. to, co dzier­żaw­ca osią­ga z najmu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. dzier­ża­wa, aren­da

 (1.2) dzier­żaw­ne, czynsz


Pacht – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Ka­wę­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Pod­czas II wojny świa­to­wej, w la­tach 1941–1942 ko­lo­nia była czę­ścią getta wiej­skie­go Cza­chu­lec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pachta

1. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: kra­dzież owo­ców lub wa­rzyw z dzia­łek i ogro­dów;
2. daw­niej:
a) najem, dzier­ża­wa; aren­da, pacht;
b) opła­ta za dzier­ża­wę; aren­da, pacht


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Sie­moń,Dulsk,Mal­bork,Chełm­ża,Ko­cie­wie,Gru­dziądz,Byd­goszcz. reg-pl|Gdańsk. kra­dzież owo­ców z cu­dze­go sadu

 (1.2) gw-pl|Ko­cie­wie. kra­dzież


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachtować

daw­niej: mieć coś w pach­cie, dzier­ża­wie; dzier­ża­wić


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. mieć w pach­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachtowy

przy­miot­nik od: pacht; taki, który do­ty­czy, od­no­si się do pach­tu, dzier­ża­wy; dzier­żaw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) daw. zwią­za­ny z pach­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachucki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pachulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pachuta

naz­wi­sko


Pa­chu­ta – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Clar­ke.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pachwina

1. miej­sce znaj­du­ją­ce się mię­dzy dolną, bocz­ną czę­ścią brzu­cha a wew­nętrz­ną po­wierzch­nią gór­nej czę­ści uda;
2. część li­ścia znaj­du­ją­ca się mię­dzy górną stro­ną na­sa­dy tego li­ścia a jego ło­dy­gą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. za­głę­bie­nie mię­dzy dolną (u czło­wie­ka) lub tylną (u zwie­rząt) bocz­ną czę­ścią pod­brzu­sza a wew­nętrz­ną po­wierzch­nią gór­nej czę­ści uda

 (1.2) bot. miej­sce mię­dzy górną stro­ną na­sa­dy li­ścia a ło­dy­gą

 (1.3) spoż. mięso wie­przo­we z pa­chwi­ny (1.1)


Pa­chwi­na ( in­gu­en) – ob­szar ciała u styku mię­dzy tu­ło­wiem a udem. Pa­chwi­na znaj­du­je się z przo­du ciała, po obu stro­nach, gdzie dolna część ścia­ny jamy brzusz­nej styka się z udem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pachwinowy

przy­miot­nik od: pa­chwi­na; zwią­za­ny z pa­chwi­ną, umiej­sco­wio­ny w pa­chwi­nie lub w oko­li­cach pa­chwi­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­chwi­ną, do­ty­czą­cy pa­chwi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pachycefalozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie


Pa­chy­ce­fa­lo­za­ur ("Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­rus", ze sta­ro­żyt­nej greki "gru­bo­gło­wy ja­szczur", od "pachy" – "gruby", "cep­ha­le" – "głowa" i "sa­u­ros" – "ja­szczur") – ro­dzaj gru­bo­gło­we­go di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie (do­kład­niej ma­strycht) w dzi­siej­szej Ame­ry­ce Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pachycefalozaury

in­fra­rząd ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych z po­drzę­du mar­gi­no­ce­fa­li


Pa­chy­ce­fa­lo­za­u­ry (Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­ria) – in­fra­rząd dwu­noż­nych, ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych z po­drzę­du mar­gi­no­ce­fa­li. Pa­chy­ce­fa­lo­za­u­ry miały sze­ro­ki za­kres wy­stę­po­wa­nia ge­o­gra­ficz­ne­go i były mocno zróż­ni­co­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pachydermia

zgru­bie­nie skóry wy­ni­ka­ją­ce z przy­ro­stu tkan­ki łącz­nej oraz z bro­daw­ko­wa­te­go roz­ro­stu na­skór­ka, uz­na­wa­ne za stan prze­dra­ko­wy


Pa­chy­der­mia, ina­czej skó­rza­stość (łac. "pa­chy­der­mia la­ryn­gis") – ter­min opi­su­ją­cy od­po­wied­nik ro­go­wa­ce­nia bia­łe­go błon ślu­zo­wych (le­u­ko­pla­kia) z lo­ka­li­za­cją w krta­ni.

Pa­chy­der­mia uz­na­wa­na jest za stan prze­dra­ko­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pachyzaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy pro­za­u­ro­po­dów; pla­te­o­za­ur


Źródła:

SJP.pl

Pachówka

sza­ro­bru­nat­ny ga­tu­nek owada za­li­cza­ny do ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny kra­jów eu­ro­az­ja­tyc­kich i pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich


Źródła:

SJP.pl

Pacia

gęsta sub­stan­cja pow­sta­ła wsku­tek roz­ro­bie­nia ciała sta­łe­go w pły­nie; paćka, papka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. paćka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paciaja

sub­stan­cja o gę­stej kon­sy­sten­cji pow­sta­ła po roz­ro­bie­niu ja­kie­goś ciała sta­łe­go w cie­czy; paćka, pacia, papka


Źródła:

SJP.pl

Pacianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ciać.


Źródła:

Wiktionary

Paciać

po­tocz­nie: grze­bać w czymś mięk­kim lub mo­krym


Źródła:

SJP.pl

Paciep

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. i daw. ciem­ność, mrok, ćma; także za­ciem­nio­ne, zam­glo­ne miej­sce

 (1.2) śrpol. i daw. ciem­na jama, wnęka lub ja­ski­nia

 (1.3) daw. gw-pl|Książ­ni­ce Wiel­kie, Pożóg, Ko­cy­ja­nów. tylko w zwro­cie „pod pa­ciep”: stro­na pół­noc­na

 (1.4) daw. gw-pl|Rop­czy­ce. pole usy­tu­o­wa­ne ku pół­no­cy


Źródła:

Wiktionary

Paciepnica

pa­ciep­ni­ca ziem­nia­cza­na - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pacierz

1. mod­lit­wa po­ran­na lub wie­czor­na
2. daw­niej: krę­go­słup, krzyż
3. dawna lu­do­wa miara czasu, oz­na­cza­ją­ca czas po­trzeb­ny na od­mó­wie­nie mod­lit­wy "ojcze nasz" (ok. 25 se­kund)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zbiór mod­litw chrze­ści­jań­skich;

 (1.2) rel. Mod­lit­wa Pań­ska (Ojcze nasz)

 (1.3) pot. mod­lit­wa (chrze­ści­jań­ska)

 (1.4) daw. krę­go­słup

 (1.5) pot. miara czasu równa około 25 se­kun­dom


Pa­cierz – zbiór mod­litw obej­mu­ją­cy zwy­kle:

Nazwa pol­ska, za poś­red­nict­wem ję­zy­ka cze­skie­go ( páteř), wy­wo­dzi się od pier­wszych słów mod­lit­wy po Pater no­ster.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacierzowy

→ pa­cierz


Patrz:pacierz

Źródła:

SJP.pl

Pacierzów

wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim


Pa­cie­rzów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kłom­ni­ce.

W la­tach 1954-1957 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pa­cie­rzów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Kłom­ni­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pacierzówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiośl. przest. łódź ma­ją­ca za os­no­wę jeden pa­cierz (deskę)


Źródła:

Wiktionary

Pacifica

[czy­taj: paSYfika lub paS-Ifika]
1. model sa­mo­cho­du marki Chrys­ler;
2. model gi­ta­ry elek­trycz­nej marki Ya­ma­ha


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pat


Źródła:

Wiktionary

Paciorecznik

by­li­na z ro­dzi­ny pa­cio­recz­ni­ko­wa­tych; kanna


Pa­cio­recz­nik, kanna ("Canna" ) – ro­dzaj ro­ślin z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny pa­cio­recz­ni­ko­wa­tych ("Can­na­ce­ae" ). Na­le­ży do niego we­dług róż­nych ujęć sy­ste­ma­tycz­nych 10, 20 lub nawet 50 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (na pół­noc od Ar­gen­ty­ny) i Ame­ry­ki Pół­noc­nej (część po­łud­nio­wa i po­łud­nio­wo-wschod­nia, po Ka­ro­li­nę Po­łud­nio­wą).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paciorecznikowate

o ce­chach pa­cio­recz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Paciorecznikowaty

o ce­chach pa­cio­recz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Paciorek

1. zdrob­nie­nie od: pa­cierz;
2. ku­lecz­ka lub kost­ka z ot­wo­rem na nić; koral, ko­ra­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­cierz, wie­czor­na mod­lit­wa dzie­cię­ca

 (1.2) po­je­dyn­czy mały ko­ra­lik na­ni­za­ny na nitkę lub sznu­rek, np. w ró­żań­cu

 (1.3) daw. w licz­bie mno­giej jako sy­no­nim ró­żań­ca czy ko­ron­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paciorki

sznu­rek z na­ni­za­ny­mi ku­lecz­ka­mi; ko­ra­le


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stpol. ró­ża­niec

 (1.2) nitka z naw­le­czo­ny­mi ko­ra­li­ka­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., D. i W. lm. od: pa­cio­rek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paciorkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paciorkowaty

po­dob­ny do pa­cior­ka, nie­wiel­kiej kulki wy­ko­na­nej z drew­na lub z in­ne­go ma­te­ria­łu, po­sia­da­ją­cej ot­wo­ry na nić lub taki, który przy­po­mi­na sznur tych kulek; pa­cior­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Paciorkowcowy

wy­wo­ła­ny, spo­wo­do­wa­ny przez dzia­ła­nie pa­cior­kow­ców lub w jakiś inny spo­sób po­wią­za­ny z pa­cior­kow­ca­mi


przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z pa­cior­kow­cem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paciorkowiec

1. bak­te­ria cho­ro­bot­wór­cza; strep­to­kok;
2. pa­cior­ko­wiec za­pa­le­nia płuc - bak­te­ria wy­wo­łu­ją­ca m.in. za­pa­le­nie płuc, opon móz­go­wych i opłuc­nej; pne­u­mo­kok;
3. ro­dzaj krzacz­ko­wa­te­go glona; Cy­sto­se­i­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) biol. bak­te­ria, która ukła­da się w pary lub łań­cusz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paciorkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paciorkowy

po­dob­ny do pa­cior­ka, nie­wiel­kiej kulki wy­ko­na­nej z drew­na lub z in­ne­go ma­te­ria­łu, po­sia­da­ją­cej ot­wo­ry na nić lub taki, który przy­po­mi­na sznur tych kulek; pa­cior­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Paciornica

sza­ro­be­żo­wy owad z rzędu mu­chó­wek za­li­cza­ny do ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paciuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Li­ma­now­skie. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we,Lwów,Ka­mie­niec Po­dol­ski. roln. wie­przek

 (1.2) gw-pl|Tu­li­gło­wy,Gdów,Boch­nia,Rop­czy­ce. tucz­nik, świ­nia w okre­sie tu­cze­nia

 (1.3) gw-pl|Pi­sa­rzo­wi­ce. świ­nia

 (1.4) reg-pl|Kresy pół­noc­ne. zob. pacuk.


Źródła:

Wiktionary

Paciuszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paciyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. krę­go­słup


Źródła:

Wiktionary

Pacjencja

daw­niej: cier­pli­wość


Źródła:

SJP.pl

Pacjencki

→ pa­cjent


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­cjen­ta


Patrz:pacjent

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacjent

1. chora osoba zwra­ca­ją­ca się o po­ra­dę do le­ka­rza, bę­dą­ca pod opie­ką le­ka­rza;
2. śro­do­wi­sko­wo: pa­cjent zero - pier­wszy no­si­ciel cho­ro­by za­kaź­nej zi­den­ty­fi­ko­wa­ny na po­cząt­ku epi­de­mii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która ko­rzy­sta ze świad­czeń opie­ki zdro­wot­nej;


Pa­cjent – osoba ko­rzy­sta­ją­ca ze świad­czeń opie­ki zdro­wot­nej, nie­za­leż­nie od tego, czy jest zdro­wa, czy chora (de­fi­ni­cja Świa­to­wej Or­ga­ni­za­cji Zdro­wia). Inna de­fi­ni­cja za pa­cjen­ta uz­na­je:

nie­za­leż­nie, czy jest zdro­wy, czy chory.

W pra­wie pol­skim de­fi­ni­cję pa­cjen­ta za­wie­ra m.in. usta­wa o pra­wach pa­cjen­ta i Rzecz­ni­ku Praw Pa­cjen­ta, która re­gu­lu­je także ka­ta­log praw pa­cjen­ta oraz za­sa­dy do­stę­pu do do­ku­men­ta­cji me­dycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacjentka

chora ko­bie­ta zwra­ca­ją­ca się o po­ra­dę do le­ka­rza, bę­dą­ca pod opie­ką le­ka­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­zo­sta­ją­ca pod opie­ką le­kar­ską lub zwra­ca­ją­ca się do le­ka­rza o po­ra­dę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacjentorok

śro­do­wi­sko­wo: jed­nost­ka obli­cze­nio­wa równa jed­ne­mu ro­ko­wi le­cze­nia pa­cjen­ta, uży­wa­na w ba­da­niach kli­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Packa

1. przy­rząd do za­bi­ja­nia much
2. w bu­dow­nict­wie: ręcz­ne na­rzę­dzie mu­rar­skie słu­żą­ce do na­kła­da­nia i roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy; paca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd do za­bi­ja­nia much

 (1.2) rzem. bud. na­rzę­dzie do wy­gła­dza­nia ma­te­ria­łu mu­rar­skie­go na ścia­nie

 (1.3) sport. pry­mi­tyw­na drew­nia­na ra­kie­ta do nauki gry w te­ni­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Packraft

[czy­taj: pa­kraft] mała, prze­no­śna łódź pon­to­no­wa


Źródła:

SJP.pl

Packrafting

[czy­taj: pa­kraf­ting] re­kre­a­cja po­le­ga­ją­ca na pły­wa­niu pac­kraf­tem


Źródła:

SJP.pl

Packraftowy

→ pac­kraft [czy­taj: pa­kraf­to­wy]


Źródła:

SJP.pl

Packshot

[czy­taj: pak­szot] fo­to­gra­fia lub zbiór fo­to­gra­fii umie­szcza­ny w ogło­sze­niu lub fil­mie re­kla­mo­wym


Packs­hot – uży­wa­ny w bran­ży re­kla­mo­wej ter­min okre­śla­ją­cy przed­sta­wie­nie pro­duk­tu za po­mo­cą sta­tycz­ne­go lub ru­cho­me­go obra­zu.

In­te­rak­tyw­ne packs­ho­ty, tzw. obro­to­we, uzy­sku­je się wy­ko­nu­jąc sek­wen­cję zdjęć, po­ka­zu­ją­cą pro­dukt pod róż­ny­mi ką­ta­mi, którą na­stęp­nie skła­da się w pre­zen­ta­cję. Tego typu packs­ho­ty naj­czę­ściej uży­wa­ne są w e-com­mer­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pacnięcie

po­tocz­nie:
1. ude­rzyć, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni, np. packą;
2. upaść z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem; klap­nąć


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pac­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacnąć

po­tocz­nie:
1. ude­rzyć, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni, np. packą;
2. upaść z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem; klap­nąć


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. pacać)

 (1.1) pot. ude­rzyć w coś, zwy­kle sze­ro­ką, pła­ską po­wierzch­nią

 (1.2) pot. upaść mięk­ko z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem, klap­nąć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paco

w bu­dow­nict­wie: ręcz­ne na­rzę­dzie mu­rar­skie w kształ­cie gład­kiej de­secz­ki z uchwy­tem, słu­żą­ce do na­kła­da­nia i roz­pro­wa­dza­nia za­pra­wy; packa


Źródła:

SJP.pl

Pacta

[czy­taj: pakta] zbiór umów lub zo­bo­wią­zań wobec kogoś


Źródła:

SJP.pl

Pacuk

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Su­praśl,gu­ber­nia au­gu­stow­ska,Litwa,Bia­ło­ruś,Buj­wi­dze,Ło­pa­tow­szczyz­na,Bar­to­szy­ce,Bra­sław­szczyz­na. reg-pl|Kresy pół­noc­ne,Wilno. szczur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacura

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacuła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pacyent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pa­cjent


Źródła:

Wiktionary

Pacyfa

sym­bol po­ko­ju; pa­cyf­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znak, sym­bol pa­cy­fiz­mu i po­ko­ju;


Pa­cy­fa – sym­bol pa­cy­fiz­mu, znak po­ko­ju. Jego twór­cą jest bry­tyj­ski pro­jek­tant, który do opra­co­wa­nia sym­bo­lu wy­ko­rzy­stał al­fa­bet se­ma­fo­ro­wy, uży­wa­ny daw­niej przez ma­ry­na­rzy: na kole umie­ścił li­te­ry N i D tego al­fa­be­tu (ang. "Nuc­le­ar Di­sar­ma­ment" – nu­kle­ar­ne roz­bro­je­nie). Cza­sa­mi spo­ty­ka się błęd­ny po­gląd, ja­ko­by pier­wot­nym po­my­sło­daw­cą sym­bo­lu był lord Ber­trand Rus­sell. W la­tach 60. i 70. XX wieku był zwy­kle uży­wa­ny przez ruch hip­pi­sow­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacyficzka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mo­na­rek


Źródła:

SJP.pl

Pacyficzny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­cy­fi­ku (Oce­a­nu Spo­koj­ne­go), ży­ją­cy w Pa­cy­fi­ku; typ pa­cy­ficz­ny - od­mia­na rasy żół­tej czło­wie­ka (cha­rak­te­ry­stycz­ny dla miesz­kań­ców az­ja­tyc­kie­go wy­brze­ża Oce­a­nu Spo­koj­ne­go)


przy­miot­nik

 (1.1) za­miesz­ku­ją­cy Pa­cy­fik, zwią­za­ny z Pa­cy­fi­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyfik

naj­więk­szy i naj­głęb­szy na­tu­ral­ny zbior­nik wodny na Ziemi; Ocean Spo­koj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Ocean Spo­koj­ny.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyfikacja

bru­tal­ne tłu­mie­nie wszel­kich bun­tów, pow­stań na­ro­do­wych siłą zbroj­ną oraz pro­wa­dze­nie po­li­ty­ki ter­ro­ru wobec lud­no­ści oku­po­wa­ne­go te­ry­to­rium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tłu­mie­nie buntu, pow­sta­nia, straj­ku itp., zwy­kle przy uży­ciu siły zbroj­nej;


Pa­cy­fi­ka­cja (od pax „pokój”) – uspo­ko­je­nie, wpro­wa­dze­nie po­ko­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacyfikacyjny

zwią­za­ny z pa­cy­fi­ka­cją


Źródła:

SJP.pl

Pacyfikator

osoba, która bie­rze udział w pa­cy­fi­ka­cji, używa siły zbroj­nej do stłu­mie­nia bun­tów, pow­stań na­ro­do­wych


Pa­cy­fi­ka­tor (ang. "The Pa­ci­fier") – film ko­me­dio­wy, któ­re­go głów­nym bo­ha­te­rem jest po­rucz­nik służb spe­cjal­nych, Shane Wolfe. Ma on za za­da­nie odbić pro­fe­so­ra Plum­me­ra, jed­nak gdy pro­fe­sor zo­sta­je za­bi­ty, otrzy­mu­je po­le­ce­nie ochro­ny ro­dzi­ny pro­fe­so­ra: jego żony oraz dzie­ci - Zoe, Setha, Lulu, Pe­te­ra i Ty­le­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pacyfikatorka

→ pa­cy­fi­ka­tor


Patrz:pacyfikator

Źródła:

SJP.pl

Pacyfikatorski

ty­czą­cy się zwo­len­ni­ków pa­cy­fiz­mu, dzia­ła­ją­cy tak, jak zwo­len­ni­cy pa­cy­fiz­mu


Źródła:

SJP.pl

Pacyfikał

bo­ga­to zdo­bio­ny, zaz­wy­czaj srebr­ny re­lik­wiarz w kształ­cie krzy­ża lub mon­stran­cji w ko­ście­le ka­to­lic­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rel. ro­dzaj re­lik­wia­rza lub świę­te­go wi­ze­run­ku po­da­wa­ny wier­nym do ucz­cze­nia po­ca­łun­kiem w daw­nej li­tur­gii ła­ciń­skiej;


Pa­cy­fi­kał (z łac. "pa­ci­fi­ca­le", od "pa­ci­fi­cus" – pokój czy­nią­cy) – dawny sprzęt li­tur­gicz­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim.

Pa­cy­fi­kał wpro­wa­dzo­no jako na­miast­kę po­ca­łun­ku po­ko­ju - prze­ka­zy­wa­ne­go wśród du­cho­wień­stwa pod­czas od­pra­wia­nia mszy - po­cząt­ko­wo w for­mie pro­sto­kąt­nej lub owal­nej ta­blicz­ki ze stop­ką, bez re­lik­wii, którą po­da­wa­no wier­nym do uca­ło­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacyfikować

bru­tal­nie tłu­mić bunty, pow­sta­nia na­ro­do­we przy uży­ciu siły zbroj­nej oraz pro­wa­dzić po­li­ty­kę ter­ro­ru wobec lud­no­ści oku­po­wa­ne­go te­ry­to­rium


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­cy­fi­ko­wać)

 (1.1) tłu­mić siłą fi­zycz­ną lub zbroj­ną prze­ja­wy buntu, oporu, straj­ków bądź za­mie­szek

 (1.2) książk. ła­go­dzić kon­flik­ty lub wy­ci­szać ne­ga­tyw­ne emo­cje i na­stro­je w okre­ślo­nej zbio­ro­wo­ści

 (1.3) przest. skła­niać stro­ny do ugody lub pro­wa­dzić ne­go­cja­cje po­ko­jo­we da­ta­def|1704.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyfista

zwo­len­nik pa­cy­fiz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik pa­cy­fiz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyfistka

zwo­len­nicz­ka pa­cy­fiz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: pa­cy­fi­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyfistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­cy­fi­stycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Pacyfistyczny

przy­miot­nik od: pa­cy­fizm; po­wią­za­ny z pa­cy­fiz­mem i z jego zwo­len­ni­ka­mi lub pro­pa­gu­ją­cy, gło­szą­cy hasła pa­cy­fiz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­cy­fiz­mu lub zwią­za­ny z pa­cy­fi­sta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyfizm

ruch spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny, któ­re­go głów­nym celem jest pro­pa­go­wa­nie po­ko­ju i po­tę­pia­nie wszel­kich dzia­łań wo­jen­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gląd gło­szą­cy pokój i ko­niecz­ność za­prze­sta­nia wojen


Pa­cy­fizm ( pac- od pax dpn. pacis „pokój” oraz -ficus od fa­ce­re „czy­nić”) – ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny dą­żą­cy do po­ko­ju, po­tę­pia­ją­cy wojny, a także przy­go­to­wa­nia do nich. Pa­cy­fi­ści do­ma­ga­ją się usta­no­wie­nia trwa­łe­go po­ko­ju mię­dzy na­ro­da­mi oraz chcą, aby wszel­kie kon­flik­ty roz­wią­zy­wa­ne były zgod­nie z li­te­rą prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go bez ucie­ka­nia się do uży­cia sił zbroj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacyfka

sym­bol po­ko­ju; pa­cy­fa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pa­cy­fa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyka

daw­niej:
1. de­szczuł­ka z rącz­ką do wy­gła­dza­nia wapna;
2. prze­no­śnie: za­pra­wa mu­rar­ska, tynk


Źródła:

SJP.pl

Pacykarski

do­ty­czą­cy pa­cy­ka­rza, pa­cy­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Pacykarz

po­gard­li­we okre­śle­nie na kiep­skie­go ma­la­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. mu­rarz-tyn­karz

 (1.2) po­gard. kiep­ski ma­larz-ar­ty­sta

 (1.3) środ. teatr. aktor, który nied­ba­le na­kła­da sobie cha­rak­te­ry­za­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacykować

nie­u­mie­jęt­nie lub nied­ba­le ma­lo­wać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pa­cy­ko­wać)

 (1.1) pot. pejor. ma­lo­wać w nie­u­dol­ny spo­sób (ar­ty­stycz­nie, dla kon­ser­wa­cji lub dla na­da­nia okre­ślo­ne­go ko­lo­ru)

 (1.2) przest. na­kła­dać za­pra­wę na mur, wy­gła­dzać za­pra­wę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­cy­ko­wać się (dk. wy­pa­cy­ko­wać się)

 (2.1) pot. pejor. ma­lo­wać się w nie­u­dol­ny bądź prze­sad­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyna

gwa­ro­wo: gruda błota, gliny, gruzu itp.; pe­cy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gruda ziemi, błota, gliny, gruzu

 (1.2) pot. głowa


Pa­cy­na – wieś so­łec­ka (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie Pa­cy­na.

Pa­cy­na uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską około 1519 roku, zde­gra­do­wa­na przed 1579 ro­kiem. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gą­biń­skim ziemi go­sty­niń­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacynka

nie­wiel­ka lalka te­a­tral­na na­kła­da­na na dłoń i po­ru­sza­na pal­ca­mi ak­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. lalka na­kła­da­na na dłoń i po­ru­sza­na pal­ca­mi;

 (1.2) osoba bez­wol­nie ste­ro­wa­na przez in­nych


Pa­cyn­ka – ro­dzaj lalki te­a­tral­nej na­kła­da­nej na dłoń jak rę­ka­wicz­ka i po­ru­sza­nej pal­ca­mi ak­to­ra-ani­ma­to­ra.

Aktor zwy­kle trzy­ma rękę w górze nad pa­ra­wa­nem. Palce po­ru­sza­ją głowę i ręce lalki. Pa­cyn­kę można na­ło­żyć na palce w różny spo­sób np. głowa na palec wska­zu­ją­cy, kciuk i palec ser­decz­ny ob­słu­gu­ją ręce lalki; głowa na dwóch sty­ka­ją­cych się kciu­kach, po­zo­sta­łe palce obu rąk sta­no­wią dło­nie pa­cyn­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pacynkowy

przy­miot­nik od: pa­cyn­ka; zwią­za­ny, do­ty­czą­cy pa­cy­nek lub wpra­wia­ny w ruch tak, jak pa­cyn­ki


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­cyn­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pacyński

przy­miot­nik od: Pa­cy­na


Źródła:

SJP.pl

Paczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. pacz­ka.

 (1.2) zdrobn. od pak


Źródła:

Wiktionary

Paczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Pacześny

gwa­ro­wo: zro­bio­ny z gru­be­go płót­na ut­ka­ne­go z pa­cze­si; zgrzeb­ny


Źródła:

SJP.pl

Paczka

1. pewna ilość cze­goś za­pa­ko­wa­na i prze­wią­za­na sznur­kiem lub czymś po­dob­nym; pa­ku­nek;
2. nie­wiel­ka grup­ka ludzi za­przy­jaź­nio­nych ze sobą, po­łą­czo­na wspól­ny­mi spra­wa­mi, za­in­te­re­so­wa­nia­mi;
3. po­tocz­nie o pręd­ko­ści rów­nej stu ki­lo­me­trom na go­dzi­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poczt. prze­sył­ka pocz­to­wa nie mie­szczą­ca się lub nie na­da­ją­ca się do wy­sła­nia li­stem;

 (1.2) pot. grupa przy­ja­ciół

 (1.3) hand. za­war­tość ma­łe­go opa­ko­wa­nia

 (1.4) spód­nicz­ka ba­le­to­wa;

 (1.5) pre­zent na cho­in­kę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paczkarka

urzą­dze­nie słu­żą­ce do pa­ko­wa­nia cze­goś lub dzie­le­nia cze­goś na od­po­wied­niej wiel­ko­ści czę­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do pa­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczkarnia

po­mie­szcze­nie w ja­kimś przed­się­bior­stwie, w któ­rym pa­ku­je oraz skła­du­je się za­pa­ko­wa­ne to­wa­ry; pacz­kow­nia, pa­kow­nia, pa­ko­wal­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym pacz­ki cze­ka­ją na od­biór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczkomacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pacz­ko­mat


Źródła:

Wiktionary

Paczkomat

au­to­ma­tycz­na skryt­ka pocz­to­wa do od­bie­ra­nia i na­da­wa­nia prze­sy­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. au­to­mat do na­da­wa­nia i od­bio­ru pa­czek;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczkomatowy

→ pacz­ko­mat


Patrz:paczkomat

Źródła:

SJP.pl

Paczkomatoza

po­tocz­nie: zbyt licz­ne wy­stę­po­wa­nie w prze­strze­ni pu­blicz­nej pacz­ko­ma­tów


Źródła:

SJP.pl

Paczkorok

jed­nost­ka oz­na­cza­ją­ca rok pa­le­nia po jed­nej pacz­ce (20 sztuk pa­pie­ro­sów) dzien­nie


Źródła:

SJP.pl

Paczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pa­ko­wa­nie cze­goś do pudeł, pa­czek, toreb itp.


Źródła:

Wiktionary

Paczkować

umie­szczać od­po­wied­nią ilość ja­kie­goś to­wa­ru w pu­deł­ku lub w czymś po­dob­nym, przy­go­to­wu­jąc go do sprze­da­ży; pa­ko­wać w pacz­ki


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) umie­szczać coś w pacz­kach lub w pu­deł­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczkowianin

miesz­ka­niec Pacz­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pacz­ko­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczkowianka

miesz­kan­ka Pacz­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pacz­ko­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczkownia

po­mie­szcze­nie w ja­kimś przed­się­bior­stwie, w któ­rym pa­ku­je oraz skła­du­je się za­pa­ko­wa­ne to­wa­ry; pacz­kar­nia, pa­kow­nia, pa­ko­wal­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym pacz­ku­je się różne to­wa­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Paczkowski

przy­miot­nik od: Pacz­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pacz­ko­wem, do­ty­czą­cy Pacz­ko­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paczkowy

taki, który prze­ka­zy­wa­ny jest komuś w pacz­ce lub taki, który zaj­mu­je się pacz­ka­mi


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pacz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczków

mia­sto w Pol­sce


Pacz­ków ( Patsch­kau) – mia­sto w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pacz­ków. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do sta­re­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Mia­sto leży hi­sto­rycz­nie na Dol­nym Ślą­sku, na Przed­gó­rzu Su­dec­kim, na Ob­ni­że­niu Ot­mu­chow­skim na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu wo­je­wództ­wa opol­skie­go nad Nysą Kłodz­ką, po­ło­żo­ne mię­dzy sztucz­ny­mi zbior­ni­ka­mi wod­ny­mi Je­zio­rem Ot­mu­chow­skim i no­wy­mi zbior­ni­ka­mi, zwa­ny­mi To­po­la i Ko­ziel­no, razem two­rzą­cy­mi Zalew Pacz­kow­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paczucha

zgru­bie­nie od: pacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Paczula

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych wy­stę­pu­ją­ca w Afry­ce i w Azji, upra­wia­na dla wie­lo­barw­nych liści; ko­le­us; po­krzy­wa ame­ry­kań­ska;
2. ole­jek otrzy­my­wa­ny z tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku ko­le­us Blu­me­go

 (1.2) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku bro­dziec pa­czul­ka (pa­czul­ka wonna)

 (1.3) ole­jek ete­rycz­ny z liści pa­czul­ki won­nej

 (1.4) per­fu­my wyt­wa­rza­ne z olej­ku z pa­czu­la wonna


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paczulka

1. po­cho­dzą­ca z Azji po­łud­nio­wej ro­śli­na o sil­nym za­pa­chu;
2. per­fu­my za­wie­ra­ją­ce ole­jek ete­rycz­ny wy­dzie­la­ny przez pa­czul­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczulowy

przy­miot­nik do: pa­czu­la; do­ty­czą­cy pa­czu­li lub taki, który jest zro­bio­ny, wy­pro­du­ko­wa­ny z pa­czu­li


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­czu­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczusia

zdrob­nie­nie od: pacz­ka; pa­czusz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pa­czusz­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczuski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paczuszka

zdrob­nie­nie od: pacz­ka; pa­czu­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pacz­ka

 (1.2) mała pacz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paczuszkowy

przy­miot­nik od: pa­czusz­ka


Źródła:

SJP.pl

Paczyna

dłu­gie wio­sło bez oku­cia, po­moc­ne przy pły­wa­niu po głę­bo­kiej wo­dzie


Pa­czy­na (niem. "Gross Pats­chin") – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie To­szek.

W la­tach 1954–1972 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pa­czy­na. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paczyć

1. zwy­kle o wil­go­ci lub wo­dzie: wy­krzy­wiać, wy­gi­nać coś łu­ko­wa­to;
2. pa­czyć się - zwy­kle o przed­mio­tach drew­nia­nych: zmie­niać wła­ści­wy kształt, wy­krzy­wiać się, wy­gi­nać pod wpły­wem wil­go­ci


Źródła:

SJP.pl

Paczyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paczółtowice

Pa­czół­to­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce.


Źródła:

Wikipedia

Pacółtowo

1. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pacółtowski

→ Pa­cół­to­wo


Patrz:Pacółtowo

Źródła:

SJP.pl

Pacławski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pac­ła­wia, zwią­za­ny z Pac­ła­wiem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pad

szyb­kie przy­pad­nię­cie cia­łem do po­wierzch­ni ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opad­nię­cie cia­łem do ziemi

 (1.2) in­form. pot. ga­me­pad, urzą­dze­nie ste­ru­ją­ce, uży­wa­ne w grach kom­pu­te­ro­wych

 (1.3) in­form. pod­kład­ka pod mysz kom­pu­te­ro­wą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pada

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: padać

 (1.2) me­te­o­rol. krót­ko o opa­dach de­szczu, śnie­gu = pada deszcz / śnieg


Pada – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Vi­ru­maa Za­chod­nia, w gmi­nie Viru-Ni­gu­la.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Padaczka

1. cho­ro­ba ukła­du ner­wo­we­go cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się na­gły­mi na­pa­da­mi drga­wek i utra­tą przy­tom­no­ści; epi­lep­sja;
2. po­tocz­nie:
a) awa­ria, za­wie­sze­nie się urzą­dze­nia;
b) coś li­che­go, nietr­wa­łe­go, bez­war­to­ścio­we­go; pa­da­ka, tan­de­ta, syf, szajs


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba ce­chu­ją­ca się na­pa­da­mi pa­dacz­ko­wy­mi bę­dą­cy­mi efek­tem przej­ścio­wych za­bu­rzeń czyn­no­ści mózgu, po­le­ga­ją­cych na nad­mier­nych i gwał­tow­nych, sa­mo­rzut­nych wy­ła­do­wa­niach bio­e­lek­trycz­nych w ko­mór­kach ner­wo­wych;


Pa­dacz­ka, epi­lep­sja – grupa przew­le­kłych cho­rób ne­u­ro­lo­gicz­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się na­pa­da­mi pa­dacz­ko­wy­mi. Napad pa­dacz­ko­wy jest wy­ra­zem przej­ścio­wych za­bu­rzeń czyn­no­ści mózgu, po­le­ga­ją­cych na nad­mier­nych i gwał­tow­nych, sa­mo­rzut­nych wy­ła­do­wa­niach bio­e­lek­trycz­nych w ko­mór­kach ner­wo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Padaczkowaty

taki, który przy­po­mi­na pa­dacz­kę lub taki, który jest zbli­żo­ny do ob­ja­wów pa­dacz­ki


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pa­dacz­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padaczkowiec

po­tocz­nie o oso­bie dot­knię­tej pa­dacz­ką (epi­lep­sją, cho­ro­bą ne­u­ro­lo­gicz­ną ob­ja­wia­ją­cą się wy­stę­po­wa­niem na­pa­dów drgaw­ko­wych)


Źródła:

SJP.pl

Padaczkowy

bę­dą­cy czymś ty­po­wym dla pa­dacz­ki, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy, wy­stę­pu­ją­cy pod­czas pa­dacz­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z pa­dacz­ką (epi­lep­sją)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padahastasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; skłon do przo­du z dłoń­mi wło­żo­ny­mi pod stopy


Źródła:

Wiktionary

Padaka

bez­na­dzie­ja, pa­dacz­ka; po­tocz­nie:
1. bez­na­dziej­na sy­tu­a­cja;
2. coś złego, nie­u­da­ne­go; syf, tan­de­ta, szajs, ba­dzie­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. chłam, coś bez­na­dziej­ne­go, coś uwa­ża­ne w po­wszech­nej opi­nii za bez­na­dziej­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padalcowate

1. o czło­wie­ku: zło­śli­wy, nik­czem­ny, podły;
2. o ce­chach pa­dal­co­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


Pa­dal­co­wa­te (An­gu­i­dae) – ro­dzi­na ja­szczu­rek z in­fra­rzę­du Di­plo­glos­sa w rzę­dzie łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta). Obej­mu­je formy za­rów­no wtór­nie bez­no­gie, jak i czwo­ro­noż­ne, za­miesz­ku­ją­ce naj­roz­ma­it­sze bio­to­py i stre­fy kli­ma­tycz­ne. W Eu­ro­pie wy­stę­pu­je pa­da­lec zwy­czaj­ny, żół­to­pu­zik bał­kań­ski i pa­da­lec pe­lo­po­ne­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Padalcowaty

1. o czło­wie­ku: zło­śli­wy, nik­czem­ny, podły;
2. o ce­chach pa­dal­co­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


Źródła:

SJP.pl

Padalec

bez­no­ga ja­szczur­ka z ro­dzi­ny pa­dal­co­wa­tych o wą­skim, wy­dłu­żo­nym ciele po­kry­tym lśnią­cy­mi, zaz­wy­czaj bru­nat­ny­mi łu­ska­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­gu­is|ref=tak., ro­dzaj bez­no­giej ja­szczur­ki;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przen. pot. po­gard. osoba podła, któ­rej po­stę­po­wa­nie wzbu­dza odra­zę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padang

mia­sto w In­do­nez­ji


Zo­bacz też: cy­na­mon Pa­dang.

Pa­dang – mia­sto w In­do­nez­ji na Su­ma­trze nad Oce­a­nem In­dyj­skim; oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Su­ma­tra Za­chod­nia. W 2022 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło ok. 919 tys. miesz­kań­ców.

Ważny oś­ro­dek hand­lo­wy re­gio­nu rol­ni­cze­go (upra­wa m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Padanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|padać.


Źródła:

Wiktionary

Padawan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. liter. film. uczeń Jedi w uni­wer­sum „Gwiezd­nych wojen”


Źródła:

Wiktionary

Padawański

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­da­wa­na


Źródła:

Wiktionary

Padać

1. szyb­ko zmie­niać po­zy­cję ze sto­ją­cej na le­żą­cą
2. ginąć nagłą śmier­cią
3. być zdo­by­wa­nym przez wroga
4. spa­dać, zla­ty­wać
5. być wy­czer­pa­nym
6. np. o spoj­rze­niu: tra­fiać na coś
7. np. o de­szczu: spa­dać na zie­mię


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. paść)

 (1.1) w spo­sób gwał­tow­ny zmie­niać po­zy­cję z pio­no­wej na po­zio­mą

 (1.2) zla­ty­wać, le­cieć w dół

 (1.3) o te­ry­to­rium: ule­gać przed si­ła­mi nie­przy­ja­cie­la

 (1.4) z pod­mio­tem nie­ży­wot­nym na­stą­pić, wy­brać cel, zo­stać wy­lo­so­wa­nym

 (1.5) ginąć gwał­tow­ną śmier­cią

 (1.6) o zwie­rzę­tach: zdy­chać

 (1.7) me­te­o­rol. o opa­dach at­mos­fe­rycz­nych: opa­dać na po­wierzch­nię (z pod­mio­tem do­myśl­nym w 3 os. lp ro­dza­ju ni­ja­kie­go)

 (1.8) pot. o ba­te­riach: wy­czer­py­wać się

 (1.9) pot. o urzą­dze­niach: psuć się

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pe­dzieć)

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­wia­dać, opo­wia­dać, mówić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padałka

rzad­ko: owoc, który spadł na zie­mię; spad


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. owoc, który spadł z drze­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padański

przy­miot­nik od: Pad (rzeka)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Padem (rzeką we Wło­szech)

 (1.2) zwią­za­ny z Pa­da­nią (kra­i­ną we Wło­szech)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paddington

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) jedna z dziel­nic Lon­dy­nu;

 (1.2) jedna z pod­miej­skich dziel­nic Syd­ney;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) fik­cyj­ny miś z dzie­cię­cej bajki;


Pad­ding­ton – dziel­ni­ca w środ­ko­wym Lon­dy­nie, po­ło­żo­na na te­re­nie gminy City of West­min­ster, uprzed­nio po­sia­da­ją­ca sta­tus dy­stryk­tu me­tro­po­li­tal­ne­go ("me­tro­po­li­tan bo­ro­ugh"; 1900-1965).

Do XIX wieku ob­szar ten miał cha­rak­ter wiej­ski. Na te­re­nie dziel­ni­cy znaj­du­je się dwo­rzec Pad­ding­ton, ob­słu­gu­ją­cy po­łą­cze­nia ko­le­jo­we w kie­run­ku za­chod­nim, oraz szpi­tal St Mary's Ho­spi­tal.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paddock

[czy­taj: padok] ogro­dzo­ny teren przy torze wy­ści­go­wym, po któ­rym opro­wa­dza się konie przed ko­lej­ną go­nit­wą; padok


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Padel

sport za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty te­ni­sa i squ­as­ha


Padel – sport ra­kie­to­wy łą­czą­cy ele­men­ty te­ni­sa i squ­as­ha, roz­gry­wa­ny na zam­knię­tym kor­cie oto­czo­nym ścia­na­mi, naj­czę­ściej w grze pod­wój­nej. Do gry używa się ra­kiet wy­ko­na­nych z ma­te­ria­łów kom­po­zy­to­wych, bez strun, z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ot­wo­ra­mi. Ser­wis wy­ko­ny­wa­ny jest po koźle, na wy­so­ko­ści nie­prze­kra­cza­ją­cej pasa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Padelek

zdrob­nie­nie od: padel


Źródła:

SJP.pl

Pademelon

ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thy­lo­ga­le|Gray|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów wy­stę­pu­ją­ce­go w Au­stra­lii, Tas­ma­nii i Nowej Gwi­nei;

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju pa­de­me­lon (1.1)


Pa­de­me­lon ("Thy­lo­ga­le") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paderborn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. uni­wer­sy­tec­kie mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia;


Pa­der­born – uni­wer­sy­tec­kie mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Det­mold, sie­dzi­ba po­wia­tu Pa­der­born oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej ar­chi­die­cez­ji. Leży przy źró­dłach rzeki Pader.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paderborneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­der­bor­nem, do­ty­czą­cy Pa­der­bor­nu (mia­sta w Niem­czech)


Źródła:

Wiktionary

Paderewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Padewczyk

miesz­ka­niec Padwy (mia­sta we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec mia­sta Padwy

 (1.2) hist. stu­dent (ab­sol­went) Uni­wer­sy­te­tu Pa­dew­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padewka

miesz­kan­ka Padwy (mia­sta we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Padwy; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padewski

przy­miot­nik od: Padwa, Padew Na­ro­do­wa


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Padwy, zwią­za­ny z Padwą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padlewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Padlina

roz­kła­da­ją­ce się ciało zde­chłe­go zwie­rzę­cia, bę­dą­ce po­ży­wie­niem dla zwie­rząt pad­li­no­żer­nych i wszyst­ko­żer­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwie­rzę­ce zwło­ki


Pad­li­na – okre­śle­nie zwie­rzę­cych zwłok, które przesz­ły w stan roz­pa­du gnil­ne­go. Okre­śle­nia tego nie używa się w sto­sun­ku do zwłok ludz­kich.

Pad­li­na jest pod­sta­wo­wym po­kar­mem wielu dra­pież­ni­ków i zwie­rząt wszyst­ko­żer­nych, ta­kich jak dia­bły tas­mań­skie, hieny, kon­do­ry i sępy. Pad­li­na to także sied­li­sko wy­stę­po­wa­nia bez­krę­gow­ców za­li­cza­nych do ne­kro­fa­u­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Padliniec

pad­li­niec po­spo­li­ty - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny omar­li­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Padlinowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pad­li­ną (np. mącz­ka pad­li­no­wa), od­no­szą­cy się do pad­li­ny, rza­dziej zwie­rząt pad­li­no­żer­nych


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pad­li­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padlinożerca

zwie­rzę, któ­re­go głów­nym po­ży­wie­niem jest pad­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. zwie­rzę ży­wią­ce się pad­li­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padlinożerność

zja­da­nie mart­wych, roz­kła­da­ją­cych się ciał; ne­kro­fa­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pad­li­no­żer­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padlinożerny

taki, któ­re­go głów­nym po­ży­wie­niem jest pad­li­na


przy­miot­nik

 (1.1) zool. ży­wią­cy się pad­li­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padlinówka

1. trup­ni­ca pad­li­nów­ka - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pluj­ko­wa­tych;
2. pad­li­nów­ka ce­sar­ska - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pluj­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Padlista

osoba gra­ją­ca w padla


Źródła:

SJP.pl

Padlistka

ko­bie­ta gra­ją­ca w padla


Źródła:

SJP.pl

Padlowy

→ padel


Patrz:padel

Źródła:

SJP.pl

Padma

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu zio­ło­we­go sto­so­wa­ne­go wspo­ma­ga­ją­co przy po­pra­wie krą­że­nia, tra­wie­nia lub od­por­no­ści, za­wie­ra­ją­ce­go mie­szan­ki wielu ziół


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. głów­na rzeka Ban­gla­de­szu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padmasana

po­zy­cja me­dy­ta­cyj­na w jodze; po­zy­cja kwia­tu lo­to­su


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan, ro­dzaj siadu skrzyż­ne­go, w któ­rym lewa stopa znaj­du­je się na pra­wym udzie, a prawa stopa na lewym udzie;


Pad­ma­sa­na, po­zy­cja lo­to­su (de­wa­na­ga­ri: पद्मासन, trl. "padmāsana") – po­zy­cja sto­so­wa­na przy me­dy­ta­cji, znana już w sta­ro­żyt­nych In­diach. Po­zy­cja lo­to­su to spe­cy­ficz­ny ro­dzaj siadu skrzyż­ne­go, w któ­rym lewa stopa znaj­du­je się na pra­wym udzie oraz prawa stopa na lewym udzie. Po­desz­wy stóp po­win­ny być skie­ro­wa­ne do góry, a krę­go­słup i plecy – wy­pro­sto­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Padniewko

Pad­niew­ko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no gra­ni­czą­ca od wscho­du bez­poś­red­nio z Mo­gil­nem. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Pad­niew­ko", w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież miej­sco­wo­ści Baba, Kop­czyn i Sze­rza­wy. W po­dzia­le na re­gio­ny fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­ne Pad­niew­ko, leży w pro­win­cji Niż Środ­ko­wo­e­u­ro­pej­ski, pod­pro­win­cji Po­je­zie­rza Po­łud­nio­wo­bał­tyc­kie, ma­kro­re­gio­nie Po­je­zie­rze Wiel­ko­pol­skie i me­zo­re­gio­nie Po­je­zie­rze Gnieź­nień­skie.


Źródła:

Wikipedia

Padniewo

Pad­nie­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.


Źródła:

Wikipedia

Padnij

1. rzu­cić się na zie­mię; prze­wró­cić się;
2. zgi­nąć gwał­tow­ną śmier­cią;
3. o kraju, mie­ście: do­stać się w ręce nie­przy­ja­cie­la;
4. spaść, zle­cieć


wy­krzy­knik

 (1.1) wojsk. ko­men­da woj­sko­wa na­ka­zu­ją­ca szyb­kie po­ło­że­nie się na ziemi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: paść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|paść.


Źródła:

Wiktionary

Padnięty

po­tocz­nie: skraj­nie zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny; zmor­do­wa­ny, sko­na­ny, wy­pru­ty, wy­cię­ty


Źródła:

SJP.pl

Padok

ogro­dzo­ny teren przy torze wy­ści­go­wym, po któ­rym opro­wa­dza się konie przed ko­lej­ną go­nit­wą; pad­dock


Padok (ang. "Pad­dock") – ogro­dzo­ny, pia­szczy­sty albo tra­wia­sty plac przez­na­czo­ny do wy­cho­wu mło­dych koni oraz do ich re­kon­wa­le­scen­cji po prze­by­tych cho­ro­bach i ura­zach. Pa­do­ki przy hi­po­dro­mach i to­rach wy­ści­gów kon­nych służą dżo­ke­jom do osta­tecz­ne­go przy­go­to­wa­nia się do za­wo­dów przed wyj­ściem na tor, do­sia­da­nia konia i au­to­pre­zen­ta­cji pu­blicz­no­ści, gra­czom i buk­ma­che­rom.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Padolino

śro­do­wi­sko­wo: próba wy­mu­sze­nia faulu w piłce noż­nej


Źródła:

SJP.pl

Padovana

pad­wa­na, pad­wan, pa­wa­na;
1. pieśń lub pio­sen­ka mi­łos­na wy­wo­dzą­ca się z re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej, po­ja­wia­ją­ca się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku;
2. ta­niec dwor­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII wieku; mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pad­wan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padovano

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Padre

oj­ciec, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do opata, abata, ojca prze­ło­żo­ne­go w za­ko­nach wło­skich


Źródła:

SJP.pl

Padrone

głów­ny przy­wód­ca jed­nej z wło­skich mafii lub ogól­niej o fiszy (waż­nej oso­bi­sto­ści, naj­czę­ściej bo­ga­tej i wpły­wo­wej)


Źródła:

SJP.pl

Paduan

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. pad­wan


Źródła:

Wiktionary

Paduch

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. łotr


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paduk

trwa­łe i twar­de drew­no san­da­li­nu


Paduk lub pa­do­uk (pa­da­uk) – ga­tu­nek drew­na po­zy­ski­wa­ny z afry­kań­skie­go drze­wa ga­tun­ku pte­ro­kar­pus san­da­ło­wy ("Pte­ro­car­pus san­da­li­nus"). Jest to drew­no twar­de, trwa­łe, o ry­sun­ku zbli­żo­nym do ma­ho­niu i o cha­rak­te­ry­stycz­nym głę­bo­kim czer­wo­na­wym od­cie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paduna

lina bie­gną­ca od szczy­tu sten­gi lub bram­sten­gi do burt stat­ku z tyłu za wan­ta­mi; par­du­na


Źródła:

SJP.pl

Padwa

mia­sto i pro­win­cja we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska;


Padwa (wł. "Pa­do­va", łac. "Pa­ta­vium", wen. "Pàdova"/"Pàdoa") – mia­sto i gmina na pół­no­cy Włoch w re­gio­nie We­ne­cji Eu­ga­nej­skiej, po­ło­żo­ne na Ni­zi­nie Pa­dań­skiej w jej pół­noc­no-wschod­niej czę­ści nad rzeką Bac­chi­glio­ne. Jest trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści w re­gio­nie po We­ne­cji i We­ro­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Padwan

pad­wa­na, pa­do­va­na, pa­wa­na;
1. pieśń lub pio­sen­ka mi­łos­na wy­wo­dzą­ca się z re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej, po­ja­wia­ją­ca się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku;
2. ta­niec dwor­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII wieku; mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. re­ne­san­so­wa pieśń mi­łos­na;

 (1.2) cho­re­ogr. po­wol­ny ta­niec wło­ski


Pad­wan, pad­wa­na (od mia­sta Padwa), ga­tu­nek pie­śni lub pio­sen­ki mi­łos­nej po­ja­wia­ją­cy się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku. Zbli­żo­ny pod wie­lo­ma wzglę­da­mi do re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej. Cha­rak­te­ry­zu­je się roz­ma­i­to­ścią ryt­micz­ną i stro­ficz­ną oraz spe­cy­ficz­ny­mi for­ma­mi wy­po­wie­dzi i na­stro­ju. Pad­wa­na­mi na­zy­wa­no rów­nież ut­wo­ry po­krew­ne ma­dry­ga­łom.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Padwana

pad­wan, pa­do­va­na, pa­wa­na;
1. pieśń lub pio­sen­ka mi­łos­na wy­wo­dzą­ca się z re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej, po­ja­wia­ją­ca się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku;
2. ta­niec dwor­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII wieku; mu­zy­ka do tego tańca


Źródła:

SJP.pl

Padyszach

tytuł daw­nych wład­ców tu­rec­kich, sza­chów per­skich oraz od okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go naj­waż­niej­szych osób rzą­dzą­cych Af­ga­ni­sta­nem; osoba no­szą­ca ten tytuł


Pa­dy­szach (pers. پادشاه, "pâd(e)šâh"; tur. پادشاه, "padişah") – tytuł wład­cy od­po­wia­da­ją­cy ty­tu­ło­wi króla lub ce­sa­rza, któ­re­go nazwa po­cho­dzi od per­skie­go słowa "pâd(e)šâh" (dosł. „opie­kun-król”), opar­te­go na ty­tu­le "szach" (czyli król). Był on uży­wa­ny przez kilku mo­nar­chów państw is­lam­skich, m.in.:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Padół

miej­sce po­ło­żo­ne nisko, niżej od ota­cza­ją­ce­go je te­re­nu; ni­zi­na; wąwóz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) podn. lub żart. zie­mia jako prze­ci­wień­stwo nieba, miej­sce życia do­czes­ne­go

 (1.2) daw. dziś książk. teren lub miej­sce po­ło­żo­ne nisko, niżej od ota­cza­ją­ce­go je te­re­nu


Padół – po­dłuż­na, wklę­sła forma te­re­nu o osi, która nie ma spad­ku zwró­co­ne­go w jedną stro­nę, co różni padół od do­li­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Padło

ciało mart­we­go zwie­rzę­cia, bę­dą­ce w trak­cie roz­kła­du lub po­zo­sta­ło­ści po tym ciele w po­sta­ci kości; pad­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. zob. pad­li­na.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. n. lp. przesz. od paść

 (2.2) 3. os. n. lp. przesz. od pad­nąć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Padły

taki, który padł


Źródła:

SJP.pl

Paella

tra­dy­cyj­na po­tra­wa hisz­pań­ska z ryżu z sza­fra­nem i róż­ny­mi do­dat­ka­mi, np. ka­wał­ka­mi kur­cza­ka, po­mi­do­ra­mi, kre­wet­ka­mi itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. jed­no­garn­ko­wa po­tra­wa z ryżu z sza­fra­nem i z do­dat­ka­mi np. mięsa kró­li­ka, kur­cza­ka, owo­ców morza, śli­ma­ków, grzy­bów, fa­so­li, po­mi­do­rów i in­nych wa­rzyw, przy­go­to­wy­wa­na na spe­cjal­nej pa­tel­ni z dwoma uchwy­ta­mi, spe­cjal­ność kuch­ni hisz­pań­skiej;


Pa­el­la – po­tra­wa hisz­pań­ska po­cho­dzą­ca z Wa­len­cji i wy­stę­pu­ją­ca w licz­nych od­mia­nach. Opar­ta jest prze­de wszyst­kim na ryżu z do­dat­kiem sza­fra­nu, pods­ma­ża­nym i go­to­wa­nym na me­ta­lo­wej pa­tel­ni z dwoma uchwy­ta­mi (tzw. "pa­el­le­ra" lub "pa­el­la"). W za­leż­no­ści od od­mia­ny, "pa­el­la" może po­nad­to za­wie­rać ka­wał­ki np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paenula

okry­cie wierzch­nie z kap­tu­rem, uży­wa­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Pa­e­nu­la (z gr. φαίνολη phaínolē – płaszcz) – rzym­skie wierzch­nie okry­cie bez rę­ka­wów, ro­dzaj pe­le­ry­ny z gru­bej tka­ni­ny, odzież niż­szych warstw spo­łecz­nych.

Był to weł­nia­ny lub skó­rza­ny ("pa­e­nu­la scor­tea"), ob­szer­ny płaszcz, czę­sto z kap­tu­rem, spi­na­ny na ra­mie­niu lub pod brodą, w kształ­cie pół­klo­szo­wej pe­le­ry­ny się­ga­ją­cej do po­ło­wy łydek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paetz

[czy­taj: pec] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paf

wy­krzy­knie­nie na­śla­du­ją­ce od­głos wy­strza­łu lub od­głos przy­po­mi­na­ją­cy wy­strzał; czę­sto w wy­ra­że­niu: pif, paf


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pafawag

Pań­stwo­wa Fa­bry­ka Wa­go­nów


skró­to­wiec gru­po­wy, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) = kolej. hist. Pań­stwo­wa Fa­bry­ka Wa­go­nów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pafawagowiec

pra­cow­nik Pań­stwo­wej Fa­bry­ki Wa­go­nów oraz osoba zwią­za­na w jakiś inny spo­sób z tą fa­bry­ką


Źródła:

SJP.pl

Pafijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pafos


Źródła:

Wiktionary

Paflagonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na w pół­noc­nej czę­ści Azji Mniej­szej nad po­łud­nio­wym brze­giem Morza Czar­ne­go mię­dzy Bi­ty­nią na za­cho­dzie a Pon­tem na wscho­dzie;


Pa­fla­go­nia (gr. "Παφλαγονία, Paphlagonίa") – sta­ro­żyt­na kra­i­na w pół­noc­nej czę­ści Azji Mniej­szej (ob. Tur­cja) nad po­łud­nio­wym brze­giem Morza Czar­ne­go mię­dzy Bi­ty­nią na za­cho­dzie a Pon­tem na wscho­dzie. Na po­łud­niu gra­ni­czy­ła z Fry­gią (póź­niej­sza Ga­la­cja). We­dług Stra­bo­na, ge­o­gra­fa grec­kie­go, za­chod­nią gra­ni­cą re­gio­nu była rzeka Part­he­nius (ob. Bartın), a wschod­nią Halys (ob. Kızılırmak).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paflagoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­fla­go­nią, do­ty­czą­cy Pa­fla­go­nii


Źródła:

Wiktionary

Pafnucek

zdrob­nie­nie od: Paf­nu­cy (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Pafnuckowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Paf­nuc­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pafnucostwo

Paf­nu­cy z żoną; Paf­nu­co­wie


Źródła:

SJP.pl

Pafnucowie

Paf­nu­cy z żoną; Paf­nu­co­stwo


Źródła:

SJP.pl

Pafnucowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Paf­nu­ce­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pafnucy

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Paf­nu­cy – imię mę­skie po­cho­dze­nia egip­skie­go, pier­wot­nie wy­wo­dzą­ce się jed­nak od kop­tyj­skie­go "pap­nu­te", "paph­nu­ti" – „czło­wiek Boży, sługa Boży”. We­dług in­ne­go źró­dła imię ma po­cho­dze­nie grec­kie.

W Pol­sce imię po­zo­sta­je rzad­kie. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 2 męż­czyzn o imie­niu Paf­nu­cy na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 5 męż­czyzn no­szą­cych imię Paf­nu­cy jako imię dru­gie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pafos

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na po­łud­nio­wo-za­chod­nim wy­brze­żu Cypru;


Pafos (gr. "Πάφος") – mia­sto i gmina (gmina miej­ska) w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej, w dy­stryk­cie Pafos, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim wy­brze­żu Cypru. Zaj­mu­je ob­szar o po­wierzch­ni 18,09 km², a w 2021 r. było za­miesz­ki­wa­ne przez 37 297 osób, co czy­ni­ło je czwar­tym pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem kraju. Jeden z dwóch naj­więk­szych i naj­waż­niej­szych oś­rod­ków tu­ry­stycz­nych wyspy (obok Ajia Napy).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pafp

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­sko-Ame­ry­kań­ski Fun­dusz Przed­się­bior­czo­ści


Źródła:

Wiktionary

Pagacz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pagaczewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pagaj

1. krót­kie wio­sło z cha­rak­te­ry­stycz­nym, owal­nym pió­rem;
2. po­gard­li­we okre­śle­nie na osobę nie­u­czyn­ną, nie­po­moc­ną, także nie­lu­bia­ną w ja­kimś oto­cze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. żegl. krót­kie wio­sło z jed­nym pió­rem, słu­żą­ce do wio­sło­wa­nia bez uży­cia dulki, np. w ka­na­dyj­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pagajowaty

1. taki, któ­re­go kształt jest po­dob­ny do pióra pa­ga­ja; owal­ny, ja­jo­wa­ty;
2. taki, który jest nie­u­czyn­ny, nie­po­moc­ny, nie­lu­bia­ny w ja­kimś śro­do­wi­sku lub taki, który przy­po­mi­na taką osobę


Źródła:

SJP.pl

Pagajować

wio­sło­wać pa­ga­ja­mi, krót­ki­mi wio­sła­mi z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi, owal­ny­mi pió­ra­mi


Źródła:

SJP.pl

Pagart

Pol­ska Agen­cja Ar­ty­stycz­na; Pa­gart


Pa­gart, wła­ści­wie Przed­się­bior­stwo Pań­stwo­we Pol­ska Agen­cja Ar­ty­stycz­na „Pa­gart” – agen­cja ar­ty­stycz­na pow­sta­ła w War­sza­wie 31 grud­nia 1956, ma­ją­ca na celu m.in. pro­mo­wa­nie pol­skich ar­ty­stów. Po­cząt­ko­wo sie­dzi­ba agen­cji mie­ści­ła się w War­sza­wie przy ulicy Se­na­tor­skiej 13/15, na­to­miast od 6 lu­te­go 1970 przy war­szaw­skim pl. Zwy­cię­stwa 9.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pagart-Owski

→ PAGART (Pol­ska Agen­cja Ar­ty­stycz­na); pa­gar­tow­ski


Źródła:

SJP.pl

Pagartowski

zwią­za­ny z Pol­ską Agen­cją Ar­ty­stycz­ną; PAGART-owski


Źródła:

SJP.pl

Pageant

[czy­taj: pe­dżent] przed­sta­wie­nie daw­ne­go te­a­tru an­giel­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Paged

skrót od: Pol­ska Agen­cja Ek­spor­tu Drew­na; PAGED


Paged Spół­ka Ak­cyj­na (akro­nim od słów "Pol­ska Agen­cja Ek­spor­tu Drew­na") – pol­skie przed­się­bior­stwo prze­my­słu drzew­ne­go z sie­dzi­bą w War­sza­wie, od 10 paź­dzier­ni­ka 1996 no­to­wa­ne na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie.

Paged pow­stał w 1931 jako agen­cja ek­spor­tu drew­na przy Dy­rek­cji Na­czel­nej Lasów Pań­stwo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pagemaker

[czy­taj: pejdż­mej­ker] pro­gram typu DTP (desk­top pu­blis­hing)


Źródła:

SJP.pl

Pager

[czy­taj: pej­dżer] ro­dzaj urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go do prze­ka­zy­wa­nia wia­do­mo­ści; be­e­per; biper


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. elek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie uży­wa­ne do ko­mu­ni­ko­wa­nia się po­przez krót­kie in­for­ma­cje od­czy­ty­wa­ne z wyś­wiet­la­cza;


Pager – apa­rat abo­nenc­ki pra­cu­ją­cy w sieci przy­wo­ław­czej, uży­wa­ny do prze­sy­ła­nia drogą ra­dio­wą krót­kich in­for­ma­cji oso­bie znaj­du­ją­cej się w za­się­gu jed­ne­go z na­daj­ni­ków po­łą­czo­nych z cen­tra­lą przy­wo­ław­czą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pagerowy

[czy­taj: pej­dże­ro­wy] przy­miot­nik od: pager; dzia­ła­ją­cy, ob­słu­gi­wa­ny tak, jak pager lub wy­sła­ny za po­mo­cą pa­ge­ra


Źródła:

SJP.pl

Pagina

licz­ba wska­zu­ją­ca numer stro­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. miej­sce za­wie­ra­ją­ce licz­bę wska­zu­ją­cą numer stro­ny lub inne in­for­ma­cje o wy­daw­nict­wie (książ­ki, cza­so­pis­ma itp.);


Zo­bacz też: Pa­gi­na (art­zin).

Pa­gi­na (bie­żą­ca, zwy­kła) ( stro­ni­ca) – licz­ba oz­na­cza­ją­ca numer stro­ni­cy; może być umie­szcza­na u góry (pa­gi­na górna) lub u dołu (pa­gi­na dolna), poś­rod­ku oraz w ukła­dzie lewa – prawa (zaz­wy­czaj po lewej stro­nie znaj­du­je się na ko­lum­nie pa­rzy­stej – verso, a po pra­wej stro­nie – na ko­lum­nie nie­pa­rzy­stej – recto). Pa­gi­na ma za za­da­nie ułat­wić czy­tel­ni­ko­wi po­ru­sza­nie się po tek­ście pu­bli­ka­cji. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je pa­gi­ny:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paginacja

nu­me­ra­cja stron książ­ki, cza­so­pis­ma itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­me­ra­cja ko­lej­nych stron (cza­so­pis­ma, książ­ki itp.)


Pa­gi­na­cja – przy­pi­sy­wa­nie ko­lej­nych liczb (lub wy­ra­żeń licz­bo­wych) do ko­lej­nych stron rę­ko­pi­su, druku lub stro­ny in­ter­ne­to­wej. Jedna z dwóch metod nu­me­ra­cji obok fo­lia­cji po­le­ga­ją­cej na nu­me­ro­wa­niu ko­lej­nych kart.

Pa­gi­na­cja jest spo­so­bem li­cze­nia i po­rząd­ko­wa­nia wszyst­kich za­pi­sa­nych stron znaj­du­ją­cych się w pu­bli­ka­cji, nie­za­leż­nie od tego, czy są one opa­trzo­ne licz­bą (stro­ny licz­bo­wa­ne), czy też są jej po­zba­wio­ne (stro­ny nie­licz­bo­wa­ne, w bi­blio­gra­fiach oz­na­cza­ne skró­tem nlb.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paginatka

wiersz nad ko­lum­ną druku, który za­wie­ra prócz nu­me­ru stro­ni­cy pow­tó­rze­nie ty­tu­łu dzie­ła, jego czę­ści lub roz­dzia­łu, a w en­cy­klo­pe­diach i słow­ni­kach pier­wsze i ostat­nie hasło stro­ny; żywa pa­gi­na


Źródła:

SJP.pl

Paginator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba nu­me­ru­ją­ca stro­ny pu­bli­ka­cji i rę­ko­pi­sów


Źródła:

Wiktionary

Paginowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­gi­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Paginować

nu­me­ro­wać, na­da­wać ko­lej­ne nu­me­ry do­ku­men­to­wi


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) druk. nu­me­ro­wać ko­lej­no stro­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pagoda

bud­dyj­ska bu­dow­la sa­kral­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. az­ja­tyc­ka bu­dow­la o wielu kon­dy­gna­cjach zaz­na­czo­nych z zew­nątrz wy­sta­ją­cy­mi dasz­ka­mi

 (1.2) rel. świą­ty­nia bud­dyj­ska o ar­chi­tek­tu­rze pa­go­dy (1.1)


Pa­go­da – w bud­dyj­skiej ar­chi­tek­tu­rze sa­kral­nej na Da­le­kim Wscho­dzie (Chiny, Korea, Nepal i Ja­po­nia) ro­dzaj wie­lo­kon­dy­gna­cyj­nej wieży, słu­żą­cej do prze­cho­wy­wa­nia re­lik­wii. Sta­no­wi jeden z bu­dyn­ków znaj­du­ją­cych się w ze­spo­le klasz­to­ru bud­dyj­skie­go, oprócz in­nych bu­dow­li, ta­kich jak sala ze­brań, bi­blio­te­ka itd.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pagodowy

od­no­szą­cy się do pa­go­dy


Źródła:

SJP.pl

Pagodyt

mi­ne­rał, zbita od­mia­na pi­ro­fyl­li­tu; agal­ma­to­lit


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. agal­ma­to­lit.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pagon

patka przy­szy­wa­na do ubio­rów woj­sko­wych, ubio­rów cy­wil­nych o kroju spor­to­wym oraz do mun­du­rów har­cer­skich; na­ra­mien­nik, szli­fa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. pasek ma­te­ria­łu na­szy­ty na ra­mie­niu mun­du­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pagony

patka przy­szy­wa­na do ubio­rów woj­sko­wych, ubio­rów cy­wil­nych o kroju spor­to­wym oraz do mun­du­rów har­cer­skich; na­ra­mien­nik, szli­fa


Źródła:

SJP.pl

Pagrus

ryba z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych


Pa­grus – ro­dzaj mor­skich ryb z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych (Spa­ri­dae). Nazwą zwy­cza­jo­wą pa­grus okre­śla­ny jest też "Pa­grus pa­grus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paguma

pa­gu­ma chiń­ska - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny wi­we­ro­wa­tych; ła­skun chiń­ski


Źródła:

SJP.pl

Pagus

dawna jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go w ple­mien­nych pań­stwach ger­mań­skich z głów­nym oś­rod­kiem w po­sta­ci grodu; gau


Źródła:

SJP.pl

Pagór

zgru­bie­nie od: pa­gó­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od: pa­gó­rek

 (1.2) geogr. wy­nio­słość typu pa­gór­ko­wa­te­go o wy­so­ko­ści względ­nej do 100 m;

 (1.3) przen. stos lub wy­brzu­sze­nie


Pagór – wy­nio­słość typu pa­gór­ko­wa­te­go więk­szych roz­mia­rów, o wy­so­ko­ści względ­nej do 100 m.

Pa­gó­ry wy­róż­nia­ją się w oto­cze­niu zde­cy­do­wa­nie sil­niej­szym na­chy­le­niem stoku. Wierz­choł­ki pa­gó­rów są zaz­wy­czaj okrą­głe.

Mniej­szą wy­nio­sło­ścią jest pa­gó­rek, więk­szą zaś wzgó­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pagórczysty

po­fał­do­wa­ny, po­kry­ty licz­ny­mi pa­gór­ka­mi (np. teren pa­gór­czy­sty) lub gar­ba­ty, wy­glą­dem po­dob­ny do pa­gór­ka; pa­gór­ko­wa­ty, pa­gó­rzy­sty


Źródła:

SJP.pl

Pagóreczek

nie­wiel­ki pa­gó­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­gó­rek

 (1.2) mały pa­gó­rek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pagórek

nie­wy­so­kie wznie­sie­nie te­re­nu o ła­god­nym stoku; wzgó­rze, wzgó­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­kie wznie­sie­nie, zaz­wy­czaj od kilku do kil­ku­dzie­się­ciu me­trów

 (1.2) przen. ster­ta cze­goś


Pa­gó­rek – nie­wiel­ka wy­nio­słość o wy­so­ko­ści względ­nej od paru do pa­ru­dzie­się­ciu me­trów, która wy­raź­nie za­ry­so­wu­je się w te­re­nie. Pa­gór­ki róż­nią się od oto­cze­nia zde­cy­do­wa­nie sil­niej­szym na­chy­le­niem stoku i każdy z nich wy­o­dręb­nia się od po­zo­sta­łych. Śred­ni­ca pa­gór­ków sięga do kil­ku­set me­trów, a jego wierz­choł­ki są mniej lub bar­dziej okrą­głe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pagórkowato

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) będąc po­kry­tym pa­gór­ka­mi


Źródła:

Wiktionary

Pagórkowatość

cecha te­re­nu pa­gór­ko­wa­te­go, po­fał­do­wa­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­sia­da­nie pa­gór­ko­wa­tej po­wierzch­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pagórkowaty

po­kry­ty licz­ny­mi pa­gór­ka­mi, wznie­sie­nia­mi; pa­gó­rzy­sty, pa­gó­rza­sty, wzgór­ko­wa­ty, wzgó­rzy­sty


przy­miot­nik

 (1.1) nie­rów­ny; taki, który jest po­kry­ty pa­gór­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pagórkowy

→ pa­gó­rek


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­gór­kiem, do­ty­czą­cy pa­gór­ka


Patrz:pagórek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pagórzasty

po­kry­ty licz­ny­mi pa­gór­ka­mi, wznie­sie­nia­mi; pa­gór­ko­wa­ty, pa­gó­rzy­sty, wzgór­ko­wa­ty, wzgó­rzy­sty


Źródła:

SJP.pl

Pagórze

zgru­bie­nie od: pa­gó­rek


Źródła:

SJP.pl

Pagórzysty

po­kry­ty licz­ny­mi pa­gór­ka­mi, wznie­sie­nia­mi; pa­gór­ko­wa­ty, pa­gó­rza­sty, wzgór­ko­wa­ty, wzgó­rzy­sty


Źródła:

SJP.pl

Pah

[czy­taj: pah] skrót od: Pol­ska Akcja Hu­ma­ni­tar­na


skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Akcja Hu­ma­ni­tar­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pahlawi

dawny język z grupy ję­zy­ków irań­skich za­cho­wa­ny w li­te­ra­tu­rze i na­pi­sach na mo­ne­tach; peh­le­wi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pai

ar­ty­kuł spo­żyw­czy z cia­sta oraz owo­ców albo wa­rzyw, mięsa albo przet­wo­rów, spo­ży­wa­ny po upie­cze­niu


Źródła:

SJP.pl

Paignion

krót­ki, żar­to­bli­wy wiersz w po­ez­ji sta­ro­grec­kiej lub grupa, tomik ta­kich wier­szy


Źródła:

SJP.pl

Paine

Paine – mia­sto w Chile, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści re­gio­nu me­tro­po­li­tal­ne­go San­tia­go. W mie­ście znaj­du­je się węzeł dro­go­wy-G-46, G-531 i G-548 i sta­cja wę­zło­wa. Przez mia­sto prze­bie­ga droga pa­na­me­ry­kań­ska Ruta 5.


Źródła:

Wikipedia

Paintball

[czy­taj: pejnt­bol] gra po­le­ga­ją­ca na strze­la­niu do sie­bie kul­ka­mi z farbą za po­mo­cą spe­cjal­nych ka­ra­bin­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra ze­spo­ło­wa, w któ­rej za­wod­ni­cy po­zo­ru­ją walkę, strze­la­jąc do sie­bie naw­za­jem z broni pne­u­ma­tycz­nej na­bo­ja­mi wy­peł­nio­ny­mi farbą;


Pa­int­ball – ro­dzaj gry ze­spo­ło­wej, po­le­ga­ją­cej na pro­wa­dze­niu po­zo­ro­wa­nej walki przy uży­ciu mar­ke­rów, urzą­dzeń zbli­żo­nych kształ­tem i za­sa­dą dzia­ła­nia do broni pne­u­ma­tycz­nej, które za po­mo­cą sprę­żo­ne­go po­wie­trza lub dwut­len­ku węgla wy­rzu­ca­ją kulki wy­peł­nio­ne farbą na bazie że­la­ty­ny spo­żyw­czej. Tra­fie­nie prze­ciw­ni­ka, pod­czas któ­re­go kulka ro­zbi­ja się, po­zo­sta­wia­jąc ko­lo­ro­wy ślad (na­zy­wa­ny przez gra­czy spla­tem) na ciele, masce bądź mar­ke­rze za­wod­ni­ka, po­wo­du­je jego eli­mi­na­cję z gry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paintballowiec

[czy­taj: pejnt­bo­lo­wiec] za­wod­nik gra­ją­cy w pa­int­ball


Źródła:

SJP.pl

Paintballowy

→ pa­int­ball [czy­taj: pejnt­bo­lo­wy]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­int­bal­lem, do­ty­czą­cy pa­int­bal­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paintbox

[czy­taj: pejnt­boks] urzą­dze­nie da­ją­ce moż­li­wość wy­ko­ny­wa­nia zdjęć tri­ko­wych po­przez wy­ma­zy­wa­nie lub do­ry­so­wy­wa­nie po­szcze­gól­nych ele­men­tów na tym zdję­ciu


Źródła:

SJP.pl

Paisley

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) de­li­kat­ny, kwia­to­wo-ge­o­me­trycz­ny deseń tka­ni­ny o orien­tal­nej, przy­pu­szczal­nie per­skiej, pro­we­nien­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paiż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. mała tar­cza uży­wa­na przez ry­ce­rzy kon­nych


Paiż, paiża – mała tar­cza ka­wa­le­ryj­ska, u dołu pro­sto­kąt­na lub za­o­krą­glo­na, u góry sko­śnie ścię­ta, cza­sem z wy­kro­jem na opar­cie kopii. Uży­wa­na przez jazdę pol­ską w XVI wieku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paiża

me­ta­lo­wa tar­cza do opie­ra­nia kopii, uży­wa­na przez pol­ską jazdę w XVI wieku


Źródła:

SJP.pl

Paj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. okrą­gły pla­cek z na­dzie­niem


Źródła:

Wiktionary

Paja

ar­ty­kuł spo­żyw­czy z cia­sta oraz owo­ców albo wa­rzyw, mięsa albo przet­wo­rów, spo­ży­wa­ny po upie­cze­niu


Źródła:

SJP.pl

Pajac

1. po­tocz­nie: osoba za­cho­wu­ją­ca się lub ubra­na nie­po­waż­nie, dzi­wacz­nie; bła­zen;
2. za­baw­ka o ko­micz­nym wy­glą­dzie, zaz­wy­czaj z ru­cho­my­mi koń­czy­na­mi za­wie­szo­ny­mi na sznur­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. ko­micz­na po­stać w daw­nej kro­to­chwi­li

 (1.2) przen. po­gard. ktoś za­cho­wu­ją­cy się nie­po­waż­nie, bez god­no­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) fi­gur­ka z drew­na lub tek­tu­ry, o ko­micz­nym wy­glą­dzie, zwy­kle z ru­cho­my­mi koń­czy­na­mi po­ru­sza­ny­mi za po­mo­cą sznur­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pajacerka

po­tocz­nie: nie­po­waż­ne za­cho­wa­nie, wy­głu­pia­nie się; pa­ja­co­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Pajacowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­głu­pia­nie się, za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób nie­po­waż­ny, bła­zeń­ski


Źródła:

Wiktionary

Pajacowaty

taki, który przy­po­mi­na pa­ja­ca, błaz­na lub taki, który za­cho­wu­je się jak pajac; bła­zeń­ski


Źródła:

SJP.pl

Pajacować

wy­głu­piać się, za­cho­wy­wać się nie­po­waż­nie, zgry­wać się; błaz­no­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. pejor. za­cho­wy­wać się w spo­sób nie­a­dek­wat­ny, głupi i osten­ta­cyj­ny za­ra­zem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajacyk

1. nie­wiel­ki pajac;
2. ro­dzaj lek­kie­go ubran­ka dla dziec­ka, bę­dą­cy po­łą­cze­niem maj­te­czek i blu­zecz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. od: pajac

 (1.2) ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne wy­ko­ny­wa­ne w pod­sko­ku, z wy­ko­na­niem roz­kro­ku i kla­śnię­ciem nad głową

 (1.3) dzie­cię­ce ubra­nie z po­łą­czo­nych raj­tuz i ko­szul­ki, roz­pi­na­ne z przo­du


Zo­bacz też: pa­ja­cyk.pl; pajac.

Pa­ja­cyk, także: pajac – ro­dzaj prze­gu­bo­wej fi­gur­ki lub za­baw­ki, nie­kie­dy wy­ko­rzy­sty­wa­nej także jako lalka te­a­tral­na, naj­czę­ściej pła­skiej, któ­rej koń­czy­ny są po­ru­sza­ne za po­mo­cą po­łą­czo­nych ze sobą sznur­ków. W ty­po­wym roz­wią­za­niu po­cią­gnię­cie za głów­ny sznu­rek po­wo­du­je uno­sze­nie i opu­szcza­nie rąk oraz nóg fi­gur­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pajacyki

1. nie­wiel­ki pajac;
2. ro­dzaj lek­kie­go ubran­ka dla dziec­ka, bę­dą­cy po­łą­cze­niem maj­te­czek i blu­zecz­ki


Zo­bacz też: pajac.

Pa­ja­cy­ki – ae­ro­bo­we ćwi­cze­nie fi­zycz­ne an­ga­żu­ją­ce różne grupy mię­śnio­we: mię­śnie na­ra­mien­ne, po­ślad­ko­we, mię­śnie przy­wo­dzą­ce i od­wo­dzą­ce w sta­wie bio­dro­wym, ręce, plecy, nogi. Pa­ja­cy­ki przy­spie­sza­ją puls, a co za tym idzie – uspraw­nia­ją do­pływ krwi do mię­śni, przez co czę­sto są sto­so­wa­ne jako ele­ment roz­grzew­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pajacykowy

→ pa­ja­cyk


Patrz:pajacyk

Źródła:

SJP.pl

Pajda

więk­szy ka­wa­łek, więk­sza krom­ka chle­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. duża krom­ka chle­ba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajdak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pajdeja

ideał wyksz­tał­ce­nia i wy­cho­wa­nia grec­kie­go w okre­sie hel­le­ni­stycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Pajdka

krom­ka chle­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pajda


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajdocentryczny

przy­miot­nik od: paj­do­cen­tryzm; zwią­za­ny z paj­do­cen­tryz­mem, do­ty­czą­cy paj­do­cen­tryz­mu lub ma­ją­cy cha­rak­ter paj­do­cen­tryz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy paj­do­cen­tryz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajdocentryzm

kie­ru­nek w pe­da­go­gi­ce po­le­ga­ją­cy na uj­mo­wa­niu kon­kret­nych za­gad­nień zwią­za­nych ze szko­łą i na­u­cza­niem wy­łącz­nie z punk­tu wi­dze­nia dziec­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek w pe­da­go­gi­ce poz­wa­la­ją­cy dziec­ku na nie­skrę­po­wa­ny roz­wój włas­nych za­in­te­re­so­wań


Paj­do­cen­tryzm (gr. παιδι – dziec­ko, łac. "cen­trum" – śro­dek) – kie­ru­nek pe­da­go­gicz­ny przyz­na­ją­cy dziec­ku cen­tral­ną po­zy­cję w pro­ce­sach edu­ka­cji i opie­ra­ją­cy ten po­gląd na prze­ko­na­niu o względ­nej do­sko­na­ło­ści jego za­dat­ków wro­dzo­nych. Dla­te­go paj­do­cen­tryzm trak­tu­je wy­cho­wa­nie jako samą tylko opie­kę nad sa­mo­rzut­nym roz­wo­jem dziec­ka, do któ­re­go na­le­ży do­pa­so­wać pro­gra­my, me­to­dy i or­ga­ni­za­cje pracy dy­dak­tycz­no-wy­cho­waw­czej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pajdokracja

pe­do­kra­cja;
1. rządy ludzi mło­dych, nie­doj­rza­łych i nie­doś­wiad­czo­nych;
2. spra­wu­ją­ca wła­dzę grupa ludzi mło­dych, nie­doj­rza­łych i nie­doś­wiad­czo­nych;
3. nad­mier­ne sku­pia­nie się na re­a­li­za­cji wszyst­kich po­trzeb dziec­ka z jed­no­czes­nym zmniej­sze­niem sta­wia­nych im wy­ma­gań


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pejor. rządy ludzi bar­dzo mło­dych i nie­doś­wiad­czo­nych;

 (1.2) polit. pejor. grupa ludzi spra­wu­ją­ca paj­do­kra­cję (1.1)

 (1.3) przen. pedag. uprzy­wi­le­jo­wa­nie po­trzeb dzie­ci z jed­no­czes­nym zmniej­sze­niem sta­wia­nych im wy­ma­gań


Paj­do­kra­cja, pe­do­kra­cja, in­fan­to­kra­cja – do­słow­nie: wła­dza dzie­ci, z gr. "país („"dziec­ko”) oraz "kra­tós" („siła, wła­dza”).

Po­wyż­sze ter­mi­ny mają po­zy­tyw­ne i ne­ga­tyw­ne zna­cze­nia:

Jed­nym z roz­poz­na­wal­nych wi­ze­run­ków z tego okre­su był pla­kat Alek­sie­ja Ko­ma­ro­wa „Sejm dzie­ci” z 1923 roku, na któ­rym z mów­ni­cy roz­ma­wia­ją led­wie rocz­ne dzie­ci, trzy­ma­jąc tran­spa­ren­ty z żą­da­niem zdro­wych ro­dzi­ców i czy­stych pie­luch.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pajdokrata

bar­dzo młoda, zaz­wy­czaj nie­doś­wiad­czo­na osoba, która spra­wu­je rządy


Źródła:

SJP.pl

Pajdokratka

bar­dzo młoda, zaz­wy­czaj nie­doś­wiad­czo­na ko­bie­ta, która spra­wu­je rządy


Źródła:

SJP.pl

Pajdokratyczny

→ paj­do­kra­cja


Patrz:pajdokracja

Źródła:

SJP.pl

Pajdologia

dział nauki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem roz­wo­ju dziec­ka i opi­sy­wa­niem za­cho­wań to­wa­rzy­szą­cych temu roz­wo­jo­wi


Źródła:

SJP.pl

Pajek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pajero

[czy­taj: pa­dże­ro] model sa­mo­cho­du marki Mit­su­bis­hi


Źródła:

SJP.pl

Pajeta

zwy­kle w licz­bie mno­giej: zło­ci­ste frędz­le u ce­ki­nów uży­wa­ne w haf­ciar­stwie; pa­jet­ka


Źródła:

SJP.pl

Pajetka

zwy­kle w licz­bie mno­giej: zło­ci­ste frędz­le u ce­ki­nów uży­wa­ne w haf­ciar­stwie; pa­je­ta


Źródła:

SJP.pl

Pajewo

Pa­je­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Ty­ko­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Kró­lo­wej Mę­czen­ni­ków w Ra­du­lach lub do pa­ra­fii Pa­ra­fia Trój­cy Prze­najś­więt­szej w Ty­ko­ci­nie.


Źródła:

Wikipedia

Pajewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pajok

racja żyw­no­ścio­wa, naj­czę­ściej woj­sko­wa, wy­da­wa­na w ści­śle okre­ślo­nych ilo­ściach i o okre­ślo­nej porze


Źródła:

SJP.pl

Pajor

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pajsa

1. zdaw­ko­wa mo­ne­ta in­dyj­ska (100 pajs = 1 rupia in­dyj­ska);
2. zdaw­ko­wa mo­ne­ta ne­pal­ska (100 pajs = 1 rupia ne­pal­ska);
3. zdaw­ko­wa mo­ne­ta pa­ki­stań­ska (100 pajs = 1 rupia pa­ki­stań­ska);
4. zdaw­ko­wa mo­ne­ta ban­gla­de­ska (100 pajs = 1 taka)


Pajsa ( paisa) – drob­na mo­ne­ta w In­diach, Ne­pa­lu i Pa­ki­sta­nie, sta­no­wią­ca 1/100 rupii. W ję­zy­ku hindi, Dari i in­nych ję­zy­kach, słowo "paisa" czę­sto oz­na­cza pie­nią­dze lub go­tów­kę. Śred­nio­wiecz­ne szla­ki hand­lo­we, które obej­mo­wa­ły Morze Arab­skie mię­dzy In­dia­mi, re­gio­ny arab­skich i Afry­kę Wschod­nią wy­ko­rzy­sty­wa­ły in­dyj­ską i arab­ską wa­lu­tę na tych ob­sza­rach, gdzie słowo Pesa jako od­nie­sie­nie do pie­nię­dzy w ję­zy­kach Afry­ki wschod­niej ta­kich jak su­a­hi­li po­cho­dzi z tego okre­su.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pajszle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. po­tra­wa z po­dro­bów przy­rzą­dza­nych na kwa­śno

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żyd. pejsy


Źródła:

Wiktionary

Pajuci

ple­mię in­diań­skie, od­ga­łę­zie­nie Szo­szo­nów


Źródła:

SJP.pl

Pajucina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. pa­ję­czy­na


Źródła:

Wiktionary

Pajuk

w kra­jach bał­kań­skich czło­nek stra­ży ma­gna­ta


Źródła:

SJP.pl

Pajut

czło­nek ple­mie­nia in­diań­skie­go; Pa­ju­ta


Źródła:

SJP.pl

Pajuta

czło­nek ple­mie­nia in­diań­skie­go; Pa­ju­ta


Źródła:

SJP.pl

Pajutka

człon­ki­ni ple­mie­nia in­diań­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Pajza

rocz­na ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, upra­wia­na głów­nie na kaszę; proso ja­poń­skie, chwast­ni­ca zbo­żo­wa


Źródła:

SJP.pl

Pajączek

1. nie­wiel­ki pająk;
2. ażu­ro­wy, pro­mie­ni­sty motyw w haf­cie i ko­ron­kar­stwie, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy pa­ją­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: pająk


Pa­ją­czek – naj­star­szy pol­ski edy­tor HTML, roz­wi­ja­ny w la­tach 1996–2013, zdo­byw­ca wielu na­gród. W 2021 zo­stał zak­tu­a­li­zo­wa­ny, a jego nazwę zmie­nio­no na Pająk V6.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pajączkowaty

wiel­ko­ścią lub wy­glą­dem zbli­żo­ny do pa­ją­ka, głów­nie nie­wiel­kie­go bądź przy­po­mi­na­ją­cy sieć pa­ję­czą (np. pa­jącz­ko­wa­ty la­bi­rynt)


Źródła:

SJP.pl

Pajączkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pająk

1. dra­pież­ny sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków, ma­ją­cy osiem nóg, gru­czoł ja­do­wy i ży­wią­cy się głów­nie owa­da­mi; np. ta­ran­tu­la, ptasz­nik;
2. stro­ik lu­do­wy wy­ko­na­ny ze słomy i bi­bu­ły, wie­sza­ny pod su­fi­tem;
3. ro­dzaj ży­ran­do­la;
4. powóz o wy­so­kich ko­łach


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) arachn. ośmio­noż­ny pa­ję­czak bu­du­ją­cy pa­ję­czy­ny;

 (1.2) folk. ro­dzaj lu­do­wej ozdo­by za­wie­sza­nej pod su­fi­tem izby;

 (1.3) daw. duży, ozdob­ny, mocno roz­ga­łę­zio­ny ży­ran­dol

 (1.4) pot. przen. elek­tron. układ zmon­to­wa­ny bez uży­cia płyt­ki dru­ko­wa­nej, po­przez zlu­to­wa­nie ze sobą wy­pro­wa­dzeń ele­men­tów

 (1.5) sport. jeden z przy­rzą­dów uży­wa­nych pod­czas gry w sno­o­ke­ra

 (1.6) karc. od­mia­na pa­sjan­sa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pająki

1. dra­pież­ny sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków, ma­ją­cy osiem nóg, gru­czoł ja­do­wy i ży­wią­cy się głów­nie owa­da­mi; np. ta­ran­tu­la, ptasz­nik;
2. stro­ik lu­do­wy wy­ko­na­ny ze słomy i bi­bu­ły, wie­sza­ny pod su­fi­tem;
3. ro­dzaj ży­ran­do­la;
4. powóz o wy­so­kich ko­łach


Zo­bacz też: "Pa­ją­ki" – ame­ry­kań­ski film z 2000 roku.

Pa­ją­ki (Ara­ne­ae) – naj­licz­niej­szy rząd pa­ję­cza­ków, na­le­ży do niego 50 tys. opi­sa­nych ga­tun­ków. Są to zwie­rzę­ta głów­nie lą­do­we, o roz­mia­rach od 0,5 mm do 12 cm ciała i do ok. 32 cm roz­sta­wu od­nó­ży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pająkokształtny

spa­wę­ki pa­ją­koksz­tałt­ne - rząd sta­wo­no­gów z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków; tę­po­od­wło­kow­ce


Źródła:

SJP.pl

Pająkowaty

taki, który kształ­tem przy­po­mi­na pa­ją­ka lub taki, który ma cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pa­ją­ków


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pa­ją­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pająkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­ją­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy pa­ją­ka, okre­śla­ją­cy pa­ją­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ją­ka, ma­ją­cy cechy pa­ją­ka


Źródła:

Wiktionary

Pajęczak

małe dra­pież­ne zwie­rzę bez­krę­go­we, na­le­żą­ce do pa­ję­cza­ków (gro­ma­dy sta­wo­no­gów), np. pająk, skor­pion


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę bez­krę­go­we z sze­ścio­ma no­ga­mi i od­wło­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczaki

gro­ma­da dra­pież­nych sta­wo­no­gów z pod­ty­pu szczę­ko­czuł­kow­ców (li­czą­ca kil­ka­dzie­siąt ty­się­cy ga­tun­ków), ży­ją­cych głów­nie na lą­dzie jako pa­so­ży­ty lub sa­pro­fa­gi, od­dy­cha­ją­cych płu­cot­chaw­ka­mi


Na tę stro­nę wska­zu­je „pa­ję­czak”. Zo­bacz też: miej­sco­wość Pa­ję­czak w woj. dol­no­ślą­skim.

Pa­ję­cza­ki (Arach­ni­da) – gro­ma­da sta­wo­no­gów z pod­ty­pu szczę­ko­czuł­ko­po­dob­nych i nad­gro­ma­dy szczę­ko­czuł­kow­ców. Obej­mu­je około 112 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków współ­czes­nych, ale ich fak­tycz­na licz­ba prze­kra­czać może mi­lion. Po­nad­to zna­nych jest około 2 ty­się­cy ga­tun­ków wy­mar­łych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pajęczarka

1. ko­bie­ta ko­rzy­sta­ją­ca nie­le­gal­nie z apa­ra­tu ra­dio­we­go lub te­le­wi­zyj­ne­go;
2. po­tocz­nie o ko­bie­cie okra­da­ją­cej stry­chy


Źródła:

SJP.pl

Pajęczarski

do­ty­czą­cy, ty­czą­cy się pa­ję­czar­stwa lub wła­ści­wy pa­ję­cza­rzo­wi, pa­ję­czar­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ję­czar­stwem, do­ty­czą­cy pa­ję­czar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczarstwo

po­tocz­nie o nie­le­gal­nym ko­rzy­sta­niu z apa­ra­tów te­le­wi­zyj­nych lub ra­dio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uży­wa­nie od­bior­ni­ków ra­dio­wych lub te­le­wi­zyj­nych bez pła­ce­nia abo­na­men­tu

 (1.2) pot. na­da­wa­nie trans­mi­sji ra­dio­wych bez po­sia­da­nia usta­lo­nych pra­wem zez­wo­leń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczarz

1. czło­wiek ko­rzy­sta­ją­cy z radio lub te­le­wiz­ji bez ui­szcza­nia opłat
2. po­tocz­nie o zło­dzie­ju okra­da­ją­cym stry­chy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba ko­rzy­sta­ją­ca z od­bior­ni­ków bez pła­ce­nia abo­na­men­tu

 (1.2) pot. osoba krad­ną­ca (nie­le­gal­nie po­bie­ra­ją­ca) ener­gię elek­trycz­ną

 (1.3) środ. pod­kra­dacz pra­nia na stry­chu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczański

przy­miot­nik od: Pa­jęcz­no


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­jęcz­nem, do­ty­czą­cy Pa­jęcz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęcznianin

miesz­ka­niec Pa­jęcz­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pajęcznianka

miesz­kan­ka Pa­jęcz­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pajęcznica

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pajęcznik

daw­niej, dziś tylko re­gio­nal­nie: wrze­sień, głów­nie w od­nie­sie­niu do dwóch ostat­nich ty­god­ni tego mie­sią­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wrze­sień

 (1.2) stpol. paź­dzier­nik

 (1.3) stpol. li­sto­pad


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczno

mia­sto w Pol­sce


Pa­jęcz­no – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, po­ło­żo­ne na pół­noc­nym skra­ju Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, w za­ko­lu Warty.

Mia­sto kró­lew­skie w te­nu­cie brzeź­nic­kiej w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pajęczy

przy­miot­nik od: pająk; zro­bio­ny, wy­ko­na­ny przez pa­ją­ka lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­ją­ka­mi


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­ją­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy pa­ją­ka, okre­śla­ją­cy pa­ją­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ją­ka, ma­ją­cy cechy pa­ją­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczyca

sa­mi­ca pa­ją­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca pa­ją­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczyna

po­je­dyn­cza nić lub siat­ka ta­kich nici, które zo­sta­ły wy­ko­na­ne z krzep­ną­cej na po­wie­trzu wy­dzie­li­ny gru­czo­łów przęd­nych pa­ją­ków i niek­tó­rych owa­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sieć tkana przez pa­ją­ka

 (1.2) nici z pa­ję­czy­ny (1.1)

 (1.3) pot. przen. rzecz przy­po­mi­na­ją­ca pa­ję­czy­nę (1.1)

 (1.4) przen. skry­te dzia­ła­nie wielu osób

 (1.5) łow. sieć z cien­kich nici do ło­wie­nia pta­ków

 (1.6) środ. kra­dzież bie­liz­ny ze stry­chu


Pa­ję­czy­na (sieć pa­ję­cza, sieć łowna) – struk­tu­ra prze­strzen­na wyt­wa­rza­na przez pa­ją­ki z nici przęd­nej, głów­nie przez­na­czo­na do zdo­by­wa­nia po­kar­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pajęczynka

zdrob­nie­nie od: pa­ję­czy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­ję­czy­na

 (1.2) drob­na, cien­ka pa­ję­czy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczynowato

→ pa­ję­czy­no­wa­ty


Patrz:pajęczynowaty

Źródła:

SJP.pl

Pajęczynowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pa­ję­czy­nę


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pa­ję­czy­nę, ma­ją­cy cechy pa­ję­czy­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pajęczynowcowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­try­o­ba­si­dia­ce­ae|Jülich|ref=tak., ro­dzi­na grzy­bów w rzę­dzie pieprz­ni­kow­ców;


Pa­ję­czy­now­co­wa­te ("Bo­try­o­ba­si­dia­ce­ae" Jülich) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pieprz­ni­kow­ców ("Cant­ha­rel­la­les").


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pajęczynowy

przy­miot­nik od: pa­ję­czy­na; taki, który wy­glą­da jak pa­ję­czy­na lub pod ja­ki­miś in­ny­mi wzglę­da­mi jest jak pa­ję­czy­na


Źródła:

SJP.pl

Pajęczynówka

opona móz­go­wo-rdze­nio­wa ota­cza­ją­ca mózg


Pa­ję­czy­nów­ka, opona pa­ję­cza ( arach­no­i­dea) – jedna z trzech opon móz­go­wo-rdze­nio­wych, znaj­du­ją­ca się mię­dzy oponą twar­dą a mięk­ką. Od stro­ny zew­nętrz­nej zra­sta się z oponą twar­dą. Od wew­nątrz od­dzie­lo­na jest od opony mięk­kiej wąską prze­strze­nią (prze­strzeń pod­pa­ję­czy­nów­ko­wa), wy­peł­nio­ną pły­nem móz­go­wo-rdze­nio­wym, skła­da­ją­cym się głów­nie z wody.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pajśle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zob. pajsz­le.


Źródła:

Wiktionary

Pak

1. ostat­ni pro­dukt frak­cjo­no­wa­nej de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej
2. wie­lo­let­ni, dry­fu­ją­cy lód mor­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. pak lo­do­wy.

 (1.2) zob. pak wę­glo­wy.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: paka

spój­nik

 (3.1) stpol. tedy, zaś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paka

1. skrzy­nia do pa­ko­wa­nia przed­mio­tów;
2. duża pacz­ka, duży pa­ku­nek;
3. po­tocz­nie: areszt, wię­zie­nie; ciupa;
4. po­tocz­nie: duże, zgra­ne to­wa­rzy­stwo;
5. po­tocz­nie: ba­ga­żo­wa część sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go;
6. duży gry­zoń z tro­pi­kal­nych lasów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: pacz­ka

 (1.2) duża pacz­ka, duże pu­deł­ko

 (1.3) pot. wię­zie­nie

 (1.4) pot. mot. na­cze­pa sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go

 (1.5) środ. pot. stówa

 (1.6) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­ni­cu­lus paca|ref=tak., ga­tu­nek du­że­go gry­zo­nia;

 (1.7) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku paka (1.6)

 (1.8) jęz. język z grupy sepik-rami, z ro­dzi­ny ję­zy­ków in­do­pa­cy­ficz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakajs

pow­sta­ją­ca na chłod­nych mo­rzach po­kry­wa lo­do­wa two­rzą­ca pola spię­trzo­ne­go lodu roz­dzie­lo­ne szcze­li­na­mi wod­ny­mi; pak lo­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Pakamera

skład, ma­ga­zyn na to­wa­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wy­wa­ne i pa­ko­wa­ne są to­wa­ry

 (1.2) pot. scho­wek, ma­ga­zy­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakamerka

zdrob­nie­nie od: pa­ka­me­ra; nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia to­wa­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­ka­me­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakarana

je­dy­ny przed­sta­wi­ciel gry­zo­ni z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, za­sied­la­ją­cy wil­got­ne lasy tro­pi­kal­ne na wschod­nich te­re­nach po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich wyżyn


Źródła:

SJP.pl

Pakaranowate

o ce­chach pa­ka­ra­no­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


Pa­ka­ra­no­wa­te, pa­ka­ra­ny (Di­no­my­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du je­żoz­wie­rzoksz­tałt­nych (Hy­stri­co­gnat­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia); obec­nie żyje tylko 1 przed­sta­wi­ciel: pa­ka­ra­na Bra­nic­kie­go. W przesz­ło­ści obej­mo­wa­ła naj­więk­sze gry­zo­nie, jakie kie­dy­kol­wiek cho­dzi­ły po Ziemi, m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pakaranowaty

o ce­chach pa­ka­ra­no­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


Źródła:

SJP.pl

Pakarz

osoba za­trud­nio­na przy pa­ko­wa­niu to­wa­rów; pa­ko­wacz


Źródła:

SJP.pl

Pakcik

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: pakt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pakt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakebot

dawny ro­syj­ski okręt łącz­ni­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Paker

pro­gram kom­pu­te­ro­wy do zmniej­sza­nia wiel­ko­ści pli­ków po­przez kom­pre­sję da­nych; ar­chi­wi­za­tor, ar­chi­wi­zer, kom­pre­sor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. sil­nie umię­śnio­ny męż­czyz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. in­form. pro­gram do kom­pre­sji da­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakerka

→ paker


Patrz:paker

Źródła:

SJP.pl

Pakernia

po­tocz­nie: si­łow­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. posp. si­łow­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakhaus

ze­spół por­to­wych ma­ga­zy­nów lub po­je­dyn­czy bu­dy­nek w do­kach wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako taki ma­ga­zyn


Źródła:

SJP.pl

Paki

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. od: paka


Źródła:

Wiktionary

Pakiecik

zdrob­nie­nie od: pa­kiet


Źródła:

SJP.pl

Pakier

po­tocz­nie: silny, do­brze zbu­do­wa­ny męż­czyz­na; paker


Źródła:

SJP.pl

Pakiet

1. rze­czy za­pa­ko­wa­ne oraz za­wi­nię­te w pa­pier lub zwią­za­ne czymś;
2. pewna ilość cze­goś two­rzą­ca zaz­wy­czaj jakiś prze­dział te­ma­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kilka rze­czy spa­ko­wa­nych razem

 (1.2) in­form. jed­nost­ka da­nych prze­ka­zy­wa­na z kom­pu­te­ra źró­dło­we­go do do­ce­lo­we­go z wy­ko­rzy­sta­niem sieci kom­pu­te­ro­wej, np. in­ter­ne­tu;

 (1.3) in­form. zob. pa­kiet in­sta­la­cyj­ny.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakietować

1. two­rzyć pa­kie­ty z ca­ło­ści ja­kie­goś ła­dun­ku, w celu ułat­wie­nia tran­spor­tu tego ła­dun­ku;
2. pra­so­wać złom me­ta­lo­wy w spe­cjal­nych pra­sach, for­mu­jąc pa­kie­ty


Źródła:

SJP.pl

Pakietowiec

ku­li­sta lub owal­na bak­te­ria two­rzą­ca ko­lo­nie po­dob­ne do sze­ścia­nów; sze­ścia­nek


Źródła:

SJP.pl

Pakietowy

taki, który zo­stał po­dzie­lo­ny na pa­kie­ty


Źródła:

SJP.pl

Pakietyzacja

se­gre­ga­cja ja­kichś in­for­ma­cji po­le­ga­ją­ca na umie­szcza­niu ich w zbio­rach te­ma­tycz­nych lub za­wie­ra­ją­cych te same bądź po­dob­ne tre­ści


Źródła:

SJP.pl

Pakietyzować

łą­czyć w pa­kie­ty; pa­kie­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Pakistan

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Is­la­ma­ba­dzie; Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Pa­ki­sta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;


Pa­ki­stan, Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Pa­ki­sta­nu ( ‏اسلامی جمہوریۂ پاکستان‎ trl. "Islāmī Jamhūriyat Pākistān", trb. "Is­la­mi Dźam­hu­ri­jat Pa­ki­stan"; Is­la­mic Re­pu­blic of Pa­ki­stan) – pań­stwo w po­łud­nio­wej czę­ści Azji, po­ło­żo­ne wzdłuż In­du­su i li­czą­ce ponad 250 mi­lio­nów miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakistanka

oby­wa­tel­ka Pa­ki­sta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Pa­ki­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakistańczyk

oby­wa­tel Pa­ki­sta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Pa­ki­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakistański

zwią­za­ny z Pa­ki­sta­nem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ki­sta­nem, do­ty­czą­cy Pa­ki­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paklak

gruby, naj­czę­ściej lnia­ny lub ba­weł­nia­ny ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­ny nieg­dyś jako worek na mąkę lub zboże; pa­kłak


Źródła:

SJP.pl

Pakli

spój­nik

 (1.1) stpol. jeśli, je­że­li


Źródła:

Wiktionary

Paklitaksel

al­ka­lo­id ter­pe­no­wy sto­so­wa­ny w te­ra­piach no­wot­wo­ro­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syn­te­tycz­ny lek prze­ciw­no­wot­wo­ro­wy


Pa­kli­tak­sel – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów ter­pe­no­wych typu tak­sa­nów o dzia­ła­niu cy­to­sta­tycz­nym. Po raz pier­wszy zo­stał wy­i­zo­lo­wa­ny z kory cisa krót­ko­list­ne­go ("Taxus bre­vi­fo­lia"). Wpro­wa­dzo­ny w 1990 roku na rynek przez Bri­stol-Myers Squ­ibb (BMS) pod nazwą "Taxol".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paklon

ga­tu­nek klonu


Źródła:

SJP.pl

Pako

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: paka


Pako – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Bo­rov­ni­ca. W 2018 roku li­czy­ła 156 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pakol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okrą­gły beret męski z mięk­kiej weł­nia­nej tka­ni­ny no­szo­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie


Pakol (Pakul) – mięk­ki okrą­gły beret męski no­szo­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie, zaz­wy­czaj weł­nia­ny. Pa­ko­le są zaz­wy­czaj brą­zo­we, czar­ne lub szare. Pakol przy­po­mi­na worek z okrą­głym dnem, lecz przed za­ło­że­niem na głowę za­wi­ja się jego boki.

Pakol po­cho­dzi naj­praw­do­po­dob­niej z pa­ki­stań­skich re­gio­nów Czi­tral i Gil­git, choć po­dob­ne na­kry­cie głowy no­si­li sta­ro­żyt­ni Ma­ce­doń­czy­cy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pakora

ka­wał­ki wa­rzyw lub grzy­bów pa­nie­ro­wa­ne w mące z so­cze­wi­cy, słyn­na po­tra­wa kuch­ni in­dyj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. in­dyj­ska prze­ką­ska z ka­wał­ków wa­rzyw za­nu­rzo­nych w cie­ście z be­sa­nu i sma­żo­nych w głę­bo­kim oleju;


Pa­ko­ra – po­pu­lar­na prze­ką­ska kuch­ni in­dyj­skiej, zwła­szcza na po­łud­niu Indii. Ka­wał­ki wa­rzyw za­nu­rza się w cie­ście z be­sa­nu i smaży w głę­bo­kim oleju. Tra­dy­cyj­nie pa­ko­ry są spo­ży­wa­ne z her­ba­tą jako prze­ką­ska, ale niek­tó­re re­sta­u­ra­cje po­da­ją je rów­nież jako przy­staw­kę przed głów­nym da­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakoski

przy­miot­nik od: Pa­kość


przy­miot­nik

 (1.1) od­przy­miot­ni­ko­wy od|Pa­kość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakosz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pakosław

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakosława

imię żeń­skie


Pa­ko­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Pako-" ("znów, wię­cej") i "-sława" ("sława"). Mogło oz­na­czać "ta, która chce (ma) wię­cej sławy". W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XIV wieku (1382 rok).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pakosławek

zdrob­nie­nie od: Pa­ko­sław (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Pakosławice

wieś w Pol­sce


Pa­ko­sła­wi­ce ( Bösdorf, Be­uth­manns­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Pa­ko­sła­wi­ce. Sie­dzi­ba gminy Pa­ko­sła­wi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pakosławicki

przy­miot­nik od: Pa­ko­sła­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Pakosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­ko­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pakosławka

zdrob­nie­nie od: Pa­ko­sław (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Pakosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­ko­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pakosławostwo

Pa­ko­sław z żoną; Pa­ko­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Pakosławowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Pakosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­ko­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pakosławski

→ Pa­ko­sław (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pakowacz

1. osoba za­trud­nio­na przy pa­ko­wa­niu to­wa­rów; pa­karz;
2. po­tocz­nie: męż­czyz­na do­brze zbu­do­wa­ny, czę­sto cho­dzą­cy na si­łow­nię, sto­su­ją­cy zwy­kle sub­stan­cje przy­spie­sza­ją­ce przy­rost tkan­ki mię­śnio­wej; koks, paker


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który trud­ni się pa­ko­wa­niem;


Pa­ko­wacz – pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy pa­ko­wa­nie lub opa­ko­wy­wa­nie wy­ro­bu, za­bez­pie­cza­nie go i przy­go­to­wa­nie do tran­spor­tu.

Praca ta może być cał­ko­wi­cie ręcz­na, z uży­ciem urzą­dzeń lub wspo­ma­ga­na ma­szy­na­mi. Może do­ty­czyć opa­ko­wań jed­nost­ko­wych, zbior­czych lub tran­spor­to­wych (wy­sył­ko­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakowaczka

1. ko­bie­ta za­trud­nio­na przy pa­ko­wa­niu to­wa­rów;
2. ma­szy­na słu­żą­ca do pa­ko­wa­nia to­wa­rów; pa­ko­war­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na do pa­ko­wa­nia to­wa­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakowalnia

po­mie­szcze­nie w ja­kimś przed­się­bior­stwie, w któ­rym pa­ku­je oraz skła­du­je się za­pa­ko­wa­ne to­wa­ry; pacz­kar­nia, pacz­kow­nia, pa­kow­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym pa­ku­je się to­wa­ry lub pacz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­szcza­nie rze­czy razem w pacz­ce, ba­ga­żu, ple­ca­ku

 (1.2) pot. in­form. kom­pre­so­wa­nie da­nych


Źródła:

Wiktionary

Pakowarka

ma­szy­na słu­żą­ca do pa­ko­wa­nia to­wa­rów; pa­ko­wacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Pakować

1. ukła­dać coś w pacz­ce, wa­liz­ce albo w innym po­dob­nym przed­mio­cie lub owi­jać coś w pa­pier, folię;
2. na­ra­żać sie­bie lub kogoś na kło­pot­li­wą lub nie­przy­jem­ną sy­tu­a­cję;
3. ćwi­czyć na si­łow­ni


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) umie­szczać rze­czy razem w pacz­ce, ba­ga­żu, ple­ca­ku

 (1.2) pot. slang. wy­sił­ko­wo ćwi­czyć na si­łow­ni, pod­no­sić cię­ża­ry w celu wzmoc­nie­nia mię­śni

 (1.3) pot. (czę­sto prze­no­śnie) umie­szczać, wsa­dzać coś gdzieś (naj­czę­ściej w du­żych ilo­ściach) w spo­sób szyb­ki, niech­luj­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­ko­wać się (dk. brak)

 (2.1) umie­szczać przed po­dró­żą swoje rze­czy w tor­bach, wa­liz­kach itp.

 (2.2) pot. wła­zić, wci­skać się, pchać się gdzieś; za wszel­ką cenę chcieć się do­stać / wejść gdzieś; także wtrą­cać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakownia

po­mie­szcze­nie w ja­kimś przed­się­bior­stwie, w któ­rym pa­ku­je oraz skła­du­je się za­pa­ko­wa­ne to­wa­ry; pacz­kar­nia, pacz­kow­nia, pa­ko­wal­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym pa­ku­je się to­wa­ry lub pacz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­kow­nie


Źródła:

SJP.pl

Pakowniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­kow­ny; bar­dziej pa­kow­ny


Źródła:

SJP.pl

Pakowność

cecha przed­mio­tu mo­gą­ce­go po­mie­ścić bar­dzo wiele cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pakowny

taki, do któ­re­go dużo się zmie­ści


przy­miot­nik

 (1.1) po­jem­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pakowy

1. przez­na­czo­ny do pa­ko­wa­nia cze­goś, np. pa­kier pa­ko­wy;
2. → pak


Patrz:pak

Źródła:

SJP.pl

Pakościanin

miesz­ka­niec Pa­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Pakościanka

miesz­kan­ka Pa­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Pakość

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zło­śli­wość, zły uczy­nek, do­kucz­li­wość, przy­krość

 (1.2) daw. złość, coś złego


Pa­kość (łac. "Pa­cos­sum", niem. "Pa­kosch") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne nad No­te­cią w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pa­kość. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakożer

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych, po­dob­ne­go do ła­si­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spe­ot­hos ve­na­ti­cus|Lund|ref=tak., nie­wiel­ki dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny pso­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Ame­ry­ce

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spe­ot­hos|Lund|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych;


Pa­ko­żer ("Spe­ot­hos") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny pso­wa­tych (Ca­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paksowiec

czło­nek Sto­wa­rzy­sze­nia "PAX", świec­kiej or­ga­ni­za­cji ka­to­lic­kiej; PAX-owiec


Źródła:

SJP.pl

Paksowski

zwią­za­ny ze Sto­wa­rzy­sze­niem "PAX", świec­ką or­ga­ni­za­cją ka­to­lic­ką; PAX-owski


Źródła:

SJP.pl

Pakt

umowa, ugoda, zwła­szcza układ mię­dzy­na­ro­do­wy o cha­rak­te­rze po­li­tycz­nym; * forma mia­now­ni­ka "pakta" prze­sta­rza­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. umowa mię­dzy­na­ro­do­wa o cha­rak­te­rze po­li­tycz­nym lub woj­sko­wym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paktofonika

Pak­to­fo­ni­ka (w skró­cie PFK) – pol­ski ze­spół hip-ho­po­wy, za­ło­żo­ny w 1998 roku w Ka­to­wi­cach przez Pio­tra „Ma­gi­ka” Łu­szcza (zna­ne­go z ze­spo­łu Ka­li­ber 44), Se­ba­stia­na „Ra­hi­ma” Sal­ber­ta (by­łe­go człon­ka 3xKlanu), oraz ini­cja­to­ra po­my­słu, Woj­cie­cha „Fo­ku­sa” Al­sze­ra.


Źródła:

Wikipedia

Paktować

pro­wa­dzić ro­ko­wa­nia, ne­go­cja­cje w spra­wie za­war­cia po­ko­ju, ro­zej­mu lub w spra­wie ja­kie­goś ukła­du, ugody


Źródła:

SJP.pl

Paktowy

zwią­za­ny z umową, ugodą lub po­dob­nym, zwła­szcza mię­dzy­na­ro­do­wym ukła­dem o cha­rak­te­rze po­li­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Paku

1. ostat­ni pro­dukt frak­cjo­no­wa­nej de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej
2. wie­lo­let­ni, dry­fu­ją­cy lód mor­ski


Źródła:

SJP.pl

Pakulanka

twar­de, wy­trzy­ma­łe two­rzy­wo z lnu łą­czo­ne­go z ny­lo­nem, słu­żą­ce głów­nie do wy­ro­bu lin, nici


Pa­ku­lan­ka – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Klwów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pakulany

zro­bio­ny z pakuł; pa­ku­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Pakularka

ma­szy­na słu­żą­ca do prze­ra­bia­nia słomy na pa­ku­ły oraz do oczy­szcza­nia pakuł ze zdrew­nia­łych czę­ści słomy


Źródła:

SJP.pl

Pakulenie

two­rze­nie się zbi­tych kłęb­ków wło­sia na sier­ści niek­tó­rych zwie­rząt, głów­nie psów, kotów i in­nych zwie­rząt do­mo­wych


Źródła:

SJP.pl

Pakulić

rzad­ko: two­rzyć zbite kłęb­ki wło­sia


Źródła:

SJP.pl

Pakulski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pakuneczek

zdrob­nie­nie od: pa­ku­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­ku­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakunek

1. ja­kieś rze­czy spa­ko­wa­ne w coś i za­wi­nię­te razem; pacz­ka;
2. ma­te­riał o od­po­wied­nich włas­no­ściach wy­trzy­ma­ło­ścio­wych, do­brej od­por­no­ści che­micz­nej i ciepl­nej, uży­wa­ny do uszczel­nia­nia; szcze­li­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rze­czy opa­ko­wa­ne razem w pa­pier, folię itp.

 (1.2) techn. włó­kno ko­nop­ne do uszczel­nia­nia po­łą­czeń hy­dra­u­licz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pakunki

1. ja­kieś rze­czy spa­ko­wa­ne w coś i za­wi­nię­te razem; pacz­ka;
2. ma­te­riał o od­po­wied­nich włas­no­ściach wy­trzy­ma­ło­ścio­wych, do­brej od­por­no­ści che­micz­nej i ciepl­nej, uży­wa­ny do uszczel­nia­nia; szcze­li­wo


Źródła:

SJP.pl

Pakunkowy

na­da­ją­cy się do pa­ko­wa­nia, słu­żą­cy do pa­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Pakuła

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pakułowy

przy­miot­nik od: pa­ku­ły; zro­bio­ny z pakuł lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­ku­ła­mi


Źródła:

SJP.pl

Pakuły

krót­kie, splą­ta­ne, zaz­wy­czaj lnia­ne lub ko­no­pia­ne włó­kna, z któ­rych potem zo­sta­nie wy­ro­bio­na gruba przę­dza


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) techn. włó­kno ko­nop­ne lub lnia­ne do uszczel­nia­nia po­łą­czeń hy­dra­u­licz­nych i jako wy­ściół­ka ta­pi­cer­ska;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pakłak

gruby, naj­czę­ściej lnia­ny lub ba­weł­nia­ny ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­ny nieg­dyś jako worek na mąkę lub zboże; pa­klak


Źródła:

SJP.pl

Pal

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li w kształ­cie słupa wbi­ja­ny lub for­mo­wa­ny w grun­cie;
2. słup do przy­wią­zy­wa­nia cze­goś lub ogra­dza­nia te­re­nu;
3. za­o­strzo­ny drew­nia­ny kół, na który wbi­ja­no daw­niej ska­zań­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. gruby słup osa­dzo­ny w grun­cie, peł­nią­cy zwy­kle funk­cję kon­struk­cyj­ną

 (1.2) hist. na­rzę­dzie kaźni w for­mie za­o­strzo­ne­go słupa, na któ­re­go wbi­ja­no ska­zań­ca

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: palić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pal-Owiec

pa­lo­wiec;
1. czło­nek lub żoł­nierz PAL-u (Pol­skiej Armii Lu­do­wej);
2. czło­nek PAL-u (Pol­skiej Aka­de­mii Li­te­ra­tu­ry)


Źródła:

SJP.pl

Pal-Owski

→ PAL (Pol­ska Armia Lu­do­wa); pa­low­ski


Źródła:

SJP.pl

Pala

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li w kształ­cie słupa wbi­ja­ny lub for­mo­wa­ny w grun­cie;
2. słup do przy­wią­zy­wa­nia cze­goś lub ogra­dza­nia te­re­nu;
3. za­o­strzo­ny drew­nia­ny kół, na który wbi­ja­no daw­niej ska­zań­ców


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palach

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li w kształ­cie słupa wbi­ja­ny lub for­mo­wa­ny w grun­cie;
2. słup do przy­wią­zy­wa­nia cze­goś lub ogra­dza­nia te­re­nu;
3. za­o­strzo­ny drew­nia­ny kół, na który wbi­ja­no daw­niej ska­zań­ców


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palacjum

sta­ro­żyt­ny lub wczes­noś­red­nio­wiecz­ny pałac albo twier­dza, zamek, szcze­gól­nie z ro­zbu­do­wa­nym sy­ste­mem for­ty­fi­ka­cji; pa­la­tium (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Palacki

→ pa­lacz (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Palacz

1. osoba na­ło­go­wo pa­lą­ca tytoń lub po­dob­ne używ­ki;
2. pra­cow­nik pod­trzy­mu­ją­cy ogień w pie­cach hut­ni­czych, ko­tłach pa­ro­wych lub sy­ste­mach ogrze­wa­ją­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która pali tytoń, zwy­kle na­ło­go­wo

 (1.2) ktoś, kto za­wo­do­wo pali w piecu;

 (1.3) ogól­nie – ten, kto coś spala

 (1.4) daw. pod­pa­lacz

 (1.5) daw. przen. ten, kto jeź­dzi sa­mo­cho­dem


Pa­lacz – pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy pa­le­ni­sko pieca lub kotła. Tra­dy­cyj­ne okre­śle­nie pra­cow­ni­ka ob­słu­gu­ją­ce­go pa­ro­wóz na kolei oraz pa­la­cza w ko­tłow­niach miej­skich i na stat­kach lub okrę­tach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palaczka

1. ko­bie­ta na­ło­go­wo pa­lą­ca tytoń lub po­dob­ne używ­ki;
2. pra­cow­nicz­ka pod­trzy­mu­ją­ca ogień w pie­cach hut­ni­czych, ko­tłach pa­ro­wych lub sy­ste­mach ogrze­wa­ją­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pali (np. pa­pie­ro­sy, tytoń, opium itp.)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palade

Pa­la­de − wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Hiuma, w gmi­nie Pühalepa.


Źródła:

Wikipedia

Paladyn

sław­ny, zna­ko­mi­ty ry­cerz bę­dą­cy zaz­wy­czaj także ulu­bień­cem pa­nu­ją­ce­go


Nie mylić z: Pa­la­tyn.

Pa­la­dyn (łac. "pa­la­ti­nus", wł. "pa­la­di­no") – wy­bit­ny ry­cerz, wzór cnót ry­cer­skich.

Okre­śle­niem tym w li­te­ra­tu­rze śred­nio­wiecz­nej na­zy­wa­no niek­tó­rych, ar­che­ty­picz­nych wo­jow­ni­ków, naj­czę­ściej 12 parów Ka­ro­la Wiel­kie­go (sta­no­wią­cych za­ra­zem jego dru­ży­nę przy­bocz­ną). Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "comes pa­la­ti­nus" ("hra­bia pa­ła­co­wy"), oz­na­cza­ją­ce­go za­rząd­cę dworu kró­lew­skie­go, który za­stę­po­wał mo­nar­chę przy wy­da­wa­niu sądów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paladynka

→ pa­la­dyn


Patrz:paladyn

Źródła:

SJP.pl

Paladyński

→ pa­la­dyn


Patrz:paladyn

Źródła:

SJP.pl

Palafit

ro­dzaj obron­ne­go osied­la na pa­lach, bu­do­wa­ne­go na przy­brzeż­nych wo­dach je­zior i rzek


Pa­la­fit – bu­dy­nek lub osada wznie­sio­na na plat­for­mach opar­tych na pa­lach.

Pa­la­fi­ty sta­no­wią po­pu­lar­ny spo­sób kon­struk­cji do­mostw na te­re­nach okre­so­wo na­ra­żo­nych na za­la­nie pod­czas ob­fi­tych opa­dów w porze de­szczo­wej, np. w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palajski

język pa­laj­ski: mart­wy język z te­re­nów sta­ro­żyt­nej Ana­to­lii i te­re­nów gra­ni­czą­cych z Azją Mniej­szą, za­li­cza­ny wraz z ję­zy­kiem lu­wij­skim do grupy ję­zy­ków he­tyc­kich


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dosł. sta­roż. zwią­za­ny z kra­i­ną Pala w Ana­to­lii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pa­laj­ski, na­le­żą­cy do ję­zy­ków ana­to­lij­skich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palankin

ro­dzaj kry­tej lek­ty­ki z Da­le­kie­go Wscho­du


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ozdob­na lek­ty­ka z da­chem i fi­ran­ka­mi


Pa­lan­kin (ben. পালকি) – dawny śro­dek tran­spor­tu w for­mie kry­tej lek­ty­ki za­o­pa­trzo­nej w dach i fi­ran­ki, uży­wa­ny na Da­le­kim i Środ­ko­wym Wscho­dzie, w szcze­gól­no­ści w In­diach i Chi­nach. No­szo­ny był przez tra­ga­rzy za po­mo­cą drąż­ków. W przy­pad­ku dłu­gich po­dró­ży do ob­słu­gi pa­lan­ki­nu naj­mo­wa­no trzy zmia­ny tra­ga­rzy – do 12 osób – oraz jed­ne­go tra­ga­rza do nie­sie­nia ba­ga­żu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palant

1. gra po­le­ga­ją­ca na pod­bi­ja­niu pi­łecz­ki kijem;
2. kij do tej gry; pi­ła­tyk, pod­bi­jak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. ze­spo­ło­wa gra na punk­ty z uży­ciem drew­nia­ne­go kija i gu­mo­wej pi­łecz­ki;

 (1.2) sport. reg. ze­spo­ło­wa gra na punk­ty z uży­ciem drew­nia­ne­go kija i tzw. klu­chy

 (1.3) sport. kij słu­żą­cy do gra­nia w pa­lan­ta (1.1-2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. obraź­li­wy zwrot do męż­czyz­ny, który wzbu­dza lek­ce­wa­że­nie lub po­gar­dę


Pa­lant – ze­spo­ło­wa gra na punk­ty z uży­ciem drew­nia­ne­go kija i pi­łecz­ki. Po­dob­ne gry to nie­miec­ki Schlag­ball, ro­syj­ska łapta, fiń­skie pesäpallo oraz ru­muń­ska oina.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palantka

→ pa­lant; idiot­ka, kre­tyn­ka


Źródła:

SJP.pl

Palantowy

przy­miot­nik od: pa­lant


Źródła:

SJP.pl

Palarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do pa­le­nia zia­ren kawy


Źródła:

Wiktionary

Palarnia

1. po­mie­szcze­nie lub miej­sce przez­na­czo­ne do pa­le­nia ty­to­niu;
2. za­kład, w któ­rym na­stę­pu­je pro­ces przet­wa­rza­nia pro­duk­tów ro­ślin­nych przez pa­le­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do pa­le­nia pa­pie­ro­sów, ty­to­niu (obok miejsc, w któ­rych nie wolno palić)

 (1.2) miej­sce, w któ­rym robi się/wyt­wa­rza coś dzię­ki pro­ce­so­wi pa­le­nia


Pa­lar­nia – we­dług de­fi­ni­cji Ko­mi­sji Zdro­wia Sejmu Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej: „wy­o­dręb­nio­ne kon­struk­cyj­nie od in­nych po­mie­szczeń i cią­gów ko­mu­ni­ka­cyj­nych po­mie­szcze­nie, od­po­wied­nio oz­na­czo­ne, słu­żą­ce wy­łącz­nie do pa­le­nia ty­to­niu za­o­pa­trzo­ne w wy­wiew­ną wen­ty­la­cję me­cha­nicz­ną lub sy­stem fil­tra­cyj­ny w taki spo­sób, aby dym ty­to­nio­wy nie prze­ni­kał na zew­nątrz”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palatalizacja

zmięk­cza­nie spół­gło­ski na sku­tek wznie­sie­nia środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu twar­de­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fonet. zja­wi­sko wy­mo­wy po­le­ga­ją­ce na zmięk­cza­niu spół­gło­ski, czyli na do­da­wa­niu ar­ty­ku­la­cji środ­ko­wo­pod­nie­bien­nej, pod wpły­wem są­sia­du­ją­cej z nią sa­mo­gło­ski;


Pa­la­ta­li­za­cja (zmięk­cze­nie) – zja­wi­sko wy­mo­wy danej gło­ski z do­dat­ko­wą ar­ty­ku­la­cją środ­ko­wo­pod­nie­bien­ną (obok głów­ne­go zbli­że­nia na­rzą­dów mowy po­ja­wia się zbli­że­nie środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka do pod­nie­bie­nia), np. w ję­zy­ku pol­skim spół­gło­ska /p/ wy­ma­wia­na jest róż­nie w za­leż­no­ści od oto­cze­nia – w for­mie "psa" /p/ jest twar­de, nie­pa­la­tal­ne, lecz w "pies" prze­cho­dzi w spa­la­ta­li­zo­wa­ne, mięk­kie /p’/, pi­sa­ne jako: pi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palatalizować

o spół­gło­sce: ule­gać zmięk­cza­niu na sku­tek wznie­sie­nia środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu twar­de­mu


Źródła:

SJP.pl

Palatalność

mięk­kość spół­gło­sek uzy­ska­na po­przez wznie­sie­nie środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu twar­de­mu


Źródła:

SJP.pl

Palatalny

o spół­gło­sce: mięk­ki po­przez wznie­sie­nie środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka ku pod­nie­bie­niu twar­de­mu


Źródła:

SJP.pl

Palatium

sta­ro­żyt­ny lub wczes­noś­red­nio­wiecz­ny pałac albo twier­dza, zamek, szcze­gól­nie z ro­zbu­do­wa­nym sy­ste­mem for­ty­fi­ka­cji; pa­la­cjum (rza­dziej)


Pa­la­tium (wzgó­rze rzym­skie Pa­la­tyn) – nazwa uży­wa­na dla okre­śle­nia sta­ro­żyt­ne­go lub śred­nio­wiecz­ne­go głów­ne­go bu­dyn­ku zamku (niem. "Palas"), pa­ła­cu ce­sa­rza, króla lub bi­sku­pa. W bu­dyn­ku znaj­do­wa­ły się: sala re­pre­zen­ta­cyj­na, kom­na­ty wład­cy i na ogół ka­pli­ca zam­ko­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palatografia

me­to­da badań fo­ne­tycz­nych opar­ta na ana­li­zie śla­dów kon­tak­tów ję­zy­ka z pod­nie­bie­niem twar­dym przy wy­ma­wia­niu gło­sek; umie­jęt­ność ro­bie­nia i od­czy­ty­wa­nia pa­la­to­gra­mów


Pa­la­to­gra­fia ( pa­la­tum „pod­nie­bie­nie” + γράφω "gráphō" „piszę”) – me­to­da ba­daw­cza w fo­ne­ty­ce po­le­ga­ją­ca na ba­da­niu ar­ty­ku­la­cji dźwię­ków przez ob­ser­wo­wa­nie kon­tak­tu pod­nie­bie­nia gór­ne­go z ję­zy­kiem pod­czas ar­ty­ku­la­cji. Ba­da­nia prze­pro­wa­dza się albo me­to­dą tra­dy­cyj­ną, albo elek­tro­nicz­ną – ten dział nosi nazwę elek­tro­pa­la­to­gra­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palatograficzny

do­ty­czą­cy pa­la­to­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Palatogram

wy­kres przed­sta­wia­ją­cy za­sięg i ro­dzaj kon­tak­tów gór­nej po­wierzch­ni ję­zy­ka z pod­nie­bie­niem twar­dym w cza­sie wy­ma­wia­nia po­szcze­gól­nych gło­sek


Źródła:

SJP.pl

Palatum

z ła­ci­ny: pod­nie­bie­nie (górna część jamy gę­bo­wej krę­gow­ców)


Źródła:

SJP.pl

Palatyn

w hi­sto­rii za­stęp­ca wład­cy za­rzą­dza­ją­cy woj­skiem; wo­je­wo­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. śred­nio­wiecz­ny za­rząd­ca dworu kró­lew­skie­go;

 (1.2) hist. na­miest­nik księ­cia w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palatynacki

→ Pa­la­ty­nat; pa­la­tyń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­la­ty­na­tem, do­ty­czą­cy Pa­la­ty­na­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palatynat

1. urząd, god­ność pa­la­ty­na;
2. zie­mia, pro­win­cja na daw­nych te­re­nach nie­miec­kich pod­le­ga­ją­ca wła­dzy pa­la­ty­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­nich Niem­czech, po­ło­żo­na na za­chód od Renu;


Pa­la­ty­nat ( "Pfalz"), hi­sto­rycz­nie także Pa­la­ty­nat Reń­ski ("Rhe­inp­falz") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­nich Niem­czech na za­chód od Renu. Obec­nie wcho­dzi w skład kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat i czę­ści Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii (He­i­del­berg).

Głów­ne mia­sta: Lud­wigs­ha­fen am Rhein, Ka­i­sers­la­u­tern, Fran­kent­hal (Pfalz), Ne­u­stadt an der Weinstraße, Lan­dau in der Pfalz, He­i­del­berg, Spira, Mann­he­im, Pir­ma­sens, Zweibrücken.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palatynka

sze­ro­ki szal (bądź pe­le­ryn­ka), uży­wa­ny przez panie w XVII-XVIII w.


Źródła:

SJP.pl

Palatynoza

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­mer sa­cha­ro­zy uży­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym; izo­mal­tu­lo­za


Źródła:

SJP.pl

Palatyńczyk

miesz­ka­niec Pa­la­ty­nu (wzgó­rza w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie)


Źródła:

SJP.pl

Palatyński

1. → Pa­la­tyn;
2. → Pa­la­ty­nat; pa­la­ty­nac­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z osobą lub ty­tu­łem pa­la­ty­na, do­ty­czą­cy pa­la­ty­na

 (1.2) zwią­za­ny z Pa­la­ty­na­tem, do­ty­czą­cy Pa­la­ty­na­tu

 (1.3) hist. zwią­za­ny z Pa­la­ty­nem, do­ty­czą­cy Pa­la­ty­nu (wzgó­rza w Rzy­mie)

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do pa­la­ty­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palatyństwo

urząd, funk­cja pa­la­ty­na (wład­cy)


Źródła:

SJP.pl

Palau

język urzę­do­wy Palau


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. jedno z wy­spiar­skich państw po­ło­żo­nych w Oce­a­nii;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (2.1) geogr. rdzen­ny miesz­ka­niec Palau (1.1)


Palau, Re­pu­bli­ka Palau ( Re­pu­blic of Palau, Belau, Beluu er a Belau) – wy­spiar­skie pań­stwo sa­mo­rzą­do­we, sto­wa­rzy­szo­ne ze Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi, po­ło­żo­ne na Oce­a­nie Spo­koj­nym, w Oce­a­nii oraz w Mi­kro­nez­ji, ok. 1160 km na po­łud­nie od Guam, ok. 800 km na wschód od Fi­li­pin i 3200 km na po­łud­nie od Tokio. Obej­mu­je za­chod­nią część ar­chi­pe­la­gu Ka­ro­li­nów oraz 4 po­je­dyn­cze wyspy ko­ra­lo­we (Son­so­rol, Merir, Pulo Anna i Tobi) i atol Helen (łącz­nie ponad 250 wysp).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palauanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Palau


Źródła:

Wiktionary

Palauańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Palau


Źródła:

Wiktionary

Palauski

→ Palau (pań­stwo na Oce­a­nie Spo­koj­nym)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Palau, do­ty­czą­cy Palau


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palawan

wyspa ar­chi­pe­la­gu fi­li­piń­skie­go


Pa­la­wan – wyspa na Fi­li­pi­nach o po­wierzch­ni 12 188,6 km². Miesz­ka na wy­spie 994 101 miesz­kań­ców (2015). Wcho­dzi w skład pro­win­cji Pa­la­wan.

Wyspa o bar­dzo wy­dłu­żo­nym (425 km), wą­skim (do 40 km) kształ­cie, dłu­gość linii brze­go­wej 1354,1 km; po­wierzch­nia gó­rzy­sta (naj­wyż­sze wznie­sie­nie – Mount Man­ta­lin­ga­jan, 2086 m n.p.m.), za­le­sio­na; upra­wa palmy ko­ko­so­wej, ka­u­czu­kow­ca, ryżu, trzci­ny cu­kro­wej, ba­ta­tów; ry­bo­łów­stwo, po­zy­ski­wa­nie drew­na; rudy niklu, man­ga­nu, mie­dzi, chro­mu, w po­bli­żu ek­splo­a­ta­cja ropy naf­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palawański

→ Pa­la­wan (wyspa ar­chi­pe­la­gu fi­li­piń­skie­go)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­la­wa­nem, do­ty­czą­cy Pa­la­wa­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palawer

rzad­ko o non­sen­sie, bzdu­rze, głów­nie w od­nie­sie­niu do czy­jejś nie­for­tun­nej, ab­sur­dal­nej wy­po­wie­dzi


Źródła:

SJP.pl

Palba

strze­la­ni­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. strze­la­ni­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palcacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pal­cat


Źródła:

Wiktionary

Palcat

1. daw­niej: kij uży­wa­ny do ćwi­czeń w szer­mier­ce
2. gruby kij
3. krót­ki, sztyw­ny bacik do po­ga­nia­nia konia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. krót­ki pejcz do dy­scy­pli­no­wa­nia konia wierz­cho­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palcatka

drew­nia­na, lekko za­krzy­wio­na pa­łecz­ka uży­wa­na do gry na cym­ba­łach lub po­dob­nych in­stru­men­tach


Źródła:

SJP.pl

Palcatować

daw­niej: bić pal­ca­tem (kijem)


Źródła:

SJP.pl

Palcaty

1. daw­niej: kij uży­wa­ny do ćwi­czeń w szer­mier­ce
2. gruby kij
3. krót­ki, sztyw­ny bacik do po­ga­nia­nia konia


Źródła:

SJP.pl

Palce

część buta


Źródła:

SJP.pl

Palcochodne

o ce­chach pal­co­chod­nych (ssa­ków, które sto­jąc, cho­dząc lub bie­ga­jąc, nie pod­pie­ra­ją się całą po­wierzch­nią stóp lecz uży­wa­ją je­dy­nie pew­nych od­cin­ków pal­ców)


Źródła:

SJP.pl

Palcochodność

przy­sto­so­wa­nie ja­kie­goś zwie­rzę­cia po­le­ga­ją­ce na prze­no­sze­niu cię­ża­ru ciała pod­czas cho­dze­nia lub bie­ga­nia tylko na pal­cach


Źródła:

SJP.pl

Palcochodny

o ce­chach pal­co­chod­nych (ssa­ków, które sto­jąc, cho­dząc lub bie­ga­jąc, nie pod­pie­ra­ją się całą po­wierzch­nią stóp lecz uży­wa­ją je­dy­nie pew­nych od­cin­ków pal­ców)


Źródła:

SJP.pl

Palcochód

zwie­rzę, które pod­czas prze­mie­szcza­nia się prze­no­si cię­żar ciała tylko na palce


Źródła:

SJP.pl

Palcoskrzydłowce

tak­son obej­mu­ją­cy ogół gadów la­ta­ją­cych z okre­su ju­raj­skie­go i kre­do­we­go


Źródła:

SJP.pl

Palcoskrzydłowiec

gad la­ta­ją­cy z okre­su ju­raj­skie­go i kre­do­we­go


Źródła:

SJP.pl

Palcoskrzydły

ma­ją­cy błony roz­pię­te mię­dzy pal­ca­mi, słu­żą­ce do la­ta­nia


Źródła:

SJP.pl

Palcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pal­co­wać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Palcowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ludz­ki palec


Źródła:

SJP.pl

Palcować

1. prze­bie­rać, ude­rzać pal­ca­mi pod­czas gry na ja­kimś in­stru­men­cie kla­wi­szo­wym;
2. bru­dzić jakąś po­wierzch­nię po­zo­sta­wia­jąc na niej od­ci­ski pal­ców


Źródła:

SJP.pl

Palcownik

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny lo­to­pa­łan­ko­wa­tych


Pal­cow­nik ("Dac­ty­lop­si­la") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny lo­to­pa­łan­ko­wa­tych (Pe­ta­u­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palcowy

przy­miot­nik od: palec


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pal­cem, do­ty­czą­cy palca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palcozrost

wro­dzo­na wada po­le­ga­ją­ca na zro­śnię­ciu co najm­niej dwóch pal­ców dłoni lub stóp; syn­dak­ty­lia


Źródła:

SJP.pl

Palczak

1. rybka o dłu­go­ści 8-12 cm;
2. ssak bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, zwie­rzę wiel­ko­ści kota, o du­żych oczach i gło­wie, dłu­gich pal­cach, pa­zu­rach i ogo­nie; pal­czak ma­da­ga­skar­ski; aj-aj


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palczakowate

o ce­chach pal­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Pal­cza­ko­wa­te (Da­u­ben­to­nii­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du pal­cza­koksz­tałt­nych (Chi­ro­my­i­for­mes) w po­drzę­dzie le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palczakowaty

o ce­chach pal­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Palczasto

przy­słó­wek

 (1.1) w kształ­cie roz­sta­wio­nych pal­ców


Źródła:

Wiktionary

Palczasty

1. taki, który ma palce;
2. taki, który ma kon­tur dłoni z roz­sta­wio­ny­mi pal­ca­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy palce

 (1.2) bę­dą­cy w kształ­cie zbli­żo­nym do dłoni z roz­sta­wio­ny­mi pal­ca­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palczatka

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, upra­wia­na głów­nie w Afry­ce i na te­re­nach kra­jów eu­ro­az­ja­tyc­kich ze wzglę­du na za­war­tość olej­ków ete­rycz­nych; cy­tro­ne­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny trawy o li­ściach wą­skich, sza­ro­zie­lo­nych i okry­tych wło­ska­mi, ma­ją­ca wie­chę zło­żo­ną pal­cza­sto


Pal­czat­ka ("Cym­bo­po­gon" K. P. J. Spreng.) – ro­dzaj traw z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Na­le­żą do niego 52 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją na ob­sza­rach o kli­ma­cie cie­płym w Azji Po­łud­nio­wej, Afry­ce, Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej, po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Au­stra­lii, na wy­spach Oce­a­nu In­dyj­skie­go i Spo­koj­ne­go, w Eu­ro­pie tylko w Czar­no­gó­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palczewice

Pal­cze­wi­ce (do 1945 niem. "Palz­witz, przej­ścio­wo Przy­brze­zie") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo nad je­zio­rem Kopań.

Wieś jest so­łect­wem. W Pal­cze­wi­cach znaj­du­ją się Park Dwor­ski, bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po dwo­rze, świet­li­ca i bez­poś­red­nie doj­ście do je­zio­ra z nie­wiel­ką linią brze­go­wą.


Źródła:

Wikipedia

Palczewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palczowice

Pal­czo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Zator.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ślą­skim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Palczywość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zgaga


Źródła:

Wiktionary

Palcówa

zgru­bie­nie od: pal­ców­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: pal­ców­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palcóweczka

pie­szczot­li­wie: pal­ców­ka (za­spo­ka­ja­nie po­trzeb sek­su­al­nych po­przez pe­ne­tra­cję, pie­szczo­ty przy uży­ciu pal­ców)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pal­ców­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palcówka

1. krót­kie ćwi­cze­nie mu­zycz­ne dla wy­ro­bie­nia tech­nicz­nej bie­gło­ści pal­ców;
2. w grach kar­cia­nych: wybór jed­ne­go z al­ter­na­tyw­nych wa­rian­tów roz­gryw­ki, pod­ję­ty bez żad­nych lo­gicz­nych prze­sła­nek;
3. za­spo­ka­ja­nie po­trzeb sek­su­al­nych po­przez pe­ne­tra­cję, pie­szczo­ty przy uży­ciu pal­ców;
4. w żar­go­nie węd­kar­skim: sztucz­na musz­ka wy­ko­na­na do­mo­wym spo­so­bem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ćwi­cze­nie pal­ców w celu na­bra­nia bie­gło­ści w ope­ro­wa­niu nimi pod­czas gry

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. do­ku­ment oso­bi­sty z od­ci­skiem palca

 (1.3) pot. po­bu­dza­nie na­rzą­dów płcio­wych pal­ca­mi

 (1.4) jęz. dak­ty­lo­lo­gia

 (1.5) spoż. cien­ka, twar­da, pod­su­sza­na kieł­ba­sa z mięsa wie­przo­we­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pale

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. plu­ral|pal.

 (1.2) C., Ms. lp. od pała


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Palearktyczny

zwią­za­ny z Pa­le­ark­ty­ką, od­no­szą­cy się do Pa­le­ark­ty­ki, wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nach Pa­le­ark­ty­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zool. zwią­za­ny z Pa­le­ark­ty­ką, do­ty­czą­cy Pa­le­ark­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palearktyka

ob­szar zo­o­ge­o­gra­ficz­ny obej­mu­ją­cy Eu­ro­pę, pół­noc­ną Afry­kę i Azję po Hi­ma­la­je oraz dział wodny rzek Jang­cy i Huang He


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. zool. naj­roz­le­glej­szy lą­do­wy rejon zo­o­ge­o­gra­ficz­ny, le­żą­cy w obrę­bie Ho­lark­ty­ki, a obej­mu­ją­cy całą Eu­ro­pę, pół­noc­ną i środ­ko­wą Azję oraz pół­noc­ną Afry­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palec

1. jeden z naj­czę­ściej pię­ciu człon­ków za­kań­cza­ją­cych dłoń, stopy czło­wie­ka lub koń­czy­ny u zwie­rząt;
2. część rę­ka­wi­cy okry­wa­ją­ca palec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) u czło­wie­ka i zwie­rzę­cia: jedno z pię­ciu cien­kich za­koń­czeń dłoni lub stopy

 (1.2) techn. ele­ment ma­szy­ny w kształ­cie sztyf­tu, który służy do prze­ka­zy­wa­nia ruchu

 (1.3) część rę­ka­wicz­ki przy­kry­wa­ją­ca palce (1.1)

 (1.4) daw. kciuk

 (1.5) stpol. tycz­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleciak

po­tocz­nie: ręcz­ny wózek wi­dło­wy do tran­spor­tu bli­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ręcz­ny wózek do prze­wo­że­nia palet wy­po­sa­żo­ny w pod­no­śnik hy­dra­u­licz­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palecznik

ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny krę­pie­nio­wa­tych


Pa­lecz­nik ("De­ca­is­nea") – ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny krę­pie­nio­wa­tych "Lar­di­za­ba­la­ce­ae". Obej­mu­je dwa ga­tun­ki, cza­sem łą­czo­ne w jeden. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji – w Hi­ma­la­jach, w środ­ko­wych i wschod­nich Chi­nach, w Mjan­mie i Wiet­na­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleczny

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palej

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Palembang

mia­sto w In­do­nez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w In­do­nez­ji w po­łud­nio­wej czę­ści Su­ma­try;


Pa­lem­bang – mia­sto w In­do­nez­ji w po­łud­nio­wej czę­ści Su­ma­try nad rzeką Musi. Jest oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym pro­win­cji Su­ma­tra Po­łud­nio­wa. We­dług da­nych z 2019 r. liczy 1,66 mln miesz­kań­ców.

Funk­cjo­nu­je jako oś­ro­dek wy­do­by­cia ropy naf­to­wej oraz prze­my­słu stocz­nio­we­go, me­ta­lo­we­go, che­micz­ne­go, spo­żyw­czy, włó­kien­ni­czy oraz ce­ra­mi­ki bu­dow­la­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palembański

do­ty­czą­cy Pa­lem­ban­gu, mia­sta w In­do­nez­ji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­lem­ban­giem, do­ty­czą­cy Pa­lem­ban­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palemka

nie­wiel­ka palma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: palma

 (1.2) mała palma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palemon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hi­sto­rycz­ne imię mę­skie;


Pa­le­mon – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, któ­re­go pa­tro­nem jest pu­stel­nik z cza­sów ce­sa­rza Dio­kle­cja­na, przy­ja­ciel i mistrz św. Pa­cho­miu­sza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Palencia

Pa­len­cia – mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León, nad rzeką Car­rión (do­rze­cze Duero), oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Pa­len­cia. Około 82 tys. miesz­kań­ców (2007).

Oś­ro­dek prze­my­sło­wo-hand­lo­wy re­gio­nu rol­ni­cze­go głów­nie za spra­wą upra­wy zbóż. W mie­ście ist­nie­je dość roz­wi­nię­ty prze­mysł szcze­gól­nie: ma­szy­no­wy, me­ta­lo­wy, włó­kien­ni­czy i spo­żyw­czy. Węzeł ko­le­jo­wy i dro­go­wy, także oś­ro­dek tu­ry­stycz­ny.


Źródła:

Wikipedia

Palenica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Palenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces spa­la­nia, pa­le­nia się

 (1.2) zwy­czaj pa­le­nia pa­pie­ro­sów, ty­to­niu


Pa­le­nie uży­wek – okaz­jo­nal­ne lub na­wy­ko­we re­kre­a­cyj­ne uży­wa­nie niek­tó­rych uży­wek, kon­su­mo­wa­nych po­przez przyj­mo­wa­nie drogą wdy­cha­nia (in­ha­lo­wa­nia) dymu pow­sta­ją­ce­go w wy­ni­ku ich spa­la­nia. Więk­szość z pa­lo­nych uży­wek uz­na­wa­na jest za uza­leż­nia­ją­ce. Owe spe­cy­fi­ki pod­czas spa­la­nia uwal­nia­ją sub­stan­cje ak­tyw­ne, takie jak np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Palenisko

głów­na część pieca, przez­na­czo­na do spa­la­nia pa­li­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. część pieca lub urzą­dze­nia, w któ­rym pali się ogień


Pa­le­ni­sko – część pieca lub kotła, w któ­rym od­by­wa się spa­la­nie pa­li­wa, przy­sto­so­wa­na do wie­lo­krot­ne­go użyt­ko­wa­nia.

Pa­le­ni­sko zaz­wy­czaj skła­da się z ko­mo­ry spa­la­nia, którą wy­kła­da się naj­czę­ściej ma­te­ria­łem od­por­nym na dzia­ła­nie wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, np. ce­ra­micz­nym oraz z rusz­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleniskowy

przy­miot­nik od: pa­le­ni­sko; bę­dą­cy czę­ścią pa­le­ni­ska lub w ja­ki­kol­wiek inny spo­sób od­no­szą­cy się do pa­le­ni­ska


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pa­le­ni­ska, ma­ją­cy zwią­zek z pa­le­ni­skiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palenque

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Paleo

dieta paleo - dieta opar­ta na żyw­no­ści spo­ży­wa­nej przez ludzi pier­wot­nych: mię­sie, wa­rzy­wach, owo­cach, orze­chach, bez pro­duk­tów przet­wo­rzo­nych


Źródła:

SJP.pl

Paleo-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z daw­ny­mi cza­sa­mi, pre­hi­sto­rią


Źródła:

Wiktionary

Paleoamerykański

od­no­szą­cy się do Me­ty­sów za­miesz­ku­ją­cych obec­nie te­ry­to­rium obu Ame­ryk, głów­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Paleoantropolog

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem bu­do­wy i roz­wo­ju czło­wie­ka ży­ją­ce­go w okre­sie pre­hi­sto­rycz­nym oraz ba­da­niem przy­czyn ewo­lu­cji tego czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. biol. ba­dacz zaj­mu­ją­cy się opi­sa­niem ewo­lu­cji czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleoantropologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bu­do­wy i roz­wo­ju czło­wie­ka ży­ją­ce­go w okre­sie pre­hi­sto­rycz­nym oraz ba­da­niem przy­czyn ewo­lu­cji tego czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­trop. biol. nauka o ewo­lu­cji czło­wie­ka;


Pa­le­o­an­tro­po­lo­gia (gr. "pa­la­iós" „stary, dawny”; "ánthrōpos" „czło­wiek”; "lógos" „słowo, nauka”) – dział an­tro­po­lo­gii zaj­mu­ją­cy się zróż­ni­co­wa­niem ko­pal­nych form przed­ludz­kich i ludz­kich oraz ich fi­lo­ge­ne­zą. Wy­róż­nia się dwie pod­sta­wo­we ga­łę­zie tej nauki:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleoantropologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­an­tro­po­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­an­tro­po­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) an­trop. biol. zwią­za­ny z pa­le­o­an­tro­po­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­o­an­tro­po­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleoarchaik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. jeden z okre­sów ge­o­lo­gicz­nych;


Pa­le­o­ar­cha­ik (ang. "Pa­le­o­ar­che­an")


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paleoastronauta

osoba zaj­mu­ją­ca się te­o­ria­mi za­kła­da­ją­cy­mi lą­do­wa­nie na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach przed­sta­wi­cie­li cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skich; pa­le­o­a­stro­na­u­tyk


Źródła:

SJP.pl

Paleoastronautyczny

→ pa­le­o­a­stro­na­u­ty­ka


Patrz:paleoastronautyka

Źródła:

SJP.pl

Paleoastronautyk

nauka for­mu­łu­ją­ca hi­po­te­zy za­kła­da­ją­ce lą­do­wa­nie na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach przed­sta­wi­cie­li cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skich


Źródła:

SJP.pl

Paleoastronautyka

nauka for­mu­łu­ją­ca hi­po­te­zy za­kła­da­ją­ce lą­do­wa­nie na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach przed­sta­wi­cie­li cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skich


Pa­le­o­a­stro­na­u­ty­ka, sta­ro­żyt­ni astro­na­u­ci – pse­u­do­na­u­ka, któ­rej przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia jest hi­po­te­za za­kła­da­ją­ca, że w pre­hi­sto­rii i sta­ro­żyt­no­ści na Ziemi do­cho­dzi­ło do kon­tak­tów mię­dzy ludź­mi a przed­sta­wi­cie­la­mi in­te­li­gent­ne­go życia po­za­ziem­skie­go (kos­mi­ta­mi). Jej zwo­len­ni­cy su­ge­ru­ją, że kon­takt ten zna­czą­co wpły­nął na roz­wój ziem­skiej kul­tu­ry, tech­no­lo­gii, re­li­gii i bio­lo­gii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleoaustralijczyk

przed­sta­wi­ciel pry­mi­tyw­nej grupy istot czło­wie­ko­wa­tych, ży­ją­cy w okre­sie plej­sto­ce­nu na te­re­nach Au­stra­lii i Nowej Ze­lan­dii


Źródła:

SJP.pl

Paleoaustralijski

na­le­żą­cy do pa­le­o­a­u­stra­lij­czy­ka lub cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­le­o­a­u­stra­lij­czy­ka, wła­ści­wy pa­le­o­a­u­stra­lij­czy­ko­wi


Źródła:

SJP.pl

Paleoazjata

przed­sta­wi­ciel ciem­no­skó­rej rasy an­tro­po­lo­gicz­nej wy­stę­pu­ją­cej na te­re­nach pół­noc­nej Azji


Źródła:

SJP.pl

Paleoazjatycki

od­no­szą­cy się do przed­sta­wi­cie­li ciem­no­skó­rej rasy an­tro­po­lo­gicz­nej wy­stę­pu­ją­cej na te­re­nach pół­noc­nej Azji; pa­le­o­sy­be­ryj­ski


Źródła:

SJP.pl

Paleobiogeograf

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy roz­mie­szcze­nie zwie­rząt i ro­ślin w róż­nych okre­sach ge­o­lo­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Paleobiogeografia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wy­stę­po­wa­nia róż­nych or­ga­niz­mów na Ziemi w róż­nych okre­sach ge­o­lo­gicz­nych oraz oma­wia­niem czyn­ni­ków wpły­wa­ją­cych na roz­mie­szcze­nie tych or­ga­niz­mów


Pa­le­o­bio­ge­o­gra­fia – nauka zaj­mu­ją­ca się roz­mie­szcze­niem or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych.

Ist­nie­nie zróż­ni­co­wa­nia pa­le­o­bio­ge­o­gra­ficz­ne­go na Ziemi jest cechą fa­ne­ro­zo­i­ku. W pre­kam­brze wła­ści­wie wszyst­kie tak­so­ny miały roz­mie­szcze­nie glo­bal­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleobiogeograficzny

zwią­za­ny z pa­le­o­bio­ge­o­gra­fią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­bio­ge­o­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Paleobiolog

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą or­ga­niz­mów ko­pal­nych, a ich funk­cja­mi, przy­sto­so­wa­niem do śro­do­wi­ska i związ­ka­mi z in­ny­mi or­ga­niz­ma­mi tego okre­su ge­o­lo­gicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Paleobiologia

kie­ru­nek w pa­le­on­to­lo­gii ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą or­ga­niz­mów ko­pal­nych a ich funk­cja­mi, przy­sto­so­wa­niem do śro­do­wi­ska i po­wią­za­nia­mi z in­ny­mi or­ga­niz­ma­mi tego okre­su ge­o­lo­gicz­ne­go


Pa­le­o­bio­lo­gia – nurt w pa­le­on­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się bio­lo­gicz­ną in­ter­pre­ta­cją da­nych pa­le­on­to­lo­gicz­nych.

Mia­nem pa­le­o­bio­lo­gii okre­śla­na też bywa sama pa­le­on­to­lo­gia, gdy zaj­mu­je się za­gad­nie­nia­mi bio­lo­gicz­ny­mi, a nie sy­ste­ma­ty­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleobiologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­bio­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­bio­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z pa­le­o­bio­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­o­bio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleobiolożka

→ pa­le­o­bio­log


Patrz:paleobiolog

Źródła:

SJP.pl

Paleobotaniczka

→ pa­le­o­bo­ta­nik


Patrz:paleobotanik

Źródła:

SJP.pl

Paleobotaniczny

zwią­za­ny z pa­le­o­bo­ta­ni­ką, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­bo­ta­ni­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­le­o­bo­ta­ni­ką, do­ty­czą­cy pa­le­o­bo­ta­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleobotanik

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy ska­mie­nia­ło­ści ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych nieg­dyś na Ziemi oraz zaj­mu­ją­cy się wy­ja­śnia­niem spo­so­bów przy­sto­so­wa­nia się tych ro­ślin do śro­do­wi­ska i ich roz­wo­ju


Źródła:

SJP.pl

Paleobotanika

nauka ba­da­ją­ca ska­mie­nia­ło­ści ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych nieg­dyś na Ziemi oraz wy­ja­śnia­ją­ca spo­so­by przy­sto­so­wa­nia się tych ro­ślin do śro­do­wi­ska i ich roz­wój; pa­le­o­fi­to­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nauka o ro­śli­nach ko­pal­nych;


Pa­le­o­bo­ta­ni­ka – dział pa­le­on­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się mor­fo­lo­gią po­rów­naw­czą, ana­to­mią i roz­mie­szcze­niem ro­ślin ko­pal­nych ży­ją­cych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych, któ­rych szcząt­ki dotr­wa­ły do na­szych cza­sów w po­sta­ci ska­mie­nia­ło­ści na­sion, owo­ców, pyłku, za­rod­ni­ków, liści i frag­men­tów or­ga­nów we­ge­ta­tyw­nych, np.: pni, ko­rze­ni, kory oraz od­ci­sków i oś­ró­dek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleocen

naj­star­sza epoka pa­le­o­ge­nu i jed­no­cze­śnie pier­wsza epoka star­sze­go trze­cio­rzę­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­star­sza epoka pa­le­o­ge­nu

 (1.2) geol. naj­niż­szy od­dział pa­le­o­ge­nu


Pa­le­o­cen (ang. "Pa­le­o­ce­ne")

Nazwa po­cho­dzi z po­łą­cze­nia słów παλαιός ("pa­la­ios" – stary) i καινός ("ka­i­nos" – nowy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleoceński

przy­miot­nik od: pa­le­o­cen


przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy pa­le­o­ce­nu, zwią­za­ny z pa­le­o­ce­nem, wy­stę­pu­ją­cy lub pow­sta­ły w pa­le­o­ce­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleochrześcijański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pier­wszych chrze­ści­jan, zwią­za­ny z pier­wszy­mi chrze­ści­ja­na­mi


Źródła:

Wiktionary

Paleodemograf

ba­dacz roz­wo­ju i struk­tu­ry lud­no­ści w róż­nych epo­kach


Źródła:

SJP.pl

Paleodemografia

nauka ba­da­ją­ca roz­wój ludz­ko­ści w róż­nych epo­kach i wpływ tej ludz­ko­ści na śro­do­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paleodemograficzny

zwią­za­ny z pa­le­o­de­mo­gra­fią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­de­mo­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Paleoekolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­e­ko­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleoekologia

kie­ru­nek w pa­le­on­to­lo­gii ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą oraz funk­cja­mi or­ga­niz­mów ko­pal­nych a przy­sto­so­wa­niem do śro­do­wi­ska i wa­run­ka­mi eko­lo­gicz­ny­mi ich życia


Pa­le­o­e­ko­lo­gia – dzie­dzi­na nauki, bę­dą­ca kie­run­kiem pa­le­on­to­lo­gii oraz dzie­dzi­ną eko­lo­gii ewo­lu­cyj­nej, ba­da­ją­ca eko­lo­gię ko­pal­nych ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt czy eko­sy­ste­mów.

Zaj­mu­je się m.in. re­kon­stru­o­wa­niem bu­do­wy i funk­cjo­no­wa­nia zbio­ro­wisk ro­ślin, wa­run­ków śro­do­wi­ska (zwła­szcza kli­ma­tu) w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych, ba­da­niem za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą oraz funk­cja­mi or­ga­niz­mów ko­pal­nych a ich przy­sto­so­wa­niem się do śro­do­wi­ska oraz wa­run­ka­mi eko­lo­gicz­ny­mi ich życia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleoekologiczny

przy­miot­nik od: pa­le­o­e­ko­lo­gia; ty­po­wy dla pa­le­o­e­ko­lo­gii - kie­run­ku w pa­le­on­to­lo­gii ba­da­ją­ce­go za­leż­no­ści mię­dzy bu­do­wą oraz funk­cja­mi or­ga­niz­mów ko­pal­nych a przy­sto­so­wa­niem do śro­do­wi­ska i wa­run­ka­mi eko­lo­gicz­ny­mi ich życia (np. ba­da­nia pa­le­o­e­ko­lo­gicz­ne)


Źródła:

SJP.pl

Paleoendemit

en­de­mit (ro­śli­na lub zwie­rzę za­miesz­ku­ją­ce ogra­ni­czo­ny ob­szar ge­o­gra­ficz­ny, spe­cy­ficz­ny dla tego ga­tun­ku) z okre­su pre­hi­sto­rycz­ne­go


Pa­le­o­en­de­mi­ty – ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na jed­nym tylko, ogra­ni­czo­nym w na­tu­ral­ny spo­sób i zwy­kle małym ob­sza­rze (jak wyspa, góry), które daw­niej miały znacz­nie więk­szy areał wy­stę­po­wa­nia. Są zwy­kle ga­tun­ka­mi wy­mie­ra­ją­cy­mi[].

Przy­kła­da­mi ty­po­wych pa­le­o­en­de­mi­tów są lasy wa­wrzy­no­list­ne oraz dra­ce­na wła­ści­wa – tzw. „drze­wo smo­cze” ("Dra­ca­e­na draco"), wy­stę­pu­ją­ce je­dy­nie na Wy­spach Ka­na­ryj­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleoetnolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­et­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleoetnologia

nauka ba­da­ją­ca i opi­su­ją­ca stop­nio­wą ewo­lu­cję czło­wie­ka na pod­sta­wie jego ko­pal­nych szcząt­ków


Źródła:

SJP.pl

Paleoetnologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­et­no­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­et­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleofitologia

nauka ba­da­ją­ca ska­mie­nia­ło­ści ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych nieg­dyś na Ziemi oraz wy­ja­śnia­ją­ca spo­so­by przy­sto­so­wa­nia się tych ro­ślin do śro­do­wi­ska i ich roz­wój; pa­le­o­bo­ta­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. pa­le­o­bo­ta­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleofitologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­fi­to­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­fi­to­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­le­o­fi­to­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­o­fi­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleofityczny

zwią­za­ny z pa­le­o­zo­icz­nym okre­sem roz­wo­ju świa­ta ro­ślin­ne­go, w któ­rym za­czę­ły po­ja­wiać się pa­pro­cie i pa­prot­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Paleofizyczny

→ pa­le­o­fi­zy­ka


Patrz:paleofizyka

Źródła:

SJP.pl

Paleofizyk

nauka ba­da­ją­ca wła­ści­wo­ści ma­te­rii w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i opi­su­ją­ca zja­wi­ska, które za­cho­dzi­ły nieg­dyś w tej ma­te­rii


Źródła:

SJP.pl

Paleofizyka

nauka ba­da­ją­ca wła­ści­wo­ści ma­te­rii w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i opi­su­ją­ca zja­wi­ska, które za­cho­dzi­ły nieg­dyś w tej ma­te­rii


Źródła:

SJP.pl

Paleogen

star­szy okres trze­cio­rzę­du, obej­mu­ją­cy pa­le­o­cen, eocen oraz oli­go­cen


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. jeden z okre­sów ge­o­lo­gicz­nych w ke­no­zo­i­ku;


Pa­le­o­gen (z παλαιός 'stary' i γένος 'ród') – naj­star­szy okres ery ke­no­zo­icz­nej, trwa­ją­cy od 66,0 mln do 23,03 mln lat temu. Dzie­li się na na­stę­pu­ją­ce epoki/od­dzia­ły:

W pa­le­o­ge­nie życie odra­dza­ło się po wiel­kim wy­mie­ra­niu koń­czą­cym kredę. Z fauny zni­knę­ły m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleogeniczny

do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­ge­nu, wy­stę­pu­ją­cy w okre­sie pa­le­o­ge­nu


Źródła:

SJP.pl

Paleogeograf

spe­cja­li­sta z za­kre­su pa­le­o­ge­o­gra­fii (dzia­łu nauki zaj­mu­ją­ce­go się ba­da­niem wcze­śniej­szych okre­sów ge­o­lo­gicz­nych Ziemi)


Źródła:

SJP.pl

Paleogeografia

dział nauki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wcze­śniej­szych okre­sów ge­o­lo­gicz­nych Ziemi


Pa­le­o­ge­o­gra­fia – jeden z dzia­łów ge­o­lo­gii hi­sto­rycz­nej, zaj­mu­ją­cy się re­kon­struk­cją po­ło­że­nia daw­nych lądów, mórz i oce­a­nów na kuli ziem­skiej w przesz­ło­ści ge­o­lo­gicz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleogeograficzny

zwią­za­ny z pa­le­o­ge­o­gra­fią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­ge­o­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Paleogeomorfolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­ge­o­mor­fo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleogeomorfologia

dział ge­o­mor­fo­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem i re­kon­stru­o­wa­niem rzeź­by po­wierzch­ni Ziemi w ubie­głych okre­sach ge­o­lo­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Paleogeomorfologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­ge­o­mor­fo­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­ge­o­mor­fo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleogeński

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy pa­le­o­ge­nu, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w pa­le­o­ge­nie


Źródła:

Wiktionary

Paleognatyczne

o ce­chach pa­le­o­gna­tycz­nych (in­fra­gro­ma­da pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Paleognatyczny

o ce­chach pa­le­o­gna­tycz­nych (in­fra­gro­ma­da pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Paleograf

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy dzie­je i roz­wój pisma, na­rzę­dzi i ma­te­ria­łów pi­śmien­nych


Źródła:

SJP.pl

Paleografia

nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii ba­da­ją­ca dzie­je i roz­wój pisma, na­rzę­dzi i ma­te­ria­łów pi­śmien­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ba­da­nie dzie­jów pisma i roz­wo­ju na­rzę­dzi pi­śmien­ni­czych;


Pa­le­o­gra­fia (gr. παλαιός "pa­la­iós" „stary”, γράφω "graphō" „piszę”) – jedna z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem roz­wo­ju pisma w pro­ce­sie hi­sto­rycz­nym. Pa­le­o­gra­fia zaj­mu­je się także ba­da­niem śro­do­wi­ska, w jakim żył i two­rzył dany pi­sarz, jak rów­nież roz­poz­na­wa­niem skró­tów (bra­chy­gra­fia) i „roz­szy­fro­wy­wa­niem” (od­czy­ty­wa­niem) daw­ne­go pisma np. mi­nu­sku­ła ka­ro­liń­ska, tek­stu­ra, ba­star­da, an­tyk­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleograficzny

zwią­za­ny z pa­le­o­gra­fią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Paleografka

→ pa­le­o­graf


Patrz:paleograf

Źródła:

SJP.pl

Paleohebrajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. jęz. zwią­za­ny z od­mia­ną al­fa­be­tu fe­nic­kie­go uży­wa­ną w sta­ro­żyt­no­ści do za­pi­sy­wa­nia ję­zy­ka he­braj­skie­go bi­blij­ne­go;


Źródła:

Wiktionary

Paleoklimat

kli­mat, który pa­no­wał w daw­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Paleoklimatolog

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy kli­mat, jaki pa­no­wał w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i hi­sto­rycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Paleoklimatologia

nauka ba­da­ją­ca kli­mat, jaki pa­no­wał w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i hi­sto­rycz­nych


Pa­le­o­kli­ma­to­lo­gia – ba­da­nie kli­ma­tu Ziemi w okre­sie sprzed in­stru­men­tal­nych po­mia­rów tem­pe­ra­tu­ry. Pa­le­o­kli­ma­to­lo­gia wy­ko­rzy­stu­je do­wo­dy poś­red­nie (w tym ba­da­nia rdze­ni lo­do­wych, sło­jów drzew i izo­to­pów tlenu) do okre­śla­nia przesz­łe­go kli­ma­tu na­szej pla­ne­ty, w tym tem­pe­ra­tu­ry i wil­got­no­ści, a także skła­du at­mos­fe­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleoklimatologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­kli­ma­to­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­kli­ma­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleoklimatyczny

do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­kli­ma­tu


Źródła:

SJP.pl

Paleolit

epoka ka­mie­nia łu­pa­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­che­ol. epoka w dzie­jach ludz­ko­ści, trwa­ją­ca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


Pa­le­o­lit (gr. "παλαιός", "pa­la­iós" 'stary', "λίθος", "líthos" 'ka­mień'), star­sza epoka ka­mie­nia, epoka ka­mie­nia łu­pa­ne­go – pier­wszy okres epoki ka­mie­nia, jedna z epok pre­hi­sto­rii, naj­star­szy i naj­dłuż­szy etap w dzie­jach roz­wo­ju spo­łecz­no­ści ludz­kiej. Roz­po­czy­na się z chwi­lą po­ja­wie­nia się form przed­ludz­kich zdol­nych do wyt­wa­rza­nia pry­mi­tyw­nych na­rzę­dzi (oto­cza­ki, pię­ścia­ki i ro­złup­ce). W hi­sto­rii ge­o­lo­gicz­nej od­po­wia­da epoce plej­sto­ce­nu (2,58 mln – 11,7 tys. lat temu) i po­cząt­ko­wi ho­lo­ce­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleolityczny

do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­li­tu, wy­stę­pu­ją­cy w okre­sie pa­le­o­li­tu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ży­ją­cy / ma­ją­cy miej­sce w pa­le­o­li­cie lub po­cho­dzą­cy/wy­wo­dzą­cy się z niego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzie­jów ludz­ko­ści w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych na pod­sta­wie wy­ko­pa­lisk; ar­che­o­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Paleologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­lo­gią, do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­le­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleologowie

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­o­lo­gii


Dy­na­stia Pa­le­o­lo­gów (gr. "Παλαιολόγος", l.mn. "Παλαιολόγοι") – ostat­nia dy­na­stia wła­da­ją­ca Ce­sar­stwem Bi­zan­tyj­skim, naj­dłu­żej ze wszyst­kich dy­na­stii, przez nie­mal dwa wieki, od 1259 do 1453 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleomagnetyczny

zwią­za­ny z pa­le­o­ma­gne­tyz­mem, od­no­szą­cy się do pa­le­o­ma­gne­tyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Paleomagnetyka

nauka o szcząt­ko­wym ma­gne­tyz­mie ziem­skim, ma­ją­ca na celu okre­śla­nie wieku skał


Źródła:

SJP.pl

Paleomagnetyzm

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem od­dzia­ły­wań gra­wi­ta­cyj­nych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych i wpły­wem tych od­dzia­ły­wań na po­zo­sta­łe ele­men­ty Ukła­du Sło­necz­ne­go


Pa­le­o­ma­gne­tyzm – ma­gne­tycz­ne wła­ści­wo­ści każ­dej skały ziem­skiej za­wie­ra­ją­cej mi­ne­ra­ły fer­ro­ma­gne­tycz­ne. Także: dział ge­o­fi­zy­ki ba­da­ją­cy przesz­łość pola ge­o­ma­gne­tycz­ne­go w skali ge­o­lo­gicz­nej.

W trak­cie pow­sta­wa­nia skał (wy­lew­nych lub osa­do­wych) utr­wa­la się ziem­skie pole ma­gne­tycz­ne ist­nie­ją­ce w danym mo­men­cie – azy­mut (de­kli­na­cja) i in­kli­na­cja bie­gu­na ma­gne­tycz­ne­go. Ma­gne­ty­za­cja szcząt­ko­wa za­le­ży też od na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go w mo­men­cie pow­sta­wa­nia skały.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleomongolski

od­no­szą­cy się do ludów za­miesz­ku­ją­cych nieg­dyś te­re­ny środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Azji, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych ludów


Źródła:

SJP.pl

Paleont.

skrót od: pa­le­on­to­lo­gia, pa­le­on­to­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Paleontol.

skrót od: pa­le­on­to­lo­gia, pa­le­on­to­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Paleontolog

na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy hi­sto­rię życia na Ziemi na pod­sta­wie szcząt­ków or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych za­cho­wa­nych w war­stwach sko­ru­py ziem­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) biol. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem or­ga­niz­mów ko­pal­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) spe­cja­list­ka z za­kre­su pa­le­on­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleontologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem hi­sto­rii życia na Ziemi w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych na pod­sta­wie szcząt­ków or­ga­niz­mów ży­ją­cych nieg­dyś na jej po­wierzch­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. nauka o or­ga­niz­mach ko­pal­nych;


Pa­le­on­to­lo­gia (gr. παλαιός "pa­la­iós" „stary”, "ṓn" „ist­nie­ją­cy”, λόγος "lógos" „nauka”) – nauka z po­gra­ni­cza bio­lo­gii i ge­o­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się or­ga­niz­ma­mi ko­pal­ny­mi, wy­pro­wa­dza­ją­ca na pod­sta­wie ska­mie­nia­ło­ści i śla­dów dzia­łal­no­ści ży­cio­wej or­ga­niz­mów wnio­ski ogól­ne o życiu w przesz­ło­ści. Za pio­nie­ra pa­le­on­to­lo­gii uważa się fran­cu­skie­go uczo­ne­go, Gor­ge­sa-Lo­u­i­sa Lec­ler­ca, który w XVIII w. wy­ka­zał, że ska­mie­nia­ło­ści to w rze­czy­wi­sto­ści szcząt­ki wy­mar­łych or­ga­niz­mów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleontologiczny

zwią­za­ny z pa­le­on­to­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­on­to­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z pa­le­on­to­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­on­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleontolożka

→ pa­le­on­to­log


Patrz:paleontolog

Źródła:

SJP.pl

Paleopatolog

spe­cja­li­sta z za­kre­su pa­le­o­pa­to­lo­gii (dzia­łu an­tro­po­lo­gii po­wią­za­ne­go z pa­to­lo­gią, ba­da­ją­ce­go zmia­ny cho­ro­bo­we u ludzi ży­ją­cych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych)


Źródła:

SJP.pl

Paleopatologia

dział an­tro­po­lo­gii po­wią­za­ny z pa­to­lo­gią, ba­da­ją­cy zmia­ny cho­ro­bo­we u ludzi ży­ją­cych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


Pa­le­o­pa­to­lo­gia – młody dział nauki, po­wią­za­ny z ar­che­o­lo­gią, an­tro­po­lo­gią, pa­le­on­to­lo­gią i me­dy­cy­ną, zaj­mu­ją­cy się zmia­na­mi cho­ro­bo­wy­mi da­ją­cy­mi się stwier­dzić w ba­da­niach szcząt­ków ludzi, a także in­nych zwie­rząt i ro­ślin, po­cho­dzą­cych z po­pu­la­cji pra­dzie­jo­wych, ko­pal­nych i hi­sto­rycz­nych. Oprócz okre­śle­nia jed­nost­ki cho­ro­bo­wej do­star­cza in­for­ma­cji też o jej przy­czy­nie, zmien­no­ści i dro­gach roz­prze­strze­nia­nia się. Ba­da­nia pa­le­o­pa­to­lo­gicz­ne wy­ma­ga­ją ści­słej współ­pra­cy ba­da­cza z le­ka­rza­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paleopatologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­pa­to­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­o­pa­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleoproterozoik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. jeden z okre­sów ge­o­lo­gicz­nych;


Pa­le­o­pro­te­ro­zo­ik – pier­wsza z trzech er pro­te­ro­zo­i­ku, trwa­ła od 2,5 mld do 1,6 mld lat temu. W pa­le­o­pro­te­ro­zo­i­ku dosz­ło do sta­bi­li­za­cji kon­ty­nen­tów. Ufor­mo­wał się pier­wszy praw­dzi­wy su­per­kon­ty­nent, łą­czą­cy ponad 75% mas lą­do­wych pla­ne­ty: Ko­lum­bia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paleopsychologia

sy­stem twier­dzeń, po­glą­dów zaj­mu­ją­cy się oma­wia­niem pow­sta­wa­nia i prze­bie­gu pro­ce­sów psy­chicz­nych oraz mo­ty­wów za­cho­wań ludzi w pre­hi­sto­rii


Źródła:

SJP.pl

Paleopsychologiczny

zwią­za­ny z pa­le­op­sy­cho­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­op­sy­cho­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleoslawista

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem pow­sta­nia na­ro­dów sło­wiań­skich i ich roz­wo­ju w okre­sie pre­hi­sto­rycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Paleoslawistyczny

zwią­za­ny z pa­le­os­la­wi­sty­ką, od­no­szą­cy się pa­le­os­la­wi­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Paleoslawistyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem czyn­ni­ków, które w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych przy­czy­ni­ły się w do uksz­tał­to­wa­nia ję­zy­ka na­ro­dów sło­wiań­skich


Źródła:

SJP.pl

Paleostomatologia

dział pa­le­o­pa­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem scho­rzeń uzę­bie­nia u ludzi ży­ją­cych w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Paleostomatologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­sto­ma­to­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­o­sto­ma­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paleosyberyjski

od­no­szą­cy się do przed­sta­wi­cie­li ciem­no­skó­rej rasy an­tro­po­lo­gicz­nej wy­stę­pu­ją­cej na te­re­nach pół­noc­nej Azji; pa­le­o­az­ja­tyc­ki


Źródła:

SJP.pl

Paleosędzia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. publ. polit. praw. sę­dzia po­wo­ła­ny z udzia­łem Kra­jo­wej Rady Są­dow­nict­wa przed jej re­for­mą w 2017 roku


Źródła:

Wiktionary

Paleotelewizja

model te­le­wiz­ji, w któ­rym naj­więk­szy na­cisk kła­dzie się na edu­ka­cję


Źródła:

SJP.pl

Paleotemperatura

tem­pe­ra­tu­ra cha­rak­te­ry­zu­ją­ca mi­nio­ne epoki ge­o­lo­gicz­ne oraz ogół skut­ków wy­wo­ła­nych przez nią


Źródła:

SJP.pl

Paleotyp

za­by­tek daw­nej sztu­ki dru­kar­skiej; in­ku­na­buł


Źródła:

SJP.pl

Paleozoiczny

przy­miot­nik od: pa­le­o­zo­ik; wy­stę­pu­ją­cy w okre­sie pa­le­o­zo­i­ku lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­le­o­zo­i­kiem


przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy pa­le­o­zo­i­ku, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w pa­le­o­zo­i­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleozoik

trze­cia era w dzie­jach Ziemi, dzie­lą­ca się na sześć okre­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. era w dzie­jach Ziemi;


Pa­le­o­zo­ik (z gr. πᾰλαιός – "dawny" i ζωή – "życie") – ter­min ma dwa zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleozoolog

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem świa­ta fauny w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zwie­rząt, które żyły w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) spe­cja­list­ka z za­kre­su pa­le­o­zo­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleozoologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem świa­ta fauny w mi­nio­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o zwie­rzę­tach ko­pal­nych;


Pa­le­o­zo­o­lo­gia (od gr. "pa­la­ios" – dawny, stary + "zoon" – zwie­rzę) – dział pa­le­on­to­lo­gii ba­da­ją­cy za­cho­wa­ne w ska­łach osa­do­wych szcząt­ki lub ślady ak­tyw­no­ści ży­cio­wej zwie­rząt z mi­nio­nych okre­sów ge­o­lo­gicz­nych.

Takie zna­le­zi­ska okre­śla się mia­nem ska­mie­lin lub ska­mie­nia­ło­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paleozoologiczny

zwią­za­ny z pa­le­o­zo­o­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­le­o­zo­o­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zool. zwią­za­ny z pa­le­o­zo­o­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­le­o­zo­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palermianin

miesz­ka­niec Pa­ler­mo (mia­sta we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ler­mo; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palermianka

miesz­kan­ka Pa­ler­mo (mia­sta we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ler­mo; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palermiański

→ Pa­ler­mo; pa­lerm­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ler­mo, do­ty­czą­cy Pa­ler­mo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palermitanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­ler­mia­nin, miesz­ka­niec Pa­ler­mo


Źródła:

Wiktionary

Palermitański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ler­mo, do­ty­czą­cy Pa­ler­mo


Źródła:

Wiktionary

Palermo

mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, na Sy­cy­lii;


Pa­ler­mo ( Pa­ler­mo, Pa­ler­mu lub "Pa­liem­mu" w dia­lek­cie pa­ler­miań­skim, Πάνορμος) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Pa­ler­mo. Pa­nor­mos pow­sta­ło już w sta­ro­żyt­no­ści, jako ko­lo­nia fe­nic­ka. We­dług da­nych na rok 2009 gminę za­miesz­ki­wa­ło 657 936 osób, 4140,6 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palermski

→ Pa­ler­mo; pa­ler­miań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ler­mo, do­ty­czą­cy Pa­ler­mo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleski

naz­wi­sko


Pa­le­ski ( Палескі; Полесский; hist. Kry­sty­nów, Крысьці́нава) – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie łu­ni­niec­kim, w siel­so­wie­cie Łunin, przy dro­dze re­pu­bli­kań­skiej.

Znaj­du­je tu się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Chwa­jec­ka­je, po­ło­żo­ny linii Homel – Łu­ni­niec – Ża­bin­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palester

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Palestra

1. ogół ad­wo­ka­tów; ad­wo­ka­tu­ra;
2. kij do pod­bi­ja­nia piłki w niek­tó­rych grach;
3. miej­sce w sta­ro­grec­kich gim­naz­jo­nach, w któ­rym szko­lo­no się w za­pa­sach i w walce na pię­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ogół ad­wo­ka­tów

 (1.2) hist. po­cząt­ko­wo: część gim­naz­jo­nu, gdzie ćwi­czo­no za­pa­sy walkę na pię­ści; póź­niej: bu­dy­nek z ot­war­tym dzie­dziń­cem, łaź­nia­mi, szat­nia­mi itp.

 (1.3) hist. re­jen­ci, no­ta­riu­sze i apli­kan­ci są­do­wi w daw­nej Pol­sce

 (1.4) przest. kan­ce­la­ria ad­wo­kac­ka

 (1.5) przest. zawód ad­wo­ka­ta, re­jen­ta, no­ta­riu­sza, apli­kan­ta są­do­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palestrancki

→ pa­le­strant


Patrz:palestrant

Źródła:

SJP.pl

Palestrant

daw­niej: praw­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­nek pa­le­stry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palestrina

Pa­le­stri­na – mia­sto i gmina w środ­ko­wych Wło­szech, dawne "Pra­e­ne­ste", le­żą­ce na zbo­czu Ape­ni­nów, w re­gio­nie La­cjum (obec­nie Lazio), w pro­win­cji Rzym, 37 km na wschód od Rzymu, z któ­rym w sta­ro­żyt­no­ści łą­czy­ła je Via Pra­e­ne­sti­na. We­dług da­nych z roku 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 16 469 osób, 358 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Palestyna

kra­i­na hi­sto­rycz­na na Bli­skim Wscho­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. az­ja­tyc­ka kra­i­na na wschod­nim brze­gu Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.2) polit. pot. Au­to­no­mia Pa­le­styń­ska

 (1.3) geogr. pot. osied­le bie­do­ty w wał­brzy­skiej dziel­ni­cy So­bię­cin

 (1.4) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu przy­siół­ków i ko­lo­nii wiej­skich w Pol­sce


Pa­le­sty­na – re­gion ge­o­gra­ficz­ny w za­chod­niej Azji. Obej­mu­je on ob­szar o róż­nie okre­śla­nych gra­ni­cach. Współ­cze­śnie nazwa Pa­le­sty­na od­no­szo­na jest naj­czę­ściej do ob­sza­ru te­ry­to­rium man­da­to­we­go Wiel­kiej Bry­ta­nii z lat 1920–1947, od­po­wia­da­ją­ce­go obec­nym te­ry­to­riom pań­stwa Iz­ra­el oraz Stre­fy Gazy i Za­chod­nie­go Brze­gu Jor­da­nu (two­rzą­cych razem pań­stwo pa­le­styń­skie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palestynka

miesz­kan­ka Pa­le­sty­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­le­sty­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palestynolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­le­sty­no­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) nauk. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie pa­le­sty­no­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Palestynologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o Pa­le­sty­nie i lu­dach ją za­miesz­ku­ją­cych


Źródła:

Wiktionary

Palestynologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­le­sty­no­lo­gią


Źródła:

Wiktionary

Palestyńczyk

miesz­ka­niec Pa­le­sty­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­le­sty­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palestyński

zwią­za­ny z Pa­le­sty­ną


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­le­sty­ną, do­ty­czą­cy Pa­le­sty­ny lub jej miesz­kań­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleta

1. pła­ska, zaz­wy­czaj owal­na płyt­ka słu­żą­ca do roz­ra­bia­nia farb;
2. duży, bo­ga­ty wybór cze­goś;
3. plat­for­ma słu­żą­ca do prze­no­sze­nia du­żych to­wa­rów za po­mo­cą spe­cjal­nych wóz­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znor­ma­li­zo­wa­na drew­nia­na plat­for­ma ułat­wia­ją­ca prze­ła­du­nek to­wa­rów;

 (1.2) pot. towar mie­szczą­cy się na pa­le­cie (1.1)

 (1.3) spe­cjal­na owal­na de­secz­ka słu­żą­ca ar­ty­ście-ma­la­rzo­wi do mie­sza­nia farb;

 (1.4) hist. ka­mien­na lub drew­nia­na płyta do mie­sza­nia kos­me­ty­ków

 (1.5) szt. za­kres ko­lo­rów cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go ar­ty­sty-ma­la­rza, stylu lub szko­ły ma­lar­skiej

 (1.6) upo­rząd­ko­wa­ny ze­staw wy­bra­nych ko­lo­rów;

 (1.7) pot. do­stęp­ny duży wybór ro­dza­jów cze­goś, np. to­wa­rów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paletka

1. ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych; dy­sko­wiec;
2. po­tocz­nie: ra­kiet­ka do te­ni­sa sto­ło­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­le­ta

 (1.2) pot. sport. ra­kiet­ka do gry w te­ni­sa sto­ło­we­go

 (1.3) pot. sport. ra­kie­ta do gry w te­ni­sa ziem­ne­go lub bad­min­to­na

 (1.4) icht. ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paletko

1. liche, lek­kie palto;
2. nie­wiel­kie palto przez­na­czo­ne zaz­wy­czaj dla dzie­ci; palt­ko, pal­tecz­ko, pła­szczyk


Źródła:

SJP.pl

Paletot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. palto


Źródła:

Wiktionary

Paletować

ukła­dać coś na pa­le­tach


Źródła:

SJP.pl

Paletowy

przy­miot­nik od: pa­le­ta; zwią­za­ny z pa­le­tą, od­no­szą­cy się do pa­le­ty


Źródła:

SJP.pl

Paletyzacja

pro­ces tran­spor­tu du­żych to­wa­rów za po­mo­cą plat­form uno­szo­nych przez spe­cjal­ne wózki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. ukła­da­nie to­wa­ru na pa­le­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paletyzator

urzą­dze­nie do au­to­ma­tycz­ne­go pa­ko­wa­nia pu­de­łek i zgrze­wek bu­tel­ko­wych na pa­le­tach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do ukła­da­nia to­wa­ru na pa­le­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paletyzer

urzą­dze­nie uży­wa­ne do prze­no­sze­nia du­żych to­wa­rów z ja­kie­goś miej­sca na spe­cjal­ne plat­for­my tran­spor­to­we


Źródła:

SJP.pl

Paletyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ukła­da­nie to­wa­ru na pa­le­tach


Źródła:

Wiktionary

Paletyzować

se­gre­go­wać, ukła­dać coś w grup­ki (pa­le­ty), z któ­rych każda za­wie­ra rze­czy o po­dob­nych wła­ści­wo­ściach, ce­chach


cza­sow­nik

 (1.1) ukła­dać towar na pa­le­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paleśnica

Pa­le­śni­ca – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn.


Źródła:

Wikipedia

Palget

część windy okrę­to­wej w kształ­cie bębna, na którą na­wi­ja­ne są liny lub łań­cu­chy kot­wicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Pali

jeden z ję­zy­ków śred­nio­in­dyj­skich, spo­krew­nio­ny z san­skry­tem; język pa­lij­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jęz. mart­wy język śred­nio­in­dyj­ski z grupy in­do­a­ryj­skiej ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich, ma­ją­cy duże po­do­bień­stwo do ję­zy­ka we­dyj­skie­go i san­skry­tu kla­sycz­ne­go, jeden z pra­kry­tów uży­wa­ny w tek­stach bud­dyj­skich

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: palić

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: pal


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palia

ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Paliatyw

1. śro­dek lub za­bieg przy­no­szą­cy ulgę, ła­go­dzą­cy ob­ja­wy cho­ro­by, ale nie le­czą­cy jej
2. prze­no­śnie: śro­dek mało sku­tecz­ny; półś­ro­dek


Źródła:

SJP.pl

Paliatywny

1. przy­no­szą­cy chwi­lo­wą ulgę, ale nie le­czą­cy; uśmie­rza­ją­cy, ła­go­dzą­cy
2. prze­no­śnie: ma­ją­cy cha­rak­ter półś­rod­ka; mało sku­tecz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) uśmie­rza­ją­cy ból lub ła­go­dzą­cy ob­ja­wy cho­ro­by, lecz nie­u­su­wa­ją­cy jej przy­czyn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palica

re­gio­nal­nie: duża pałka, laska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paliczek

jedna z kości pal­ców koń­czy­ny gór­nej lub dol­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. mała kość pal­ców dłoni;

 (1.2) anat. mała kość pal­ców stopy;

 (1.3) zdrobn. pal, palik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paliczkowy

przy­miot­nik od: pa­li­czek; od­no­szą­cy się pa­licz­ka lub ukła­du pa­licz­ków - kości pal­ców koń­czy­ny gór­nej lub dol­nej


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­licz­kiem, do­ty­czą­cy pa­licz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palijski

język pa­lij­ski - jeden z ję­zy­ków śred­nio­in­dyj­skich, spo­krew­nio­ny z san­skry­tem; pali


Źródła:

SJP.pl

Palik

mały, cien­ki pal; mi­kro­pal, mi­ni­pal, kołek, tycz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały, cien­ki pal


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palikir

sto­li­ca Mi­kro­nez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Mi­kro­nez­ji;


Pa­li­kir – sto­li­ca Sfe­de­ro­wa­nych Sta­nów Mi­kro­nez­ji od 1989, po­ło­żo­na na wy­spie Pohn­pei. Lud­ność: 6674 miesz­kań­ców (2010). Oś­ro­dek usłu­go­wy i tu­ry­stycz­ny; na pół­noc­ny wschód od mia­sta – port lot­ni­czy, na po­łud­nie – Col­le­ge of Mi­cro­ne­sia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palikirczyk

miesz­ka­niec Pa­li­ki­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­li­ki­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palikirka

miesz­kan­ka Pa­li­ki­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­li­ki­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palikirski

do­ty­czą­cy Pa­li­ki­ru, sto­li­cy Mi­kro­nez­ji


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Pa­li­kir


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palikot

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Palikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­li­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Palikować

1. osa­dzać w grun­cie pa­li­ki w celu ogro­dze­nia ja­kie­goś te­re­nu lub przy­go­to­wa­nia ja­kie­goś ob­sza­ru do upra­wy ro­ślin tycz­ko­wych;
2. przy­wią­zy­wać coś do pa­li­ka


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pod­wią­zy­wać ro­śli­ny upraw­ne (np. po­mi­do­ry) do pa­li­ka

 (1.2) uwią­zy­wać zwie­rzę na pa­stwi­sku do pa­li­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palikowy

taki, który zo­stał zbu­do­wa­ny z pa­li­ków lub przy po­mo­cy pa­li­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­li­kiem, do­ty­czą­cy pa­li­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palikówka

wieś w Pol­sce


Zo­bacz też: Pa­li­ków­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Pa­li­ków­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Kras­ne. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś Pa­li­ków­ka po­ło­żo­na jest po­mię­dzy Rze­szo­wem a Łań­cu­tem. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ży do gminy Kras­ne i po­wia­tu rze­szow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palilalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. med. objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na mi­mo­wol­nym pow­ta­rza­niu włas­nych słów, lub sylab;


Pa­li­la­lia – objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na mi­mo­wol­nym pow­ta­rza­niu włas­nych słów lub sylab. Jest to tik, wy­stę­pu­ją­cy m.in. u osób z ze­spo­łem To­u­ret­te’a, ze­spo­łem Asper­ge­ra i au­tyz­mem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Palimbakch

an­tycz­na trzy­sy­la­bo­wa stopa wier­szo­wa; an­ty­bak­chej, an­ty­bakch, pa­lim­bak­chej


Źródła:

SJP.pl

Palimpsest

rę­ko­pis na per­ga­mi­nie, z któ­re­go usu­nię­to tekst pier­wot­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. rę­ko­pis spi­sa­ny na uży­wa­nym już wcze­śniej ma­te­ria­le pi­śmien­ni­czym, z któ­re­go usu­nię­to po­przed­ni tekst;

 (1.2) med. czę­ścio­wy lub cał­ko­wi­ty zanik pa­mię­ci w wy­ni­ku upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go;

 (1.3) przen. wie­loz­nacz­na wy­po­wiedź, o wie­lo­war­stwo­wej se­man­ty­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palindrom

wyraz, wy­ra­że­nie lub zda­nie brzmią­ce tak samo przy czy­ta­niu od lewej stro­ny do pra­wej, jak i od­wrot­nie, np. kajak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz lub zda­nie brzmią­ce tak samo przy czy­ta­niu od lewej stro­ny do pra­wej, jak i od­wrot­nie (np. kajak, zaraz);


Pa­lin­drom (gr. "παλίνδρομος", "pa­lin­dro­mos" – bie­gną­cy na po­wrót, "pa­lin­dro­meo" – bie­gnę z po­wro­tem) – wy­ra­że­nie brzmią­ce tak samo czy­ta­ne od lewej do pra­wej i od pra­wej do lewej. Przy­kła­dem pa­lin­dro­mu jest: "Ko­by­ła ma mały bok". Współ­cze­śnie pa­lin­dro­my peł­nią funk­cję gry słow­nej. Praw­do­po­dob­nie tak było rów­nież i w przesz­ło­ści, choć pewne zna­le­zi­ska su­ge­ru­ją, że pa­lin­dro­my mogły też mieć zna­cze­nie ma­gicz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palindromiczny

→ pa­lin­drom


Patrz:palindrom

Źródła:

SJP.pl

Palindromowy

→ pa­lin­drom


Patrz:palindrom

Źródła:

SJP.pl

Palingenetyczny

przy­miot­nik od: pa­lin­ge­ne­za (np. magma pa­lin­ge­ne­tycz­na, cechy pa­lin­ge­ne­tycz­ne)


Źródła:

SJP.pl

Palingeneza

1. we­dług te­o­rii Ha­ec­kla: wy­stę­po­wa­nie u za­rod­ka cech od­po­wia­da­ją­cych ko­lej­nym eta­pom roz­wo­ju ro­do­we­go;
2. w fi­lo­zo­fii: te­o­ria wiecz­nych po­wro­tów, re­in­kar­na­cja;
3. pro­ces za­cho­dzą­cy w głębi sko­ru­py ziem­skiej pro­wa­dzą­cy do na­gro­ma­dze­nia wtór­nej magmy; ana­tek­sis


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palinka

wę­gier­ska wy­traw­na wódka owo­co­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ro­dzaj wę­gier­skiej wódki z owo­ców;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palinodia

utwór li­te­rac­ki, w któ­rym autor od­wo­łu­je swoje sta­no­wi­sko wy­ra­żo­ne uprzed­nio w innym ut­wo­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. liter. utwór li­te­rac­ki, któ­re­go autor, w for­mie sa­ty­rycz­nej, od­wo­łu­je swoje uprzed­nio wy­ra­żo­ne po­glą­dy;


Pa­li­no­dia (gr. παλινωδία = od­wo­ła­nie) – znana od sta­ro­żyt­no­ści forma ar­ty­stycz­na, w któ­rej autor od­wo­łu­je swój po­gląd przed­sta­wio­ny we wcze­śniej­szym ut­wo­rze. Oba ut­wo­ry łączy for­mal­ne po­do­bień­stwo.

Nazwa po­cho­dzi od ut­wo­ru ży­ją­ce­go na prze­ło­mie VII i VI wieku p.n.e. grec­kie­go poety Ste­zy­cho­ra. Po­e­mat ten jest od­wo­ła­niem wcze­śniej­szych słów poety pięt­nu­ją­cych cu­dzo­łó­stwo He­le­ny Tro­jań­skiej. Trzy wersy "Pa­li­no­dii" umie­szczo­ne zo­sta­ły w dia­lo­gu Pla­to­na "Faj­dros":


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palinolog

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zia­ren pyłku i za­rod­ni­ków ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Palinologa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: pa­li­no­log


Źródła:

Wiktionary

Palinologia

dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zia­ren pyłku i za­rod­ni­ków ro­ślin; pa­ly­no­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nauka o pył­kach oraz za­rod­ni­kach ro­ślin


Pa­li­no­lo­gia ( "palýnein" ‘przy­pró­szyć’, ‘sypać’, λόγος "logos" ‘nauka’) – dział bo­ta­ni­ki, któ­rej przed­mio­tem badań jest pyłek ro­ślin na­sien­nych, za­rod­ni­ki msza­ków, pa­prot­ni­ków i grzy­bów oraz niek­tó­re inne obiek­ty, okre­śla­ne łącz­ną nazwą pa­li­no­morf. Głów­ny­mi ce­la­mi pa­li­no­lo­gii są:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palinologiczny

zwią­za­ny z pa­li­no­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­li­no­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. zwią­za­ny z pa­li­no­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­li­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palio

1. tra­dy­cyj­ny wy­ścig konny w stro­jach hi­sto­rycz­nych, od­by­wa­ją­cy się w niek­tó­rych mia­stach wło­skich;
2. sa­mo­chód typu Fiat Palio We­e­kend


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) rel. społ. tra­dy­cyj­ny fe­styn na cześć Matki Bo­skiej z pro­ce­sją i wy­ści­giem kon­nym od­by­wa­ją­cy się w Sie­nie i in­nych mia­stach To­ska­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paliowy

daw­niej: w ko­lo­rze słomy; jas­no­żół­ty


przy­miot­nik

 (1.1) przest. ma­ją­cy kolor słomy; jas­no­żół­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palisada

1. ogro­dze­nie z gru­bych, ostro za­koń­czo­nych pali; ostro­kół, czę­sto­kół
2. rząd pali wbi­tych dla pod­trzy­ma­nia mostu lub umoc­nie­nia zbo­cza, skar­py itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. obron­ne ogro­dze­nie z pali, czę­sto za­o­strzo­nych


Pa­li­sa­da, czę­sto­kół – ele­ment daw­ne­go bu­dow­nict­wa obron­ne­go w po­sta­ci ogro­dze­nia skła­da­ją­ce­go się z drew­nia­nych, zaz­wy­czaj ostro za­koń­czo­nych pali, wbi­tych jeden przy dru­gim, pro­sto lub uko­śnie w zie­mię speł­nia­ją­cy rolę struk­tu­ry za­po­ro­wej, de­fen­syw­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palisadowaty

zbli­żo­ny do pa­li­sa­dy, zbu­do­wa­ny tak, jak pa­li­sa­da (np. pa­li­sa­do­wa­ty układ ko­mó­rek) lub peł­nią­cy rolę po­dob­ną do roli pa­li­sa­dy


Źródła:

SJP.pl

Palisadować

two­rzyć, bu­do­wać pa­li­sa­dy w celu umoc­nie­nia ele­men­tów du­żych kon­struk­cji lub za­bez­pie­cze­nia stro­mych zbo­czy gór


Źródła:

SJP.pl

Palisadowy

przy­miot­nik od: pa­li­sa­da; taki, który pod wzglę­dem uło­że­nia włas­nych ele­men­tów przy­po­mi­na układ pa­li­ków w pa­li­sa­dzie lub taki, który jest w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­li­sa­dą


Źródła:

SJP.pl

Palisander

drew­no wielu ga­tun­ków drzew tro­pi­kal­nych z ro­dza­ju dal­ber­gia; mebel wy­ko­na­ny z tego drew­na


Pa­li­san­der – drew­no drzew tro­pi­kal­nych z ro­dza­ju dal­ber­gia (ko­strą­czy­na) "Dal­ber­gia".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palisandrowy

wy­ko­na­ny z pa­li­san­dru (np. meble pa­li­san­dro­we)


Źródła:

SJP.pl

Palit

Palit Mi­cro­sy­stems, (HK) Ltd – do­staw­ca, pro­du­cent i dy­stry­bu­tor ak­ce­le­ra­to­rów gra­ficz­nych opar­tych na ukła­dach Nvi­dia dla kom­pu­te­rów PC, za­ło­żo­ny w roku 1988, z sie­dzi­bą głów­ną w Hong­kon­gu. Swoje fa­bry­ki po­sia­da w Chi­nach; ma także swój od­dział na Taj­wa­nie i eu­ro­pej­ski od­dział na te­re­nie Nie­miec.


Źródła:

Wikipedia

Palium

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia mę­skie­go, pro­sto­kąt­ny płat tka­ni­ny weł­nia­nej, do­wol­nie dra­po­wa­ny i upi­na­ny na ra­mie­niu fi­bu­lą; pal­lium


Źródła:

SJP.pl

Paliusz

ele­ment stro­ju li­tur­gicz­ne­go w po­sta­ci bia­łej, weł­nia­nej taśmy z sze­ścio­ma krzy­ży­ka­mi wy­szy­ty­mi czar­nym jed­wa­biem, bę­dą­cy oz­na­ką wła­dzy ar­cy­bi­sku­piej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ele­ment li­tur­gicz­ne­go stro­ju me­tro­po­li­ty;


Pa­liusz ( pal­lium, "płaszcz") – ele­ment stro­ju li­tur­gicz­ne­go ka­to­lic­kich me­tro­po­li­tów, no­szo­ny na ra­mio­nach pas z bia­łej wełny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paliwko

zdrob­nie­nie od: pa­li­wo


Źródła:

SJP.pl

Paliwo

naj­czę­ściej płyn­na sub­stan­cja uży­wa­na do na­pę­dza­nia sil­ni­ków i ma­szyn lub uży­wa­na do roz­pa­la­nia i pod­trzy­my­wa­nia ognia w pie­cach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sub­stan­cja palna uży­wa­na do na­pę­dza­nia sil­ni­ków i ma­szyn lub do pa­le­nia w pie­cach;


Pa­li­wo – sub­stan­cja wy­dzie­la­ją­ca przy in­ten­syw­nym ut­le­nia­niu (spa­la­niu) duże ilo­ści cie­pła. Ener­gia uzy­ska­na ze spa­la­nia pa­li­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na jest przez:

Naj­waż­niej­szą cechą paliw jest ich cie­pło spa­la­nia i war­tość opa­ło­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paliwochłonność

sto­pień po­chła­nia­nia pa­li­wa pod­czas pracy sil­ni­ków lub ma­szyn


Źródła:

SJP.pl

Paliwochłonny

zu­ży­wa­ją­cy dużo pa­li­wa; pa­li­wo­żer­ny, pa­li­wo­żer­czy


Źródła:

SJP.pl

Paliwoda

daw­niej:
1. czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­od­po­wie­dzial­ny;
2. czło­wiek ner­wo­wy, po­ryw­czy;
3. oszust, kłam­ca; łgarz, bla­gier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­od­po­wie­dzial­ny

 (1.2) daw. czło­wiek ner­wo­wy, skłon­ny do gnie­wu

 (1.3) daw. czło­wiek ma­ją­cy skłon­ność do opo­wia­da­nia kłamstw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paliwoenergetyczny

zwią­za­ny z przet­wa­rza­niem pa­li­wa na ener­gię elek­trycz­ną (np. prze­mysł pa­li­wo­e­ner­ge­tycz­ny); pa­li­wo­wo-ener­ge­tycz­ny (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Paliwomierz

licz­nik wska­zu­ją­cy ilość pa­li­wa w ja­kimś zbior­ni­ku; pa­li­wow­skaz


Źródła:

SJP.pl

Paliwooszczędny

taki, który pod­czas swo­jej pracy zu­ży­wa nie­wiel­kie ilo­ści pa­li­wa


przy­miot­nik

 (1.1) zu­ży­wa­ją­cy re­la­tyw­nie mało pa­li­wa do pracy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paliwowo-Energetyczny

zwią­za­ny z przet­wa­rza­niem pa­li­wa na ener­gię elek­trycz­ną (np. prze­mysł pa­li­wo­wo-ener­ge­tycz­ny); pa­li­wo­e­ner­ge­tycz­ny (rza­dziej)


Źródła:

SJP.pl

Paliwowskaz

licz­nik wska­zu­ją­cy ilość pa­li­wa w ja­kimś zbior­ni­ku; pa­li­wo­mierz


Źródła:

SJP.pl

Paliwowy

przy­miot­nik od: pa­li­wo; zwią­za­ny z pa­li­wem, od­no­szą­cy się do pa­li­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­li­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paliwożerczy

rzad­ko: zu­ży­wa­ją­cy dużo pa­li­wa; pa­li­wo­żer­ny, pa­li­wo­chłon­ny


Źródła:

SJP.pl

Paliwożerność

po­tocz­nie: cecha tego, co zu­ży­wa wiele pa­li­wa


Źródła:

SJP.pl

Paliwożerny

zu­ży­wa­ją­cy dużo pa­li­wa; pa­li­wo­chłon­ny, pa­li­wo­żer­czy


przy­miot­nik

 (1.1) zu­ży­wa­ją­cy re­la­tyw­nie dużo pa­li­wa do pracy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palić

1. pod­trzy­my­wać ogień
2. oś­wiet­lać
3. ni­szczyć ogniem
4. wy­pa­lać, pra­żyć
5. wdy­chać dym np. cy­ga­ra
6. piec, pa­rzyć
7. wy­wo­ły­wać pie­cze­nie
8. palić się:
a) pło­nąć
b) świe­cić


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ni­szczyć coś za po­mo­cą ognia

 (1.2) wdy­chać dym ty­to­nio­wy z pa­pie­ro­sa, fajki itp.; czy­nić to na­ło­go­wo

 (1.3) o sil­ni­ku spa­li­no­wym, po­jeź­dzie z takim sil­ni­kiem: zu­ży­wać jakąś ilość pa­li­wa

 (1.4) utrzy­my­wać coś świe­cą­cym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) do­rzu­cać drew­no, wę­giel i inne ma­te­ria­ły łat­wo­pal­ne do ognia, aby pod­trzy­mać pło­mień

 (2.2) pot. pa­rzyć, piec (wy­wo­ły­wać ból na ciele)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny palić się (dk. brak)

 (3.1) ule­gać dzia­ła­niu ognia, ni­szczeć pod wpły­wem ognia

 (3.2) dawać świa­tło, cie­pło, dym, pło­nąc lub ża­rząc się

 (3.3) być opa­no­wa­nym przez ja­kieś silne, gwał­tow­ne uczu­cie

 (3.4) od­czu­wać do kogoś silny po­ciąg sek­su­al­ny

 (3.5) mieć na coś wiel­ką ocho­tę


Palić (cyr. Палић, węg. "Pa­lics") – mia­sto w Ser­bii, w Woj­wo­di­nie, w okrę­gu pół­noc­no­bac­kim, w mie­ście Su­bo­ti­ca. Leży w re­gio­nie Bacz­ka, przy gra­ni­cy z Wę­gra­mi, nad je­zio­rem Palić. W 2011 roku li­czy­ło 7771 miesz­kań­ców.

Mia­sto sta­no­wi oś­ro­dek ruchu tu­ry­stycz­ne­go ze wzglę­du na swoje po­ło­że­nie nad je­zio­rem. Cen­tral­nym punk­tem mia­sta jest se­ce­syj­ny "Wiel­ki Park", w któ­rym mie­ści się m.in. ogród zo­o­lo­gicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Palka

pod­wój­ny, pra­so­wa­ny, zwy­kle czwo­ro­kąt­ny ka­wa­łek lnia­ne­go płót­na, któ­rym przy­kry­wa się ho­stię i pa­te­nę na kie­li­chu w cza­sie mszy; palla


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kwa­dra­to­we przy­kry­cie z usz­tyw­nio­nej tka­ni­ny uży­wa­ne do za­kry­wa­nia kie­li­cha pod­czas Mszy Świę­tej


Palka ( palla, za­sło­na) – część bie­liz­ny kie­li­cho­wej uży­wa­nej w Ko­ście­le ła­ciń­skim.

W naj­czę­ściej spo­ty­ka­nej for­mie (w obrząd­ku rzym­skim) palka jest kwa­dra­to­wym, usz­tyw­nio­nym ma­te­ria­łem słu­żą­cym do przy­kry­wa­nia kie­li­cha pod­czas Mszy św. Ma ona za­bez­pie­czyć po­stać eu­cha­ry­stycz­ną wina przed za­nie­czy­szcze­niem np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Palla

1. wierzch­nie okry­cie ko­bie­ce w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. pod­wój­ny, pra­so­wa­ny, zwy­kle czwo­ro­kąt­ny ka­wa­łek lnia­ne­go płót­na, któ­rym przy­kry­wa się ho­stię i pa­te­nę na kie­li­chu w cza­sie mszy; palka


Źródła:

SJP.pl

Pallad

pier­wia­stek che­micz­ny, ni­klo­wiec, sre­brzy­sto­bia­ły metal szla­chet­ny (sym­bol Pd)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Pd i licz­bie ato­mo­wej 46;


Pal­lad (Pd, pal­la­dium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy ni­klow­ców w ukła­dzie okre­so­wym, na­le­żą­cy do tria­dy pla­ty­now­ców lek­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pallada

mit. gr. pra­sta­ra bo­gi­ni wład­ców i ich pa­ła­ców mie­szczą­cych się na akro­po­lach miast; Pal­las; Atena; Pal­las Atena


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palladianista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­chi­tekt, przed­sta­wi­ciel pal­la­dia­niz­mu


Źródła:

Wiktionary

Palladianizm

osiem­na­sto­wiecz­ny nurt w ar­chi­tek­tu­rze eu­ro­pej­skiej na­wią­zu­ją­cy do wzor­ców ar­chi­tek­tu­ry z okre­su kla­sy­cyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kla­sy­cy­zu­ją­cy styl w ar­chi­tek­tu­rze za­po­cząt­ko­wa­ny przez wło­skie­go ar­ty­stę An­drea Pal­la­dio i opar­ty na jego kon­cep­cjach;


Pal­la­dia­nizm – styl w ar­chi­tek­tu­rze in­spi­ro­wa­ny twór­czo­ścią An­drei Pal­la­dia. Bu­dow­le wznie­sio­ne przez tego ar­chi­tek­ta i jego na­śla­dow­ców ce­chu­ją: kon­sek­wen­cja ukła­dów kon­struk­cyj­nych, umiar­ko­wa­nie w de­ko­ra­cji, sto­so­wa­nie wiel­kie­go po­rząd­ku obej­mu­ją­ce­go całą wy­so­kość bu­dyn­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palladiański

1. przy­miot­nik od: Pal­la­dio;
2. przy­miot­nik od: pal­la­dia­nizm; zwią­za­ny z pal­la­dia­niz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pal­la­dia­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Palladion

daw­niej: ta­liz­man, amu­let o ma­gicz­nej mocy, chro­nią­cy przed złem; pal­la­dium


Pal­la­dion (stgr. παλλάδιον palládion, łac. "pal­la­dium") – w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej ma­gicz­ny po­są­żek Ateny o przy­dom­ku Pal­las.

We­dług mitu pal­la­dion miał być przez Zeusa zrzu­co­ny z Olim­pu Dar­da­no­so­wi lub jego po­tom­ko­wi Ilo­so­wi – za­ło­ży­cie­lo­wi Troi. Po­nie­waż we­dług wie­rzeń Troi nie można było zdo­być, do­pó­ki pal­la­dion bę­dzie się znaj­do­wał w tam­tej­szej świą­ty­ni Ateny, Dio­me­des z Ody­se­u­szem (w innej wer­sji De­mo­font) nocą wy­krad­li świę­ty po­są­żek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palladium

daw­niej: ta­liz­man, amu­let o ma­gicz­nej mocy, chro­nią­cy przed złem; pal­la­dion


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palladowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pal­la­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Palladowy

→ pal­lad


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. jubil. met. do­ty­czą­cy pal­la­du, zwią­za­ny z pal­la­dem, wy­ko­na­ny z pal­la­du, za­wie­ra­ją­cy pal­lad


Patrz:pallad

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pallas

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: pra­sta­ra bo­gi­ni wład­ców i ich pa­ła­ców mie­szczą­cych się na akro­po­lach miast; Pal­la­da; Atena; Pal­las Atena;
2. jedna z aste­ro­id


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pallasyt

me­te­o­ryt, ro­dzaj sy­de­ro­li­tu


Źródła:

SJP.pl

Pallawicinia

ro­dzaj msza­ków z rzędu ple­cho­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pallawiciniowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu ple­cho­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pallium

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia mę­skie­go, pro­sto­kąt­ny płat tka­ni­ny weł­nia­nej, do­wol­nie dra­po­wa­ny i upi­na­ny na ra­mie­niu fi­bu­lą; pa­lium


Źródła:

SJP.pl

Pallotyn

czło­nek za­ko­nu pal­lo­ty­nów, za­ko­nu mę­skie­go pro­wa­dzą­ce­go dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską; pa­lo­tyn


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze Sto­wa­rzy­sze­nia Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pallotyni

zakon męski za­ło­żo­ny w XIX wieku we Wło­szech, pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, kształ­cą­cy za­an­ga­żo­wa­ny w życie Ko­ścio­ła la­i­kat; pa­lo­ty­ni


Pal­lo­ty­ni, wła­ści­wie "Sto­wa­rzy­sze­nie Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go" (łac. "So­cie­tas Apo­sto­la­tus Cat­ho­li­ci" – "SAC") – ka­to­lic­ka wspól­no­ta księ­ży i braci, za­ło­żo­na przez św. Win­cen­te­go Pal­lot­tie­go w 1. po­ło­wie XIX wieku. Pal­lo­ty­ni cha­rak­te­ry­zu­ją się licz­ny­mi dzie­ła­mi dusz­pa­ster­ski­mi i mi­syj­ny­mi na wszyst­kich kon­ty­nen­tach oraz pro­mo­wa­niem współ­pra­cy z ludź­mi świec­ki­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pallotynka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go, zaj­mu­ją­ce­go się dzia­łal­no­ścią mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, od­po­wied­ni­ka za­ko­nu pal­lo­ty­nów; pa­lo­tyn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z ka­to­lic­kie­go Zgro­ma­dze­nia Sióstr Mi­sjo­na­rek Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pallotynki

zakon żeń­ski za­ło­żo­ny w XIX wieku we Wło­szech, pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, kształ­cą­cy za­an­ga­żo­wa­ny w życie Ko­ścio­ła la­i­kat, od­po­wied­nik za­ko­nu pal­lo­ty­nów; pa­lo­tyn­ki


Sio­stry Pal­lo­tyn­ki (wła­ści­wie Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go, skrót: SAC) – żeń­skie ka­to­lic­kie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne za­ło­żo­ne przez św. Win­cen­te­go Pal­lot­tie­go, a spro­wa­dzo­ne do Pol­ski przez ks. Aloj­ze­go Ma­jew­skie­go w 1934. De­wi­za zgro­ma­dze­nia brzmi: "Dla nie­skoń­czo­nej Chwa­ły Bożej".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pallotyński

od­no­szą­cy się do człon­ka za­ko­nu pal­lo­ty­nów lub pal­lo­ty­nek, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych za­ko­nów; pa­lo­tyń­ski


Źródła:

SJP.pl

Palm

jed­nost­ka dłu­go­ści w ame­ry­kań­skim i an­giel­skim sy­ste­mie miar


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: palma


Palm – okre­śle­nie palm­to­pa pra­cu­ją­ce­go pod kon­tro­lą sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go Palm OS.

Pier­wot­nie okre­śle­nie Palm sto­so­wa­no tylko do urzą­dzeń wy­pro­du­ko­wa­nych przez firmę Palm lub 3com. Jed­ny­mi z więk­szych pro­du­cen­tów urzą­dzeń z Palm OS były także firmy Hand­spring, Sony i Tap­wa­ve, któ­rych pro­duk­ty rów­nież okre­śla­ło się mia­nem Pal­mów. Hand­spring w 2004 roku zo­stał wy­ku­pio­ny przez Palm (wów­czas „palmOne”). Sony w 2004 roku, a Tap­wa­ve w 2005 roku za­prze­sta­ło pro­duk­cji urzą­dzeń z Palm OS.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palma

1. drze­wo tro­pi­kal­ne;
2. ga­łąz­ka przy­stro­jo­na kwia­ta­mi, świę­co­na w ko­ście­le ka­to­lic­kim w Pal­mo­wą Nie­dzie­lę;
3. zwy­cię­stwo, pier­wszeń­stwo; pier­wsze miej­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­ca­ce­ae|ref=tak., ro­śli­na drze­wia­sta z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych z gład­kim pniem i cha­rak­te­ry­stycz­nym pió­ro­pu­szem liści na szczy­cie;

 (1.2) rel. zwy­kle zdo­bio­na ga­łąz­ka lub ich pęk poś­wię­ca­na w Nie­dzie­lę Pal­mo­wą;

 (1.3) przen. zwy­cię­stwo, pier­wszeń­stwo w czymś

 (1.4) iron. przen. sza­leń­stwo, zwa­rio­wa­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palmacyt

ska­mie­nia­ły pień pal­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Palmariański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią El Pal­mar de Troya, do­ty­czą­cy tej miej­sco­wo­ści

 (1.2) zwią­za­ny z pal­ma­ria­niz­mem, do­ty­czą­cy pal­ma­ria­niz­mu


Źródła:

Wiktionary

Palmatka

gruby, sze­ro­ki rze­mień, który słu­żył w daw­nych szko­łach do bicia ucz­niów po dłoni


Źródła:

SJP.pl

Palmbook

[czy­taj: palm­buk] rzad­ko: mi­ni­kom­pu­ter wiel­ko­ści dłoni z cie­kło­kry­sta­licz­nym ekra­nem do­ty­ko­wym; palm­top


Źródła:

SJP.pl

Palmeta

or­na­ment z roz­cho­dzą­cych się pro­mie­ni­ście płat­ków, przy­po­mi­na­ją­cy kie­lich kwia­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. szt. de­ko­ra­cyj­ny motyw w kształ­cie uło­żo­ne­go wach­la­rzo­wo li­ścia palmy;


Pal­me­ta – de­ko­ra­cyj­ny motyw w kształ­cie sty­li­zo­wa­ne­go li­ścia palmy, uło­żo­ne­go sy­me­trycz­nie i wach­la­rzo­wo roz­po­star­te­go. Pal­me­ta może wy­stę­po­wać po­je­dyn­czo lub sze­re­go­wo jako or­na­ment cią­gły.

Motyw wy­stę­po­wał już w ar­chi­tek­tu­rze sta­ro­żyt­nej Gre­cji, po­cho­dzi ze sztu­ki Bli­skie­go Wscho­du.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palmetka

nie­wiel­ki or­na­ment z roz­cho­dzą­cych się pro­mie­ni­ście płat­ków, przy­po­mi­na­ją­cy kie­lich kwia­tu


Źródła:

SJP.pl

Palmetkowy

do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pal­met­ki, ma­ją­cy formę pal­met­ki


Źródła:

SJP.pl

Palmetowy

do­ty­czą­cy pal­me­ty, ma­ją­cy formę pal­me­ty (np. or­na­ment pal­me­to­wy)


Źródła:

SJP.pl

Palmiarnia

osz­klo­ne, utrzy­mu­ją­ce wil­goć i od­po­wied­nią tem­pe­ra­tu­rę po­mie­szcze­nie, w któ­rym ho­du­je się palmy lub inne ro­śli­ny eg­zo­tycz­ne; pal­mie­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. szklar­nia, w któ­rej upra­wia się tro­pi­kal­ne ro­śli­ny osią­ga­ją­ce duże roz­mia­ry, prze­de wszyst­kim palmy;


Pal­miar­nia – ro­dzaj wy­so­kiej szklar­ni przy­sto­so­wa­nej do upra­wy i ek­spo­no­wa­nia w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go palm. W szer­szym zna­cze­niu okre­śla się tym mia­nem wszel­kie duże szklar­nie, w któ­rych upra­wia­ne są i ek­spo­no­wa­ne ro­śli­ny osią­ga­ją­ce duże roz­mia­ry i po­cho­dzą­ce z kra­jów tro­pi­kal­nych. Pal­miar­nie bu­do­wa­ne są w ogro­dach bo­ta­nicz­nych, w par­kach, daw­niej także w par­kach przy­pa­ła­co­wych, a mogą być także sa­mo­dziel­ny­mi jed­nost­ka­mi bu­do­wa­ny­mi i za­rzą­dza­ny­mi przez mia­sta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palmiczka

nie­wiel­ka palma bez pnia, o cha­rak­te­ry­stycz­nych, wach­la­rzo­wa­tych li­ściach; kar­łat­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ma­e­rops hu­mi­lis|L.|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­na ro­śli­na z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palmiera

osz­klo­ne, utrzy­mu­ją­ce wil­goć i od­po­wied­nią tem­pe­ra­tu­rę po­mie­szcze­nie, w któ­rym ho­du­je się palmy lub inne ro­śli­ny eg­zo­tycz­ne; pal­miar­nia


Źródła:

SJP.pl

Palmira

1. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Syrii; Pal­my­ra;
2. mia­sto w Ko­lum­bii;
3. mia­sto w We­ne­zu­e­li;
4. mia­sto na Kubie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palmireński

przy­miot­nik od: Pal­mi­ra (mia­sto w Syrii; Pal­my­ra); pal­my­reń­ski, pal­myr­ski


Źródła:

SJP.pl

Palmiro

1. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Syrii; Pal­my­ra;
2. mia­sto w Ko­lum­bii;
3. mia­sto w We­ne­zu­e­li;
4. mia­sto na Kubie


Źródła:

SJP.pl

Palmirski

przy­miot­nik od: Pal­mi­ry


Źródła:

SJP.pl

Palmiry

pod­war­szaw­ska wieś


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, któ­rej oko­li­ce były miej­scem kaźni Po­la­ków pod­czas oku­pa­cji nie­miec­kiej;


Zo­bacz też: Pal­mi­ry (znie­sio­na osada leśna).

Pal­mi­ry – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów. Leży w Kot­li­nie War­szaw­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palmitowy

kwas pal­mi­to­wy: biała nie­przez­ro­czy­sta lub pół­przez­ro­czy­sta sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w ole­jach i tłu­szczach ro­ślin­nych oraz zwie­rzę­cych, uży­wa­na do pro­duk­cji mydła; kwas pal­mi­ty­no­wy, pal­mi­ty­na (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Palmityna

biała nie­przez­ro­czy­sta lub pół­przez­ro­czy­sta sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w ole­jach i tłu­szczach ro­ślin­nych oraz zwie­rzę­cych, uży­wa­na do pro­duk­cji mydła; kwas pal­mi­to­wy (rza­dziej), kwas pal­mi­ty­no­wy


Nie mylić z: al­ka­lo­i­dem pal­ma­ty­ną.

Pal­mi­ty­na, olej pal­mi­ty­no­wy, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy trój­gli­ce­ry­dów, trie­ster gli­ce­ro­lu i kwasu pal­mi­ty­no­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palmitynowy

kwas pal­mi­ty­no­wy: biała nie­przez­ro­czy­sta lub pół­przez­ro­czy­sta sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w ole­jach i tłu­szczach ro­ślin­nych oraz zwie­rzę­cych, uży­wa­na do pro­duk­cji mydła; kwas pal­mi­to­wy (rza­dziej), pal­mi­ty­na


Źródła:

SJP.pl

Palmofon

palm­top z funk­cją te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Palmojad

ga­tu­nek pad­li­no­żer­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych; ra­ka­ma


Pal­mo­jad, ra­ka­ma ("Gy­po­hie­rax an­go­len­sis") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Gy­po­hie­rax. Wy­stę­pu­je na te­re­nie Afry­ki Sub­sa­ha­ryj­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palmolive

[czy­taj: pal­mo­liw] marka wy­ro­bów kos­me­tycz­nych


Pal­mo­li­ve – marka mydła oraz in­nych pro­duk­tów kos­me­tycz­nych i środ­ków czy­sto­ści na­le­żą­ca do ame­ry­kań­skie­go kon­cer­nu Col­ga­te-Pal­mo­li­ve Com­pa­ny. Pro­duk­ty tej marki sprze­da­wa­ne są w 88 kra­jach świa­ta.

Marka stwo­rzo­na zo­sta­ła w czerw­cu 1899 roku przez B.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palmowate

ro­dzi­na ro­ślin drze­wia­stych wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej; palmy, are­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Palmowaty

o ce­chach pal­mo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Palmowce

1. rząd ro­ślin z klasy jed­no­li­ścien­nych;
2. ro­dzi­na pta­ków, do któ­rej na­le­ży kil­ka­na­ście ga­tun­ków z rzędu wró­blo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­ca­les|Brom­he­ad|ref=tak., rząd ro­ślin za­li­cza­nych do jed­no­li­ścien­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palmowe

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­ci­dae|Takht.|ref=tak., pod­kla­sa ro­ślin na­le­żą­cych do klasy jed­no­li­ścien­nych


Źródła:

Wiktionary

Palmowiec

1. ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka z rzędu wró­blo­wych;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin jed­no­li­ścien­nych


Pal­mo­wiec ("Dulus do­mi­ni­cus") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka, bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny pal­mow­ców (Du­li­dae) w rzę­dzie wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Przez niek­tó­rych au­to­rów bywał włą­cza­ny do ro­dzi­ny je­mio­łu­szek (Bom­by­cil­li­dae). Wy­stę­pu­je en­de­micz­nie na wy­spie Haiti i po­bli­skich ma­łych wy­sep­kach. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palmowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palmowy

przy­miot­nik od: palma, przy­po­mi­na­ją­cy palmę, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla palmy lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z palmą


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z palmy

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści palmy

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią palmy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palmożer

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bła­wat­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Palmtop

mi­ni­kom­pu­ter wiel­ko­ści dłoni z cie­kło­kry­sta­licz­nym ekra­nem do­ty­ko­wym; palm­bo­ok


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. kom­pu­ter kie­szon­ko­wy, który mie­ści się w dłoni;


Palm­top (kom­pu­ter po­dręcz­ny, ang. "per­so­nal di­gi­tal as­si­stant", "PDA") – zmi­nia­tu­ry­zo­wa­ny kom­pu­ter mie­szczą­cy się w dłoni lub kie­sze­ni. Wy­po­sa­żo­ny w mi­nia­tu­ro­wą kla­wia­tu­rę fi­zycz­ną, albo wyś­wiet­la­ną na ekra­nie lub w opro­gra­mo­wa­nie do roz­poz­na­wa­nia pisma ręcz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palmy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­ca­ce­ae|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin za­li­cza­na do jed­no­li­ścien­nych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: palma


Źródła:

Wiktionary

Palmyra

1. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Syrii; Pal­mi­ra;
2. atol na Pa­cy­fi­ku;
3. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i gmin w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Syrii, w pół­noc­nej czę­ści Pu­sty­ni Sy­ryj­skiej;

 (1.2) geogr. nie­wiel­ki atol w pół­noc­nej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, po­ło­żo­ny na po­łud­nie od Ha­wa­jów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palmyrański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pal­my­rą, do­ty­czą­cy Pal­my­ry (te­ry­to­rium Sta­nów Zjed­no­czo­nych)


Źródła:

Wiktionary

Palmyreński

przy­miot­nik od: Pal­my­ra (mia­sto w Syrii; Pal­mi­ra); pal­mi­reń­ski, pal­myr­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pal­my­rą, do­ty­czą­cy Pal­my­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palmyrski

przy­miot­nik od: Pal­my­ra (mia­sto w Syrii; Pal­mi­ra); pal­my­reń­ski, pal­mi­reń­ski


Źródła:

SJP.pl

Palnik

urzą­dze­nie lub część ja­kie­goś więk­sze­go urzą­dze­nia, słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia nie­wiel­kie­go pło­mie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce pło­mień, słu­żą­ce do spa­wa­nia me­ta­li

 (1.2) część ku­chen­ki ga­zo­wej, w któ­rej wyt­wa­rza się pło­mień, na któ­rej sta­wia się na­czy­nia do go­to­wa­nia

 (1.3) każda inna część urzą­dze­nia wyt­wa­rza­ją­ca pło­mień

 (1.4) pot. ele­ment grzew­czy ku­chen­ki elek­trycz­nej

 (1.5) przen. pot. głowa


Pal­nik jest urzą­dze­niem tech­nicz­nym, przez­na­czo­nym do wyt­wa­rza­nia wy­so­kich tem­pe­ra­tur po­przez spa­la­nie gazu, względ­nie in­ne­go pa­li­wa.

Pa­li­wo jest mie­sza­ne przed lub wew­nątrz dyszy, która służy do od­po­wied­nie­go ukie­run­ko­wa­nia mie­szan­ki za­si­la­ją­cej. Spa­la­nie na­stę­pu­je w ota­cza­ją­cym po­wie­trzu (np. pal­nik Bun­se­na) lub czy­stym tle­nie (np. pal­nik ace­ty­le­no­wo-tle­no­wy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palnikowy

→ pal­nik


Patrz:palnik

Źródła:

SJP.pl

Palnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pal­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Palność

cecha ja­kiejś sub­stan­cji bę­dą­cej w sta­nie się za­pa­lić, pod­da­ją­cej się pro­ce­so­wi pa­le­nia lub spa­la­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest palne; cecha tych, któ­rzy są palni


Pal­ność – zdol­ność ma­te­ria­łu do pod­trzy­my­wa­nia ognia.

War­tość pal­no­ści jest oz­na­cza­na jako współ­czyn­nik OI (ang. "Oxy­gen Index"), który wy­ra­ża pro­cen­to­wą za­war­tość tlenu w mie­szan­ce z azo­tem nie­zbęd­ną do pod­trzy­ma­nia pa­le­nia się ma­te­ria­łu, któ­re­go tem­pe­ra­tu­ra w chwi­li za­pło­nu wy­no­si­ła 20 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palny

taki, który jest w sta­nie się za­pa­lić, pod­dać pro­ce­so­wi pa­le­nia lub spa­la­nia


przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do pa­le­nia lub spa­la­nia

 (1.2) taki, który jest w sta­nie się za­pa­lić

 (1.3) o broni: mio­ta­ją­cy po­ci­skiem na sku­tek spa­la­nia ła­dun­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palnąć

po­tocz­nie:
1. ude­rzyć, ugo­dzić, wal­nąć;
2. zro­bić, po­wie­dzieć coś lek­ko­myśl­ne­go, nie­roz­waż­ne­go, bez na­my­słu; chlap­nąć;
3. strze­lić z broni pal­nej


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) pot. ude­rzyć

 (1.2) pot. po­wie­dzieć coś bez sensu

 (1.3) pot. wy­strze­lić z broni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palolo

odrzu­co­na tylna część ciała wie­lo­szcze­ta, za­wie­ra­ją­ca jaja i plem­ni­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palometa

ga­tu­nek ja­dal­nej ryby z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palomino

o maści konia: jas­no­brą­zo­wy o żół­ta­wym od­cie­niu; iza­be­lo­wa­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palonek

1. gra­nu­lo­wa­na sub­stan­cja, która po po­łą­cze­niu z cyr­ko­nem two­rzy bar­dzo trwa­ły ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­ny w bu­dow­nict­wie;
2. spo­sób spe­cy­ficz­ne­go przy­pra­wia­nia na­le­wek spi­ry­tu­so­wych, po­le­ga­ją­cy na za­pa­le­niu trun­ku i póź­niej­szym jego zga­sze­niu cu­krem


Źródła:

SJP.pl

Palonka

1. gra­nu­lo­wa­na sub­stan­cja, która po po­łą­cze­niu z cyr­ko­nem two­rzy bar­dzo trwa­ły ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­ny w bu­dow­nict­wie;
2. spo­sób spe­cy­ficz­ne­go przy­pra­wia­nia na­le­wek spi­ry­tu­so­wych, po­le­ga­ją­cy na za­pa­le­niu trun­ku i póź­niej­szym jego zga­sze­niu cu­krem


Źródła:

SJP.pl

Paloność

cecha cze­goś, co jest pa­lo­ne (wy­pra­żo­ne w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze)


Źródła:

SJP.pl

Palony

wy­pra­żo­ny w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze


Źródła:

SJP.pl

Palotyn

czło­nek za­ko­nu pal­lo­ty­nów, za­ko­nu mę­skie­go pro­wa­dzą­ce­go dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską; pal­lo­tyn


Źródła:

SJP.pl

Palotyni

zakon męski za­ło­żo­ny w XIX wieku we Wło­szech, pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, kształ­cą­cy za­an­ga­żo­wa­ny w życie Ko­ścio­ła la­i­kat; pal­lo­ty­ni


Źródła:

SJP.pl

Palotynka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­sjo­na­rek Apo­stol­stwa Ka­to­lic­kie­go, zaj­mu­ją­ce­go się dzia­łal­no­ścią mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, od­po­wied­ni­ka za­ko­nu pal­lo­ty­nów; pal­lo­tyn­ka


Źródła:

SJP.pl

Palotynki

zakon żeń­ski za­ło­żo­ny w XIX wieku we Wło­szech, pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność mi­syj­ną i dusz­pa­ster­ską, kształ­cą­cy za­an­ga­żo­wa­ny w życie Ko­ścio­ła la­i­kat, od­po­wied­nik za­ko­nu pal­lo­ty­nów; pal­lo­tyn­ki


Źródła:

SJP.pl

Palotyński

od­no­szą­cy się do człon­ka za­ko­nu pa­lo­ty­nów lub pa­lo­ty­nek, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych za­ko­nów; pal­lo­tyń­ski


Źródła:

SJP.pl

Palowanie

sy­stem, układ pali wbi­tych w grunt, któ­rych celem jest umac­nia­nie go i two­rze­nie ob­sza­ru pod bu­do­wę ja­kie­goś obiek­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­lo­wać.


Pa­lo­wa­nie – jedna z grup robót fun­da­men­to­wych po­le­ga­ją­ca na osa­dza­niu w grun­cie przy uży­ciu od­po­wied­nich tech­no­lo­gii sta­łych pali.

W pro­ce­sie pa­lo­wa­nia można wy­róż­nić fazy:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palować

1. two­rzyć sy­stem drew­nia­nych pali na ja­kimś te­re­nie w celu przy­go­to­wa­nia tego te­re­nu pod bu­do­wę;
2. przyt­wier­dzać coś do pala ut­wier­dzo­ne­go w grun­cie


Źródła:

SJP.pl

Palowe

dawna opła­ta ui­szcza­na za miej­sce przy brze­gu przez­na­czo­ne do cu­mo­wa­nia stat­ku


Pa­lo­we ("funt­coll") – cło od to­wa­rów i stat­ków cu­mu­ją­cych w por­tach, po­bie­ra­ne przez wła­dze miast pru­skich (El­bląg, Gdańsk). Ścią­ga­no je na po­trze­by Hanzy od po­ło­wy XIV wieku, w XV wieku czę­ścio­wo na rzecz pań­stwa krzy­żac­kie­go, a po woj­nie trzy­dzie­sto­let­niej - skar­bów miej­skich. Od końca XVI wieku część pa­lo­we­go za­si­la­ła skarb Rze­czy­po­spo­li­tej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palowice

Pa­lo­wi­ce (niem. "Pal­lo­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ryb­nic­kim, w gmi­nie Czer­wion­ka-Le­szczy­ny. Wieś leży hi­sto­rycz­nie na Gór­nym Ślą­sku.

W la­tach 1954-1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pa­lo­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Palowiec

PAL-owiec;
1. czło­nek lub żoł­nierz PAL-u (Pol­skiej Armii Lu­do­wej);
2. czło­nek PAL-u (Pol­skiej Aka­de­mii Li­te­ra­tu­ry)


Źródła:

SJP.pl

Palownica

ma­szy­na bu­dow­la­na uży­wa­na do wier­ce­nia w grun­cie ot­wo­rów o znacz­nej śred­ni­cy i osa­dza­nia w nich pali


Źródła:

SJP.pl

Palowniczy

wyt­wór­ca pali


Źródła:

SJP.pl

Palowski

przy­miot­nik od: PAL (Pol­ska Armia Lu­do­wa); PAL-owski


Źródła:

SJP.pl

Palowy

przy­miot­nik od: pal; taki, któ­re­go ele­men­ta­mi skła­do­wy­mi są pale, taki, który zbu­do­wa­ny jest z pali lub taki, który w jakiś inny spo­sób może wy­ko­rzy­sty­wać pale


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z palem, do­ty­czą­cy pala


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palpacja

me­to­da dia­gno­sty­ki me­dycz­nej po­le­ga­ją­ca na ba­da­niu do­ty­kiem; ob­ma­cy­wa­nie


Pal­pa­cja ( pal­pa­tio), ina­czej oma­cy­wa­nie – me­to­da dia­gno­sty­ki me­dycz­nej, która po­le­ga na takim ma­ca­niu pal­ca­mi (ba­da­nie do­ty­kiem), aby wy­czuć roz­miar, kształt, twar­dość lub po­ło­że­nie okre­ślo­nej struk­tu­ry ana­to­micz­nej. Pal­pa­cja jest uży­wa­na przez le­ka­rzy w ba­da­niu na­rzą­dów, głów­nie klat­ki pier­sio­wej i brzu­cha, a także do oceny tętna.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Palpacyjny

zwią­za­ny z pal­pa­cją


Źródła:

SJP.pl

Palpitacja

zbyt silne i szyb­kie bicie serca spo­wo­do­wa­ne sta­na­mi ner­wi­co­wy­mi, za­bu­rze­nia­mi rytmu serca lub in­ny­mi wa­da­mi serca; ko­ła­ta­nie serca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zbyt szyb­kie bicie serca;


Pal­pi­ta­cja, ko­ła­ta­nie serca – objaw pod­mio­to­wy po­le­ga­ją­cy na nie­przy­jem­nym od­czu­ciu sil­nej, przy­spie­szo­nej lub nie­pra­wi­dło­wej akcji serca. Cho­ciaż jest ob­ja­wem cho­ro­bo­wym, może wy­stę­po­wać także u osób zdro­wych. Jest jed­nym z naj­częst­szych po­wo­dów zgła­sza­nia się pa­cjen­tów do kar­dio­lo­ga. Ko­ła­ta­nie serca rzad­ko jest ob­ja­wem groź­nej cho­ro­by.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Palteczko

nie­wiel­kie palto przez­na­czo­ne zaz­wy­czaj dla dzie­ci; pa­let­ko, palt­ko, pła­szczyk


Źródła:

SJP.pl

Paltko

nie­wiel­kie palto przez­na­czo­ne zaz­wy­czaj dla dzie­ci; pa­let­ko, pal­tecz­ko, pła­szczyk


Źródła:

SJP.pl

Palto

cie­płe, wierzch­nie ubra­nie, zwy­kle uży­wa­ne jako płaszcz zi­mo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cie­płe okry­cie wierzch­nie do no­sze­nia głów­nie zimą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paltocik

zdrob­nie­nie od: pal­tot; stare, liche palto


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pal­tot


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paltocina

stare, liche palto; pal­to­cik


Źródła:

SJP.pl

Paltot

dawne okre­śle­nie na palto, cie­płe, wierzch­nie ubra­nie, zwy­kle uży­wa­ne jako płaszcz zi­mo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. palto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paltowy

→ palto


Patrz:palto

Źródła:

SJP.pl

Paltrak

typ wia­tra­ka, w któ­rym za­sad­ni­czą czę­ścią są obra­ca­ne wia­trem śmigi (skrzy­dła na­pę­do­we) po­ru­sza­ją­ce urzą­dze­nia do mie­le­nia ziar­na


Pal­trak – typ wia­tra­ka, w któ­rym za­sad­ni­czą czę­ścią są obra­ca­ne wia­trem (skrzy­dła na­pę­do­we) po­ru­sza­ją­ce urzą­dze­nia do mie­le­nia ziar­na. Pal­trak (po­dob­nie jak koź­lak) obra­ca­ny jest w ca­ło­ści wraz z ma­szy­na­mi na kie­ru­nek wia­tru, są jed­nak so­lid­niej osa­dzo­ne na torze jezd­nym i rol­kach umie­szczo­nych w pier­ście­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paltynosa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa


Pal­ty­no­sa ( Păltinoasa) – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Pal­ty­no­sa. W 2011 roku li­czy­ła 2509 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paluch

1. duży palec u nogi;
2. zgru­bie­nie od: palec;
3. po­tocz­nie: pen­dri­ve; pen­drak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. duży palec u nogi;

 (1.2) zgrub. od: palec


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paluchowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paludament

1. ro­dzaj udra­po­wa­nych fi­ra­nek nad sceną
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: płaszcz woj­sko­wy no­szo­ny przez ce­sa­rza i na­czel­ne­go wodza; pa­lu­da­men­tum


Źródła:

SJP.pl

Paludamentum

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: płaszcz woj­sko­wy no­szo­ny przez ce­sa­rza i na­czel­ne­go wodza; pa­lu­da­ment


Pa­lu­da­men­tum (łac.) – rzym­ski woj­sko­wy płaszcz weł­nia­ny się­ga­ją­cy do kolan lub po­ni­żej łydek, spi­na­ny na pra­wym ra­mie­niu.

Wład­cy (ce­sa­rze) no­si­li pa­lu­da­men­tum w ko­lo­rze pur­pu­ry, na­czel­nym wo­dzom przy­słu­gi­wał on w ko­lo­rze szkar­łat­nym, na­to­miast ofi­ce­rom – w ko­lo­rze bia­łym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paludarium

ak­wa­ter­ra­rium bądź ter­ra­rium do ho­dow­li zwie­rząt ba­gien­nych lub po­cho­dzą­cych z de­szczo­we­go lasu tro­pi­kal­ne­go, ta­kich jak płazy i żół­wie błot­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zam­knię­ty zbior­nik (ro­dzaj wi­wa­rium), który łączy w sobie sztucz­ne śro­do­wi­sko wodne oraz lą­do­we;


Pa­lu­da­rium – ro­dzaj ak­wa­ter­ra­rium bądź ter­ra­rium o wy­so­kiej wil­got­no­ści po­wie­trza, przez­na­czo­ne­go do ho­dow­li ro­ślin i zwie­rząt ba­gien­nych lub po­cho­dzą­cych z de­szczo­we­go lasu tro­pi­kal­ne­go – głów­nie pła­zów lub żółwi błot­nych. Nazwa "pa­lu­da­rium" po­cho­dzi od ła­ciń­skich słów "palus" (bagno, mo­cza­ry) i "arium" (zam­knię­ty po­jem­nik).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paludolog

hy­dro­log ba­da­ją­cy bagna


Źródła:

SJP.pl

Paludologia

nauka o ewo­lu­cji i two­rze­niu się ba­gien; ba­gnoz­naw­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o ba­gnach;


Pa­lu­do­lo­gia (łac. "palus", "pa­lu­dis" „bagno” i gr. "logos" „nauka”), hy­dro­lo­gia ba­gien – nauka wcho­dzą­ca w skład hy­dro­lo­gii. In­te­re­su­je się ba­gnem, jego związ­ka­mi z ota­cza­ją­cym go śro­do­wi­skiem, bada pro­ce­sy wy­mia­ny wody po­mię­dzy nimi. Zaj­mu­je się bi­lan­sem wod­nym bagna, kształ­to­wa­niem się od­pły­wu z tegoż bagna, jego ustro­jem ciepl­nym, pa­ro­wa­niem zeń, okre­śla re­gu­ły rzą­dzą­ce two­rze­niem się ba­gien­nej sieci hy­dro­gra­ficz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paludologiczny

do­ty­czą­cy pa­lu­do­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paludonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na bagna, mo­kra­dła lub in­ne­go te­re­nu pod­mo­kłe­go


Źródła:

Wiktionary

Palus

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Palusiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paluszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paluszek

1. zdrob­nie­nie od: palec; nie­wiel­ki, zaz­wy­czaj najm­niej­szy palec u rąk i u nóg lub ogól­nie o ja­kim­kol­wiek palcu, który jest mały;
2. ro­dzaj ciast­ka w kształ­cie chu­dej, dłu­giej pa­łecz­ki;
3. po­tocz­nie o stan­dar­do­wej ba­te­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: palec

 (1.2) pot. elektr. mała cy­lin­drycz­na ba­te­ria typu AA lub AAA

 (1.3) kulin. prze­ką­ska z cien­kie­go wy­pie­ku, zwy­kle z solą;

 (1.4) kulin. pa­nie­ro­wa­ne rybne fi­le­ty w ma­łych, po­dłuż­nych por­cjach;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paluszki

1. zdrob­nie­nie od: palec; nie­wiel­ki, zaz­wy­czaj najm­niej­szy palec u rąk i u nóg lub ogól­nie o ja­kim­kol­wiek palcu, który jest mały;
2. ro­dzaj ciast­ka w kształ­cie chu­dej, dłu­giej pa­łecz­ki;
3. po­tocz­nie o stan­dar­do­wej ba­te­rii


Zo­bacz też: pa­lusz­ki – ro­dzaj prze­ką­ski.

Pa­lusz­ki (nazwa hi­sto­rycz­na: Do Pa­lusz­ka) – przy­sió­łek wsi Ka­si­na Wiel­ka w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paluszkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paluszkowy

→ pa­lu­szek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­lusz­kiem, do­ty­czą­cy pa­lusz­ka


Patrz:paluszek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Palusznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


Pa­lusz­nik ("Di­gi­ta­ria") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je 263–270 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, ale też w obu stre­fach umiar­ko­wa­nych. Na pół­no­cy Eu­ro­py i Ame­ry­ki Pół­noc­nej oraz w Chile, Nowej Ze­lan­dii i wielu wy­spach oce­a­nicz­nych przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju rosną jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paluszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Palynologia

dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zia­ren pyłku i za­rod­ni­ków ro­ślin; pa­li­no­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Paląca

1. nie­cier­pli­wa, pilna np. spra­wa
2. ko­bie­ta cier­pią­ca na ni­ko­ty­nizm
3. np. przy­pra­wa wy­wo­łu­ją­ca ostrość w ustach


Źródła:

SJP.pl

Palący

osoba na­ło­go­wo pa­lą­ca tytoń; pa­lacz


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od cza­sow­ni­ka palić

przy­miot­nik

 (2.1) książk. przen. pilny, na­glą­cy, nie­cier­pią­cy zwło­ki

 (2.2) książk. przen. doj­mu­ją­cy, dot­kli­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) osoba pa­lą­ca pa­pie­ro­sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pam

1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy gło­śny dźwięk in­stru­men­tu lub wy­strzał;
2. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy nu­ce­nie; mmm


wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gło­śny dźwięk in­stru­men­tu lub wy­strzał


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pambuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. żart. rel. Pan Bóg


Źródła:

Wiktionary

Pamela

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Pa­me­la – imię żeń­skie po­cho­dze­nia li­te­rac­kie­go, wy­my­ślo­ne przez XVI-wiecz­ne­go poetę Phi­li­pa Sid­ne­ya na uży­tek po­e­ma­tu "Ar­ka­dia" w 1590 roku. W 1740 roku Sa­mu­el Ri­chard­son uczy­nił osobę o tym imie­niu ty­tu­ło­wą bo­ha­ter­ką po­wie­ści "Pa­me­la, czyli Cnota na­gro­dzo­na". Po­wieść tę spa­ro­dio­wał szyb­ko Henry Fiel­ding, pi­sząc swój de­biut li­te­rac­ki "An Apo­lo­gy for the Life of Mrs. Sha­me­la An­drews", przy­czy­nia­jąc się do upo­wszech­nie­nia imie­nia Pa­me­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pamelka

ro­dzaj bojki ra­tow­ni­czej


Źródła:

SJP.pl

Pamfil

a) daw­niej: walet trefl
b) ro­dzaj gry w karty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. karc. ro­dzaj karty do gry; walet tre­flo­wy;

 (1.2) daw. karc. dama atu­to­wa w grze w ma­ria­sza

 (1.3) daw. karc. ro­dzaj gry w karty;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pamfila

a) daw­niej: walet trefl
b) ro­dzaj gry w karty


Źródła:

SJP.pl

Pamfilia

sta­ro­żyt­na kra­i­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na w Azji Mniej­szej i póź­niej­sza pro­win­cja rzym­ska;


Pam­fi­lia, Pam­fy­lia, Pamp­hy­lia (gr. Παμφυλία Pamphylía), daw­niej Mop­so­pia – w sta­ro­żyt­no­ści kra­i­na w po­łud­nio­wej Azji Mniej­szej, po­mię­dzy Licją i Cy­li­cją, od pół­no­cy gra­ni­czą­ca z Pi­zy­dią. W kie­run­ku po­łud­ni­ko­wym roz­cią­ga­ją­ca się od Morza Śró­dziem­ne­go do gór Ta­u­rus (obec­nie ob­szar tu­rec­kiej pro­win­cji An­ta­lya).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pamfilijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pam­fi­lią, do­ty­czą­cy Pam­fi­lii


Źródła:

Wiktionary

Pamfleciarz

1. osoba ama­tor­sko pi­szą­ca pam­fle­ty, ut­wo­ry pu­bli­cy­stycz­ne lub li­te­rac­kie ośmie­sza­ją­ce i kry­ty­ku­ją­ce okre­ślo­ne osoby, grupy spo­łecz­ne lub in­sty­tu­cje po­li­tycz­ne;
2. osoba lu­bią­ca czy­tać pam­fle­ty


Źródła:

SJP.pl

Pamflecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pam­flet


Źródła:

Wiktionary

Pamflecista

autor pi­szą­cy pam­fle­ty


Źródła:

SJP.pl

Pamflecistka

→ pam­fle­ci­sta


Patrz:pamflecista

Źródła:

SJP.pl

Pamflet

utwór pu­bli­cy­stycz­ny lub li­te­rac­ki ośmie­sza­ją­cy i kry­ty­ku­ją­cy okre­ślo­ne osoby, grupy spo­łecz­ne, in­sty­tu­cje po­li­tycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. sa­ty­rycz­ny utwór pu­bli­cy­stycz­ny lub li­te­rac­ki ma­ją­cy na celu zde­ma­sko­wa­nie, ośmie­sze­nie i po­ni­że­nie osoby, grupy, śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go lub in­sty­tu­cji


Pam­flet – utwór pu­bli­cy­stycz­ny lub li­te­rac­ki, nie­rzad­ko ano­ni­mo­wy, zmie­rza­ją­cy do zde­ma­sko­wa­nia, ośmie­sze­nia i po­ni­że­nia osoby, śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go, in­sty­tu­cji. Po­słu­gu­je się ek­spre­syw­ną re­to­ry­ką, prze­ja­skra­wie­nia­mi w sfor­mu­ło­wa­niach, ele­men­ta­mi sa­ty­rycz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pamfletowy

→ pam­flet


Patrz:pamflet

Źródła:

SJP.pl

Pamir

łań­cuch gór­ski w Azji Cen­tral­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. roz­le­gły re­gion gór­ski w Azji Środ­ko­wej sta­no­wią­cy węzeł oro­gra­ficz­ny, od któ­re­go roz­cho­dzą się pasma Hin­du­kusz, Ka­ra­ko­rum, Kun­lun i inne;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka we wschod­nim Ta­dży­ki­sta­nie i w pół­noc­no-za­chod­nim Af­ga­ni­sta­nie;


Pamir (tadż.: Помир, "Pomir"; pers.: کوه های پامیر, "Kōh-e Pāmīr"; chiń. upr. 帕米尔高原; chiń. trad. 帕米爾高原; pi­ny­in "Pàmǐ’ěr Gāoyuán"; ujg.: پامىر ئېگىزلىكى, "Pamir ëgizliki") – łań­cuch gór­ski w Azji Cen­tral­nej; węzeł oro­gra­ficz­ny, z któ­re­go roz­cho­dzą się góry Hin­du­kusz, Ka­ra­ko­rum (a dalej Hi­ma­la­je), Kun­lun i góry sy­ste­mu ałaj­skie­go, łą­czą­ce­go się z Tien­sza­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pamirski

przy­miot­nik od: Pamir (góry w Azji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­mi­rem, do­ty­czą­cy Pa­mi­ru

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pa­mir­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiry

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. geogr. łań­cuch gór­ski w Azji Cen­tral­nej;


Źródła:

Wiktionary

Pamiyntać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. pa­mię­tać


Źródła:

Wiktionary

Pamiąteczka

zdrob­nie­nie od: pa­miąt­ka


Źródła:

SJP.pl

Pamiątka

1. przed­miot ma­ją­cy przy­po­mi­nać jakąś osobę, miej­sce lub zda­rze­nie;
2. za­pa­mię­ta­ny obraz przesz­ło­ści, pa­mięć o kimś lub o czymś, wspom­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drob­ny przed­miot lub znak przy­po­mi­na­ją­cy ja­kieś zda­rze­nie, miej­sce albo osobę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pamiątkarski

przy­miot­nik od: pa­miąt­kar­stwo; zwią­za­ny z pa­miąt­kar­stwem, do­ty­czą­cy, po­dob­ny do pa­miąt­kar­stwa


Źródła:

SJP.pl

Pamiątkarstwo

pro­duk­cja przed­mio­tów sprze­da­wa­nych potem jako pa­miąt­ki


Źródła:

SJP.pl

Pamiątkarz

wyt­wór­ca lub sprze­daw­ca pa­mią­tek


Źródła:

SJP.pl

Pamiątkowo

Pa­miąt­ko­wo (niem. "Pamen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły.


Źródła:

Wikipedia

Pamiątkowy

1. przy­miot­nik od: pa­miąt­ka; po­dob­ny lub taki, jak pa­miąt­ka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­miąt­ki;
2. przy­po­mi­na­ją­cy coś, co się już wy­da­rzy­ło, ma­ją­cy przy­wo­łać myśli o kimś lub o czymś


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest pa­miąt­ką, po­zo­sta­ło­ścią po czymś lub po kimś

 (1.2) taki, który zo­stał wy­ko­na­ny, aby upa­mięt­niać coś lub kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamięciologia

stu­dia ba­da­ją­ce rolę pa­mię­ci w kul­tu­rze i spo­łe­czeń­stwie; me­mo­ry stu­dies


Źródła:

SJP.pl

Pamięciowość

umie­jęt­ność szyb­kie­go za­pa­mię­ty­wa­nia, ko­ja­rze­nia pew­nych fak­tów, łat­wość w przy­wo­ły­wa­niu w pa­mię­ci tego, co już było; pa­mięt­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Pamięciowy

przy­miot­nik od: pa­mięć; do­sko­na­lą­cy pa­mięć, łatwo za­pa­mię­ty­wa­ny lub w jakiś inny spo­sób po­wią­za­ny z pa­mię­cią


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­mię­cią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamięciożerny

o opro­gra­mo­wa­niu, pro­gra­mach kom­pu­te­ro­wych: wy­ko­rzy­stu­ją­cy znacz­ne za­so­by pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej


Źródła:

SJP.pl

Pamięciówa

zgru­bie­nie od: pa­mię­ciów­ka


Źródła:

SJP.pl

Pamięciówka

po­tocz­nie: tekst, który na­le­ży opa­no­wać pa­mię­cio­wo, wykuć, za­wie­ra­ją­cy np. licz­ne de­fi­ni­cje, nazwy włas­ne, daty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wie­dza do opa­no­wa­nia na pa­mięć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­mię­tać.


Źródła:

Wiktionary

Pamiętać

1. mieć zdol­ność do przys­wa­ja­nia, prze­cho­wy­wa­nia w mózgu i odt­wa­rza­nia w ja­kichś oko­licz­no­ściach tego, co już było;
2. wy­ka­zy­wać się tro­ską o coś lub o kogoś, my­śleć o czymś, o kimś;
3. mieć żal do kogoś, żywić urazę do kogoś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­cho­wy­wać in­for­ma­cje w pa­mię­ci i po­tra­fić je odt­wa­rzać

 (1.2) (o przed­mio­tach) po­cho­dzić z daw­nych cza­sów

 (1.3) dbać, tro­szczyć się o kogoś lub o coś

 (1.4) mieć żal, od­czu­wać urazę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiętliwość

umie­jęt­ność szyb­kie­go za­pa­mię­ty­wa­nia, ko­ja­rze­nia pew­nych fak­tów, łat­wość w przy­wo­ły­wa­niu w pa­mię­ci tego, co już było; pa­mię­cio­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­mięt­li­we; cecha tych, któ­rzy są pa­mięt­li­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiętliwszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­mięt­li­wy; bar­dziej pa­mięt­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Pamiętliwy

1. pa­mię­ta­ją­cy długo doz­na­ne krzyw­dy, przy­kro­ści itp.;
2. daw­niej:
a) dba­ją­cy o kogoś, o coś; tros­kli­wy, dbały, pie­czo­ło­wi­ty;
b) ma­ją­cy dobrą pa­mięć


przy­miot­nik

 (1.1) pa­mię­ta­ją­cy długo urazy, doz­na­ne krzyw­dy, przy­kro­ści itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiętniczek

zdrob­nie­nie od: pa­mięt­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­mięt­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiętniczkowy

przy­miot­nik od: pa­mięt­ni­czek; ma­ją­cy po­stać nie­wiel­kie­go pa­mięt­ni­ka, po­wią­za­ny z pa­mięt­nicz­kiem


Źródła:

SJP.pl

Pamiętnie

przy­słó­wek

 (1.1) od pa­mięt­ny


Źródła:

Wiktionary

Pamiętniej

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­mięt­nie


Źródła:

SJP.pl

Pamiętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­mięt­ny


Źródła:

SJP.pl

Pamiętnik

1. mały album, ze­szyt do wpi­sy­wa­nia komuś na pa­miąt­kę ry­mo­wa­nek, wier­szy;
2. no­tat­ki re­gu­lar­nie pro­wa­dzo­ne przez kogoś, za­wie­ra­ją­ce in­for­ma­cje o bie­żą­cych wy­da­rze­niach;
3. utwór li­te­rac­ki, w któ­rym autor przed­sta­wia wy­da­rze­nia, w któ­rych sam brał udział, zaz­wy­czaj in­ter­pre­tu­jąc je i opi­su­jąc to­wa­rzy­szą­ce im uczu­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wspom­nie­nia spi­sy­wa­ne przez kogoś, zwy­kle na włas­ne po­trze­by

 (1.2) eduk. al­bu­mik do umie­szcza­nia wier­szy, afo­ryz­mów, pa­miąt­ko­wych wpi­sów itp., zwy­kle uży­wa­ny przez dzie­ci w wieku szkol­nym

 (1.3) liter. utwór li­te­rac­ki opi­su­ją­cy wy­da­rze­nia z życia bo­ha­te­ra, opie­ra­ją­cy się na jego wspom­nie­niach i prze­ży­ciach


Pa­mięt­nik – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry sto­so­wa­nej, re­la­cja pro­za­tor­ska o zda­rze­niach, któ­rych autor był uczest­ni­kiem bądź na­ocz­nym świad­kiem. Pa­mięt­nik (w prze­ci­wień­stwie do dzien­ni­ka) opo­wia­da o zda­rze­niach z pew­ne­go dy­stan­su cza­so­we­go, w związ­ku z czym kształ­tu­je się dwu­pła­szczyz­no­wość nar­ra­cji: autor pa­mięt­ni­ka opo­wia­dać może nie tylko o tym, jak zda­rze­nia prze­bie­ga­ły, lecz może ujaw­niać rów­nież swoje sta­no­wi­sko wobec nich w chwi­li pi­sa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pamiętnikarka

ko­bie­ta pi­szą­ca pa­mięt­ni­ki lub zaj­mu­ją­ca się pa­mięt­ni­kar­stwem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca pa­mięt­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiętnikarski

przy­miot­nik od: pa­mięt­ni­kar­stwo; od­no­szą­cy się do pa­mięt­ni­kar­stwa, zwią­za­ny z pa­mięt­ni­kar­stwem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­mięt­ni­kar­stwa


Źródła:

SJP.pl

Pamiętnikarstwo

1. dział pi­śmien­nict­wa obej­mu­ją­cy pa­mięt­ni­ki, dzien­ni­ki i dia­riu­sze;
2. pi­sa­nie pa­mięt­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztu­ka pi­sa­nia pa­mięt­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiętnikarz

osoba pi­szą­ca pa­mięt­ni­ki lub zaj­mu­ją­ca się pa­mięt­ni­kar­stwem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca pa­mięt­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamiętnikowy

przy­miot­nik od: pa­mięt­nik; ma­ją­cy cha­rak­ter pa­mięt­ni­ka, od­no­szą­cy się do pa­mięt­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Pamiętność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­mięt­ne; cecha tych, któ­rzy są pa­mięt­ni


Źródła:

Wiktionary

Pamiętny

1. ważny, godny pa­mię­ci, taki, który się długo pa­mię­ta;
2. pa­mię­ta­ją­cy o kimś lub o czymś, tro­szczą­cy się o coś lub o kogoś


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który długo się pa­mię­ta; godny za­pa­mię­ta­nia; za­pa­da­ją­cy w pa­mięć

 (1.2) daw. taki, który prze­cho­wu­je w pa­mię­ci

 (1.3) daw. taki, który tro­szczy się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamięć

1. zdol­ność umy­słu do za­cho­wy­wa­nia wra­żeń, prze­żyć, utr­wa­la­nia in­for­ma­cji
2. pa­mię­ta­nie, wspo­mi­na­nie
3. urzą­dze­nie prze­cho­wu­ją­ce in­for­ma­cje, sto­so­wa­ne głów­nie w kom­pu­te­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność umy­słu do za­pa­mię­ty­wa­nia – prze­cho­wy­wa­nia wspom­nień, in­for­ma­cji itp.;

 (1.2) fakt za­cho­wa­nia in­for­ma­cji, moż­li­wość przy­po­mi­na­nia sobie – in­dy­wi­du­al­nie albo w umy­śle i kul­tu­rze zbio­ro­wo­ści

 (1.3) techn. zdol­ność niek­tó­rych ma­te­ria­łów do po­wra­ca­nia do utra­co­ne­go, pier­wot­ne­go kształ­tu

 (1.4) in­form. po­dze­spół lub urzą­dze­nie prze­cho­wu­ją­ce dane;


Pa­mięć – zdol­ność do re­je­stro­wa­nia i po­now­ne­go przy­wo­ły­wa­nia wra­żeń zmy­sło­wych, sko­ja­rzeń, in­for­ma­cji, wy­stę­pu­ją­ca u ludzi, niek­tó­rych zwie­rząt i w kom­pu­te­rach. W każ­dym z tych przy­pad­ków pro­ces za­pa­mię­ty­wa­nia ma cał­ko­wi­cie inne po­dło­że fi­zycz­ne oraz pod­le­ga ba­da­niom na­u­ko­wym na pod­sta­wie róż­nych ze­sta­wów pojęć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pamm

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gło­śny dźwięk in­stru­men­tu lub wy­strzał


Źródła:

Wiktionary

Pampa

roz­le­gła, tra­wia­sta rów­ni­na ste­po­wa w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; pam­pas


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski step


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pampas

roz­le­gła, tra­wia­sta rów­ni­na ste­po­wa w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; pampa


Źródła:

SJP.pl

Pampasowiec

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; wilk grzy­wia­sty


Pam­pa­so­wiec ("Chry­so­cy­on") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny pso­wa­tych (Ca­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pampasowy

1. → pam­pas;
2. trawa pam­pa­so­wa - ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny traw; gy­ne­rium, kor­ta­de­ria, okolcz sre­brzy­sty;
3. ni­by­lis pam­pa­so­wy - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; lis pam­pa­so­wy, li­so­sza­kal, agu­ra­szi, lis Azary;
4. oce­lot pam­pa­so­wy - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych; kot pam­pa­so­wy, ko­lo­ko­lo;
5. sar­niak pam­pa­so­wy - ga­tu­nek ssaka pa­rzy­sto­ko­pyt­ne­go z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; jeleń pam­pa­so­wy;
6. tu­ko­tu­ko pam­pa­so­wy - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny tu­ko­tu­ko­wa­tych


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pam­pa­sów, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne pam­pa­som

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do pam­pa­sów, ma­ją­cy zwią­zek z pam­pa­sa­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pampasy

stepy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; pampa; rza­dziej: pam­pas


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. rów­nin­ne stepy o kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pampeluna

mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, sto­li­ca re­gio­nu Na­var­ra; Pam­plo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, sto­li­ca pro­win­cji Na­war­ra;


Pam­pe­lu­na ( Pam­plo­na, Iruña lub Iruñea) – mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii (193 tys. miesz­kań­ców), sto­li­ca pro­win­cji Na­war­ra. Mia­sto jest po­ło­żo­ne na wy­so­ko­ści 449 m n.p.m., nad rze­ka­mi Arga, Sadar i Elorz, w od­le­gło­ści 87 km od San Sebastián, 434 km od Bar­ce­lo­ny oraz 411 km od Ma­dry­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pampelunka

miesz­kan­ka Pam­pe­lu­ny (mia­sta w Hisz­pa­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pam­pe­lu­ny; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pampeluńczyk

miesz­ka­niec Pam­pe­lu­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pam­pe­lu­ny; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pampeluński

→ Pam­pe­lu­na (mia­sto w Hisz­pa­nii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pam­pe­lu­ną, do­ty­czą­cy Pam­pe­lu­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pamper

re­gio­nal­nie: pajac


Źródła:

SJP.pl

Pamperek

zdrob­nia­le o pam­pe­rze (nieg­dyś, dziś tylko gwa­ro­wo lub żar­to­bli­wie o oso­bie za­cho­wu­ją­cej się nie­po­waż­nie, śmiesz­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ry­su­nek lub za­baw­ka przed­sta­wia­ją­ca ma­łe­go lu­dzi­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pampero

chłod­ny i po­ry­wi­sty wiatr wie­ją­cy z po­łud­nia w kie­run­ku pół­noc­nej czę­ści Ar­gen­ty­ny i Urug­wa­ju


Pam­pe­ro – chłod­ny wiatr wie­ją­cy z po­łud­nia nad pam­pa­sa­mi w Ar­gen­ty­nie i Urug­wa­ju. Wy­stę­pu­je od czerw­ca do paź­dzier­ni­ka, wieje od kilku go­dzin do kilku dni, nie­sie dużo pyłu. Po­wo­du­je gwał­tow­ny spa­dek tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza. W re­jo­nie Bu­e­nos Aires po­ja­wia się śred­nio w roku 12 razy, a w oko­li­cach Mon­te­vi­deo ponad 16 razy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pampers

pot. ktoś młody, o nie­wiel­kim doś­wiad­cze­niu za­wo­do­wym, ale pełen am­bi­cji i prze­ko­na­ny o swej nie­o­myl­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. nie­doś­wiad­czo­ny pra­cow­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. jed­no­ra­zo­wa pie­lu­cha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pampersik

zdrob­nie­nie od: pam­pers


Źródła:

SJP.pl

Pampersować

po­tocz­nie: za­kła­dać pie­lu­chę jed­no­ra­zo­wą


Źródła:

SJP.pl

Pampersowy

→ pam­pers


Patrz:pampers

Źródła:

SJP.pl

Pampersy

pot. ktoś młody, o nie­wiel­kim doś­wiad­cze­niu za­wo­do­wym, ale pełen am­bi­cji i prze­ko­na­ny o swej nie­o­myl­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Pamplona

mia­sto w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, sto­li­ca re­gio­nu Na­var­ra; Pam­pe­lu­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pampuch

ro­dzaj pącz­ka z mąki pszen­nej sma­żo­ne­go na tłu­szczu; ra­cuch, pa­ro­wa­niec


Źródła:

SJP.pl

Pampuszek

zdrob­nie­nie od: pam­puch


Źródła:

SJP.pl

Pampóń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rol­nik, chłop


Źródła:

Wiktionary

Pamuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pamuła

naz­wi­sko


Pa­mu­ła – re­gio­nal­na słod­ko-kwa­śna zupa owo­co­wa, go­to­wa­na prze­de wszyst­kim z su­szo­nych owo­ców, za­gę­szcza­na mąką i za­bie­la­na słod­ką śmie­ta­ną, po­da­wa­na zwy­kle do picia.

Zupa z suszu wy­wo­dzi się z kuch­ni chłop­skiej, z ob­sza­ru Ga­li­cji. Nazwa „pa­mu­ła” po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa „fa­mu­lus” co oz­na­cza­ło pa­rob­ka, po­moc­ni­ka, bie­da­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pan

1. męż­czyz­na;
2. wład­ca cze­goś;
3. na­u­czy­ciel szkol­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na

 (1.2) zwrot grzecz­no­ścio­wy w sto­sun­ku do męż­czyz­ny; w zwro­tach bez­poś­red­nich za­stę­pu­je za­i­mek ty

 (1.3) z cza­sow­ni­kiem w dru­giej oso­bie zwrot nieco mniej bez­poś­red­ni niż „ty”, lecz ra­czej nie­u­przej­my

 (1.4) fe­u­dał lub wła­ści­ciel ziem­ski, rów­nież ma­gnat; wład­ca

 (1.5) pra­co­daw­ca dla służ­by

 (1.6) wła­ści­ciel nie­wol­ni­ków

 (1.7) wła­ści­ciel psa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pana


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pan-Owski

→ PAN (Pol­ska Aka­de­mia Nauk); pa­now­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PAN-em, do­ty­czą­cy PAN-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk., gw-pl|Poz­nań., także środ. sport. prze­bi­ta opona

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. od: pan

za­i­mek dzier­żaw­czyfakt.

 (3.1) twój lub jego w for­mie grzecz­no­ścio­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Panacea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie le­cze­nia za po­mo­cą pa­na­ce­um; córka As­kle­pio­sa i Epio­ne oraz sio­stra Hi­giei, Iaso, Ajgle, Akeso, Po­da­lej­rio­sa i Ma­cha­o­na;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 2878, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1980 r.;

 (1.3) geogr. jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da w USA;


Pa­na­cea – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Wa­kul­la.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Panaceum

śro­dek lecz­ni­czy, który leczy wszyst­kie cho­ro­by


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. lek (śro­dek) na wszyst­ko; su­per­le­kar­stwo

 (1.2) książk. przen. śro­dek na wszyst­kie do­le­gli­wo­ści, kło­po­ty i trud­no­ści


Pa­na­ce­um (łac. "pa­na­cea", gr. πανάκεια "panákeia", od "pan" „wszyst­ko” i "ákos" „le­kar­stwo”) – dom­nie­ma­ny śro­dek lecz­ni­czy prze­ciw wszyst­kim cho­ro­bom, po­szu­ki­wa­ny przez al­che­mi­ków, spo­ty­ka­ny w le­gen­dach i mi­tach. Rolę pa­na­ce­um przy­pi­sy­wa­no m.in. te­ria­ko­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pan


Źródła:

Wiktionary

Panadol

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go pa­ra­ce­ta­mol; Apap, Ace­nol


Źródła:

SJP.pl

Panafrykanista

zwo­len­nik, osoba na­le­żą­ca do ruchu po­li­tycz­ne­go za­po­cząt­ko­wa­ne­go wśród Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, pod­kre­śla­ją­ce­go głów­nie ko­niecz­ność ich po­li­tycz­ne­go współ­dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl

Panafrykanistka

→ pa­na­fry­ka­ni­sta


Patrz:panafrykanista

Źródła:

SJP.pl

Panafrykanizm

ruch po­li­tycz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny wśród Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, pod­kre­śla­ją­cy głów­nie ko­niecz­ność ich po­li­tycz­ne­go współ­dzia­ła­nia


Pa­na­fry­ka­nizm (z gr. πᾶν- "pân-" "wszech-" + Afry­ka) – ruch po­li­tycz­ny pod­kre­śla­ją­cy odręb­ną toż­sa­mość du­cho­wą lud­no­ści afry­kań­skiej i po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go oraz ko­niecz­ność jej po­li­tycz­ne­go współ­dzia­ła­nia; za­po­cząt­ko­wa­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku wśród Afro­a­me­ry­ka­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panafrykański

1. przy­miot­nik od: pa­na­fry­ka­nizm; zwią­za­ny z ide­a­mi pa­na­fry­ka­niz­mu, od­no­szą­cy się do pa­na­fry­ka­niz­mu;
2. od­no­szą­cy się do całej Afry­ki


Źródła:

SJP.pl

Panagia

ozdo­ba no­szo­na przez du­chow­nych pra­wo­sław­nych, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ca kol­czyk z owal­ną, bo­ga­to zdo­bio­ną ramką oka­la­ją­cą wi­ze­ru­nek jed­ne­go z mę­czen­ni­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panagiar

ramka oka­la­ją­ca wi­ze­ru­nek jed­ne­go z mę­czen­ni­ków, bę­dą­ca czę­ścią pa­na­gii (ozdo­by no­szo­nej przez du­chow­nych pra­wo­sław­nych, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­cej kol­czyk)


Źródła:

SJP.pl

Panaks

ga­tu­nek re­lik­to­wej by­li­ny z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych, któ­rej ko­rzeń uży­wa­ny jest w lecz­nict­wie i kos­me­ty­ce; gin­seng, gin-seng, żeń-szeń


Źródła:

SJP.pl

Panalbański

obej­mu­ją­cy swym za­się­giem wszyst­kie te­re­ny Al­ba­nii, od­no­szą­cy się do wszyst­kich te­re­nów Al­ba­nii


Źródła:

SJP.pl

Panam

1. letni, jasny ka­pe­lusz wy­pla­ta­ny z włó­kien palmy ros­ną­cej w Po­łud­nio­wej Ame­ry­ce; także ka­pe­lusz słom­ko­wy o tym kształ­cie
2. tka­ni­na na­śla­du­ją­ca ple­cion­kę tych ka­pe­lu­szy; ro­dzaj splo­tu sto­so­wa­ne­go w tych ka­pe­lu­szach


Źródła:

SJP.pl

Panama

1. letni, jasny ka­pe­lusz wy­pla­ta­ny z włó­kien palmy ros­ną­cej w Po­łud­nio­wej Ame­ry­ce; także ka­pe­lusz słom­ko­wy o tym kształ­cie
2. tka­ni­na na­śla­du­ją­ca ple­cion­kę tych ka­pe­lu­szy; ro­dzaj splo­tu sto­so­wa­ne­go w tych ka­pe­lu­szach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. ple­cio­ny ka­pe­lusz pro­du­ko­wa­ny pier­wot­nie w Ek­wa­do­rze;

 (1.2) pot. włók. tka­ni­na pół­weł­nia­na o splo­cie pa­na­mo­wym

 (1.3) przest. wiel­ka afera


Pa­na­ma, Re­pu­bli­ka Pa­na­my ( Panamá, República de Panamá) – pań­stwo w Ame­ry­ce Cen­tral­nej, po­ło­żo­ne na Przes­my­ku Pa­nam­skim, łą­czą­cym Ame­ry­kę Pół­noc­ną i Po­łud­nio­wą, po­mię­dzy Mo­rzem Ka­ra­ib­skim na pół­no­cy a Oce­a­nem Spo­koj­nym na po­łud­niu. Gra­ni­czy z Ko­sta­ry­ką na za­cho­dzie i Ko­lum­bią na wscho­dzie. Po­wierzch­nia kraju wy­no­si 75 420 km², a licz­ba lud­no­ści – 4 571 189 (2025). Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem jest mia­sto Pa­na­ma.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panamaks

sta­tek, któ­re­go wiel­kość wraz z ła­dun­kiem poz­wa­la na prze­pły­nię­cie przez sy­stem śluz Ka­na­łu Pa­nam­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mors. naj­więk­szy sta­tek jaki może prze­pły­nąć przez Kanał Pa­nam­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panamczyk

miesz­ka­niec Pa­na­my (mia­sta)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­na­my (sto­li­cy pań­stwa Pa­na­ma)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panameryka

or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa zrze­sza­ją­ca wszyst­kie (poza Kubą) pań­stwa Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej, USA i Ka­na­dę; Unia Pa­na­me­ry­kań­ska (w la­tach 1910-48), Or­ga­ni­za­cja Państw Ame­ry­kań­skich (od 1948 r.)


Źródła:

SJP.pl

Panamerykanista

zwo­len­nik dok­try­ny po­li­tycz­nej gło­szą­cej jed­ność, wspól­no­tę kra­jów kon­ty­nen­tu ame­ry­kań­skie­go pod prze­wod­nict­wem Sta­nów Zjed­no­czo­nych


Źródła:

SJP.pl

Panamerykanizm

dok­try­na po­li­tycz­na gło­szą­ca jed­ność, wspól­no­tę kra­jów kon­ty­nen­tu ame­ry­kań­skie­go pod prze­wod­nict­wem Sta­nów Zjed­no­czo­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na po­li­tycz­na wzy­wa­ją­ca do zjed­no­cze­nia kra­jów obu Ame­ryk pod wodzą Sta­nów Zjed­no­czo­nych


Pa­na­me­ry­ka­nizm (gr. πᾶν- "pân-" „wszech-” + Ame­ry­ka) – idea i ruch po­li­tycz­ny po­stu­lu­ją­ce zbli­że­nie i współ­pra­cę państw Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej, od­mia­na pan­na­cjo­na­liz­mu.

Pa­na­me­ry­ka­nizm zo­stał za­i­ni­cjo­wa­ny w pier­wszej po­ło­wie XIX w. w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej, odro­dził się w końcu XIX wieku w USA; w XX wieku mo­dy­fi­ko­wał cele i formy dzia­ła­nia (po­li­ty­ka do­bre­go są­siedzt­wa, So­jusz dla Po­stę­pu); od 1948 jest re­a­li­zo­wa­ny m.in,przez OPA.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panamerykański

przy­miot­nik od: pa­na­me­ry­ka­nizm; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­na­me­ry­ka­niz­mu, od­no­szą­cy się do pa­na­me­ry­ka­niz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) polit. od­no­szą­cy się do całej Ame­ry­ki, za­rów­no Ame­ry­ki Pół­noc­nej, jak i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej

 (1.2) zwią­za­ny z ideą pa­na­me­ry­ka­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panamka

letni, jasny ka­pe­lusz wy­pla­ta­ny z włó­kien palmy ros­ną­cej w Po­łud­nio­wej Ame­ry­ce; pa­na­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­na­my (sto­li­cy pań­stwa Pa­na­ma)

 (1.2) ro­dzaj ka­pe­lu­sza dam­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panamowy

→ pa­na­ma


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­na­my


Patrz:panama

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panamski

zwią­za­ny z Pa­na­mą


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Pa­na­ma

 (1.2) od­no­szą­cy się do mia­sta Pa­na­ma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panarabista

zwo­len­nik ruchu po­li­tycz­ne­go gło­szą­ce­go po­trze­bę po­jed­na­nia się wszyst­kich kra­jów ludów arab­skich


Źródła:

SJP.pl

Panarabistka

→ pa­na­ra­bi­sta


Patrz:panarabista

Źródła:

SJP.pl

Panarabizm

ruch po­li­tycz­ny gło­szą­cy po­trze­bę po­jed­na­nia się wszyst­kich kra­jów ludów arab­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na gło­szą­ca zjed­no­cze­nie wszyst­kich ludów arab­sko­ję­zycz­nych;


Pa­na­ra­bizm (z gr. "pan" = „wszyst­ko” + „Ara­bo­wie”) – dok­try­na po­li­tycz­na gło­szą­ca zjed­no­cze­nie wszyst­kich ludów arab­sko­ję­zycz­nych. Jego po­cząt­ki wiążą się z roz­wo­jem arab­skie­go na­cjo­na­liz­mu w XIX wieku. Ruch ten przy­czy­nił się do pow­sta­nia w 1945 roku Ligi Państw Arab­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panarabski

przy­miot­nik od: pa­na­ra­bizm; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­na­ra­biz­mu, od­no­szą­cy się do pa­na­ra­biz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­na­ra­biz­mem, gło­szą­cy zjed­no­cze­nie ludów arab­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Panasewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panasiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panasiuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Panasonic

[czy­taj: pa­na­so­nik] marka elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie (ma­gne­to­wid, te­le­wi­zor, itp.) marki Pa­na­so­nic


Pa­na­so­nic (jap. パナソニック Pa­na­so­nik­ku) – czo­ło­wa marka ja­poń­skie­go kon­cer­nu Pa­na­so­nic Cor­po­ra­tion (wcze­śniej "Mat­sus­hi­ta Elec­tric In­du­strial Co. Ltd"), spe­cja­li­zu­ją­ca się w obra­zo­wa­niu i pro­duk­tach op­tycz­nych, ta­kich jak apa­ra­ty fo­to­gra­ficz­ne, ka­me­ry, sprzęt te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny, sprzęt go­spo­dar­stwa do­mo­we­go, taki jak chło­dziar­ki, pral­ki, ku­chen­ki mi­kro­fa­lo­we, go­lar­ki, su­szar­ki oraz urzą­dze­nia kli­ma­ty­za­cyj­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panatenaje

w sta­ro­żyt­nych Ate­nach: ob­cho­dzo­ne co czte­ry lata, naj­star­sze i naj­więk­sze świę­to ku czci bo­gi­ni Ateny


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. świę­to ku czci Ateny;


Pa­na­te­na­je (gr. Παναθήναια "Panathḗnaia") – świę­to upa­mięt­nia­ją­ce na­ro­dzi­ny bo­gi­ni Ateny, ob­cho­dzo­ne w sta­ro­żyt­nych Ate­nach w mie­sią­cu "he­ka­tom­ba­ion". Po­cząt­ko­wo było świę­tem chłop­skim; Pi­zy­strat uczy­nił je na­czel­ną uro­czy­sto­ścią ateń­ską w VI w. p.n.e. Świę­to ob­cho­dzo­no co roku jako Małe Pa­na­te­na­je, a co czte­ry lata, w trze­cim roku każ­dej olim­pia­dy, jako szcze­gól­nie uro­czy­ste Wiel­kie Pa­na­te­na­je. Świę­to przed­sta­wio­ne jest na fry­zie w świą­ty­ni Par­te­non.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panatenajski

1. igrzy­ska pa­na­te­naj­skie (Pa­na­te­na­je)
2. am­fo­ra pa­na­te­naj­ska - na­peł­nio­na oliwą, słu­ży­ła jako pu­char dla zwy­cięz­cy igrzysk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­na­te­na­ja­mi, do­ty­czą­cy Pa­na­te­na­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panathinaikos

[czy­taj: panafinajKOS lub panafiNAJkos] klub spor­to­wy z Aten (sto­li­cy Gre­cji)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panazjatycki

zwią­za­ny z dok­try­ną, ru­chem po­li­tycz­nym gło­szą­cym po­trze­bę po­jed­na­nia się wszyst­kich kra­jów az­ja­tyc­kich


Źródła:

SJP.pl

Panbiologizm

prze­ko­na­nie bądź swo­i­ste­go ro­dza­ju wy­o­bra­że­nie ro­ślin jako ludzi i ludzi jako ro­ślin, prze­ko­na­nie o ro­ślin­no­ści ciał i cie­les­no­ści ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Panbratowanie

two­rze­nie jed­no­ści, ca­ło­ści z ele­men­tów o po­dob­nych ce­chach, szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do kul­tu­ry, po­cho­dze­nia (np. pan­bra­to­wa­nie spo­łe­czeń­stwa)


Źródła:

SJP.pl

Pancerfaust

ręcz­na broń prze­ciw­pan­cer­na, sto­so­wa­na przez woj­sko nie­miec­kie w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej; pan­zer­fa­ust


Źródła:

SJP.pl

Pancerka

po­jazd pan­cer­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. wojsk. po­jazd pan­cer­ny

 (1.2) środ. wojsk. po­ciąg pan­cer­ny

 (1.3) pot. ro­dzaj bran­so­let­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pancerniacki

→ pan­cer­niak


Patrz:pancerniak

Źródła:

SJP.pl

Pancerniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pan­cer­niak


Źródła:

Wiktionary

Pancerniaczka

→ pan­cer­niak


Patrz:pancerniak

Źródła:

SJP.pl

Pancerniak

po­tocz­nie: żoł­nierz wal­czą­cy w opan­ce­rzo­nym po­jeź­dzie bo­jo­wym; pan­cer­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wojsk. żoł­nierz wojsk pan­cer­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pancerniczy

od­no­szą­cy się do zadań żoł­nie­rza wojsk pan­cer­nych, sprzę­tu uży­wa­ne­go przez ta­kie­go żoł­nie­rza pod­czas zadań lub ogól­nie po­wią­za­ny z takim żoł­nie­rzem


Źródła:

SJP.pl

Pancernik

1. ssak z ro­dzi­ny szczer­ba­ków o grzbie­cie po­kry­tym pan­ce­rzem ro­go­wo-kost­nym;
2. opan­ce­rzo­ny okręt wo­jen­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nie­wiel­ki ssak o pan­ce­rzu zło­żo­nym z ru­cho­mych tar­czek;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mar. wojsk. sil­nie opan­ce­rzo­ny okręt, wy­po­sa­żo­ny w dzia­ła bar­dzo du­że­go ka­li­bru;


Pan­cer­nik – klasa du­żych, sil­nie opan­ce­rzo­nych i uz­bro­jo­nych peł­no­mor­skich okrę­tów ar­ty­le­ryj­skich, sta­no­wią­cych trzon naj­więk­szych flot wo­jen­nych od czasu pow­sta­nia klasy pan­cer­ni­ków w dru­giej po­ło­wie XIX wieku do okre­su II wojny świa­to­wej.

Przez­na­cze­niem pan­cer­ni­ków było za­pew­nie­nie pa­no­wa­nia na mo­rzach po­przez wy­gry­wa­nie bitew ar­ty­le­ryj­skich i ni­szcze­nie wro­gich jed­no­stek na­wod­nych wszyst­kich klas.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pancernikowate

o ce­chach pan­cer­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Pan­cer­ni­ko­wa­te (Da­sy­po­di­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu pan­cer­ni­kow­ców (Cin­gu­la­ta). Wy­róż­nia się naj­czę­ściej 7 ga­tun­ków, acz­kol­wiek ist­nie­ją ro­zbież­no­ści w pra­cach róż­nych au­to­rów. Tułów okry­wa pan­cerz zło­żo­ny z płyty ra­mien­nej, płyty mied­nicz­nej i kilku ru­cho­mych pasów po­mię­dzy nimi. Ra­czej owa­do­żer­ne bądź wszyst­ko­żer­ne, wiodą naj­czę­ściej sa­mot­ny tryb życia. Wy­stę­pu­je opóź­nio­na im­plan­ta­cja oraz po­liem­brio­nia, z jed­ne­go za­rod­ka pow­sta­je od 2 do 8 iden­tycz­nych za­rod­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pancernikowaty

o ce­chach pan­cer­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Pancernikowce

przed­sta­wi­ciel rzędu lą­do­wych ssa­ków ło­ży­sko­wych z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych


Pan­cer­ni­kow­ce (Cin­gu­la­ta) – rząd lą­do­wych ssa­ków ło­ży­sko­wych z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych i grupy szczer­ba­ków. Za­li­cza się doń dwie współ­czes­ne ro­dzi­ny, pan­cer­ni­ko­wa­te i Chla­myp­ho­ri­dae z 21–35 ga­tun­ka­mi, w za­leż­no­ści od uję­cia. Współ­cze­śnie są to zwie­rzę­ta ma­łych lub śred­nich roz­mia­rów, w przesz­ło­ści też duże, z bu­ła­wą na ogo­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pancernikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu lą­do­wych ssa­ków ło­ży­sko­wych z pod­gro­ma­dy ży­wo­rod­nych


Źródła:

SJP.pl

Pancerność

→ pan­cer­ny


Patrz:pancerny

Źródła:

SJP.pl

Pancerny

po­kry­ty pan­ce­rzem, czymś twar­dym jak pan­cerz lub przez­na­czo­ny na pan­ce­rze; pan­ce­rzo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pan­cerz

 (1.2) wojsk. zwią­za­ny z woj­ska­mi pan­cer­ny­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wojsk. żoł­nierz wojsk pan­cer­nych

 (2.2) hist. żoł­nierz no­szą­cy pan­cerz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pancerz

1. frag­ment zbroi ry­cer­skiej po­kry­ty że­laz­ny­mi pły­ta­mi chro­nią­cy­mi przed obra­że­nia­mi po­wo­do­wa­ny­mi po­przez ude­rze­nia pod­czas walk;
2. twar­da płyta chro­nią­ca jakąś część cze­goś;
3. twar­da okry­wa ciał niek­tó­rych zwie­rząt;
4. po­sta­wa kogoś, kto bez wzglę­du na za­ist­nia­łą sy­tu­a­cję nie chce po­ka­zy­wać swo­ich uczuć lub an­ga­żo­wać się w ja­kieś spra­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. u niek­tó­rych zwie­rząt: frag­ment twar­dej skóry lub innej po­wierzch­ni chro­nią­cy na­rzą­dy wew­nętrz­ne przed usz­ko­dze­niem me­cha­nicz­nym;

 (1.2) ubra­nie o cesze pan­ce­rza (1.1)

 (1.3) wojsk. me­ta­lo­wa po­wło­ka wokół po­ja­zdu, okrę­tu chro­nią­ca jego za­ło­gę przed za­gro­że­niem; me­ta­lo­wa po­wło­ka chro­nią­ca do­wol­ny przed­miot przed zni­szcze­niem me­cha­nicz­nym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pancerzowce

naj­więk­sza gro­ma­da sko­ru­pia­ków


Pan­ce­rzow­ce, sko­ru­pia­ki wyż­sze (Ma­la­co­stra­ca) – gro­ma­da naj­wy­żej uor­ga­ni­zo­wa­nych sko­ru­pia­ków (Cru­sta­cea).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pancerzowiec

1. nie­wiel­ki owad z ro­dzi­ny pru­sa­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w po­bli­żu sied­lisk czło­wie­ka;
2. nie­wiel­ki wóz opan­ce­rzo­ny;
3. sko­ru­piak wyż­szy; przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy sko­ru­pia­ków obej­mu­ja­cej m.in. raki i kraby


Źródła:

SJP.pl

Pancerzownica

lekka broń prze­ciw­pan­cer­na uży­wa­na przez pie­cho­tę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ręcz­na broń prze­ciw­pan­cer­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pancerzowy

po­kry­ty pan­ce­rzem, czymś twar­dym jak pan­cerz lub przez­na­czo­ny na pan­ce­rze; pan­cer­ny


Źródła:

SJP.pl

Pancerzyk

nie­wiel­ki pan­cerz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pan­cerz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pancerzykowaty

wi­cio­wiec pan­ce­rzy­ko­wa­ty: jeden z kilku ga­tun­ków plank­to­nu ro­ślin­ne­go wód sta­łych, któ­re­go roz­wo­jo­wi to­wa­rzy­szy wy­dzie­la­nie chlo­ro­fi­lu


Źródła:

SJP.pl

Pancetta

doj­rze­wa­ją­cy bo­czek wie­przo­wy


() – doj­rze­wa­ją­cy bo­czek wie­przo­wy po­cho­dzą­cy z Włoch. Po­dob­ny pro­dukt wy­stę­pu­je w kuch­ni chor­wac­kiej oraz kor­sy­kań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pancewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Panchreston

[czy­taj: panKREston] wy­ja­śnie­nie uni­wer­sal­ne, zwy­kle zbyt upro­szczo­ne, ma­ją­ce pa­so­wać do każ­dej sy­tu­a­cji


Źródła:

SJP.pl

Panchromatyczność

moż­li­wość re­ak­cji ja­kichś sub­stan­cji, przed­mio­tów lub czę­ści ciała isto­ty żywej na różne od­cie­nie, barwy; bar­wo­czu­łość


Źródła:

SJP.pl

Panchromatyczny

re­a­gu­ją­cy na różne od­cie­nie, barwy; bar­wo­czu­ły


Źródła:

SJP.pl

Panchromazja

zmia­na de­ge­ne­ra­cyj­na ko­mó­rek, wy­stę­pu­ją­ca u ko­biet po me­no­pa­u­zie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wyt­wo­rze­niem nie­ty­po­wych, zaz­wy­czaj wal­co­wa­tych kształ­tów tych ko­mó­rek


Źródła:

SJP.pl

Panchroniczny

od­no­szą­cy się do dłu­gotr­wa­ło­ści ja­kie­goś zja­wi­ska do­ty­czą­ce­go ogółu, więk­szej licz­by ludzi, zwie­rząt lub ro­ślin (np. zja­wi­sko pan­chro­nicz­ne)


Źródła:

SJP.pl

Pancur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. punk, męż­czyz­na na­le­żą­cy do sub­kul­tu­ry punk


Źródła:

Wiktionary

Pancura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pun­kó­wa, ko­bie­ta na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry punk


Źródła:

Wiktionary

Panczen

łyżwy wy­ści­go­we o dłu­gich i cien­kich ostrzach, uży­wa­ne przez spor­tow­ców upra­wia­ją­cych łyż­wiar­stwo szyb­kie


Źródła:

SJP.pl

Panczena

łyżwa wy­ści­go­wa o dłu­gim i cien­kim ostrzu; pan­czen


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. łyżwa o dłu­gim, cien­kim ostrzu, przez­na­czo­na do jazdy szyb­kiej na lo­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panczenista

sports­men upra­wia­ją­cy łyż­wiar­stwo szyb­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. łyż­wiarz jeż­dżą­cy na pan­cze­nach, upra­wia­ją­cy łyż­wiar­stwo szyb­kie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panczenistka

sports­men­ka upra­wia­ją­ca łyż­wiar­stwo szyb­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. forma żeń­ska od: pan­cze­ni­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panczenlama

naj­wyż­szy, la­ma­ic­ki do­stoj­nik du­chow­ny w Ty­be­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny ty­be­tań­ski, naj­wyż­szy obok da­laj­la­my;


Pan­czen­la­ma (tyb.: པན་ཆེན་བླ་མ, Wylie: "pan-chen bla-ma", ZWPY: "Bainqên Lama") – du­chow­ny bud­dyj­ski, uwa­ża­ny za dru­gie­go w hie­rar­chii przy­wód­cę du­cho­we­go bud­dyj­skiej szko­ły Ge­lug­pa.

Obec­ny XI Pan­czen­la­ma (Gen­dun Czok­ji Nima) (ur. 1989) zo­stał por­wa­ny i uwię­zio­ny przez wła­dze Chin. Zgod­nie z tra­dy­cją jest on od­po­wie­dzial­ny za od­na­le­zie­nie i in­tro­ni­za­cję ko­lej­ne­go da­laj­la­my – du­cho­we­go i po­li­tycz­ne­go przy­wód­cy Ty­be­tu. Rząd chiń­ski ofi­cjal­nie wyz­na­czył swo­je­go kan­dy­da­ta na pan­czen­la­mę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panczenowy

od­no­szą­cy się do łyż­wiar­stwa szyb­kie­go, zwią­za­ny z łyż­wiar­stwem szyb­kim lub łyż­wa­mi przez­na­czo­ny­mi do upra­wia­nia tego łyż­wiar­stwa


Źródła:

SJP.pl

Panczeny

łyżwy wy­ści­go­we o dłu­gich i cien­kich ostrzach, uży­wa­ne przez spor­tow­ców upra­wia­ją­cych łyż­wiar­stwo szyb­kie


Źródła:

SJP.pl

Panda

ssak z ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w 2 ga­tun­kach:
a) panda wiel­ka - zwie­rzę wiel­ko­ści niedź­wie­dzia ży­ją­ce w la­sach bam­bu­so­wych, ma­ją­ce gęstą, czar­no-białą sierść; niedź­wiedź bam­bu­so­wy;
b) panda mała - zwie­rzę pro­wa­dzą­ce nocny, na­drzew­ny tryb życia, o rdza­wym lub rdza­wo­brą­zo­wym ubar­wie­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. panda mała

 (1.2) zool. panda wiel­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pandan

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny pan­da­no­wa­tych, z klasy jed­no­li­ścien­nych; pan­da­no­wiec, po­chut­nik


Pan­dan, po­chut­nik, pan­da­no­wiec ("Pan­da­nus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pan­da­no­wa­tych obej­mu­ją­cy ok. 550 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kach Afry­ki, Azji, Au­stra­lii i Po­li­nez­ji. Przed­sta­wi­cie­le tego ro­dza­ju zo­sta­li in­tro­du­ko­wa­ni do Ame­ry­ki Środ­ko­wej i na Flo­ry­dę. W wielu ob­sza­rach ro­śli­ny te współ­do­mi­nu­ją z pal­ma­mi w la­sach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pandanowate

o ce­chach pan­da­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Pan­da­no­wa­te, po­chut­ni­ko­wa­te ("Pan­da­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin krze­wia­stych, drze­wia­stych i pną­czy na­le­żą­ca do rzędu pan­da­now­ców. Przed­sta­wi­cie­le re­pre­zen­tu­ją­cy pięć ro­dza­jów z ok. 885 ga­tun­ka­mi (z czego 650 w ro­dza­ju pan­dan) wy­stę­pu­ją w stre­fie tro­pi­kal­nej od za­chod­niej Afry­ki, po­przez po­łud­nio­wą Azję do wysp Oce­a­nii. Rosną zwy­kle w la­sach wil­got­nych i na wy­brze­żach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pandanowaty

o ce­chach pan­da­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Pandanowiec

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny pan­da­no­wa­tych, z klasy jed­no­li­ścien­nych; pan­dan, po­chut­nik


Źródła:

SJP.pl

Pandanowy

→ pan­dan


Patrz:pandan

Źródła:

SJP.pl

Pandawowie

pię­ciu synów Pandu opi­sa­nych w Ma­hab­ha­ra­cie


Pan­da­wo­wie (de­wa­na­ga­ri पाण्डव) – pię­ciu opi­sa­nych w Ma­hab­ha­ra­cie synów Pandu (de­wa­na­ga­ri पांडु) i jego dwóch żon (Kunti i Madri):

Trzech pier­wszych było sy­na­mi Kunti, dwóch po­zo­sta­łych było bliź­nia­ka­mi zro­dzo­ny­mi z Madri.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pandeista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wyz­na­ją­ca pan­de­izm


Źródła:

Wiktionary

Pandeizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. filoz. po­glą­dy te­o­lo­gicz­ne i fi­lo­zo­ficz­ne lub prze­ko­na­nia re­li­gij­ne utoż­sa­mia­ją­ce Boga ze świa­tem;


Pan­de­izm (gr. "pan" i łac. "deus") – kom­bi­na­cja pan­te­iz­mu i de­iz­mu. Są to po­glą­dy te­o­lo­gicz­ne i fi­lo­zo­ficz­ne lub prze­ko­na­nia re­li­gij­ne utoż­sa­mia­ją­ce Boga ze świa­tem, po­gląd re­li­gij­ny za­kła­da­ją­cy ist­nie­nie ja­kiejś nie­o­kre­ślo­nej do­kład­nie du­cho­wej siły spraw­czej, która stwo­rzy­ła świat ma­te­rial­ny i prawa nim rzą­dzą­ce, jed­nak nie in­ge­ru­je ona obec­nie bez­poś­red­nio w jego dzia­ła­nie. We­dług de­i­stów ist­nie­nie tej siły spraw­czej wy­ja­śnia ra­cjo­nal­ną struk­tu­rę świa­ta i sta­łość praw fi­zy­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pandekta

część ko­dek­su na­pi­sa­ne­go przez Ju­sty­nia­na na pod­sta­wie pism praw­ni­ków rzym­skich; pan­dek­ty, di­ge­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. praw. dział Ko­dek­su Ju­sty­nia­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pandektowy

→ pan­dek­ta


Patrz:pandekta

Źródła:

SJP.pl

Pandekty

część ko­dek­su na­pi­sa­ne­go przez Ju­sty­nia­na na pod­sta­wie pism praw­ni­ków rzym­skich; pan­dek­ta, di­ge­sta


Źródła:

SJP.pl

Pandemia

1. ro­dzaj epi­de­mii obej­mu­ją­cej swym za­się­giem bar­dzo duże ob­sza­ry;
2. pokój, wza­jem­ny so­jusz i zgoda wszyst­kich na­ro­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. glo­bal­na epi­de­mia, obej­mu­ją­ca duże ob­sza­ry (kraj, kon­ty­nent lub cały świat)

 (1.2) książk. ide­al­ny so­jusz wszyst­kich na­ro­dów eg­zy­stu­ją­cych w po­ko­ju i zgo­dzie


Pan­de­mia (gr. "pan" „wszy­scy”, "demos" „lud”) – nazwa epi­de­mii o szcze­gól­nie du­żych roz­mia­rach, na dużym ob­sza­rze, obej­mu­ją­cej kraje, a nawet kon­ty­nen­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pandemiczny

1. zwią­za­ny z pan­de­mią - epi­de­mią obej­mu­ją­ca swym za­się­giem bar­dzo duże ob­sza­ry; pan­de­mij­ny;
2. zwią­za­ny z bar­dzo czę­stym wy­stę­po­wa­niem i bar­dzo szyb­kim roz­po­wszech­nia­niem się ja­kie­goś ne­ga­tyw­ne­go zja­wi­ska, np. roz­mia­ry pan­de­micz­ne


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z pan­de­mią; ma­ją­cy cha­rak­ter pan­de­mii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pandemijny

zwią­za­ny z pan­de­mią - epi­de­mią obej­mu­ją­ca swym za­się­giem bar­dzo duże ob­sza­ry; pan­de­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Pandemioza

sy­tu­a­cja wy­wo­ła­na pan­de­mią COVID-19 oraz zbyt in­ten­syw­ny­mi, uciąż­li­wy­mi dzia­ła­nia­mi ma­ją­cy­mi na celu jej ogra­ni­cze­nie; co­vi­do­za, ko­wi­do­za


Źródła:

SJP.pl

Pandemoniczny

→ pan­de­mo­nium


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pan­de­mo­nium, do­ty­czą­cy pan­de­mo­nium


Patrz:pandemonium

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pandemonium

1. kró­le­stwo wład­cy pie­kieł i de­mo­nów
2. pot. o miej­scu, gdzie pa­nu­je strasz­ny chaos, zgiełk; pie­kło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. prze­ra­ża­ją­ca sy­tu­a­cja, wy­da­rze­nie, miej­sce

 (1.2) książk. kró­le­stwo wład­cy pie­kieł i de­mo­nów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pandeterministyczny

przy­miot­nik: pan­de­ter­mi­nizm; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­de­ter­mi­niz­mu, kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nej za­kła­da­ją­cej uwa­run­ko­wa­nie wszyst­kich zja­wisk od przy­czyn stwo­rzo­nych przez ogół spo­łecz­no­ści, więk­szą licz­bę ludzi lub zja­wisk po­wią­za­nych ze sobą w okre­ślo­ny spo­sób (np. po­gląd pan­de­ter­mi­ni­stycz­ny), zwią­za­ny z taką kon­cep­cją


Źródła:

SJP.pl

Pandeterminizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na za­kła­da­ją­ca uwa­run­ko­wa­nie wszyst­kich zja­wisk od przy­czyn stwo­rzo­nych przez ogół spo­łecz­no­ści, więk­szą licz­bę ludzi lub zja­wisk po­wią­za­nych ze sobą w okre­ślo­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Pandialekt

ze­spół cech kilku dia­lek­tów (re­gio­nal­nych od­mian ję­zy­ka) spo­ty­ka­nych na więk­szym ob­sza­rze


Źródła:

SJP.pl

Pandiatonizm

styl w mu­zy­ce wy­ko­rzy­stu­ją­cy swo­bod­ny dobór dźwię­ków sze­re­gu dia­to­nicz­ne­go i odrzu­ca­ją­cy tra­dy­cyj­ny po­dział na kon­so­nan­se i dy­so­nan­se


Źródła:

SJP.pl

Pandit

tytuł na­da­wa­ny w In­diach uczo­nym bra­mi­nom oraz za­ło­ży­cie­lom sekt re­li­gij­nych; osoba no­szą­ca ten tytuł


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pandka

1. pand­ka ruda - nie­wiel­ki ssak po­łud­nio­wo­az­ja­tyc­ki; panda mała;
2. zdrob­nie­nie od: panda


Źródła:

SJP.pl

Pandkowate

o ce­chach pand­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Pand­ko­wa­te, pan­do­wa­te, pandy (Ai­lu­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du psoksz­tałt­nych (Ca­ni­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra), kla­sy­fi­ko­wa­na do nie­daw­na jako po­dro­dzi­na pan­do­wa­tych (Ai­lu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych (Ur­si­dae), a wcze­śniej do szo­po­wa­tych. Do ro­dzi­ny za­li­cza­na jest obec­nie tylko pand­ka ruda oraz spo­krew­nio­ne z nią ga­tun­ki wy­mar­łe.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pandkowaty

o ce­chach pand­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Pandora

sta­ro­grec­ki, trój­stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny o wą­skiej szyj­ce na­le­żą­cy do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych; pan­du­ra (rza­dziej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. pier­wsza ko­bie­ta na Ziemi, ze­sła­na przez Zeusa jako kara dla ludzi, ot­wo­rzy­wszy swój pre­zent ślub­ny otrzy­ma­ny od bogów, uwol­nić miała wszel­kie nie­szczę­ścia nę­ka­ją­ce odtąd ludz­kość;

 (1.2) astr. jeden z księ­ży­ców Sa­tur­na;

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 53 z głów­ne­go pasa aste­ro­id;


Pan­do­ra – w mi­to­lo­gii grec­kiej to pier­wsza ko­bie­ta na Ziemi, którą Zeus ze­słał jako karę dla ludzi za to, że Pro­me­te­usz zło­żył fał­szy­wą ofia­rę Ze­u­so­wi. Na roz­kaz Zeusa He­faj­stos ule­pił z gliny i wody pier­wszą ko­bie­tę, którą cha­ry­ty i hory pię­knie przy­o­dzia­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pandowaty

1. o ce­chach pan­do­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków);
2. ki­ry­sek pan­do­wa­ty - ga­tu­nek ryby ak­wa­rio­wej


Źródła:

SJP.pl

Pandowy

→ panda


Patrz:panda

Źródła:

SJP.pl

Pandur

zbroj­ny sługa daw­nych ma­gna­tów wę­gier­skich i chor­wac­kich, a w okre­sie wczes­ne­go oś­wie­ce­nia także żoł­nierz nie­re­gu­lar­nych for­ma­cji pie­cho­ty wę­gier­skiej, chor­wac­kiej lub tu­rec­kiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pandura

sta­ro­grec­ki, trój­stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny o wą­skiej szyj­ce na­le­żą­cy do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych; pan­do­ra (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Pandurina

in­stru­ment mu­zycz­ny, chor­do­fon szar­pa­ny, od­mia­na man­do­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. zob. man­do­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pandurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. zwią­za­ny z pan­du­ra­mi, do­ty­czą­cy pan­du­rów


Źródła:

Wiktionary

Pandż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­no-wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie i w po­łud­nio­wym Ta­dży­ki­sta­nie;


Pandż (daw­niej: "Piandż", Панҷ) – rzeka w pół­noc­no-wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie i w po­łud­nio­wym Ta­dży­ki­sta­nie. Dłu­gość – 1125 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 114 tys. km².

Pandż pow­sta­je w wy­so­kich gó­rach po­gra­ni­cza Pa­mi­ru i Hin­du­ku­szu z po­łą­cze­nia rzek Pamir i Wa­chan.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pandższir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;


Źródła:

Wiktionary

Pandższirski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pandż­szi­rem, do­ty­czą­cy Pandż­szi­ru


Źródła:

Wiktionary

Panecki

→ Panki (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Paneczek

iro­nicz­ne okre­śle­nie na męż­czyz­nę ma­ją­ce­go zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, poch­le­bia­ją­ce­go sobie, wy­wyż­sza­ją­ce­go się, za­ro­zu­mia­łe­go; panek


Źródła:

SJP.pl

Paneer

[czy­taj: panir] ro­dzaj do­mo­we­go twa­ro­gu wyt­wa­rza­ne­go ze świe­że­go sera kro­wie­go zak­wa­sza­ne­go so­kiem z cy­try­ny lub li­mon­ki, wy­ko­rzy­sty­wa­ny sze­ro­ko w kuch­ni in­dyj­skiej


Źródła:

SJP.pl

Panegirycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ne­gi­rycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Panegiryczny

przy­miot­nik od: pa­ne­gi­ryk; ma­ją­cy cha­rak­ter pa­ne­gi­ry­ku, od­no­szą­cy się do pa­ne­gi­ry­ku, jego cech cha­rak­te­ry­stycz­nych


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ne­gi­ry­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panegiryk

uro­czy­sty tekst po­chwal­ny, sła­wią­cy kon­kret­ną osobę, czyn; utwór czę­sto pełen prze­sa­dzo­ne­go za­chwy­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. uro­czy­sty tekst po­chwal­ny, sła­wią­cy kon­kret­ną osobę, czyn;


Pa­ne­gi­ryk – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry sto­so­wa­nej, uro­czy­sty tekst po­chwal­ny (mowa, wiersz, list, toast, itp.) sła­wią­cy jakąś osobę, czyn, wy­da­rze­nie; pełen prze­sad­ne­go za­chwy­tu, czę­sto o cha­rak­te­rze poch­leb­czym. W sta­ro­żyt­nej Gre­cji nazwą tą okre­śla­no rów­nież mowy wy­gła­sza­ne na po­grze­bach wy­bit­nych oso­bi­sto­ści, wo­dzów i po­li­ty­ków, sła­wią­ce ich za­słu­gi oby­wa­tel­skie i pa­trio­tycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panegirysta

1. osoba prze­sad­nie wy­chwa­la­ją­ca coś lub kogoś
2. autor pa­ne­gi­ry­ków; pa­ne­gi­rzy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. autor pa­ne­gi­ry­ków

 (1.2) osoba prze­sad­nie wy­chwa­la­ją­ca kogoś lub coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panegirystka

→ pa­ne­gi­ry­sta; pa­ne­gi­rzyst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prze­sad­nie wy­chwa­la­ją­ca kogoś lub coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panegiryzm

prze­sad­ne schle­bia­nie komuś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­sad­ne wy­chwa­la­nie kogoś lub cze­goś, bez­kry­tycz­na wy­po­wiedź o cha­rak­te­rze poch­leb­stwa

 (1.2) liter. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla li­te­rac­kich pa­ne­gi­ry­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panegiryzować

prze­sad­nie schle­biać komuś, wy­chwa­lać jakiś czyn, zda­rze­nie lub ideę


Źródła:

SJP.pl

Panegirzysta

1. osoba prze­sad­nie wy­chwa­la­ją­ca coś lub kogoś
2. autor pa­ne­gi­ry­ków; pa­ne­gi­ry­sta


Źródła:

SJP.pl

Panegirzystka

→ pa­ne­gi­rzy­sta; pa­ne­gi­ryst­ka


Źródła:

SJP.pl

Panek

iro­nicz­ne okre­śle­nie na męż­czyz­nę ma­ją­ce­go zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, poch­le­bia­ją­ce­go sobie, wy­wyż­sza­ją­ce­go się, za­ro­zu­mia­łe­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. pan


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panekla

ro­dzaj ak­sa­mi­tu


Pa­ne­kla (panécla) – ro­dzaj ak­sa­mi­tu, który po­sia­da włó­kien­ną okry­wę i jest prze­pla­ta­ny do­dat­ka­mi z barw­nej przę­dzy, bądź zło­ty­mi lub srebr­ny­mi nit­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panel

1. pła­ski ka­wa­łek drew­na, z któ­re­go two­rzy się więk­szą po­wierzch­nię;
2. przed­nia część urzą­dze­nia, na któ­rej znaj­du­je się sy­stem przy­rzą­dów ste­row­ni­czych;
3. pu­blicz­na dy­sku­sja, pod­czas któ­rej na­stę­pu­je wy­mia­na po­glą­dów;
4. an­kie­ta po­le­ga­ją­ca na za­da­wa­niu iden­tycz­nych pytań tej samej gru­pie ludzi co pe­wien czas;
5. ro­dzaj wy­mien­ne­go pa­kie­tu cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. pła­ski, mo­du­ło­wy ele­ment kon­struk­cyj­ny

 (1.2) bud. ozdob­na płyta z two­rzy­wa lub kom­po­zy­tu po­kry­wa­ją­ca po­wierzch­nię

 (1.3) techn. ta­bli­ca z ele­men­ta­mi ste­row­ni­czy­mi, gnia­zda­mi

 (1.4) pu­blicz­na dy­sku­sja z udzia­łem wielu dy­sku­tan­tów, przed­sta­wi­cie­li z róż­nych śro­do­wisk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panelik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od panel


Źródła:

Wiktionary

Panelista

osoba bio­rą­ca udział w pa­ne­lu - pu­blicz­nej dy­sku­sji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bio­rą­ca udział w pa­ne­lu dy­sku­syj­nym jako czło­nek ze­spo­łu ek­sper­tów lub spe­cja­li­stów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panelistka

→ pa­ne­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bio­rą­ca udział w pa­ne­lu dy­sku­syj­nym jako czło­nek ze­spo­łu ek­sper­tów lub spe­cja­li­stów


Patrz:panelista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panelowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ne­lo­wy


Źródła:

Wiktionary

Panelowy

przy­miot­nik od: panel; taki, któ­re­go część sta­no­wią pa­ne­le, od­no­szą­cy się do pa­ne­li


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ne­lem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panelówka

po­tocz­nie: piła pa­ne­lo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do przy­ci­na­nia desek drew­nia­nych do żą­da­ne­go roz­mia­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panendoskop

ro­dzaj en­do­sko­pu uży­wa­ne­go do dia­gno­sty­ki dwu­nast­ni­cy, żo­łąd­ka i prze­ły­ku


Źródła:

SJP.pl

Panendoskopia

ba­da­nie en­do­sko­po­we gór­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wzier­ni­ko­wa­nie gór­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go;


Pa­nen­do­sko­pia (czę­sto w upro­szcze­niu na­zy­wa­na ga­stro­sko­pią lub ga­stro­fi­be­ro­sko­pią, skr. GFS) – me­to­da dia­gno­stycz­na gór­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do niego gięt­kie­go prze­wo­du (en­do­sko­pu) za­o­pa­trzo­ne­go w źró­dło świa­tła i układ re­je­stru­ją­cy oraz prze­ka­zu­ją­cy obraz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panenteistyczny

do­ty­czą­cy pa­nen­te­iz­mu


Źródła:

SJP.pl

Panenteizm

po­gląd re­li­gij­ny i fi­lo­zo­ficz­ny, łą­czą­cy pan­te­izm z te­iz­mem po­przez uz­na­nie ist­nie­nia przy­ro­dy w bó­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. rel. po­gląd, że świat ist­nie­je w Bogu, ale Bóg nie ogra­ni­cza się do świa­ta i wy­kra­cza poza niego


Pa­nen­te­izm ( "pán en theós" – wszyst­ko w Bogu) – po­gląd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny, który wyz­na­je po­łą­cze­nie te­iz­mu z pan­te­iz­mem. Ter­min wpro­wa­dzo­ny zo­stał w 1828 roku przez schel­lin­gia­ni­stę Kra­u­se­go, który naz­wał swą fi­lo­zo­fię „All-in-Gott-Lehre”.

W te­iz­mie Bóg za­cho­wu­je oso­bo­wą odręb­ność od świa­ta, w pan­te­iz­mie zaś im­ma­nent­nie ist­nie­je w świe­cie. Aby po­łą­czyć ze sobą te dwa po­glą­dy, pa­nen­te­i­ści wska­zu­ją na ele­ment łą­czą­cy obie tezy: Bóg za­wie­ra w sobie cały świat, ale świat go nie wy­czer­pu­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panerotyczny

przy­miot­nik od: pa­ne­ro­tyzm; od­no­szą­cy się do pa­ne­ro­tyz­mu, jego cech cha­rak­te­ry­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Panerotyzm

mi­łość o sil­nym po­dło­żu zmy­sło­wym, od­no­szą­ca się do więk­szej licz­by ludzi, do­ty­czą­ca ja­kiejś grupy spo­łecz­nej


Źródła:

SJP.pl

Paneuropa

czcion­ka dru­kar­ska cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się iden­tycz­ną gru­bo­ścią linii pio­no­wych i po­zio­mych


Źródła:

SJP.pl

Paneuropeista

zwo­len­nik kon­cep­cji dą­żą­cej do zjed­no­cze­nia kra­jów kon­ty­nen­tu eu­ro­pej­skie­go pod wzglę­dem po­li­tycz­nym oraz eko­no­micz­nym


Źródła:

SJP.pl

Paneuropeistka

→ pa­ne­u­ro­pe­i­sta


Patrz:paneuropeista

Źródła:

SJP.pl

Paneuropeizm

kon­cep­cja dą­żą­ca do zjed­no­cze­nia kra­jów kon­ty­nen­tu eu­ro­pej­skie­go pod wzglę­dem po­li­tycz­nym oraz eko­no­micz­nym


Źródła:

SJP.pl

Paneuropejski

przy­miot­nik od: pa­ne­u­ro­pe­izm; zwią­za­ny z pa­ne­u­ro­pe­iz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pa­ne­u­ro­pe­iz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ne­u­ro­pe­iz­mu


Źródła:

SJP.pl

Paneuropejskość

→ pa­ne­u­ro­pej­ski


Patrz:paneuropejski

Źródła:

SJP.pl

Panew

część ło­ży­ska śliz­go­we­go; pa­new­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. daw. spore, płyt­kie na­czy­nie me­ta­lo­we, w po­sta­ci misy, pa­tel­ni lub ko­cioł­ka, słu­żą­ce do go­to­wa­nia, sma­że­nia, wa­rze­nia itp.;

 (1.2) techn. zob. pa­new­ka.


Panew – ro­dzaj pa­tel­ni; płyt­kie me­ta­lo­we na­czy­nie o dość dużej po­wierzch­ni, ma­ją­ce za­sto­so­wa­nie w sztu­ce ku­li­nar­nej do pie­cze­nia, sma­że­nia lub go­to­wa­nia.

Sto­so­wa­ne także w wa­rzel­niach soli (np. Cie­cho­ci­nek, Læsø) do stę­ża­nia so­lan­ki przez od­pa­ro­wy­wa­nie w sta­nie wrze­nia w celu otrzy­ma­nia soli wa­rzo­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panewka

1. część ło­ży­ska śliz­go­we­go; panew;
2. owal­ne lub okrą­głe za­głę­bie­nie w kości, two­rzą­ce część stawu, w któ­rej znaj­du­je się głów­ka innej kości; ace­ta­bu­lum;
3. w daw­nej broni pal­nej: za­głę­bie­nie na proch w gór­nej czę­ści lufy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wojsk. hist. za­głę­bie­nie na proch strzel­ni­czy po­trzeb­ny do wy­strze­le­nia po­ci­sku z lufy daw­nej broni pal­nej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panewkowy

→ pa­new­ka


Patrz:panewka

Źródła:

SJP.pl

Panewnicki

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pa­new­nik, zwią­za­ny z Pa­new­ni­ka­mi


Źródła:

Wiktionary

Panewniczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­new­nik


Źródła:

Wiktionary

Panewniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­new­nik


Źródła:

Wiktionary

Panewniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część dziel­ni­cy Ka­to­wic;


Pa­new­ni­ki (d. "Pa­new­nik") – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w za­chod­nim re­jo­nie mia­sta, w dziel­ni­cy Li­go­ta-Pa­new­ni­ki, nad Kłod­ni­cą.

Pow­sta­ły one w XVI wieku w są­siedzt­wie Kuź­ni­cy Pszczyń­skiej praw­do­po­dob­nie jako osada słu­żeb­na, dla któ­rej wyt­wa­rza­ła pan­wie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Panfil

naj­wyż­sza karta w ma­ria­szu (daw­nej grze ro­syj­skiej, po­dob­nej do eu­ke­ra, w Pol­sce po­pu­lar­nej w okre­sie wczes­ne­go ro­man­tyz­mu)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panfobia

cho­ro­bli­wy lęk przed wszyst­kim


Źródła:

SJP.pl

Panga

1. ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z rzędu su­moksz­tałt­nych, po­ła­wia­ny go­spo­dar­czo i ho­do­wa­ny w ce­lach kon­sump­cyj­nych, spro­wa­dza­ny do Eu­ro­py w du­żych ilo­ściach z wiet­nam­skich ho­dow­li, w Pol­sce sprze­da­wa­ny w po­sta­ci mro­żo­nych fi­le­tów;
2. ryba z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca na Oce­a­nie In­dyj­skim, Pa­cy­fi­ku oraz At­lan­ty­ku, rza­dziej spo­ty­ka­na w wo­dach sło­na­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­ga­la­spis cor­dy­la|ref=tak.;

 (1.2) icht. sum re­ki­ni;

 (1.3) icht. ryba z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pan­ga­sius|ref=tak., okre­śla­na jako sum panga;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pangea

we­dług te­o­rii We­ge­ne­ra: wiel­ki kon­ty­nent, który w me­zo­zo­i­ku roz­padł się na mniej­sze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geol. su­per­kon­ty­nent, który pow­stał w per­mie i roz­padł się w jurze;


Pan­gea (gr. "Pan­gea" – Wszech­zie­mia) – su­per­kon­ty­nent ist­nie­ją­cy na Ziemi w okre­sie po­mię­dzy 300 a 180 mi­lio­nów lat temu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pangen

ma­te­rial­na czą­stecz­ka pow­sta­ją­ca w każ­dej ko­mór­ce or­ga­niz­mu, re­pre­zen­tu­ją­ca jej wła­ści­wo­ści i prze­no­szo­na z obie­giem krwi do ko­mó­rek roz­rod­czych, którą opi­su­je kon­cep­cja dzie­dzicz­no­ści Hu­go­na de Vrie­sa


Źródła:

SJP.pl

Pangeneza

te­o­ria dzie­dzicz­no­ści za­kła­da­ją­ca ist­nie­nie spe­cy­ficz­nych cia­łek poś­red­ni­czą­cych w pro­ce­sie dzie­dzi­cze­nia, któ­ry­mi są ge­mu­le we­dług Ka­ro­la Dar­wi­na lub pan­ge­ny we­dług Hu­go­na de Vi­re­sa


Pan­ge­ne­za (gr. "pan" 'wszech' i "génesis" 'na­ro­dze­nie, po­cho­dze­nie') – hi­po­te­za w bio­lo­gii roz­wo­ju za­pro­po­no­wa­na przez Hi­po­kra­te­sa, a wy­ko­rzy­sty­wa­na przez Ka­ro­la Dar­wi­na do wy­tłu­ma­cze­nia uz­na­wa­nej przez sie­bie za­sa­dy dzie­dzi­cze­nia cech na­by­tych. Za­kła­da­ła ona, że ko­mór­ki wszyst­kich na­rzą­dów i tka­nek wyt­wa­rza­ją drob­niut­kie kopie lub za­cząt­ki (gem­mu­le), na­stęp­nie wy­dzie­la­ne do krwio­bie­gu i tran­spor­to­wa­ne do gru­czo­łów płcio­wych, gdzie na­stę­po­wa­ło na ich bazie for­mo­wa­nie gamet.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pangermanista

zwo­len­nik sy­ste­mu po­glą­dów gło­szą­ce­go po­trze­bę zjed­na­nia wszyst­kich na­ro­dów ger­mań­skich


Źródła:

SJP.pl

Pangermanistka

zwo­len­nicz­ka sy­ste­mu po­glą­dów gło­szą­ce­go po­trze­bę zjed­na­nia wszyst­kich na­ro­dów ger­mań­skich


Źródła:

SJP.pl

Pangermanizm

nie­miec­ki sy­stem po­glą­dów gło­szą­cy po­trze­bę po­jed­na­nia wszyst­kich ludów ger­mań­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. na­cjo­na­li­stycz­na dok­try­na po­li­tycz­na po­stu­lu­ją­ca zjed­no­cze­nie wszyst­kich ludów ger­mań­skich;


Pan­ger­ma­nizm ( Pan­ger­ma­nis­mus, All­de­utsch­tum) – na­cjo­na­li­stycz­na idea i ruch po­li­tycz­ny, pow­sta­łe na prze­ło­mie XIX i XX wieku, sta­wia­ją­cy sobie za cel zjed­no­cze­nie w jed­nym pań­stwie wszyst­kich ludów po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Pod ko­niec XIX w. stała się czę­ścią nie­miec­kie­go ek­span­sjo­niz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pangermański

do­ty­czą­cy pan­ger­ma­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Pangloss

obłęd­ny op­ty­mi­sta, któ­re­go op­ty­mizm przy­no­si nie­koń­czą­ce się nie­szczę­ścia, bę­dą­cy czę­stą po­sta­cią w ut­wo­rach an­tycz­nych i no­wo­żyt­nych


Źródła:

SJP.pl

Pangolin

ssak na­le­żą­cy do ro­dzi­ny łu­skow­ców, ży­ją­cy w wil­got­nych la­sach Azji i Afry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pot. łu­sko­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pangram

zda­nie w za­da­niu lo­gicz­nym, ła­mi­głów­ce za­wie­ra­ją­ce wszyst­kie li­te­ry al­fa­be­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zda­nie, w któ­rym zo­sta­ły użyte wszyst­kie li­te­ry al­fa­be­tu;


Pan­gram (gr. "pan gram­ma" – każda li­te­ra) – krót­kie zda­nie za­wie­ra­ją­ce wszyst­kie li­te­ry al­fa­be­tu da­ne­go ję­zy­ka. Może sta­no­wić za­ba­wę słow­ną, czę­sto jest jed­nak rów­nież wy­ko­rzy­sty­wa­ne do spraw­dza­nia po­praw­no­ści da­nych tek­sto­wych, po­praw­no­ści wyś­wiet­la­nia lub dru­ko­wa­nia zna­ków itp. Szcze­gól­nie do­pra­co­wa­ne pan­gra­my za­wie­ra­ją każdą li­te­rę tylko w jed­nym wy­stą­pie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panharmonicon

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy in­stru­men­tów me­cha­nicz­nych skła­da­ją­cy się z więk­szo­ści in­stru­men­tów or­kie­stro­wych, mo­gą­cy imi­to­wać kon­cer­ty grane przez or­kie­strę


Źródła:

SJP.pl

Panhellenista

osoba po­pie­ra­ją­ca no­wo­grec­ki ruch po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia wszyst­kich Gre­ków roz­pro­szo­nych w gra­ni­cach daw­ne­go ce­sar­stwa bi­zan­tyj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Panhellenistka

→ pan­hel­le­ni­sta


Patrz:panhellenista

Źródła:

SJP.pl

Panhellenizm

no­wo­grec­ki ruch po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia wszyst­kich Gre­ków roz­pro­szo­nych w gra­ni­cach daw­ne­go ce­sar­stwa bi­zan­tyj­skie­go


Pan­hel­le­nizm – idea zjed­no­cze­nia Gre­ków w gra­ni­cach ce­sar­stwa bi­zan­tyj­skie­go.

W XIX/XX wieku na­cjo­na­li­stycz­ny ruch no­wo­grec­ki dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia Gre­ków na zie­miach daw­ne­go Ce­sar­stwa Bi­zan­tyj­skie­go. Nie­pod­le­gła Wiel­ka Gre­cja miała objąć Te­sa­lię, Epir, Ma­ce­do­nię, Wyspy Egej­skie (z Kretą i Cy­prem) oraz wy­brze­że Azji Mniej­szej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panhelleński

przy­miot­nik od: pan­hel­le­nizm; zwią­za­ny z pan­hel­le­niz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pan­hel­le­ni­zi­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­hel­le­niz­mu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wszyst­kich Gre­ków, obej­mu­ją­cy wszyst­kich Gre­ków

 (1.2) do­ty­czą­cy pan­hel­le­niz­mu, zwią­za­ny z pan­hel­le­niz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pani

1. ko­bie­ta;
2. forma grzecz­no­ścio­wa (pani Ko­wal­ska, pro­szę pani itd.);
3. ko­bie­ta spra­wu­ją­ca wła­dzę; wład­czy­ni;
4. ko­bie­ta sto­ją­ca na czele domu, ro­dzi­ny; go­spo­dy­ni;
5. śro­do­wi­sko­wo: na­u­czy­ciel­ka, zwła­szcza wy­cho­waw­czy­ni młod­szych dzie­ci;
6. bo­gacz­ka;
7. daw­niej: wła­ści­ciel­ka dóbr ziem­skich, ma­gnat­ka, ary­sto­krat­ka;
8. daw­niej, dziś żar­to­bli­wie: żona, mał­żon­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwrot grzecz­no­ścio­wy w sto­sun­ku do ko­bie­ty; w zwro­tach bez­poś­red­nich za­stę­pu­je za­i­mek ty

 (1.2) wład­czy­ni

 (1.3) pra­co­daw­czy­ni dla służ­by

 (1.4) bo­gi­ni

 (1.5) środ. uczn. na­u­czy­ciel­ka, zwła­szcza wy­cho­waw­czy­ni

 (1.6) wła­ści­ciel­ka psa

za­i­mek dzier­żaw­czy

 (2.1) grzecz­no­ścio­wy zwrot twoje / jej wzglę­dem ko­bie­ty


Pani – mie­sięcz­nik dla ko­biet wy­da­wa­ny w Pol­sce przez Wy­daw­nict­wo Bauer.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paniberyjski

przy­miot­nik od: pa­ni­be­ryzm; zwią­za­ny z pa­ni­be­ryz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pa­ni­be­ryz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ni­be­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl

Paniberysta

osoba po­pie­ra­ją­ca kon­cep­cję dą­żą­cą do zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów wy­wo­dzą­cych się z te­re­nów Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Paniberystka

ko­bie­ta po­pie­ra­ją­ca kon­cep­cję dą­żą­cą do zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów wy­wo­dzą­cych się z te­re­nów Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Paniberyzm

kon­cep­cja wspól­ne­go roz­wo­ju ca­łe­go Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go bez po­dzia­łu na re­gio­ny i pań­stwa; ibe­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Panichida

pra­wo­sław­ne na­bo­żeń­stwo ża­łob­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. pra­wo­sław­ne na­bo­żeń­stwo ża­łob­ne;


Pa­ni­chi­da lub pa­na­chi­da ( паннихида z grec.: παννυχίς, πανυχίς, παννυχίδης – „ca­ło­noc­na”) – w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich obrząd­ku wschod­nie­go na­bo­żeń­stwo ża­łob­ne, śpie­wa­ny od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go re­qu­iem, przy ob­cho­dach szcze­gól­nych rocz­nic i wy­da­rzeń, dnia uro­dze­nia, na dzień imie­nin, oraz na okaz­ję mod­lit­wy za zmar­łe­go w dniu jego po­grze­bu, w trze­ci, dzie­wią­ty i czter­dzie­sty dzień po śmier­ci i w ko­lej­ne rocz­ni­ce. Jest od­pra­wia­ne w cerk­wi (przy pa­ni­chid­ni­ku) lub nad gro­bem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panicz

1. iro­nicz­ne okre­śle­nie na mło­de­go ele­ganc­kie­go męż­czyz­nę przyz­wy­cza­jo­ne­go do wy­god­ne­go życia;
2. nie­do­ro­sły syn w za­moż­nej ro­dzi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. nie­peł­no­let­ni syn w szla­chec­kiej, za­moż­nej ro­dzi­nie

 (1.2) iron. męż­czyz­na młody, ele­ganc­ki, ży­ją­cy wy­god­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paniczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­nicz


Źródła:

Wiktionary

Paniczny

taki, któ­re­mu to­wa­rzy­szy pa­ni­ka, wy­wo­łu­ją­cy pa­ni­kę, po­płoch


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ce­chu­je się pa­ni­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paniczowski

→ pa­nicz


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ni­cza


Patrz:panicz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paniczyk

zdrob­nie­nie o od­cie­niu pe­jo­ra­tyw­nym od: pa­nicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wyt­wor­ny młody męż­czyz­na z bo­ga­tej ro­dzi­ny

 (1.2) po­gard. młody dan­dys nie­sko­ry do pracy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paniczykowaty

przy­sto­so­wa­ny, przyz­wy­cza­jo­ny do wy­go­dy, wy­god­ne­go życia, bo­gact­wa lub taki, który uważa się za lep­sze­go, waż­niej­sze­go od in­nych


Źródła:

SJP.pl

Paniczykowski

→ pa­ni­czyk


Patrz:paniczyk

Źródła:

SJP.pl

Panieneczka

zdrob­nie­nie od: pa­nien­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pa­nien­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panienka

1. bar­dzo młoda zaz­wy­czaj sym­pa­tycz­na dziew­czy­na, lu­bia­na przez oto­cze­nie, sza­no­wa­na;
2. eu­fe­mi­stycz­ne okre­śle­nie na pro­sty­tut­kę;
3. po­tocz­na nazwa grzy­ba o naz­wie mu­cho­mor rdza­wo­brą­zo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) młoda dziew­czy­na

 (1.2) eufem. o pro­sty­tut­ce

 (1.3) daw. córka chle­bo­daw­ców


Pa­nien­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ra­cze­wo, na za­chod­nim krań­cu Ozu Miesz­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panienkowaty

z wy­glą­du lub z za­cho­wa­nia przy­po­mi­na­ją­cy pa­nien­kę, ma­ją­cy cechy po­dob­ne do pa­nien­ki


Źródła:

SJP.pl

Panier

jajko z mąką i bułką tartą, sto­so­wa­ne do ob­ta­cza­nia przed sma­że­niem mięs, ryb i ja­rzyn; pa­nier­ka


Pa­nier (IPA:), ro­gów­ka – ro­dzaj ste­la­ża no­szo­ne­go w XVIII wieku w celu zwięk­sze­nia sze­ro­ko­ści sukni, a skła­da­ją­ce­go się z 3-8 obrę­czy naj­czę­ściej wy­ko­na­nych z fisz­bi­nu, rza­dziej z wi­kli­ny, cien­kiej stali czy pi­ko­wa­ne­go wło­sia; rów­nież su­knia opie­ra­ją­ca się na takim ste­la­żu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panierka

jajko z mąką i bułką tartą, sto­so­wa­ne do ob­ta­cza­nia przed sma­że­niem mięs, ryb i ja­rzyn; pa­nier


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mie­sza­ni­na pro­duk­tów do ob­ta­cza­nia sma­żo­ne­go mięsa, ryb, wa­rzyw lub grzy­bów

 (1.2) kulin. chru­pią­ca po­wło­ka na pa­nie­ro­wa­nej po­tra­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panierowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ob­ta­cza­nie mięsa, ryb, grzy­bów lub wa­rzyw w pa­nier­ce;


Pa­nie­ro­wa­nie – w sztu­ce ku­li­nar­nej ob­ta­cza­nie w pa­nier­ce pro­duk­tu przez­na­czo­ne­go do sma­że­nia.

Tra­dy­cyj­na pa­nier­ka skła­da się z sub­stan­cji wią­żą­cej (roz­mą­co­ne jajko albo mleko) i mąki lub bułki tar­tej. Naj­czę­ściej sto­su­je się na­stę­pu­ją­ce kom­po­zy­cje:

W skład pa­nie­ru może do­dat­ko­wo wcho­dzić utar­ty twar­dy ser.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Panierowany

przy­miot­nik

 (1.1) ob­to­czo­ny pa­nier­ką


Źródła:

Wiktionary

Panierować

przy­go­to­wy­wać mięso, ryby lub wa­rzy­wa do sma­że­nia po­przez ob­ta­cza­nie ich w jajku z mąką i bułką tartą


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. ob­ta­czać mięso, rybę, grzy­by lub wa­rzy­wa w pa­nier­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panierung

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pa­nier­ka


Źródła:

Wiktionary

Paniewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Panieć

na­bie­rać cech wła­ści­wych panom (ary­sto­kra­tom, bo­ga­czom)


Źródła:

SJP.pl

Panieński

na­le­żą­cy do panny, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla panny, jej za­cho­wań, po­stę­po­wań


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do panny, bę­dą­cy jej włas­no­ścią

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z panną, do­ty­czą­cy panny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) taki, jak u panny

 (3.2) przest. dzie­wi­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panieńskość

ogół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla panny, za­cho­wa­nie, po­stę­po­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla panny, ko­bie­ty


Źródła:

SJP.pl

Panieństwo

1. stan cy­wil­ny ko­bie­ty nie­za­męż­nej; nie­po­sia­da­nie męża, nie­za­męż­ność;
2. dzie­wict­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie panną

 (1.2) daw. dzie­wict­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panieńszczyzna

wieś w Pol­sce


Pa­nień­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Jast­ków. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 1630 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panika

1. uczu­cie na­głe­go stra­chu, lęku przed kimś lub przed czymś, ogar­nia­ją­ce zwy­kle więk­szą grupę ludzi lub zwie­rząt;
2. ner­wo­wy poś­piech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nagły, nie­rzad­ko bez­pod­staw­ny strach, prze­ra­że­nie (czę­sto do­ty­czy grup ludzi, tłumu)


Pa­ni­ka – po­ję­cie psy­cho­lo­gicz­ne okre­śla­ją­ce uczu­cie na­głe­go lęku o skraj­nie wy­so­kim na­si­le­niu.

Uczu­cie pa­ni­ki jest jed­nym z kom­po­nen­tów na­pa­du pa­ni­ki - ob­ja­wu psy­cho­pa­to­lo­gicz­ne­go, który ob­ser­wu­je się m.in. w prze­bie­gu za­bu­rzeń lę­ko­wych, za­bu­rzeń afek­tyw­nych, nie­kie­dy za­bu­rzeń psy­cho­tycz­nych i in­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panikara

ko­bie­ta łatwo wpa­da­ją­ca w pa­ni­kę, czę­sto ogar­nia­na przez nagłe uczu­cie lęku przed kimś lub przed czymś; pa­ni­kar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: pa­ni­karz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panikarka

ko­bie­ta łatwo wpa­da­ją­ca w pa­ni­kę, czę­sto ogar­nia­na przez nagłe uczu­cie lęku przed kimś lub przed czymś; pa­ni­ka­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pa­ni­ka­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panikarski

taki, który wy­wo­łu­je pa­ni­kę lub taki, któ­re­mu to­wa­rzy­szy pa­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Panikarstwo

ogół skut­ków wy­wo­ła­nych przez pa­ni­kę, uczu­cie lęku przed kimś lub przed czymś lub ner­wo­wy poś­piech


Źródła:

SJP.pl

Panikarz

osoba łatwo wpa­da­ją­ca w pa­ni­kę, czę­sto ogar­nia­na przez nagłe uczu­cie lęku przed kimś lub przed czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba łatwo wpa­da­ją­ca w pa­ni­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ni­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Panikować

wpa­dać w pa­ni­kę, być ogar­nia­nym przez uczu­cie na­głe­go stra­chu, lęku przed kimś lub przed czymś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wpa­dać w pa­ni­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panin

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. przest. na­le­żą­cy do pani


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Panindianizm

ro­dzaj więzi po­nad­ple­mien­nej jed­no­czą­cy wszyst­kie ludy in­diań­skie


Pa­nin­dia­nizm – współ­czes­ne zja­wi­sko spo­łecz­ne po­le­ga­ją­ce na osią­ga­niu lub dą­że­niu do po­nad­ple­mien­nej jed­no­ści tu­byl­czych ludów Ame­ry­ki Pół­noc­nej, zwa­nych In­dia­na­mi.

Za pre­kur­so­rów współ­czes­ne­go pa­nin­dia­niz­mu uważa się ta­kich twór­ców woj­sko­wo-po­li­tycz­nych so­ju­szy pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich In­dian z XVIII w., jak Pon­tiak, Jo­seph Brant i – prze­de wszyst­kim – Te­cum­seh.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panindiański

→ pa­nin­dia­nizm


Patrz:panindianizm

Źródła:

SJP.pl

Panindyjski

obej­mu­ją­cy swym za­się­giem wszyst­kie te­re­ny Indii, od­no­szą­cy się do wszyst­kich te­re­nów Indii i ludzi za­miesz­ku­ją­cych te te­re­ny, wy­wo­dzą­cych się z tych te­re­nów


Źródła:

SJP.pl

Panini

przy­miot­nik (po­tocz­ny) od: pani


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paniny

przy­miot­nik (po­tocz­ny) od: pani


przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy do pani


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panipat

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. mia­sto w In­diach


Pa­ni­pat (hindi: पानीपत) – mia­sto w In­diach, w sta­nie Ha­ria­na. W 2001 mia­sto to za­miesz­ki­wa­ło 261 665 osób.

W mie­ście roz­wi­nę­ło się rze­mio­sło, a także prze­mysł włó­kien­ni­czy oraz spo­żyw­czy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Panisko

zgru­bie­nie od: pan; po­u­fa­le lub z po­li­to­wa­niem o panu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) ekspr. pan

 (1.2) pot. osoba ma­jęt­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panislamista

zwo­len­nik po­glą­du re­li­gij­ne­go i po­li­tycz­ne­go gło­szą­ce­go po­trze­bę po­li­tycz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu


Źródła:

SJP.pl

Panislamistka

→ pa­nis­la­mi­sta


Patrz:panislamista

Źródła:

SJP.pl

Panislamistyczny

przy­miot­nik od: pa­nis­la­mizm; zwią­za­ny z pa­nis­la­miz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pa­nis­la­miz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­nis­la­miz­mu; pa­nis­lam­ski


Źródła:

SJP.pl

Panislamizm

po­gląd re­li­gij­ny i po­li­tycz­ny gło­szą­cy po­trze­bę po­li­tycz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na re­li­gij­no-po­li­tycz­na, która głosi po­trze­bę zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu;


Pa­nis­la­mizm (z gr. "pan" = 'wszyst­ko' + 'islam') – dok­try­na re­li­gij­no-po­li­tycz­na gło­szą­ca po­trze­bę zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu i wyz­wo­le­nia się spod wpły­wów eu­ro­pej­skich. Kon­cep­cja ta pow­sta­ła na Bli­skim Wscho­dzie w XIX w. Za twór­cę pa­nis­la­miz­mu uważa się Dża­ma­la ad-Din al-Afg­ha­nie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panislamski

przy­miot­nik od: pa­nis­la­mizm; zwią­za­ny z pa­nis­la­miz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pa­nis­la­miz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­nis­la­miz­mu; pa­nis­la­mi­stycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ca­łe­go świa­ta is­la­mu

 (1.2) rel. polit. zwią­za­ny z pa­nis­la­miz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paniuchna

po­tocz­ne okre­śle­nie na ko­bie­tę, zaz­wy­czaj ładną, po­do­ba­ją­cą się innym


Źródła:

SJP.pl

Paniusia

po­tocz­ne okre­śle­nie na ko­bie­tę, zaz­wy­czaj mało in­te­li­gent­ną i pre­ten­sjo­nal­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. ko­bie­ta, zwy­kle młoda


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paniynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­nien­ka


Źródła:

Wiktionary

Paniąteczko

prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: pa­niąt­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od pan, pa­niąt­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paniątko

1. iro­nicz­nie okre­śle­nie na małą, nie­grzecz­ną dziew­czy­nę;
2. nie­mow­lę lub małe dziec­ko o bar­dzo de­li­kat­nej uro­dzie, a także dziec­ko peł­nią­ce szcze­gól­ną rolę w ro­dzi­nie lub w ja­kimś innym oto­cze­niu


Źródła:

SJP.pl

Panię

1. daw­niej: młody syn wiel­kie­go, moż­ne­go pana; młody pa­nicz;
2. (tylko w licz­bie mno­giej) w daw­nej Pol­sce szla­chec­kiej: możni pa­no­wie, ma­gna­ci


Źródła:

SJP.pl

Pank

1. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej; punk, pun­ko­wiec, pan­ko­wiec;
2. wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; pan­ko­wiec, punk, pun­ko­wiec, pan­kroc­ko­wiec, pun­kroc­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Pankejk

po­tocz­nie: na­le­śnik


Źródła:

SJP.pl

Pankejkowy

→ pan­kejk


Patrz:pankejk

Źródła:

SJP.pl

Panki

iro­nicz­ne okre­śle­nie na męż­czyz­nę ma­ją­ce­go zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, poch­le­bia­ją­ce­go sobie, wy­wyż­sza­ją­ce­go się, za­ro­zu­mia­łe­go


Panki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Panki. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Panki.

Miej­sce jed­nej z po­ty­czek pow­sta­nia stycz­nio­we­go 26 lu­te­go 1863 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pankiewicz

naz­wi­sko


Pan­kie­wicz – naz­wi­sko pol­skie (ros. i ukr. "Панкевич", wym. ros. "Pan­kie­wicz", ukr. "Pan­ke­wycz") wy­stę­pu­ją­ce w Pol­sce, na Bia­ło­ru­si i Ukra­i­nie oraz w Rosji. W Pol­sce na po­cząt­ku lat 90. no­si­ło je 3157 osób.

W 2016 w Niem­czech w książ­kach te­le­fo­nicz­nych naz­wi­sko "Pan­kie­wicz" wy­stę­po­wa­ło 28 razy, na­to­miast "Pan­ke­vich" 2 razy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panklastyt

płyn­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy i łat­wo­pal­ny uży­wa­ny jako do­da­tek do mie­sza­nek pa­li­wo­wych ra­kiet


Pan­kla­styt – cie­kły ma­te­riał wy­bu­cho­wy zło­żo­ny z cie­kłe­go pa­li­wa oraz cie­kłe­go te­trat­len­ku dia­zo­tu (#PATRZ) jako ut­le­nia­cza. Pa­li­wem mogą być np. di­siar­czek węgla, nafta, ben­zy­na, oleje ro­ślin­ne itp. i ich mie­sza­ni­ny. Wg opi­sów z XIX w. pan­kla­sty­ty są od­por­ne na ude­rze­nie i ogień (ule­ga­ją spa­le­niu, a nie wy­bu­cho­wi), a do wy­bu­chu ko­niecz­ne jest za­sto­so­wa­nie de­to­na­to­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panko

ja­poń­ska grubo kru­szo­na bułka tarta z bia­łe­go chle­ba, uży­wa­na jako pa­nier­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ro­dzaj pa­nier­ki ze zmie­lo­ne­go na pro­szek su­che­go pie­czy­wa, nie­kie­dy z przy­pra­wa­mi; pół­pro­dukt po­cho­dzą­cy z kuch­ni ja­poń­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pankooperatyzm

uto­pij­na, dzie­więt­na­sto­wiecz­na, an­giel­ska dok­try­na spo­łecz­na, upa­tru­ją­ca w or­ga­ni­zo­wa­niu spół­dziel­ni drogę do roz­wią­za­nia kon­flik­tów spo­łecz­nych i oba­le­nia ustro­ju ka­pi­ta­li­stycz­ne­go; ko­o­pe­ra­tyzm, in­te­gra­lizm spół­dziel­czy


Źródła:

SJP.pl

Pankowaty

iro­nicz­nie: ma­ją­cy zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, wy­wyż­sza­ją­cy się, za­ro­zu­mia­ły


Źródła:

SJP.pl

Pankowiec

1. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej; pun­ko­wiec, punk, pank;
2. wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; pank, punk, pun­ko­wiec, pan­kroc­ko­wiec, pun­kroc­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Pankowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pankowy

1. przy­miot­nik od: pank; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­ków, za­cho­wu­ją­cy, ubie­ra­ją­cy się tak, jak pank; pun­ko­wy;
2. od­no­szą­cy się do punk rocku, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla punk rocku; pun­ko­wy, pan­kroc­ko­wy, pun­kroc­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pankracek

zdrob­nie­nie od: Pan­kra­cy (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Pankracjon

ro­dzaj sta­ro­żyt­nej, olim­pij­skiej walki bę­dą­cej po­łą­cze­niem za­pa­sów z bok­sem; pan­kra­tion


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. hist. sta­roż. po­łą­cze­nie boksu i za­pa­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pankracjum

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych


Pan­kra­cjum ("Pan­cra­tium") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia około 10, 16 lub 21 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na Wy­spach Ka­na­ryj­skich i wzdłuż wy­brze­ży Afry­ki po Na­mi­bię, w po­łud­nio­wej Azji oraz w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pankrackowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pan­krac­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pankracostwo

Pan­kra­cy z żoną; Pan­kra­co­wie


Źródła:

SJP.pl

Pankracowie

Pan­kra­cy z żoną; Pan­kra­co­stwo


Źródła:

SJP.pl

Pankracowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pan­kra­ce­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pankracy

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) pot. nazwa pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go dla dzie­ci pt. „Pią­tek z Pan­kra­cym” lub „Okien­ko Pan­kra­ce­go”;


Pan­kra­cy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Oz­na­cza „wszech­moc­ny”, a pow­sta­ło przez zło­że­nie παν ("pan" – „wszyst­ko, wszech-”) i κρατος ("kra­tos" – „moc, siła”). W chrze­ści­jań­stwie pra­wo­sław­nym imię to uży­wa­ne jest jako przy­do­mek Chry­stu­sa; po­sia­da ono rów­nież swo­je­go świę­te­go pa­tro­na. Pan­kra­cy imie­ni­ny ob­cho­dzi 3 kwiet­nia i 12 maja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pankracyk

zdrob­nie­nie od: Pan­kra­cy (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Pankration

ro­dzaj sta­ro­żyt­nej, olim­pij­skiej walki bę­dą­cej po­łą­cze­niem za­pa­sów z bok­sem; pan­kra­cjon


Pan­kra­tion ( παγκράτιον od πᾶν − cał­ko­wi­ta, wszech oraz κρατός − siła, moc, wła­dza) − dy­scy­pli­na spor­to­wa w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, bę­dą­ca po­łą­cze­niem boksu i za­pa­sów, wpro­wa­dzo­na do pro­gra­mu sta­ro­żyt­nych igrzysk olim­pij­skich w 648 roku p.n.e.

Po­ko­na­ny za­wod­nik sy­gna­li­zo­wał pod­da­nie pod­nie­sie­niem ręki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pankreatoblastoma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. rzad­ki no­wot­wór trzust­ki wy­stę­pu­ją­cy po­ni­żej 14 roku życia, o małej zło­śli­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Pankreaton

jed­nost­ka ana­to­micz­na i czyn­no­ścio­wa trzust­ki zło­żo­na z pę­che­rzy­ka wy­dziel­ni­cze­go i prze­wo­du wy­pro­wa­dza­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Pankreatyna

pre­pa­rat otrzy­my­wa­ny ze świe­żej trzust­ki wie­przo­wej lub wo­ło­wej, sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lecz­ni­czy wy­ciąg ze zwie­rzę­cej trzust­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pankreozymina

pep­ty­do­wy hor­mon prze­wo­du po­kar­mo­we­go zbu­do­wa­ny z 33 reszt ami­nok­wa­so­wych, wy­dzie­la­ny przez błonę ślu­zo­wą dwu­nast­ni­cy; cho­le­cy­sto­ki­ni­na


Źródła:

SJP.pl

Pankrockowiec

[czy­taj: pan­kro­ko­wiec] wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; pank, pan­ko­wiec, punk, pun­ko­wiec, pun­kroc­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Pankrockowy

[czy­taj: pan­kro­ko­wy] przy­miot­nik od: pank rock (punk rock, pun­krock, punk); od­no­szą­cy się do pank rocka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pank rocka; pun­kroc­ko­wy, pun­ko­wy, pan­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pankówa

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: dziew­czy­na bę­dą­ca pun­kiem lub ubie­ra­ją­ca się po­dob­nie do pun­ków; pun­kó­wa, pun­ków­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni sub­kul­tu­ry punk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panleukopenia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. wy­so­ce za­raź­li­wa, wi­ru­so­wa cho­ro­ba ko­to­wa­tych prze­bie­ga­ją­ca z ob­ja­wa­mi za­pa­le­nia ukła­du po­kar­mo­we­go i le­u­ko­pe­nią;


Źródła:

Wiktionary

Panlogistyczny

przy­miot­nik od: pan­lo­gizm; zwią­za­ny z pan­lo­giz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pan­lo­giz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­lo­giz­mu


Źródła:

SJP.pl

Panlogizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na utoż­sa­mia­ją­ca prawa ist­nie­nia z pra­wa­mi ro­zu­mu, gło­szo­na przez G.W. Hegla


Pan­lo­gizm (gr. πᾶν, "pan" – wszyst­ko; λογιζμος, "lo­gi­dzos" – ro­zu­mo­wa­nie, rozum) – fi­lo­zo­ficz­na dok­try­na G.W.F. Hegla, gło­szą­ca toż­sa­mość bytu i my­śle­nia.

„Pan­lo­gizm” jest ide­a­li­stycz­ną te­o­rią roz­wo­ju przy­ro­dy i spo­łe­czeń­stwa. Sta­no­wi etap lo­gicz­ne­go roz­wo­ju myśli, a po­szcze­gól­ne zja­wi­ska i zda­rze­nia są ko­niecz­ny­mi mo­men­ta­mi tego roz­wo­ju (przy­ro­dy i dzie­jów ludz­kich) w pro­ce­sie re­a­li­zo­wa­nia się ab­so­lu­tu. Wła­dy­sław Ta­tar­kie­wicz pisze o "pan­lo­giz­mie" Hegla:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panmiksja

swo­bod­ne, zaz­wy­czaj przy­pad­ko­we ko­ja­rze­nie się ro­ślin lub zwie­rząt za­pład­nia­ją­cych się krzy­żo­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. przy­pad­ko­we, krzy­żo­we i swo­bod­ne ko­ja­rze­nie się osob­ni­ków jed­nej po­pu­la­cji


Pan­mik­sja – krzy­żo­wa­nie lo­so­we.

Swo­bod­ne rozm­na­ża­nie się w obrę­bie danej zbio­ro­wo­ści.

Oz­na­cza to ko­ja­rze­nie się z rów­nym praw­do­po­do­bień­stwem osob­ni­ków z każ­dej czę­ści danej po­pu­la­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panmuzułmański

od­no­szą­cy się do idei zjed­no­cze­nia wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu


Źródła:

SJP.pl

Panna

1. nie­za­męż­na ko­bie­ta
2. dziew­czy­na, na­rze­czo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która nigdy nie była mę­żat­ką, daw­niej tytuł grzecz­no­ścio­wy dla ta­kiej ko­bie­ty (obec­nie: pani)

 (1.2) dziew­czy­na, młoda ko­bie­ta

 (1.3) stpol. dzie­wi­ca

 (1.4) pot. sym­pa­tia, part­ner­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pannacjonalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. od­mia­na na­cjo­na­liz­mu dą­żą­ca do zjed­no­cze­nia wszyst­kich bli­sko zwią­za­nych kul­tu­ro­wo, na ogół są­sia­du­ją­cych na­ro­dów i grup et­nicz­nych;


Pan­na­cjo­na­lizm – od­mia­na ide­o­lo­gii na­cjo­na­li­stycz­nej, dą­żą­ca do bu­do­wy du­żych jed­no­stek pań­stwo­wych, łą­czą­cych w sobie wszyst­kie bli­sko zwią­za­ne kul­tu­ro­wo, na ogół są­sia­du­ją­ce na­ro­dy i grupy et­nicz­ne. Pod­sta­wą do zjed­no­cze­nia jest wspól­no­ta kul­tu­ro­wa („ro­dzi­na kul­tur”). Czę­sto ma po­stać ru­chów dą­żą­cych do do­łą­cze­nia do pań­stwa na­ro­do­we­go frag­men­tów te­ry­to­rium pań­stwa są­sied­nich, za­miesz­ka­łych przez od­po­wied­nie mniej­szo­ści et­nicz­ne, bę­dą­ce czę­ścią na­ro­du po­sia­da­ją­ce­go owo pań­stwo.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Panneau

[czy­taj: paNO] de­ko­ra­cyj­nie obra­mo­wa­na pła­szczyz­na ścien­na, wy­peł­nio­na ma­lo­wi­dłem lub pła­sko­rzeź­bą


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. wklę­słość lub wy­pu­kłość na ścia­nie po­kry­ta ozdob­nym re­lie­fem lub ma­lo­wi­dłem i ozdob­nie obra­mo­wa­na


Pan­ne­au (fr. pła­szczyz­na) – każda pła­szczyz­na de­ko­ra­cyj­na lub de­ko­ro­wa­na o kształ­cie pola pro­sto­kąt­ne­go, ut­wo­rzo­na w efek­cie ar­chi­tek­to­nicz­ne­go po­dzia­łu pła­szczyz­ny ścia­ny.

Ele­ment jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla okre­su ba­ro­ku i ro­ko­ka. De­ko­ra­cja może być wy­ko­na­na do­wol­ną tech­ni­ką (pła­sko­rzeź­ba, ma­lo­wi­dło, tka­ni­na itp.) na każ­dej po­wierzch­ni, np. ścia­ny, su­fi­tu, bo­a­ze­rii, pła­szczyz­ny mebli itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pannica

pan­ni­sko; ek­spre­syw­nie:
1. do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na;
2. nie­za­męż­na ko­bie­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ro­śnię­ta dziew­czy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pannisko

pan­ni­ca; ek­spre­syw­nie:
1. do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na;
2. nie­za­męż­na ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Pannoński

1. ostro­żeń pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
2. cha­ber pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
3. pszo­nak pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych;
4. krwaw­nik pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
5. gro­szek pan­noń­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;
6. ko­ni­czy­na pan­noń­ska - ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pannus

1. strzę­py chmur po­ni­żej chmu­ry opa­do­wej war­stwo­wo-de­szczo­wej;
2. za­pa­le­nie ro­gów­ki, w wy­ni­ku któ­re­go two­rzy się una­czy­nio­na tkan­ka łącz­na; wy­stę­pu­je zwy­kle w ja­gli­czym za­pa­le­niu spo­jó­wek


Pan­nus ("pan") (łac. kawał sukna, płat, łach­man, gruby płaszcz) – strzę­py chmur(y) "Stra­tus frac­tus" lub "Cu­mu­lus frac­tus", wy­stę­pu­ją­ce po­ni­żej pod­sta­wy chmu­ry opa­do­wej. Mogą two­rzyć cią­głą, ciem­ną i po­szar­pa­ną war­stwę ni­skich chmur, nie­kie­dy przy­le­ga­ją­cą do chmu­ry znaj­du­ją­cej się po­wy­żej, czę­sto przy­sła­nia­jąc ją. Są zwia­stu­na­mi zmia­ny po­go­dy. Mogą wy­stę­po­wać przed, pod­czas i po opa­dzie. Zaz­wy­czaj to­wa­rzy­szą chmu­rom "Al­to­stra­tus", "Nim­bo­stra­tus", "Cu­mu­lus" i "Cu­mu­lo­nim­bus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panoczek

z po­li­to­wa­niem o panu, chłop­cu


Źródła:

SJP.pl

Panofiksy

futro ba­ra­nie z krót­kim wło­sem


Źródła:

SJP.pl

Panofsky

[czy­taj: pa­nof­ski] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Panoftalmia

ropne za­pa­le­nie całej gałki ocz­nej


Źródła:

SJP.pl

Panometr

cy­fro­wa ka­me­ra pa­no­ra­micz­na wy­ko­rzy­sty­wa­na do two­rze­nia wir­tu­al­nych pa­no­ram i zdjęć przed­sta­wia­nych potem jako trój­wy­mia­ro­we


Źródła:

SJP.pl

Panonia

dawna pro­win­cja rzym­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) sta­roż. geogr. pro­win­cja rzym­ska po­ło­żo­na mię­dzy Sawą a Du­na­jem;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Pan­no­nia”. Zo­bacz też: Pan­no­nia – marka wę­gier­skich mo­to­cy­kli.

Pa­no­nia ( Pan­no­nia) – w sta­ro­żyt­no­ści pro­win­cja rzym­ska po­ło­żo­na mię­dzy Sawą a Du­na­jem (dzi­siej­sze te­re­ny za­chod­nich Wę­gier, wschod­niej Au­strii, pół­noc­nej Chor­wa­cji, Sło­we­nii oraz pół­noc­no-za­chod­niej Ser­bii).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panonio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: Pa­no­nia


Źródła:

Wiktionary

Panoplia

pa­no­plium;
1. pełne uz­bro­je­nie grec­kich żoł­nie­rzy w cza­sach sta­ro­żyt­nych oraz ry­ce­rzy w Śred­nio­wie­czu;
2. motyw zdob­ni­czy, któ­re­go ele­men­ta­mi są mie­cze, szty­le­ty, czę­ści uz­bro­je­nia i sztan­da­ry


Źródła:

SJP.pl

Panoplium

pa­no­plia;
1. pełne uz­bro­je­nie grec­kich żoł­nie­rzy w cza­sach sta­ro­żyt­nych oraz ry­ce­rzy w Śred­nio­wie­czu;
2. motyw zdob­ni­czy, któ­re­go ele­men­ta­mi są mie­cze, szty­le­ty, czę­ści uz­bro­je­nia i sztan­da­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) motyw de­ko­ra­cyj­no-sym­bo­licz­ny zło­żo­ny naj­czę­ściej z ele­men­tów uz­bro­je­nia, sztan­da­rów i pro­por­ców


Pa­no­plium ("ar­ma­tu­ra", "spo­lia ho­stium", z grec­kie­go πανοπλíα) – motyw de­ko­ra­cyj­no-sym­bo­licz­ny zło­żo­ny naj­czę­ściej z broni bia­łej i uz­bro­je­nia ochron­ne­go (tarcz, mie­czy, zbroi, heł­mów, czę­sto sty­li­zo­wa­nych na spar­tań­skie) i uło­żo­nych w pła­szczyź­nie pio­no­wej, sy­me­trycz­nie wokół tar­czy z her­bem wła­ści­cie­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panoplozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów


Pa­no­plo­za­ur ("Pa­no­plo­sa­u­rus") – ro­dzaj ty­re­o­fo­ra z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów (No­do­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Zo­stał opi­sa­ny w 1919 roku przez La­wren­ce'a Lambe'a w opar­ciu o nie­kom­plet­ny szkie­let od­kry­ty przez Char­le­sa Mor­tra­ma Stern­bre­ga w 1917 roku w osa­dach for­ma­cji Ju­dith River w ka­na­dyj­skiej pro­win­cji Al­ber­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panopticum

[czy­taj: pa­nop­ti­kum] pa­nop­ti­kum;
1. zbiór oso­bli­wo­ści lub wy­sta­wa rze­czy oso­bli­wych;
2. mu­ze­um, w któ­rym ek­spo­na­ta­mi są wo­sko­we fi­gu­ry przed­sta­wia­ją­ce zaz­wy­czaj ja­kieś sław­ne osoby


Źródła:

SJP.pl

Panoptikalny

oso­bli­wy, niez­wy­kły; pa­nop­ty­kal­ny


Źródła:

SJP.pl

Panoptikum

pa­nop­ti­cum;
1. zbiór oso­bli­wo­ści lub wy­sta­wa rze­czy oso­bli­wych;
2. mu­ze­um, w któ­rym ek­spo­na­ta­mi są wo­sko­we fi­gu­ry przed­sta­wia­ją­ce zaz­wy­czaj ja­kieś sław­ne osoby


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. mu­ze­um lub wy­sta­wa, która za­wie­ra zbiór oso­bli­wo­ści

 (1.2) książk. mu­ze­um, w któ­rym ek­spo­na­ta­mi są wo­sko­we fi­gu­ry przed­sta­wia­ją­ce sław­ne osoby; ga­bi­net figur wo­sko­wych

 (1.3) książk. zbiór oso­bli­wych rze­czy, osób, pojęć itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panoptykalny

oso­bli­wy, niez­wy­kły; pa­nop­ti­kal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) niez­wy­kły, dziw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panoptykon

model wię­zie­nia i spo­so­bu na­dzo­ru, za­pro­jek­to­wa­ny przez an­giel­skie­go praw­ni­ka i fi­lo­zo­fa Je­re­my'ego Bent­ha­ma oraz jego brata Sa­mu­e­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panora

tka­ni­na jed­wab­na, pół­jed­wab­na lub ba­weł­nia­na


Źródła:

SJP.pl

Panorama

1. roz­le­gły widok ja­kie­goś kra­jo­bra­zu, oglą­da­ny zwy­kle z miej­sca po­ło­żo­ne­go wyżej;
2. ry­su­nek przed­sta­wia­ją­cy taki widok, duże ma­lo­wi­dło roz­pię­te na wew­nętrz­nej ścia­nie okrą­głe­go bu­dyn­ku;
3. bu­dy­nek, w któ­rym znaj­du­je się tego typu ma­lo­wi­dło;
4. ob­szer­ne przed­sta­wie­nie ja­kie­goś za­gad­nie­nia w ut­wo­rze li­te­rac­kim lub ja­kie­goś zda­rze­nia w fil­mie, ani­ma­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­le­gły, sze­ro­ki widok


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panoramicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­no­ra­micz­ny


Źródła:

Wiktionary

Panoramiczność

wra­że­nie prze­strzen­no­ści, roz­le­gło­ści wyś­wiet­la­ne­go, po­ka­zy­wa­ne­go obra­zu, cecha cha­rak­te­ry­stycz­na dla pa­no­ram


Źródła:

SJP.pl

Panoramiczny

1. przed­sta­wio­ny za po­mo­cą pa­no­ra­my, stwa­rza­ją­cy wra­że­nie pa­no­ra­my; pa­no­ra­mo­wy;
2. o fil­mie, ani­ma­cji: wyś­wiet­la­ny na sze­ro­kim ekra­nie


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który uka­zu­je pa­no­ra­mę, pełen obraz cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panoramka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­no­ra­ma


Źródła:

Wiktionary

Panoramować

two­rzyć pa­no­ra­mę, uzy­ski­wać wra­że­nie prze­strzen­no­ści, roz­le­gło­ści wyś­wiet­la­ne­go albo po­ka­zy­wa­ne­go obra­zu


Źródła:

SJP.pl

Panoramowy

przed­sta­wio­ny za po­mo­cą pa­no­ra­my, stwa­rza­ją­cy wra­że­nie pa­no­ra­my; pa­no­ra­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Panorowy

przy­miot­nik od: pa­no­ra


Źródła:

SJP.pl

Panosza

dawny ry­cerz słu­żeb­ny, głów­nie z Ma­ło­pol­ski


Pa­no­sza (łac. "do­mi­cel­lus", lm. "do­mi­cel­li"; także "do­mi­ni­cel­lus", lm. "do­mi­ni­cel­li", zdrob­nie­nie od "do­mi­nus" "pan" bę­dą­ce za­pew­ne bo­he­miz­mem) – w daw­nej Pol­sce i w Cze­chach okre­śle­nie po­moc­ni­cze­go ry­ce­rza, nie­pa­so­wa­ne­go. Głów­szczyz­na za za­bój­stwo pa­no­szy we­dług sta­tu­tu ma­ło­pol­skie­go wy­no­si­ła 15 grzy­wien, dwu­krot­nie mniej niż za za­bi­cie wło­dy­ki i czte­ro­krot­nie mniej niż za ry­ce­rza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panoszyć

pa­no­szyć się - rzą­dzić się, wy­no­sić się nad in­nych, na­du­ży­wać wła­dzy; prze­no­śnie: wy­stę­po­wać w dużej ilo­ści, pa­no­wać, sze­rzyć się


Źródła:

SJP.pl

Panowanie

okres, w któ­rym pa­nu­ją­cy spra­wu­je wła­dzę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wła­dza

 (1.2) okres wła­dzy da­ne­go mo­nar­chy


Pa­no­wa­nie – wła­dza spra­wo­wa­na przez osobę (mo­nar­chę) w pań­stwie o ustro­ju mo­nar­chicz­nym; rów­nież okres spra­wo­wa­nia rzą­dów przez pa­nu­ją­ce­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panować

1. kró­lo­wać, być wład­cą
2. rzą­dzić czymś
3. kon­tro­lo­wać coś
4. gó­ro­wać nad czymś (np. "Ruiny zamku pa­no­wa­ły nad mia­stem.")
5. wy­stę­po­wać w okre­ślo­nym cza­sie (np. "Pa­no­wał strasz­ny upał.")


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­no­wać)

 (1.1) być panem, wład­cą kraju, kró­le­stwa

 (1.2) być panem, przy­wód­cą cze­goś

 (1.3) pod­po­rząd­ko­wy­wać coś sobie, mieć wła­dzę nad czymś

 (1.4) wy­stę­po­wać, po­ja­wiać się

 (1.5) pot. okre­ślać kogoś mia­nem pana, pod­czas gdy ta osoba nie widzi ta­kiej po­trze­by


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panowice

Pa­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Trzciel.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Ko­ściół fi­lial­ny pa­ra­fii w Brój­cach pw. Najś­więt­szej Maryi Panny Ro­kit­niań­skiej.


Źródła:

Wikipedia

Panowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panowski

zwią­za­ny z Pol­ską Aka­de­mią Nauk; PAN-owski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PAN-em, do­ty­czą­cy PAN-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panoński

przy­miot­nik od: Pa­no­nia (sta­ro­żyt­na pro­win­cja rzym­ska)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Pa­no­nią, do­ty­czą­cy Pa­no­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panpatriotyzm

ogól­ny, po­wszech­ny pa­trio­tyzm po­ję­ty jako cecha łą­czą­ca osoby, naj­czę­ściej tej samej na­ro­do­wo­ści lub o po­dob­nych prze­ko­na­niach


Źródła:

SJP.pl

Panpoetycki

przy­miot­nik od: pan­po­e­tyzm; cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla pan­po­e­tyz­mu, kie­run­ku ar­ty­stycz­ne­go na­wią­zu­ją­ce­go do niek­tó­rych za­ło­żeń fu­tu­ryz­mu i ku­biz­mu, szu­ka­ją­ce­go in­spi­ra­cji wśród sub­kul­tur lub więk­szych sku­pisk spo­łecz­no­ści, na­wią­zu­ją­cy do za­ło­żeń tego kie­run­ku (np. sztu­ka pan­po­e­tyc­ka) lub jakoś ina­czej z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Panpoetyzm

kie­ru­nek ar­ty­stycz­ny na­wią­zu­ją­cy do niek­tó­rych za­ło­żeń fu­tu­ryz­mu i ku­biz­mu, szu­ka­ją­cy in­spi­ra­cji wśród sub­kul­tur lub więk­szych sku­pisk spo­łecz­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Panpsychiczny

do­ty­czą­cy panp­sy­chiz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z panp­sy­chiz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panpsychizm

po­gląd cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fi­lo­zo­fii re­ne­san­so­wej, we­dług któ­re­go wszyst­kie ist­nie­ją­ce obiek­ty ob­da­rzo­ne są wła­ści­wo­ścia­mi psy­chicz­ny­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, który głosi, iż wszyst­kie obiek­ty ma­te­rial­ne ob­da­rzo­ne są wła­ści­wo­ścia­mi psy­chicz­ny­mi


Panp­sy­chizm – dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na gło­szą­ca, że każda rzecz ma swój umy­sło­wy czy wew­nętrz­no-psy­chicz­ny aspekt. Nie­wie­lu z panp­sy­chi­stów pod­pi­sa­ło­by się pod tezą, iż wszyst­ko ob­da­rzo­ne jest umy­słem, łącz­nie z ki­ja­mi i ka­mie­nia­mi, znacz­nie czę­ściej po­wia­da­ją oni, że rze­czom wła­ści­we są różne stop­nie wew­nętrz­nych, su­biek­tyw­nych, czy quasi-świa­do­mo­ścio­wych aspek­tów, w pew­nych przy­pad­kach po­dob­nych do na­szej świa­do­mo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panseksualista

osoba od­czu­wa­ją­ca sek­su­al­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej


Źródła:

SJP.pl

Panseksualistka

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca sek­su­al­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej


Źródła:

SJP.pl

Panseksualizm

1. sek­su­al­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej; pan­sek­su­al­ność, om­ni­sek­su­a­lizm, om­ni­sek­su­al­ność;
2. po­strze­ga­nie wszel­kich zja­wisk życia w ka­te­go­riach sek­su­al­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. seks. po­strze­ga­nie wszel­kich zja­wisk w świe­cie przez pryz­mat sek­su­al­ny;

 (1.2) seks. po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci, bądź toż­sa­mo­ści płcio­wej


Nie mylić z: pan­sek­su­al­ność.

Pan­sek­su­a­lizm – po­gląd, we­dług któ­re­go głów­nym mo­to­rem ludz­kie­go dzia­ła­nia jest popęd sek­su­al­ny, każde dzia­ła­nie można wy­tłu­ma­czyć mo­ty­wa­mi sek­su­al­ny­mi. Obec­nie te­o­ria ta nie znaj­du­je pot­wier­dze­nia. Za­rzut pan­sek­su­a­liz­mu czę­sto sta­wia­ny jest psy­cho­a­na­li­zie, ze wzglę­du na twier­dze­nie Fre­u­da o fun­da­men­tal­nym zna­cze­niu li­bi­do (choć Freud ro­zu­miał li­bi­do sze­rzej niż je­dy­nie popęd sek­su­al­ny i się od ta­kie­go po­dej­ścia odże­gny­wał).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panseksualność

sek­su­al­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej; pan­sek­su­a­lizm, om­ni­sek­su­a­lizm, om­ni­sek­su­al­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci, bądź toż­sa­mo­ści płcio­wej;


Nie mylić z: pan­sek­su­a­lizm.

Pan­sek­su­al­ność – sek­su­al­ny, ro­man­tycz­ny lub emo­cjo­nal­ny po­ciąg do osób nie­za­leż­nie od ich płci lub toż­sa­mo­ści płcio­wej. Osoby pan­sek­su­al­ne mogą okre­ślać sie­bie jako osoby „” ( gen­der-blind), za­pew­nia­jąc, że kwe­stie płci kul­tu­ro­wej i płci nie są czyn­ni­ka­mi wpły­wa­ją­cy­mi na ich ro­man­tycz­ny lub sek­su­al­ny po­ciąg do in­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panseksualny

do­ty­czą­cy pan­sek­su­a­liz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) psych. do­ty­czą­cy pan­sek­su­a­liz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panslawista

zwo­len­nik ruchu po­li­tycz­ne­go opar­te­go na idei zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów sło­wiań­skich


Źródła:

SJP.pl

Panslawistka

zwo­len­nicz­ka ruchu po­li­tycz­ne­go opar­te­go na idei zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów sło­wiań­skich


Źródła:

SJP.pl

Panslawistyczny

od­no­szą­cy się do pans­la­wiz­mu lub pans­la­wi­sty; pan­sło­wiań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z pans­la­wiz­mem, do­ty­czą­cy pans­la­wiz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panslawizm

ruch po­li­tycz­ny opar­ty na idei zjed­no­cze­nia wszyst­kich ludów sło­wiań­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ruch ide­o­wy dą­żą­cy do zjed­no­cze­nia Sło­wian ba­zu­ją­cy na jed­no­ści kul­tu­ro­wo-ję­zy­ko­wej na­ro­dów sło­wiań­skich;


Pans­la­wizm ( παν- "pan-" „wszech-” + Slavi „Sło­wia­nie”) – ruch kul­tu­ral­no-po­li­tycz­ny o róż­no­rod­nym za­bar­wie­niu po­li­tycz­nym, pow­sta­ły w Cze­chach na po­cząt­ku XIX wieku, dą­żą­cy do wyz­wo­le­nia, a na­stęp­nie zjed­no­cze­nia po­li­tycz­ne­go, go­spo­dar­cze­go i kul­tu­ral­ne­go Sło­wian. Pier­wot­nie ter­min ten był sto­so­wa­ny dla okre­śle­nia ję­zy­ko­wej i kul­tu­ral­nej wspól­no­ty na­ro­dów sło­wiań­skich. W XIX wieku pans­la­wizm zna­lazł wielu zwo­len­ni­ków w kra­jach za­miesz­ki­wa­nych przez Sło­wian.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pansofia

ruch fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny zmie­rza­ją­cy do osią­gnię­cia wie­dzy uni­wer­sal­nej, za­po­cząt­ko­wa­ny w Niem­czech w XVI w.


Pan­so­fia (gr. „wszech­mą­drość, wsze­chwie­dza” od "pan" „wszyst­ko” i "sop­hia" „mą­drość, wie­dza”) – ruch fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny od­no­szą­cy się do osią­gnię­cia wie­dzy uni­wer­sal­nej. W kon­tek­ście pe­da­go­gicz­nym po­wią­za­ny z Janem Ámosem Ko­meń­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pansoficzny

po­sia­da­ją­cy, pre­zen­tu­ją­cy pełną wie­dzę o świe­cie, wy­ni­ka­ją­cy z ta­kiej wie­dzy (np. pan­so­ficz­ne po­cho­dze­nie) lub stwa­rza­ją­cy moż­li­wość jej na­by­cia


Źródła:

SJP.pl

Pansomatyzm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, że ist­nie­ją tylko rze­czy, kon­kre­ty, które można w jakiś spo­sób po­czuć, zo­ba­czyć oraz ne­gu­ją­cy sa­mo­dziel­ne ist­nie­nie zda­rzeń, sto­sun­ków; kon­kre­tyzm, reizm


Źródła:

SJP.pl

Panspermia

kon­cep­cja pow­sta­nia życia na ziemi, we­dług któ­rej cząst­ki żywej ma­te­rii prze­do­sta­ły się na zie­mię wraz pro­mie­nio­wa­niem świetl­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. kon­cep­cja roz­prze­strze­nia­nia się "za­rod­ni­ków" życia we wszechś­wie­cie;


Pan­sper­mia (ze sta­rogr. "πᾶν (pan)" – wszyst­ko i "σπέρμα (sper­ma)" – na­sie­nie) – hi­po­te­za, zgod­nie z którą życie roz­prze­strze­nia się wśród ciał nie­bie­skich dzię­ki na­tu­ral­nym pro­ce­som, np. po­przez me­te­o­ry­ty. Przy­kła­dem pan­sper­mii jest hi­po­te­za, że życie na Ziemi nie pow­sta­ło na niej, ale do­sta­ło się na nią w po­sta­ci pro­stych jed­no­ko­mór­ko­wych or­ga­niz­mów lub ich przetr­wal­ni­ków z in­nych ciał nie­bie­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panspermizm

te­o­ria gło­szą­ca pow­sta­nie życia na Ziemi za spra­wą mi­kro­or­ga­niz­mów po­cho­dzą­cych z me­te­o­ry­tów


Źródła:

SJP.pl

Pansłowiański

od­no­szą­cy się do pans­la­wiz­mu lub pans­la­wi­sty; pans­la­wi­stycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) obej­mu­ją­cy wszyst­kie kraje sło­wiań­skie

 (1.2) zwią­za­ny z pans­la­wiz­mem

 (1.3) jęz. zwią­za­ny z ję­zy­kiem mię­dzy­sło­wiań­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pantagrueliczny

niez­na­ją­cy miary w ko­rzy­sta­niu z uciech, ru­basz­ny, bez­ce­re­mo­nial­ny (od bo­ha­te­ra fan­ta­stycz­no-sa­ty­rycz­nej epo­pei "Gar­gan­tua i Pan­ta­gru­el" F. Re­be­la­is'go)


przy­miot­nik

 (1.1) książk. swo­bod­nie i bez­tro­sko ko­rzy­sta­ją­cy z uciech i okaz­ji życia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pantagruelizm

po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się uży­wa­niem życia, ży­wio­ło­wym, spon­ta­nicz­nym za­cho­wa­niem i ru­basz­nym hu­mo­rem (od bo­ha­te­ra fan­ta­stycz­no-sa­ty­rycz­nej epo­pei "Gar­gan­tua i Pan­ta­gru­el" F. Re­be­la­is'go)


Źródła:

SJP.pl

Pantaleon

śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny bę­dą­cy swo­i­ste­go ro­dza­ju po­łą­cze­niem for­te­pia­nu z cym­ba­ła­mi; pan­ta­lon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Pan­ta­le­on – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go ( Πανταλέων). Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów παντα oz­na­cza­ją­ce­go "wszyst­ko" i λέων oz­na­cza­ją­ce­go "lew". We­dług innej wer­sji Παντελεήμων (Pan­te­lej­mon) - „naj­mi­ło­ści­wszy”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantalion

śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny bę­dą­cy po­łą­cze­niem for­te­pia­nu i ksy­lo­fo­nu


Źródła:

SJP.pl

Pantalon

śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny bę­dą­cy swo­i­ste­go ro­dza­ju po­łą­cze­niem for­te­pia­nu z cym­ba­ła­mi; pan­ta­le­on


Źródła:

SJP.pl

Pantalonada

gro­te­sko­wa farsa, błaz­no­wa­nie, bu­fo­na­da, zaz­wy­czaj kiep­skie przed­sta­wie­nie ko­micz­ne, ro­dzaj bur­le­ski


Źródła:

SJP.pl

Pantalone

jedna z naj­star­szych po­sta­ci z com­me­dia dell'arte, przed­sta­wia­na jako sta­rzec, koch­li­wy i zrzęd­ny ku­piec we­nec­kie­go po­cho­dze­nia; pan­ta­lon


Pan­ta­lo­ne − jedna z głów­nych po­sta­ci (masek „ko­micz­nych”) com­me­dia dell’arte.

Z za­wo­du ku­piec we­nec­ki jest star­cem z mimów, zro­dzo­nym na nowo w re­ne­san­so­wej Eu­ro­pie, oba­wia­ją­cym się wszel­kie­go za­gro­że­nia, skłon­nym wtrą­cać się do po­li­ty­ki. Ro­gacz, oszu­ki­wa­ny oj­ciec, za­wsze sta­no­wi źró­dło śmie­chu pod­szy­te­go okru­cień­stwem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pantalonki

ro­dzaj bar­dzo sze­ro­kich spod­ni


Źródła:

SJP.pl

Pantalony

żar­to­bli­we okre­śle­nie na port­ki lub spod­nie, naj­czę­ściej sze­ro­kie, po­sze­rza­ne lub niez­grab­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bie­liz­na z dłu­gi­mi no­gaw­ka­mi


Pan­ta­lo­ny (z fr. "pan­ta­lon") – spod­nie, także mun­du­ro­we w woj­sku, m.in. pol­skim w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku. W innym zna­cze­niu to bie­liz­na przy­kry­wa­ją­ca nogi, no­szo­na przez ko­bie­ty, dziew­czę­ta i bar­dzo mło­dych chłop­ców w końcu pier­wszej po­ło­wy XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantalowice

Pan­ta­lo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­wor­skim, w gmi­nie Kań­czu­ga. Ma sta­tus so­łect­wa.


Źródła:

Wikipedia

Pantarka

udo­mo­wio­ny ptak z rzędu ku­ra­ków, o bia­łym, sza­rym lub nie­bie­ska­wym upie­rze­niu w jasne cętki; per­licz­ka, per­li­ca


Źródła:

SJP.pl

Pantałyk

tylko w wy­ra­że­niu: zbić (zbi­jać) kogoś z pan­ta­ły­ku - po­zba­wić (po­zba­wiać) kogoś pew­no­ści sie­bie, wpra­wić (wpra­wiać) w za­kło­po­ta­nie; zbić (zbi­jać) kogoś z tropu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tylko w zwro­cie zbić z pan­ta­ły­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panteista

osoba gło­szą­ca po­glą­dy utoż­sa­mia­ją­ce Boga z przy­ro­dą i za­cho­dzą­cy­mi w niej zja­wi­ska­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wyz­na­ją­ca pan­te­izm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panteistka

ko­bie­ta gło­szą­ca po­glą­dy utoż­sa­mia­ją­ce Boga z przy­ro­dą i za­cho­dzą­cy­mi w niej zja­wi­ska­mi


Źródła:

SJP.pl

Panteisto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pan­te­i­sta


Źródła:

Wiktionary

Panteistyczny

przy­miot­nik od: pan­te­izm; zwią­za­ny z pan­te­iz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pan­te­iz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­te­iz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy pan­te­iz­mo­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Panteizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny i re­li­gij­ny utoż­sa­mia­ją­cy Boga z przy­ro­dą i za­cho­dzą­cy­mi w niej zja­wi­ska­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. rel. po­gląd, że Bo­giem jest wszechś­wiat, ubó­stwie­nie na­tu­ry;


Pan­te­izm (z gr. "pan" „wszyst­ko”, "theos" „Bóg”) – po­gląd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny (nie­kie­dy te­o­lo­gicz­ny) utoż­sa­mia­ją­cy świat z Bo­giem lub ab­so­lu­tem. Ne­gu­je ist­nie­nie boga oso­bo­we­go, głosi zaś prze­ni­ka­nie ab­so­lu­tu we wszyst­kie sub­stan­cje jakie ist­nie­ją. Pan­te­izm czę­sto łą­czył się z ide­a­mi ro­zum­ne­go roz­wo­ju wszechś­wia­ta, jed­no­ści, wiecz­no­ści oraz ży­wo­ści świa­ta ma­te­rial­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panten

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pantenol

al­ko­hol po­li­hy­drok­sy­lo­wy, skład­nik leków i kos­me­ty­ków


Pan­te­nol, dek­span­te­nol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ko­ho­li po­li­hy­drok­sy­lo­wych, ana­log kwasu pan­to­te­no­we­go, jedna z sub­stan­cji sta­no­wią­cych wi­ta­mi­nę B5. Dek­span­te­nol (izo­mer) ulega w or­ga­niz­mie prze­mia­nie do kwasu pan­to­te­no­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panteon

1. grec­ka i rzym­ska świą­ty­nia, w któ­rej czczo­no wszyst­kie bó­stwa;
2. ogół bóstw po­wią­za­nych z sobą w sy­stem za­leż­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­roż. ar­chit. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie świą­ty­nia poś­wię­co­na wszyst­kim bogom;

 (1.2) ogół bogów ja­kiejś re­li­gii;

 (1.3) ar­chit. bu­dy­nek lub bu­dow­la, w któ­rej spo­czy­wa­ją zwło­ki lub pom­ni­ki wiel­kich ludzi

 (1.4) przen. ogół naj­wy­bit­niej­szych przed­sta­wi­cie­li na­ro­du albo ja­kiejś dzie­dzi­ny sztu­ki


Pan­te­on (gr. "pant­he­on": "pan" – wszy­stek + "theos" – bóg) to:

Pan­te­o­ny były po­pu­lar­ne zwła­szcza w okre­sie ce­sar­stwa rzym­skie­go. Naj­bar­dziej zna­nym za­byt­kiem tego okre­su jest Pan­te­on w Rzy­mie.

W XVI wieku za­czę­to na­śla­do­wać za­byt­ki rzym­skie. Wzo­ru­jąc się na Pan­te­o­nie, bu­do­wa­no w for­mie ro­tun­dy ma­u­zo­lea, a nawet pa­wi­lo­ny ogro­do­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantera

ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Pant­he­ra par­dus); lam­part, le­o­pard


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. lam­part

 (1.2) pot. wojsk. czołg nie­miec­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panterka

1. młoda pan­te­ra;
2. po­pu­lar­ny w woj­sku ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia w cha­rak­te­ry­stycz­ne brą­zo­wa­we i zie­lon­ka­we plamy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pan­te­ra

 (1.2) deseń w pla­ma­a­my, przy­po­mi­na­ją­cy ko­lo­rem i ukła­dem wzór na skó­rze pan­te­ry

 (1.3) środ. wojsk. okry­cie wierzch­nie (wia­trów­ka, ska­fan­der lub bluza) w ko­lo­rze ciem­no­zie­lo­nym w żół­to­bru­nat­ne pla­ma­a­my


Pan­ter­ka ("Chro­mi­lep­tes al­ti­ve­lis") – ga­tu­nek ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych (Ser­ra­ni­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Chro­mi­lep­tes". Bywa pre­zen­to­wa­na w du­żych ak­wa­riach mor­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panterkowy

→ pan­ter­ka


Patrz:panterka

Źródła:

SJP.pl

Pantero

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pan­te­ra


Źródła:

Wiktionary

Panterołak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fant. czło­wiek, któ­re­go jedną z form jest pan­te­ra


Źródła:

Wiktionary

Panteutoński

zwią­za­ny nieg­dyś z całą na­ro­do­wo­ścią nie­miec­ką, krzy­żac­ką, łą­czą­cy wszyst­kie osoby tej na­ro­do­wo­ści, do­ty­czą­cy ich


Źródła:

SJP.pl

Pantizokracja

spo­sób or­ga­ni­za­cji spo­łe­czeń­stwa, w któ­rym wszy­scy jed­no­cze­śnie spra­wu­ją naj­waż­niej­sze urzę­dy, obec­nie uwa­ża­ny za uto­pię


Źródła:

SJP.pl

Pantocyd

nazwa hand­lo­wa środ­ka od­ka­ża­ją­ce­go sto­so­wa­ne­go do de­zyn­fek­cji wody, ran i po­wierzch­ni


Źródła:

SJP.pl

Pantodonty

Pan­to­don­ty ("Pan­to­don­ta") – po­drząd lub rząd wy­mar­łych ssa­ków ło­ży­sko­wych.

Znane były od pa­le­o­ce­nu (za­miesz­ki­wa­ły wtedy Azję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Jeden zaś wczes­ny ro­dzaj, "Al­ci­de­dor­bi­gnya", od­na­le­zio­ny zo­stał w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. O ile w pa­le­o­ce­nie do­ra­sta­ły roz­mia­rów dzi­siej­sze­go kota, o tyle w eo­ce­nie roz­wi­nę­ły się z nich ro­śli­no­żer­cy wiel­ko­ści krowy, naj­więk­sze lą­do­we stwo­rze­nia tam­tych cza­sów. Wy­mar­ły nagle w środ­ko­wym eo­ce­nie.


Źródła:

Wikipedia

Pantofag

zwie­rzę wszyst­ko­żer­ne


Źródła:

SJP.pl

Pantofel

1. lek­kie obu­wie bez cho­le­wek;
2. iro­nicz­nie o mężu ule­ga­ją­cym we wszyst­kim żonie; pan­to­flarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. ro­dzaj obu­wia no­szo­ne­go w domu

 (1.2) obuw. ro­dzaj lek­kie­go, płyt­kie­go, wsu­wa­ne­go buta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rzad. pot. zob. pan­to­flarz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pantofelek

1. zdrob­nie­nie od: pan­to­fel;
2. pier­wot­niak, mi­kro­sko­pij­ne ży­jąt­ko o wy­dłu­żo­nym ciele po­kry­tym rzę­ska­mi, przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem pan­to­fe­lek (bucik)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pan­to­fel

 (1.2) mały pan­to­fel

 (1.3) etui w kształ­cie ma­łe­go pan­to­fla

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­ra­me­cium ca­u­da­tum|Eh­renb.|ref=tak., ga­tu­nek pier­wot­nia­ka na­le­żą­cy do typu orzę­sków;

 (2.2) zool. jed­no­ko­mór­ko­wiec z ga­tun­ku pan­to­fe­lek (2.1)


Pan­to­fe­lek ("Pa­ra­me­cium ca­u­da­tum"), pan­to­fe­lek ogo­nia­sty – pro­tist zwie­rzę­cy (pier­wot­niak) na­le­żą­cy do typu orzę­sków (Ci­lia­ta) z pod­gro­ma­dy rów­no­rzę­sych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantofelki

1. zdrob­nie­nie od: pan­to­fel;
2. pier­wot­niak, mi­kro­sko­pij­ne ży­jąt­ko o wy­dłu­żo­nym ciele po­kry­tym rzę­ska­mi, przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem pan­to­fe­lek (bucik)


Pan­to­fel­ki ("Pa­ra­me­cium") – ro­dzaj „pro­ti­stów zwie­rzę­cych” (Pier­wot­nia­ki) na­le­żą­ce do typu orzę­sków (Ci­lia­ta) z pod­gro­ma­dy rów­no­rzę­sych.

Pro­ti­sty na­le­żą­ce do tego ro­dza­ju mają kształt wy­dłu­żo­ny, cy­ga­ro­wa­ty, owal­ny lub pan­to­fel­ko­wa­ty. Osią­ga­ją roz­miar od 120 μm do 350 μm. Ciało z zew­nątrz po­kry­te jest rzę­da­mi rzę­sek oraz wy­po­sa­żo­ne w tzw. tri­cho­cy­sty. Rzę­ski po­kry­wa­ją­ce ciało służą do po­ru­sza­nia się i zdo­by­wa­nia po­kar­mu. Ciało ota­cza żywa osło­na zwana pel­li­ku­lą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pantofelkowy

przy­miot­nik od: pan­to­fe­lek; od­no­szą­cy się do pan­to­fel­ka, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­to­fel­ka


Źródła:

SJP.pl

Pantofelnik

jed­no­rocz­na by­li­na lub niski krzew o cha­rak­te­ry­stycz­nych nie­wiel­kich i owal­nych kwia­tach, naj­czę­ściej w ko­lo­rze po­ma­rań­czo­wym; pan­to­flik, kal­ce­o­la­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na ozdob­na o du­żych, barw­nych, war­go­wych kwia­tach


Pan­to­fel­nik, kal­ce­o­la­ria ("Cal­ce­o­la­ria") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny "Cal­ce­o­la­ria­ce­ae". Obej­mu­je ok. 300–390 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją od środ­ko­we­go Mek­sy­ku, po­przez Ame­ry­kę Środ­ko­wą i Po­łud­nio­wą do Ziemi Ogni­stej. W Mek­sy­ku ro­śnie jed­nak tylko kilka ga­tun­ków. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie ga­tun­ko­we wy­stę­pu­je w An­dach w Peru, Chile i Ar­gen­ty­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantoflarski

przy­miot­nik od: pan­to­flar­stwo; zwią­za­ny z pan­to­flar­stwem, od­no­szą­cy się do pan­to­flar­stwa


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wy­ro­bem pan­to­fli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pantoflarstwo

1. zawód pan­to­fla­rza, pro­ces wy­ra­bia­nia mięk­kie­go do­mo­we­go obu­wia bez cho­le­wek;
2. iro­nicz­nie o za­cho­wa­niu męż­czyz­ny ule­ga­ją­ce­go we wszyst­kim żonie


Źródła:

SJP.pl

Pantoflarz

1. osoba trud­nią­ca się wy­ra­bia­niem mięk­kie­go do­mo­we­go obu­wia bez cho­le­wek;
2. iro­nicz­nie o mężu ule­ga­ją­cym we wszyst­kim żonie; pan­to­fel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na po­tul­ny, ule­ga­ją­cy ko­bie­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pantofle

1. lek­kie obu­wie bez cho­le­wek;
2. iro­nicz­nie o mężu ule­ga­ją­cym we wszyst­kim żonie; pan­to­flarz


Pan­to­fle (z wł. "pan­to­fo­le" lub z fr. "pan­to­u­fle") – pier­wot­nie mięk­ki, wy­god­ny i kom­for­to­wy ro­dzaj obu­wia przez­na­czo­ny do uży­cia w domu (kap­cie, bam­bo­sze). Współ­cze­śnie po­ję­cie utoż­sa­mia­ne zaz­wy­czaj z ele­ganc­ki­mi wyj­ścio­wy­mi pół­bu­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pantoflik

jed­no­rocz­na by­li­na lub niski krzew o cha­rak­te­ry­stycz­nych nie­wiel­kich i owal­nych kwia­tach, naj­czę­ściej w ko­lo­rze po­ma­rań­czo­wym; pan­to­fel­nik, kal­ce­o­la­ria


Źródła:

SJP.pl

Pantoflisko

zgru­bie­nie od: pan­to­fel


Źródła:

SJP.pl

Pantoflowy

1. przy­miot­nik od: pan­to­fel; bę­dą­cy czę­ścią pan­to­fla (np. po­desz­wa pan­to­flo­wa), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego typu obu­wia, zwią­za­ny z nim;
2. roz­prze­strze­nia­ny ust­nie w spo­sób plot­kar­ski (np. wia­do­mość pan­to­flo­wa) lub zwią­za­ny z plot­kar­stwem (np. pocz­ta pan­to­flo­wa)


Źródła:

SJP.pl

Pantograf

1. przy­rząd kre­ślar­ski do po­więk­sza­nia lub zmniej­sza­nia ry­sun­ków
2. no­ży­co­wy od­bie­rak prądu na tram­wa­jach i lo­ko­mo­ty­wach elek­trycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd kre­ślar­ski do wy­ko­ny­wa­nia po­więk­szeń lub pom­niej­szeń;

 (1.2) techn. mot. kon­struk­cja słu­żą­ca do po­bie­ra­nia prądu z na­po­wietrz­nej sieci trak­cyj­nej przez po­ja­zdy szy­no­we;

 (1.3) techn. żegl. urzą­dze­nie słu­żą­ce do mo­co­wa­nia sil­ni­ka przy­czep­ne­go na ma­łych jach­tach ża­glo­wych;

 (1.4) mebl. ro­zbu­do­wa­ny przy­rząd peł­nią­cy rolę wie­sza­ka w no­wo­czes­nych sza­fach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantografia

zmie­nia­nie skali ry­sun­ku, mapy lub po­dob­nych obra­zów przy po­mo­cy pan­to­gra­fu


Źródła:

SJP.pl

Pantografowy

do­ty­czą­cy pan­to­gra­fu


Źródła:

SJP.pl

Pantokaina

silny śro­dek do znie­czu­leń miej­sco­wych lub od­ka­ża­nia przy­rzą­dów le­kar­skich


Źródła:

SJP.pl

Pantokrator

motyw zdob­ni­czy uka­zu­ją­cy Chry­stu­sa jako sę­dzie­go sie­dzą­ce­go na po­trój­nej tęczy z ot­war­tą księ­gą w ręku; Pan­to­kra­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) iko­nogr. ma­lar­ski spo­sób przed­sta­wie­nia Chry­stu­sa jako wszech­wład­cy i sę­dzie­go wsze­chrze­czy – z Bi­blią i ge­stem bło­go­sła­wień­stwa;


Pan­to­kra­tor ("Wszech­wład­ca", "Pan wszyst­kie­go", gr. Παντοκρατωρ) – w iko­no­gra­fii przed­sta­wie­nie Je­zu­sa Chry­stu­sa jako wład­cy i sę­dzie­go Wszechś­wia­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantometr

pro­to­typ te­o­do­li­tu, ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go uży­wa­ne­go nieg­dyś do po­mia­rów kątów po­zio­mych i pio­no­wych na okre­ślo­nym ob­sza­rze


Pan­to­metr – ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go, który służy do ge­o­de­zyj­nych po­mia­rów kątów na okre­ślo­nym ob­sza­rze Ziemi.

Pan­to­metr skła­da się z dwóch wal­ców, na któ­rych znaj­du­je się po­dział­ka oraz prze­zier­nik. Te walce są do sie­bie stycz­ne oraz mogą one się obra­cać wokół wspól­nej osi obro­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pantomima

wi­do­wi­sko sce­nicz­ne, w któ­rym treść prze­ka­zy­wa­na jest przez ak­to­rów bez uży­cia słów, a je­dy­nie za po­mo­cą ge­stów i mi­mi­ki; pan­to­mi­na, mi­mo­dram, mi­mo­dra­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. wi­do­wi­sko sce­nicz­ne, w któ­rym treść prze­ka­zy­wa­na jest tylko za po­mo­cą ruchu;


Pan­to­mi­ma (mi­mo­dram) – ro­dzaj przed­sta­wie­nia, w któ­rym aktor (mim) nie używa głosu, tylko od­gry­wa przed­sta­wie­nie, uży­wa­jąc ruchu, mowy ciała i ge­stów. Czę­sto, ale nie za­wsze, ma po­ma­lo­wa­ną twarz na biało. Teatr pan­to­mi­my ma "dwie ty­po­we po­sta­cie". Pier­wsza z nich to ko­me­dia słu­żą­ca łat­wej roz­ryw­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantomimiczny

pan­to­mi­mo­wy;
1. → pan­to­mi­ma;
2. prze­ka­zu­ją­cy in­for­ma­cje za po­mo­cą ge­stów i mi­mi­ki, bez uży­cia słów


Źródła:

SJP.pl

Pantomimik

sztu­ka przed­sta­wia­nia pan­to­mim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. aktor mi­micz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pantomimika

sztu­ka przed­sta­wia­nia pan­to­mim


Źródła:

SJP.pl

Pantomimista

osoba wy­sta­wia­ją­ca pan­to­mi­my lub gra­ją­ca w pan­to­mi­mach; pan­to­mi­mik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. aktor wy­stę­pu­ją­cy w pan­to­mi­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pantomimistka

ko­bie­ta wy­sta­wia­ją­ca pan­to­mi­my lub gra­ją­ca w pan­to­mi­mach


Źródła:

SJP.pl

Pantomimowy

pan­to­mi­micz­ny;
1. → pan­to­mi­ma;
2. prze­ka­zu­ją­cy in­for­ma­cje za po­mo­cą ge­stów i mi­mi­ki, bez uży­cia słów


Źródła:

SJP.pl

Pantomina

wi­do­wi­sko sce­nicz­ne, w któ­rym treść prze­ka­zy­wa­na jest przez ak­to­rów bez uży­cia słów, a je­dy­nie za po­mo­cą ge­stów i mi­mi­ki; pan­to­mi­ma, mi­mo­dram, mi­mo­dra­ma


Źródła:

SJP.pl

Pantomograf

apa­rat rent­ge­now­ski do wy­ko­ny­wa­nia pa­no­ra­micz­nych zdjęć zębów, szczę­ki i żu­chwy (pan­to­mo­gra­mów)


Źródła:

SJP.pl

Pantomografia

me­to­da ba­da­nia ra­dio­lo­gicz­ne­go, umoż­li­wia­ją­ce­go ocenę stanu zdro­wia ca­łe­go uzę­bie­nia


Źródła:

SJP.pl

Pantomograficzny

→ pan­to­mo­gram


Patrz:pantomogram

Źródła:

SJP.pl

Pantomogram

zdję­cie pa­no­ra­micz­ne uka­zu­ją­ce całą szczę­kę i żu­chwę jed­no­cze­śnie


Pan­to­mo­gram, zdję­cie pan­to­mo­gra­ficz­ne (zbit­ka wy­ra­zo­wa "pa­no­ra­ma" + "to­mo­gram") – zdję­cie rent­ge­now­skie struk­tur za­krzy­wio­nych szczę­ki i żu­chwy, do wy­ko­na­nia któ­re­go uży­wa­ny jest pan­to­mo­graf. Czę­sto na­zy­wa­ne po­tocz­nie zdję­ciem pa­no­ra­micz­nym.

Or­to­pan­to­mo­gram (skrót OPG) to pan­to­mo­gram wy­ko­na­ny w pro­jek­cji or­to­ra­dial­nej, co oz­na­cza, że pro­mień pa­da­ją­cy na kli­szę prze­cho­dzi przez każdy ząb pro­sto­pad­le do krzy­wiz­ny wy­rost­ka zę­bo­do­ło­we­go w tym miej­scu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pantopizm

za­ło­że­nie na­u­ko­we, we­dług któ­re­go pow­sta­nie no­we­go ga­tun­ku or­ga­niz­mów może za­cho­dzić jed­no­cze­śnie w wielu miej­scach o bar­dzo po­dob­nych wa­run­kach śro­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Pantopon

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go sto­so­wa­ne­go przy sil­nym bólu, za­wie­ra­ją­ce­go mie­szan­kę al­ka­lo­i­dów opium (głów­nie mor­fi­nę, ko­de­i­nę, te­ba­i­nę i pa­pa­we­ry­nę); Om­no­pon


Źródła:

SJP.pl

Pantoprazol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy in­hi­bi­to­rów pompy pro­to­no­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek ga­strycz­ny z grupy in­hi­bi­to­rów pompy pro­to­no­wej;


Pan­to­pra­zol ( pan­to­pra­zo­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy in­hi­bi­to­rów pompy pro­to­no­wej, zmniej­sza­ją­cy wy­dzie­la­nie do świa­tła żo­łąd­ka jonów wo­do­ro­wych. Jest sto­so­wa­ny głów­nie w te­ra­pii cho­ro­by wrzo­do­wej, także w te­ra­pii cho­ro­by re­fluk­so­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pantostat

uni­wer­sal­ny apa­rat elek­trycz­ny do za­bie­gów le­kar­skich i kos­me­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Pantotenowy

taki, który za­wie­ra wi­ta­mi­nę z grupy wi­ta­min B, taki, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest ta wi­ta­mi­na


Źródła:

SJP.pl

Pantragizm

ogół pojęć i zasad opi­su­ją­cych teatr, jego za­da­nia, formę i rolę we współ­czes­nym świe­cie


Źródła:

SJP.pl

Pantropa

za­da­nie sza­ra­dziar­skie po­le­ga­ją­ce na wpi­sy­wa­niu ko­lej­nych liter od­gad­nię­tych słów w pola po­łą­czo­ne ze sobą linią


Pan­tro­pa (z grec­kie­go pan=wszech + tro­pos=zwrot) – ro­dzaj dia­gra­mo­we­go za­da­nia sza­ra­dziar­skie­go.

Dia­gram pan­tro­py skła­da się z pól, do któ­rych wpi­su­je się od­ga­dy­wa­ne wy­ra­zy od­ga­dy­wa­ne na pod­sta­wie de­fi­ni­cji. Wy­ra­zy te są wpi­sy­wa­ne w wyz­na­czo­ne po­gru­bio­ny­mi kra­wę­dzia­mi lub wska­za­ne od­cin­ka­mi linii ła­ma­nej ciągi kra­tek. Roz­wią­za­nie pan­tro­py od­czy­tu­je się naj­czę­ściej rzę­da­mi w oz­na­czo­nych krat­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pantum

utwór li­rycz­ny wy­wo­dzą­cy się z ma­laj­skiej po­ez­ji lu­do­wej; pan­tun


Pan­tum ("pan­tun") – pow­sta­ła w XV w. ma­laj­ska forma wier­sza, zbu­do­wa­na ze strof czte­ro­wer­so­wych, ry­mo­wa­nych (z ukła­dem rymów "abab" lub "abba") bądź nie­ry­mo­wa­nych, w któ­rej każdy 2. i 4. wers jed­nej stro­fy pow­ta­rza się jako wers 1. i 3. stro­fy na­stęp­nej. Wiersz koń­czy się wraz z ko­lej­ną zwrot­ką albo na­stę­pu­je po­wrót do wer­sów 1. i 3. pier­wszej stro­fy (je­dy­nych dotąd nie­u­ży­tych) i umie­szcze­nie ich jako 2. i 4. (lub 4. i 2.) w ostat­niej stro­fie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pantun

utwór li­rycz­ny wy­wo­dzą­cy się z ma­laj­skiej po­ez­ji lu­do­wej; pan­tum


Pan­tun – utwór li­rycz­ny wy­wo­dzą­cy się z po­ez­ji ma­laj­skiej. Ma po­stać czte­ro­wer­su. Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pan­tu­nów jest to, że dwa pier­wsze wersy uka­zu­ją pe­wien obraz (cza­sem sy­tu­a­cję), na­to­miast dwa ko­lej­ne sta­no­wią re­flek­sję luźno sko­ja­rzo­ną z tym obra­zem. Treść re­flek­sji może być sen­ten­cją fi­lo­zo­ficz­ną, mo­ra­li­stycz­ną lub przy­bie­ra lżej­szą formę afo­ryz­mu mi­łos­ne­go bądź sie­lan­ko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panturecki

przy­miot­nik od: pan­tur­kizm; zwią­za­ny z pan­tur­kiz­mem, od­no­szą­cy się do głów­nych za­ło­żeń pan­tur­kiz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pan­tur­kiz­mu


Źródła:

SJP.pl

Panturkista

osoba po­pie­ra­ją­ca ide­o­lo­gię gło­szą­cą jed­ność et­nicz­ną wszyst­kich ludów tu­rec­kich i dą­żą­cą do ich in­te­gra­cji kul­tu­ral­nej i po­li­tycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Panturkistka

→ pan­tur­ki­sta


Patrz:panturkista

Źródła:

SJP.pl

Panturkizm

ide­o­lo­gia gło­szą­ca jed­ność et­nicz­ną wszyst­kich ludów tu­rec­kich i dą­żą­ca do ich in­te­gra­cji kul­tu­ral­nej i po­li­tycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. na­cjo­na­li­stycz­na ide­o­lo­gia i dok­try­na po­li­tycz­na gło­szą­ca jed­ność et­nicz­ną ludów tu­rec­kich i ko­niecz­ność ich in­te­gra­cji kul­tu­ral­nej i po­li­tycz­nej;


Pan­tur­kizm – dok­try­na pow­sta­ła na po­cząt­ku XX wieku w Tur­cji, gło­szą­ca jed­ność et­nicz­ną ludów tu­rec­kich i ko­niecz­ność ich in­te­gra­cji kul­tu­ral­nej i po­li­tycz­nej, od Cie­śni­ny Bos­for do gór Ał­ta­ju. Na­da­no jej miano "Wiel­ki Turan". Obo­wią­zy­wa­ła jako ofi­cjal­na dok­try­na pań­stwa tu­rec­kie­go za rzą­dów mło­do­tur­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Panty

po­ro­że wschod­nio­az­ja­tyc­kich je­le­ni


Źródła:

SJP.pl

Pantyra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pant­he­ra par­dus|Lin­na­e­us|ref=tak., pan­te­ra


Źródła:

Wiktionary

Panufnik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Panująca

wład­czy­ni, ko­bie­ta spra­wu­ją­ca wła­dzę nad kimś lub nad czymś


Źródła:

SJP.pl

Panujący

wład­ca, osoba spra­wu­ją­ca wła­dzę nad kimś lub nad czymś


Źródła:

SJP.pl

Panuś

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panwia

prze­sta­rza­łe: panew


Źródła:

SJP.pl

Panwiowy

→ panew


Patrz:panew

Źródła:

SJP.pl

Panzer

[czy­taj: pan­cer] po­tocz­nie: nie­miec­ki czołg Pan­zer­kampf­wa­gen z okre­su II wojny świa­to­wej


Źródła:

SJP.pl

Panzerfaust

[czy­taj: pan­cer­fałst] ręcz­na broń prze­ciw­pan­cer­na, sto­so­wa­na przez woj­sko nie­miec­kie w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej; pan­cer­fa­ust


Pan­zer­fa­ust – nie­miec­ki be­zo­drzu­to­wy gra­nat­nik prze­ciw­pan­cer­ny jed­no­ra­zo­we­go użyt­ku z okre­su II wojny świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Panzoocja

ma­so­we wy­stę­po­wa­nie i szyb­kie roz­prze­strze­nia­nie się za­kaź­nej lub in­wa­zyj­nej cho­ro­by zwie­rząt; pan­zo­o­tia


Źródła:

SJP.pl

Panzootia

ma­so­we wy­stę­po­wa­nie i szyb­kie roz­prze­strze­nia­nie się za­kaź­nej lub in­wa­zyj­nej cho­ro­by zwie­rząt; pan­zo­o­cja


Źródła:

SJP.pl

Paolo

Paolo – srebr­na mo­ne­ta o war­to­ści gro­sza wpro­wa­dzo­na przez pa­pie­ża Pawła III, przed­sta­wia­ją­ca po­stać apo­sto­ła Pawła.

W okre­sie póź­niej­szym nazwa "paolo" zo­sta­ła roz­cią­gnię­ta na wszyst­kie gro­sze pa­pie­skie, zwane też giu­lio, o war­to­ści ⅓ te­sto­na.

Do 1859 r. "paolo" bito w To­ska­nii. Było wów­czas warte: 40 qu­at­tri­no, ⅔ liry lub for­mu­la_1 fran­ce­sco­ne.


Źródła:

Wikipedia

Pap

1. ma­te­riał na­są­czo­ny naj­czę­ściej smołą i po­sy­pa­ny pia­skiem, uży­wa­ny do kry­cia da­chów i izo­la­cji;
2. po­tocz­nie: gęba, morda


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: papa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pap-Owski

→ PAP (Pol­ska Agen­cja Pra­so­wa); pa­pow­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PAP-em, do­ty­czą­cy PAP-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papa

prze­sta­rza­le: tata, tatuś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. książk. tata

 (1.2) pot. pa­pież

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ma­te­riał bu­dow­la­ny sto­so­wa­ny do wy­ko­ny­wa­nia izo­la­cji fun­da­men­tów, po­sa­dzek, ścian piw­nic i po­kryć da­cho­wych;

 (2.2) pot. obraź. twarz

 (2.3) pot. czę­sto obraź. usta


Papa – ma­te­riał bu­dow­la­ny sto­so­wa­ny do wy­ko­ny­wa­nia prze­ciw­wil­go­cio­wych i prze­ciw­wod­nych izo­la­cji ele­men­tów bu­dow­li (izo­la­cje fun­da­men­tów, po­sa­dzek, ścian piw­nicz­nych i po­kryć da­cho­wych). Wyt­wa­rza się go przez po­kry­cie i/lub na­są­cze­nie masą as­fal­to­wą lub smo­ło­wą os­no­wy z włó­kna szkla­ne­go lub po­lie­stro­we­go albo tek­tu­ry (tak zwana papa tra­dy­cyj­na).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papabile

kar­dy­nał, który w wy­ni­ku kon­kla­we może zo­stać wy­bra­ny na pa­pie­ża


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. publ. nie­o­fi­cjal­ne okre­śle­nie osób uwa­ża­nych przez wa­ty­ka­ni­stów za ewen­tu­al­nych kan­dy­da­tów na sta­no­wi­sko pa­pie­ża;


Pa­pa­bi­le (z wł. "godny po­zy­cji pa­pie­ża; moż­li­wy, praw­do­po­dob­ny na­stęp­ca pa­pie­ża"; lm. "pa­pa­bi­li") – nie­o­fi­cjal­ne okre­śle­nie osób uwa­ża­nych przez wa­ty­ka­ni­stów za ewen­tu­al­nych kan­dy­da­tów na sta­no­wi­sko pa­pie­ża. Wyraz ten jest ne­o­lo­giz­mem i po­cho­dzi od nie­ist­nie­ją­ce­go cza­sow­ni­ka "pa­pa­re" oz­na­cza­ją­ce­go "czy­nić kogoś pa­pie­żem".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papacha

męska fu­trza­na czap­ka ka­u­ka­ska z na­usz­ni­ka­mi; pa­pasz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. męska fu­trza­na czap­ka uży­wa­na przez Ko­za­ków, miesz­kań­ców Ka­u­ka­zu i Azji Środ­ko­wej;


Pa­pa­cha (od tur. "papak") – mę­skie na­kry­cie głowy po­pu­lar­ne wśród na­ro­dów Ka­u­ka­zu i Azji Środ­ko­wej oraz Ko­za­ków.

Tra­dy­cyj­nie wy­ko­na­na z ow­czej wełny lub niedź­wie­dzie­go futra. W za­leż­no­ści od re­gio­nu wy­stę­pu­je w róż­nych roz­mia­rach i kształ­tach (m.in. z dnem pół­ko­li­stym oraz pła­skim).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papafilia

zbie­ract­wo przed­mio­tów po­wią­za­nych z Janem Pa­włem II


Źródła:

SJP.pl

Papagaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. pa­pu­ga


Źródła:

Wiktionary

Papagajo

gwał­tow­ny wiatr pół­noc­ny, wie­ją­cy wzdłuż wy­brze­ża Pa­cy­fi­ku Ame­ry­ki Środ­ko­wej (w tym w za­to­ce Pa­pa­ga­yo)


Źródła:

SJP.pl

Papagallo

żar­to­bli­wie o ko­kie­cie, oso­bie sta­ra­ją­cej się spo­do­bać i wzbu­dzić za­in­te­re­so­wa­nie ko­biet, czę­sto przez na­tar­czy­we za­czep­ki


Źródła:

SJP.pl

Papaina

biał­ko en­zy­ma­tycz­ne otrzy­my­wa­ne z owo­ców papai, mo­gą­ce roz­dzie­lać przy udzia­le wody inne biał­ka; pa­pa­i­na­za


Pa­pa­i­na (EC 3.4.22.2) – enzym z pod­kla­sy pro­te­az o ni­skiej spe­cy­ficz­no­ści sub­stra­to­wej (pro­te­o­li­za za­cho­dzi nie­za­leż­nie od tego jakie ami­nok­wa­sy są­sia­du­ją z wią­za­niem pep­ty­do­wym) otrzy­my­wa­ny z mlecz­ka zie­lo­nych owo­ców i liści me­lo­now­ca wła­ści­we­go (od któ­re­go ła­ciń­skiej nazwy ga­tun­ko­wej po­cho­dzi nazwa pa­pa­i­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papainaza

biał­ko en­zy­ma­tycz­ne otrzy­my­wa­ne z owo­ców papai, mo­gą­ce roz­dzie­lać przy udzia­le wody inne biał­ka; pa­pa­i­na


Źródła:

SJP.pl

Papainowy

→ pa­pa­i­na


Patrz:papaina

Źródła:

SJP.pl

Papaj

wy­so­ka by­li­na o po­kro­ju drze­wia­stym, upra­wia­na w kra­jach tro­pi­kal­nych ze wzglę­du na ja­dal­ne, żół­to­po­ma­rań­czo­we owoce przy­po­mi­na­ją­ce me­lo­ny; me­lo­no­wiec, drze­wo me­lo­no­we; także owoc tej ro­śli­ny


Źródła:

SJP.pl

Papaja

wy­so­ka by­li­na o po­kro­ju drze­wia­stym, upra­wia­na w kra­jach tro­pi­kal­nych ze wzglę­du na ja­dal­ne, żół­to­po­ma­rań­czo­we owoce przy­po­mi­na­ją­ce me­lo­ny; me­lo­no­wiec, drze­wo me­lo­no­we; także owoc tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. me­lo­no­wiec wła­ści­wy.

 (1.2) uczn. ga­du­ła, papla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papajowate

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­pa­jo­wa­tych, ty­po­wy dla pa­pa­jo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Papajowaty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­pa­jo­wa­tych, ty­po­wy dla pa­pa­jo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Papajowy

→ pa­pa­ja


Patrz:papaja

Źródła:

SJP.pl

Papalino

żoł­nierz gwar­dii pa­pie­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żoł­nierz gwar­dii pa­pie­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papamobil

skon­stru­o­wa­ny spe­cjal­nie dla pa­pie­ża Jana Pawła II sa­mo­chód o ku­lo­od­por­nych szy­bach i wzmoc­nio­nym nad­wo­ziu, słu­żą­cy do prze­ja­zdów uli­ca­mi wśród tłu­mów; pa­pa­mo­bi­le


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. pa­pa­mo­bi­le.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papamobile

skon­stru­o­wa­ny spe­cjal­nie dla pa­pie­ża Jana Pawła II sa­mo­chód o ku­lo­od­por­nych szy­bach i wzmoc­nio­nym nad­wo­ziu, słu­żą­cy do prze­ja­zdów uli­ca­mi wśród tłu­mów; pa­pa­mo­bil


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sa­mo­chód z plat­for­ma­at­for­mą, przesz­klo­ną lub od­kry­tą, słu­żą­cy do wo­że­nia pa­pie­ża pod­czas ofi­cjal­nych wizyt pań­stwo­wych;


Pa­pa­mo­bi­le (wł. "papa" – pa­pież, "[auto]mo­bi­le" – sa­mo­chód) – nazwa po­ja­zdu pa­pie­ża, uży­wa­ne­go do ofi­cjal­nych prze­ja­zdów, zaz­wy­czaj na krót­kich tra­sach.

Obec­nie forma pa­pie­skie­go sa­mo­cho­du zbli­żo­na jest do zwy­kłe­go sa­mo­cho­du typu pick-up z tylną przesz­klo­ną czę­ścią w kształ­cie sze­ścia­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papandreu

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Papanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|papać.

 (1.2) żart. po­karm, je­dze­nie


Źródła:

Wiktionary

Paparazzi

[czy­taj: pa­pa­rac-c-i] za­wo­do­wy fo­to­graf skan­da­li; pa­pa­raz­zo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. pejor. fo­to­re­por­ter szu­ka­ją­cy skan­da­licz­nych, sen­sa­cyj­nych te­ma­tów, pró­bu­ją­cy zro­bić kom­pro­mi­tu­ją­ce zdję­cia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paparazzo

za­wo­do­wy fo­to­graf skan­da­li; pa­pa­raz­zi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. pa­pa­raz­zi.


Pa­pa­raz­zo (l.mn. pa­pa­raz­zi) – fo­to­re­por­ter spe­cja­li­zu­ją­cy się w wy­ko­ny­wa­niu zdjęć ce­le­bry­tów, gwiazd, osób pu­blicz­nych lub pro­mi­nen­tów, z za­sto­so­wa­niem upor­czy­wej i na­tręt­nej tak­ty­ki, jak też zwy­kle z na­ru­sze­niem ich pry­wat­no­ści.

W kon­tek­ście, w jakim zwy­kle sto­su­ją ten ter­min znane pu­blicz­nie osoby, jest to okre­śle­nie ne­ga­tyw­ne, od­no­szą­ce się do tych dzien­ni­ka­rzy, któ­rzy bez poz­wo­le­nia wkra­cza­ją w pry­wat­ność i sta­ra­ją się wy­ko­ny­wać zdję­cia w sy­tu­a­cjach niez­ręcz­nych dla fo­to­gra­fo­wa­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paparuch

1. po­tocz­nie: osoba nie­sta­ran­nie wy­ko­nu­ją­ca swoje obo­wiąz­ki; par­tacz, niez­gu­ła;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: pa­pa­raz­zo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. fo­to­graf (pa­pa­raz­zo) zaj­mu­ją­cy się śle­dze­niem i fo­to­gra­fo­wa­niem zna­nych osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papaszka

męska fu­trza­na czap­ka ka­u­ka­ska z na­usz­ni­ka­mi; pa­pa­cha


Źródła:

SJP.pl

Papataci

[czy­taj: pa­pa­ta­czi] tro­pi­kal­na cho­ro­ba, któ­rej ty­po­we ob­ja­wy to wy­so­ka go­rącz­ka oraz czę­ste wy­mio­ty; pap­pa­ta­ci


Źródła:

SJP.pl

Papatacz

droż­dżo­we ciast­ko z cy­na­mo­nem i ro­dzyn­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. słod­ki wy­piek z cia­sta pół­fran­cu­skie­go, w kształ­cie okrą­głej, spi­ral­nie zwi­nię­tej musz­li, zaz­wy­czaj z ro­dzyn­ka­mi i cy­na­mo­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papatki

żar­to­bli­wie: po­że­gna­nie


Źródła:

SJP.pl

Papaweryna

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w opium, sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie jako śro­dek prze­ciw­skur­czo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. med. al­ka­lo­i­do­wy skład­nik opium;


Pa­pa­we­ry­na (od łac. "Pa­pa­ver" – mak, ATC: A 03 AD 01) – al­ka­lo­id izo­chi­no­li­no­wy wy­stę­pu­ją­cy w opium. Jest trze­cim al­ka­lo­i­dem opium pod wzglę­dem dzia­ła­nia i kla­sy­fi­ku­je się za ko­de­i­ną i mor­fi­ną.

Nazwa mię­dzy­na­ro­do­wa: "pa­pa­ve­ri­ni hy­droch­lo­ri­dum"

Nazwa hand­lo­wa (w Pol­sce): "Pa­pa­ve­ri­num hy­droch­lo­ri­cum"


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Papcie

1. mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papuć, kapeć, kapuć (rzad­ko);
2. po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but


Źródła:

SJP.pl

Papcio

prze­sta­rza­le, zdrob­nia­le o ojcu; pa­pu­nio


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: papa

 (1.2) przest. pieszcz. tata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papeczka

zdrob­nie­nie od: papka


Źródła:

SJP.pl

Papeda

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; lima kaf­fir, li­mon­ka kaf­fir


Pa­pe­da ("Ci­trus hy­strix" DC.) – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych ("Ru­te­ce­ae"). Po­cho­dzi z Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej. Owoce na­zy­wa­ne by­wa­ją po­tocz­nie „li­mon­ka­mi kaf­fir”, a li­ście – „liść­mi kaf­fi­ru” („liść­mi kaf­fir”, „liść­mi li­mon­ki kaf­fir”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papeete

sto­li­ca Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, po­ło­żo­na na wy­spie Ta­hi­ti wcho­dzą­cej w skład Wysp To­wa­rzy­stwa;


Pa­pe­e­te (wy­mo­wa: /papeʔete/) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, po­ło­żo­na na wy­spie Ta­hi­ti wcho­dzą­cej w skład Wysp To­wa­rzy­stwa.

Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1890 i za­miesz­ku­je je ok. 26 tys. osób (stan na 2005 rok), a cała aglo­me­ra­cja liczy ponad 120 tys. osób. Do­mi­nu­ją­cą re­li­gią jest pro­te­stan­tyzm (55%) oraz ka­to­li­cyzm. Kli­mat jest tro­pi­kal­ny. In­ten­syw­ne de­szcze wy­stę­pu­ją od paź­dzier­ni­ka do maja. Śred­nia tem­pe­ra­tu­ra w stycz­niu +27 °C, w lipcu +25 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papendekel

masa pa­pie­ro­wa słu­żą­ca do wy­ra­bia­nia przed­mio­tów pu­stych wew­nątrz, które mają być z za­ło­że­nia lek­kie i tanie


Źródła:

SJP.pl

Papendekiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Cie­sza­nów,Ska­łat. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gruba tek­tu­ra

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. płyta pil­śnio­wafakt.

 (1.3) daw. pa­pie­ro­wa masa uży­wa­na do two­rze­nia pu­stych w środ­ku przed­mio­tów


Źródła:

Wiktionary

Paperback

tania książ­ka w este­tycz­nej, mięk­kiej okład­ce


Źródła:

SJP.pl

Paperblank

[czy­taj: pej­per­blank] no­tat­nik lub ter­mi­narz z efek­tow­ną okład­ką i sta­ran­nie wy­ko­na­nym wnę­trzem, in­spi­ro­wa­ny tra­dy­cyj­ną sztu­ką Bli­skie­go Wscho­du; pa­per­blanks


Źródła:

SJP.pl

Paperblanks

[czy­taj: pej­per­blanks] no­tat­nik lub ter­mi­narz z efek­tow­ną okład­ką i sta­ran­nie wy­ko­na­nym wnę­trzem, in­spi­ro­wa­ny tra­dy­cyj­ną sztu­ką Bli­skie­go Wscho­du; pa­per­blank


Źródła:

SJP.pl

Papeteria

kom­plet ko­pert i pa­pie­rów li­sto­wych uży­wa­nych do ko­re­spon­den­cji


Źródła:

SJP.pl

Papeteryjny

przy­miot­nik od: pa­pe­te­ria; od­no­szą­cy się do pa­pe­te­rii, zwią­za­ny z pa­pe­te­rią


Źródła:

SJP.pl

Papeć

1. mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papuć, kapeć, kapuć (rzad­ko);
2. po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. rów­nież reg. pozn. zwy­kle w lm. pap­cie pan­to­fle do­mo­we, kap­cie

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. stary but

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. but


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papiak

gwóźdź o sze­ro­kiej pła­skiej głów­ce, uży­wa­ny do przy­bi­ja­nia papy da­cho­wej


Źródła:

SJP.pl

Papiamento

język kre­ol­ski, uży­wa­ny w re­gio­nie Ka­ra­i­bów, głów­nie na wy­spach Aruba, Cu­ra­cao i Bo­na­i­re, uz­na­wa­ny za mie­szan­kę ję­zy­ków ibe­ryj­skich i an­giel­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język kre­ol­ski ho­len­der­skich wysp ka­ra­ib­skich, pow­sta­ły na bazie por­tu­gal­skie­go i hisz­pań­skie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papiarnia

miej­sce, za­kład, w któ­rym na­stę­pu­je pro­ces pro­duk­cji i pa­ko­wa­nia papy


Źródła:

SJP.pl

Papiarz

osoba, któ­rej za­ję­cie po­le­ga na ob­kła­da­niu da­chów papą, na­pra­wie­niu papy oraz jej wy­ra­bia­niu i pa­ko­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Papier

1. ma­te­riał wyt­wa­rza­ny z włó­kien ro­ślin­nych słu­żą­cy róż­nym celom; także: ar­kusz ta­kie­go ma­te­ria­łu
2. po­tocz­nie (zwy­kle w licz­bie mno­giej): róż­ne­go ro­dza­ju pisma, do­ku­men­ty, świa­dect­wa, po­da­nia itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyrób z ce­lu­lo­zy w po­sta­ci ar­ku­sza, zwy­kle przez­na­czo­ny do za­pi­sy­wa­nia in­for­ma­cji;

 (1.2) pot. biur. księg. urz. do­ku­ment


Pa­pier (z gr. πάπυρος (pápyros), łac. "carta pa­pi­rea") – spil­śnio­na na sicie masa włó­kni­sta po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go o gra­ma­tu­rze od 28 do 200 g/m². Wyt­wa­rza­ny po­przez uło­że­nie na sicie włó­kien. Pa­pier jest wyt­wa­rza­ny w for­mie ar­ku­szy lub wstę­gi na­wi­ja­nej w zwoje. Po ufor­mo­wa­niu masy na sicie jest od­wad­nia­ny, pra­so­wa­ny, su­szo­ny i gła­dzo­ny w po­dzie­lo­nych eta­pach cią­głe­go pro­ce­su wyt­wa­rza­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papierek

nie­wiel­ki ka­wa­łek pa­pie­ru, naj­czę­ściej ko­lo­ro­we­go i od­po­wied­nio umac­nia­ne­go, peł­nią­ce­go rolę opa­ko­wa­nia cu­kier­ków i in­nych po­dob­nych pro­duk­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­pier

 (1.2) mały ka­wa­łek pa­pie­ru

 (1.3) po­gard. do­ku­ment, pismo urzę­do­we


Pa­pie­rek (nazwa obocz­na: Siem­ko­wi­ce) – nie­za­miesz­ka­na osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papierkologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pa­pie­ro­lo­gia.


Źródła:

Wiktionary

Papierkomania

po­tocz­ne okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce biu­ro­kra­tycz­ną manię sprzą­ta­nia i gro­ma­dze­nia do­ku­men­tów, pism


Źródła:

SJP.pl

Papierkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mały ka­wa­łek pa­pie­ru


Źródła:

SJP.pl

Papierkowość

po­tocz­ne okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce ogół obo­wiąz­ków oraz spraw zwią­za­nych z wy­peł­nia­niem pism urzęd­ni­czych i in­nych do­ku­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Papierkowy

taki, który jest po­wią­za­ny z czyn­no­ścia­mi ty­czą­cy­mi się pism urzę­do­wych i in­nych do­ku­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Papiernia

bu­dy­nek lub ze­spół bu­dyn­ków, w któ­rych na­stę­pu­je pro­ces pro­duk­cji i pa­ko­wa­nia pa­pie­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład wyt­wa­rza­ją­cy pa­pier


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papiernica

ze­spół urzą­dzeń me­cha­nicz­nych pro­du­ku­ją­cych wstę­gi pa­pie­ru z masy pa­pier­ni­czej


Pa­pier­ni­ca – ro­dzaj ma­szy­ny słu­żą­cy do wyt­wa­rza­nia wstęg pa­pie­ru z masy pa­pier­ni­czej. Pa­pier­ni­ca skła­da się z kil­ku­na­stu róż­nych ze­spo­łów urzą­dzeń, które wy­ko­nu­ją ko­lej­ne fazy pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go wyt­wa­rza­nia pa­pie­ru:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papiernictwo

sek­tor prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją pa­pie­ru, tek­tu­ry i in­nych two­rzyw wy­ko­na­nych z masy pa­pier­ni­czej


Źródła:

SJP.pl

Papierniczy

do­ty­czą­cy pa­pier­nict­wa (np. prze­mysł pa­pier­ni­czy, pro­duk­cja pa­pier­ni­cza)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sprze­da­ży pa­pie­ru

 (1.2) do­ty­czą­cy pro­duk­cji pa­pie­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papiernik

osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją pa­pie­ru lub na­dzo­ru­ją­ca pro­ces pro­duk­cji pa­pie­ru


Źródła:

SJP.pl

Papieroch

zgru­bie­nie od: pa­pie­ros


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. od zob. pa­pie­ros.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papierochy

zgru­bie­nie od: pa­pie­ros


Źródła:

SJP.pl

Papierochłonny

taki, który po­chła­nia ol­brzy­mie ilo­ści pa­pie­ru


Źródła:

SJP.pl

Papierodajny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który daje pa­pier; taki, z któ­re­go po­zy­sku­je się pa­pier


Źródła:

Wiktionary

Papierologia

żar­to­bli­wie: spo­rzą­dza­nie wiel­kiej licz­by do­ku­men­tów w urzę­dach lub przed­się­bior­stwach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. opra­co­wy­wa­nie i prze­cho­wy­wa­nie prze­sad­nej ilo­ści do­ku­men­tów w urzę­dach i in­sty­tu­cjach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papieroplastyczny

przy­miot­nik od: pa­pie­ro­pla­sty­ka; zwią­za­ny z pa­pie­ro­pla­sty­ką lub ma­ją­cy cechy pa­pie­ro­pla­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Papieroplastyka

tech­ni­ka pla­stycz­ne­go for­mo­wa­nia przed­mio­tów z pa­pie­ru, które potem mają słu­żyć naj­czę­ściej celom de­ko­ra­cyj­nym lub użyt­ko­wym


Pa­pie­ro­pla­sty­ka – tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia przed­mio­tów de­ko­ra­cyj­nych i użyt­ko­wych z pa­pie­ru lub masy pa­pie­ro­wej.

W Pol­sce za jej pre­kur­so­ra uważa się wy­kła­dow­cę Szko­ły Sztuk Pla­stycz­nych prof. Jana Ku­rząt­kow­skie­go, po­cząt­ko­wo miała być spo­so­bem na tanią, szyb­ką i este­tycz­ną de­ko­ra­cję balów tej uczel­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papieros

1. drob­no po­sie­ka­ny tytoń owi­nię­ty w bi­buł­kę, słu­żą­cy do pa­le­nia po­przez wcią­ga­nie dymu;
2. pa­pie­ros elek­tro­nicz­ny - urzą­dze­nie do wdy­cha­nia opa­rów płynu z małym stę­że­niem ni­ko­ty­ny, przy­po­mi­na­ją­ce pa­pie­ro­sa; e-pa­pie­ros


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyrób ty­to­nio­wy w po­sta­ci cien­kiej pa­pie­ro­wej rurki dłu­go­ści kilku cen­ty­me­trów wy­peł­nio­nej zmie­lo­nym ty­to­niem;


Pa­pie­ros – wyrób ty­to­nio­wy skła­da­ją­cy się z rurki z cien­kiej bi­buł­ki (gilzy) o śred­ni­cy do 1 cm i dłu­go­ści do 12 cm (zwy­kle 8,5 cm), wew­nątrz któ­rej znaj­du­je się mie­szan­ka ty­to­nio­wa za­wie­ra­ją­ca spre­pa­ro­wa­ne li­ście róż­nych od­mian ty­to­niu.

Pod­czas pa­le­nia pa­pie­ro­sa za­war­ta w dymie pa­pie­ro­so­wym ni­ko­ty­na do­sta­je się do krwi i wy­wie­ra swoje dzia­ła­nie na or­ga­nizm pa­la­cza. Oprócz ni­ko­ty­ny dym ty­to­nio­wy za­wie­ra ty­sią­ce in­nych szkod­li­wych, ra­kot­wór­czych sub­stan­cji che­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papierosek

zdrob­nie­nie od: pa­pie­ros; pa­pie­ro­sik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: pa­pie­ros


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papierosik

zdrob­nie­nie od: pa­pie­ros; pa­pie­ro­sek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekspr. zdrobn. od: pa­pie­ros


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papierosisko

zgru­bie­nie od: pa­pie­ros


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od zob. pa­pie­ros.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papieroski

zdrob­nie­nie od: pa­pie­ros; pa­pie­ro­sik


Źródła:

SJP.pl

Papierosowy

przy­miot­nik od: pa­pie­ros


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­pie­ro­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papierosy

1. drob­no po­sie­ka­ny tytoń owi­nię­ty w bi­buł­kę, słu­żą­cy do pa­le­nia po­przez wcią­ga­nie dymu;
2. pa­pie­ros elek­tro­nicz­ny - urzą­dze­nie do wdy­cha­nia opa­rów płynu z małym stę­że­niem ni­ko­ty­ny, przy­po­mi­na­ją­ce pa­pie­ro­sa; e-pa­pie­ros


Źródła:

SJP.pl

Papierować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. cuk. opa­ko­wy­wać w pa­pier grudy cukru

 (1.2) daw. bud. ta­pe­to­wać; okle­jać ścia­ny ta­pe­tą


Źródła:

Wiktionary

Papierowość

cecha przy­pi­sy­wa­na cze­muś, co po­zba­wio­ne jest re­a­liz­mu, nie­praw­dzi­wość, nie­na­tu­ral­ność


Źródła:

SJP.pl

Papierowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Papierowy

1. zro­bio­ny z pa­pie­ru
2. przy­po­mi­na­ją­cy pa­pier, ma­ją­cy cechy pa­pie­ru
3. ist­nie­ją­cy tylko na pa­pie­rze, nie­re­al­ny
4. sztucz­ny, nie­praw­dzi­wy


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z pa­pie­ru

 (1.2) przen. cien­ki lub blady, jakby wy­ko­na­ny z pa­pie­ru

 (1.3) ist­nie­ją­cy tylko na pa­pie­rze lub w pi­śmie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papierośnica

pła­skie, naj­czę­ściej pro­sto­kąt­ne lub owal­ne etui, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pa­pie­ro­sów i po­dob­nych wy­ro­bów ty­to­nio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały, ele­ganc­ki po­jem­nik do trzy­ma­nia pa­pie­ro­sów.


Pa­pie­ro­śni­ca – nie­wiel­ki sztyw­ny po­jem­nik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia pa­pie­ro­sów i za­bez­pie­cza­ją­cy je przed usz­ko­dze­niem.

Ro­dzaj pła­skie­go czwo­ro­bocz­ne­go etui, naj­czę­ściej wy­ko­na­ny z twar­de­go, od­por­ne­go ma­te­ria­łu (me­ta­lu) lub ina­czej usz­tyw­nio­ny, o gru­bo­ści ok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papierośniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pro­duk­cją pa­pie­ro­sów


Źródła:

Wiktionary

Papierośnik

1. po­tocz­nie: pa­lacz pa­pie­ro­sów;
2. rzad­ko: osoba pra­cu­ją­ca za­wo­do­wo przy wy­ro­bie pa­pie­ro­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba pa­lą­ca pa­pie­ro­sy

 (1.2) rzad. osoba za­trud­nio­na w prze­my­śle pa­pie­ro­śni­czym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papierski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Papierz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Papierzany

prze­sta­rza­le: pa­pie­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Papierzysko

zgru­bie­nie od: pa­pier


Źródła:

SJP.pl

Papierówka

1. od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc ja­bło­ni;
3. drew­no niek­tó­rych drzew przez­na­czo­ne do wy­ro­bu pa­pie­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogrod. wczes­na od­mia­na upraw­na ja­bło­ni do­mo­wej o bia­ła­wych lub bla­do­żół­tych owo­cach;

 (1.2) ogrod. spoż. bia­ła­we lub bla­do­żół­te jabł­ko o cien­kiej skór­ce, owoc pa­pie­rów­ki (1.1)

 (1.3) techn. leśn. od­pa­dy z tar­ta­ku lub po­cię­te w drob­niej­sze ka­wał­ki drew­no, su­ro­wiec do pro­duk­cji ce­lu­lo­zy albo płyt wió­ro­wych

 (1.4) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bro­us­so­ne­tia|L’Hér. ex Vent.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ros­ną­cych w Azji; jeden z ga­tun­ków tych ro­ślin (bru­so­ne­cja chiń­ska, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bro­us­so­ne­tia pa­py­ri­fe­ra|ref=tak.) sta­no­wi su­ro­wiec do wy­ro­bu pa­pie­ru

 (1.5) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pa­pie­rów­ka (1.4)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papierówkowy

przy­miot­nik od: pa­pie­rów­ka; zwią­za­ny z pa­pie­rów­ką, pa­pie­rów­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Papieski

przy­miot­nik od: pa­pież; zwią­za­ny z pa­pie­żem, od­no­szą­cy się do pa­pie­ża, jego zadań, funk­cji i oto­cze­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­pie­żem lub pa­pie­stwem, do­ty­czą­cy pa­pie­ża lub pa­pie­stwa

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­pie­ża lub pa­pie­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papieskość

→ pa­pie­ski


Patrz:papieski

Źródła:

SJP.pl

Papiestwo

urząd, kom­pe­ten­cje pa­pie­ża


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. urząd pa­pie­ża, forma rzą­dów pa­pie­ża

 (1.2) rel. okres spra­wo­wa­nia wła­dzy przez pa­pie­ża

 (1.3) rel. polit. pań­stwo ko­ściel­ne


Pa­pie­stwo – in­sty­tu­cja naj­wyż­szej wła­dzy w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, spra­wo­wa­na przez pa­pie­ża, sku­pia­ją­ce­go scen­tra­li­zo­wa­ną i ab­so­lut­ną wła­dzę typu mo­nar­chicz­ne­go, tzw. pry­mat, spra­wo­wa­ną bez­poś­red­nio lub przez apa­rat ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­sta­ci Kurii Rzym­skiej, zaj­mu­ją­cej się spra­wa­mi pań­stwo­wy­mi Wa­ty­ka­nu i spra­wa­mi re­li­gij­ny­mi Ko­ścio­ła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papieć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zob. papeć.


Źródła:

Wiktionary

Papież

1. tytuł bi­sku­pa rzym­skie­go, naj­wyż­sze­go zwierzch­ni­ka ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go uży­wa­ny od VI w.
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. bi­skup i pa­triar­cha Rzymu, głowa Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go oraz pań­stwa Wa­ty­kan;

 (1.2) rel. kop­tyj­ski pa­triar­cha Alek­san­drii, głowa Ko­ścio­ła kop­tyj­skie­go

 (1.3) rel. pra­wo­sław­ny pa­triar­cha Alek­san­drii

 (1.4) jedna z kart ta­ro­ta;


Pa­pież (Oj­ciec Świę­ty, łac. "sum­mus pon­ti­fex", od sta­ro­żyt­ne­go "pon­ti­fex ma­xi­mus;" wł. "papa", gr. "πάπας" ("papas"); forma funk­cjo­nu­ją­ca w ję­zy­ku pol­skim po­cho­dzi od cze­skie­go "papež") – bi­skup Rzymu, pry­mas Ita­lii, zwierzch­nik Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, głowa Sto­li­cy Apo­stol­skiej oraz su­we­ren Pań­stwa Mia­sta Wa­ty­kan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papieżnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. pa­pi­sta.


Źródła:

Wiktionary

Papieżomania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) społ. prze­sad­ne uwiel­bie­nie osoby pa­pie­ża, ocie­ra­ją­ca się o dzi­wact­wo lub ob­se­sję


Źródła:

Wiktionary

Papieżować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. spra­wo­wać wła­dzę pa­pie­ską


Źródła:

Wiktionary

Papieżyca

okre­śle­nie na ko­bie­tę mo­gą­cą spra­wo­wać urząd pa­pie­ża, w obec­nych cza­sach nie­do­pu­szczal­ny dla niej ze wzglę­du na prawa Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) le­gen­dar­na ko­bie­ta wyś­wię­co­na na pa­pie­ża


Pa­pie­ży­ca (Ar­cy­ka­płan­ka) – karta ta­ro­ta na­le­żą­ca do Wiel­kich Ar­ka­nów, oz­na­cza­na nu­me­rem 2 (II).

Inne nazwy: Ka­płan­ka, Hie­ro­fant­ka, Ju­no­na, Cza­row­ni­ca, Ka­płan­ka Srebr­nej Gwia­zdy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papilarny

linie pa­pi­lar­ne: linie na skó­rze dłoni i stóp ma­ją­ce trwa­ły i u każ­de­go od­mien­ny układ, co wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest do iden­ty­fi­ka­cji prze­stęp­ców


Źródła:

SJP.pl

Papillon

[czy­taj: pa­pi­jon] rasa psów bę­dą­ca od­mia­ną rasy spa­nie­la kon­ty­nen­tal­ne­go mi­nia­tu­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kynol. rasa dłu­go­wło­sych psów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papilocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­pi­lot


Źródła:

Wiktionary

Papilot

1. ka­wa­łek zwi­nię­te­go pa­pie­ru lub szmat­ki, uży­wa­ny do za­krę­ca­nia loków;
2. pasma wło­sów za­krę­co­ne na te ma­te­ria­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. po­dłuż­ny wałek, naj­czę­ściej wy­ko­na­ny z pa­pie­ru, na któ­re­go środ­ko­wą część za­krę­ca się kos­myk wło­sów, a na­stęp­nie za­wią­zu­je wokół

 (1.2) kos­met. pasmo wło­sów za­krę­co­ne na taki pa­pi­lot (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papilotek

nie­wiel­ki pa­pi­lot


Źródła:

SJP.pl

Papilotka

nie­wiel­ki pa­pi­lot


Źródła:

SJP.pl

Papilotowanie

ukła­da­nie wło­sów lub sier­ści przy uży­ciu pa­pi­lo­tów


Źródła:

SJP.pl

Papiloty

1. ka­wa­łek zwi­nię­te­go pa­pie­ru lub szmat­ki, uży­wa­ny do za­krę­ca­nia loków;
2. pasma wło­sów za­krę­co­ne na te ma­te­ria­ły


Źródła:

SJP.pl

Papin

[czy­taj: papę] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papiok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. gwóźdź do papy


Źródła:

Wiktionary

Papirolog

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się od­czy­ty­wa­niem, przet­wa­rza­niem, in­ter­pre­ta­cją sta­ro­żyt­nych tek­stów za­pi­sa­nych na pa­pi­ru­sach; pa­pi­ru­so­log


Źródła:

SJP.pl

Papirologia

nauka zaj­mu­ją­ca się od­czy­ty­wa­niem, przet­wa­rza­niem, in­ter­pre­ta­cją sta­ro­żyt­nych tek­stów za­pi­sa­nych na pa­pi­ru­sach, ale także na in­nych ma­te­ria­łach pi­sar­skich, np. per­ga­mi­nie, sko­ru­pach gli­nia­nych; pa­pi­ru­so­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka, która zaj­mu­je się ba­da­niem i od­czy­ty­wa­niem rę­ko­pi­sów;


Pa­pi­ro­lo­gia ( pa­py­rus „pa­pi­rus”, gr. pápyros) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i od­czy­ty­wa­niem rę­ko­pi­sów (zwła­szcza grec­kich, rza­dziej ła­ciń­skich, zwy­kle spo­rzą­dzo­nych na pa­pi­ru­sie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papirologiczny

do­ty­czą­cy pa­pi­ro­lo­gii; pa­pi­ru­so­lo­gicz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­pi­ro­lo­gią albo pa­pi­ro­lo­giem, do­ty­czą­cy pa­pi­ro­lo­gii albo pa­pi­ro­lo­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papirolożka

→ pa­pi­ro­log


Patrz:papirolog

Źródła:

SJP.pl

Papirus

1. ro­śli­na ba­gien­na, w sta­ro­żyt­no­ści upra­wia­na dla włó­kna, z któ­re­go wy­ra­bia­no ma­te­riał pi­sar­ski; ci­bo­ra pa­pi­ru­so­wa
2. ma­te­riał pi­sar­ski wy­ra­bia­ny ze skle­jo­nych na krzyż włó­kien pa­pi­ru­su
3. za­pi­sa­ny zwój ta­kie­go ma­te­ria­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­pe­rus pa­py­rus|L.|ref=tak., ci­bo­ra pa­pi­ru­so­wa, ga­tu­nek ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Afry­ki, głów­nie z Egip­tu;

 (1.2) ma­te­riał pi­sar­ski, wy­ra­bia­ny z włó­kien pa­pi­ru­su (1.1);

 (1.3) zwój lub do­ku­ment spi­sa­ny na pa­pi­ru­sie (1.2)


Pa­pi­rus ( pápyros → pa­py­rus) – ma­te­riał pi­sar­ski otrzy­my­wa­ny z tzw. trzci­ny pa­pi­ru­so­wej, czyli ci­bo­ry pa­pi­ru­so­wej ("Cy­pe­rus pa­py­rus"), ros­ną­cej na ba­gni­stych te­re­nach stre­fy podz­wrot­ni­ko­wej. Dłu­gość jej łodyg do­cho­dzi do 3 me­trów. Ro­śli­na ta nieg­dyś po­wszech­nie wy­stę­po­wa­ła m.in. w del­cie Nilu, gdzie obec­nie jest rzad­ko spo­ty­ka­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papirusolog

spe­cja­li­sta, na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się od­czy­ty­wa­niem, przet­wa­rza­niem, in­ter­pre­ta­cją sta­ro­żyt­nych tek­stów za­pi­sa­nych na pa­pi­ru­sach; pa­pi­ro­log


Źródła:

SJP.pl

Papirusologia

nauka zaj­mu­ją­ca się od­czy­ty­wa­niem, przet­wa­rza­niem, in­ter­pre­ta­cją sta­ro­żyt­nych tek­stów za­pi­sa­nych na pa­pi­ru­sach, ale także na in­nych ma­te­ria­łach pi­sar­skich; pa­pi­ro­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Papirusologiczny

do­ty­czą­cy pa­pi­ru­so­lo­gii; pa­pi­ro­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Papirusowy

przy­miot­nik od: pa­pi­rus; od­no­szą­cy się do pa­pi­ru­su, zro­bio­ny, wy­ko­na­ny z pa­pi­ru­su


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z pa­pi­ru­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papis

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Papista

1. gor­li­wy zwo­len­nik pa­pie­ża;
2. u pro­te­stan­tów: po­gard­li­we okre­śle­nie ka­to­li­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­go­rza­le po­pie­ra­ją­ca pa­pie­ża

 (1.2) po­gard. w śro­do­wi­sku pro­te­stanc­kim ka­to­lik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papistka

za­go­rza­ła zwo­len­nicz­ka pa­pie­ża, jego po­czy­nań


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka pa­piz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papistowski

→ pa­pi­sta


Patrz:papista

Źródła:

SJP.pl

Papizm

sy­stem rzą­dów pa­pie­ża i jego naj­bliż­szych współ­pra­cow­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem rzą­dów spra­wo­wa­nych przez pa­pie­ży


Pa­pizm (od fr. "pape", pa­pież, i łac. "papa", oj­ciec, bi­skup) – okre­śle­nie po­sta­wy zwo­len­ni­ka dzia­łań i po­sta­no­wień (rów­nież po­za­re­li­gij­nych) pa­pie­stwa.

Po­ję­cie to pow­sta­ło w XVI wieku, w cza­sach ro­zła­mu w eu­ro­pej­skim Ko­ście­le na lu­te­ra­nizm i ka­to­li­cyzm. Pro­te­stan­ci na­zy­wa­li pa­pi­sta­mi (w pe­jo­ra­tyw­nym zna­cze­niu) wszyst­kich ka­to­li­ków, za­rzu­ca­jąc im przed­kła­da­nie po­li­tycz­nych in­te­re­sów pa­pie­ża nad in­te­re­sy włas­ne­go kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. pa­pier


Źródła:

Wiktionary

Papiórek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­pie­rek


Źródła:

Wiktionary

Papiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Papka

gęsta sub­stan­cja pow­sta­ła wsku­tek roz­ro­bie­nia ciała sta­łe­go w pły­nie; pacia, paćka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pół­płyn­na, mięk­ka, gęsta masa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papke

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Papkin

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papkowaty

z wy­glą­du taki jak papka lub po­dob­ny do papki, ma­ją­cy kon­sy­sten­cję papki


Źródła:

SJP.pl

Papla

po­tocz­nie: osoba nad­mier­nie roz­mow­na, czę­sto wy­ja­wia­ją­ca ta­jem­ni­ce; pa­placz, ple­ciu­ga, ple­ciuch, plo­ciuch, ga­du­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj męski albo żeń­ski

 (1.1) ktoś, kto mówi dużo i nie­po­trzeb­nie

 (1.2) ktoś, kto nie po­tra­fi do­cho­wać ta­jem­ni­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paplacz

po­tocz­nie: osoba nad­mier­nie roz­mow­na, czę­sto wy­ja­wia­ją­ca ta­jem­ni­ce; papla, ple­ciu­ga, ple­ciuch, plo­ciuch, ga­du­ła


Źródła:

SJP.pl

Paplanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­plać.


Źródła:

Wiktionary

Paplanina

bez­tre­ścio­we mó­wie­nie, nie­po­waż­na roz­mo­wa nie­pro­wa­dzą­ca nig­dzie, nie­wy­ja­śnia­ją­ca nic, pod­czas któ­rej roz­mów­cy nie­kie­dy wy­mie­nia­ją się plot­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rozw­le­kłe mó­wie­nie o nie­waż­nych rze­czach, czę­sto bez wew­nętrz­ne­go ładu, czę­sto bez związ­ku z re­ak­cją oto­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paplać

1. mówić dużo i bez po­trze­by, gadać, pleść;
2. pow­ta­rzać coś bez za­sta­no­wie­nia, prze­no­sić nie­spraw­dzo­ne wie­ści; plot­ko­wać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. mówić dużo i bez sensu lub o mało istot­nych spra­wach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paploła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­karz

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka


Źródła:

Wiktionary

Papo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. tato, tatuś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: papa


Źródła:

Wiktionary

Papowiec

po­tocz­nie o oso­bie pra­cu­ją­cej w PAP-ie (Pol­skiej Agen­cji Pra­so­wej)


Źródła:

SJP.pl

Papowo

1. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim;
2. Pa­po­wo Bi­sku­pie - wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim;
3. Pa­po­wo To­ruń­skie - wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Wałcz;

 (1.2) geogr. zob. Pa­po­wo Bi­sku­pie.

 (1.3) geogr. zob. Pa­po­wo To­ruń­skie.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papowski

przy­miot­nik od: PAP (Pol­ska Agen­cja Pra­so­wa); PAP-owski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PAP-em, do­ty­czą­cy PAP-u

 (1.2) zwią­za­ny z Pa­po­wem, do­ty­czą­cy Pa­po­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papowy

przy­miot­nik od: papa; od­no­szą­cy się do papy, pro­ce­su pro­duk­cji papy lub zro­bio­ny z papy, obło­żo­ny papą


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy papy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pappardelle

duży, bar­dzo sze­ro­ki, pła­ski ma­ka­ron, po­cho­dzą­cy z re­gio­nu To­ska­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie dłu­gich, pła­skich pa­sków, po­dob­ny do ta­glia­tel­le, lecz szer­szy


Nie mylić z: sin­glem ra­pe­ra Bel­mon­daw­ga.

Pap­par­del­le (z to­skań­skie­go "pap­pa­re" lub z pro­wan­sal­skie­go "pa­pard") – ro­dzaj ma­ka­ro­nu ja­jecz­ne­go po­dob­ne­go do ta­glia­tel­le, ale o znacz­nie więk­szej sze­ro­ko­ści. Cza­sem uwa­ża­ny za ro­dzaj la­sa­gne.

Pod­czas gdy ta­glia­tel­le są formą ma­ka­ro­nu po­cho­dzą­cą z Emi­lii-Ro­ma­nii, to pap­par­del­le na­le­żą do ty­po­wej tra­dy­cji to­skań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pappataci

[czy­taj: pap­pa­ta­czi] tro­pi­kal­na cho­ro­ba, któ­rej ty­po­we ob­ja­wy to wy­so­ka go­rącz­ka oraz czę­ste wy­mio­ty; pa­pa­ta­ci


Pap­pa­ta­ci – wi­ru­so­wa cho­ro­ba za­kaź­na ludzi prze­no­szo­na przez sa­mi­ce mo­ski­tów, głów­nie z ga­tun­ków "Phle­bo­to­mus pa­pa­ta­sii", "P. per­ni­cio­sus" i "P. per­fi­liew­si". Ob­ja­wia się bó­la­mi mię­śni, uczu­ciem ro­zbi­cia, bó­la­mi brzu­cha, głowy. W prze­bie­gu cho­ro­by wy­stę­pu­je epi­zod gwał­tow­ne­go wzro­stu tem­pe­ra­tu­ry ciała, z go­rącz­ką 38,8°–40,3 °C, trwa­ją­cy dzień lub dwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papranina

nie­przy­jem­na, brud­na ro­bo­ta nie­przy­no­szą­ca zaz­wy­czaj więk­szych ko­rzy­ści, pa­pra­nie się, ba­bra­nie się w czymś


Źródła:

SJP.pl

Paprać

1. bru­dzić, za­nie­czy­szczać coś czymś, ba­brać, walać coś;
2. robić, wy­ko­ny­wać coś nied­ba­le, niech­luj­nie, bez za­sta­no­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Paproch

nie­wiel­ka część, czą­stecz­ka cze­goś naj­czę­ściej nie­o­kre­ślo­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dro­bi­na ja­kie­goś ma­te­ria­łu o nie­o­kre­ślo­nej for­mie

 (1.2) wędk. sztucz­na przy­nę­ta węd­kar­ska, gu­mo­wy wabik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paprocie

ro­śli­na o cha­rak­te­ry­stycz­nych, pie­rza­stych li­ściach z kup­ka­mi za­rod­ni na spod­niej stro­nie, ros­ną­ca w la­sach, a dziś także upra­wia­na w do­nicz­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­dia­ce­ae|ref=tak., klasa ro­ślin w kla­dzie mo­ni­lo­fi­tów li­czą­ca około 10 000 ga­tun­ków;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pa­proć


Pa­pro­cie, pa­pro­cio­we ("Po­ly­po­diop­si­da" Cron­qu­ist, Takht. & W.Zimm.) – klasa pa­prot­ni­ków. Zna­nych jest ponad 10,5 ty­sią­ca do ok. 11 ty­się­cy ga­tun­ków pa­pro­ci. Re­pre­zen­tu­ją one 11 rzę­dów z czte­rech pod­klas: skrzy­po­wych, na­sięź­rza­ło­wych, strze­li­cho­wych i pa­prot­ko­wych, przy czym ogrom­na więk­szość ga­tun­ków (ponad 10,3 tys.)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paprocieński

przy­miot­nik od: Pa­prot­nia; pa­proc­ki


Źródła:

SJP.pl

Paprociowate

o ce­chach pa­pro­cio­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


Źródła:

SJP.pl

Paprociowaty

o ce­chach pa­pro­cio­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy pa­proć, ma­ją­cy cechy pa­pro­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paprociowe

→ pa­proć


Patrz:paproć

Źródła:

SJP.pl

Paprociowiec

nieg­dyś im­po­nu­ją­cych roz­mia­rów, dziś nie­wiel­ka ro­śli­na rozm­na­ża­ją­ca się po­przez wyt­wa­rza­nie za­rod­ni­ków; pa­prot­nik


Źródła:

SJP.pl

Paprociowy

→ pa­proć


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­pro­cią, do­ty­czą­cy pa­pro­ci


Patrz:paproć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paprocki

przy­miot­nik od: Pa­prot­nia; pa­pro­cień­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paprok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dial. ktoś, kto psuje wszyst­ko, za co się weź­mie


Źródła:

Wiktionary

Paproszek

nie­wiel­ki pa­proch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­proch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paprota

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paprotka

1. ga­tu­nek pa­pro­ci wy­stę­pu­ją­cy w la­sach o wil­got­nym, skal­nym po­dło­żu, dziś także upra­wia­ny w do­nicz­kach;
2. po­tocz­nie o każ­dej ro­śli­nie z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­cej pa­proć


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­proć

 (1.2) mała pa­proć, zwła­szcza do­nicz­ko­wa

 (1.3) przen. iron. ko­bie­ta, która pełni jakąś funk­cję lub jest człon­kiem ja­kie­goś gre­mium z po­wo­dów po­za­me­ry­to­rycz­nych


Pa­prot­ka ("Po­ly­po­dium") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych. Licz­ba ga­tun­ków tu za­li­cza­nych w róż­nych źró­dłach i uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych waha się zaz­wy­czaj od ok. 40 do 100–110. Tak­so­no­micz­ne bazy da­nych za­li­cza­ją tu 58–59 ga­tun­ków zwe­ry­fi­ko­wa­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paprotkowate

o ce­chach pa­prot­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­dia­ce­ae|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do klasy pa­pro­ci;


Pa­prot­ko­wa­te ("Po­ly­po­dia­ce­ae" Bercht. & J. Presl) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do klasy pa­pro­ci. Za­li­cza się do niej ok. 1000 ga­tun­ków, zgru­po­wa­nych w 50 ro­dza­jach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paprotkowaty

o ce­chach pa­prot­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


Źródła:

SJP.pl

Paprotkowce

1. przed­sta­wi­ciel rzędu pa­pro­ci;
2. tarcz­nik pa­prot­ko­wiec - nie­wiel­ki owad z rzędu plusk­wia­ków, bę­dą­cy szkod­ni­kiem pa­pro­ci, ma­łych drzew i krze­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­dia­les|Link|ref=tak., rząd ro­ślin z klasy pa­pro­ci sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na róż­nych kon­ty­nen­tach;


Pa­prot­kow­ce ("Po­ly­po­dia­les" Link) – rząd pa­pro­ci sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na róż­nych kon­ty­nen­tach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paprotkowiec

1. przed­sta­wi­ciel rzędu pa­pro­ci;
2. tarcz­nik pa­prot­ko­wiec - nie­wiel­ki owad z rzędu plusk­wia­ków, bę­dą­cy szkod­ni­kiem pa­pro­ci, ma­łych drzew i krze­wów


Źródła:

SJP.pl

Paprotkowy

→ pa­prot­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­prot­ką, do­ty­czą­cy pa­prot­ki


Patrz:paprotka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paprotnia

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. szczyt w Be­ski­dzie Małym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce po­ro­śnię­te pa­pro­cią


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paprotnica

ro­dzaj pa­pro­ci z ro­dzi­ny pa­prot­ni­co­wa­tych


Pa­prot­ni­ca ("Cy­stop­te­ris" Bernh.) – ro­dzaj pa­pro­ci na­le­żą­cych do ro­dzi­ny pa­prot­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je 20 ga­tun­ków sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na świe­cie, rza­dziej ros­ną­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej. Do pol­skiej flory na­le­żą czte­ry ga­tun­ki ro­dzi­me: pa­prot­ni­ca gór­ska "C. mon­ta­na", kró­lew­ska "C. al­pi­na", kru­cha "C. fra­gi­lis" i su­dec­ka "C. su­de­ti­ca", jeden mie­sza­niec – pa­prot­ni­ca Chri­sta "C. ×chri­stii" oraz jeden ga­tu­nek przej­ścio­wo dzi­cze­ją­cy (efe­me­ro­fit) – pa­prot­ni­ca ży­wo­rod­na "C. bul­bi­fe­ra".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paprotnik

nieg­dyś im­po­nu­ją­cych roz­mia­rów, dziś nie­wiel­ka ro­śli­na rozm­na­ża­ją­ca się po­przez wyt­wa­rza­nie za­rod­ni­ków; pa­pro­cio­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­sti­chum|Roth|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ne­recz­ni­co­wa­tych;

 (1.2) bot. wie­lo­let­nia by­li­na z pie­rza­sty­mi liść­mi, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie umiar­ko­wa­nej i su­bark­tycz­nej pół­ku­li pół­noc­nej


Pa­prot­nik ("Po­ly­sti­chum" Roth) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ne­recz­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je ok. 400 (zwe­ry­fi­ko­wa­nych we­dług "Plants on the World on­li­ne" jest 394) albo nawet 500 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paprotniki

nieg­dyś im­po­nu­ją­cych roz­mia­rów, dziś nie­wiel­ka ro­śli­na rozm­na­ża­ją­ca się po­przez wyt­wa­rza­nie za­rod­ni­ków; pa­pro­cio­wiec


Pa­prot­ni­ki ("Pte­ri­dop­hy­ta") – hi­sto­rycz­ny tak­son w ran­dze gro­ma­dy (typu), który sto­so­wa­ny był w daw­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin na­czy­nio­wych. Pa­prot­ni­ki wy­róż­nio­ne były w sy­ste­mach Au­gu­sta Wil­hel­ma Eich­le­ra z 1883, Adol­fa En­gle­ra z 1892, a po raz ostat­ni wy­mie­nia­ne były jako tak­son w la­tach 90.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paprotnikowate

ro­dzi­na pa­prot­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Paprotnikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­prot­ni­kiem, do­ty­czą­cy pa­prot­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Paprotno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Paproć

ro­śli­na o cha­rak­te­ry­stycz­nych, pie­rza­stych li­ściach z kup­ka­mi za­rod­ni na spod­niej stro­nie, ros­ną­ca w la­sach, a dziś także upra­wia­na w do­nicz­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­po­diop­si­da|ref=tak., klasa ro­ślin z kladu mo­ni­lo­fi­tów;

 (1.2) bot. ro­śli­na z klasy pa­pro­ci (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papryczka

nie­wiel­ka pa­pry­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­pry­ka

 (1.2) mała pa­pry­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papryczkowy

→ pa­prycz­ka


Patrz:papryczka

Źródła:

SJP.pl

Papryka

1. ro­śli­na wa­rzyw­na o nie­re­gu­lar­nych okrą­głych lub wy­dłu­żo­nych owo­cach barwy czer­wo­nej, żół­tej, zie­lo­nej lub po­ma­rań­czo­wej;
2. owoc tej ro­śli­ny, z któ­re­go po usu­sze­niu i sprosz­ko­wa­niu można otrzy­mać przy­pra­wę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. ga­tu­nek ro­śli­ny upraw­nej o owo­cach spo­ży­wa­ne jako wa­rzy­wo lub przy­pra­wa;

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z owocu pa­pry­ki (1.1);

 (1.3) spoż. czer­wo­na, sypka przy­pra­wa spo­rzą­dzo­na z owocu pa­pry­ki (1.1)


Pa­pry­ka, pie­przo­wiec ("Cap­si­cum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je 37 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te po­cho­dzą z Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej z te­re­nów mię­dzy pół­noc­nym Mek­sy­kiem i pół­noc­ną Ar­gen­ty­ną. Współ­cze­śnie są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w upra­wie na całym świe­cie, a jako zdzi­cza­łe spo­ty­ka­ne są w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i w cie­płym kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paprykarz

1. tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni wę­gier­skiej z mięsa przy­pra­wio­ne­go dużą ilo­ścią pa­pry­ki, nie­kie­dy z do­dat­kiem śmie­ta­ny;
2. pa­pry­karz szcze­ciń­ski - zmie­lo­ne mięso rybie z ryżem, ce­bu­lą, kon­cen­tra­tem po­mi­do­ro­wym i róż­ny­mi przy­pra­wa­mi, sprze­da­wa­ne w pusz­kach kon­ser­wo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni wę­gier­skiej z cie­lę­ci­ny, dro­biu lub ryb, przy­pra­wio­nych dużą ilo­ścią pa­pry­ki;


Pa­pry­karz ( paprikás) – tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni wę­gier­skiej, przy­rzą­dza­na z mięsa i pa­pry­ki, nie­kie­dy z do­dat­kiem śmie­ta­ny (we­dług czę­ści opi­nii jest to pod­sta­wo­wy wy­róż­nik pa­pry­ka­rza).

Wy­stę­pu­je w wielu wa­rian­tach, w za­leż­no­ści od ro­dza­ju uży­te­go mięsa:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paprykarzowy

przy­miot­nik od: pa­pry­karz; zro­bio­ny z pa­pry­ka­rza lub z do­dat­kiem pa­pry­ka­rza, sma­ku­ją­cy, pach­ną­cy tak, jak pa­pry­karz


Źródła:

SJP.pl

Paprykować

przy­pra­wiać jakąś po­tra­wę wy­su­szo­ną i sprosz­ko­wa­ną pa­pry­ką, na­da­jąc jej przez to pi­kant­ny albo słod­ka­wy pos­mak


Źródła:

SJP.pl

Paprykowy

→ pa­pry­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­pry­ką, do­ty­czą­cy pa­pry­ki, za­wie­ra­ją­cy pa­pry­kę, ma­ją­cy smak pa­pry­ki


Patrz:papryka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paprykówka

na­lew­ka z pa­prycz­ki chili ze skór­ką cy­try­ny


Źródła:

SJP.pl

Paprzyca

daw­niej:
1. otwór w żar­nach, gdzie wsy­pu­je się ziar­no;
2. że­la­zo pod ka­mie­niem młyń­skim


Źródła:

SJP.pl

Paprzycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paprzysko

1. pia­szczy­ste miej­sce, w któ­rym grze­bią się i kąpią ptaki ku­ro­wa­te;
2. gnia­zdo ku­ro­pat­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. ornit. pia­szczy­ste miej­sce ką­pie­li ku­ro­wa­tych

 (1.2) łow. ornit. gnia­zdo ku­ro­patw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papt

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Agen­cja Pro­mo­cji Tu­ry­sty­ki


Źródła:

Wiktionary

Papu

pie­szczot­li­wie: je­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. żart. je­dze­nie, po­ży­wie­nie (zwy­kle u ma­łych dzie­ci nie­u­mie­ją­cych mówić)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papua

1. pro­win­cja In­do­nez­ji na wy­spie Nowa Gwi­nea;
2. za­to­ka u po­łud­nio­wych wy­brze­ży Papui-Nowej Gwi­nei;
3. bry­tyj­skie, a póź­niej au­stra­lij­skie te­ry­to­rium za­leż­ne, obec­nie część Papui-Nowej Gwi­nei


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papuanka

oby­wa­tel­ka Papui-Nowej Gwi­nei


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Papui-Nowej Gwi­nei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papuas

rdzen­ny miesz­ka­niec Papui


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) au­toch­to­nicz­ny miesz­ka­niec Nowej Gwi­nei;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papuaska

do­ty­czą­cy Pa­pu­a­sów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­pu­a­sów


Źródła:

SJP.pl

Papuaski

do­ty­czą­cy Pa­pu­a­sów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­pu­a­sów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­pu­a­sa­mi, do­ty­czą­cy Pa­pu­a­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papuańczyk

oby­wa­tel Papui-Nowej Gwi­nei


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Papui-Nowej Gwi­nei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papuański

przy­miot­nik od: Papua, Papua-Nowa Gwi­nea


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Papua-Nowa Gwi­nea

 (1.2) od­no­szą­cy się do Papui (pro­win­cji In­do­nez­ji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papucaki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. po­tra­wa grec­ka z po­łó­wek ba­kła­ża­na na­dzie­wa­nych mie­lo­nym mię­sem i za­pie­ka­nych z be­sza­me­lem


Źródła:

Wiktionary

Papucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od papuć

 (1.2) mały papuć


Źródła:

Wiktionary

Papudrak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Kraj­na. fu­szer, par­tacz, bra­ko­rób; osoba wy­ko­nu­ją­ca swoją pracę byle jak

 (1.2) przest. po­gard. gw-pl|Poz­nań. nie­zda­ra; par­tacz


Źródła:

Wiktionary

Papuga

1. eg­zo­tycz­ny ptak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się barw­nym upie­rze­niem i spe­cy­ficz­nym ha­ko­wa­to za­krzy­wio­nym dzio­bem;
2. obraź­li­we bądź żar­to­bli­we okre­śle­nie na osobę pow­ta­rza­ją­cą coś bez­myśl­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psit­ta­ci­for­mes|Wa­gler|ref=tak., rząd pta­ków tro­pi­kal­nych;

 (1.2) ornit. ptak z po­dro­dzi­ny papug (1.1)

 (1.3) przen. ktoś, kto pow­ta­rza czy­jeś słowa lub gesty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) więz. ad­wo­kat

 (2.2) gw-pl|War­sza­wa. stróż nocny

 (2.3) środ. bi­le­ter w kinie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papugarnia

po­mie­szcze­nie dla papug


Źródła:

SJP.pl

Papugi

1. eg­zo­tycz­ny ptak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się barw­nym upie­rze­niem i spe­cy­ficz­nym ha­ko­wa­to za­krzy­wio­nym dzio­bem;
2. obraź­li­we bądź żar­to­bli­we okre­śle­nie na osobę pow­ta­rza­ją­cą coś bez­myśl­nie


Źródła:

SJP.pl

Papugodzioby

tre­ron pa­pu­go­dzio­by, kło­wacz pa­pu­go­dzio­by - ga­tun­ki pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Papugoryba

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych, u któ­rej zro­śnię­te zęby two­rzą cha­rak­te­ry­stycz­ny dziób, wy­stę­pu­ją­ca wśród raf ko­ra­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Papugoryby

ro­dzi­na mor­skich ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; ska­ru­so­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Papugowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. na­śla­do­wa­nie kogoś lub cze­goś w spo­sób bez­kry­tycz­ny i bez­myśl­ny


Źródła:

Wiktionary

Papugowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psit­ta­ci­dae|Aplin|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych;


Pa­pu­go­wa­te (Psit­ta­ci­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych (Psit­ta­ci­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papugowaty

1. po­dob­ny do pa­pu­gi;
2. o gło­sie: nie­przy­jem­ny, skrze­czą­cy;
3. eg­zo­tycz­ny, prze­sad­ny, krzy­kli­wy;
4. na­śla­du­ją­cy kogoś lub coś, pow­ta­rza­ją­cy za kimś lub czymś;
5. o ce­chach pa­pu­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Papugować

po­tocz­nie: bez­kry­tycz­nie, ślepo na­śla­do­wać; mał­po­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­pu­go­wać)

 (1.1) pot. na­śla­do­wać kogoś bez­kry­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papugowe

rząd pta­ków ne­o­gna­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psit­ta­ci­for­mes|Wa­gler|ref=tak., rząd pta­ków o ma­syw­nych i ha­ko­wa­to za­koń­czo­nych dzio­bach;


Pa­pu­go­we (Psit­ta­ci­for­mes), po­tocz­nie pa­pu­gi – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes. Naj­licz­niej­sze w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Au­stra­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Papugowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: pa­pu­go­wy


Źródła:

Wiktionary

Papugowy

1. → pa­pu­ga;
2. o ce­chach pa­pu­go­wych (rząd pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Papunio

prze­sta­rza­le, zdrob­nia­le o ojcu; pap­cio


Źródła:

SJP.pl

Papusianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­pu­siać.


Źródła:

Wiktionary

Papusiać

1. w mowie dzie­cię­cej: jeść lub pić, po­pi­jać;
2. bru­dzić się, naj­czę­ściej przy­go­to­wu­jąc jakiś po­si­łek bę­dą­cy papką


cza­sow­nik

 (1.1) pieszcz. jeść papu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papusza

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) wiąz­ka wy­su­szo­nych liści ty­to­nio­wych


Miej­sca upa­mięt­nia­ją­ce po­et­kę w Go­rzo­wie Wiel­ko­pol­skim

Pa­pu­sza, właśc. Bro­ni­sła­wa Wajs (Wajss) z domu Zie­liń­ska (ur. 17 sierp­nia 1908 w Si­tań­cu, zm. 8 lu­te­go 1987 w Ino­wroc­ła­wiu) – pol­ska po­et­ka wy­wo­dzą­ca się z rom­skiej grupy et­nicz­nej Pol­ska Roma, pi­szą­ca w ję­zy­ku rom­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paputek

nie­wiel­ki papuć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od papuć

 (1.2) mały papuć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paputki

nie­wiel­ki papuć


Źródła:

SJP.pl

Papuzi

przy­miot­nik od: pa­pu­ga; od­no­szą­cy się do pa­pu­gi, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­pu­gi


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­pu­gi; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pa­pu­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papuzica

wi­ru­so­wa cho­ro­ba odz­wie­rzę­ca ob­ja­wia­ją­ca się za­pa­le­niem płuc, prze­no­szo­na przez ptaki (głów­nie pa­pu­gi); cho­ro­ba pa­pu­zia; or­ni­to­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. odz­wie­rzę­ca cho­ro­ba za­kaź­na, wy­wo­ły­wa­na przez drob­no­u­strój Chla­my­dia psit­ta­ci;

 (1.2) ornit. zob. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ra­cop­sis vasa|ref=tak., pa­pu­zi­ca duża;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papuzik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Papuziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Papuć

1. mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papeć, kapeć, kapuć (rzad­ko);
2. po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zob. kapeć.

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. zob. but.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papuśny

po­tocz­nie: ma­ją­cy dużo tkan­ki tłu­szczo­wej; pulch­ny, okrą­gły


Źródła:

SJP.pl

Papużak

pa­pu­żak afry­kań­ski - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Papużka

mała pa­pu­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­pu­ga

 (1.2) mała pa­pu­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Papy

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) D. lp. oraz M., D. i W. lm. od: papa

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. lp. od: papa


Źródła:

Wiktionary

Papyngel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. gwóźdź do papy


Źródła:

Wiktionary

Papyrus

daw­niej: pa­pi­rus


Pa­py­rus – an­tyk­wy krój, opra­co­wa­ny w 1982 roku, przez gra­fi­ka Chri­sa Co­stel­lo. Cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem tego fonta są linie przy­po­mi­na­ją­ce po­cią­gnię­cia pę­dzel­ka po pa­pi­ru­sie. Po­cią­gnię­cia pędz­la są sy­mu­lo­wa­ne przez różną gru­bość linii, a pi­sa­nie po pa­pi­ru­sie wy­szczer­bie­nia na brze­gach gli­fów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Papée

[czy­taj: paPE] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Par

1. czło­nek bry­tyj­skiej Izby Lor­dów,
2. czło­nek par­la­men­tu we Fran­cji 1814-1848,
3. w śred­nio­wie­czu: jeden z wa­sa­li pod­le­głych se­nio­ro­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek bry­tyj­skiej izby wyż­szej par­la­men­tu (Izby Lor­dów)

 (1.2) hist. czło­nek fran­cu­skiej izby wyż­szej par­la­men­tu w la­tach 1814–1848

 (1.3) hist. w śred­nio­wie­czu czło­nek grupy rów­no­rzęd­nych wa­sa­li, któ­rzy mieli ten sam sta­tus w hie­rar­chii fe­u­dal­nej i pod­le­ga­li wspól­ne­mu se­nio­ro­wi, czę­sto peł­niąc role do­rad­cze lub są­dow­ni­cze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. upal­ne, dusz­ne po­wie­trze

 (2.2) daw. opary


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Par.

skrót od:
1. pa­ra­graf; parag.;
2. pa­ra­fia; paraf.;
3. pa­ra­fial­ny; paraf.


skrót

 (1.1) = praw. pa­ra­graf

 (1.2) = kośc. pa­ra­fia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Para

1. sub­stan­cja ga­zo­wa;
2. drob­na mo­ne­ta ju­go­sło­wiań­ska;
3. dawna mo­ne­ta w Tur­cji;
4. dwie sztu­ki cze­goś sta­no­wią­ce kom­plet;
5. dwie osoby bli­skie sobie;
6. dwoje zwie­rząt (sa­miec i sa­mi­ca);
7. prze­sta­rza­łe: tchnie­nie, dech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dwie osoby, da­rzą­ce się uczu­ciem

 (1.2) dwie osoby wy­stę­pu­ją­ce wspól­nie, np. w grze, w tańcu

 (1.3) dwa przed­mio­ty sta­no­wią­ce kom­plet

 (1.4) okre­śle­nie niek­tó­rych przed­mio­tów, skła­da­ją­cych się z dwóch ta­kich sa­mych czę­ści

 (1.5) drugi przed­miot lub osoba z wy­stę­pu­ją­cych po dwa

 (1.6) dwoje ludzi lub zwie­rząt

 (1.7) fiz. woda w sta­nie ga­zo­wym;

 (1.8) pot. woda w sta­nie za­wie­si­ny kro­pel w po­wie­trzu

 (1.9) monet. dawna mo­ne­ta tu­rec­ka i ju­go­sło­wiań­ska;

 (1.10) daw. gwara. więz. go­tów­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: par

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp., ter. od: parać się


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Para-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy: niby, pra­wie, po­dob­ny do tego, co jest okre­śla­ne drugą czę­ścią zło­że­nia

 (1.2) chem. okre­śle­nie wza­jem­ne­go po­ło­że­nia dwóch pod­staw­ni­ków sze­ściocz­ło­no­we­go pier­ście­nia aro­ma­tycz­ne­go w po­zy­cjach 1 i 4;

 (1.3) chem. okre­śle­nie stop­nia po­li­me­ry­za­cji niek­tó­ry pro­stych al­de­hy­dów;


Źródła:

Wiktionary

Parabank

in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa świad­czą­ca usłu­gi po­dob­ne do usług ban­ko­wych, np. SKOK, NFI


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. ekon. in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa, nie­bę­dą­ca ban­kiem, dzia­ła­ją­ca jed­nak w spo­sób do niego po­dob­ny;


Pa­ra­bank – pod­miot pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność cha­rak­te­ry­stycz­ną dla ban­ków w opar­ciu o inne prze­pi­sy niż Prawo ban­ko­we.

Dzia­łal­ność in­sty­tu­cji pa­ra­ban­ko­wych uzu­peł­nia sy­stem ban­ków ko­mer­cyj­nych i spół­dziel­czych. We współ­czes­nym sy­ste­mie fi­nan­so­wym, poza ban­ka­mi – ob­ję­ty­mi re­gu­la­cja­mi praw­ny­mi, na­dzo­rem fi­nan­so­wym, gwa­ran­cja­mi de­po­zy­tów – two­rzą­cy­mi sek­tor ban­ko­wy, można wy­róż­nić rów­no­le­gły sy­stem ban­ko­wy (ang.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parabankowy

→ pa­ra­bank


Patrz:parabank

Źródła:

SJP.pl

Parabaza

część ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, w któ­rej autor zwra­ca się do wi­dzów lub czy­tel­ni­ków bez­poś­red­nio lub po­przez wy­stą­pie­nie chóru i jego prze­wod­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. część ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, zwy­kle sztu­ki, w któ­rej autor zwra­ca się do od­bior­ców z dy­gre­sją o tre­ści niez­wią­za­nej z akcją ut­wo­ru, wy­ko­rzy­stu­jąc di­da­ska­lia bądź któ­rąś z po­sta­ci sce­nicz­nych


Pa­ra­ba­za (gr. παράβασις, "pa­ra­ba­sis", przej­ście obok) – ele­ment bu­do­wy ko­me­dii sta­ro­grec­kiej, w któ­rym to na­stę­pu­je za­wie­sze­nie akcji, a chór zwra­ca się bez­poś­red­nio do wi­dzów, od­no­sząc się w sa­ty­rycz­ny spo­sób do ak­tu­al­nych wy­da­rzeń po­li­tycz­nych i spo­łecz­nych. W szer­szym zna­cze­niu pa­ra­ba­za to każda forma apelu au­to­ra dzie­ła li­te­rac­kie­go wy­sto­so­wa­na bez­poś­red­nio do jego od­bior­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parabelka

po­tocz­nie: nie­miec­ki pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny opra­co­wa­ny przez Ge­or­ga Lu­ge­ra na prze­ło­mie XIX i XX w.; Pa­ra­bel­lum, Luger


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. zob. pa­ra­bel­lum.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parabellum

1. nie­miec­ki pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny opra­co­wa­ny przez Ge­or­ga Lu­ge­ra na prze­ło­mie XIX i XX w.; Pa­ra­bel­ka, Luger;
2. nie­miec­ki ka­ra­bin ma­szy­no­wy uży­wa­ny na ste­row­cach i sa­mo­lo­tach w cza­sie I wojny świa­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. wojsk. krót­ki nie­miec­ki pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny;

 (1.2) wojsk. nabój pi­sto­le­to­wy o ka­li­brze 9 mm, naj­po­pu­lar­niej­szy w woj­sku i po­li­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paraben

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako śro­dek kon­ser­wu­ją­cy w kos­me­ty­kach, le­kach i żyw­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy estrów sto­so­wa­ny jako kon­ser­want w kos­me­ty­kach i żyw­no­ści;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parabenowy

→ pa­ra­ben


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­be­nem, do­ty­czą­cy pa­ra­be­nu


Patrz:paraben

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parabiotyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­bio­za; od­no­szą­cy się do pa­ra­bio­zy, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­bio­zy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­bio­zą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parabioza

ze­spo­le­nie chi­rur­gicz­ne dwóch zwie­rząt, u któ­rych dla celów doś­wiad­czal­nych wyt­wa­rza się wspól­ny układ krą­że­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ze­spo­le­nie ukła­dów krą­że­nia dwóch zwie­rząt;


Pa­ra­bio­za (gr. "pará" 'poza (czym); (tuż) obok; mimo' i "bios" 'życie') – u owa­dów spo­łecz­nych ko­rzy­sta­nie z tego sa­me­go gnia­zda, a cza­sa­mi nawet z tych sa­mych śla­dów za­pa­cho­wych, przez ko­lo­nie róż­nych ga­tun­ków, które jed­nak­że trzy­ma­ją osob­no swe po­tom­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parabola

1. krzy­wa, któ­rej punk­ty są jed­na­ko­wo od­da­lo­ne od usta­lo­ne­go punk­tu - ogni­ska i usta­lo­nej pro­stej - kie­row­ni­cy;
2. prze­no­śnie o czymś przy­po­mi­na­ją­cym swoim kształ­tem taką krzy­wą;
3. krót­kie opo­wia­da­nie mo­ral­no-dy­dak­tycz­ne; przy­po­wieść


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. zbiór punk­tów równo od­le­głych od pew­nej pro­stej (kie­row­ni­cy pa­ra­bo­li) i pew­ne­go punk­tu (ogni­ska pa­ra­bo­li) nie­le­żą­ce­go na tej pro­stej;

 (1.2) liter. przy­po­wieść, ale­go­ria;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paraboliczność

1. cecha wy­kre­su funk­cji kwa­dra­to­wej, cha­rak­te­ry­stycz­ne za­krzy­wie­nie pro­stej w ukła­dzie współ­rzęd­nych;
2. ale­go­rycz­ność


Źródła:

SJP.pl

Paraboliczny

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­bo­li, przy­po­wie­ści; ale­go­rycz­ny;
2. przy­po­mi­na­ją­cy pa­ra­bo­lę, łu­ko­wa­to za­krzy­wio­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­bo­lą, do­ty­czą­cy pa­ra­bo­li

 (1.2) taki, który ma kształt pa­ra­bo­li

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) liter. szt. ma­ją­cy cha­rak­ter pa­ra­bo­li, przy­po­wie­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parabolizacja

na­da­wa­nie cze­muś sta­łe­go umow­ne­go sensu prze­no­śne­go, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla ale­go­rii; ale­go­ry­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Parabolizować

na­da­wać ut­wo­ro­wi li­te­rac­kie­mu cechy pa­ra­bo­li - opo­wie­ści mo­ral­no-dy­dak­tycz­nej; ale­go­ry­zo­wać, me­ta­fo­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Parabolo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pa­ra­bo­la


Źródła:

Wiktionary

Paraboloid

pa­ra­bo­la przed­sta­wio­na za po­mo­cą wy­kre­su funk­cji w ukła­dzie współ­rzęd­nych


Źródła:

SJP.pl

Paraboloida

po­wierzch­nia pow­sta­ją­ca po­przez obrót pa­ra­bo­li do­o­ko­ła jej osi


Pa­ra­bo­lo­i­da – nie­o­gra­ni­czo­na po­wierzch­nia dru­gie­go stop­nia, pow­sta­ła przez prze­su­wa­nie pa­ra­bo­li po innej pa­ra­bo­li, le­żą­cej w pro­sto­pa­dłej pła­szczyź­nie i ma­ją­cej rów­no­le­głą oś sy­me­trii.

Wy­róż­nia się dwa typy pa­ra­bo­lo­id, za­leż­nie od wza­jem­ne­go skie­ro­wa­nia two­rzą­cych pa­ra­bol:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paraboloidalny

→ pa­ra­bo­lo­id


Patrz:paraboloid

Źródła:

SJP.pl

Parabulia

spraw­dza­nie da­ne­go im­pul­su ner­wo­we­go i za­stę­po­wa­nie go innym, po­dob­nie prze­bie­ga­ją­cym przez układ ner­wo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­stę­po­wa­nie jed­nej ak­tyw­no­ści inną bez koń­cze­nia po­przed­niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paracelsus

Pa­ra­cel­sus, właśc. Phil­lip­pus Au­re­o­lus The­oph­ra­stus Bom­ba­stus von Ho­hen­he­im (ur. 11 li­sto­pa­da lub 17 grud­nia 1493 w Ein­sie­deln, Szwaj­ca­ria, zm. 24 wrze­śnia 1541 w Sal­zbur­gu, obec­nie Au­stria) – le­karz i przy­rod­nik, zwany ojcem me­dy­cy­ny no­wo­żyt­nej. Pio­nier ja­tro­che­mii.


Źródła:

Wikipedia

Paracenteza

za­bieg roz­cię­cia błony bę­ben­ko­wej w uchu, wy­ko­ny­wa­ny w celu ot­war­cia drogi od­pły­wu gro­ma­dzą­cej się ropy w ostrym rop­nym za­pa­le­niu ucha środ­ko­we­go


Pa­ra­cen­te­za – na­kłu­cie jamy otrzew­nej u pa­cjen­ta z wo­do­brzu­szem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paracetamol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­kach prze­ciw­bó­lo­wych i prze­ciw­go­rącz­ko­wych; ace­ta­mi­no­fen


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek o dzia­ła­niu prze­ciw­bó­lo­wym i prze­ciw­go­rącz­ko­wym;


Pa­ra­ce­ta­mol, ace­ta­mi­no­fen ( pa­ra­ce­ta­mo­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na ace­ta­ni­li­du, sto­so­wa­ny jako lek o dzia­ła­niu prze­ciw­bó­lo­wym i prze­ciw­go­rącz­ko­wym. W hand­lu znaj­du­je się od 1955. W Pol­sce stał się po­pu­lar­ny w la­tach 90. XX wieku, wy­pie­ra­jąc z rynku ami­no­fe­na­zon, po­wszech­nie wów­czas uży­wa­ny lek prze­ciw­go­rącz­ko­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parachora

wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca cie­cze, za­leż­na od na­pię­cia po­wierzch­nio­we­go, gę­sto­ści i masy czą­stecz­ko­wej cie­czy oraz od wil­got­no­ści po­wie­trza, w któ­rym znaj­du­je się ciecz


Pa­ra­cho­ra – wiel­kość fi­zy­ko­che­micz­na, okre­śla­ją­ca ob­ję­tość czą­stecz­ko­wą cie­czy. Jest nie­za­leż­na od tem­pe­ra­tu­ry w sze­ro­kim za­kre­sie tem­pe­ra­tur. Za­le­ży na­to­miast od bu­do­wy czą­stecz­ki.

Pa­ra­cho­ra jest wiel­ko­ścią ad­dy­tyw­ną – może być otrzy­ma­na po­przez do­da­nie do sie­bie udzia­łów po­cho­dzą­cych od ato­mów, ro­dza­jów i licz­by wią­zań che­micz­nych po­mię­dzy nimi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parachronizm

ana­chro­nizm po­le­ga­ją­cy na umie­szcze­niu ja­kie­goś faktu w epoce póź­niej­szej niż ta, do któ­rej ten fakt na­le­żał


Źródła:

SJP.pl

Parada

1. uro­czy­sta ce­re­mo­nia
2. w spor­cie efek­tow­na za­sło­na ciała, piłki, bram­ki etc.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) efek­tow­ny prze­marsz z udzia­łem wielu osób;

 (1.2) wojsk. uro­czy­sty prze­gląd wojsk po­łą­czo­ny z de­fi­la­dą;

 (1.3) sport. w szer­mier­ce, bok­sie: od­par­cie ciosu lub ude­rze­nie w od­po­wie­dzi na cios prze­ciw­ni­ka

 (1.4) sport. w piłce noż­nej, ręcz­nej i ho­ke­ju: obro­na bram­ki gdy bram­karz rzuca się całym cia­łem w bok w celu zła­pa­nia lub od­bi­cia piłki

 (1.5) jeźdz. w ujeż­dże­niu: za­trzy­ma­nie i ze­bra­nie konia;

 (1.6) hist. teatr. pier­wot­nie krót­ka scen­ka grana daw­niej za darmo na zew­nątrz jar­marcz­nej budy, aby przy­cią­gnąć wi­dzów;

 (1.7) karc. w bry­dżu: ro­dzaj ma­ne­wru roz­gryw­ko­we­go, po­le­ga­ją­cy na wy­im­pa­so­wa­niu ho­no­ru atu­to­we­go, przy braku kart w ko­lo­rze im­pa­su, przez po­de­gra­nie ko­lo­rem bocz­nym;

 (1.8) cho­re­ogr. w tangu ar­gen­tyń­skim: za­trzy­ma­nie ruchu part­ner­ki przez po­sta­wie­nie swo­jej stopy bli­sko stopy part­ner­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paradentoza

cho­ro­ba przy­zę­bia, pro­wa­dzą­ca do stop­nio­we­go roz­chwia­nia i wy­pa­da­nia zębów; pa­ra­don­to­za; przy­zę­bi­ca; pa­ro­don­to­za (uwaga: ta forma uwa­ża­na czę­sto za nie­po­praw­ną)


Źródła:

SJP.pl

Paradier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hipol. koń oka­zo­wy


Źródła:

Wiktionary

Paradnica

rzad­ko: ko­bie­ta lub dziew­czy­na wy­stro­jo­na, odś­więt­nie ubra­na; stroj­ni­sia, ele­gant­ka


Źródła:

SJP.pl

Paradnie

przy­słó­wek

 (1.1) odś­więt­nie, uro­czy­ście, re­pre­zen­ta­cyj­nie, z prze­py­chem

 (1.2) przest. za­baw­nie, śmiesz­nie

 (1.3) daw. świet­nie, wy­bor­nie, do­sko­na­le, wy­śmie­ni­cie


Pa­rad­nie ( Парадні; Парадни) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Jazno.

Daw­niej uży­wa­ne nazwy – Pa­rad­nie­wo, Po­rad­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paradniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­rad­nie


Źródła:

SJP.pl

Paradniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­rad­ny


Źródła:

SJP.pl

Paradność

1. cecha cze­goś, co wy­wo­łu­je śmiech; śmiesz­ność, we­so­łość;
2. cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca coś uro­czy­ste­go, waż­ne­go; odś­więt­ność


Źródła:

SJP.pl

Paradny

1. wy­wo­łu­ją­cy śmiech, we­so­łość; śmiesz­ny, we­so­ły;
2. sto­so­wa­ny pod­czas wiel­kiej uro­czy­sto­ści; odś­więt­ny, uro­czy­sty


przy­miot­nik

 (1.1) uro­czy­sty, odś­więt­ny, ga­lo­wy, re­pre­zen­ta­cyj­ny, stroj­ny, wspa­nia­ły

 (1.2) przest. śmiesz­ny, za­baw­ny, po­ciesz­ny; (iron.) wy­bor­ny, świet­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paradoks

1. za­ska­ku­ją­ce twier­dze­nie sprzecz­ne z przy­ję­tą po­wszech­nie opi­nią; sy­tu­a­cja po­zor­nie nie­moż­li­wa, w któ­rej wspó­łist­nie­ją dwa wy­klu­cza­ją­ce się fakty;
2. ro­zu­mo­wa­nie lo­gicz­ne, po­zor­nie oczy­wi­ste, pro­wa­dzą­ce z po­wo­du pew­nych nie­ści­sło­ści lo­gicz­nych do wy­ni­ku sprzecz­ne­go z za­ło­że­niem lub udo­wad­nia­ją­ce jed­no­cze­śnie dwie sprzecz­ne tezy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ska­ku­ją­ce twier­dze­nie sprzecz­ne z przy­ję­tą po­wszech­nie opi­nią

 (1.2) ro­zu­mo­wa­nie lo­gicz­ne, po­zor­nie oczy­wi­ste, pro­wa­dzą­ce z po­wo­du pew­nych nie­ści­sło­ści lo­gicz­nych do wy­ni­ku sprzecz­ne­go z za­ło­że­niem lub udo­wad­nia­ją­ce jed­no­cze­śnie dwie sprzecz­ne tezy


Pa­ra­doks (gr. παράδοξος – „nie­o­cze­ki­wa­ny, nie­praw­do­po­dob­ny, za­dzi­wia­ją­cy”) – twier­dze­nie bądź sy­tu­a­cja lo­gicz­na, pro­wa­dzą­ce do wnio­sków za­ska­ku­ją­cych lub sprzecz­nych z pew­ny­mi ocze­ki­wa­nia­mi; w po­tocz­nym ro­zu­mie­niu, można po­wie­dzieć: "sprzecz­nych z in­tu­i­cją".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paradoksalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ra­dok­sal­ny


Źródła:

Wiktionary

Paradoksalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­ra­dok­sal­nie


Źródła:

SJP.pl

Paradoksalność

cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca nie­do­rzecz­ność, coś, co jest po­zor­nie praw­dzi­we lub za­wie­ra ele­men­ty sprzecz­ne ze sobą; ab­sur­dal­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­ra­dok­sal­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paradoksalny

po­zor­nie praw­dzi­wy lub za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty sprzecz­ne ze sobą; nie­do­rzecz­ny, ab­sur­dal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) sprzecz­ny z tym, co jest lub wy­da­je się oczy­wi­ste, bę­dą­cy pa­ra­dok­sem lub ma­ją­cy cechy pa­ra­dok­su, oso­bli­wy, ab­sur­dal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paradoksograf

autor an­tycz­ny zaj­mu­ją­cy się opi­sy­wa­niem zda­rzeń, miejsc oraz rze­czy niez­wy­kłych, nie­sa­mo­wi­tych i uz­na­wa­nych za cuda


Źródła:

SJP.pl

Paradoksografia

opi­sy­wa­nie przez an­tycz­nych au­to­rów zda­rzeń, miejsc oraz rze­czy niez­wy­kłych, nie­sa­mo­wi­tych i uz­na­wa­nych za cuda


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­tycz­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki, któ­re­go te­ma­tem są cuda, oso­bli­wo­ści przy­ro­dy i ta­jem­ni­cze zja­wi­ska


Pa­ra­dok­so­gra­fia (gr. παράδοξος "parádoxos" – dziw­ny, oso­bli­wy; γράφω "grap­ho" – piszę) – an­tycz­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki.

Pi­śmien­nict­wo za­li­cza­ne do tego ga­tun­ku po­dej­mo­wa­ło te­ma­ty­kę cu­dow­nych i nie­wy­tłu­ma­czal­nych zja­wisk, niez­wy­kłych zda­rzeń i ta­jem­ni­czych oso­bli­wo­ści przy­ro­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paradoksomania

po­tocz­nie: nad­mier­ne po­słu­gi­wa­nie się pa­ra­dok­sa­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. mania po­słu­gi­wa­nia się pa­ra­dok­sa­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paradokument

film ma­ją­cy cechy do­ku­men­tu, ale nie w pełni udo­ku­men­to­wa­ny, do­pu­szcza­ją­cy in­ter­pre­ta­cję włas­ną re­ży­se­ra; film pa­ra­do­ku­men­tal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. telew. film fa­bu­lar­ny zre­a­li­zo­wa­ny w kon­wen­cji filmu do­ku­men­tal­ne­go, zwy­kle opar­ty na fak­tach;


Pa­ra­do­ku­ment – ga­tu­nek filmu lub se­ria­lu znaj­du­ją­ce­go się na gra­ni­cy filmu do­ku­men­tal­ne­go i filmu fa­bu­lar­ne­go.

Tra­dy­cja pa­ra­do­ku­men­tu sięga cza­sów słu­cho­wi­ska "Wojna świa­tów" Or­so­na Wel­le­sa z 1938 roku, zaś pier­wsze przy­kła­dy za­sto­so­wa­nia formy pa­ra­do­ku­men­tu w kinie zna­la­zły się w "Oby­wa­te­lu Kanie" tegoż re­ży­se­ra, jed­nak­że formą sto­so­wa­ną w kinie roz­ryw­ko­wym, pa­ra­do­ku­ment stał się na prze­ło­mie XX i XXI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paradokumentalizm

na­da­wa­nie fil­mom, tek­stom itp. cha­rak­te­ru do­ku­men­tal­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Paradokumentalność

→ pa­ra­do­ku­men­tal­ny; pa­ra­do­ku­men­tar­ność


Źródła:

SJP.pl

Paradokumentalny

ma­ją­cy cha­rak­ter do­ku­men­tu, filmu do­ku­men­tal­ne­go, ale ma­ją­cy jed­no­cze­śnie niez­nacz­nie zmie­nio­ny sens, prze­bieg lub formę; pa­ra­do­ku­men­tar­ny


Źródła:

SJP.pl

Paradokumentarność

→ pa­ra­do­ku­men­tar­ny; pa­ra­do­ku­men­tal­ność


Źródła:

SJP.pl

Paradokumentarny

ma­ją­cy cha­rak­ter do­ku­men­tu, filmu do­ku­men­tal­ne­go, ale ma­ją­cy jed­no­cze­śnie niez­nacz­nie zmie­nio­ny sens, prze­bieg lub formę; pa­ra­do­ku­men­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Paradontolog

sto­ma­to­log zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób przy­zę­bia


Źródła:

SJP.pl

Paradontologia

dział sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób przy­zę­bia


Źródła:

SJP.pl

Paradontologiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­don­to­lo­gia; zwią­za­ny z pa­ra­don­to­lo­gią, od­no­szą­cy się do pa­ra­don­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Paradontopatia

cho­ro­ba przy­zę­bia; pa­ro­don­to­pa­tia


Źródła:

SJP.pl

Paradontopatyczny

→ pa­ra­don­to­pa­tia; pa­ro­don­to­pa­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Paradontoza

cho­ro­ba przy­zę­bia, pro­wa­dzą­ca do stop­nio­we­go roz­chwia­nia i wy­pa­da­nia zębów; pa­ra­den­to­za; przy­zę­bi­ca; pa­ro­don­to­za (uwaga: ta forma uwa­ża­na czę­sto za nie­po­praw­ną)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. cho­ro­ba in­fek­cyj­na tka­nek ota­cza­ja­cych ząb, za­pa­le­nie przy­zę­bia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paradowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ra­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Paradować

1. uczest­ni­czyć w pa­ra­dzie, po­cho­dzie;
2. cho­dzić, po­ru­szać się, po­pi­su­jąc się swoim wy­glą­dem, to­wa­rzy­stwem lub po­sia­da­niem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uczest­ni­czyć w pa­ra­dzie nie jako widz, tylko ma­sze­ru­jąc

 (1.2) pot. prze­sad­nie ob­no­sić się, po­pi­sy­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paradowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paradowy

→ pa­ra­da


Patrz:parada

Źródła:

SJP.pl

Paradur

ostra, bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na przez jedną z trzech ro­dza­jów pa­łecz­ki sal­mo­nel­li; pa­ra­ty­fus; dur rze­ko­my


Źródła:

SJP.pl

Paradygmat

1. przy­ję­ty spo­sób wi­dze­nia rze­czy­wi­sto­ści w danej dzie­dzi­nie, dok­try­nie itp.
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ze­spół form de­kli­na­cyj­nych lub ko­niu­ga­cyj­nych wła­ści­wy da­ne­mu ty­po­wi wy­ra­zów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. zbiór pojęć i te­o­rii two­rzą­cych pod­sta­wy danej nauki;

 (1.2) jęz. sy­stem form od­mie­nia­ją­ce­go się wy­ra­zu;


Pa­ra­dyg­mat (gr. παράδειγμα "parádeigma" „przy­kład, wzór”) – zbiór pojęć i te­o­rii two­rzą­cych pod­sta­wy danej nauki; zna­cze­nie to wpro­wa­dził fi­lo­zof Tho­mas Kuhn w książ­ce "Struk­tu­ra re­wo­lu­cji na­u­ko­wych" (ang. "The Struc­tu­re of Scien­ti­fic Re­vo­lu­tions") z 1962 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paradygmatyczny

wzor­co­wy, przy­kła­do­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ra­dyg­ma­tu, wła­ści­wy pa­ra­dyg­ma­to­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paradygmatyka

w ję­zy­koz­naw­stwie: dział flek­sji obej­mu­ją­cy po­dział form wy­ra­zo­wych mię­dzy wy­ra­zy


Źródła:

SJP.pl

Paradyski

przy­miot­nik od miej­sco­wo­ści: Pa­ra­dyż


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pa­ra­dy­ża, zwią­za­ny z Pa­ra­dy­żem

 (1.2) od­no­szą­cy się do Pa­ra­dy­za, zwią­za­ny z Pa­ra­dy­zem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paradyz

pa­ra­dyż;
1. prze­sta­rza­le: naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja w te­a­trze, na któ­rej znaj­du­ją się naj­tań­sze miej­sca;
2. daw­niej: pióro raj­skie­go ptaka, które słu­ży­ło jako ozdo­ba ka­pe­lu­szy i fry­zur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. teatr. naj­wyż­szy bal­kon w te­a­trze;


Pa­ra­dyz (z fr. "pa­ra­dis" – raj) albo ja­skół­ka – daw­niej w te­a­trze naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja, ga­le­ria dla po­śled­niej­szej pu­blicz­no­ści. W daw­niej­szej pol­szczyź­nie na­zy­wa­na też ra­i­kiem.

Naj­wy­żej po­ło­żo­na część wi­dow­ni te­a­tral­nej, na którą wy­da­wa­no naj­tań­sze bi­le­ty wstę­pu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paradyzowy

→ pa­ra­dyz


Patrz:paradyz

Źródła:

SJP.pl

Paradyż

pa­ra­dyz;
1. prze­sta­rza­le: naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja w te­a­trze, na któ­rej znaj­du­ją się naj­tań­sze miej­sca;
2. daw­niej: pióro raj­skie­go ptaka, które słu­ży­ło jako ozdo­ba ka­pe­lu­szy i fry­zur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. teatr. naj­wyż­szy bal­kon w te­a­trze;

 (1.2) daw. raj, miej­sce bło­go­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paradyżanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ra­dy­ża


Źródła:

Wiktionary

Paradyżanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ra­dy­ża


Źródła:

Wiktionary

Paraekumena

ob­szar po­wierzch­ni ziemi za­miesz­ki­wa­ny przez ludzi je­dy­nie przez jakiś czas; su­be­ku­me­na


Źródła:

SJP.pl

Paraekumeniczny

przy­miot­nik od: pa­ra­e­ku­me­na; od­no­szą­cy się do pa­ra­e­ku­me­ny, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­e­ku­me­ny


Źródła:

SJP.pl

Paraf.

par.; skrót od:
1. pa­ra­fia;
2. pa­ra­fial­ny


Źródła:

SJP.pl

Parafa

pod­pis w skró­co­nej for­mie; pa­raf­ka


Pa­ra­fa (z fr. "pa­rap­he", z gr. "pa­ra­grap­hos" „(znak) do­pi­sa­ny obok”) – znak gra­ficz­ny w po­sta­ci ini­cja­łów jego au­to­ra. Pa­ra­fę odróż­nia się od skró­tu pod­pi­su, tj. pod­pi­su skła­da­ne­go z po­mi­nię­ciem niek­tó­rych liter. Pa­ra­fa nie jest po­ję­ciem zde­fi­nio­wa­nym w pol­skim pra­wie, choć ist­nie­je w orzecz­nict­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parafarmaceutyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­far­ma­ce­u­tyk; od­no­szą­cy się do pa­ra­far­ma­ce­u­ty­ku, wy­pro­du­ko­wa­ny, zro­bio­ny z pa­ra­far­ma­ce­u­ty­ku, taki, któ­re­go czę­ścią jest pa­ra­far­ma­ce­u­tyk lub coś zro­bio­ne z pa­ra­far­ma­ce­u­ty­ku


Źródła:

SJP.pl

Parafarmaceutyk

śro­dek zbli­żo­ny w swych wła­ści­wo­ściach do wła­ści­we­go le­kar­stwa, dzia­ła­ją­cy zwy­kle ła­god­nie lecz­ni­czo lub pro­fi­lak­tycz­nie, wyt­wo­rzo­ny naj­czę­ściej z su­row­ców na­tu­ral­nych; pa­ra­lek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. med. śro­dek lecz­ni­czy lub za­po­bie­gaw­czy o bar­dziej ła­god­nym dzia­ła­niu od far­ma­ce­u­ty­ku, do­stęp­ny bez re­cep­ty le­kar­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafazja

za­bu­rze­nie mowy, w któ­rym chory używa słów o po­dob­nym brzmie­niu za­miast wła­ści­wych


Pa­ra­faz­ja – za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na za­cho­wa­niu zdol­no­ści płyn­ne­go mó­wie­nia przy rów­no­czes­nym prze­krę­ca­niu wy­ra­zów lub uży­wa­niu nie­wła­ści­wych. Wy­stę­pu­je przy usz­ko­dze­niu (ogni­sko udaru nie­dokr­wien­ne­go, cho­ro­ba Alz­he­i­me­ra) struk­tur kory móz­go­wej od­po­wie­dzial­nych za mowę: oś­rod­ka Wer­nic­ke­go (dys­faz­ja sen­so­rycz­na) i ob­sza­ru kory móz­go­wej po­ło­żo­ne­go pe­ry­fe­rycz­nie od niego (dys­faz­ja sen­so­rycz­na tran­sko­ro­wa).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parafernalia

1. rze­czy oso­bi­ste; ak­ce­so­ria, wy­po­sa­że­nie;
2. daw­niej: ma­ją­tek oso­bi­sty mę­żat­ki


Źródła:

SJP.pl

Parafia

1. najm­niej­sza jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Ko­ście­le chrze­ści­jań­skim, w któ­rej naj­wyż­sze urzę­dy spra­wu­je pro­boszcz;
2. ogół pa­ra­fian, ludzi na­le­żą­cych do pa­ra­fii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. najm­niej­sza jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w niek­tó­rych wspól­no­tach chrze­ści­jań­skich, wspól­no­ta eu­cha­ry­stycz­na kie­ro­wa­na przez pro­bo­szcza;

 (1.2) ogół miesz­kań­ców pa­ra­fii (1.1)


Pa­ra­fia (z łac. "pa­ro­chia, pa­ro­e­cia"), "pro­bo­stwo" – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i in­nych wyz­nań chrze­ści­jań­skich. We­dług kon­cep­cji te­o­lo­gicz­nych to okre­ślo­na wspól­no­ta wier­nych. Zwierzch­ni­kiem pa­ra­fii jest pro­boszcz, któ­re­mu mogą po­ma­gać inni księ­ża wi­ka­riu­sze oraz ka­pe­la­ni czy re­zy­den­ci. Cen­tral­nym oś­rod­kiem życia pa­ra­fii jest ko­ściół pa­ra­fial­ny (farny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parafiada

pa­ra­fij­na im­pre­za kul­tu­ral­na i spor­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. rel. środ. im­pre­za pu­blicz­na, czę­sto o cha­rak­te­rze spor­to­wym, kul­tu­ral­nym, itp., or­ga­ni­zo­wa­na przez pa­ra­fię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafialny

przy­miot­nik od: pa­ra­fia; od­no­szą­cy się do pa­ra­fii, zwią­za­ny z pa­ra­fią, na­le­żą­cy do pa­ra­fii, bę­dą­cy włas­no­ścią pa­ra­fii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kośc. zwią­za­ny z pa­ra­fią, na­le­żą­cy do pa­ra­fii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafianin

czło­nek pa­ra­fii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. czło­nek wspól­no­ty pa­ra­fial­nej

 (1.2) przest. po­gard. męż­czyz­na ze wsi, bez ogła­dy, wyksz­tał­ce­nia, za­co­fa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafianizm

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ścian­ko­wość


Źródła:

Wiktionary

Parafianka

1. człon­ki­ni pa­ra­fii;
2. prze­sta­rza­łe okre­śle­nie na ko­bie­tę bez ogła­dy, wyksz­tał­ce­nia, za­co­fa­ną, ogra­ni­czo­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. człon­ki­ni wspól­no­ty pa­ra­fial­nej

 (1.2) przest. po­gard. ko­bie­ta za­co­fa­na, ogra­ni­czo­na, bez ogła­dy i wyksz­tał­ce­nia


Pa­ra­fian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Ży­rzyn. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 221 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parafianowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parafiański

prze­sta­rza­le: nie­u­mie­ją­cy się za­cho­wać lub nie­wyksz­tał­co­ny, za­co­fa­ny, ogra­ni­czo­ny w jakiś spo­sób


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. wy­ni­ka­ją­cy z pa­ra­fiań­stwa, za­co­fa­nia, braku wyksz­tał­ce­nia i ogła­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafiaństwo

ogła­da, nie­u­mie­jęt­ność za­cho­wa­nia się w pew­nych sy­tu­a­cjach lub brak wyksz­tał­ce­nia, za­co­fa­nie, ogra­ni­cze­nie, głu­po­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. ogół cech wła­ści­wych pa­ra­fia­nom; za­ścian­ko­wość

 (1.2) przest. ogół ludzi o ta­kich ce­chach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafiańszczyzna

ogół ne­ga­tyw­nych cech przy­pi­sy­wa­nych miesz­kań­com ob­sza­rów opóź­nio­nych w roz­wo­ju cy­wi­li­za­cyj­nym i kul­tu­ral­nym; pro­win­cjo­na­lizm, za­ścian­ko­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ścian­ko­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafijka

zdrob­nie­nie od: pa­ra­fia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. o małej pa­ra­fii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafiletyczny

tak­son pa­ra­fi­le­tycz­ny - tak­son obej­mu­ją­cy tylko część po­tom­ków ostat­nie­go wspól­ne­go przod­ka; grupa pa­ra­fi­le­tycz­na


przy­miot­nik

 (1.1) biol. obej­mu­ją­cy tylko część po­tom­ków wspól­ne­go przod­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafilia

za­bu­rze­nie lub zbo­cze­nie sek­su­al­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. med. zbo­cze­nie lub za­bu­rze­nie sek­su­al­ne


Na tę stro­nę wska­zu­je „zbo­cze­nie”. Zo­bacz też: zbo­cze­nie (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Pa­ra­fi­lia (gr. παρά "para" – obok, po­nad­to, oprócz i φιλία "phi­lia" – mi­łość), za­bu­rze­nie pre­fe­ren­cji sek­su­al­nych ("daw­niej": „de­wia­cja sek­su­al­na”, „zbo­cze­nie sek­su­al­ne”, „per­wer­sja sek­su­al­na”) – ro­dzaj za­bu­rze­nia na tle sek­su­al­nym, w któ­rym wy­stą­pie­nie pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go i peł­nej sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej uza­leż­nio­ne jest od po­ja­wie­nia się spe­cy­ficz­nych obiek­tów (w tym osób), ry­tu­a­łów czy sy­tu­a­cji, nie­bę­dą­cych czę­ścią nor­ma­tyw­nej sty­mu­la­cji; dłu­gotr­wa­łe, na­wra­ca­ją­ce, silne, sek­su­al­nie pod­nie­ca­ją­ce fan­taz­je, sek­su­al­ne po­bud­ki lub za­cho­wa­nia, które obej­mu­ją niez­wy­kłe obiek­ty, dzia­ła­nia lub sy­tu­a­cje (obiek­ty nie­o­so­bo­we, cier­pie­nie lub po­ni­że­nie, dzie­ci, nie­wy­ra­ża­ją­ce zgody osoby) i po­wo­du­ją kli­nicz­nie zna­czą­cą przy­krość lub po­gor­sze­nie w spo­łecz­nej, za­rob­ko­wej lub innej waż­nej dzie­dzi­nie funk­cjo­no­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parafilny

→ pa­ra­fi­lia


Patrz:parafilia

Źródła:

SJP.pl

Parafimoza

uwięź­nię­cie żo­łę­dzia prą­cia w pier­ście­niu ot­wo­ru na­plet­ka, pro­wa­dzą­ce do upo­śle­dze­nia krą­że­nia i obrzę­ku tej czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Parafina

sub­stan­cja o bar­wie od bia­łej do żół­tej otrzy­my­wa­na z gazu pa­ra­fi­no­we­go albo syn­te­tycz­nie, sto­so­wa­na do otrzy­my­wa­nia sztucz­nej wa­ze­li­ny, do pro­duk­cji m.in. kre­mów, świec, sma­rów, do za­bez­pie­cza­nia serów i in­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. be­zbarw­na, bez­won­na sub­stan­cja z grupy wę­glo­wo­do­rów na­sy­co­nych, nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie, biała i wo­sko­wa­ta w sta­nie sta­łym, łat­wo­pal­na w sta­nie cie­kłym, sto­so­wa­na w prze­my­śle (np. do wy­ro­bu świec), kos­me­ty­ce i la­bo­ra­to­riach;


Pa­ra­fi­na (z łac. "parum af­fi­nis", ni­skie po­wi­no­wact­wo) – mie­sza­ni­na sta­łych al­ka­nów, za­wie­ra­ją­cych od 16 do 48 ato­mów węgla w czą­stecz­ce, wy­dzie­la­na mię­dzy in­ny­mi z cięż­kich frak­cji ropy naf­to­wej o tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia ponad 350 °C lub z frak­cji smół wyt­lew­nych z węgla bru­nat­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parafiniuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parafinoterapeutyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­fi­no­te­ra­pia; od­no­szą­cy się do pa­ra­fi­no­te­ra­pii, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­fi­no­te­ra­pii


Źródła:

SJP.pl

Parafinoterapia

me­to­da le­cze­nia re­u­ma­tyz­mu, sto­su­ją­ca spe­cjal­ne okła­dy z od­po­wied­nio roz­grza­nej pa­ra­fi­ny


Źródła:

SJP.pl

Parafinowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ra­fi­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Parafinować

1. na­kła­dać na coś pa­ra­fi­nę, pow­le­kać coś pa­ra­fi­ną w celu za­bez­pie­cze­nia przed zni­szcze­niem lub zep­su­ciem;
2. sto­so­wać pa­ra­fi­no­te­ra­pię, pod­da­wać coś lub kogoś le­cze­niu roz­grza­ny­mi war­stwa­mi pa­ra­fi­ny


Źródła:

SJP.pl

Parafinowy

→ pa­ra­fi­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­fi­ną, do­ty­czą­cy pa­ra­fi­ny

 (1.2) zro­bio­ny z pa­ra­fi­ny, za­wie­ra­ją­cy pa­ra­fi­nę


Patrz:parafina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafka

pod­pis w skró­co­nej for­mie; pa­ra­fa


Źródła:

SJP.pl

Parafonia

nie­pra­wi­dło­wa mo­du­la­cja głosu


Źródła:

SJP.pl

Parafonista

osoba wy­stę­pu­ją­ca nieg­dyś w Pa­ra­fo­nii lub innym sa­ty­rycz­nym ka­ba­re­cie ra­dio­wym, któ­re­go głów­na idea była za­czerp­nię­ta z Pa­ra­fo­nii


Źródła:

SJP.pl

Paraformaldehyd

biała, stała masa wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych; po­li­for­mal­de­hyd


Źródła:

SJP.pl

Parafowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ofic. praw. opa­trze­nie urzę­do­we­go pisma pod­pi­sem w for­mie pa­ra­fy


Pa­ra­fo­wa­nie – poś­wiad­cze­nie do­ku­men­tu skró­co­ną po­sta­cią pod­pi­su (czyli pa­raf­ką). Pa­ra­fo­wa­nie sto­su­je się np. do kopii do­ku­men­tów, do­ku­men­tów ro­bo­czych, do­ku­men­tów o mniej­szym zna­cze­niu, oraz do­ku­men­tów wy­ma­ga­ją­cych zat­wier­dze­nia. Stąd w zna­cze­niu praw­ni­czym pa­ra­fo­wa­nie to takie pod­pi­sa­nie umowy, które nie nie­sie za sobą żad­nych skut­ków praw­nych, a je­dy­nie oz­na­cza zgod­ność i dobrą wolę stron przed pod­pi­sa­niem do­ku­men­tu koń­co­we­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Parafować

1. pod­pi­sy­wać się (pod­pi­sać się) pa­ra­fą (pa­raf­ką);
2. pod­pi­sy­wać (pod­pi­sać) uz­god­nio­ny tekst umowy (zwy­kle mię­dzy­na­ro­do­wej);
3. za­bez­pie­czać (za­bez­pie­czyć) do­ku­men­ty po­przez nu­me­ra­cję ich kart i prze­cią­gnię­cie przez nie sznur­ka, przyt­wier­dza­ne­go na ostat­niej stro­nie


Źródła:

SJP.pl

Parafraza

swo­bod­na prze­rób­ka ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, za­cho­wu­ją­ca jed­nak roz­poz­na­wal­ne po­do­bień­stwo do pier­wow­zo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. wy­ra­że­nie tej samej tre­ści in­ny­mi środ­ka­mi wy­ra­zo­wy­mi

 (1.2) liter. prze­rób­ka tek­stu li­te­rac­kie­go roz­wi­ja­ją­ca lub mo­dy­fi­ku­ją­ca treść pier­wow­zo­ru;

 (1.3) muz. utwór sta­no­wią­cy fan­taz­ję na te­ma­ty z in­nych ut­wo­rów mu­zycz­nych


Pa­ra­fra­za (gr. παράφρασις "paráphrasis" „omó­wie­nie; opo­wia­da­nie”) – swo­bod­na prze­rób­ka tek­stu lub tłu­ma­cze­nia, która roz­wi­ja lub mo­dy­fi­ku­je treść ory­gi­na­łu, za­cho­wu­jąc jed­nak jego za­sad­ni­czy sens. Prze­ci­wień­stwo me­ta­fra­zy – li­te­ral­ne­go prze­ka­zu słowo w słowo. Pa­ra­fra­za jest czy­tel­na tylko wtedy, gdy od­wo­łu­je się do dzie­ła po­wszech­nie zna­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parafrazista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. osoba two­rzą­ca pa­ra­fra­zy


Źródła:

Wiktionary

Parafrazowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ra­ża­nie tej samej tre­ści w inny spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Parafrazować

1. do­ko­ny­wać pa­ra­fra­zy ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, tek­stu, ut­wo­ru mu­zycz­ne­go
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: wy­ra­żać tę samą treść in­ny­mi środ­ka­mi ję­zy­ko­wy­mi


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­ra­fra­zo­wać)

 (1.1) wy­ra­żać tę samą treść in­ny­mi sło­wa­mi, w innej for­mie; przeksz­tał­cać wy­po­wiedź, za­cho­wu­jąc jej sens


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parafrenia

cho­ro­ba psy­chicz­na, od­mia­na schi­zo­fre­nii pa­ra­no­i­dal­nej


Zo­bacz też: Pa­raph­re­nia.

Pa­ra­fre­nia (ang. "pa­raph­re­nia" z gr. "παρά" „poza-, obok” i "φρήν" „umysł”) – ter­min wpro­wa­dzo­ny do psy­chia­trii przez Karla Lud­wi­ga Kahl­ba­u­ma w 1863 roku na okre­śle­nie cho­rób psy­chicz­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się wy­stę­po­wa­niem w okre­ślo­nym wieku: w mło­do­ści ("pa­raph­re­nia he­be­ti­ca s.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parafreniczny

do­ty­czą­cy pa­ra­fre­nii


Źródła:

SJP.pl

Parag.

skrót od: pa­ra­graf; par.


Źródła:

SJP.pl

Paragenetyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­ge­ne­za; od­no­szą­cy się do pa­ra­ge­ne­zy, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­ge­ne­zy


Źródła:

SJP.pl

Parageneza

1. zmie­nio­ny prze­bieg roz­wo­ju za­rod­ka przez doś­wiad­czal­ną zmia­nę wa­run­ków, w któ­rych ten roz­wój za­cho­dzi;
2. współ­wy­stę­po­wa­nie wielu róż­nych mi­ne­ra­łów lub skał na okre­ślo­nym te­re­nie


Pa­ra­ge­ne­za – ge­ne­tycz­ny, wza­jem­ny zwią­zek mi­ne­ra­łów w jed­nym ze­spo­le.

Mi­ne­ra­ły wy­stę­pu­ją w sko­ru­pie ziem­skiej w pew­nych na­tu­ral­nych ze­spo­łach. Taki ze­spół łączy w sobie mi­ne­ra­ły, które wy­dzie­la­ły się ze wspól­ne­go śro­do­wi­ska (rów­no­cze­śnie lub po sobie), wobec tego cha­rak­te­ry­zu­ją się wspól­nym po­cho­dze­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paraglajciarz

osoba la­ta­ją­ca na pa­ra­glaj­cie (pa­ra­lot­ni); pa­ra­lot­niarz


Źródła:

SJP.pl

Paraglajd

po­tocz­nie: pa­ra­lot­nia; pa­ra­glajt, glajd, glajt, pa­ra­gli­de, pa­ra­pent


Źródła:

SJP.pl

Paraglajding

la­ta­nie na pa­ra­lot­ni; pa­ra­lot­niar­stwo, pa­ra­gli­ding


Źródła:

SJP.pl

Paraglajt

po­tocz­nie: pa­ra­lot­nia; pa­ra­glajd, glajd, glajt, pa­ra­gli­de, pa­ra­pent


Źródła:

SJP.pl

Paraglide

[czy­taj: paRAglajd] ro­dzaj ot­war­te­go spa­do­chro­nu, uży­wa­ne­go w ce­lach re­kre­a­cyj­no-spor­to­wych; pa­ra­lot­nia, pa­ra­glajd, pa­ra­glajt, glajd, glajt


Źródła:

SJP.pl

Paragliding

[czy­taj: pa­ra­glaj­ding] la­ta­nie na pa­ra­lot­ni; pa­ra­lot­niar­stwo, pa­ra­glaj­ding


Źródła:

SJP.pl

Paragnejs

gnejs bę­dą­cy wy­ni­kiem prze­o­bra­że­nia się skały osa­do­wej na znacz­nej głę­bo­ko­ści


Pa­ra­gnejs – skała me­ta­mor­ficz­na (od­mia­na gnej­su) o skła­dzie gra­ni­tu, pow­sta­ła z prze­o­bra­że­nia facji am­fi­bo­li­to­wej (re­la­tyw­nie śred­nie ci­śnie­nie i tem­pe­ra­tu­ry) skał osa­do­wych – pia­skow­ców, zle­pień­ców, sza­ro­gła­zów, arkoz, rza­dziej mu­łow­ców, a także kwa­śnych skał wul­ka­nicz­nych – por­fi­rów oraz ich tufów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paragnejsowy

→ pa­ra­gnejs


Patrz:paragnejs

Źródła:

SJP.pl

Paragogizm

wyraz, któ­re­go koń­ców­ka jest po­łą­czo­na z gło­ską lub sy­la­bą, zaz­wy­czaj w celu okre­śle­nia lub po­pra­wy brzmie­nia formy obocz­nej, przy­im­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Paragon

1. kwi­tek ka­so­wy pot­wier­dza­ją­cy zakup to­wa­ru
2. prze­sta­rza­le: współ­za­wod­nict­wo, ry­wa­li­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) księg. do­ku­ment, naj­czę­ściej kwit z blocz­ka ka­so­we­go, świad­czą­cy o za­pła­cie za za­ku­pio­ny towar

 (1.2) daw. współ­za­wod­nict­wo, emu­la­cja; po­rów­na­nie z kimś


Pa­ra­gon – do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy do­ko­na­nie za­ku­pu. Przez sprze­daw­ców po­sia­da­ją­cych kasy fi­skal­ne wy­da­wa­ny jest pa­ra­gon fi­skal­ny, za­wie­ra­ją­cy m.in. dane sprze­daw­cy, in­for­ma­cje o cenie pro­duk­tu oraz na­li­czo­nym po­dat­ku od to­wa­rów i usług (VAT); w Pol­sce po­wi­nien być wy­da­wa­ny przez ta­kie­go sprze­daw­cę przy każ­dej tran­sak­cji bez po­trze­by do­dat­ko­wych sta­rań ze stro­ny klien­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paragonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­ra­gon


Źródła:

Wiktionary

Paragonit

rzad­ki mi­ne­rał z ro­dzi­ny ły­szczy­ków; gli­no­krze­mian sodu i gliny


Pa­ra­go­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy mik. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo po­spo­li­tych i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pa­ra­ge­in" = wpro­wa­dzać w błąd; przez długi czas był błęd­nie uwa­ża­ny za od­mia­nę talku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paragonowy

→ pa­ra­gon


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­go­nem, do­ty­czą­cy pa­ra­go­nu


Patrz:paragon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paragraf

1. prze­pis praw­ny sta­no­wią­cy część ja­kie­goś ko­dek­su, usta­wy, za­rzą­dze­nia lub po­dob­ne­go do­ku­men­tu;
2. frag­ment tek­stu sta­no­wią­cy pewną ca­łość, opa­trzo­ny zwy­kle od­po­wied­nim nu­me­rem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­sta­wo­wa jed­nost­ka re­dak­cyj­na tek­stu praw­ne­go (z wy­jąt­kiem ustaw nie­o­kre­śla­nych mia­nem ko­dek­sów), oz­na­cza­na w tek­ście sym­bo­lem §;

 (1.2) pot. znak pa­ra­gra­fu (1.1) §


Pa­ra­graf pa­ra­graf

Pa­ra­graf – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka re­dak­cyj­na tek­stu praw­ne­go, oz­na­cza­na w tek­ście sym­bo­lem §. Pa­ra­gra­fy można dzie­lić na ustę­py, ustę­py na punk­ty, punk­ty na li­te­ry, a li­te­ry na tiret. W usta­wie okre­śla­nej jako ko­deks pa­ra­gra­fy wy­stę­pu­ją za­miast ustę­pów i dzie­lą się tak jak ustę­py (na punk­ty, li­te­ry i tiret). Jeśli w danym akcie praw­nym pa­ra­gra­fy peł­nią funk­cję pod­sta­wo­wej jed­nost­ki re­dak­cyj­nej, są nu­me­ro­wa­ne w spo­sób cią­gły w całym akcie praw­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paragrafia

spe­cy­ficz­ne za­bu­rze­nie umie­jęt­no­ści pi­sa­nia po­le­ga­ją­ce na pi­sa­niu słów o po­dob­nym brzmie­niu za­miast wła­ści­wych


Źródła:

SJP.pl

Paragrafowiec

sta­tek, któ­re­go no­śność zo­sta­ła zwięk­szo­na zgod­nie do­pu­szczo­nym pra­wem kon­struk­cyj­nym; sta­tek pa­ra­gra­fo­wy


Źródła:

SJP.pl

Paragrafowy

→ pa­ra­graf


Patrz:paragraf

Źródła:

SJP.pl

Paragrafówka

gra książ­ko­wa po­le­ga­ją­ca na czy­ta­niu opi­sów i do­ko­ny­wa­niu wy­bo­rów, z któ­rych każdy od­sy­ła do da­ne­go pa­ra­gra­fu w książ­ce; gra pa­ra­gra­fo­wa, ga­me­bo­ok


Źródła:

SJP.pl

Paragram

zmia­na zna­cze­nia wy­ra­zu przez zmia­nę li­te­ry, do­ko­na­na dla efek­tu hu­mo­ry­stycz­ne­go, np. dal­szy po­myśl­ny ro­zbój


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zmia­na zna­cze­nia wy­ra­zu przez nie­wiel­ką mo­dy­fi­ka­cję jego po­sta­ci dla efek­tu hu­mo­ry­stycz­ne­go


Pa­ra­gram – gra słów wy­ko­rzy­stu­ją­ca po­do­bień­stwo brzmie­nio­we wy­ra­zów, po­le­ga­ją­ca na zmia­nie zna­cze­nia wy­ra­zu za po­mo­cą zmia­ny spo­so­bu za­pi­su; zwy­kle o za­bar­wie­niu hu­mo­ry­stycz­nym, np. "Nie rzu­cim ziemi, skąd nasz root" (u ad­mi­ni­stra­to­rów sieci); "pół­kow­nik" (film, który ze wzglę­dów cen­zu­ral­nych prze­le­żał się na półce), "Ra­czek movie" (tytuł au­dy­cji To­ma­sza Racz­ka poś­wię­co­ne­mu kinu w Radiu Nowy Świat).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paragwaj

1. rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;
2. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Asun­ción; Re­pu­bli­ka Pa­rag­wa­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, w środ­ko­wej czę­ści kon­ty­nen­tu; sta­no­wi naj­więk­szy do­pływ Pa­ra­ny

 (1.3) geogr. część wsi Tucz­na w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim;


Pa­rag­waj, Re­pu­bli­ka Pa­rag­wa­ju (hiszp. "", República del Pa­ra­gu­ay, Paraguái, Paraguái Tavakuairetã) – pań­stwo śród­lą­do­we w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, są­sia­du­ją­ce z Ar­gen­ty­ną, Bo­li­wią i Bra­zy­lią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paragwajanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Pa­rag­waj


Źródła:

Wiktionary

Paragwajanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Pa­rag­waj


Źródła:

Wiktionary

Paragwajczyk

oby­wa­tel Pa­rag­wa­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Pa­rag­wa­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paragwajka

oby­wa­tel­ka Pa­rag­wa­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Pa­rag­wa­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paragwajski

zwią­za­ny z Pa­rag­wa­jem


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Pa­rag­waj


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraheliotropiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­he­lio­tro­pizm; ma­ją­cy cha­rak­ter pa­ra­he­lio­tro­piz­mu, od­no­szą­cy się do pa­ra­he­lio­tro­piz­mu, jego cech cha­rak­te­ry­stycz­nych lub po­dob­ny do pa­ra­he­lio­tro­piz­mu


Źródła:

SJP.pl

Paraheliotropizm

zja­wi­sko obra­ca­nia się czę­ści ro­ślin w kie­run­ku miej­sca, w któ­rym pro­mie­nie sło­necz­ne do­cie­ra­ją w najm­niej­szych ilo­ściach


Źródła:

SJP.pl

Parahormon

hor­mon od­po­wia­da­ją­cy za re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej w or­ga­niz­mie; pa­rat­hor­mon, pa­ra­ty­re­o­i­dy­na


Źródła:

SJP.pl

Paraigrzyska

igrzy­ska, w któ­rych udział biorą spor­tow­cy nie­peł­no­spraw­ni; igrzy­ska pa­ra­o­lim­pij­skie, pa­ra­o­lim­pia­da


Źródła:

SJP.pl

Paraiguanodon

ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów; ja­szczur ma­czu­go­wa­ty, bak­tro­za­ur


Źródła:

SJP.pl

Parakajakarka

→ pa­ra­ka­ja­karz


Patrz:parakajakarz

Źródła:

SJP.pl

Parakajakarstwo

ka­ja­kar­stwo upra­wia­ne przez osoby z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi


Źródła:

SJP.pl

Parakajakarz

osoba z nie­peł­no­spraw­no­ścią upra­wia­ją­ca ka­ja­kar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Parakappacyzm

wada wy­mo­wy po­le­ga­ją­ca na za­mia­nie gło­sek "k" i "ki" na "t" i "ti" (np. kura - tura)


Źródła:

SJP.pl

Parakeratoza

pa­to­lo­gicz­ne, nie­peł­ne ro­go­wa­ce­nie na­skór­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pa­to­lo­gicz­ne ro­go­wa­ce­nie po­le­ga­ją­ce na obec­no­ści jąder ko­mór­ko­wych w ke­ra­ty­no­cy­tach war­stwy ro­go­wej na­skór­ka, gdzie fiz­jo­lo­gicz­nie ko­mór­ki są po­zba­wio­ne jąder ko­mór­ko­wych;


Pa­ra­ke­ra­to­za (łac. "pa­ra­ke­ra­to­sis") – pa­to­lo­gicz­ne ro­go­wa­ce­nie po­le­ga­ją­ce na obec­no­ści jąder ko­mór­ko­wych w ke­ra­ty­no­cy­tach war­stwy ro­go­wej na­skór­ka, gdzie fiz­jo­lo­gicz­nie ko­mór­ki są po­zba­wio­ne jąder ko­mór­ko­wych. Jest to zwią­za­ne ze skró­ce­niem czasu przej­ścia ke­ra­ty­no­cy­tu (ang. tur­no­ver time) z war­stwy pod­staw­nej na­skór­ka do war­stwy ro­go­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paraklet

rzad­ko: osoba bro­nią­ca, po­cie­sza­ją­ca kogoś; obroń­ca, po­cie­szy­ciel, rzecz­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. tytuł, przy­do­mek Ducha Świę­te­go;


Pa­ra­klet (gr. "παρακλητος" 'obok wez­wa­ny') – ter­min tech­nicz­ny, sto­so­wa­ny w są­dow­nict­wie wobec osoby wspo­ma­ga­ją­cej, wez­wa­nej do po­mo­cy praw­nej oskar­żo­ne­go w pro­ce­sie, obroń­ca, ad­wo­kat. "Pa­ra­kle­tos" wy­stę­po­wał i prze­ma­wiał w imie­niu oskar­żo­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parakodyna

jedna z wielu po­chod­nych mor­fi­ny


Źródła:

SJP.pl

Parakwat

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny jako her­bi­cyd


Pa­rak­wat (nazwa sy­ste­ma­tycz­na: dich­lo­rek 1,1’-di­me­ty­lo-4,4’-bi­pi­ry­dy­nio­wy) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny na ma­so­wą skalę jako her­bi­cyd.

Jest to czwar­to­rzę­do­wa sól amo­nio­wa, naj­prost­szy wio­lo­gen ("N,N"'-dial­ki­lo­wa po­chod­na bi­pi­ry­dy­ny). Łatwo ulega re­duk­cji do rod­ni­ko­jo­nu, bę­dą­ce­go pre­kur­so­rem rod­ni­ków nadt­len­ko­wych, re­a­gu­ją­cych na­stęp­nie z nie­na­sy­co­ny­mi li­pi­da­mi błon ko­mór­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paralaksa

1. w astro­no­mii: ką­to­wa zmia­na po­ło­że­nia ciała nie­bie­skie­go na sfe­rze nie­bie­skiej zasz­ła w wy­ni­ku zmia­ny po­ło­że­nia ob­ser­wa­to­ra, od­wrot­nie pro­por­cjo­nal­na do od­le­gło­ści da­ne­go ciała, uży­wa­na jako miara od­le­gło­ści;
2. w me­tro­lo­gii: po­zor­ne prze­su­nię­cie wska­zów­ki przy­rzą­du mier­ni­cze­go wzglę­dem kre­ski po­dział­ki, spo­wo­do­wa­ne pa­trze­niem nie­pro­sto­pa­dłym do po­wierzch­ni po­dział­ki;
3. w fo­to­gra­fii: nie­po­kry­wa­nie się obra­zu wi­docz­ne­go przez ce­low­nik apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go z obra­zem two­rzo­nym przez obiek­tyw


Pa­ra­lak­sa (z gr. παράλλαξις) – efekt niez­god­no­ści róż­nych obra­zów tego sa­me­go obiek­tu ob­ser­wo­wa­nych z róż­nych kie­run­ków. W szcze­gól­no­ści pa­ra­lak­sa od­no­si się do jed­no­czes­ne­go ob­ser­wo­wa­nia obiek­tów le­żą­cych w róż­nych od­le­gło­ściach od ob­ser­wa­to­ra lub urzą­dze­nia ob­ser­wu­ją­ce­go, a ob­ja­wia się tym, że obiek­ty te na obu obra­zach są od­da­lo­ne od sie­bie o od­mien­ną od­le­głość ką­to­wą lub też na­cho­dzą na sie­bie na tych obra­zach w od­mien­nym stop­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paralaktyczny

1. → pa­ra­lak­sa;
2. trój­kąt pa­ra­lak­tycz­ny - sfe­rycz­ny kąt na skle­pie­niu nie­bie­skim, któ­re­go wierz­choł­ka­mi są: bie­gun nieba, zenit i ba­da­ne ciało nie­bie­skie


Źródła:

SJP.pl

Paralalia

spe­cy­ficz­ne za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na my­le­niu wy­ra­zów po­dob­nie brzmią­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na mi­mo­wol­nym my­le­niu wy­ra­zów po­dob­nie brzmią­cych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraldehyd

cie­kły po­li­mer al­de­hy­du oc­to­we­go


Pa­ral­de­hyd – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, tri­mer al­de­hy­du oc­to­we­go, cy­klicz­ny eter. Po raz pier­wszy zo­stał otrzy­ma­ny przez Alek­san­dra But­le­ro­wa w 1861 roku.

Pow­sta­je w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji al­de­hy­du oc­to­we­go pod wpły­wem kwasu siar­ko­we­go. Mie­sza się z wodą i roz­pu­szczal­ni­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi. Daw­niej uży­wa­ny był jako śro­dek uspo­ka­ja­ją­cy. Obec­nie jest sto­so­wa­ny m.in. do pro­duk­cji barw­ni­ków oraz jako roz­pu­szczal­nik.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paralek

śro­dek zbli­żo­ny w swych wła­ści­wo­ściach do wła­ści­we­go le­kar­stwa, dzia­ła­ją­cy zwy­kle ła­god­nie lecz­ni­czo lub pro­fi­lak­tycz­nie, wyt­wo­rzo­ny naj­czę­ściej z su­row­ców na­tu­ral­nych; pa­ra­far­ma­ce­u­tyk


Źródła:

SJP.pl

Paraleksja

za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na błęd­nym od­czy­ty­wa­niu wy­ra­zów lub na za­stę­po­wa­niu ich pod­czas czy­ta­nia in­ny­mi po­dob­nie brzmią­cy­mi wy­ra­za­mi


Pa­ra­lek­sja – czę­ścio­wa utra­ta zdol­no­ści czy­ta­nia bądź ro­zu­mie­nia czy­ta­ne­go tek­stu. Może po­le­gać na nie­pra­wi­dło­wym czy­ta­niu wy­ra­zów (my­le­nie liter) lub na za­stę­po­wa­niu ich in­ny­mi sło­wa­mi.

Na pod­sta­wie ro­dza­ju po­peł­nia­nych błę­dów można wy­róż­nić różne formy pa­ra­lek­sji: pa­ra­lek­sje or­to­gra­ficz­ne, pa­ra­lek­sje flek­syj­ne i de­ry­wa­cyj­ne, se­man­tycz­ne (zna­cze­nio­we); błędy re­gu­la­ry­za­cyj­ne itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paralela

ze­sta­wie­nie cech ana­lo­gicz­nych w rze­czach po­rów­ny­wal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cechy po­dob­ne, ana­lo­gicz­ne

 (1.2) ze­sta­wie­nie cech po­dob­nych, ana­lo­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraleliczny

→ pa­ra­le­lizm


Patrz:paralelizm

Źródła:

SJP.pl

Paralelizm

1. jed­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie, od­by­wa­nie się cze­goś; jed­no­czes­ność, rów­no­le­głość;
2. po­do­bień­stwo tre­ści, kom­po­zy­cji lub skład­ni kilku czę­ści ut­wo­ru, zdań lub wer­sów;
3. pa­ra­le­lizm psy­cho­fi­zycz­ny - har­mo­nij­ne wspó­łist­nie­nie duszy i ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rów­no­czes­ne po­ja­wia­nie się, wy­stę­po­wa­nie dwóch lub wię­cej ele­men­tów po­dob­nych do sie­bie w ja­kichś aspek­tach

 (1.2) liter. toż­sa­mość lub zbież­ność okre­ślo­nych ele­men­tów ut­wo­ru li­te­rac­kie­go pod wzglę­dem tre­ścio­wym, kom­po­zy­cyj­nym, skład­nio­wym itd.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paralelka

dawne zdrob­nie­nie od: pa­ra­le­la (druga klasa w szko­le o tym samym pro­gra­mie na­u­cza­nia)


Źródła:

SJP.pl

Paralelność

jed­no­czes­ne trwa­nie, wy­stę­po­wa­nie cze­goś z czymś innym, takim samym lub pod pew­nym wzglę­dem po­dob­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­ra­lel­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paralelny

jed­no­cze­śnie za­cho­dzą­cy z czymś innym, takim samym lub pod pew­nym wzglę­dem po­dob­nym


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy, za­cho­dzą­cy jed­no­cze­śnie z czymś innym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paralimpiada

po­tocz­nie: igrzy­ska pa­ra­lim­pij­skie (pa­ra­i­grzy­ska)


Źródła:

SJP.pl

Paralimpijczyk

uczest­nik igrzysk pa­ra­lim­pij­skich


Źródła:

SJP.pl

Paralimpijka

uczest­nicz­ka igrzysk pa­ra­lim­pij­skich


Źródła:

SJP.pl

Paralimpijski

igrzy­ska pa­ra­lim­pij­skie - za­wo­dy spor­to­we dla osób z nie­peł­no­spraw­no­ścią fi­zycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Paralipomena

uzu­peł­nie­nia, do­dat­ki lub po­praw­ki do ja­kie­goś tek­stu


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. liter. tek­sty sta­no­wią­ce póź­niej­sze do­dat­ki do tek­stu głow­ne­go;

 (1.2) bibl. sta­ro­te­sta­men­to­we Księ­gi Kro­nik; ;


Pa­ra­li­po­me­na ( παραλειπόμενα "pa­ra­le­i­pó­me­na", dosł. „rze­czy po­mi­nię­te”) – tek­sty lub frag­men­ty tek­stów, bę­dą­ce albo uzu­peł­nie­nia­mi, albo do­dat­ka­mi do in­nych tek­stów (zwy­kle roz­praw bądź ut­wo­rów li­te­rac­kich), które pier­wot­nie zo­sta­ły opu­szczo­ne, a w danej pu­bli­ka­cji są uwz­ględ­nio­ne, np. w po­sta­ci su­ple­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paralipsa

chwyt po­le­ga­ją­cy na na­pom­knie­niu o przed­mio­cie w spo­sób szcze­gól­nie zwra­ca­ją­cy na niego uwagę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na zwró­ce­niu uwagi na przed­miot wy­po­wie­dzi po­przez za­po­wiedź po­mi­nię­cia go lub stwier­dze­nie, że nie jest on warty uwagi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraliteracki

po­dob­ny, zbli­żo­ny do li­te­ra­tu­ry, ale pod pew­ny­mi wzglę­da­mi różny od li­te­ra­tu­ry, jej funk­cji, formy


Źródła:

SJP.pl

Paralityczka

1. ko­bie­ta dot­knię­ta pa­ra­li­żem;
2. obraź­li­we okre­śle­nie na ko­bie­tę nie­zdar­ną, niez­ręcz­ną, po­ru­sza­ją­cą się niez­grab­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta spa­ra­li­żo­wa­na

 (1.2) obraź. o ko­bie­cie niez­grab­nie się po­ru­sza­ją­cej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paralityczny

przy­miot­nik od: pa­ra­liż; od­no­szą­cy się do pa­ra­li­żu, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pa­ra­li­żem, po­dob­ny do pa­ra­li­żu, bę­dą­cy wy­ni­kiem wy­stą­pie­nia pa­ra­li­żu


Źródła:

SJP.pl

Paralityk

1. osoba dot­knię­ta pa­ra­li­żem;
2. obraź­li­we okre­śle­nie na osobę nie­zdar­ną, niez­ręcz­ną, po­ru­sza­ją­cą się niez­grab­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. ktoś spa­ra­li­żo­wa­ny

 (1.2) obraź. o kimś niez­grab­nie się po­ru­sza­ją­cym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paralizator

nie­wiel­kie urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce prąd elek­trycz­ny, słu­żą­ce do pa­ra­li­żo­wa­nia i obez­wład­nia­nia prze­ciw­ni­ka; elek­tro­szo­ker


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. nie­wiel­kie urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce prąd elek­trycz­ny, słu­żą­ce do pa­ra­li­żo­wa­nia i obez­wład­nia­nia prze­ciw­ni­ka


Pa­ra­li­za­tor – broń elek­trycz­na, która z za­ło­że­nia nie ma zabić prze­ciw­ni­ka.

Wyt­wa­rza na­pię­cie elek­trycz­ne rzędu 20 000 – 2 000 000 V, jed­nak o bar­dzo małym na­tę­że­niu, nie po­wo­du­ją­cym trwa­łe­go uszczerb­ku na zdro­wiu osoby zdro­wej. Jego uży­cie po­wo­du­je moż­li­wość wy­wo­ła­nia za­trzy­ma­nia akcji serca u osób z pro­ble­ma­mi kar­dio­lo­gicz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paraliż

1. utra­ta zdol­no­ści ru­cho­wej spo­wo­do­wa­na usz­ko­dze­niem oś­rod­ko­we­go lub ob­wo­do­we­go ukła­du ner­wo­we­go;
2. nie­zdol­ność do dzia­ła­nia lub funk­cjo­no­wa­nia, zanik ak­tyw­no­ści, nie­moc


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) utra­ta moż­li­wo­ści ruchu spo­wo­do­wa­na usz­ko­dze­niem ukła­du ner­wo­we­go

 (1.2) przen. nie­moż­ność dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraliżować

1. po­wo­do­wać, wy­wo­ły­wać pa­ra­liż, po­ra­żać;
2. ha­mo­wać czy­jąś dzia­łal­ność, po­wo­do­wać wew­nętrz­ny chaos w czymś, krzy­żo­wać plany


cza­sow­nik

 (1.1) utrud­niać swo­bod­ne funk­cjo­no­wa­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraliżyk

żar­to­bli­wie zdrob­nie­nie od: pa­ra­liż


Źródła:

SJP.pl

Paralogiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­lo­gizm; bę­dą­cy wy­ni­kiem pa­ra­lo­giz­mu, błęd­ne­go ro­zu­mo­wa­nia pro­wa­dzą­ce­go do fał­szy­we­go wnio­sku, zwią­za­ny z pa­ra­lo­giz­mem, od­no­szą­cy się do pa­ra­lo­giz­mu lub jego skut­ków


Źródła:

SJP.pl

Paralogizm

błęd­ne ro­zu­mo­wa­nie pro­wa­dzą­ce do fał­szy­we­go wnio­sku


Pa­ra­lo­gizm (z gr. "pa­ra­lo­gis­mós" od "parálogos" 'nie­spo­dzie­wa­ny, nie­roz­sąd­ny' od "para-" 'obok' i "logos" 'mowa, słowo, wy­po­wiedź') – błęd­ne ro­zu­mo­wa­nie pro­wa­dzą­ce do fał­szy­we­go wnio­sku. Jest to wnio­sko­wa­nie nie­po­praw­ne, w któ­rym błąd po­peł­nio­no nieś­wia­do­mie albo bez za­mia­ru wpro­wa­dze­nia kogoś w błąd. Ter­min ten od­no­si się prze­de wszyst­kim do błęd­nych sy­lo­giz­mów. Od pa­ra­lo­giz­mu odróż­nia się so­fiz­mat, błąd ro­zu­mo­wa­nia po­peł­nio­ny świa­do­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paraloid

ro­dzaj ży­wi­cy syn­te­tycz­nej w po­sta­ci sta­łej, uży­wa­nej jako spo­i­wo, utr­wa­lacz lub im­pre­gna­tor


Źródła:

SJP.pl

Paralotnia

ro­dzaj ot­war­te­go spa­do­chro­nu, uży­wa­ne­go w ce­lach re­kre­a­cyj­no-spor­to­wych; glajd, pa­ra­gli­de, pa­ra­glajd, pa­ra­glajt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ro­dzaj lotni o mięk­kim pła­cie no­śnym, w for­mie zbli­żo­nej do spa­do­chro­nu


Pa­ra­lot­nia, zwana też "glaj­tem" ( pa­ra­gli­de) lub "pa­ra­pen­tem" – ro­dzaj szy­bow­ca o mięk­kim pła­cie no­śnym (mięk­ko­płat). Wy­wo­dzi się w pro­stej linii od tzw. spa­do­chro­nów szy­bu­ją­cych, od któ­rych odróż­nia się dużo więk­szą do­sko­na­ło­ścią i ste­row­no­ścią. Uży­wa­na jest głów­nie do celów re­kre­a­cyj­nych i spor­to­wych (pa­ra­lot­niar­stwo).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paralotniarka

→ pa­ra­lot­niarz


Patrz:paralotniarz

Źródła:

SJP.pl

Paralotniarski

→ pa­ra­lot­niar­stwo, → pa­ra­lot­niarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od pa­ra­lot­niar­stwo


Patrz:paralotniarstwo, → paralotniarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paralotniarstwo

la­ta­nie na pa­ra­lot­ni; pa­ra­glaj­ding, pa­ra­gli­ding


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport.sport i forma re­kre­a­cji po­le­ga­ją­ca na la­ta­niu przy uży­ciu pa­ra­lot­ni:


Pa­ra­lot­niar­stwo – sport i forma re­kre­a­cji po­le­ga­ją­ca na la­ta­niu przy uży­ciu pa­ra­lot­ni. Jest jed­nym z naj­po­pu­lar­niej­szych (szcze­gól­nie w Eu­ro­pie i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej) spor­tów lot­ni­czych. Pa­ra­lot­niar­stwo jest czę­sto my­lo­ne z lot­niar­stwem. Za­sad­ni­czą róż­ni­cą jest brak sztyw­nych ele­men­tów kon­struk­cyj­nych w pa­ra­lot­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paralotniarz

osoba upra­wia­ją­ca pa­ra­lot­niar­stwo, la­ta­ją­ca na pa­ra­lot­ni; pa­ra­glaj­ciarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek upra­wia­ją­cy pa­ra­lot­niar­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paralotniowy

→ pa­ra­lot­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­lot­nią, do­ty­czą­cy pa­ra­lot­ni


Patrz:paralotnia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paramagnetyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­ma­gne­tyzm; od­no­szą­cy się do pa­ra­ma­gne­tyz­mu, ule­ga­ją­cy pa­ra­ma­gne­tyz­mo­wi, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­ma­gne­tyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Paramagnetyk

ciało, wew­nątrz któ­re­go pow­sta­je słabe od­dzia­ły­wa­nie ma­gne­tycz­ne, w wy­ni­ku któ­re­go ciało to ma­gne­su­je się w kie­run­ku zgod­nym z kie­run­kiem ma­gne­so­wa­nia pola od­dzia­łu­ją­ce­go na nie


Źródła:

SJP.pl

Paramagnetyzm

zja­wi­sko pow­sta­wa­nia sła­bych od­dzia­ły­wań ma­gne­tycz­nych wew­nątrz ja­kie­goś ciała, w wy­ni­ku któ­re­go ciało ma­gne­su­je się w kie­run­ku zgod­nym z kie­run­kiem ma­gne­so­wa­nia pola od­dzia­łu­ją­ce­go na to ciało


Pa­ra­ma­gne­tyzm – zja­wi­sko ma­gne­so­wa­nia się ma­kro­sko­po­we­go ciała w zew­nętrz­nym polu ma­gne­tycz­nym w kie­run­ku zgod­nym z kie­run­kiem pola zew­nętrz­ne­go. Sub­stan­cje wy­ka­zu­ją­ce takie włas­no­ści to pa­ra­ma­gne­ty­ki. Są one przy­cią­ga­ne przez ma­gnes, jed­nak znacz­nie sła­biej niż fer­ro­ma­gne­ty­ki. W nie­zbyt ni­skich tem­pe­ra­tu­rach oraz dla nie­zbyt sil­nych pól ma­gne­tycz­nych pa­ra­ma­gne­ty­ki wy­ka­zu­ją li­nio­wą za­leż­ność na­ma­gne­so­wa­nia od pola zew­nętrz­ne­go, co wy­ra­ża wzór:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paramaribczyk

miesz­ka­niec Pa­ra­ma­ri­bo (sto­li­cy Su­ri­na­mu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ra­ma­ri­bo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paramaribka

miesz­kan­ka Pa­ra­ma­ri­bo (sto­li­cy Su­ri­na­mu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ra­ma­ri­bo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paramaribo

sto­li­ca Su­ri­na­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Su­ri­na­mu;

 (1.2) geogr. adm. dy­strykt Su­ri­na­mu, w pół­noc­nej czę­ści kraju, obej­mu­ją­cy mia­sto Pa­ra­ma­ri­bo (1.1);


Pa­ra­ma­ri­bo, na­zy­wa­ne także Parbo – sto­li­ca Su­ri­na­mu, po­ło­żo­na nad rzeką Su­ri­nam, na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

W 2002 roku za­byt­ko­we cen­trum Pa­ra­ma­ri­bo zo­sta­ło wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paramaribski

przy­miot­nik od: Pa­ra­ma­ri­bo (sto­li­ca Su­ri­na­mu)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Pa­ra­ma­ri­bo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paramedycyna

me­to­dy le­cze­nia scho­rzeń spo­so­ba­mi nie­uz­na­wa­ny­mi przez ofi­cjal­ną me­dy­cy­nę; me­dy­cy­na al­ter­na­tyw­na, me­dy­cy­na nie­kon­wen­cjo­nal­na


Źródła:

SJP.pl

Paramedyczka

→ pa­ra­me­dyk


Patrz:paramedyk

Źródła:

SJP.pl

Paramedyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­me­dy­cy­na; od­no­szą­cy się do pa­ra­me­dy­cy­ny, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­me­dy­cy­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­me­dy­cy­ną, do­ty­czą­cy pa­ra­me­dy­cy­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paramedyk

1. osoba zaj­mu­ją­ca się pa­ra­me­dy­cy­ną - le­cze­niem cho­rób me­to­da­mi nie­uz­na­wa­ny­mi przez ofi­cjal­ną me­dy­cy­nę; uz­dra­wiacz;
2. osoba na­le­żą­ca do per­so­ne­lu me­dycz­ne­go, wy­ko­nu­ją­ca czyn­no­ści nie wy­ma­ga­ją­ce kwa­li­fi­ka­cji wyż­szych niż pod­sta­wo­we w opie­ce nad cho­ry­mi, np. sa­ni­ta­riusz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parament

1. szata li­tur­gicz­na;
2. dawne okre­śle­nie na ogół sprzę­tów ko­ściel­nych


Źródła:

SJP.pl

Parametr

1. wiel­kość wy­stę­pu­ją­ca we wzo­rach i wy­ra­że­niach ma­te­ma­tycz­nych, która w za­leż­no­ści od roz­pa­try­wa­ne­go przy­pad­ku może być stałą lub zmien­ną;
2. wiel­kość, osią­gi dla da­ne­go pro­ce­su, urzą­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mat. fiz. wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca wła­ści­wo­ści cze­goś (np. rów­na­nia, roz­kła­du, urzą­dze­nia, pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go, ma­te­ria­łu, itp.)

 (1.2) in­form. war­tość lub zmien­na prze­ka­zy­wa­na do pod­pro­gra­mu pod­czas jego wy­wo­ły­wa­nia, poz­wa­la­ją­ca na ste­ro­wa­nie jego za­cho­wa­niem lub uzy­ska­nie jego wy­ni­ków;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parametryczny

przy­miot­nik od: pa­ra­metr; cha­rak­te­ry­zu­ją­cy pa­ra­metr, zwią­za­ny z pa­ra­me­trem, od­no­szą­cy się do pa­ra­me­tru


Źródła:

SJP.pl

Parametryzacja

za­stę­po­wa­nie war­to­ści upro­szczo­ny­mi pa­ra­me­tra­mi w mo­de­lach kom­pu­te­ro­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. fiz. techn. okre­śle­nie cze­goś za po­mo­cą pa­ra­me­trów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parametryzować

za­stę­po­wać war­to­ści upro­szczo­ny­mi pa­ra­me­tra­mi w mo­de­lach kom­pu­te­ro­wych


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­ra­me­try­zo­wać)

 (1.1) cha­rak­te­ry­zo­wać, opi­su­jąc za po­mo­cą pew­nych wy­ra­ża­nych licz­bo­wo war­to­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paramilitarność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­ra­mi­li­tar­ne


Źródła:

Wiktionary

Paramilitarny

funk­cjo­nu­ją­cy na spo­sób zbli­żo­ny do woj­sko­we­go


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­ny na wzór woj­sko­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paramilitaryzacja

two­rze­nie i funk­cjo­no­wa­nie od­dzia­łów lub or­ga­ni­za­cji ma­ją­cych cha­rak­ter woj­sko­wy, ale for­mal­nie nie wcho­dzą­cych w skład sił woj­sko­wych


Źródła:

SJP.pl

Paramimia

za­bu­rze­nie psy­chicz­ne po­le­ga­ją­ce na braku związ­ku mię­dzy prze­ży­cia­mi a ek­spre­sją uczuć, np. nie­a­dek­wat­ne re­ak­cje mi­micz­ne


Źródła:

SJP.pl

Paramita

w bud­dyz­mie: prak­ty­ka lub cnota poz­wa­la­ją­ca na osią­gnię­cie oś­wie­ce­nia i przej­ście do nir­wa­ny


Pa­ra­mi­ta (skt. pāramitā पारमिता; chiń. bo­lu­o­mi(duo) 婆羅蜜(多); kor. pa­ra­mil(t'a) 바라밀(타); jap. ha­ra­mi(ta); wiet. ba-la-mật(-đa)) czyli „prze­kro­cze­nie", „wyj­ście poza", „osią­gnię­cie dru­gie­go brze­gu": w bud­dyz­mie prak­ty­ka bądź cnota poz­wa­la­ją­ca na osią­gnię­cie oś­wie­ce­nia i przej­ście do nir­wa­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paramnezja

za­bu­rze­nia w odt­wa­rza­niu pa­mię­ci po­le­ga­ją­ce na przyj­mo­wa­niu no­wych zja­wisk i sy­tu­a­cji jako zna­nych lub po­ja­wia­niu się fał­szy­wych wspom­nień, w któ­rych zda­rze­nia zmy­ślo­ne mie­sza­ją się z praw­dzi­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Paramo

for­ma­cja ro­ślin­na na pła­sko­wy­żach pół­noc­nych Andów


Pa­ra­mo – for­ma­cja ro­ślin­na o cha­rak­te­rze tra­wia­stym i za­ro­ślo­wym wy­stę­pu­ją­ca w An­dach po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy lasu na ob­sza­rach o kli­ma­cie zim­nym i wil­got­nym. Wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Cen­tral­nej i Po­łud­nio­wej mię­dzy 11° sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej pół­noc­nej i 8° sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paramorfoza

pro­ces, pod­czas któ­re­go w wy­ni­ku zmia­ny bu­do­wy wew­nętrz­nej mi­ne­ra­łu bez zmia­ny jego po­sta­ci zew­nętrz­nej i skła­du che­micz­ne­go pow­sta­je nowy twór kry­sta­licz­ny


Pa­ra­mor­fo­za – ro­dzaj pse­u­do­mor­fo­zy ut­wo­rzo­nej przez od­mia­nę po­li­mor­ficz­ną tej samej sub­stan­cji che­micz­nej, bar­dziej trwa­łą w da­nych wa­run­kach. Sub­stan­cja za­cho­wu­je swój do­tych­cza­so­wy kształt i skład che­micz­ny, lecz zmie­nia swoją bu­do­wę wew­nętrz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parampampam

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca gło­śną ryt­micz­ną mu­zy­kę


Źródła:

Wiktionary

Paramylon

sub­stan­cja za­pa­so­wa pier­wot­nia­ków za­li­cza­nych do rzędu Eu­gle­ni­da, zbli­żo­na bu­do­wą do skro­bi


Pa­ra­my­lon – po­li­sa­cha­ryd wy­stę­pu­ją­cy jako sub­stan­cja za­pa­so­wa w ko­mór­kach eu­gle­nin. Jest po­li­me­rem zło­żo­nym z reszt glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem β 1-3 gli­ko­zy­do­wym. Kształt zia­ren jest sil­nie zróż­ni­co­wa­ny u po­szcze­gól­nych ga­tun­ków i może być wy­ko­rzy­sty­wa­ny do okre­śle­nia przy­na­leż­no­ści tak­so­no­micz­nej eu­gle­nin. W syn­te­zę po­li­sa­cha­ry­du za­an­ga­żo­wa­ne są za­rów­no chlo­ro­pla­sty, jak i mi­to­chon­dria, a ziar­na pow­sta­ją w sy­ste­mie błon po­mię­dzy tymi or­ga­nel­la­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paramythia

utwór po­cie­sza­ją­cy po­ten­cjal­nych od­bior­ców w pew­nych kwe­stiach lub za­wie­ra­ją­cy wez­wa­nie do od­po­wied­nie­go po­stę­po­wa­nia, zaz­wy­czaj mo­ral­nie war­to­ścio­we­go, do­bre­go


Pa­ra­myt­hia ( παραμυθία „za­chę­ta, ła­god­ne upom­nie­nie; po­cie­sze­nie, uko­je­nie”) – ga­tu­nek li­te­rac­ki obej­mu­ją­cy ut­wo­ry, które za­wie­ra­ją na­pom­nie­nie oraz po­u­cze­nie mo­ral­ne, a także słowa za­chę­ty i otu­chy. Utwór ten po­zo­sta­je w ści­słym związ­ku z ta­ki­mi ga­tun­ka­mi li­te­ra­tu­ry dy­dak­tycz­nej, jak przy­po­wieść czy apo­log, jako że on rów­nież opie­ra się na ja­kiejś przy­kła­do­wej hi­sto­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parana

1. daw­niej: łą­czyć, ko­ja­rzyć coś z czymś;
2. parać się - zaj­mo­wać się czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; pły­nie przez te­ry­to­rium Bra­zy­lii, Pa­rag­wa­ju i Ar­gen­ty­ny;

 (1.2) geogr. adm. stan po­ło­żo­ny na po­łud­niu Bra­zy­lii;

 (1.3) geogr. mia­sto we wschod­niej Ar­gen­ty­nie, na lewym brze­gu rzeki Pa­ra­ny (1.2);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paranauka

coś po­dob­ne­go do nauki, za­wie­ra­ją­ce­go ele­men­ty cha­rak­te­ry­stycz­ne dla nauki, ale nie bę­dą­ce nauką w ro­zu­mo­wa­niu na­u­kow­ców, zaz­wy­czaj ze wzglę­du na ele­men­ty, któ­rych nie można w doś­wiad­czal­ny spo­sób do­wieść, pot­wier­dzić; quasi-nauka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na wie­dzy przy­po­mi­na­ją­ca pod pew­ny­mi wzglę­da­mi naukę, lecz nie­uz­na­wa­na przez na­u­kow­ców;


Pa­ra­na­u­ka ( παρα – „przy”, „obok”, „poza czymś”) – część wie­dzy, bar­dzo bli­ska wie­dzy ra­cjo­nal­nej, czy nawet na­u­ko­wej, która te­o­re­tycz­nie po­win­na pod­da­wać się ra­cjo­nal­nej kon­tro­li (we­ry­fi­ka­cji), ale obej­mu­je po­my­sły i hi­po­te­zy nie­speł­nia­ją­ce moc­nej za­sa­dy ra­cjo­nal­no­ści, tzn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paranaukowy

→ pa­ra­na­u­ka


Patrz:paranauka

Źródła:

SJP.pl

Parandowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parandża

tra­dy­cyj­ny długi płaszcz no­szo­ny przez ko­bie­ty z ludu w Af­ga­ni­sta­nie, Ta­dży­ki­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długi płaszcz za­kry­wa­ją­cy całe ciało, no­szo­ny przez ko­bie­ty w is­la­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraneuron

jedna z ko­mó­rek bu­du­ją­cych gru­czo­ły wew­nętrz­ne


Źródła:

SJP.pl

Parang

ma­cze­ta ma­laj­ska


Źródła:

SJP.pl

Paranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|parać.


Źródła:

Wiktionary

Paranoiczka

1. ko­bie­ta chora na pa­ra­no­ję, dot­knię­ta pa­ra­no­ją;
2. po­tocz­ne, cza­sem także żar­to­bli­we okre­śle­nie na ko­bie­tę sza­lo­ną, nie­li­czą­cą się z nie­bez­pie­czeń­stwa­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta cier­pią­ca na pa­ra­no­ję

 (1.2) przen. pot. ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się nie­do­rzecz­nie i ob­se­syj­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paranoicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ra­no­icz­ny


Źródła:

Wiktionary

Paranoiczny

→ pa­ra­no­ja; pa­ra­no­i­dal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. zwią­za­ny z pa­ra­no­ją, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­noi

 (1.2) przen. nie­do­rzecz­ny i obłęd­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paranoidalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­ra­no­i­dal­ny, po­dob­ny jak w pa­ra­noi


Źródła:

Wiktionary

Paranoidalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pa­ra­no­i­dal­ne


Źródła:

Wiktionary

Paranoidalny

→ pa­ra­no­ja; pa­ra­no­icz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. ma­ją­cy pewne cechy pa­ra­noi, po­dob­ny do pa­ra­noi

 (1.2) przen. nie­do­rzecz­ny, ab­sur­dal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paranoik

1. osoba chora na pa­ra­no­ję, dot­knię­ta pa­ra­no­ją;
2. po­tocz­nie: sza­le­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. chory cier­pią­cy na pa­ra­no­ję

 (1.2) przen. pot. czło­wiek za­cho­wu­ją­cy się nie­do­rzecz­nie i ob­se­syj­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paranoja

1. cho­ro­ba psy­chicz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się sil­nie ro­zbu­do­wa­ny­mi i spój­ny­mi uro­je­nia­mi; obłęd;
2. po­tocz­nie: coś nie­do­rzecz­ne­go, po­zba­wio­ne­go sensu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­ba psy­chicz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­stę­po­wa­niem uro­jeń o róż­nym po­dło­żu;

 (1.2) przen. pot. sy­tu­a­cja ab­sur­dal­na, nie­do­rzecz­na


Pa­ra­no­ja (gr. "παράνοια" od "παρά" „poza-, obok” i "νόος" „myśl, umysł”) – sil­nie na­ce­cho­wa­ne po­czu­cie lęku lub stra­chu przed mniej lub bar­dziej re­al­nym za­gro­że­niem, prze­śla­do­wa­niem bądź kon­spi­ra­cją. Z re­gu­ły opar­ta jest na fał­szy­wych bądź nie­kom­plet­nych in­for­ma­cjach, jed­nak w niek­tó­rych za­bu­rze­niach psy­chicz­nych może być do tego stop­nia ir­ra­cjo­nal­na, nie­po­dat­na na zdro­wo­roz­sąd­ko­we ar­gu­men­ty, że de­fi­niu­je się ją jako uro­je­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paranormalium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zja­wi­sko pa­ra­nor­mal­ne lub przed­miot zwią­za­ny z pa­rap­sy­cho­lo­giąfakt.


Źródła:

Wiktionary

Paranormalność

→ pa­ra­nor­mal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pa­ra­nor­mal­ne


Patrz:paranormalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paranormalny

trud­ny lub nie­moż­li­wy do wy­tłu­ma­cze­nia, sprzecz­ny z po­wszech­nie przy­ję­ty­mi pra­wa­mi, za­sa­da­mi


Źródła:

SJP.pl

Parantela

1. książ­ko­wo: zwią­zek ro­dzin­ny opar­ty na po­kre­wień­stwie lub po­wi­no­wact­wie; ko­li­ga­cja;
2. krew­ni i po­wi­no­wa­ci na­le­żą­cy do jed­ne­go, tego sa­me­go rodu


Źródła:

SJP.pl

Parantetyczny

→ pa­ran­te­za; pa­ren­te­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Paranteza

zda­nie wtrą­co­ne wy­ja­śnia­ją­ce lub uzu­peł­nia­ją­ce kon­tekst przez do­da­nie ja­kie­goś szcze­gó­łu; pa­ren­te­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. wtrą­ce­nie, wy­ja­śnie­nie, uzu­peł­nie­nie ujęte w tre­ści w na­wia­sie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parantodon

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du ste­go­za­u­rów


Pa­ran­to­don ("Pa­rant­ho­don") – ro­dzaj wy­mar­łe­go di­no­za­u­ra z grupy ste­go­za­u­rów, ży­ją­ce­go na te­re­nach Po­łud­nio­wej Afry­ki w kre­dzie wczes­nej, po­mię­dzy 145,5 a 136,4 mi­lio­na­mi lat temu. Od­kry­ty w 1845, na­le­żał do pier­wszych zna­le­zio­nych ste­go­za­u­rów. Jego je­dy­ne znane po­zo­sta­ło­ści obej­mu­ją nie­kom­plet­ną czasz­kę i izo­lo­wa­ne zęby, zna­le­zio­ne w for­ma­cji Kirk­wo­od.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parantrop

dwu­noż­na, ko­pal­na i naj­praw­do­po­dob­niej ro­śli­no­żer­na małpa człe­koksz­tałt­na za­li­cza­na do au­stra­lo­pi­te­ków


Pa­ran­trop ("Pa­ranth­ro­pus") – wy­mar­ły ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny Ho­mi­ni­nae w obrę­bie po­dro­dzi­ny czło­wie­ko­wa­tych (Ho­mi­ni­dae); były ma­syw­niej­sze od au­stra­lo­pi­te­ków, skla­sy­fi­ko­wa­ne jako ar­cha­icz­ny typ czło­wie­ko­wa­tych. Praw­do­po­dob­nie sta­no­wi­ły bocz­ną gałąź, nie pro­wa­dzą­cą do linii "Homo". Po­mi­mo że miały więk­szą twarz, szczę­ki i zęby, ich mózg i ciało były tylko niez­nacz­nie więk­sze od po­zo­sta­łych au­stra­lo­pi­te­ków. Były przy­sto­so­wa­ne do spo­ży­wa­nia twar­dej żyw­no­ści ro­ślin­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paraolimpiada

olim­pia­da, w któ­rej udział biorą spor­tow­cy nie­peł­no­spraw­ni; pa­ra­i­grzy­ska


Źródła:

SJP.pl

Paraolimpijczyk

osoba nie­peł­no­spraw­na, bio­rą­ca udział w pa­ra­o­lim­pia­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik star­tu­ją­cy na pa­ra­o­lim­pia­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraolimpijka

→ pa­ra­o­lim­pij­czyk


Patrz:paraolimpijczyk

Źródła:

SJP.pl

Paraolimpijski

→ pa­ra­o­lim­pia­da


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­o­lim­pia­dą, do­ty­czą­cy pa­ra­o­lim­pia­dy


Patrz:paraolimpiada

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parapareza

czę­ścio­we po­ra­że­nie mię­śni ru­cho­wych; nie­do­wład


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. nie­do­wład po­przecz­ny.;


Pa­ra­pa­re­za – nie­do­wład (po­przecz­ny) obu koń­czyn dol­nych o cha­rak­te­rze spa­stycz­nym lub wiot­kim. Spo­wo­do­wa­ny jest naj­czę­ściej usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parapaństwo

pań­stwo nie­uz­na­wa­ne; quasi-pań­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pań­stwo nie­uz­na­wa­ne przez inne pań­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parapecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­ra­pet


Źródła:

Wiktionary

Parapent

prze­sta­rza­le: pa­ra­lot­nia; pa­ra­glajt, pa­ra­glajd, glajt, glajd, pa­ra­gli­de


Źródła:

SJP.pl

Parapet

1. od­po­wied­nio obro­bio­ny ka­wa­łek deski, bla­chy, ka­mie­nia itp., umie­szczo­ny po­zio­mo po­ni­żej okna wew­nątrz lub na zew­nątrz po­mie­szcze­nia; po­do­kien­nik;
2. część okopu, nasyp ziem­ny chro­nią­cy przed po­ci­ska­mi nie­przy­ja­cie­la, sta­no­wią­cy rów­nież pod­par­cie ob­słu­gi­wa­nej broni; przed­pier­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) frag­ment deski lub in­ne­go two­rzy­wa umie­szczo­ny po­zio­mo tuż pod oknem na zew­nątrz lub wew­nątrz po­mie­szcze­nia

 (1.2) hist. ar­chit. wojsk. w for­ty­fi­ka­cjach: mur lub nasyp, bie­gną­cy szczy­tem wałów od stro­ny zew­nętrz­nej, osła­nia­ją­cy chod­nik stra­ży


Pa­ra­pet – po­zio­me wy­koń­cze­nie ścia­ny pod oknem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parapetowy

→ pa­ra­pet


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­pe­tem, do­ty­czą­cy pa­ra­pe­tu


Patrz:parapet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parapetówa

po­tocz­nie: przy­ję­cie z al­ko­ho­lem or­ga­ni­zo­wa­ne z okaz­ji wpro­wa­dze­nia się do no­we­go miesz­ka­nia; pa­ra­pe­tów­ka, za­sied­li­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od pa­ra­pe­tów­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parapetówka

po­tocz­nie: przy­ję­cie z al­ko­ho­lem or­ga­ni­zo­wa­ne z okaz­ji wpro­wa­dze­nia się do no­we­go miesz­ka­nia; pa­ra­pe­tó­wa, za­sied­li­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. im­pre­za z okaz­ji wpro­wa­dze­nia się do no­we­go domu/miesz­ka­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parapetówkowy

→ pa­ra­pe­tów­ka


Patrz:parapetówka

Źródła:

SJP.pl

Parapitek

ko­pal­na małpa wą­sko­no­sa


Źródła:

SJP.pl

Paraplegia

sy­me­trycz­ne po­ra­że­nie dwóch koń­czyn, naj­czę­ściej dol­nych, spo­wo­do­wa­ne usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go na róż­nych po­zio­mach lub usz­ko­dze­niem mózgu; po­ra­że­nie dwu­koń­czy­no­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. po­ra­że­nie dwóch koń­czyn spo­wo­do­wa­ne ura­zem rdze­nia krę­go­we­go na róż­nych po­zio­mach lub mózgu;


Pa­ra­ple­gia – upo­śle­dze­nie funk­cji mo­to­rycz­nych i/lub czu­cio­wych koń­czyn dol­nych w wy­ni­ku urazu rdze­nia krę­go­we­go na od­cin­ku pier­sio­wym, lędź­wio­wym lub też krzy­żo­wym krę­go­słu­pa czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paraplegiczka

ko­bie­ta dot­knię­ta po­ra­że­niem obu koń­czyn dol­nych spo­wo­do­wa­nym usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go na róż­nych po­zio­mach lub usz­ko­dze­niem mózgu


Źródła:

SJP.pl

Paraplegiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­ple­gia; po­dob­ny do po­ra­że­nia obu koń­czyn dol­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy takie po­ra­że­nie lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Paraplegik

osoba z po­ra­że­niem obu koń­czyn dol­nych (dwu­koń­czy­no­wym)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. czło­wiek cier­pią­cy na pa­ra­ple­gię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paraplegio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. od: pa­ra­ple­gia


Źródła:

Wiktionary

Parapodatek

w eko­no­mii: ob­cią­że­nie fi­skal­ne w nie­o­po­dat­ko­wa­nej po­sta­ci, zbli­żo­ne pod wzglę­dem formy i celu po­bo­ru do po­dat­ku


Źródła:

SJP.pl

Parapodatkowy

→ pa­ra­po­da­tek


Patrz:parapodatek

Źródła:

SJP.pl

Parapodium

1. urzą­dze­nie re­ha­bi­li­ta­cyj­ne po­ma­ga­ją­ce utrzy­mać sta­bil­ną po­zy­cję sto­ją­cą;
2. na­rząd ruchu więk­szo­ści przed­sta­wi­cie­li pier­ście­nic pro­wa­dzą­cych przy­den­ny tryb życia w mo­rzach lub oce­a­nach; pra­nó­że


Zo­bacz też: "Pa­ra­po­dium" – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych.

Pa­ra­po­dium, przy­nó­że, pra­nó­że – pa­rzy­sty, bocz­ny, umię­śnio­ny wy­ro­stek wy­stę­pu­ją­cy na każ­dym seg­men­cie tu­ło­wio­wym u wie­lo­szcze­tów. Pełni funk­cje lo­ko­mo­to­rycz­ne, a u niek­tó­rych ga­tun­ków rów­nież zmy­sło­we lub od­de­cho­we. Pa­ra­po­dia są zwy­kle dwu­ga­łę­zi­ste (wy­róż­nia się gałąź grzbie­to­wą oraz brzusz­ną) i do­dat­ko­wo za­o­pa­trzo­ne w pęcz­ki chi­ty­no­wych szcze­ci­nek (a nie­kie­dy także w wąski czu­cio­we).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parapsychiczny

taki, który jest po­wią­za­ny ze zdol­no­ścia­mi psy­chicz­ny­mi i nie zo­stał w pełni wy­ja­śnio­ny przez naukę


Źródła:

SJP.pl

Parapsycholog

spe­cja­li­sta z dzie­dzi­ny psy­cho­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zja­wisk psy­chicz­nych, któ­rych cha­rak­ter nie zo­stał je­szcze w pełni wy­ja­śnio­ny przez naukę


Źródła:

SJP.pl

Parapsychologia

dzie­dzi­na psy­cho­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem zja­wisk psy­chicz­nych, któ­rych cha­rak­ter nie zo­stał je­szcze w pełni wy­ja­śnio­ny przez naukę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na badań zaj­mu­ją­ca się zja­wi­ska­mi psy­chicz­ny­mi, któ­rych cha­rak­ter nie zo­stał je­szcze w pełni wy­ja­śnio­ny przez naukę;


Pa­rap­sy­cho­lo­gia ( παρα- – „przy”, „obok”, „poza czymś”) – dzie­dzi­na pse­u­do­na­u­ki lub pa­ra­na­u­ki ba­da­ją­ca rze­ko­me zja­wi­ska psy­chicz­ne, wy­wo­ła­ne przez siły, zda­ją­ce się po­sia­dać cha­rak­ter in­te­li­gent­ny lub przez niez­na­ne moce uta­jo­ne w umy­śle ludz­kim, która zaj­mu­je się zja­wi­ska­mi pa­ra­nor­mal­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parapsychologiczny

przy­miot­nik od: pa­rap­sy­cho­lo­gia; od­no­szą­cy się do badań nad zja­wi­ska­mi psy­chicz­ny­mi, które nie zo­sta­ły w pełni wy­ja­śnio­ne przez naukę, zwią­za­ny z tymi ba­da­nia­mi lub nauką zaj­mu­ją­cą się ta­ki­mi ba­da­nia­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. zwią­za­ny z pa­rap­sy­cho­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­rap­sy­cho­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parapsycholożka

→ pa­rap­sy­cho­log


Patrz:parapsycholog

Źródła:

SJP.pl

Parareligijny

zbli­żo­ny cha­rak­te­rem do re­li­gij­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Pararędzina

gleba uboga w skład­ni­ki mi­ne­ral­ne, które w wy­ni­ku nad­mier­nej ek­splo­a­ta­cji zo­sta­ły wy­płu­ka­ne


Źródła:

SJP.pl

Parasang

sta­ro­per­ska, a póź­niej także sta­ro­grec­ka miara wy­ra­ża­ją­ca od­le­głość mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi punk­ta­mi w te­re­nie; mila per­ska, pa­ra­san­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. zob. pa­ra­san­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parasanga

sta­ro­per­ska, a póź­niej także sta­ro­grec­ka miara wy­ra­ża­ją­ca od­le­głość mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi punk­ta­mi w te­re­nie; mila per­ska, pa­ra­sang


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. miar. sta­ro­żyt­na per­ska miara od­le­gło­ści, prze­ję­ta także przez sta­ro­żyt­nych Gre­ków, u He­ro­do­ta od­po­wia­da­ła 30 sta­dio­nom (ok. 5,5 km);


Pa­ra­san­ga lub pa­ra­sang – sta­ro­żyt­na per­ska miara od­le­gło­ści, która zo­sta­ła także prze­ję­ta przez sta­ro­żyt­nych Gre­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parascenium

1. gar­de­ro­ba ak­to­rów;
2. bocz­ne skrzy­dła do­bu­do­wa­ne do sceny, które słu­ży­ły za przej­ścia na or­che­strę w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim


Źródła:

SJP.pl

Paraselene

uję­cie bądź fo­to­gra­fia słoń­ca lub rza­dziej księ­ży­ca z pier­ście­nio­wa­ty­mi roz­bły­ska­mi


Źródła:

SJP.pl

Parasocjalny

od­no­szą­cy się do jed­no­stron­nych, wy­o­bra­żo­nych re­la­cji od­bior­cy me­diów (np. widz, słu­chacz, in­ter­na­u­ta) z oso­ba­mi pu­blicz­ny­mi, ce­le­bry­ta­mi, in­flu­en­ce­ra­mi lub po­sta­cia­mi fik­cyj­ny­mi; pa­ra­spo­łecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Parasol

1. osło­na z tka­ni­ny roz­pię­tej na skła­da­nych dru­tach przy­mo­co­wa­nych do pręta, chro­nią­ca przed de­szczem lub słoń­cem;
2. w lot­nict­wie: jed­no­płat, któ­re­go płat nośny umie­szczo­ny jest nad ka­dłu­bem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd skła­da­ją­cy się z laski i cza­szy, uży­wa­ny do ochro­ny przed de­szczem

 (1.2) przy­rząd jak pa­ra­sol (1.1) do ochro­ny przed słoń­cem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. dla tar­no­brze­żan i oko­licz­nych miesz­kań­ców: miesz­ka­niec le­we­go brze­gu Wisły, szcze­gól­nie San­do­mie­rza;


Pa­ra­sol (wł. "pa­ra­so­le" – do­słow­nie „słoń­co­chron”) – przed­miot chro­nią­cy przed de­szczem, słoń­cem lub śnie­giem. Skła­da się z dwóch czę­ści: rącz­ki oraz usz­tyw­nio­ne­go ka­wał­ka ma­te­ria­łu, naj­czę­ściej o kształ­cie wie­lo­ką­ta fo­rem­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parasolarz

osoba zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem lub na­pra­wia­niem pa­ra­so­li i pa­ra­so­lek; pa­ra­sol­nik


Źródła:

SJP.pl

Parasoleczka

zdrob­nie­nie od: pa­ra­sol­ka


Źródła:

SJP.pl

Parasolka

pa­ra­sol dam­ski, zwy­kle mniej­szy od mę­skie­go i ozdob­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały, roz­kła­da­ny pa­ra­sol dla ko­biet


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parasolkowaty

po­dob­ny do pa­ra­sol­ki, przy­po­mi­na­ją­cy pa­ra­sol­kę lub jej część, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­sol­ki lub jej przez­na­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Parasolkowy

→ pa­ra­sol­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­sol­ką, do­ty­czą­cy pa­ra­sol­ki


Patrz:parasolka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parasolnictwo

rze­mio­sło, któ­rym trud­nią się osoby ro­bią­ce lub na­pra­wia­ją­ce pa­ra­so­le i pa­ra­sol­ki


Źródła:

SJP.pl

Parasolniczka

→ pa­ra­sol­nik


Patrz:parasolnik

Źródła:

SJP.pl

Parasolniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ra­sol­nict­wem, do­ty­czą­cy pa­ra­sol­nict­wa


Źródła:

Wiktionary

Parasolnik

osoba zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem lub na­pra­wia­niem pa­ra­so­li i pa­ra­so­lek; pa­ra­so­larz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia pa­ra­so­li

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem pa­ra­so­li

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) mykol. czu­baj­ka kania


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parasolowaty

po­dob­ny do pa­ra­so­la, przy­po­mi­na­ją­cy pa­ra­sol lub jego część, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ra­so­la bądź jego przez­na­cze­nia


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pa­ra­sol, ma­ją­cy kształt pa­ra­so­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parasolowy

→ pa­ra­sol


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ra­so­la


Patrz:parasol

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parasomnia

za­bu­rze­nie snu


Pa­ra­som­nia – grupa za­bu­rzeń, po­le­ga­ją­cych na wy­stę­po­wa­niu w trak­cie snu lub przy wy­bu­dza­niu się nie­pra­wi­dło­wych bądź nie­po­żą­da­nych za­cho­wań. Nazwa "pa­ra­som­nia" wy­wo­dzi się ze zbit­ki grec­ko-ła­ciń­skiej: "para" (od­bie­ga­ją­cy od) i "som­nus" (sen).

Do pa­ra­som­nii za­li­cza się som­nam­bu­lizm, lęki nocne, kosz­ma­ry senne, bruk­sizm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parasomnie

ogół za­bu­rzeń snu o mniej (np. mó­wie­nie przez sen, kosz­ma­ry nocne) lub bar­dziej (lu­na­tyzm) za­a­wan­so­wa­nym prze­bie­gu wy­ni­ka­ją­cym ze stop­nia nie­do­czyn­no­ści lub nad­czyn­no­ści czę­ści au­to­no­micz­ne­go ukła­du ner­wo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Parasport

sport upra­wia­ny przez osoby z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi


Źródła:

SJP.pl

Paraspołeczny

od­no­szą­cy się do jed­no­stron­nych, wy­o­bra­żo­nych re­la­cji od­bior­cy me­diów (np. widz, słu­chacz, in­ter­na­u­ta) z oso­ba­mi pu­blicz­ny­mi, ce­le­bry­ta­mi, in­flu­en­ce­ra­mi lub po­sta­cia­mi fik­cyj­ny­mi; pa­ra­so­cjal­ny


Źródła:

SJP.pl

Parastezja

przej­ścio­wy pa­ra­liż czę­ści ciała lub po­wierzch­ni skóry


Źródła:

SJP.pl

Parasympatyczny

sta­no­wią­cy część au­to­no­micz­ne­go ukła­du ner­wo­we­go dzia­ła­ją­ce­go zaz­wy­czaj prze­ciw­staw­nie w sto­sun­ku do ukła­du współ­czul­ne­go na­zy­wa­ne­go na prze­mian sym­pa­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Parasympatykolityczny

przez­na­czo­ny na le­cze­nie scho­rzeń ukła­du ner­wo­we­go przyw­spół­czul­ne­go, uży­wa­ny w le­cze­niu tych scho­rzeń albo cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych scho­rzeń


Źródła:

SJP.pl

Parasympatykotonia

wzmo­żo­na czyn­ność przyw­spół­czul­ne­go ukła­du ner­wo­we­go; wa­go­to­nia


Źródła:

SJP.pl

Parasympatykotoniczny

odz­na­cza­ją­cy się prze­wa­gą ukła­du ner­wo­we­go przyw­spół­czul­ne­go nad ukła­dem ner­wo­wym współ­czul­nym


Źródła:

SJP.pl

Parasza

frag­ment Pię­ciok­się­gu od­czy­ty­wa­ny w sy­na­go­dze pod­czas świąt, dni postu, po­cząt­ku no­we­go mie­sią­ca księ­ży­co­we­go oraz w sza­bat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. więz. kubeł (rza­dziej becz­ka lub kadź) w celi wię­zien­nej, słu­żą­ce do za­łat­wia­nia po­trzeb fiz­jo­lo­gicz­nych i prze­trzy­my­wa­nia in­nych nie­czy­sto­ści

 (1.2) środ. więz. rzad. za­war­tość pa­ra­szy (1.1);


Pa­ra­sza, Pa­ras­hat HaShavua z he­braj­skie­go: פָּרָשַׁת הַשָּׁבוּעַ, ina­czej par­sza – frag­ment Pię­ciok­się­gu, czy­ta­ny w sy­na­go­dze z okaz­ji świąt, po­stów i po­cząt­ków no­we­go mie­sią­ca księ­ży­co­we­go – Rosz Cho­desz, a także w każdy po­nie­dzia­łek, czwar­tek oraz dwu­krot­nie w sza­bat. Rano, w ostat­ni dzień ty­god­nia, od­czy­tu­je się całą "Pa­ra­szę" przez­na­czo­ną na dany ty­dzień, zaś po po­łud­niu i w po­zo­sta­łe dni czyta się je­dy­nie jej frag­men­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paraszybowiec

szy­bo­wiec ma­ją­cy nie­na­pę­dza­ny wir­nik za­miast sta­łych pła­tów; wi­ro­szy­bo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Paraszyt

w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: osoba zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wy­wa­niem zwłok do bal­sa­mo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Parataksa

w ję­zy­koz­naw­stwie: układ zdań współ­rzęd­nie zło­żo­nych


Pa­ra­tak­sa (z gr. "pa­ra­ta­xis" „po­sta­wie­nie obok sie­bie”) – współ­rzęd­ne po­łą­cze­nie kilku zdań w jedno zło­żo­ne. Jest cha­rak­te­ry­stycz­na dla ję­zy­ka mó­wio­ne­go, wy­stę­pu­je rów­nież w ję­zy­ku osób o ubo­giej edu­ka­cji. Za­sto­so­wa­nie pa­ra­tak­sy bądź hi­po­tak­sy jest cechą sty­li­stycz­ną, a nie gra­ma­tycz­ną; nie ist­nie­ją tre­ści, które mogą wy­stą­pić je­dy­nie w kon­struk­cji pa­ra­tak­tycz­nej bądź hi­po­tak­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parataktyczny

przy­miot­nik od: pa­ra­tak­sa; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ukła­du zdań współ­rzęd­nie zło­żo­nych, od­no­szą­cy się do ta­kie­go ukła­du


Źródła:

SJP.pl

Parateatralny

ma­ją­cy cha­rak­ter po­dob­ny do wi­do­wi­ska, przed­sta­wie­nia te­a­tral­ne­go, bar­dzo zbli­żo­ny do ta­kie­go wi­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Parateliczny

stan pa­ra­te­licz­ny - jeden ze sta­nów bę­dą­cych źró­dłem wzor­ców mo­ty­wa­cji w te­o­rii od­wra­ca­nia kie­run­ku Mi­cha­e­la Ap­te­ra


Źródła:

SJP.pl

Parathormon

hor­mon od­po­wia­da­ją­cy za re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej w or­ga­niz­mie; pa­ra­hor­mon, pa­ra­ty­re­o­i­dy­na


Pa­rat­hor­mon, PTH (od ang. "pa­rat­hy­ro­id hor­mo­ne") – hor­mon po­li­pep­ty­do­wy skła­da­ją­cy się z 84 ami­nok­wa­sów, który od­po­wia­da za re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej w or­ga­niz­mie. Masa czą­stecz­ko­wa pa­rat­hor­mo­nu wy­no­si 9,4 kDa.

Wyt­wa­rza­ny jest w przy­tar­czy­cach z pro­du­ko­wa­ne­go kon­sty­tu­tyw­nie pre­pro­pa­rat­hor­mo­nu, bę­dą­ce­go pep­ty­dem 115-ami­nok­wa­so­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paratus

nie­wiel­ki wal­co­wa­ty po­jem­nik, wy­ko­rzy­sty­wa­ny nieg­dyś do prze­cho­wy­wa­nia wy­ste­ry­li­zo­wa­nych strzy­ka­wek i igieł le­kar­skich


Źródła:

SJP.pl

Paratyfoidalny

mo­gą­cy wy­wo­łać pa­ra­ty­fus, stwa­rza­ją­cy za­gro­że­nie za­cho­ro­wa­nia na pa­ra­ty­fus


Źródła:

SJP.pl

Paratyfus

ostra, bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na przez jedną z trzech ro­dza­jów pa­łecz­ki sal­mo­nel­li; pa­ra­dur; dur rze­ko­my


Źródła:

SJP.pl

Paratyfusowy

→ pa­ra­ty­fus


Patrz:paratyfus

Źródła:

SJP.pl

Paratymia

brak związ­ku mię­dzy uczu­cia­mi a ich ek­spre­sją


Pa­ra­ty­mia (z gr. παρα, "para" – „przy”, „obok”, „poza czymś”, θυμός, "thy­mós" – "duch", "na­strój") - objaw psy­cho­pa­to­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na niez­god­no­ści mię­dzy prze­ży­wa­ną lub wy­ra­ża­ną emo­cją a sy­tu­a­cją lub kon­tek­stem, np. osoba dot­knię­ta pa­ra­ty­mią może śmiać się w trak­cie po­grze­bu lub oka­zy­wać zu­peł­ną obo­jęt­ność w sy­tu­a­cji po­wszech­nie od­bie­ra­nej jako ra­dos­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paratyp

okaz okre­ślo­ne­go ga­tun­ku ro­ślin lub zwie­rząt, uz­na­ny przez ba­da­cza opi­su­ją­ce­go po raz pier­wszy dany ga­tu­nek za okaz nie­ty­po­wy


Pa­ra­typ – typ no­men­kla­to­rycz­ny, okaz wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez au­to­ra przy opi­sie no­we­go ga­tun­ku, nie­bę­dą­cy ho­lo­ty­pem. Pa­ra­ty­py poz­wa­la­ją le­piej wy­ra­zić spo­sób poj­mo­wa­nia no­we­go ga­tun­ku przez jego au­to­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paratyreoidyna

hor­mon od­po­wia­da­ją­cy za re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej w or­ga­niz­mie; pa­rat­hor­mon, pa­ra­hor­mon


Źródła:

SJP.pl

Parawan

1. prze­no­śna, nie­wy­so­ka, skła­da­na ścian­ka do za­sła­nia­nia cze­goś lub od­dzie­la­nia czę­ści po­mie­szcze­nia od resz­ty;
2. rzecz lub ciąg rze­czy za­sła­nia­ją­cych coś;
3. osoba, rzecz lub za­sa­da, którą ktoś po­słu­gu­je się w celu ukry­cia praw­dy, rze­czy­wi­stych po­wo­dów dzia­łań;
4. trał ochron­ny za­bez­pie­cza­ją­cy pły­ną­cy okręt przed mi­na­mi kon­tak­to­wy­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­sta­wial­na seg­men­to­wa ścian­ka wy­dzie­la­ją­ca część po­mie­szcze­nia;

 (1.2) przen. osoba, rzecz lub za­sa­da, którą się ktoś po­słu­gu­je dla za­cho­wa­nia po­zo­rów w celu ukry­cia swo­ich rze­czy­wi­stych in­te­re­sów, spraw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parawanik

mały pa­ra­wan


Źródła:

SJP.pl

Parawaning

ogra­dza­nie się pa­ra­wa­nem na plaży


Źródła:

SJP.pl

Parawanowy

→ pa­ra­wan


Patrz:parawan

Źródła:

SJP.pl

Parawanoza

usta­wia­nie licz­nych pa­ra­wa­nów na pla­żach


Źródła:

SJP.pl

Parawodór

jedna z od­mian wo­do­ru czą­stecz­ko­we­go, w któ­rym kie­run­ki obro­tu dwóch pro­to­nów są do sie­bie prze­ciw­ne


Źródła:

SJP.pl

Parazaurolof

ro­dzaj di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


Pa­ra­za­u­ro­lof ("Pa­ra­sa­u­ro­lop­hus", co zna­czy "pra­wie za­u­ro­lof") – ro­dzaj di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go, ży­ją­ce­go w Ame­ry­ce Pół­noc­nej w epoce kredy póź­nej około 76,5–73 mi­lio­nów lat temu. Żywił się ro­śli­na­mi, po­ru­szał się na dwóch oraz czte­rech ła­pach. Wy­róż­nia się 3 ga­tun­ki: ty­po­wy "P.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parazonium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ozdob­ny szty­let z cza­sów sta­ro­żyt­ne­go Rzymu no­szo­ny do celów re­pre­zen­ta­cyj­nych i ce­re­mo­nial­nych, re­pre­zen­tu­ją­cy sta­tus spo­łecz­ny wła­ści­cie­la;


Pa­ra­zo­nium (z gr. παραζώνιον od παραζώνη – pas) – ro­dzaj ozdob­ne­go szty­le­tu rzym­skie­go słu­żą­ce­go głów­nie celom re­pre­zen­ta­cyj­nym i ce­re­mo­nial­nym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Parazuch

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go po­drzę­du wczes­nych gadów na­czel­nych o bu­do­wie przy­po­mi­na­ją­cej kro­ko­dy­le; fi­to­za­ur


Źródła:

SJP.pl

Parazuchy

wy­mar­ły po­drząd wczes­nych gadów na­czel­nych o bu­do­wie przy­po­mi­na­ją­cej kro­ko­dy­le; fi­to­za­u­ry


Źródła:

SJP.pl

Parazwarty

prze­strzeń pa­raz­war­ta - prze­strzeń Ha­us­dorf­fa o tej włas­no­ści, że w każde jej po­kry­cie ot­war­te można wpi­sać po­kry­cie lo­kal­nie skoń­czo­ne


Źródła:

SJP.pl

Parazyt

daw­niej: pa­so­żyt (or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ży­ją­cy wew­nątrz lub na zew­nątrz or­ga­niz­mu - jego kosz­tem)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. or­ga­nizm ży­ją­cy cu­dzym kosz­tem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. czło­wiek ży­ją­cy z cu­dzej pracy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parazytofauna

ogół zwie­rząt pa­so­żyt­ni­czych wy­stę­pu­ją­cych na danym ob­sza­rze, zaz­wy­czaj bę­dą­cym wnę­trzem or­ga­niz­mu in­nych zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Parazytolog

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem or­ga­niz­mów pro­wa­dzą­cych pa­so­żyt­ni­czy tryb życia oraz opi­sy­wa­niem zja­wisk pa­so­żyt­nict­wa w przy­ro­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­ra­zy­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parazytologia

nauka zaj­mu­ją­ca się or­ga­niz­ma­mi pro­wa­dzą­cy­mi pa­so­żyt­ni­czy tryb życia oraz zja­wi­skiem pa­so­żyt­nict­wa w przy­ro­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się pa­so­ży­ta­mi;


Pa­ra­zy­to­lo­gia ( παράσιτος "parásitos" „współ­bie­siad­nik, pie­cze­niarz” oraz λόγος "lógos" „nauka”) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pa­so­ży­tów i pa­so­żyt­nict­wa w przy­ro­dzie.

Bio­rąc pod uwagę umiej­sco­wie­nie pa­so­ży­ta w sy­ste­ma­ty­ce, dzie­li się ją na pod­dzia­ły, np.:

Bio­rąc pod uwagę cha­rak­ter ży­wi­cie­la, dzie­li się ją na:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parazytologiczny

przy­miot­nik od: pa­ra­zy­to­lo­gia; od­no­szą­cy się do nauki ba­da­ją­cej or­ga­niz­my pro­wa­dzą­ce pa­so­żyt­ni­czy tryb życia oraz zja­wi­ska pa­so­żyt­nict­wa w przy­ro­dzie, zwią­za­ny z tą nauką


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ra­zy­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parazytolożka

→ pa­ra­zy­to­log


Patrz:parazytolog

Źródła:

SJP.pl

Parazytoza

scho­rze­nie ludzi i zwie­rząt wy­wo­ła­ne przez pa­so­ży­ty zwie­rzę­ce, głów­nie pier­wot­nia­ki, pła­ziń­ce i ni­cie­nie; cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza (in­wa­zyj­na)


Źródła:

SJP.pl

Parazytozy

scho­rze­nie ludzi i zwie­rząt wy­wo­ła­ne przez pa­so­ży­ty zwie­rzę­ce, głów­nie pier­wot­nia­ki, pła­ziń­ce i ni­cie­nie; cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza (in­wa­zyj­na)


Źródła:

SJP.pl

Parazytyzm

by­to­wa­nie pa­so­ży­ta w or­ga­niz­mie swego ży­wi­cie­la, po­le­ga­ją­ce na wy­ko­rzy­sty­wa­niu or­ga­niz­mu ży­wi­ciel­skie­go jako śro­do­wi­ska życia i źró­dło zdo­by­wa­nia po­kar­mu; pa­so­żyt­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Paraíba

rzeka i stan w Bra­zy­lii


Paraíba ([]) – jeden z 26 sta­nów Bra­zy­lii, po­ło­żo­ny w Re­gio­nie Pół­noc­no-Wschod­nim, na naj­da­lej wy­su­nię­tym na wschód krań­cu Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Od za­cho­du gra­ni­czy ze sta­nem Ceará, od pół­no­cy ze sta­nem Rio Gran­de do Norte, na wscho­dzie jest Ocean At­lan­tyc­ki, a od po­łud­nia stan Per­nam­bu­co.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parać

1. daw­niej: łą­czyć, ko­ja­rzyć coś z czymś;
2. parać się - zaj­mo­wać się czymś


Źródła:

SJP.pl

Parałupek

łupek kry­sta­licz­ny pow­sta­ły w wy­ni­ku pro­ce­su prze­o­bra­ża­nia się skały osa­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Parański

→ Pa­ra­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ra­ną, do­ty­czą­cy Pa­ra­ny (mia­sta, rzeki lub stanu)


Patrz:Parana

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parcela

wy­o­dręb­nio­ny ka­wa­łek grun­tu w ce­lach rol­ni­czych lub pod za­bu­do­wę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział­ka grun­tu ut­wo­rzo­na po­przez wy­dzie­le­nie jej z więk­sze­go ob­sza­ru


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parcelacja

usta­lo­ny po­dział grun­tu na mniej­sze czę­ści, par­ce­le


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dział grun­tu w celu jego sprze­da­ży lub na­da­nia komuś;


Par­ce­la­cja – do­ko­na­nie po­dzia­łu więk­szych po­sia­dło­ści ziem­skich (la­ty­fun­dium, fol­wark, wspól­no­ta gmin­na) na mniej­sze dział­ki (par­ce­le) i od­da­nie ich w użyt­ko­wa­nie in­dy­wi­du­al­nym go­spo­dar­stwom w dro­dze sprze­da­ży; także unor­mo­wa­ny usta­wą po­dział więk­szych go­spo­darstw rol­nych po­przez sprze­daż bądź na­da­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parcelacyjny

zwią­za­ny z par­ce­la­cją


Źródła:

SJP.pl

Parcelancki

→ par­ce­lant


Patrz:parcelant

Źródła:

SJP.pl

Parcelant

1. na­byw­ca par­ce­li;
2. osoba dzie­lą­ca grunt na par­ce­le


Źródła:

SJP.pl

Parcelantka

1. ko­bie­ta bę­dą­ca na­byw­czy­nią par­ce­li;
2. ko­bie­ta do­ko­nu­ją­ca par­ce­la­cji, dzie­lą­ca grunt na par­ce­le


Źródła:

SJP.pl

Parcelka

par­ce­la zaj­mu­ją­ca nie­wiel­ką po­wierzch­nię


Źródła:

SJP.pl

Parcelowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­le­nie ziemi, lasu na mniej­sze dział­ki, tzw. par­ce­le


Źródła:

Wiktionary

Parcelować

dzie­lić grunt na mniej­sze czę­ści, par­ce­le


Źródła:

SJP.pl

Parcelowy

przy­miot­nik od: par­ce­la; po­dzie­lo­ny na par­ce­le, znaj­du­ją­cy się w obrę­bie ja­kiejś par­ce­li, od­no­szą­cy się do ja­kiejś par­ce­li


Źródła:

SJP.pl

Parch

1. grzy­bi­cza cho­ro­ba skóry;
2. żół­ta­wy strup wy­wo­ła­ny tą cho­ro­bą;
3. grzy­bi­cza cho­ro­ba ro­ślin, ob­ja­wia­ją­ca się pla­ma­mi i na­ro­śla­mi;
4. plama lub na­rośl wy­wo­ła­na tą cho­ro­bą;
5. war­stwa cze­goś niech­cia­ne­go na ja­kiejś po­wierzch­ni;
6. po­tocz­nie: stary, zu­ży­ty sa­mo­chód; grat;
7. po­gard­li­wie: Żyd; gu­dłaj, pej­so­wa­ty, Ży­dzi­sko, Mo­siek (mo­siek)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. grzy­bi­cza cho­ro­ba owło­sio­nej skóry głowy;

 (1.2) biol. grzy­bi­cza cho­ro­ba ro­ślin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. obraź. Żyd, żyd


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parchaty

par­cho­wa­ty;
1. taki, któ­re­go skóra jest po­kry­ta żół­ta­wy­mi stru­pa­mi; par­szy­wy;
2. po­kry­ty w czę­ści na­ro­śla­mi i pla­ma­mi; par­szy­wy;
3. nie­przy­jem­ny, oce­nia­ny ne­ga­tyw­nie; par­szy­wy;
4. nędz­ny, podły, lichy; par­szy­wy;
5. po­gard­li­wie: ży­dow­ski


Źródła:

SJP.pl

Parchimowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parchowaty

par­cha­ty;
1. taki, któ­re­go skóra jest po­kry­ta żół­ta­wy­mi stru­pa­mi; par­szy­wy;
2. po­kry­ty w czę­ści na­ro­śla­mi i pla­ma­mi; par­szy­wy;
3. nie­przy­jem­ny, oce­nia­ny ne­ga­tyw­nie; par­szy­wy;
4. nędz­ny, podły, lichy; par­szy­wy;
5. po­gard­li­wie: ży­dow­ski


Źródła:

SJP.pl

Parchowo

1. wieś w Pol­sce;
2. osada leśna w Pol­sce


Par­cho­wo, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub­skim Parchòwò (niem. Par­chau) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo. Duża ka­szub­ska wieś, na za­chod­nim skra­ju Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go, o cha­rak­te­rze let­ni­sko­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parchowski

przy­miot­nik od: Par­cho­wo


Źródła:

SJP.pl

Parciak

1. płót­no zgrzeb­ne, sier­mię­ga;
2. ubra­nie, zwła­szcza spód­ni­ca z ta­kie­go płót­na;
3. dawne okre­śle­nie czło­wie­ka cho­dzą­ce­go w par­cia­ku;
4. ro­dzaj zło­tej mo­ne­ty z cza­sów śred­nio­wiecz­nych lub no­wo­żyt­nych


Źródła:

SJP.pl

Parcianka

ubiór no­szo­ny przez lud­ność bia­ło­ru­ską i ukra­iń­ską, po­dob­ny do gru­be­go żu­pa­na z lek­ki­mi fał­da­mi z tyłu


Źródła:

SJP.pl

Parcianki

ubiór no­szo­ny przez lud­ność bia­ło­ru­ską i ukra­iń­ską, po­dob­ny do gru­be­go żu­pa­na z lek­ki­mi fał­da­mi z tyłu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. odzież. spod­nie z par­cia­ne­go płót­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parciany

zro­bio­ny z partu; zgrzeb­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z partu, z gru­be­go płót­na ko­nop­ne­go lub lnia­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parcie

na­cisk, napór ma­ją­cy w róż­nych przy­pad­kach różne przy­czy­ny, które mogą być skur­czem mię­śni lub wy­ni­kiem dzia­ła­nia na ja­kieś ciało siły


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|przeć.

 (1.2) med. fizj. uczu­cie wew­nętrz­ne­go na­ci­sku na or­ga­ny, zwy­kle zwią­za­ne z od­da­wa­niem moczu i stol­ca

 (1.3) fiz. siła od­dzia­łu­ją­ca na po­wierzch­nię za­nu­rzo­ne­go ciała;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parcieć

roz­pa­dać, roz­la­ty­wać się, ni­szczeć ze sta­ro­ści


Źródła:

SJP.pl

Parcjalność

wynik po­dzie­le­nia cze­goś na czę­ści, odłą­cze­nia cze­goś od ca­ło­ści; cząst­ko­wość


Źródła:

SJP.pl

Parcjalny

książ­ko­wo: nie­o­bej­mu­ją­cy ca­ło­ści, zwią­za­ny tylko z czę­ścią; cząst­ko­wy, czę­ścio­wy, nie­cał­ko­wi­ty, nie­zu­peł­ny


przy­miot­nik

 (1.1) cząst­ko­wy

 (1.2) daw. stron­ni­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parcours

[czy­taj: parKUR] teren jeź­dziec­kie­go kon­kur­su sko­ków przez przesz­ko­dy; par­kur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. plac z przesz­ko­da­mi, na któ­rym tre­nu­je się konie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parczek

mały park


Źródła:

SJP.pl

Parczelina

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Mek­sy­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pte­lea|ref=tak., ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych;


Par­cze­li­na ("Pte­lea" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych. Obej­mu­je we współ­czes­nych uję­ciach trzy ga­tun­ki, ale w przesz­ło­ści wy­róż­nia­no ich w obrę­bie ro­dza­ju 11 do ponad 60 (przy­czy­ną była duża zmien­ność ga­tun­ku par­cze­li­na trój­list­ko­wa "P. tri­fo­lia­ta"). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Ka­na­dzie, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych (z wy­jąt­kiem pół­noc­no-za­chod­niej ich czę­ści) oraz w pół­noc­nym i środ­ko­wym Mek­sy­ku. Rosną w la­sach i ka­nio­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parczew

mia­sto w Pol­sce


Par­czew – mia­sto po­ło­żo­ne na ob­sza­rze Rów­ni­ny Par­czew­skiej, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Par­czew. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2022 r. Par­czew li­czył 10 298 miesz­kań­ców.

Hi­sto­rycz­nie Par­czew po­ło­żo­ny jest na skra­ju Ma­ło­pol­ski, po­cząt­ko­wo na­le­żał do ziemi san­do­mier­skiej, a na­stęp­nie do ziemi lu­bel­skiej. Al­ter­na­tyw­nie uży­wa­no nazwy "Par­czów".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parczewianin

miesz­ka­niec Par­cze­wa


Źródła:

SJP.pl

Parczewianka

miesz­kan­ka Par­cze­wa


Źródła:

SJP.pl

Parczewski

przy­miot­nik od: Par­czew


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Par­cze­wem, do­ty­czą­cy Par­cze­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parczów

Par­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Bia­ła­czów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Bia­ła­czo­wie.


Źródła:

Wikipedia

Parda

osła­nia­nie ko­biet mu­zuł­mań­skich przed ocza­mi ob­cych


Parda – ("hindi", dosł. za­sło­na, welon) – prak­ty­ka, któ­rej celem jest za­sła­nia­nie ko­biet przed ob­cy­mi. Funk­cje za­sło­ny mogą peł­nić ubio­ry, ale też wy­so­kie ogro­dze­nia, ko­ta­ry wew­nątrz domu. Prak­ty­ka ta, zo­sta­ła za­po­cząt­ko­wa­na w In­diach przez mu­zuł­ma­nów, póź­niej przy­ję­ta przez różne grupy hin­du­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pardela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pardon

daw­niej: prze­ba­cze­nie, da­ro­wa­nie winy; na woj­nie: da­ro­wa­nie życia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. prze­ba­cze­nie, da­ro­wa­nie

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. prze­pra­szam


par­don – nie­miec­kie cza­so­pis­mo sa­ty­rycz­ne. Uka­zy­wa­ło się po raz pier­wszy w la­tach 1962–1982 (jako mie­sięcz­nik); po­now­nie na rynku od kwiet­nia 2004. Ak­tu­al­nie uka­zu­je się jako dwu­mie­sięcz­nik, pu­bli­ko­wa­ny przez wy­daw­nict­wo Rübe Ver­lag.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pardonować

daw­niej:
1. prze­ba­czać, da­ro­wać winy, uła­ska­wiać;
2. da­ro­wać komuś życie, nie za­bi­jać, oszczę­dzać;
3. po­tocz­nie: prze­pra­szać, ża­ło­wać za coś, uspra­wied­li­wiać, tłu­ma­czyć się;
4. par­do­no­wać się - pro­sić o par­don, pod­da­wać się


Źródła:

SJP.pl

Pardubice

mia­sto w Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;


( Par­du­bitz) – mia­sto sta­tu­tar­ne w środ­ko­wej czę­ści Czech, w Kot­li­nie Par­du­bic­kiej, u zbie­gu rzek Chru­dim­ki i Łaby. Jest sto­li­cą kraju par­du­bic­kie­go oraz po­wia­tu Par­du­bi­ce. Na po­cząt­ku 2024 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą ponad 92 tys., Par­du­bi­ce zaj­mo­wa­ły dzie­wią­te miej­sce pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści w Cze­chach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pardubicki

przy­miot­nik od: Par­du­bi­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Par­du­bi­ce, do­ty­czą­cy mia­sta Par­du­bi­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pardubiczanin

miesz­ka­niec Par­du­bic


Źródła:

SJP.pl

Pardubiczanka

miesz­kan­ka Par­du­bic


Źródła:

SJP.pl

Parduna

lina bie­gną­ca od szczy­tu sten­gi lub bram­sten­gi do burt stat­ku z tyłu za wan­ta­mi; pa­du­na


Źródła:

SJP.pl

Pardwa

łowny ptak ro­śli­no­żer­ny z ro­dzi­ny głusz­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ki­mi skrzy­dła­mi i no­ga­mi oraz so­lid­nym moc­nym dzio­bem, za­miesz­ku­ją­cy msza­ry i tun­dry pół­noc­nej Eu­ro­py, Azji i Ame­ry­ki, w Pol­sce chro­nio­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z jed­ne­go z ga­tun­ków ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­go­pus|ref=tak.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pardwi

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do pard­wy (o ptaku)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pard­wy, ma­ją­cy cechy pard­wy


Źródła:

Wiktionary

Pardwię

młode pard­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. pis­klę pard­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parechesis

w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie:
1. fi­gu­ra sty­li­stycz­na, od­mia­na pa­ro­no­maz­ji po­le­ga­ją­ca na ze­sta­wie­niu słów róż­nią­cych się jedną gło­ską lub prze­sta­wio­nym po­rząd­kiem sylab, np. ani brzask, ani blask;
2. ze­sta­wie­nie wy­ra­zów, z któ­rych pier­wszy koń­czy się tą samą sy­la­bą, jaką za­czy­na się wyraz na­stęp­ny, np. skrzyw­dzo­na na­tu­ra raka


Źródła:

SJP.pl

Pareczka

zdrob­nie­nie od: parka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: para, parka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parecznik

przed­sta­wi­ciel dra­pież­nych sta­wo­no­gów z gro­ma­dy wijów, wy­stę­pu­ją­cy w ok. 2800 ga­tun­kach, m.in. sko­lo­pen­dra, drew­niak, prze­tarcz­nik


Źródła:

SJP.pl

Pareidolia

zja­wi­sko po­strze­ga­nia zna­ne­go obra­zu, wi­ze­run­ku (np. twa­rzy, oczu) w przy­pad­ko­wym ukła­dzie kształ­tów i ele­men­tów gra­ficz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. błąd poz­naw­czy po­le­ga­ją­cy na do­pa­try­wa­niu się zna­nych kształ­tów w przy­pad­ko­wych szcze­gó­łach;


Pa­re­i­do­lia – zja­wi­sko do­pa­try­wa­nia się zna­nych kształ­tów w przy­pad­ko­wych szcze­gó­łach, czemu to­wa­rzy­szy po­czu­cie nie­rze­czy­wi­ste­go cha­rak­te­ru owych spo­strze­żeń (co odróż­nia je od iluz­ji), prze­waż­nie po­ja­wia­ją­ce się przy peł­nej świa­do­mo­ści.

Zna­ny­mi przy­kła­da­mi pa­re­i­do­lii są: do­pa­try­wa­nie się przez wiele osób wi­ze­run­ku dia­bła we wło­sach kró­lo­wej Elż­bie­ty II na por­tre­cie znaj­du­ją­cym się na ka­na­dyj­skich ban­kno­tach z 1954 roku oraz na kilku zdję­ciach przed­sta­wia­ją­cych dym wy­do­by­wa­ją­cy się z pło­ną­ce­go bu­dyn­ku World Trade Cen­ter, a także do­strze­ga­nie rzeź­by twa­rzy w fo­to­gra­fii jed­ne­go z wy­pię­trzeń o roz­mia­rze 1,5 × 3 km na Mar­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pareidoliczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­re­i­do­lią, do­ty­czą­cy pe­re­i­do­lii


Źródła:

Wiktionary

Parejazaur

nie­wiel­ki gad ko­pal­ny, któ­re­go głów­nym po­ży­wie­niem były pa­prot­ni­ki i ni­skie krze­wy


Pa­re­ja­za­ur ("Pa­re­ia­sa­u­rus") – gad, który żył w środ­ko­wym per­mie (270 do 265 mln lat temu) i mie­rzył około 2,5 metra.

Na ple­cach pa­re­ja­za­ur miał do ochro­ny grube płyty kost­ne, jego koń­czy­ny były grube, silne i za­bez­pie­czo­ne przy tu­ło­wiu. Jego krę­go­słup był nadz­wy­czaj sil­nie wzmoc­nio­ny, czasz­ka po­sia­da­ła cier­ni­ste wy­rost­ki i rów­nież była wzmoc­nio­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paremia

daw­niej: przy­sło­wie, sen­ten­cja, mak­sy­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przy­sło­wie, sen­ten­cja


Pa­re­mia ( παροιμία "paroimía") – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa o po­cho­dze­niu lu­do­wym, wy­ra­ża­ją­ca mą­drość lub doś­wiad­cze­nie lu­do­we.

Nie­kie­dy pa­re­mie są utoż­sa­mia­ne z przy­sło­wia­mi. W sze­ro­kim uję­ciu do pa­re­mii za­li­cza się różne twory li­te­rac­ko-ję­zy­ko­we (przy­sło­wia, po­rze­ka­dła, za­gad­ki, prze­po­wied­nie po­go­do­we i skrzyd­la­te słowa).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paremiograf

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się gro­ma­dze­niem i opra­co­wy­wa­niem pa­re­mii (przy­słów, po­rze­ka­deł, mak­sym itp.); pa­re­mio­log


Źródła:

SJP.pl

Paremiografia

nauka zaj­mu­ją­ca się gro­ma­dze­niem i opra­co­wy­wa­niem pa­re­mii (przy­słów, po­rze­ka­deł, mak­sym itp.); pa­re­mio­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Paremiograficzny

przy­miot­nik od: pa­re­mio­gra­fia; od­no­szą­cy się do dzia­łu lek­sy­ko­gra­fii zaj­mu­ją­ce­go się zbie­ra­niem przy­słów, ich wy­ja­śnia­niem, szu­ka­niem ge­ne­zy i głęb­szym opra­co­wy­wa­niem, zwią­za­ny z tym dzia­łem; pa­re­mio­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Paremiolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się gro­ma­dze­niem i opra­co­wy­wa­niem pa­re­mii (przy­słów, po­rze­ka­deł, mak­sym itp.); pa­re­mio­graf


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się pa­re­mio­lo­gią - ba­da­ją­cy przy­sło­wia i ich po­cho­dze­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta pa­re­mio­log (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paremiologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pa­re­mii (przy­słów, po­rze­ka­deł, mak­sym itp.); pa­re­mio­gra­fia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. liter. nauka o przy­sło­wiach zaj­mu­ją­ca się ich po­cho­dze­niem, zna­cze­niem oraz po­rów­ny­wa­niem ich wer­sji w róż­nych ję­zy­kach;


Pa­re­mio­lo­gia – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pa­re­mii. Pod wzglę­dem ob­sza­ru za­in­te­re­so­wań pa­re­mio­lo­gia po­kry­wa się czę­ścio­wo z fra­ze­o­lo­gią, ale w odróż­nie­niu od niej bada rów­nież swo­i­ste wła­ści­wo­ści fol­klo­ro­we i li­te­rac­kie pa­re­mii (np. ich spe­cy­fi­kę ga­tun­ko­wą).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paremiologiczny

przy­miot­nik od: pa­re­mio­gra­fia; od­no­szą­cy się do dzia­łu lek­sy­ko­gra­fii zaj­mu­ją­ce­go się zbie­ra­niem przy­słów, ich wy­ja­śnia­niem, szu­ka­niem ge­ne­zy i głęb­szym opra­co­wy­wa­niem, zwią­za­ny z tym dzia­łem; pa­re­mio­gra­ficz­ny


Źródła:

SJP.pl

Parenchyma

1. jeden z ro­dza­jów tka­nek sta­łych wy­stę­pu­ją­cych u ro­ślin, zło­żo­ny z ży­wych ko­mó­rek, w któ­rych do­ko­nu­ją się za­sad­ni­cze pro­ce­sy bio­lo­gicz­ne; tkan­ka pa­ren­chy­ma­tycz­na, mię­kisz;
2. ko­mór­ki róż­noksz­tałt­ne wy­peł­nia­ją­ce prze­strzeń mię­dzy po­wło­ką ciała a na­rzą­da­mi u niek­tó­rych grup zwie­rząt


Pa­ren­chy­ma może oz­na­czać:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parenchymatyczny

przy­miot­nik od: pa­ren­chy­ma; od­no­szą­cy się do jed­ne­go z ro­dza­jów tka­nek sta­łych wy­stę­pu­ją­cych u ro­ślin lub zwią­za­ny z grupą ko­mó­rek wy­peł­nia­ją­cych prze­strzeń mię­dzy po­wło­ką ciała a na­rzą­da­mi u niek­tó­rych grup zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Parenchymula

jedno ze sta­diów roz­wo­ju gąbki nie­wa­pien­nej, w cza­sie któ­re­go gąbka ta w po­sta­ci lar­wal­nej po­ru­sza się w wo­dzie dzię­ki ru­chom wici aż opad­nie na dno i przeksz­tał­ci się w formę do­ro­słą


Pa­ren­chy­mu­la – larwa gąbek po­zba­wio­na jamy wew­nątrz ciała (sta­dium bez­ja­mo­wej bla­stu­li). Bu­do­wa pa­ren­chy­mu­li jest na­stę­pu­ją­ca: wew­nątrz sku­pio­ne są duże ko­mór­ki zwane ma­kro­me­ra­mi, na­to­miast ota­cza­ją je po­dłuż­ne drob­ne ko­mór­ki (mi­kro­me­ry), wy­po­sa­żo­ne w rzę­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parenetyczny

przy­miot­nik od pa­re­ne­ty­ka; po­u­cza­ją­cy, za­chę­ca­ją­cy , cha­rak­te­ry­stycz­ny dla li­te­ra­tu­ry, któ­rej za­da­niem jest po­u­cza­nie i pre­zen­to­wa­nie ja­kichś po­staw, wzor­ców


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy cha­rak­ter mo­ra­li­za­tor­ski, roz­po­wszech­nia­ją­cy wzor­ce oso­bo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parenetyka

li­te­ra­tu­ra po­u­cza­ją­ca, przed­sta­wia­ją­ca ja­kieś po­sta­wy i cza­sa­mi za­chę­ca­ją­ca do przyj­mo­wa­nia tych po­staw; li­te­ra­tu­ra pa­re­ne­tycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ogół li­te­ra­tu­ry pa­re­ne­tycz­nej, mo­ra­li­za­tor­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pareneza

1. opo­wia­da­nie o tre­ści mo­ra­li­za­tor­skiej;
2. opar­ty na an­tycz­nym po­ję­ciu cnoty wzo­rzec po­stę­po­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opo­wia­da­nie o tre­ści mo­ra­li­za­tor­skiej


Pa­re­ne­za (gr. "paraínesis" – "za­chę­ca­nie") – ina­czej po­ra­da, na­po­mi­na­nie, po­u­cze­nie, przed­sta­wie­nie wzor­ca oso­bo­we­go w tek­ście. W po­ez­ji ter­min "pa­re­ne­za", czyli po­ez­ja pa­re­ne­tycz­na, jest to twór­czość o cha­rak­te­rze dy­dak­tycz­nym (pu­bli­cy­stycz­nym i mo­ra­li­za­tor­skim). []. Licz­ne przy­kła­dy pa­re­ne­zy można zna­leźć w twór­czo­ści Wac­ła­wa Po­toc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parentalia

rzym­skie świę­to ku czci przod­ków


Pa­ren­ta­lia – rzym­skie świę­to ku czci zmar­łych przod­ków, ob­cho­dzo­ne 13-21 lu­te­go.

W tych dniach Rzy­mia­nie od­wie­dza­li groby swo­ich przod­ków na cmen­ta­rzach znaj­du­ją­cych się za mia­stem. Za­no­si­li im kwia­ty, mleko i wino, kar­miąc ich w ten spo­sób, aby nie szko­dzi­li ży­ją­cym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parentela

prze­sta­rza­łe: pa­ran­te­la


Źródła:

SJP.pl

Parenteralny

od­by­wa­ją­cy się z po­mi­nię­ciem jelit; po­za­je­li­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) med. zob. po­za­je­li­to­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parentetyczny

→ pa­ren­te­za; pa­ran­te­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Parenteza

zda­nie wtrą­co­ne wy­ja­śnia­ją­ce lub uzu­peł­nia­ją­ce kon­tekst przez do­da­nie ja­kie­goś szcze­gó­łu; pa­ran­te­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zda­nie na­wia­so­we, sta­no­wią­ce wtrą­ce­nie, ma­ją­ce za za­da­nie wy­ja­śnić lub uzu­peł­nić kon­tekst ja­kiejś wy­po­wie­dzi po­przez do­da­nie pew­ne­go szcze­gó­łu;


Pa­ren­te­za, pa­ran­te­za, zda­nie pa­ran­te­tycz­ne (gr. παρένθεσις "parénthesis" – wsta­wie­nie) – śro­dek sty­li­stycz­ny, zda­nie wtrą­co­ne w na­wias, uzu­peł­nia­ją­ce wy­po­wiedź, nie­ko­niecz­nie po­wią­za­ne kon­tek­sto­wo z ca­ło­ścią tek­stu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parenting

wy­cho­wy­wa­nie i opie­ka nad dzieć­mi; ro­dzi­ciel­stwo


Źródła:

SJP.pl

Parentingowy

→ pa­ren­ting; ro­dzi­ciel­ski


Źródła:

SJP.pl

Parentyfikacja

od­wró­ce­nie ról w ro­dzi­nie, gdy dziec­ko przej­mu­je obo­wiąz­ki lub funk­cje ro­dzi­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. so­cjol. zja­wi­sko psy­cho­so­cjo­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na od­wró­ce­niu ról w ro­dzi­nie, gdy dziec­ko pełni rolę opie­ku­na, part­ne­ra i po­wier­ni­ka wobec swo­je­go ro­dzi­ca lub ro­dzeń­stwa;


Pa­ren­ty­fi­ka­cja (także: od­wró­ce­nie ról, in­wer­sja ról, „nie­wi­dzial­ne dzie­ci”, „do­ro­słe dzie­ci”, „dziel­ne dzie­ci”, „dzie­ci ro­dzi­ciel­skie”, „kar­mie­nie się dzieć­mi”) – zja­wi­sko psy­cho­so­cjo­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na od­wró­ce­niu ról w ro­dzi­nie, w wy­ni­ku czego dziec­ko pełni rolę opie­ku­na, part­ne­ra i po­wier­ni­ka w sto­sun­ku do swych ro­dzi­ców, bądź ro­dzeń­stwa, przy czym za­da­nia oraz ob­cią­że­nia przy­pa­da­ją­ce na dziec­ko są z re­gu­ły nie­a­dek­wat­ne do jego po­zio­mu roz­wo­ju i moż­li­wo­ści emo­cjo­nal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pareo

1. ka­wa­łek ma­te­ria­łu, z któ­re­go można upiąć su­kien­kę, spód­ni­cę itp.;
2. ubra­nie upię­te z ta­kie­go ka­wał­ka ma­te­ria­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. ka­wa­łek ko­lo­ro­wej tka­ni­ny, ro­dzaj spód­ni­cy no­szo­nej przez ko­bie­ty lub męż­czyzn na Ta­hi­ti;

 (1.2) pro­sto­kąt­na, kwa­dra­to­wa lub trój­kąt­na chu­sta z cien­kiej tka­ni­ny no­szo­na jako część dam­skie­go stro­ju pla­żo­wy­a­żo­we­go, za­wią­zy­wa­na zwy­kle na bio­drach i no­szo­na jako spód­ni­ca lub za­wią­zy­wa­na na szyi i no­szo­na jako su­kien­ka


Pareo – tra­dy­cyj­na spód­ni­ca no­szo­na przez ko­bie­ty na Ta­hi­ti, zbli­żo­na do ma­laj­skie­go sa­ron­ga. Obec­nie oz­na­cza pro­sto­kąt­ną, kwa­dra­to­wą lub trój­kąt­ną chu­stę z cien­kiej tka­ni­ny, no­szo­ną jako część dam­skie­go stro­ju pla­żo­we­go i za­wią­zy­wa­ną zwy­kle na bio­drze. Pareo można także nosić owi­nię­te wokół gór­nej czę­ści ciała tak, aby trzy­ma­ło się na pier­siach lub owi­nąć róg wokół ra­mie­nia lub szyi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parerga

po­śled­niej war­to­ści ut­wo­ry au­to­ra, twór­czość ubocz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. ogół ubocz­nej, drob­nej twór­czo­ści da­ne­go au­to­ra, nie­za­li­cza­na do jego twór­czo­ści pod­sta­wo­wej;


Pa­rer­ga (licz­ba mnoga, jako taka czę­ściej wy­stę­pu­ją­ca, od słowa pa­rer­gon grec. πάρεργον) – okre­śle­nie dzieł ubocz­nych, mało zna­nych, po­zo­sta­ją­cych poza głów­nym nur­tem twór­czej dzia­łal­no­ści ar­ty­sty, pi­sa­rza, kar­to­gra­fa, itd. Czę­sto by­wa­ją to dzie­ła uzu­peł­nia­ją­ce cudzą twór­czość lub świad­czą­ce o włas­nych ta­len­tach w innej dzie­dzi­nie (dziś naz­wa­li­by­śmy to wie­lo­za­wo­do­wo­ścią).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parergon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drob­ne dzie­ło z twór­czo­ści da­ne­go au­to­ra, nie­za­li­cza­na do jego twór­czo­ści pod­sta­wo­wej


Źródła:

Wiktionary

Parestezja

przy­kre wra­że­nie w po­sta­ci dręt­wie­nia, mro­wie­nia, bólu, cha­rak­te­ry­stycz­ne w usz­ko­dze­niach ner­wów ob­wo­do­wych; czu­cie opacz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przy­kre wra­że­nie czu­cio­we, zwy­kle od­bie­ra­ne jako mro­wie­nie, dręt­wie­nie lub zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry skóry, bę­dą­ce ob­ja­wem usz­ko­dze­niem ukła­du ner­wo­we­go;


Pa­re­stez­ja ("pa­ra­est­he­sia"), ina­czej czu­cie opacz­ne – przy­kre wra­że­nie, naj­czę­ściej mro­wie­nie, dręt­wie­nie lub zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry skóry (uczu­cie sil­ne­go go­rą­ca lub zimna) bądź też „prze­bie­gnię­cia prądu”.

Pa­re­stez­je wy­stę­pu­ją naj­czę­ściej w przy­pad­ku usz­ko­dzeń ner­wów ob­wo­do­wych, mogą jed­nak być ob­ja­wem usz­ko­dze­nia cen­tral­ne­go ukła­du ner­wo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pareto

naz­wi­sko, np. Vil­fre­do Pa­re­to (1848 - 1923), wło­ski eko­no­mi­sta i so­cjo­log, twór­ca za­sa­dy 80/20, we­dług któ­rej 20% przy­czyn po­wo­du­je 80% skut­ków (ist­nie­je wiele in­nych sfor­mu­ło­wań)


Pa­re­to – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Ales­san­dria.

We­dług da­nych na sty­czeń 2010 gminę za­miesz­ki­wa­ło 629 osób przy gę­sto­ści za­lud­nie­nia 15,4 os./1 km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pareza

upo­śle­dze­nie ru­cho­we, nie­do­wład


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­do­wład koń­czyn lub grup mię­śni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parezja

szcze­ra, ot­war­ta wy­po­wiedź lub wyz­na­nie; par­rez­ja


Pa­rez­ja albo par­rez­ja (grec. παρρησία [παν = wszyst­ko + ρησις / ρημα = mó­wie­nie / mowa] zna­czy do­słow­nie „mówić wszyst­ko”) – wolna, ot­war­ta, szcze­ra i jasna wy­po­wiedź. Do­ty­czy aktu mó­wie­nia: jest wy­ra­że­niem sie­bie w ja­kimś kon­kret­nym za­kre­sie. Jest wy­ra­zem prze­ko­na­nia o praw­dzie lub wie­rze mó­wią­ce­go. Chrze­ści­jań­skie wyz­na­nie wiary w Boga Ojca to przy­kład pa­rez­ji jako świa­dect­wa wiary re­li­gij­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parfait

[czy­taj: parFE]
1. mro­żo­ny deser na bazie śmie­ta­ny i żół­tek;
2. wy­so­kie szkla­ne na­czy­nie, w któ­rym zwy­kle po­da­je się ten deser


Par­fa­it (fr. "krem mro­żo­ny", wym.) – deser po­da­wa­ny zaz­wy­czaj w wy­so­kim kie­li­chu.

Spo­rzą­dza się go z masy mlecz­no-ja­jecz­nej wy­mie­sza­nej z bitą śmie­ta­ną oraz do­dat­ka­mi aro­ma­tycz­ny­mi, ta­ki­mi jak kawa, cze­ko­la­da, prze­cier owo­co­wy itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parfors

po­lo­wa­nie na zwie­rzy­nę ze sforą psów, w cza­sie któ­re­go ściga się zwie­rzę konno tak długo, aż pad­nie ze zmę­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Parhelion

zja­wi­sko op­tycz­ne w po­sta­ci jed­ne­go lub kilku mniej­szych jas­nych, bia­ła­wych pier­ście­ni wy­stę­pu­ją­cych z boku Słoń­ca, pow­sta­ją­cych po­przez roz­pra­sza­nie się pro­mie­ni świetl­nych na znaj­du­ją­cych się w at­mos­fe­rze krysz­tał­kach lodu; słoń­ce po­bocz­ne, po­zor­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. słoń­ce po­bocz­ne;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parias

1. w In­diach: czło­wiek z naj­niż­szej grupy spo­łecz­nej
2. czło­wiek ży­ją­cy w nędzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w In­diach: czło­wiek na­le­żą­cy do jed­nej z naj­niż­szych kast lub bę­dą­cy poza sy­ste­mem ka­sto­wym;

 (1.2) czło­wiek uwa­ża­ny w ja­kiejś gru­pie za gor­sze­go, po­gar­dza­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pariaska

→ pa­rias


Patrz:parias

Źródła:

SJP.pl

Parietalny

sta­no­wią­cy jedną z par­tii gór­nej czę­ści czasz­ki, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z tą par­tią; cie­mie­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Paris

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Parińas

[czy­taj: paRInias] przy­lą­dek w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Park

1. ro­dzaj du­że­go ogro­du z alej­ka­mi spa­ce­ro­wy­mi;
2. ze­spół sprzę­tu tran­spor­to­we­go lub pro­duk­cyj­ne­go da­ne­go przed­się­bior­stwa;
3. tabor woj­sko­wo-tech­nicz­ny;
4. park wia­tro­wy - tur­bi­ny wia­tro­we wraz z in­fra­struk­tu­rą; farma wia­tro­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. ogrod. duży miej­ski, re­kre­a­cyj­ny za­drze­wio­ny teren zie­lo­ny z wy­ty­czo­ny­mi alej­ka­mi;

 (1.2) ogół urzą­dzeń, po­ja­zdów w za­kła­dzie


Park – teren re­kre­a­cyj­ny, prze­waż­nie z dużą ilo­ścią ro­ślin, w tym czę­sto za­drze­wio­ny. W mia­stach ma cha­rak­ter du­że­go, swo­bod­nie uksz­tał­to­wa­ne­go ogro­du z ale­ja­mi spa­ce­ro­wy­mi. W Pol­sce 9249 par­ków jest ob­ję­tych ochro­ną praw­ną po­przez wpi­sa­nie ich do re­je­stru za­byt­ków lub re­je­stru pom­ni­ków przy­ro­dy. Łącz­nie zaj­mu­ją ob­szar 50354,65 ha.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Park-Ogród

miej­sce bę­dą­ce jed­no­cze­śnie par­kiem i ogro­dem


Źródła:

SJP.pl

Parka

1. zdrob­nia­le o na­rze­czo­nych, sym­pa­ty­zu­ją­cych ze sobą itp.;
2. po­tocz­nie o dwoj­gu dzie­ciach (synku i córce);
3. zdrob­nia­le o dwoj­gu pta­kach, zwie­rzę­tach;
4. mała para;
5. pu­cho­wa kurt­ka z kap­tu­rem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od para (dwa obiek­ty)

 (1.2) rzad. zdrobn. od para (woda w sta­nie ga­zo­wym)

 (1.3) tra­dy­cyj­na eski­mo­ska długa pu­cho­wa kurt­ka z kap­tu­rem

 (1.4) mi­trzym. każda z trzech bogiń, per­so­ni­fi­ka­cji przez­na­cze­nia: Nona, De­ci­ma i Morta;


Parka – dłuż­sza kurt­ka wy­peł­nio­na na­tu­ral­nym lub syn­te­tycz­nym pu­chem, z wy­ście­ła­nym fu­trem kap­tu­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkan

1. ogro­dze­nie wy­ko­ny­wa­ne z róż­nych ma­te­ria­łów, naj­czę­ściej z drew­na;
2. jeden z pary ochra­nia­czy na nogi za­kła­da­nych w cza­sie meczu przez bram­ka­rzy ho­ke­jo­wych, za­wod­ni­ków kry­kie­ta lub osoby upra­wia­ją­ce inne tego typu spor­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogro­dze­nie drew­nia­ne zło­żo­ne z desek, szta­chet, drą­gów (dylów);

 (1.2) sport. osło­na na no­gach bram­ka­rza ho­ke­jo­we­go

 (1.4) lwów. koł­nie­rzyk

 (1.5) daw. gwara. więz. bocz­na kie­szeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parkanik

par­kan nie­wiel­kich roz­mia­rów


Źródła:

SJP.pl

Parkanowy

→ par­kan


Patrz:parkan

Źródła:

SJP.pl

Parkać

o niek­tó­rych zwie­rzę­tach: za­spo­ka­jać popęd płcio­wy; pa­rzyć się


Źródła:

SJP.pl

Parker

marka wiecz­nych piór i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wiecz­ne pióro marki Par­ker


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkeryzować

wyt­wa­rzać po­wło­kę ochron­ną w po­sta­ci war­stwy fos­fo­ra­nów na po­wierzch­ni me­ta­li, za­bez­pie­cza­jąc ją w ten spo­sób przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi lub two­rząc po­wło­kę zmniej­sza­ją­cą tar­cie i bę­dą­cą do­brym pod­kła­dem pod farby i la­kie­ry; fos­fo­ra­no­wać, fos­fa­ty­zo­wać, bon­de­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Parkesowanie

re­ak­cja pro­wa­dzą­ca do otrzy­ma­nia sre­bra ze stopu rudy sre­bro­no­śnej z oło­wiem


Źródła:

SJP.pl

Parki

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) lm. zob. park.


Parki (łac. "Par­cae") – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­nie ludz­kich losów i per­so­ni­fi­ka­cje przez­na­cze­nia.

Po­cząt­ko­wo znane jako jedna Parka bę­dą­ca bo­gi­nią na­ro­dzin. W póź­niej­szym cza­sie pod wpły­wem wie­rzeń grec­kich wy­stę­po­wa­ły jako trzy sio­stry, utoż­sa­mio­ne z grec­ki­mi Moj­ra­mi: Nona, De­ci­ma (De­cu­ma) i Morta.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Parkieciarka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się po­kry­wa­niem po­dłóg par­kie­tem lub wy­kła­dzi­na­mi;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta lu­bią­ca tań­czyć;
3. obra­biar­ka do obrób­ki de­szczu­łek po­sadz­ko­wych; de­szczuł­kar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na do wy­ro­bu kle­pek po­dło­go­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parkieciarnia

za­kład, w któ­rym wy­ko­ny­wa­ne są wy­kła­dzi­ny i ma­te­ria­ły do bu­do­wy par­kie­tu


Źródła:

SJP.pl

Parkieciarski

→ par­kie­ciarz


Patrz:parkieciarz

Źródła:

SJP.pl

Parkieciarstwo

za­ję­cie par­kie­cia­rza


Źródła:

SJP.pl

Parkieciarz

1. osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się po­kry­wa­niem po­dłóg par­kie­tem lub wy­kła­dzi­na­mi;
2. po­tocz­ne okre­śle­nie na osobę lu­bią­cą tań­czyć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik bu­dow­la­ny, który zaj­mu­je się ukła­da­niem par­kie­tów i in­nych po­dłóg


Par­kie­ciarz – rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy prace zwią­za­ne z mon­ta­żem po­dłóg drew­nia­nych, takie jak:

Par­kie­ciarz może re­a­li­zo­wać swoją dzia­łal­ność w for­mie świad­cze­nia pracy na­jem­nej w przed­się­bior­stwie lub in­dy­wi­du­al­nej dzia­łal­no­ści rze­mieśl­ni­czej.

Dzia­łal­ność par­kie­cia­rzy ujęta jest w sta­tu­cie "Sto­wa­rzy­sze­nia Par­kie­cia­rze Pol­scy", które pow­sta­ło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkiecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od par­kiet


Źródła:

Wiktionary

Parkiet

1. frag­ment po­dło­gi po­kry­ty ka­wał­ka­mi spe­cjal­nych de­se­czek, któ­re­go naj­częst­szą funk­cją poza użyt­ko­wą w miesz­ka­niach jest peł­nie­nie roli miej­sca do tań­cze­nia lub upra­wia­nia niek­tó­rych spor­tów;
2. krat­ka z li­ste­wek uży­wa­na jako za­bez­pie­cze­nie du­żych po­wierzch­nio­wo przed­mio­tów przed wy­gi­na­niem się na sku­tek dzia­ła­nia wil­go­ci;
3. ro­dzaj im­pre­gna­tu;
4. gieł­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drew­nia­ne klep­ki na po­dło­gi

 (1.2) po­dło­ga z drew­nia­nych kle­pek

 (1.3) miej­sce w re­sta­u­ra­cji lub ka­wiar­ni przez­na­czo­ne do tańca

 (1.4) sala, w któ­rej od­by­wa się sesja gieł­dy pa­pie­rów war­to­ścio­wych

 (1.5) część sali spor­to­wej przez­na­czo­na do gry w piłkę

 (1.6) krat­ka z li­ste­wek przyt­wier­dza­na do od­wro­cia obra­zu ma­lo­wa­ne­go na desce dla za­bez­pie­cze­nia jej przed pa­cze­niem się


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkietaż

po­kry­cie pła­szczyz­ny wie­lo­ką­ta­mi przy­le­ga­ją­cy­mi i nie­za­cho­dzą­cy­mi na sie­bie, np. par­kie­taż Pen­ro­se'a


Par­kie­taż, ka­fel­ko­wa­nie lub "tes­se­la­cja" – po­kry­cie pła­szczyz­ny wie­lo­ką­ta­mi przy­le­ga­ją­cy­mi i nie za­cho­dzą­cy­mi na sie­bie. Można roz­pa­try­wać par­kie­ta­że czę­ści pła­szczyz­ny oraz po­wierzch­ni, które nie są pła­skie (np. par­kie­ta­że sfery, np. ko­pu­ła ge­o­de­zyj­na). Można także badać par­kie­ta­że prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej i prze­strze­ni wy­mia­rów wyż­szych. Nie jest ko­niecz­ne ogra­ni­cza­nie się do prze­strze­ni eu­kli­de­so­wych. W prak­ty­ce (par­kie­taż chod­ni­ka na zdję­ciu) ele­men­ty par­kie­ta­żu nie muszą być wie­lo­ką­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parkietowanie

za­bieg za­bez­pie­cza­nia obra­zu drew­nia­ne­go par­kie­tem


Źródła:

SJP.pl

Parkietować

za­bez­pie­czać obraz drew­nia­ny przed zni­szcze­niem, po­kry­wa­jąc go war­stwą par­kie­tu


Źródła:

SJP.pl

Parkietowy

przy­miot­nik od: par­kiet; taki, któ­re­go część sta­no­wi par­kiet, po­kry­ty par­kie­tem lub taki, z któ­re­go można wy­ko­nać par­kiet


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy par­kie­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parkiety

1. frag­ment po­dło­gi po­kry­ty ka­wał­ka­mi spe­cjal­nych de­se­czek, któ­re­go naj­częst­szą funk­cją poza użyt­ko­wą w miesz­ka­niach jest peł­nie­nie roli miej­sca do tań­cze­nia lub upra­wia­nia niek­tó­rych spor­tów;
2. krat­ka z li­ste­wek uży­wa­na jako za­bez­pie­cze­nie du­żych po­wierzch­nio­wo przed­mio­tów przed wy­gi­na­niem się na sku­tek dzia­ła­nia wil­go­ci;
3. ro­dzaj im­pre­gna­tu;
4. gieł­da


Źródła:

SJP.pl

Parkin

pla­cek an­giel­ski


Par­kin lub Per­kin to mięk­kie cia­sto tra­dy­cyj­nie ro­bio­ne z płat­ków ow­sia­nych oraz po­dob­ne­go do me­la­sy czar­ne­go sy­ro­pu, który pow­stał w Pół­noc­nej An­glii. Czę­sto ko­ja­rzo­ny jest z Yorks­hi­re, zwła­szcza z oko­li­ca­mi Leeds. Po­cząt­ki tego dania nie są do­kład­nie znane, ale cie­szy się on po­pu­lar­no­ścią w in­nych re­jo­nach, np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parking

miej­sce po­sto­ju po­ja­zdów me­cha­nicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) plac lub bu­dy­nek przez­na­czo­ny do od­sta­wia­nia (par­ko­wa­nia) po­ja­zdów me­cha­nicz­nych;


Par­king – wyz­na­czo­ne miej­sce słu­żą­ce do od­sta­wia­nia (par­ko­wa­nia) po­ja­zdów. W in­nych de­fi­ni­cjach za­kres jest ogra­ni­czo­ny do po­ja­zdów me­cha­nicz­nych lub nawet do sa­mo­cho­dów. W za­leż­no­ści od formy bu­dow­la­nej można wy­róż­nić par­kin­gi te­re­no­we oraz ma­ją­ce formę bu­dyn­ków par­kin­gi pię­tro­we – ga­ra­że wie­lo­kon­dy­gna­cyj­ne, na­to­miast ze wzglę­du na po­ziom po­sa­do­wie­nia można je po­dzie­lić na po­dziem­ne i na­ziem­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkingowiec

po­tocz­nie: bu­dy­nek lub obiekt przez­na­czo­ny głów­nie do par­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Parkingowy

przy­miot­nik od: par­king, np. opła­ta par­kin­go­wa


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z par­kin­giem, od­no­szą­cy się do par­kin­gu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która pil­nu­je po­ja­zdy na par­kin­gu i po­bie­ra za to opła­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parkingoza

zbyt­nie na­gro­ma­dze­nie miejsc par­kin­go­wych na ja­kimś te­re­nie


Źródła:

SJP.pl

Parkingówka

śro­do­wi­sko­wo: prze­wró­ce­nie się na sto­ją­cym mo­to­cy­klu


Źródła:

SJP.pl

Parkinson

po­tocz­nie: cho­ro­ba Par­kin­so­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. cho­ro­ba Par­kin­so­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkinsonik

osoba dot­knię­ta cho­ro­bą Par­kin­so­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba cier­pią­ca na cho­ro­bę Par­kin­so­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parkinsonizm

cho­ro­ba ukła­du ner­wo­we­go, ob­ja­wia­ją­ca się drże­niem koń­czyn i czę­ścio­wy­mi za­bu­rze­nia­mi mowy; cho­ro­ba Par­kin­so­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ze­spół ne­u­ro­lo­gicz­ny cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się drże­nia­mi, bra­dy­ki­nez­ją, sztyw­no­ścią mię­śni i trud­no­ścia­mi w utrzy­ma­niu pra­wi­dło­wej po­sta­wy ciała, obec­ny w cho­ro­bie Par­kin­so­na i in­nych cho­ro­bach ne­u­ro­de­ge­ne­ra­cyj­nych;


Par­kin­so­nizm – ze­spół ne­u­ro­lo­gicz­ny zna­mien­ny dla usz­ko­dzeń ukła­du po­za­pi­ra­mi­do­we­go, zwła­szcza isto­ty czar­nej i gałki bla­dej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ob­ja­wa­mi:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkobus

au­to­bus wo­żą­cy pa­sa­że­rów do par­ków miej­skich


Źródła:

SJP.pl

Parkocić

o za­ją­cach, kró­li­kach itp.: par­ko­cić się - prze­ja­wiać, za­spo­ka­jać popęd płcio­wy


Źródła:

SJP.pl

Parkogrzybek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Parkomat

urzą­dze­nie usta­wia­ne w ob­sza­rach płat­ne­go par­ko­wa­nia, do któ­re­go kie­row­ca wrzu­ca pie­nią­dze za czas po­sto­ju; par­ko­metr


Par­ko­mat – urzą­dze­nie tech­nicz­ne słu­żą­ce do wno­sze­nia opłat za par­ko­wa­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parkomatowy

przy­miot­nik od: par­ko­mat; przez­na­czo­ny do użyt­ko­wa­nia sy­ste­mu urzą­dzeń po­bie­ra­ją­cych opła­ty za par­ko­wa­nie, zwią­za­ny z takim sy­ste­mem lub po­je­dyn­czym urzą­dze­niem tego sy­ste­mu; par­ko­me­tro­wy


Źródła:

SJP.pl

Parkometr

urzą­dze­nie usta­wia­ne w ob­sza­rach płat­ne­go par­ko­wa­nia, do któ­re­go kie­row­ca wrzu­ca pie­nią­dze za czas po­sto­ju; par­ko­mat


Par­ko­metr (par­ko­wać + gr. "metreín" – mie­rzyć) – urzą­dze­nie, które po wrzu­ce­niu od­po­wied­nich monet od­mie­rza czas po­sto­ju bez­poś­red­nio obok tego urzą­dze­nia za­par­ko­wa­ne­go po­ja­zdu.

Par­ko­metr zo­stał wy­my­ślo­ny i opa­ten­to­wa­ny przez Carla C. Magee z Okla­ho­ma City, Okla­ho­ma. Pier­wsza nazwa – „coin con­trol­led par­king meter” użyta 13 maja 1935.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parkometrowy

przy­miot­nik od: par­ko­metr; przez­na­czo­ny do użyt­ko­wa­nia sy­ste­mu urzą­dzeń po­bie­ra­ją­cych opła­ty za par­ko­wa­nie, zwią­za­ny z takim sy­ste­mem lub po­je­dyn­czym urzą­dze­niem tego sy­ste­mu; par­ko­ma­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Parkoszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Parkot

okres go­do­wy za­ję­cy


Źródła:

SJP.pl

Parkotać

1. wy­da­wać bul­go­czą­cy od­głos cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wrzą­cej wody lub innej cie­czy; per­ko­tać, pyr­ko­tać;
2. uczest­ni­czyć w ko­pu­la­cji, ko­pu­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Parkoty

okres go­do­wy za­ję­cy


Źródła:

SJP.pl

Parkour

[czy­taj: par­kur] sport wy­czy­no­wy po­le­ga­ją­cy na po­ko­ny­wa­niu przesz­kód w biegu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sztu­ka po­ko­ny­wa­nia przesz­kód w moż­li­wie efek­tyw­ny spo­sób, w szcze­gól­no­ści przez bieg, skoki, czy obro­ty;


Par­ko­ur (wy­mo­wa: []; czę­sto skra­ca­ne do PK) bądź l'art du déplacement (fr. "sztu­ka prze­mie­szcza­nia się") – po­cho­dzą­ca z Fran­cji forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej. Za twór­cę par­ko­ur uz­na­je się Da­vi­da Belle'a.

Jest ro­dza­jem ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej po­le­ga­ją­cej na po­ko­ny­wa­niu przesz­kód (głów­nie w prze­strze­ni miej­skiej) w jak naj­prost­szy i naj­szyb­szy spo­sób, przy uży­ciu róż­nych tech­nik.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkourowiec

[czy­taj: par­ku­ro­wiec] osoba upra­wia­ją­ca par­ko­ur


Źródła:

SJP.pl

Parkourowy

→ par­ko­ur [czy­taj: par­ku­ro­wy]


Źródła:

SJP.pl

Parkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. za­trzy­my­wa­nie po­ja­zdu na po­sto­ju, par­kin­gu lub w innym przez­na­czo­nym do tego miej­scu


Źródła:

Wiktionary

Parkowanko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. pieszcz. żart. par­ko­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Parkować

usta­wiać po­ja­zdy w miej­scach przez­na­czo­nych na po­stój tych po­ja­zdów


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) zo­sta­wiać po­jazd na par­kin­gu, miej­scu przez­na­czo­nym do za­trzy­ma­nia po­ja­zdu lub innym wol­nym miej­scu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Parkowy

przy­miot­nik od: park


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy parku, zwią­za­ny z par­kiem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla parku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parkrun

ama­tor­ska im­pre­za bie­go­wa w parku


Par­krun (zapis sty­li­zo­wa­ny: par­krun) – co­ty­god­nio­we bez­płat­ne biegi z po­mia­rem czasu na dy­stan­sie 5 km, or­ga­ni­zo­wa­ne re­gu­lar­nie w ponad 1900 miej­scach w 21 pań­stwach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parkrunowy

→ par­krun


Patrz:parkrun

Źródła:

SJP.pl

Parkur

teren jeź­dziec­kie­go kon­kur­su sko­ków przez przesz­ko­dy; par­co­urs


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. plac z po­roz­sta­wia­ny­mi przesz­ko­da­mi, na któ­rym od­by­wa­ją się jeź­dziec­kie za­wo­dy w sko­kach;


 "Zo­bacz też: Par­co­ur i Par­ko­ur."

Par­kur – ogro­dzo­ny plac na świe­żym po­wie­trzu lub w hali, na któ­rym usta­wia się kilka lub kil­ka­na­ście przesz­kód, które koń i jeź­dziec muszą po­ko­nać w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści i cza­sie, z jak najm­niej­szą licz­bą zrzu­tek i przy­pad­ków nie­po­słu­szeń­stwa konia. Roz­róż­nia się par­kur ćwi­czeb­ny i kon­kur­so­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parkway

[czy­taj: par­kłej] sze­ro­ka szosa dla ruchu ko­ło­we­go, bie­gną­ca przez park, las, pod­gó­rze itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parlament

1. na­czel­ny organ wła­dzy pań­stwo­wej spra­wu­ją­cy funk­cję usta­wo­daw­czą oraz po­sia­da­ją­cy prawo do kon­tro­lo­wa­nia in­nych or­ga­nów wła­dzy w pań­stwie;
2. bu­dy­nek bę­dą­cy głów­ną sie­dzi­bą tego or­ga­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. w sy­ste­mach de­mo­kra­tycz­nych naj­wyż­szy organ usta­wo­daw­czy;

 (1.2) gmach, w któ­rym obra­du­je par­la­ment (1.1)

 (1.3) hist. w daw­nej Fran­cji sądy kró­lew­skie, usta­no­wio­ne w XIII wieku przez Lud­wi­ka IX;


Par­la­ment – naj­wyż­szy organ przed­sta­wi­ciel­ski, a jed­no­cze­śnie za­sad­ni­czy organ wła­dzy usta­wo­daw­czej w pań­stwach de­mo­kra­tycz­nych. W sy­ste­mach opar­tych na oś­wie­ce­nio­wym trój­po­dzia­le wła­dzy jest jed­nym z trzech pio­nów wła­dzy pań­stwo­wej i w żaden spo­sób nie jest waż­niej­szy od dwóch po­zo­sta­łych. W sy­ste­mach par­la­men­tar­no-ga­bi­ne­to­wych (np. współ­czes­na Pol­ska) par­la­ment jest naj­wyż­szym or­ga­nem wła­dzy pań­stwo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parlamentariusz

osoba wy­sła­na do nie­przy­ja­cie­la w celu pro­wa­dze­nia z nim ro­ko­wań do­ty­czą­cych przer­wa­nia kon­flik­tu; par­la­men­tarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. po­sła­niec wy­sy­ła­ny przez wal­czą­ce stro­ny w celu ne­go­cja­cji;


Par­la­men­ta­riusz (fr. "par­le­men­ta­i­re" od "par­ler", pol. "mówić") – po­sła­niec stro­ny wal­czą­cej kie­ro­wa­ny do prze­ciw­ni­ka w celu pro­wa­dze­nia ro­ko­wań.

De­le­ga­cja taka wy­po­sa­żo­na jest zaz­wy­czaj w białą flagę, co zgod­nie z kon­wen­cja­mi wo­jen­ny­mi sy­gna­li­zu­je żoł­nie­rzom prze­ciw­ni­ka, że nio­są­cy ją żoł­nie­rze nie po­dej­mu­ją dzia­łań bo­jo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parlamentariuszka

ko­bie­ta wy­sła­na do nie­przy­ja­cie­la w celu pro­wa­dze­nia z nim ro­ko­wań do­ty­czą­cych przer­wa­nia kon­flik­tu


Źródła:

SJP.pl

Parlamentarnie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z za­sa­da­mi par­la­men­ta­ryz­mu i oby­cza­ja­mi pa­nu­ją­cy­mi w par­la­men­cie

 (1.2) przen. zgod­nie z do­bry­mi oby­cza­ja­mi, w spo­sób przyz­wo­i­ty i cen­zu­ral­ny


Źródła:

Wiktionary

Parlamentarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: par­la­men­tar­nie


Źródła:

SJP.pl

Parlamentarny

1. przy­miot­nik od: par­la­ment; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla par­la­men­tu, wła­ści­wy par­la­men­to­wi, jego kom­pe­ten­cjom, od­no­szą­cy się do par­la­men­tu;
2. zgod­ny z do­bry­mi oby­cza­ja­mi, ogól­nie przy­ję­ty­mi nor­ma­mi


przy­miot­nik

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy par­la­men­tu, zwią­za­ny z par­la­men­tem

 (1.2) zgod­ny z do­bry­mi oby­cza­ja­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parlamentarski

przy­miot­nik: par­la­men­ta­ryzm; taki, któ­re­go część sta­no­wi sy­stem rzą­dów i kom­pe­ten­cje par­la­men­tu, od­no­szą­cy się do tego sy­ste­mu


Źródła:

SJP.pl

Parlamentaryzm

sy­stem rzą­dów spra­wo­wa­nych przez par­la­ment wraz z kom­pe­ten­cja­mi tego or­ga­nu wła­dzy pań­stwo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem rzą­dów z par­la­men­tem ma­ją­cym wła­dzę usta­wo­daw­czą i spra­wu­ją­cym ją nad rzą­dem;


Par­la­men­ta­ryzm – sy­stem rzą­dów par­la­men­tar­nych, tj. rzą­dów, opie­ra­ją­cych się na par­la­men­cie, jako na pod­sta­wo­wym czyn­ni­ku wła­dzy pań­stwo­wej.

Przed­sta­wi­cie­le więk­szo­ści w par­la­men­cie obej­mu­ją wła­dzę i two­rzą rząd. Mniej­szość par­la­men­tar­na po­zo­sta­je w opo­zy­cji aż do chwi­li, kiedy przez nowe wy­bo­ry uda jej się uzy­skać więk­szość dla swego pro­gra­mu i prze­jąć wła­dzę w swe ręce. Ist­nie­nie więk­szo­ści i mniej­szo­ści, obozu rzą­do­we­go i opo­zy­cji, jest for­mal­nym wa­run­kiem par­la­men­ta­ryz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parlamentarz

osoba wy­sła­na do nie­przy­ja­cie­la w celu pro­wa­dze­nia z nim ro­ko­wań do­ty­czą­cych przer­wa­nia kon­flik­tu; par­la­men­ta­riusz


Źródła:

SJP.pl

Parlamentarzysta

osoba wcho­dzą­ca w skład par­la­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek par­la­men­tu


Par­la­men­ta­rzy­sta – czło­nek wyż­szej lub niż­szej izby par­la­men­tu.

Poseł, se­na­tor, lub eu­ro­de­pu­to­wa­ny, przed­sta­wi­ciel wy­bor­ców swego okrę­gu, wy­bra­ny z re­gu­ły w wy­bo­rach po­wszech­nych.

Licz­ba człon­ków par­la­men­tu waha się w za­leż­no­ści od wiel­ko­ści pań­stwa i tra­dy­cji od kil­ku­dzie­się­ciu (25-oso­bo­wy Land­tag w Liech­ten­ste­i­nie) do nawet kilku ty­się­cy (2984-oso­bo­we Ogól­no­chiń­skie Zgro­ma­dze­nie Przed­sta­wi­cie­li Lu­do­wych w ChRL).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parlamentarzystka

ko­bie­ta wcho­dzą­ca w skład par­la­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni par­la­men­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parlamentować

pro­wa­dzić ro­ko­wa­nia, ne­go­cja­cje, wy­stę­po­wać jako par­la­men­ta­riusz, par­la­men­ta­riusz­ka, re­pre­zen­to­wać par­la­ment w waż­niej­szych spra­wach


Źródła:

SJP.pl

Parlando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: śpie­wać w spo­sób zbli­żo­ny do mowy, de­kla­ma­cji; par­lan­te


Źródła:

SJP.pl

Parlandować

po­tocz­nie: śpie­wać w spo­sób zbli­żo­ny do mowy, de­kla­ma­cji; sto­so­wać par­lan­do


Źródła:

SJP.pl

Parlante

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: śpie­wać w spo­sób zbli­żo­ny do mowy, de­kla­ma­cji; par­lan­do


Źródła:

SJP.pl

Parlatorium

pokój w klasz­to­rze do roz­mów z oso­ba­mi z zew­nątrz, zwła­szcza świec­ki­mi; roz­mów­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. rel. po­mie­szcze­nie w klasz­to­rze do pro­wa­dze­nia roz­mów z gość­mi;


Par­la­to­rium, roz­mów­ni­ca – po­mie­szcze­nie w klasz­to­rze, przez­na­czo­ne do pro­wa­dze­nia roz­mów z gość­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parlać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żart. mówić po fran­cu­sku


Źródła:

Wiktionary

Parle-Parle

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca roz­mo­wę, zwła­szcza błahą


Źródła:

Wiktionary

Parler

za­stęp­ca mi­strza bu­dow­ni­cze­go w cza­sach śred­nio­wiecz­nych


Par­ler – ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy udo­stęp­nia­ją­cy usłu­gę mi­kro­blo­go­wa­nia, uru­cho­mio­ny w sierp­niu 2018. Par­ler re­kla­mu­je się jako bez­stron­na i za­pew­nia­ją­ca wol­ność słowa al­ter­na­ty­wa dla głów­nych sieci spo­łecz­no­ścio­wych, ta­kich jak Twit­ter i Fa­ce­bo­ok. W li­sto­pa­dzie 2020 ser­wis miał około 4 mln ak­tyw­nych użyt­kow­ni­ków i łącz­nie ponad 10 mln użyt­kow­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parlicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parlin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Parlino

Par­li­no ( Par­lin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Stara Dą­bro­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wieś przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 106 Rzew­no­wo – Star­gard – Py­rzy­ce, 6,5 km na pół­noc­ny za­chód od Sta­rej Dą­bro­wy (sie­dzi­by gminy) i 12,5 km na pół­noc­ny wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).


Źródła:

Wikipedia

Parlofon

ulep­szo­ny i zmo­dy­fi­ko­wa­ny fo­no­graf


Źródła:

SJP.pl

Parma

1. mia­sto we Wło­szech;
2. mia­sto w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. nie­wiel­ka tar­cza rzym­skie­go pie­chu­ra lub ka­wa­le­rzy­sty


Parma – mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Parma. 174 tys. miesz­kań­ców (2004). Sto­li­ca pro­win­cji. Zo­sta­ła za­ło­żo­na w 183 p.n.e., jako ko­lo­nia rzym­ska. W la­tach 1545–1860 Parma była sto­li­cą Księ­stwa Parmy rzą­dzo­ne­go przez dy­na­stię Far­ne­se, a na­stęp­nie Bur­bo­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parmenides

Par­me­ni­des z Elei (ok. 540 - 470 p.n.e.), fi­lo­zof grec­ki


Par­me­ni­des z Elei (gr. Παρμενίδης ὁ Ἐλεάτης "Par­me­ni­des ho Ele­a­tes", ur. ok. 540 p.n.e., zm. ok. 470 p.n.e.) – grec­ki fi­lo­zof, twór­ca szko­ły elej­skiej w Elei, wedle tra­dy­cji – słu­chacz Kse­no­fa­ne­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parmenka

miesz­kan­ka Parmy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Parmy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parmezan

ro­dzaj twar­de­go sera uży­wa­ne­go po utar­ciu jako przy­pra­wa do po­traw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wło­ski twar­dy ser pod­puszcz­ko­wy, doj­rze­wa­ją­cy kilka lat, utar­ty do­da­wa­ny do po­traw jako przy­pra­wa;


Par­me­zan (wł. "Par­mi­gia­no Reg­gia­no") – ser twar­dy typu pod­puszcz­ko­we­go, wyt­wa­rza­ny z kro­wie­go mleka, le­ża­ku­ją­cy w so­lan­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parmezanowy

→ par­me­zan


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z par­me­za­nem, do­ty­czą­cy par­me­za­nu; za­wie­ra­ją­cy par­me­zan; ma­ją­cy smak par­me­za­nu


Patrz:parmezan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parmezański

przy­miot­nik od: par­me­zan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. par­meń­ski, do­ty­czą­cy Parmy, mia­sta we Wło­szech (dziś tylko w wy­ra­że­niu ser par­me­zań­ski)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parmeńczyk

miesz­ka­niec Parmy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Parmy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parmeński

przy­miot­nik od: Parma


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Parmą, do­ty­czą­cy Parmy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parmigianino

Par­mi­gia­ni­no (właśc. Gi­ro­la­mo Fran­ce­sco Maria Maz­zo­la) (ur. 11 stycz­nia 1503, zm. 24 sierp­nia 1540) – wło­ski ma­larz, ry­tow­nik ma­nie­ry­stycz­ny. Jego przy­do­mek ar­ty­stycz­ny po­cho­dzi od miej­sca uro­dze­nia (Parma). Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla jego ma­lar­stwa wy­dłu­że­nie po­sta­ci, wy­szu­ka­ny wdzięk i odrzu­ce­nie po­stu­la­tów re­a­liz­mu stały się ce­cha­mi ty­po­wy­mi dla wielu ma­la­rzy doby ma­nie­ryz­mu.


Źródła:

Wikipedia

Parnas

elita li­te­rac­ka, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do po­e­tów


Zo­bacz też: Par­nas (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Par­nas (gr. Παρνασσός "Par­nas­sós") – pasmo gór­skie w środ­ko­wej Gre­cji, z naj­wyż­szym szczy­tem wzno­szą­cym się na wy­so­kość 2457 m n.p.m., zbu­do­wa­ne głów­nie z wa­pie­ni. W po­bli­żu le­ża­ło mia­sto Delfy, sie­dzi­ba naj­sław­niej­szej sta­ro­żyt­nej wy­rocz­ni i poś­wię­co­nej Apol­li­no­wi świą­ty­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parnasista

1. zwo­len­nik lub przed­sta­wi­ciel par­na­siz­mu;
2. czło­nek Par­na­su, fran­cu­skiej grupy po­e­tyc­kiej


Źródła:

SJP.pl

Parnasistka

1. zwo­len­nicz­ka lub przed­sta­wi­ciel­ka par­na­siz­mu;
2. człon­ki­ni Par­na­su, fran­cu­skiej grupy po­e­tyc­kiej


Źródła:

SJP.pl

Parnasistowski

przy­miot­nik od: par­na­sizm; od­no­szą­cy się do dzie­więt­na­sto­wiecz­ne­go kie­run­ku w po­ez­ji fran­cu­skiej, przy­bli­ża­ją­ce­go obiek­ty­wizm i opi­su­ją­ce­go wszech­stron­ną wie­dzę, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego kie­run­ku; par­na­si­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Parnasistyczny

przy­miot­nik od: par­na­sizm; od­no­szą­cy się do dzie­więt­na­sto­wiecz­ne­go kie­run­ku w po­ez­ji fran­cu­skiej, przy­bli­ża­ją­ce­go obiek­ty­wizm i opi­su­ją­ce­go wszech­stron­ną wie­dzę, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego kie­run­ku; par­na­si­stow­ski


Źródła:

SJP.pl

Parnasizm

dzie­więt­na­sto­wiecz­ny kie­ru­nek w po­ez­ji fran­cu­skiej przy­bli­ża­ją­cy obiek­ty­wizm i opi­su­ją­cy wszech­stron­ną wie­dzę


Par­na­sizm, par­na­si­ści – po­cząt­ko­wo nazwa grupy po­e­tyc­kiej spod znaku Char­les’a Le­con­te’a de Lisle’a, póź­niej prąd li­te­rac­ki ofi­cjal­nie za­po­cząt­ko­wa­ny we Fran­cji w dru­giej po­ło­wie XIX wieku, któ­re­go ko­rze­nie się­ga­ją lat 40. XIX wieku. Par­na­sizm był głów­nym nur­tem epoki przej­ścio­wej mię­dzy ro­man­tyz­mem a sym­bo­liz­mem, od­dzia­łu­jąc rów­nież na mo­der­nizm oraz po­ko­le­nie Mło­dej Pol­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parnaski

przy­miot­nik od: Par­nas


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Par­na­sem, do­ty­czą­cy Par­na­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parnawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Esto­nii, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Bał­tyc­kim;

 (1.2) geogr. rzeka w Esto­nii ucho­dzą­ca do Za­to­ki Ry­skiej;


Par­na­wa ( Pärnu) – mia­sto w po­łud­nio­wej Esto­nii, port mor­ski nad Za­to­ką Par­naw­ską (część Za­to­ki Ry­skiej we wschod­niej czę­ści Morza Bał­tyc­kie­go), sto­li­ca pro­win­cji Pärnu. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si (2025) 52,8 tys.. Przez Par­na­wę prze­pły­wa rzeka o tej samej naz­wie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Parnawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Par­na­wą, do­ty­czą­cy Par­na­wy (rzeki lub mia­sta)


Źródła:

Wiktionary

Parnia

miej­sce na ką­pie­le w parze


Źródła:

SJP.pl

Parnica

urzą­dze­nie do pa­ro­wa­nia ziem­nia­ków i pasz zwie­rzę­cych; par­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parnicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: parno


Źródła:

SJP.pl

Parniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: parny; bar­dziej parny


Źródła:

SJP.pl

Parnik

urzą­dze­nie do pa­ro­wa­nia ziem­nia­ków i pasz zwie­rzę­cych; par­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. ko­cioł z pa­le­ni­skiem do go­to­wa­nia na parze karmy dla zwie­rząt ho­dow­la­nych (ziem­nia­ków, śruty, bu­ra­ków itp.)

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Di­spo­rum|Sa­lisb.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin az­ja­tyc­kich z ro­dzi­ny zi­mo­wi­to­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parnikowy

przy­miot­nik od: par­nik; dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie po­dob­nej do par­ni­ka, urzą­dze­nia do pa­ro­wa­nia ziem­nia­ków i pasz zwie­rzę­cych, przez­na­czo­ny na obrób­kę w takim urzą­dze­niu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ta­kie­go urzą­dze­nia lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z par­ni­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parno

przy­słó­wek

 (1.1) wil­got­no i go­rą­co


Źródła:

Wiktionary

Parnorost

ro­śli­na naj­le­piej i naj­szyb­ciej roz­wi­ja­ją­ca się w śro­do­wi­sku wil­got­nym, w któ­rym stę­że­nie pary wod­nej jest wy­so­kie


Źródła:

SJP.pl

Parnowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parność

wil­got­ność naj­czę­ściej po­łą­czo­na z wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą oraz bra­kiem ru­chów mas po­wie­trza; dusz­ność


Źródła:

SJP.pl

Parny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą, dużą wil­got­no­ścią oraz bez­wietrz­no­ścią, ty­po­wy dla ta­kie­go stanu; dusz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) go­rą­cy i wil­got­ny, dusz­ny

 (1.2) daw. pa­ro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parob

zgru­bie­nie od: pa­ro­bek


Źródła:

SJP.pl

Parobas

obraź­li­we okre­śle­nie na osobę nie­wyksz­tał­co­ną, nie­u­mie­ją­cą się za­cho­wać, pro­sta­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. pa­ro­bek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parobczaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­rob­czak


Źródła:

Wiktionary

Parobczak

młody, zaz­wy­czaj je­szcze nie­doś­wiad­czo­ny ro­bot­nik rolny lub sługa, pra­cu­ją­cy nieg­dyś w go­spo­dar­stwach bo­ga­tych chło­pów i w fol­war­kach; pa­ro­be­czek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) młody pa­ro­bek po­ma­ga­ją­cy w go­spo­dar­stwie wiej­skim

 (1.2) młody, zdro­wy chło­pak wiej­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parobczański

od­no­szą­cy się do pa­rob­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­rob­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parobeczek

młody, zaz­wy­czaj je­szcze nie­doś­wiad­czo­ny ro­bot­nik rolny lub sługa, pra­cu­ją­cy nieg­dyś w go­spo­dar­stwach bo­ga­tych chło­pów i w fol­war­kach; pa­rob­czak


Źródła:

SJP.pl

Parobek

ro­bot­nik rolny lub sługa, pra­cu­ją­cy nieg­dyś w go­spo­dar­stwach bo­ga­tych chło­pów i w fol­war­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. na­jem­ny pra­cow­nik rolny;

 (1.2) po­gard. pa­cho­łek, słu­gus

 (1.3) daw. obec­nie gwara. ka­wa­ler, mło­dzie­niec


Pa­ro­bek – stały lub se­zo­no­wy ro­bot­nik na­jem­ny pra­cu­ją­cy w fol­war­ku lub go­spo­dar­stwie bo­ga­te­go chło­pa, też słu­żą­cy w karcz­mie lub ma­jąt­ku dwor­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parobkowy

przy­miot­nik od: pa­ro­bek; na­le­żą­cy do ro­bot­ni­ka rol­ne­go lub sługi, pra­cu­ją­ce­go nieg­dyś w go­spo­dar­stwach bo­ga­tych chło­pów i w fol­war­kach, od­no­szą­cy się do tej osoby, zwią­za­ny z nią


Źródła:

SJP.pl

Parocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość paru cen­ty­me­trów; kil­ko­cen­ty­me­tro­wy, kil­ku­cen­ty­me­tro­wy


Źródła:

SJP.pl

Paroch

ple­ban


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. daw. pro­boszcz (zwła­szcza obrząd­ku pra­wo­sław­ne­go lub gre­ko­ka­to­lic­kie­go)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parochia

pa­ra­fia, zwła­szcza grec­ko­ka­to­lic­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kośc. pa­ra­fia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parochialny

przy­miot­nik od: pa­ro­chia; na­le­żą­cy do pa­ra­fii grec­ko­ka­to­lic­kiej, wcho­dzą­cy w jej skład lub w jakiś inny spo­sób z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Parochija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pa­ra­fia


Źródła:

Wiktionary

Parociąg

po­je­dyn­cza rura wcho­dzą­ca w skład sieci ru­ro­cią­gów, w któ­rym prze­sy­ła się parę wodną pod wy­so­kim ci­śnie­niem


Źródła:

SJP.pl

Parocja

pa­ro­cja per­ska - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Parodia

1. wy­po­wiedź, scena lub przed­sta­wie­nie bę­dą­ce ośmie­sza­ją­cym na­śla­dow­nict­wem ja­kie­goś dzie­ła, osoby lub za­cho­wań;
2. coś, co jest nie­u­dol­nym na­śla­do­wa­niem cze­goś, coś, co daje nie­za­mie­rzo­ne efek­ty ko­micz­ne, ośmie­sza­ją­ce au­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ce­lo­wa prze­rób­ka czy­je­goś ut­wo­ru (książ­ki, filmu, mu­zy­ki itp., także stylu) lub za­cho­wa­nia, ge­stów, słu­żą­ca ośmie­sze­niu ory­gi­na­łu lub bę­dą­ca żar­tem z niego;


Pa­ro­dia (gr. παρῳδία "parōidía" od παρά "pará" „poza (czym); obok; mimo” i ᾠδή "ōidḗ" – „pieśń”) – od­mia­na pa­ra­fra­zy, która speł­nia funk­cję hu­mo­ry­stycz­ną (ro­dzaj za­ba­wy li­te­rac­kiej) bądź sa­ty­rycz­ną (uży­wa­na jako ele­ment po­le­mi­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parodie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|pa­ro­dia.


Źródła:

Wiktionary

Parodiować

1. two­rzyć scenę lub przed­sta­wie­nie bę­dą­ce ośmie­sza­ją­cym na­śla­dow­nict­wem ja­kie­goś dzie­ła, osoby lub czy­ichś za­cho­wań;
2. żar­to­bli­wie lub zło­śli­wie na­śla­do­wać kogoś


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­ny­wać pa­ro­dii cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parodiowość

cecha cze­goś bę­dą­ce­go pa­ro­dią; pa­ro­dy­stycz­ność


Źródła:

SJP.pl

Parodiowy

przy­miot­nik od: pa­ro­dia; stwa­rza­ją­cy efekt pa­ro­dii, przed­sta­wio­ny za po­mo­cą pa­ro­dii, od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do pa­ro­dii; pa­ro­dyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Parodniowy

ma­ją­cy parę dni, trwa­ją­cy parę dni itp.; pa­rud­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Parodontologia

dzie­dzi­na sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się cho­ro­ba­mi przy­zę­bia; pe­rio­don­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Parodontopatia

cho­ro­ba przy­zę­bia; pa­ra­don­to­pa­tia


Źródła:

SJP.pl

Parodontopatyczny

→ pa­ro­don­to­pa­tia; pa­ra­don­to­pa­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Parodontoza

cho­ro­ba przy­zę­bia, pro­wa­dzą­ca do stop­nio­we­go roz­chwia­nia i wy­pa­da­nia zębów (forma nie­ak­cep­to­wa­na w pol­szczyź­nie przez wiele osób, gdyż pier­wszy człon słowa to grec­kie "para", zna­czą­ce "przy" (zębie)); pa­ra­don­to­za; pa­ra­den­to­za; przy­zę­bi­ca


Źródła:

SJP.pl

Parodos

1. pier­wsza pieśń chóru na­stę­pu­ją­ca po pro­lo­gu, po­ja­wia­ją­ca się w sztu­kach sta­ro­grec­kich;
2. przej­ście pro­wa­dzą­ce na scenę w sta­ro­żyt­nych bu­dyn­kach te­a­trów grec­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) teatr. po­cząt­ko­wa pieśń chó­ral­na w dra­ma­cie sta­ro­grec­kim

 (1.2) teatr. wej­ście na scenę w te­a­trze sta­ro­grec­kim


Pa­ro­dos – w te­a­trze grec­kim pieśń wej­ścio­wa chóru.

Na­zy­wa­no tak rów­nież bocz­ne przej­ście dla chóru (i wi­dzów pier­wszych rzę­dów), znaj­du­ją­ce się po­mię­dzy fron­to­wą ścia­ną skene przy­le­ga­ją­cą do or­che­stry a the­a­tro­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parodyjny

przy­miot­nik od: pa­ro­dia; stwa­rza­ją­cy efekt pa­ro­dii, przed­sta­wio­ny za po­mo­cą pa­ro­dii, od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do pa­ro­dii; pa­ro­dio­wy


Źródła:

SJP.pl

Parodysta

osoba pi­szą­ca pa­ro­die lub wy­stę­pu­ją­ca w pa­ro­diach, które są jed­no­cze­śnie przed­sta­wie­nia­mi sce­nicz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Parodystka

ko­bie­ta pi­szą­ca pa­ro­die lub wy­stę­pu­ją­ca w pa­ro­diach, które są jed­no­cze­śnie przed­sta­wie­nia­mi sce­nicz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Parodystyczność

cecha cze­goś bę­dą­ce­go pa­ro­dią; pa­ro­dio­wość


Źródła:

SJP.pl

Parodystyczny

przy­miot­nik od: pa­ro­dy­sty­ka; od­no­szą­cy się do sztu­ki pa­ro­dio­wa­nia i pi­sa­nia pa­ro­dii, zwią­za­ny z tą sztu­ką


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ro­dią, do­ty­czą­cy pa­ro­dii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parodystyka

sztu­ka pa­ro­dio­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Parogazowy

tor­pe­da pa­ro­ga­zo­wa - typ tor­pe­dy z na­pę­dem śru­bo­wym


Źródła:

SJP.pl

Parogodzinny

trwa­ją­cy parę go­dzin


Źródła:

SJP.pl

Parohektarowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści paru hek­ta­rów;
b) po­sia­da­ją­cy parę hek­ta­rów ziemi (np. rol­nik pa­ro­hek­ta­ro­wy)


Źródła:

SJP.pl

Paroizolacja

war­stwa w ścia­nie lub stro­pie prze­ciw­dzia­ła­ją­ca prze­ni­ka­niu pary wod­nej z po­mie­szcze­nia do zew­nętrz­nych warstw prze­gro­dy


Pa­ro­i­zo­la­cja – war­stwa w ścia­nie lub stro­pie, któ­rej za­da­niem jest prze­ciw­dzia­ła­nie prze­ni­ka­niu pary wod­nej z po­mie­szcze­nia do zew­nętrz­nych warstw prze­gro­dy.

W po­mie­szcze­niach, gdzie prze­by­wa­ją lu­dzie wil­got­ność względ­na po­win­na wy­no­sić 50-70%. W niek­tó­rych po­mie­szcze­niach może wy­no­sić wię­cej ze wzglę­du na czyn­no­ści tam wy­ko­ny­wa­ne (go­to­wa­nie, pra­nie, ką­piel) lub z in­nych po­wo­dów (Pal­miar­nie itp).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paroizolacyjny

→ pa­ro­i­zo­la­cja


Patrz:paroizolacja

Źródła:

SJP.pl

Parokilogramowy

1. wa­żą­cy parę ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na parę ki­lo­gra­mów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Parokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość paru ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy parę ki­lo­me­trów


Źródła:

SJP.pl

Parokonka

do­roż­ka za­przę­żo­na w dwój­kę koni


Źródła:

SJP.pl

Parokonny

taki, który zo­stał za­przę­żo­ny w parę koni, przez­na­czo­ny do za­przę­że­nia w parę tych zwie­rząt


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o po­ja­zdach: taki, który jest za­przę­ga­ny do pary koni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) kil­ka­krot­nie, kil­ku­krot­nie


Źródła:

Wiktionary

Parokrotność

→ pa­ro­krot­ny


Patrz:parokrotny

Źródła:

SJP.pl

Parokrotny

a) pow­ta­rza­ją­cy się parę razy;
b) parę razy więk­szy od cze­goś po­rów­ny­wa­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Parokroć

parę, kilka razy; kil­ka­kroć


przy­słó­wek li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) przest. parę razy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paroksyton

wyraz ma­ją­cy ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie; pa­rok­sy­to­non


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fonet. ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie wy­ra­zu;

 (1.2) fonet. wyraz ma­ją­cy ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie


Pa­rok­sy­ton, pa­rok­sy­to­non (gr. "paroksýtonon") – wyraz lub ze­strój ak­cen­to­wy ak­cen­to­wa­ny pa­rok­sy­to­nicz­nie, czyli taki, któ­re­go ak­cent pada na prze­do­stat­nią sy­la­bę. W ję­zy­ku pol­skim więk­szość wy­ra­zów jest za­li­cza­na do pa­rok­sy­to­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paroksytoneza

ak­cen­to­wa­nie prze­do­stat­niej sy­la­by wy­ra­zu; pa­rok­sy­to­nizm (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Paroksytoniczność

pa­da­nie ak­cen­tu na prze­do­stat­nią sy­la­bę wy­ra­zu; ak­cen­to­wa­nie prze­do­stat­niej sy­la­by


Źródła:

SJP.pl

Paroksytoniczny

do­ty­czą­cy pa­rok­sy­to­nu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fonet. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ak­cen­to­wa­niem wy­ra­zów na prze­do­stat­niej sy­la­bie, ma­ją­cy ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paroksytonizm

rzad­ko: ak­cen­to­wa­nie prze­do­stat­niej sy­la­by wy­ra­zu; pa­rok­sy­to­ne­za (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Paroksytonizować

ak­cen­to­wać prze­do­stat­nią sy­la­bę wy­ra­zu; prze­su­wać (ak­cent) na prze­do­stat­nią sy­la­bę


Źródła:

SJP.pl

Paroksytonon

wyraz ma­ją­cy ak­cent na prze­do­stat­niej sy­la­bie; pa­rok­sy­ton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fonet. zob. pa­rok­sy­ton.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paroksyzm

1. atak, nagłe wy­stą­pie­nie lub za­o­strze­nie się ob­ja­wów cho­ro­bo­wych
2. gwał­tow­ny, bar­dzo silny prze­jaw ja­kichś prze­żyć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. na­si­le­nie się cho­ro­by

 (1.2) przen. napad żalu, gnie­wu lub śmie­chu

 (1.3) geol. stan ak­tyw­no­ści wul­ka­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paroksyzmowy

przy­miot­nik od: pa­rok­syzm; przy­po­mi­na­ją­cy atak, nagłe wy­stą­pie­nie lub za­o­strze­nie się ob­ja­wów cho­ro­bo­wych, ty­po­wy dla tego ataku, od­no­szą­cy się do niego


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­rok­syz­mem, do­ty­czą­cy pa­rok­syz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parol

prze­sta­rza­le:
a) słowo ho­no­ru
b) umó­wio­ne, tajne hasło woj­sko­we
c) pod­wo­je­nie staw­ki w grze kar­cia­nej, oz­na­cza­ne przez za­ła­ma­nie rogu karty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk. roz­poz­naw­cze, tajne hasło

 (1.2) daw. słowo ho­no­ru

 (1.3) daw. pod­wo­je­nie staw­ki po wy­gra­nej, oz­na­cza­ne przez za­ła­ma­nie karty lub zgię­cie jej rogu

 (1.4) daw. karta za­gi­na­na w pa­ro­lu (1.3)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parolatek

dziec­ko ma­ją­ce parę lat, li­czą­ce sobie parę lat; kil­ku­la­tek


Źródła:

SJP.pl

Parolatka

dziec­ko ma­ją­ce parę lat, li­czą­ce sobie parę lat; kil­ku­la­tek


Źródła:

SJP.pl

Parolatki

dziec­ko ma­ją­ce parę lat, li­czą­ce sobie parę lat; kil­ku­la­tek


Źródła:

SJP.pl

Parolecie

okres paru lat


Źródła:

SJP.pl

Paroletni

kil­ku­let­ni, kil­ko­let­ni;
1. trwa­ją­cy parę lat; przy­pa­da­ją­cy za parę lat;
2. bę­dą­cy w wieku paru lat, ma­ją­cy parę lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kilka lat

 (1.2) trwa­ją­cy kilka lata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parolist

kil­ku­let­nia ro­śli­na krze­wia­sta z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca we wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zy­gop­hyl­lum|ref=tak., dzika ro­śli­na pu­styn­na


Pa­ro­list ("Zy­gop­hyl­lum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­ro­li­sto­wa­tych. Obej­mu­je ok. 50 ga­tun­ków, w daw­niej­szym, szer­szym uję­ciu za­li­cza­no tu ponad 100 ga­tun­ków. W sze­ro­kim uję­ciu za­li­cza­no tu ro­śli­ny roz­prze­strze­nio­ne od Afry­ki i po­łud­nio­wej Eu­ro­py, po­przez roz­le­głe ob­sza­ry Azji po Au­stra­lię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parolistowate

o ce­chach pa­ro­li­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Pa­ro­li­sto­wa­te ("Zy­gop­hyl­la­ce­ae" R.Br.) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z grupy ró­żo­wych. Obej­mu­je 22–24 ro­dza­je z 255–325 ga­tun­ka­mi. Wy­stę­pu­ją one głów­nie na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, czę­sto na te­re­nach pu­styn­nych i pół­pu­styn­nych. Licz­ne ga­tun­ki rosną na gle­bach sło­nych. W Pol­sce przej­ścio­wo zaw­le­ka­ni by­wa­ją przed­sta­wi­cie­le ro­dza­jów pa­ro­list i bu­zdy­ga­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parolistowaty

o ce­chach pa­ro­li­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Parolować

zwal­niać, zwol­nić na parol


Źródła:

SJP.pl

Parometrowy

ma­ją­cy dłu­gość paru me­trów, wy­no­szą­cy parę me­trów


Źródła:

SJP.pl

Paromierz

urzą­dze­nie po­mia­ro­we mon­to­wa­ne w róż­nych punk­tach ru­ro­cią­gów ga­zo­wych, uży­wa­ne do mie­rze­nia na­tę­że­nia prze­pły­wu gazu w tych ru­ro­cią­gach


Źródła:

SJP.pl

Paromiesięczny

ma­ją­cy parę mie­się­cy, trwa­ją­cy parę mie­się­cy itp.; pa­ru­mie­sięcz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy kilka mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku kilku mie­się­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paromilionowy

li­czą­cy parę mi­lio­nów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Parominutowy

trwa­ją­cy parę minut


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy parę minut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paromorgowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści paru mórg (mor­gów);
b) po­sia­da­ją­cy parę mórg (mor­gów) ziemi, np. rol­nik pa­ro­mor­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Paronim

wyraz ko­ja­rzą­cy się z innym wy­ra­zem ze wzglę­du na wspól­ność rdze­nia lub po­do­bień­stwo brzmie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz ko­ja­rzą­cy się z innym ze wzglę­du na po­do­bień­stwo brzmie­nia, ale od­mien­ny pod wzglę­dem zna­cze­nio­wym;


Pa­ro­nim (fr. z gr. παρά, "para" „obok, mimo”; όνυμα, "onoma" „imię”) – wyraz ko­ja­rzą­cy się z innym ze wzglę­du na po­do­bień­stwo brzmie­nia, ale od­mien­ny pod wzglę­dem zna­cze­nio­wym. Pa­ro­ni­my by­wa­ją my­lo­ne w szyb­kich, spon­ta­nicz­nych kon­wer­sa­cjach, choć zja­wi­sko pa­ro­ni­mii bywa też wy­ko­rzy­sty­wa­ne w ce­lach ar­ty­stycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paronimia

błęd­ne ko­ja­rze­nie, my­le­nie ja­kie­goś wy­ra­zu z innym wy­ra­zem ze wzglę­du na wspól­ność rdze­nia lub po­do­bień­stwo brzmie­nia


Źródła:

SJP.pl

Paronimiczny

przy­miot­nik od: pa­ro­ni­mia; wy­wo­łu­ją­cy błęd­ne ko­ja­rze­nie, my­le­nie ja­kie­goś wy­ra­zu z innym po­dob­nym wy­ra­zem, od­no­szą­cy się do ta­kiej po­mył­ki, zwią­za­ny z nią


Źródła:

SJP.pl

Paronomazja

fi­gu­ra sty­li­stycz­na po­le­ga­ją­ca na ze­sta­wie­niu po­dob­nie brzmią­cych wy­ra­zów o innym zna­cze­niu; an­no­mi­na­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. liter. ze­sta­wie­nie wy­ra­zów po­dob­nie brzmią­cych o róż­nych zna­cze­niach;


Pa­ro­no­maz­ja (gr. παρονομασία "paronomasía" – „lekko zmie­nio­na nazwa”), ad­no­mi­na­tio – fi­gu­ra re­to­rycz­na, fo­ne­tycz­ny śro­dek sty­li­stycz­ny, po­le­ga­ją­cy na ze­sta­wie­niu po­dob­nie brzmią­cych słów (czę­sto ho­mo­fo­nów i ho­mo­ni­mów) celem osią­gnię­cia efek­tu sty­li­stycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paronychia

1. w me­dy­cy­nie: ropne za­pa­le­nie tkan­ki pod­skór­nej palca ręki oraz stopy; za­nok­ci­ca;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w około 110 ga­tun­kach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paroosobowy

skła­da­ją­cy się z paru osób; kil­ku­o­so­bo­wy, kil­ko­o­so­bo­wy


Źródła:

SJP.pl

Paropamis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. pasmo gór­skie w Af­ga­ni­sta­nie, prze­dłu­że­nie za­chod­niej czę­ści Hin­du­ku­szu;


Źródła:

Wiktionary

Paropokojowy

zło­żo­ny z paru po­ko­jów


Źródła:

SJP.pl

Paroprocentowy

sta­no­wią­cy parę pro­cent cze­goś; kil­ku­pro­cen­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Paros

Paros ( Πάρος) – wyspa na Morzu Egej­skim, w ar­chi­pe­la­gu Cy­kla­dy, o po­wierzch­ni 165 km².

Liczy około 9600 miesz­kań­ców (2002). W jej cen­trum wzno­si się wy­so­ki na 771 m "Pro­fi­tis Ilias" ("Mar­pes­sa"), na któ­re­go po­łud­nio­wym zbo­czu, nie­da­le­ko klasz­to­ru Ha­gios Minas, znaj­du­je się ka­mie­nio­łom słyn­ne­go mar­mu­ru pa­ryj­skie­go. Na Paros uro­dził się poeta Ar­chi­loch. 1,5 km na po­łud­nie od Paros leży mała wyspa An­di­pa­ros. Paros jest dziś lu­bia­ną wyspą tu­ry­stycz­ną.


Źródła:

Wikipedia

Parosekundowy

trwa­ją­cy parę se­kund


Źródła:

SJP.pl

Parosetletni

trwa­ją­cy pa­rę­set lat, ma­ją­cy pa­rę­set lat; pa­ru­set­let­ni


Źródła:

SJP.pl

Parosmia

za­bu­rze­nie węchu po­le­ga­ją­ce na wy­czu­wa­niu za­pa­chów nie­ist­nie­ją­cych lub od­mien­nych od tych rze­czy­wi­stych


Źródła:

SJP.pl

Parostateczek

zdrob­nie­nie od: pa­ro­sta­tek


Źródła:

SJP.pl

Parostatek

sta­tek, do któ­re­go na­pę­dza­nia wy­ko­rzy­stu­je się sil­ni­ki pa­ro­we; pa­ro­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. pa­ro­wiec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parostek

zwy­kle w lm - pa­rost­ki: po­ro­że samca sarny


Źródła:

SJP.pl

Parostopniowy

1. ma­ją­cy parę stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy parę stop­ni, eta­pów


Źródła:

SJP.pl

Parostwo

god­ność, kom­pe­ten­cje człon­ka bry­tyj­skiej Izby Lor­dów lub nieg­dyś par­la­men­ta­rzy­sty fran­cu­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Paroszczelność

→ pa­ro­szczel­ny


Patrz:paroszczelny

Źródła:

SJP.pl

Paroszczelny

nie­prze­pu­szcza­ją­cy pary wod­nej lub wil­got­ne­go po­wie­trza, nie­do­stęp­ny dla tych mie­sza­nin, odi­zo­lo­wa­ny od dzia­ła­nia tych mie­sza­nin


Źródła:

SJP.pl

Parotomowy

skła­da­ją­cy się z paru tomów, za­war­ty w paru to­mach


Źródła:

SJP.pl

Parotonowy

a) wa­żą­cy parę ton;
b) mie­szczą­cy parę ton cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść parę ton


Źródła:

SJP.pl

Parotygodniowy

trwa­ją­cy parę ty­god­ni, ma­ją­cy parę ty­god­ni; pa­ru­ty­god­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Parotysięczny

li­czą­cy parę ty­się­cy cze­goś; pa­ru­ty­sięcz­ny


Źródła:

SJP.pl

Parowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. parów.

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. zob. pa­ro­wy.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Parowacz

1. apa­rat do ozię­bia­nia śro­do­wi­ska; pa­row­nik;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ob­słu­gi­wa­niem urzą­dzeń pa­ro­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych zaz­wy­czaj do na­pę­dza­nia cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie peł­nią­ce funk­cję wy­mien­ni­ka cie­pła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parowaczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ob­słu­gi­wa­niem urzą­dzeń pa­ro­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych zaz­wy­czaj do na­pę­dza­nia cze­goś; pa­row­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Parowanie

1. zmie­niać stan sku­pie­nia ze sta­łe­go lub cie­kłe­go w ga­zo­wy, prze­cho­dzić lub prze­mie­niać coś w stan ga­zo­wy;
2. od­pie­rać, blo­ko­wać cios za­da­ny przez prze­ciw­ni­ka;
3. do­bie­rać do pary


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­ro­wać.

 (1.2) fiz. zmia­na stanu sku­pie­nia sub­stan­cji z fazy cie­kłej na fazę ga­zo­wą


Pa­ro­wa­nie (ewa­po­ra­cja) – zmia­na stanu sku­pie­nia z cie­kłe­go na ga­zo­wy (parę), za­cho­dzą­cy z re­gu­ły na po­wierzch­ni cie­czy. Może od­by­wać się w całym za­kre­sie ci­śnień i tem­pe­ra­tur, w któ­rych mogą wspó­łist­nieć z sobą obie fazy.

Szyb­kość pro­ce­su pa­ro­wa­nia za­le­ży od tem­pe­ra­tu­ry oraz ci­śnie­nia par­cjal­ne­go pary nad cie­czą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parowaniec

ro­dzaj dużej klu­ski (pącz­ków, pyz) z cia­sta droż­dżo­we­go; pam­puch


Źródła:

SJP.pl

Parowar

ma­szy­na do go­to­wa­nia na parze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. na­czy­nie lub urzą­dze­nie słu­żą­ce do go­to­wa­nia na parze;


Pa­ro­war – ro­dzaj urzą­dze­nia ku­chen­ne­go, wy­ko­na­ne­go z two­rzy­wa sztucz­ne­go, ce­ra­mi­ki lub me­ta­lu, gdzie me­to­dą obrób­ki żyw­no­ści jest za­sto­so­wa­nie pary pow­sta­łej w dol­nym na­czy­niu dzię­ki go­tu­ją­cej się wo­dzie. Pa­ro­war skła­da się z kilku na­czyń na­ło­żo­nych na sie­bie, co umoż­li­wia przy­go­to­wy­wa­nie w jed­nym cza­sie róż­nych ro­dza­jów żyw­no­ści. W pa­ro­wa­rze można przy­rzą­dzić wa­rzy­wa, mięso, owoce morza i ryż. Wy­róż­nia się kilka ro­dza­jów pa­ro­wa­rów:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parować

1. zmie­niać stan sku­pie­nia ze sta­łe­go lub cie­kłe­go w ga­zo­wy, prze­cho­dzić lub prze­mie­niać coś w stan ga­zo­wy;
2. od­pie­rać, blo­ko­wać cios za­da­ny przez prze­ciw­ni­ka;
3. do­bie­rać do pary


cza­sow­nik

 (1.1) wy­dzie­lać parę wodną

 (1.2) łą­czyć w pary

 (1.3) pod­da­wać dzia­ła­niu pary

cza­sow­nik zwrot­ny pa­ro­wać się

 (2.1) łą­czyć się sa­me­mu w pary


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parowcowy

→ pa­ro­wiec


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­row­cem, do­ty­czą­cy pa­row­ca


Patrz:parowiec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parowiec

sta­tek, do któ­re­go na­pę­dza­nia wy­ko­rzy­stu­je się sil­ni­ki pa­ro­we; pa­ro­sta­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. sta­tek z na­pę­dem pa­ro­wym;


Pa­ro­wiec – sta­tek lub okręt o na­pę­dzie pa­ro­wym, na­pę­dza­ny tło­ko­wą ma­szy­ną pa­ro­wą (SS) lub tur­bi­ną pa­ro­wą (TSS).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parowiekowy

trwa­ją­cy parę wie­ków, ma­ją­cy parę wie­ków; pa­ru­wie­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Parowiersz

nie­wiel­ki tomik wier­szy, w skład któ­re­go wcho­dzą naj­czę­ściej krót­kie frasz­ki, li­me­ry­ki lub wier­szo­wa­ne opo­wia­da­nia


Źródła:

SJP.pl

Parowierszowy

skła­da­ją­cy się z paru wier­szy


Źródła:

SJP.pl

Parownica

nie­wiel­kie na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne uży­wa­ne do stę­ża­nia rozt­wo­rów lub ich od­pa­ro­wy­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne w kształ­cie cza­szy słu­żą­ce naj­czę­ściej do od­pa­ro­wy­wa­nia i za­tę­ża­nia rozt­wo­rów;

 (1.2) urzą­dze­nie do roz­pro­sto­wy­wa­nia odzie­ży wy­po­sa­żo­ne w ge­ne­ra­tor stru­mie­nia pary


Pa­row­ni­ca – na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne w kształ­cie cza­szy słu­żą­ce naj­czę­ściej do od­pa­ro­wy­wa­nia i za­tę­ża­nia rozt­wo­rów. Wy­ko­ny­wa­ne są zaz­wy­czaj z por­ce­la­ny, szkła, kwar­cu lub me­ta­li szla­chet­nych (np. z pla­ty­ny). Czę­sto za­o­pa­trzo­ne są w dzio­bek ułat­wia­ją­cy prze­le­wa­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parowniczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ob­słu­gi­wa­niem urzą­dzeń pa­ro­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych zaz­wy­czaj do na­pę­dza­nia cze­goś; pa­ro­wacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Parownik

apa­rat do ozię­bia­nia śro­do­wi­ska; pa­ro­wacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ro­dzaj wy­mien­ni­ka cie­pła, w któ­rym jeden z czyn­ni­ków ro­bo­czych ulega od­pa­ro­wa­niu;

 (1.2) zo­o­techn. urzą­dze­nie do przy­go­to­wy­wa­nia paszy dla zwie­rząt ho­dow­la­nych przez obrób­kę go­rą­cą parą wodną


Pa­row­nik (lub pa­ro­wacz) – ro­dzaj wy­mien­ni­ka cie­pła, w któ­rym jeden z czyn­ni­ków ro­bo­czych ulega od­pa­ro­wa­niu.

W pa­row­ni­ku chłod­ni dla sta­bil­nej pracy ukła­du za­wsze jest wy­ma­ga­ne nie­du­że prze­grza­nie czyn­ni­ka chłod­ni­cze­go. Wy­no­si ono naj­czę­ściej ok. 60 do 70% róż­ni­cy po­mię­dzy tem­pe­ra­tu­rą w po­mie­szcze­niu a tem­pe­ra­tu­rą od­pa­ro­wa­nia. A zatem przy tem­pe­ra­tu­rze od­pa­ro­wa­nia –8 °C i tem­pe­ra­tu­rze w ko­mo­rze 0 °C prze­grza­nie czyn­ni­ka po­win­no wy­no­sić ok. 5 K.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parowozik

nie­wiel­ki pa­ro­wóz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pa­ro­wóz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parowozokilometr

w ko­lej­nict­wie: jed­nost­ka drogi (ki­lo­metr trasy prze­je­cha­ny przez jeden pa­ro­wóz)


Źródła:

SJP.pl

Parowozownia

wy­dzie­lo­ny teren lub po­mie­szcze­nie, bę­dą­ce miej­scem na­praw pa­ro­wo­zów oraz miej­scem ich dłuż­szych po­sto­jów, je­że­li nie są w tra­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. ze­spół po­mie­szczeń, warsz­ta­tów oraz torów przy­sto­so­wa­nych do ob­słu­gi tech­nicz­nej i na­praw pa­ro­wo­zów;


Pa­ro­wo­zow­nia (po­tocz­nie: "szopa", "depo") – baza, za­kład ek­splo­a­ta­cji, za­jezd­nia lo­ko­mo­tyw pa­ro­wych; ze­spół po­mie­szczeń i warsz­ta­tów oraz torów przez­na­czo­nych do prze­cho­wy­wa­nia i ob­słu­gi­wa­nia tech­nicz­ne­go pa­ro­wo­zów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parowozowy

przy­miot­nik od: pa­ro­wóz; przez­na­czo­ny dla pa­ro­wo­zów i czyn­no­ści, jakie na­le­ży przy nich wy­ko­ny­wać, od­no­szą­cy się do pa­ro­wo­zu, zwią­za­ny z pa­ro­wo­zem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kolej. zwią­za­ny z pa­ro­wo­zem, do­ty­czą­cy pa­ro­wo­zu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parowy

1. po­ru­sza­ją­cy się dzię­ki parze wod­nej, na­pę­dza­ny przez parę wodną (np. ma­szy­na pa­ro­wa);
2. prze­sta­rza­le: sta­no­wią­cy parę


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z parą, do­ty­czą­cy pary lub par

 (1.2) za­si­la­ny parą, wy­ko­rzy­stu­ją­cy parę do dzia­ła­nia

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) B. i W. lm. od: zob. parów.


Pa­ro­wy (daw­niej: niem. "He­i­nen") – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Sztum. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 607. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parowóz

lo­ko­mo­ty­wa z sil­ni­kiem pa­ro­wym; także po­ciąg cią­gnię­ty przez taką lo­ko­mo­ty­wę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. lo­ko­mo­ty­wa, któ­rej napęd sta­no­wi sil­nik pa­ro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parp

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Agen­cja Roz­wo­ju Przed­się­bior­czo­ści;


Źródła:

Wiktionary

Parposz

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych; aloza par­posz


Par­posz, aloza par­posz ("Alosa fal­lax") – ga­tu­nek ana­dro­micz­nej ryby z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych (Clu­pe­i­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parr

rocz­ny na­ry­bek, głów­nie ło­so­sia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parrezja

szcze­ra, ot­war­ta wy­po­wiedź lub wyz­na­nie; pa­rez­ja


Źródła:

SJP.pl

Pars

wyz­naw­ca mo­no­te­i­stycz­ne­go odła­mu sta­ro­i­rań­skiej re­li­gii roz­po­wszech­nio­nej przez in­diań­skich Per­sów i opar­tej na kul­cie boga dobra i świa­tła


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) czło­nek tra­dy­cyj­nej spo­łecz­no­ści za­ra­tu­striań­skiej za­miesz­ku­ją­cej głów­nie Indie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parsanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni tra­dy­cyj­nej spo­łecz­no­ści za­ra­tu­striań­skiej za­miesz­ku­ją­cej głów­nie Indie;


Źródła:

Wiktionary

Parsek

astro­no­micz­na jed­nost­ka dłu­go­ści równa ok. 3,262 roku świetl­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. miar. jed­nost­ka dłu­go­ści w astro­no­mii, od­le­głość, przy któ­rej pa­ra­lak­sa rocz­na jest równa 1 se­kun­dzie łuku;


Par­sek – jed­nost­ka od­le­gło­ści uży­wa­na w astro­no­mii. Jest to od­le­głość, dla któ­rej kąt pa­ra­lak­sy (równy po­ło­wie kąta cał­ko­wi­tej rocz­nej zmia­ny) po­ło­że­nia Ziemi wi­dzia­nej pro­sto­pad­le do pła­szczyz­ny or­bi­ty wy­no­si 1 se­kun­dę łuku. Par­sek można rów­no­waż­nie opi­sać jako od­le­głość, z ja­kiej po­ło­wa wiel­kiej osi or­bi­ty ziem­skiej (czyli 1 au) jest wi­docz­na jako łuk (na fir­ma­men­cie ob­ser­wu­ją­ce­go) o dłu­go­ści 1 se­kun­dy ką­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parser

pro­gram do­ko­nu­ją­cy ana­li­zy da­nych wej­ścio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy wy­ko­nu­ją­cy ana­li­zę skład­nio­wą;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parsifal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Sir Par­si­fal, Per­ci­val – we­dług le­gend ar­tu­riań­skich, jeden z to­wa­rzy­szy króla Ar­tu­ra i jego ry­ce­rzy Okrą­głe­go Stołu. Po­dob­nie jak oni, po­szu­ki­wał Świę­te­go Gra­a­la. Par­si­fal za­ko­chał się w żonie króla Ar­tu­ra. Po­stać ta jest wzo­rem od­wa­gi; jej pier­wow­zo­rem jest praw­do­po­dob­nie wo­jow­nik Pe­re­dur wy­stę­pu­ją­cy u boku Ar­tu­ra najw­cze­śniej, bo już w po­da­niach wa­lij­skich.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Parsk

re­gio­nal­nie: dół w ziemi do prze­cho­wy­wa­nia ziem­nia­ków


Źródła:

SJP.pl

Parskania

od­głos wy­da­wa­ny przez konie, pow­sta­ły po­przez nagłe i silne wy­pu­szcze­nie po­wie­trza noz­drza­mi


Źródła:

SJP.pl

Parskanie

od­głos wy­da­wa­ny przez konie, pow­sta­ły po­przez nagłe i silne wy­pu­szcze­nie po­wie­trza noz­drza­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­nie wyd­mu­cha­nie po­wie­trza lub wy­plu­cie wody


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parskać

1. gwał­tow­nie wyd­mu­chi­wać po­wie­trze noz­drza­mi lub war­ga­mi, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos; pry­chać;
2. po­tocz­nie o po­jeź­dzie, sil­ni­ku, urzą­dze­niu: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk przy­po­mi­na­ją­cy od­głos, który to­wa­rzy­szy wyd­mu­chi­wa­niu po­wie­trza noz­drza­mi lub war­ga­mi; pry­chać;
3. po­tocz­nie: mówić coś oprys­kli­wie, ze zło­ścią; fu­knąć, pry­chać;
4. po­tocz­nie: sykać, trza­skać, skwier­czeć


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. pars­knąć)

 (1.1) pry­chać

 (1.2) ki­chać

 (1.4) pot. śmiać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parsknięcie

1. gwał­tow­nie wyd­mu­chać po­wie­trze noz­drza­mi lub war­ga­mi, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos; prych­nąć;
2. po­tocz­nie o po­jeź­dzie, sil­ni­ku, urzą­dze­niu: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk przy­po­mi­na­ją­cy od­głos, który to­wa­rzy­szy wyd­mu­chi­wa­niu po­wie­trza noz­drza­mi lub war­ga­mi; prych­nąć;
3. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś oprys­kli­wie, ze zło­ścią; fu­knąć, prych­nąć;
4. po­tocz­nie: sy­knąć, trzas­nąć, zask­wier­czeć


Źródła:

SJP.pl

Parsknąć

1. gwał­tow­nie wyd­mu­chać po­wie­trze noz­drza­mi lub war­ga­mi, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos; prych­nąć;
2. po­tocz­nie o po­jeź­dzie, sil­ni­ku, urzą­dze­niu: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk przy­po­mi­na­ją­cy od­głos, który to­wa­rzy­szy wyd­mu­chi­wa­niu po­wie­trza noz­drza­mi lub war­ga­mi; prych­nąć;
3. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś oprys­kli­wie, ze zło­ścią; fu­knąć, prych­nąć;
4. po­tocz­nie: sy­knąć, trzas­nąć, zask­wier­czeć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. par­skać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|par­skać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. do­ko­ny­wa­nie ana­li­zy skład­nio­wej ciągu zna­ków w celu usta­le­nia jej struk­tu­ry;


Źródła:

Wiktionary

Parsować

w in­for­ma­ty­ce: ana­li­zo­wać ciąg zna­ków w celu usta­le­nia jego struk­tu­ry


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spar­so­wać)

 (1.1) in­form. do­ko­ny­wać ana­li­zy skład­nio­wej ciągu zna­ków w celu usta­le­nia jego struk­tu­ry i dal­sze­go przet­wa­rza­nia;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parsowo

Par­so­wo (do 1945 r. niem.: "Par­sow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bie­sie­kierz.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2005 r. wieś miała 304 miesz­kań­ców.

Par­so­wo to miej­sco­wość o cha­rak­te­rze tu­ry­stycz­nym. Po­bli­ski za­byt­ko­wy ko­ściół. []


Źródła:

Wikipedia

Parsuna

por­tret ty­po­wy dla ma­lar­stwa ru­skie­go od końca XVI do po­cząt­ku XVIII w., po­cząt­ko­wo ma­lo­wa­ny na drew­nie, zbli­żo­ny tech­ni­ką do ikon


Par­su­na (od łac. "per­so­na") – nazwa por­tre­tów świec­kich ma­lo­wa­nych w Rosji od końca XVI do po­cząt­ków XVIII wieku

Par­su­ny wy­wo­dzą się z ma­lar­stwa iko­no­we­go, ko­rzy­sta­jąc z jego sche­ma­tów przed­sta­wie­nio­wych i tech­nik. W XVII w. po­ja­wi­ły się bar­dziej re­a­li­stycz­ne uję­cia po­sta­ci i tła, co wią­za­ło się z od­dzia­ły­wa­niem z Rze­czy­po­spo­li­tej wzor­ców por­tre­tu sar­mac­kie­go. Ter­mi­nem par­sun okre­śla­no także por­tre­ty ukra­iń­skie oraz bia­ło­ru­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parsyzm

mo­no­te­i­stycz­ny odłam za­ra­tusz­tria­niz­mu, wyz­na­wa­ny głów­nie w In­diach


Źródła:

SJP.pl

Parszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parszeć

po­kry­wać się par­chem, bru­nat­ny­mi stru­pa­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi dla par­chu; par­szy­wieć


Źródła:

SJP.pl

Parszkowo

wieś w Pol­sce


Parsz­ko­wo (kaszb. "Parszkòwò" lub też "Pôrszkòwò", "Parzkòwò", niem. "Parsch­kau", daw­niej "Par­cho­wo", "Par­sko­wo") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa. W naj­bliż­szej oko­li­cy (na pół­no­cy) znaj­du­ją się re­zer­wa­ty przy­ro­dy "Mo­rosz­ka Bie­law­skie­go Błota" i "Wo­skow­ni­ca Bie­law­skie­go Błota".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parszowice

Par­szo­wi­ce (niem. "Pors­chwitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.

We wsi był przy­sta­nek ko­le­jo­wy Par­szo­wi­ce.


Źródła:

Wikipedia

Parszywie

przy­słó­wek

 (1.1) od: par­szy­wy


Źródła:

Wiktionary

Parszywiec

osoba par­szy­wa, zła podła, cza­sa­mi także do­kucz­li­wa, zło­śli­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) obraź. czło­wiek podły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parszywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: par­szy­wie


Źródła:

SJP.pl

Parszywieć

1. sta­wać się osobą par­szy­wą, złą, podłą, cza­sa­mi także do­kucz­li­wą, zło­śli­wą;
2. po­kry­wać się par­chem, bru­nat­ny­mi stru­pa­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi dla par­chu; par­szeć


Źródła:

SJP.pl

Parszywość

→ par­szy­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest par­szy­we; cecha tych, któ­rzy są par­szy­wi


Patrz:parszywy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parszywszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: par­szy­wy; bar­dziej par­szy­wy


Źródła:

SJP.pl

Parszywy

1. okry­ty par­cha­mi, ma­ją­cy par­chy;
2. nędz­ny; podły; lichy; zły


przy­miot­nik

 (1.1) pot. podły, zły, nędz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parszów

Par­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Wą­chock. Ma sta­tus so­łect­wa.

Był wsią bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku.

W la­tach 1954–1972 wieś był sie­dzi­bą gro­ma­dy Par­szów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Parsęcki

do­ty­czą­cy Par­sę­ty, rzeki na Po­brze­żu Bał­tyc­kim


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Par­sę­tą, do­ty­czą­cy Par­sę­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parsęta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;


Par­sę­ta (daw­niej "Pro­śni­ca", Per­san­te) – rzeka Po­brze­ży Po­łud­nio­wo­bał­tyc­kich, w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, o dłu­go­ści 139 km.

Do­rze­cze Par­sę­ty obej­mu­je ob­szar 3151 km².

Głów­nym do­pły­wem rzeki (pra­wym) jest Radew, która ucho­dzi do Par­sę­ty w Kar­li­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Part

1. grube płót­no ko­nop­ne lub lnia­ne;
2. taśma ple­cio­na ze szpa­ga­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec sta­ro­żyt­nej Par­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Part.

skrót od: par­ty­ku­ła


Źródła:

SJP.pl

Partacki

par­ta­czy; po­tocz­nie:
1. wy­ko­na­ny nie­u­mie­jęt­nie, nie­do­kład­nie, nie­sta­ran­nie;
2. wy­ko­nu­ją­cy swoją pracę nie­u­mie­jęt­nie, nie­do­kład­nie, nie­sta­ran­nie


Źródła:

SJP.pl

Partactwo

coś, co zo­sta­ło wy­ko­na­ne nie­sta­ran­nie, nie­u­dol­nie; par­ta­ni­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś źle zro­bio­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partacz

osoba ro­bią­ca coś źle, nie­u­dol­nie; fu­szer, kno­ciarz, pa­ta­łach, bra­ko­rób


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. kiep­ski pra­cow­nik (zwła­szcza rze­mieśl­nik), wy­ko­nu­ją­cy nie­fa­cho­wo, nied­ba­le, niech­luj­nie swoją pracę

 (1.2) daw. w śred­nio­wie­czu rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy pracę ubocz­nie i nie­le­gal­nie jako niez­rze­szo­ny w ist­nie­ją­cym cechu;


Par­tacz ( a parte pa­ter­ni­ta­tis – poza ce­chem), także przesz­kod­nik, sztu­rarz – daw­niej osoba wy­ko­nu­ją­ca dzia­łal­ność rze­mieśl­ni­czą w mie­ście lub w jego po­bli­żu, ale nie­bę­dą­ca rze­mieśl­ni­kiem zrze­szo­nym w cechu po­mi­mo jego ist­nie­nia.

Par­ta­cze byli zde­cy­do­wa­nie zwal­cza­ni przez cechy jako za­gra­ża­ją­ca im kon­ku­ren­cja (ła­mią­ca mo­no­pol pro­duk­cji).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partaczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|par­ta­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Partaczka

ko­bie­ta ro­bią­ca coś źle, nie­u­dol­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta par­ta­czą­ca coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partaczy

robić coś źle, nie­u­dol­nie, wy­ko­ny­wać coś niez­god­nie ze wcze­śniej przy­ję­tym pla­nem, czego skut­kiem są póź­niej­sze stra­ty; par­to­lić


Źródła:

SJP.pl

Partaczyć

robić coś źle, nie­u­dol­nie, wy­ko­ny­wać coś niez­god­nie ze wcze­śniej przy­ję­tym pla­nem, czego skut­kiem są póź­niej­sze stra­ty; par­to­lić


cza­sow­nik

 (1.1) robić coś byle jak, nie­u­dol­nie, źle


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partanina

1. słabo płat­ne za­ję­cie, praca;
2. coś, co zo­sta­ło wy­ko­na­ne nie­sta­ran­nie, nie­u­dol­nie; par­tact­wo


Źródła:

SJP.pl

Partaninka

zdrob­nie­nie od: par­ta­ni­na


Źródła:

SJP.pl

Partenion

pie­śni pi­sa­ne przez­na­czo­ne dla chó­rów dziew­czę­cych nieg­dyś ist­nie­ją­cych w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


Źródła:

SJP.pl

Partenogenetyczny

przy­miot­nik od: par­te­no­ge­ne­za; przy­po­mi­na­ją­cy roz­wój za­rod­ka z jaja, które nie zo­sta­ło za­płod­nio­ne, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego pro­ce­su, od­no­szą­cy się do niego


Źródła:

SJP.pl

Partenogeneza

roz­wój za­rod­ka z jaja nie­za­płod­nio­ne­go; dzie­wo­rództ­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. rozm­na­ża­nie z nie­za­płod­nio­nej ko­mór­ki ja­jo­wej;


Par­te­no­ge­ne­za (z grec­kie­go "παρθενος", „dzie­wi­ca” oraz "γενεσις" „na­ro­dzi­ny”), dzie­wo­rództ­wo – od­mia­na rozm­na­ża­nia trak­to­wa­na naj­czę­ściej jako płcio­wa (z po­wo­du udzia­łu ga­me­ty) po­mi­mo braku za­płod­nie­nia, po­le­ga­ją­ca na roz­wo­ju osob­ni­ków po­tom­nych z ko­mór­ki ja­jo­wej bez udzia­łu plem­ni­ka. W bo­ta­ni­ce jest ro­dza­jem apo­mik­sji, utra­ty zdol­no­ści do rozm­na­ża­nia płcio­we­go – am­fi­mik­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partenogeniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co par­te­no­ge­nicz­ne


Źródła:

Wiktionary

Partenogeniczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z par­te­no­ge­ne­zą, do­ty­czą­cy par­te­no­ge­ne­zy


Źródła:

Wiktionary

Partenokarpia

wyt­wa­rza­nie przez ro­śli­nę owo­ców po­zba­wio­nych na­sion w spo­sób na­tu­ral­ny (np. u ba­na­now­ca) bądź wy­wo­ły­wa­ne sztucz­nie u ro­ślin upraw­nych


Par­te­no­kar­pia – wyt­wa­rza­nie owo­ców bez ży­wot­nych na­sion. Zja­wi­sko po­wszech­ne wśród ro­ślin. Jako przy­czy­ny wy­mie­nia­ne są brak za­py­le­nia i za­płod­nie­nia. Nie tłu­ma­czy to jed­nak, dla­cze­go ro­śli­na wyt­wa­rza i pod­trzy­mu­je roz­wój owo­ców. Do par­te­no­kar­pii mogą do­pro­wa­dzać czyn­ni­ki en­do­gen­ne, takie jak fi­to­hor­mo­ny czy czyn­ni­ki ge­ne­tycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Partenokarpiczny

przy­miot­nik od: par­te­no­kar­pia; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­zba­wio­nych na­sion owo­ców wyt­wa­rza­nych przez ro­śli­ny, od­no­szą­cy się do tych owo­ców lub pro­ce­su ich wyt­wa­rza­nia


Źródła:

SJP.pl

Partenon

Nie mylić z: Pan­te­on.

Par­te­non (gr. Παρθενών, "Parthenṓn") – świą­ty­nia poś­wię­co­na Ate­nie Par­te­nos (pol. Ate­nie Dzie­wi­cy) na akro­po­lu ateń­skim, wznie­sio­na w po­ło­wie V w. p.n.e. we­dług pla­nów Ik­ti­no­sa i Kal­li­kra­te­sa pod na­dzo­rem Fi­dia­sza, który wy­ko­nał rów­nież ele­men­ty rzeź­biar­skie.


Źródła:

Wikipedia

Parter

1. naj­niż­sza kon­dy­gna­cja na­ziem­na
2. w spor­cie: po­zy­cja za­pa­śni­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku po­ło­żo­na tuż nad zie­mią

 (1.2) ni­skie po­ło­że­nie ciała – w spor­cie, tańcu itp.

 (1.3) naj­niż­sza i po­ło­żo­na naj­bli­żej pa­ła­cu re­pre­zen­ta­cyj­na część ogro­du fran­cu­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parterowiec

po­tocz­nie: dom par­te­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Parterowy

przy­miot­nik od: par­ter; znaj­du­ją­cy się na par­te­rze, ma­ją­cy, skła­da­ją­cy się tylko z jed­ne­go po­zio­mu lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z par­te­rem


przy­miot­nik

 (1.1) nie ma­ją­cy pię­ter

 (1.2) znaj­du­ją­cy się na par­te­rze

 (1.3) znaj­du­ją­cy się na par­te­rze wi­dow­ni

 (1.4) ogrod. ros­ną­cy na par­te­rze kwia­to­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parterówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dy­nek po­sia­da­ją­cy jedną kon­dy­gna­cję tuż nad zie­mią


Źródła:

Wiktionary

Partes

daw­niej:
1. nuty, par­ty­tu­ra; par­te­sy;
2. grzecz­ność, ła­ska­wość;
3. księ­ga z za­pi­sa­ny­mi odręb­nie par­tia­mi gło­sów kom­po­zy­cji; księ­ga gło­so­wa


Źródła:

SJP.pl

Partesy

daw­niej: nuty, par­ty­tu­ra; par­tes


Źródła:

SJP.pl

Parthenaise

[czy­taj: parteNEZ] fran­cu­ska rasa bydła


Źródła:

SJP.pl

Partia

1. część sta­no­wią­ca ka­wa­łek ja­kiejś ca­ło­ści;
2. część za­wo­dów, gry spor­to­wej lub to­wa­rzy­skiej; runda;
3. or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na ma­ją­ca włas­ny pro­gram i dą­żą­ca do jego re­a­li­za­cji;
4. od­po­wied­ni kan­dy­dat lub kan­dy­dat­ka do mał­żeń­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. par­tia po­li­tycz­na.

 (1.2) przest. stron­nict­wo, ugru­po­wa­nie, grupa osób po­wią­za­nych ze sobą w jakiś spo­sób

 (1.3) hand. okre­ślo­na ilość cze­goś do­star­cza­ne­go, wy­sy­ła­ne­go, itp., zwy­kle to­wa­rów; okre­ślo­na ilość ja­kiejś pro­duk­cji wyt­wo­rzo­nej na fa­bry­ce, w przed­się­bior­stwie

 (1.4) muz. frag­ment ut­wo­ru przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia przez od­po­wied­nią grupę in­stru­men­tów, wy­ko­naw­ców

 (1.5) przest. kan­dy­dat na męża; kan­dy­dat­ka na żonę

 (1.6) szach. karc. w niek­tó­rych grach: roz­gryw­ka, mecz

 (1.7) pot. hist. Pol­ska Zjed­no­czo­na Par­tia Ro­bot­ni­cza (PZPR)

 (1.8) hist. daw. od­dział par­ty­zanc­ki, nie­re­gu­lar­ny od­dział zbroj­ny;

 (1.9) hist. daw. do­raź­nie zor­ga­ni­zo­wa­ny od­dział jazdy z okre­su I Rze­czy­po­spo­li­tej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Participium

[czy­taj: par­tic-ipium] w ję­zy­koz­naw­stwie: imie­słów


Źródła:

SJP.pl

Partie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: par­tia


Źródła:

Wiktionary

Partiokracja

po­tocz­nie: rządy par­tii po­li­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Partita

utwór mu­zycz­ny zło­żo­ny z kilku kon­tra­stu­ją­cych ze sobą czę­ści o cha­rak­te­rze ta­necz­nym, bie­siad­nym; suita


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Partito

przy­słó­wek

 (1.1) muz. z po­dzia­łem na głosy


Źródła:

Wiktionary

Partner

1. wspó­łu­czest­nik w ja­kimś przed­sięw­zię­ciu, współ­roz­mów­ca albo po­moc­nik w grze, do­rad­ca;
2. osoba, którą można trak­to­wać jak równą sobie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wspó­łu­czest­nik w grze, roz­mo­wie, za­ba­wie lub przed­sięw­zię­ciu

 (1.2) osoba, którą trak­tu­je się jak równą sobie

 (1.3) osoba, z którą po­zo­sta­je się w związ­ku (he­te­ro- lub ho­mo­sek­su­al­nym)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partnerka

1. wspó­łu­czest­nicz­ka w ja­kimś przed­sięw­zię­ciu, współ­roz­mów­czy­ni albo po­moc­nicz­ka w grze, do­rad­czy­ni;
2. ko­bie­ta, którą można trak­to­wać jak równą sobie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: part­ner

 (1.2) ko­bie­ta w związ­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partnerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|part­ne­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Partnerować

być part­ne­rem kogoś, być przy kimś po­ma­ga­jąc mu, to­wa­rzy­szyć komuś, do­trzy­my­wać komuś to­wa­rzy­stwa


Źródła:

SJP.pl

Partnerski

od­no­szą­cy się do bycia part­ne­rem, przed­sięw­zięć po­dej­mo­wa­nych przez part­ne­rów lub czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­nych przy part­ne­rze, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla part­ne­rów, part­ner­stwa


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) opar­ty na part­ner­stwie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partnerskość

→ part­ner­ski


Patrz:partnerski

Źródła:

SJP.pl

Partnerstwo

bycie part­ne­rem kogoś, to­wa­rzy­sze­nie komuś, do­trzy­my­wa­nie komuś to­wa­rzy­stwa, wspó­łu­czest­nict­wo w czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) równe trak­to­wa­nie sie­bie naw­za­jem, bycie part­ne­ra­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partolić

robić coś źle, nie­u­dol­nie, wy­ko­ny­wać coś niez­god­nie ze wcze­śniej przy­ję­tym pla­nem, czego skut­kiem są póź­niej­sze stra­ty; par­ta­czyć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić coś źle


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parton

cząst­ka ele­men­tar­na bę­dą­ca skład­ni­kiem ha­dro­nów (me­zo­nów i ba­rio­nów)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Partorg

rze­czow­nik

 (1.1) or­ga­ni­za­tor par­tyj­ny, se­kre­tarz grupy par­tyj­nej


Źródła:

Wiktionary

Partowie

miesz­kań­cy sta­ro­żyt­nej pro­win­cji Par­tia


Źródła:

SJP.pl

Partoła

(r. męski) osoba ro­bią­ca coś źle, nie­u­dol­nie; par­tacz


Źródła:

SJP.pl

Party

im­pre­za, za­ba­wa, przy­ję­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. przy­ję­cie to­wa­rzy­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partycja

1. pewna część, wy­róż­nio­ny frag­ment kom­pu­te­ro­we­go dysku twar­de­go;
2. daw­niej: par­ty­tu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. wy­dzie­lo­na część dysku fi­zycz­ne­go umoż­li­wia­ją­ca ut­wo­rze­nie dysku lo­gicz­ne­go;


Par­ty­cja – wy­dzie­lo­ny lo­gicz­ny ob­szar dysku twar­de­go, który może być sfor­ma­to­wa­ny przez sy­stem ope­ra­cyj­ny w od­po­wied­nim sy­ste­mie pli­ków. Nie­kie­dy okre­śle­nie par­ty­cja od­no­si się do wy­dzie­lo­ne­go za­so­bu in­ne­go niż dysk na przy­kład par­ty­cja jako wy­dzie­lo­ny lo­gicz­ny kom­pu­ter (PR/SM) lub par­ty­cjo­no­wa­nie prze­łącz­ni­ków Fiber Chan­nel lub ESCON Di­rec­tor.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partycjonować

w in­for­ma­ty­ce: dzie­lić (dysk twar­dy) na par­ty­cje


Źródła:

SJP.pl

Partycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Partycypacja

bra­nie w czymś udzia­łu; udział, uczest­nict­wo


Par­ty­cy­pa­cja (z ła­ci­ny "par­ti­ceps" - bio­rą­cy udział, z ang. "par­ti­ci­pa­tion" – uczest­ni­cze­nie) – uczest­nict­wo, udział jed­no­stek w więk­szej gru­pie, for­ma­cji, pro­jek­cie czy in­sty­tu­cji.

Po­ję­cie zwią­za­ne z sek­to­rem pracy (par­ty­cy­pa­cja pra­cow­ni­cza, udział w za­rzą­dza­niu przed­się­bior­stwem, udział w pro­ce­du­rach de­cy­zyj­nych) oraz z te­o­ria­mi de­mo­kra­cji (udział lud­no­ści w po­dej­mo­wa­niu de­cyz­ji po­li­tycz­nych i eko­no­micz­nych, współ­pra­ca mię­dzy in­sty­tu­cja­mi a spo­łe­czeń­stwem, po­dział wła­dzy).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Partycypacyjnie

→ par­ty­cy­pa­cyj­ny


Patrz:partycypacyjny

Źródła:

SJP.pl

Partycypacyjny

→ par­ty­cy­pa­cja


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­le­ga na udzia­le we wspól­nym przed­sięw­zię­ciu za­rów­no po­no­sząc kosz­ty, jak i czer­piąc zyski


Patrz:partycypacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partycypant

osoba po­no­szą­ca wspól­nie z kimś kosz­ty ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia lub ma­ją­ca udział w zy­skach pły­ną­cych z ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia


Źródła:

SJP.pl

Partycypantka

→ par­ty­cy­pant


Patrz:partycypant

Źródła:

SJP.pl

Partycypowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczest­ni­cze­nie we wspól­nym przed­sięw­zię­ciu, naj­czę­ściej go­spo­dar­czym


Źródła:

Wiktionary

Partycypować

współ­dzie­lić kosz­ty albo zyski; uczest­ni­czyć


Źródła:

SJP.pl

Partyjeczka

zdrob­nie­nie od: par­tyj­ka


Źródła:

SJP.pl

Partyjka

1. krót­ka par­tia, część za­wo­dów, gry spor­to­wej lub to­wa­rzy­skiej;
2. nie­wiel­ka par­tia, or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na, w skład któ­rej wcho­dzi nie­wie­le człon­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: par­tia

 (1.2) lek­ce­wa­żą­co o par­tii po­li­tycz­nej

 (1.3) mała par­tia, roz­gryw­ka w jakąś grę to­wa­rzy­ską


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partyjna

człon­ki­ni par­tii


Źródła:

SJP.pl

Partyjniacki

→ par­tyj­niak


Patrz:partyjniak

Źródła:

SJP.pl

Partyjniactwo

pe­jo­ra­tyw­nie: kie­ro­wa­nie się wy­łącz­nie in­te­re­sem włas­nej par­tii; par­tyj­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Partyjniaczka

→ par­tyj­niak


Patrz:partyjniak

Źródła:

SJP.pl

Partyjniak

osoba na­le­żą­ca do par­tii ko­mu­ni­stycz­nej; par­tyj­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. albo po­gard. dzia­łacz par­tyj­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partyjnictwo

pe­jo­ra­tyw­nie: kie­ro­wa­nie się wy­łącz­nie in­te­re­sem włas­nej par­tii; par­tyj­niact­wo


Źródła:

SJP.pl

Partyjnik

osoba na­le­żą­ca do par­tii ko­mu­ni­stycz­nej; par­tyj­niak


Źródła:

SJP.pl

Partyjność

po­dziel­ność na par­tie, czę­ści lub po­wią­za­nie z or­ga­ni­za­cją po­li­tycz­ną, pro­gra­mem ta­kiej or­ga­ni­za­cji i jej obo­wiąz­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­na­leż­ność do par­tii

 (1.2) cecha tego, co par­tyj­ne

 (1.3) za­leż­ność od par­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partyjny

zwią­za­ny z par­tią, do­ty­czą­cy par­tii, na­le­żą­cy do par­tii (np. dzia­łacz par­tyj­ny, dy­scy­pli­na par­tyj­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z par­tią po­li­tycz­ną, do­ty­czą­cy par­tii po­li­tycz­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przed 1989 r.: czło­nek rzą­dzą­cej par­tii ko­mu­ni­stycz­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partyjski

przy­miot­nik od: Par­tia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Par­ta­mi lub Par­tią, do­ty­czą­cy Par­tów lub Par­tii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język par­tyj­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partyka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. duża pajda


Par­ty­ka – naz­wi­sko uży­wa­ne w Pol­sce.

Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce 6925 peł­no­let­nich osób. Naj­wię­cej w daw­nym woj. tar­no­brze­skim (947 osób), ka­to­wic­kim (481 osób) i wroc­ław­skim (353 osoby).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partykularność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co par­ty­ku­lar­ne


Źródła:

Wiktionary

Partykularny

1. taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się par­ty­ku­la­ryz­mem - po­sta­wą ce­chu­ją­cą się pre­fe­ro­wa­niem spraw do­ty­czą­cych wy­bra­nej grupy spo­łecz­nej lub re­gio­nu z po­mi­nię­ciem spraw ogółu; aspo­łecz­ny;
2. ogra­ni­czo­ny do pew­nej czę­ści kraju, dą­żą­cy do unie­za­leż­nie­nia od cen­trum kraju; pro­win­cjo­nal­ny, miej­sco­wy, re­gio­nal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy na wzglę­dzie ko­rzyść włas­ne­go śro­do­wi­ska, re­gio­nu itp., a nie ogółu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partykularysta

osoba dba­ją­ca o włas­ne in­te­re­sy lub in­te­re­sy swo­je­go śro­do­wi­ska z po­mi­nię­ciem in­te­re­sów ogółu


Źródła:

SJP.pl

Partykularystyczny

taki, który do­ty­czy par­ty­ku­la­ry­sty, uwz­ględ­nia tylko swój włas­ny in­te­res, dba o włas­ne in­te­re­sy z po­mi­nię­ciem in­te­re­sów ogółu


Źródła:

SJP.pl

Partykularyzacja

rzad­ko: dba­nie o in­te­re­sy włas­ne, swo­je­go śro­do­wi­ska itp., z po­mi­nię­ciem in­te­re­sów ogółu


Źródła:

SJP.pl

Partykularyzm

po­sta­wa ce­chu­ją­ca się pre­fe­ro­wa­niem spraw włas­nych, do­ty­czą­cych wy­bra­nej grupy spo­łecz­nej lub re­gio­nu z po­mi­nię­ciem spraw ogółu


Par­ty­ku­la­ryzm – sta­no­wi­sko, zgod­nie z któ­rym oś­rod­ki wła­dzy i ad­mi­ni­stra­cji nie uwz­ględ­nia­ją ca­łoksz­tał­tu in­te­re­sów okre­ślo­ne­go spo­łe­czeń­stwa czy pań­stwa, igno­ru­jąc po­trze­bę jego har­mo­nij­ne­go roz­wo­ju go­spo­dar­cze­go lub kul­tu­ral­ne­go, dba­jąc je­dy­nie o in­te­re­sy włas­ne, naj­czę­ściej włas­nej grupy in­te­re­su. Stron­ni­cze de­cyz­je po­dej­mo­wa­ne są wów­czas na ko­rzyść pew­nych re­gio­nów kraju lub okre­ślo­nych grup spo­łecz­nych, a po­zo­sta­łe re­gio­ny są spy­cha­ne na dal­szy plan.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Partykularyzować

1. na­da­wać cze­muś cechy par­ty­ku­la­ryz­mu;
2. rzad­ko: my­śleć, dzia­łać w duchu par­ty­ku­la­ryz­mu;
3. rzad­ko: my­śleć, dzia­łać w duchu za­ścian­ko­wo­ści, pro­win­cjo­na­liz­mu


Źródła:

SJP.pl

Partykularz

lek­ce­wa­żą­co: miej­sco­wość bez od uczel­ni, szkół lub in­nych tego typu pla­có­wek, bę­dą­ca także czę­ścio­wo od­cię­ta od spraw i pro­ble­mów włas­nych miesz­kań­ców


Źródła:

SJP.pl

Partykuła

w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. nie­od­mien­na część mowy peł­nią­ca po­moc­ni­czą rolę w zda­niu, po­le­ga­ją­cą na mo­dy­fi­ka­cji sensu wy­ra­zu lub wy­po­wie­dzi, np. no, niech, bądź, by;
2. par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca - par­ty­ku­ła, która wzmac­nia zna­cze­nie in­ne­go wy­ra­zu, wy­ra­że­nia lub zda­nia, np. -że (po sa­mo­gło­skach: -ż)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gram. nie­od­mien­na i nie­sa­mo­dziel­na część mowy wy­ra­ża­ją­ca, uwy­dat­nia­ją­ca py­ta­nie, roz­kaz, za­prze­cze­nie, ży­cze­nie, np. bym, by­ście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


Par­ty­ku­ła – nie­sa­mo­dziel­ny (po­zba­wio­ny sa­mo­dziel­ne­go zna­cze­nia) wyraz lub mor­fem (tzw. wy­ra­zek), na­da­ją­cy wy­po­wie­dze­niom za­bar­wie­nie zna­cze­nio­we lub uczu­cio­we. Par­ty­ku­ły są nie­od­mien­ny­mi czę­ścia­mi mowy. Służą wy­ra­ża­niu roz­ma­i­tych tre­ści mo­dal­nych (np. "by" two­rzą­ce tryb przy­pu­szcza­ją­cy, im­pe­ra­tyw­ne "niech"), em­fa­zy, na­ci­sku (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partykułowy

przy­miot­nik od: par­ty­ku­ła; zwią­za­ny z par­ty­ku­łą, ma­ją­cy par­ty­ku­łę, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla tej nie­od­mien­nej czę­ści mowy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gram. zwią­za­ny z par­ty­ku­łą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partytura

1. szcze­gó­ło­wy spis nut dla ze­spo­ło­we­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go
2. teatr. eg­zem­plarz sztu­ki te­a­tral­nej z na­nie­sio­ny­mi uwa­ga­mi re­ży­se­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. szcze­gó­ło­wy zapis nu­to­wy ca­ło­ści ut­wo­ru mu­zycz­ne­go z za­ło­że­nia przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia przez wiele in­stru­men­tów, upo­rząd­ko­wa­nych we­dług po­wszech­nie przy­ję­tej ko­lej­no­ści jedna par­tia pod drugą;

 (1.2) teatr. eg­zem­plarz sztu­ki te­a­tral­nej, opa­trzo­ny ko­men­ta­rza­mi re­ży­se­ra lub in­sce­ni­za­to­ra od­no­śnie wy­sta­wie­nia dzie­ła

 (1.3) film. zapis filmu z uży­ciem obra­zów i tek­stu, uwz­ględ­nia­ją­cy dłu­go­ści ca­ło­ści i po­szcze­gól­nych ujęć, usta­wień ka­me­ry, po­sta­ci i sce­no­gra­fii, war­stwę słow­ną, mu­zycz­ną, efek­tów aku­stycz­nych, spe­cjal­nych itp., spo­rzą­dza­ny m.in. w ce­lach na­u­ko­wo-ba­daw­czych, dy­dak­tycz­nych i szko­le­nio­wych


Par­ty­tu­ra ( par­ti­tu­ra) – no­ta­cyj­ne ze­sta­wie­nie nad sobą wszyst­kich par­tii wo­kal­nych i in­stru­men­tal­nych ut­wo­ru ze­spo­ło­we­go w celu przej­rzy­ste­go utr­wa­le­nia ca­ło­ści dzie­ła, ułat­wie­nia orien­ta­cji kom­po­zy­to­ro­wi, dy­ry­gen­to­wi oraz słu­cha­czom śle­dzą­cym z par­ty­tu­rą wy­ko­na­nia danej kom­po­zy­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partyturowy

przy­miot­nik od: par­ty­tu­ra; bę­dą­cy szcze­gó­ło­wy spi­sem nut dla ze­spo­ło­we­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub eg­zem­pla­rzem sztu­ki te­a­tral­nej z na­nie­sio­ny­mi uwa­ga­mi re­ży­se­ra


przy­miot­nik

 (1.1) muz. przym. od par­ty­tu­ra

 (1.2) teatr. przym. od par­ty­tu­ra

 (1.3) film. przym. od par­ty­tu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partytyw

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. przy­pa­dek okre­śla­ją­cy część cze­goś (py­ta­nia: kogo? czego?); w ję­zy­ku fiń­skim rów­nież po li­czeb­ni­kach


Źródła:

Wiktionary

Partytywny

do­peł­niacz par­ty­tyw­ny: do­peł­niacz wska­zu­ją­cy na część ca­ło­ści; do­peł­niacz cząst­ko­wy, czę­ścio­wy


Źródła:

SJP.pl

Partyzana

broń biała ma­ją­ca po­stać trzy­me­tro­we­go drzew­ca, na któ­rym osa­dzo­no sze­ro­ki i obo­siecz­ny grot


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. broń drzew­co­wa o dłu­gim, zwę­żo­nym, obo­siecz­nym gro­cie z bocz­ny­mi roz­ga­łę­zie­nia­mi, uży­wa­na jako broń pie­cho­ty w za­chod­niej Eu­ro­pie od XV wieku, póź­niej, od XVII w. jako broń stra­ży i oz­na­ka ofi­ce­rów pie­cho­ty;


Par­ty­za­na – broń drzew­co­wa o obo­siecz­nym gro­cie, ma­ją­cym u na­sa­dy dwa roz­ga­łę­zie­nia o kształ­cie skrzy­deł lub półk­się­ży­ca[]. W XVII wieku przeksz­tał­ci­ła się w typ broni znany jako szpon­ton.

Uży­wa­na na za­cho­dzie Eu­ro­py w XV wieku jako broń bo­jo­wa pie­cho­ty, w XVII wieku stała się bro­nią pa­rad­ną: oz­na­ką god­no­ści ofi­cer­skiej oraz bro­nią stra­ży pa­ła­co­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Partyzanci

osoba wal­czą­ca w par­ty­zant­ce


Par­ty­zan­ci (z fr. "par­ti­sans") – nie­re­gu­lar­na for­ma­cja zbroj­na dzia­ła­ją­ca w ra­mach ruchu oporu, wa­run­ko­wo za­li­cza­na do sił zbroj­nych da­ne­go pań­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Partyzancki

1. zwią­za­ny z par­ty­zan­ta­mi lub par­ty­zant­ką (np. od­dział par­ty­zanc­ki);
2. po­tocz­nie: dzia­ła­ją­cy sa­mo­wol­nie i nie­pro­fe­sjo­nal­nie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z par­ty­zant­ką i par­ty­zan­ta­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) dzia­ła­ją­cy sa­mo­wol­nie, nie­le­gal­nie lub nie­pro­fe­sjo­nal­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partyzant

osoba wal­czą­ca w par­ty­zant­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. uczest­nik kon­spi­ra­cyj­nej walki zbroj­nej na ty­łach nie­przy­ja­cie­la; żoł­nierz od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go

 (1.2) hist. żoł­nierz wal­czą­cy w woj­nie pod­ja­zdo­wej

 (1.3) hist. polit. czło­nek nie­for­mal­nej frak­cji wew­nątrz PZPR, któ­rej li­de­rem był Mie­czy­sław Mo­czar;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Partyzantka

1. zbroj­na walka prze­ciw­ko oku­pan­to­wi pro­wa­dzo­na nie­re­gu­lar­nie, po­przez pod­ja­zdo­we ataki, dy­wer­sję itp.
2. od­dzia­ły par­ty­zanc­kie
3. pot. ko­bie­ta par­ty­zant
4. pot. dzia­łal­ność pro­wa­dzo­na na włas­ną rękę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. forma walki zbroj­nej z ukry­cia

 (1.2) przen. nie­zor­ga­ni­zo­wa­na dzia­łal­ność pro­wa­dzo­na na włas­ną rękę

 (1.3) od­dzia­ły par­ty­zan­tów

 (1.4) ko­bie­ta par­ty­zant

 (1.5) daw. ko­bie­ta opo­wia­da­ją­ca się za czym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paruch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parudniowy

ma­ją­cy parę dni, trwa­ją­cy parę dni itp.; pa­rod­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Parulski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parumiesięczny

ma­ją­cy parę mie­się­cy, trwa­ją­cy parę mie­się­cy itp.; pa­ro­mie­sięcz­ny


Źródła:

SJP.pl

Parurarura

wy­krzy­knik

 (1.1) muz. czę­sty wy­peł­niacz w pio­sen­kach


Źródła:

Wiktionary

Parusetletni

trwa­ją­cy pa­rę­set lat, ma­ją­cy pa­rę­set lat; pa­ro­set­let­ni


Źródła:

SJP.pl

Parusetmetrowy

ma­ją­cy dłu­gość pa­ru­set me­trów, wy­no­szą­cy pa­rę­set me­trów


Źródła:

SJP.pl

Parusetstronicowy

skła­da­ją­cy się z pa­ru­set stro­nic


przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pa­rę­set stron, skła­da­ją­cy się z pa­ru­set stron


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paruszewo

Pa­ru­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo.


Źródła:

Wikipedia

Paruszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paruszowice

Pa­ru­szo­wi­ce (niem. "Ba­um­gar­ten")– wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Parutygodniowy

trwa­ją­cy parę ty­god­ni, ma­ją­cy parę ty­god­ni; pa­ro­ty­god­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Parutysięczny

li­czą­cy parę ty­się­cy cze­goś; pa­ro­ty­sięcz­ny


Źródła:

SJP.pl

Paruwiekowy

trwa­ją­cy parę wie­ków, ma­ją­cy parę wie­ków; pa­ro­wie­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Paruzel

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paruzja

we­dług No­we­go Te­sta­men­tu: pow­tór­ne przyj­ście Chry­stu­sa na świat przed Sądem Osta­tecz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w chrze­ści­jań­stwie: po­now­ne przyj­ście Chry­stu­sa na świat,

 (1.2) hist. ofi­cjal­na wi­zy­ta wład­cy w świe­cie hel­le­ni­stycz­nym w okre­sie III w. p.n.e. - II w. n.e.


Pa­ruz­ja, Dzień Pań­ski, Dru­gie przyj­ście (z gr. παρουσία, obec­ność, przyj­ście, po­ja­wie­nie się) – we­dług No­we­go Te­sta­men­tu za­po­wia­da­ny przez pro­ro­ków po­wrót Chry­stu­sa na świat w chwa­le pod ko­niec dzie­jów, jako trium­fa­to­ra nad złem, wskrze­si­cie­la umar­łych i sę­dzie­go świa­ta. Jej źró­dła­mi bi­blij­ny­mi są wy­po­wie­dzi Je­zu­sa w ewan­ge­liach (głów­nie Mt 24, Mk 13 i Łk 21), ko­men­ta­rze św. Pawła z Tarsu i Apo­ka­lip­sa św. Jana.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pier­wsza klasa w szko­łach pi­jar­skich


Źródła:

Wiktionary

Parwe

przy­miot­nik

 (1.1) rel. w tra­dy­cji ży­dow­skiej – ne­u­tral­ny, nie bę­dą­cy po­ży­wie­niem ani mięs­nym, ani mlecz­nym


Źródła:

Wiktionary

Parweniusz

czło­wiek, który do­ro­bił się ma­jąt­ku nie­ko­niecz­nie cięż­ką pracą, lecz wy­ko­rzy­stu­jąc ko­nek­sje, ukła­dy, sta­ra­ją­cy się na­śla­do­wać za­moż­ne war­stwy spo­łe­czeń­stwa; do­rob­kie­wicz; nu­wo­rysz; no­wo­bo­gac­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. pejor. osoba, która do­sta­ła się do wyż­szych sfer i nie­u­dol­nie pró­bu­je je na­śla­do­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parweniuszka

ko­bie­ta, która do­ro­bi­ła się ma­jąt­ku nie­ko­niecz­nie cięż­ką pracą, lecz wy­ko­rzy­stu­jąc ko­nek­sje, ukła­dy, sta­ra­ją­ca się na­śla­do­wać za­moż­ne war­stwy spo­łe­czeń­stwa; nu­wo­rysz­ka; no­wo­bo­gac­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pejor. ko­bie­ta, która do­sta­ła się do wyż­szych sfer i nie­u­dol­nie pró­bu­je je na­śla­do­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parweniuszostwo

za­ra­bia­nie du­żych sum pie­nięż­nych nie­ko­niecz­nie cięż­ką pracą, lecz wy­ko­rzy­stu­jąc ko­nek­sje, ukła­dy, zyski i skut­ki bę­dą­ce efek­tem ta­kich dzia­łań


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pejor. cecha osób, które do­sta­ły się do wyż­szych sfer i nie­u­dol­nie pró­bu­ją je na­śla­do­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parweniuszowski

przy­miot­nik od: par­we­niusz (np. par­we­niu­szow­skie ma­nie­ry, par­we­niu­szow­ski cha­rak­ter); no­wo­bo­gac­ki; nu­wo­ry­szow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) no­wo­bo­gac­ki, nu­wo­ry­szow­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parwowiroza

za­kaź­na cho­ro­ba bak­te­ryj­na psów i kotów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wet. za­kaź­na cho­ro­ba psów wy­wo­ły­wa­na przez par­wo­wi­ru­sa psie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paryjski

przy­miot­nik od: Paros (grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim oraz naj­więk­sze mia­sto na tej wy­spie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Paros, do­ty­czą­cy Paros


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parys

mit. gr. jeden z bo­ha­te­rów Ilia­dy, syn He­ku­by i króla Troi, Pria­ma; Alek­san­der


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. kró­le­wicz tro­jań­ski, syn Pria­ma i He­ku­by, sę­dzia w spo­rze o jabł­ko niez­go­dy, uko­cha­ny He­le­ny;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 3317;

 (2.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;


Parys (także Alek­san­der, gr. Πάρις Páris, łac. Paris) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­le­wicz tro­jań­ski.

Ucho­dził za syna Pria­ma i He­ka­be. Był bra­tem Hek­to­ra, De­i­fo­bo­sa i Ka­san­dry oraz uko­cha­nym kró­lo­wej Spar­ty – He­le­ny.

Na kilka dni przed po­ro­dem jego matka miała sen, że „wy­da­ła na świat ża­giew pło­ną­cą, od któ­rej spło­nę­ło całe mia­sto”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parysek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paryski

przy­miot­nik od: Paryż (sto­li­ca Fran­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ry­żem, do­ty­czą­cy Pa­ry­ża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parysko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób pa­ry­ski, po pa­ry­sko


Źródła:

Wiktionary

Paryskość

→ pa­ry­ski


Patrz:paryski

Źródła:

SJP.pl

Parysowski

przy­miot­nik od: Pa­ry­sów; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­ry­so­wa, od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do tej miej­sco­wo­ści i gminy


Źródła:

SJP.pl

Parysowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­ry­sa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Parysów

1. wieś w Pol­sce;
2. osied­le w War­sza­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parytecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­ry­tet


Źródła:

Wiktionary

Parytet

1. ekon. sto­su­nek wy­mien­ny (np. walut)
2. pa­ry­tet złota - za­war­tość czy­ste­go złota w jed­nost. wy­mien­nej sta­no­wią­ca pod­sta­wę kursu
3. praw. zrów­na­nie ze sobą róż­nych pod­mio­tów
4. społ. zrów­na­nie wa­run­ków życia, do­cho­dów pew­nych grup lud­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­sa­da rów­no­ści pro­por­cji dwóch lub wię­cej wiel­ko­ści, okre­śla­na praw­nie a prio­ri;


Pa­ry­tet (łac. "pa­ri­tas" – rów­ność) – za­sa­da rów­no­ści pro­por­cji dwóch lub wię­cej wiel­ko­ści, okre­śla­na praw­nie "a prio­ri".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parytetowo

→ pa­ry­te­to­wy


Patrz:parytetowy

Źródła:

SJP.pl

Parytetowy

przy­miot­nik od: pa­ry­tet; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­ry­te­tu, wyz­na­cza­ją­cy pa­ry­tet lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­ry­te­tem


Źródła:

SJP.pl

Paryzol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­ra­sol


Źródła:

Wiktionary

Paryż

sto­li­ca Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Fran­cji, po­ło­żo­ne nad Sek­wa­ną, w pół­noc­nej czę­ści kraju;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim;

 (1.3) geogr. miej­sco­wość w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;

 (1.4) geogr. przy­sió­łek w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;


Paryż ( Paris,) – sto­li­ca i naj­lud­niej­sze mia­sto Fran­cji, a także de­par­ta­ment (nr 75), w re­gio­nie Île-de-Fran­ce. Po­ło­żo­ne jest w pół­noc­nej czę­ści kraju, w cen­trum Ba­se­nu Pa­ry­skie­go, nad Sek­wa­ną. Sta­no­wi cen­trum po­li­tycz­ne, eko­no­micz­ne i kul­tu­ral­ne kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paryżanin

miesz­ka­niec Pa­ry­ża


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ry­ża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paryżanka

1. dawna długa igła uży­wa­na przez mo­dyst­ki przy ro­bie­niu ka­pe­lu­szy;
2. bez­kon­tak­to­wa od­mia­na rugby;
3. od­mia­na gru­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ry­ża


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paryżewo

ek­spre­syw­nie: Paryż


Pa­ry­że­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako fol­wark Pa­ry­że­wo na­le­ża­ła do wsi mniej­szych w ów­czes­nym po­wie­cie bu­kow­skim, który dzie­lił się na czte­ry okrę­gi (bu­kow­ski, gro­dzi­ski, lu­to­myśl­ski oraz lwow­kow­ski).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parzacz

pra­cow­nik ma­sar­ni zaj­mu­ją­cy się pa­rze­niem węd­lin


Źródła:

SJP.pl

Parzelnia

po­mie­szcze­nie do wstęp­nej obrób­ki drew­nia­nych belek, w któ­rym znaj­du­je się sy­stem urzą­dzeń wyt­wa­rza­ją­cych go­rą­cą parę, pod któ­rej dzia­ła­niem uzy­sku­je się wy­ma­ga­ną barwę drew­na


Źródła:

SJP.pl

Parzelniczy

wyt­wa­rza­ją­cy go­rą­cą parę


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) słu­żą­cy do wyt­wa­rza­nia go­rą­cej pary


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parzenica

1. jed­no­barw­ny lub ko­lo­ro­wy ozdob­ny haft na su­kien­nych spod­niach gó­ral­skich
2. drew­nia­na rzeź­bio­na forma w kształ­cie serca słu­żą­ca do wy­ci­ska­nia serów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. cha­rak­te­ry­stycz­ne haf­to­wa­ne zdo­bie­nie lu­do­wych gó­ral­skich spod­ni;


Pa­rze­ni­ca – stru­ga wy­pły­wa­ją­ca z Je­zio­ra Wie­lew­skie­go i ucho­dzą­ca do rzeki Nie­chwaszcz w po­łud­nio­wym re­gio­nie Ka­szub zwa­nym Za­bo­ra­mi. Stru­ga prze­pły­wa przez na­stę­pu­ją­ce je­zio­ra: Głu­chów­ko, Swat­ki, Ble­wiec, Łazy oraz Skąpe.

Pa­rze­ni­ca sta­no­wi szlak spły­wów ka­ja­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Parzeplin

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­rze­pli­no­wa­tych; gun­ne­ra, gu­ne­ra


Źródła:

SJP.pl

Parzeplinowate

o ce­chach pa­rze­pli­no­wa­tych, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­rze­pli­no­wa­tych


Pa­rze­pli­no­wa­te ("Gun­ne­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu pa­rze­pli­now­ców ("Gun­ne­ra­les"). Obej­mu­je jeden ro­dzaj – pa­rze­plin, znany też jako gun­ne­ra, gu­ne­ra ("Gun­ne­ra"). Na­le­żą do niego 63 ga­tun­ki. Są to by­li­ny kłą­czo­we wy­stę­pu­ją­ce głów­nie na pół­ku­li po­łud­nio­wej w pasie zwrot­ni­ko­wym (w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nie cie­płym) w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, Afry­ce, Nowej Ze­lan­dii, Tas­ma­nii i Oce­a­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parzeplinowaty

o ce­chach pa­rze­pli­no­wa­tych, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­rze­pli­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Parzno

Parz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kluki. Leży 8 km na pół­noc­ny za­chód od Beł­cha­to­wa.

W skład so­łect­wa "Parz­no" wcho­dzą takę osady Laski i Le­si­sko.


Źródła:

Wikipedia

Parzonka

go­to­wa­na trawa z otrę­ba­mi


Źródła:

SJP.pl

Parzony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się parzy na parze


Źródła:

Wiktionary

Parzucha

1. zmie­lo­na kawa za­la­na wrząt­kiem; fu­sia­ra, kawa po tu­rec­ku
2. w gwa­rze poz­nań­skiej - zupa z ka­pu­sty go­to­wa­nej na słod­ko; ka­pu­śniak


Źródła:

SJP.pl

Parzuchowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parzybroda

1. po­tra­wa z du­szo­nej słod­kiej ka­pu­sty z do­dat­kiem kar­to­fli
2. ka­pu­sta fa­sze­ro­wa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ka­pu­śniak (zupa)

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. wło­ska ka­pu­sta ugo­to­wa­na na słod­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parzych

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Parzydełko

u róż­nych zwie­rząt (np. ja­mo­chło­nów) na­rząd wy­dzie­la­ją­cy pa­ra­li­żu­ją­cą sub­stan­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sensu stric­to: zool. or­ga­nel­lum obron­ne wew­nątrz ko­mór­ki pa­rzy­deł­ko­wej w po­sta­ci kap­suł­ki (ba­niecz­ki) z na­wi­nię­tą nicią, wy­stę­pu­ją­ce u zwie­rząt z typu pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria)

 (1.2) zool. wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka wy­stę­pu­ją­ca u zwie­rząt z typu pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria), słu­żą­ca do obro­ny i ataku

 (1.3) zool. spe­cy­ficz­ny organ za­czep­no-obron­ny u zwie­rząt z typu pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria); apa­rat pa­rzą­cy

 (1.4) zdrobn. od pa­rzy­dło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parzydełkowce

typ wod­nych, dwu­war­stwo­wych zwie­rząt tkan­ko­wych o pro­mie­ni­stej sy­me­trii ciała


Pa­rzy­deł­kow­ce (Cni­da­ria, z "knide" „po­krzy­wa”) – typ dwu­war­stwo­wych, wod­nych, osia­dłych lub pły­wa­ją­cych zwie­rząt tkan­ko­wych o pro­mie­ni­stej sy­me­trii ciała (Ra­dia­ta), cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się obec­no­ścią kni­do­bla­stów, z któ­rych pow­sta­ją ko­mór­ki pa­rzy­deł­ko­we na­zy­wa­ne kni­da­mi, stąd na­u­ko­wa nazwa typu Cni­da­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parzydełkowiec

wodne zwie­rzę bez­krę­go­we, któ­re­go jed­nym ze spo­so­bów obro­ny i zdo­by­wa­nia po­ży­wie­nia jest pa­ra­li­żo­wa­nie ofia­ry przy po­mo­cy pa­rzy­deł­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel typu pa­rzy­deł­kow­ców, tj. wod­nych or­ga­niz­mów po­sia­da­ją­cych spe­cjal­ne ko­mór­ki pa­rzą­ce słu­żą­ce do obro­ny i zdo­by­wa­nia po­kar­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parzydełkowy

przy­miot­nik od: pa­rzy­deł­ko; speł­nia­ją­cy funk­cję pa­rzy­deł­ka, wy­glą­da­ją­cy jak pa­rzy­deł­ko, przy­po­mi­na­ją­cy je lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­rzy­deł­kiem, do­ty­czą­cy pa­rzy­deł­ka, wy­glą­da­ją­cy jak pa­rzy­deł­ko, przy­po­mi­na­ją­cy je lub speł­nia­ją­cy jego funk­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parzydło

wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na o pie­rza­stych li­ściach i kre­mo­wych lub po­ma­rań­czo­wych kwia­tach ze­bra­nych w pęki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. tru­ją­ca ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


Pa­rzy­dło ("Arun­cus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go w jego obrę­bie wy­róż­nia­ny jest tylko jeden ga­tu­nek ("A. dio­i­cus") lub trzy do sze­ściu. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je stre­fę umiar­ko­wa­ną Ame­ry­ki pół­noc­nej i Eu­raz­ji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parzygnat

żar­to­bli­wie o kiep­skim ku­cha­rzu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard­li­wie o ku­cha­rzu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parzynów

Pa­rzy­nów ( Hed­wigs­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Ko­by­la Góra.

W la­tach 1954–1958 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pa­rzy­nów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ko­by­la­gó­ra.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Parzysta

łyż­wiarz star­tu­ją­cy w kon­kur­sie jazdy pa­ra­mi


Źródła:

SJP.pl

Parzystoczłonowe

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­rzy­stocz­ło­no­wych, ty­po­wy dla pa­rzy­stocz­ło­no­wych


Źródła:

SJP.pl

Parzystoczłonowość

cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca głów­nie ską­po­szcze­ty z rzędu pa­rzy­stocz­ło­no­wych, odz­na­cza­ją­ca się bu­do­wą z kilku czło­nów, któ­rych licz­ba jest pa­rzy­sta


Źródła:

SJP.pl

Parzystoczłonowy

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­rzy­stocz­ło­no­wych, ty­po­wy dla pa­rzy­stocz­ło­no­wych


Źródła:

SJP.pl

Parzystokopytne

rząd ssa­ków ło­ży­sko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­tio­dac­ty­la|Owen|ref=tak., rząd ssa­ków ło­ży­sko­wych, po­sia­da­ją­cych dwa wy­raź­nie więk­sze palce – trze­ci i czwar­ty – za­koń­czo­ne ra­ci­ca­mi;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|pa­rzy­sto­ko­pyt­ny.


Pa­rzy­sto­ko­pyt­ne (Ar­tio­dac­ty­la) – rząd ssa­ków ło­ży­sko­wych z na­drzę­du La­u­ra­siat­he­ria w obrę­bie ma­gnor­do Bo­re­o­e­ut­he­ria, po­sia­da­ją­cych (oprócz wa­le­ni) dwa wy­raź­nie więk­sze palce – trze­ci i czwar­ty – za­koń­czo­ne ra­ci­ca­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parzystokopytny

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, ty­po­wy dla pa­rzy­sto­ko­pyt­nych


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zool. ma­ją­cy pa­rzy­stą licz­bę pal­ców zwień­czo­nych ko­py­ta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parzystopierzasty

z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­cy li­ście gro­cho­drze­wu po­spo­li­cie na­zy­wa­ne­go aka­cją, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla liści tego drze­wa


Źródła:

SJP.pl

Parzystość

po­dziel­ność przez dwa, wy­stę­po­wa­nie w licz­bie pa­rzy­stej, pa­ra­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. cecha liczb cał­ko­wi­tych, po­dziel­nych przez dwa bez resz­ty;

 (1.2) mat. cecha funk­cji za­cho­wu­ją­cych sy­me­trię wzglę­dem znaku ar­gu­men­tu;

 (1.3) mat. cecha per­mu­ta­cji, któ­rej licz­ba in­wer­sji jest pa­rzy­sta;

 (1.4) fiz. włas­ność zmia­ny znaku funk­cji fa­lo­wej lub pola kwan­to­we­go przy zmia­nie znaku jed­ne­go z jej ar­gu­men­tów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parzysty

1. po­dziel­ny przez dwa
2. wy­stę­pu­ją­cy pa­ra­mi


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­stę­pu­je w parze

 (1.2) mat. po­dziel­ny przez dwa;

 (1.3) mat. o funk­cji: sy­me­trycz­ny wzglę­dem zmia­ny znaku ar­gu­men­tu;

 (1.4) mat. o per­mu­ta­cji: ma­ją­cy pa­rzy­stą (1.2) licz­bę in­wer­sji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parzyszek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parzyć

1. wy­wo­ły­wać ból swoim go­rą­cem; piec, palić;
2. wy­wo­ły­wać ból i po­draż­nie­nie skóry jak przy dot­knię­ciu czymś go­rą­cym;
3. myć pro­duk­ty spo­żyw­cze w go­rą­cej wo­dzie;
4. za­le­wać wrząt­kiem, aby otrzy­mać napój;
5. pa­rzyć się - łą­czyć się w pary na czas godów


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­rzyć)

 (1.1) być od­czu­wa­nym jako go­rą­ce

 (1.2) kulin. pod­da­wać coś dzia­ła­niu wrząt­ku lub go­rą­cej wody

 (1.3) kulin. otrzy­my­wać napar po za­la­niu wrząt­kiem, za­le­wać coś wrząt­kiem

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pa­rzyć)

 (2.1) po­draż­niać skórę po­dob­nie jak coś go­rą­ce­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­rzyć się

 (3.1) od­czu­wać ból po dot­knię­ciu cze­goś go­rą­ce­go

 (3.2) o zwie­rzę­tach: łą­czyć się w pary w okre­sie go­do­wym, ko­pu­lo­wać

 (3.3) o zio­łach, her­ba­cie: pod­le­gać pa­rze­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parząco

1. po­wo­du­jąc pie­cze­nie, ból;
2. wy­wo­łu­jąc po­draż­nie­nie skóry;
3. wy­wo­łu­jąc nie­przy­jem­ne wspom­nie­nia, od­czu­cia


Źródła:

SJP.pl

Parzęchlin

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny pa­rzęch­li­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Parzęchlinowate

ro­dzi­na mchów


Źródła:

SJP.pl

Parzęczew

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


Pa­rzę­czew – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Pa­rzę­czew.

Pa­rzę­czew uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1421 roku. Zo­stał po­zba­wio­ny praw miej­skich 31 maja 1870 i włą­czo­ny do gminy Pia­sko­wi­ce w po­wie­cie łę­czyc­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Parzęczewianin

miesz­ka­niec Pa­rzę­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Parzęczewianka

miesz­kan­ka Pa­rzę­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Parzęczewo

Pa­rzę­cze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Ka­mie­niec. Około 4 km na po­łud­nie od wsi prze­pły­wa Pół­noc­ny Kanał Obry.


Źródła:

Wikipedia

Parzęczewski

przy­miot­nik od: Pa­rzę­czew


Źródła:

SJP.pl

Parów

do­li­na przeksz­tał­co­na z wą­wo­zu, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pła­skim dnem i stro­my­mi zbo­cza­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wąska, pła­sko­den­na do­li­na o nie­zbyt stro­mych, naj­czę­ściej po­ro­śnię­tych zbo­czach;


Parów – ro­dzaj małej, su­chej do­li­ny o pła­skim dnie i na­chy­lo­nych zbo­czach. Pow­sta­je po­przez prze­o­bra­że­nie wą­wo­zu pod­czas eroz­ji. Wy­peł­nia się wodą po in­ten­syw­nych de­szczach. Od wą­wo­zu różni się mniej stro­my­mi zbo­cza­mi po­kry­ty­mi ro­ślin­no­ścią.

Słowa "ar­ro­yo", uży­wa­ne­go rów­nież we współ­czes­nym ję­zy­ku an­giel­skim na okre­śle­nie pa­ro­wu, użyli po raz pier­wszy Hisz­pa­nie w roku 775, w od­nie­sie­niu do ko­ry­ta rzecz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parówa

1. zgru­bie­nie od: pa­rów­ka (ro­dzaj węd­li­ny);
2. po­tocz­nie: upal­na po­go­da;
3. mło­dzie­żo­wo: brzyd­ka osoba; pa­szczur, pasz­tet


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od pa­rów­ka

 (1.2) pot. spoż. gruba, duża pa­rów­ka

 (1.3) pot. du­cho­ta, upał, go­rą­ce, dusz­ne po­wie­trze

 (1.4) wulg. gwara. prze­stęp­cza: bier­ny ho­mo­sek­su­a­li­sta

 (1.5) wulg. gwara. prze­stęp­cza: pro­sty­tut­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paróweczka

zdrob­nie­nie od: pa­rów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pa­rów­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paróweczkowy

→ pa­ró­wecz­ka


Patrz:paróweczka

Źródła:

SJP.pl

Parówka

1. po­mie­szcze­nie do ką­pie­li w parze; łaź­nia pa­ro­wa
2. ką­piel pa­ro­wa
3. cien­ka kieł­ba­ska z mie­lo­ne­go mięsa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. tania kieł­ba­sa z prze­mie­lo­nej masy mięs­no-kost­no-tłu­szczo­wej, spo­ży­wa­na zwy­kle na go­rą­co;

 (1.2) kos­met. za­bieg kos­me­tycz­ny lub lecz­ni­czy z uży­ciem pary wod­nej;

 (1.3) pot. go­rą­ca i parna at­mos­fe­ra w ja­kimś miej­scu


Pa­rów­ka – węd­li­na drob­no mie­lo­na, nietr­wa­ła. Czę­sto spo­ży­wa­na w po­sta­ci hot doga, za­pie­ka­na w cie­ście lub go­to­wa­na i spo­ży­wa­na z do­dat­ka­mi, ta­ki­mi jak musz­tar­da, ma­jo­nez lub ke­czup.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Parówkowa

po­tocz­nie: kieł­ba­sa pa­rów­ko­wa


Patrz:parówka

Źródła:

SJP.pl

Parówkowy

→ pa­rów­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­rów­ka­mi, do­ty­czą­cy pa­ró­wek


Patrz:parówka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parówkożerca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. ktoś, kto z upo­do­ba­niem jada pa­rów­ki


Źródła:

Wiktionary

Parądzice

Pa­rą­dzi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce, około 17 km. na pół­noc­ny wschód od Pod­dę­bic.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku.


Źródła:

Wikipedia

Parę

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny od­po­wia­da­ją­cy licz­bie od dwóch do dzie­wię­ciu; kilka


li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) kilka; nie­wiel­ka licz­ba cze­goś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) B. lp. od: para


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Parędziesiąt

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­bę w prze­dzia­le od 20 do 99; kil­ka­dzie­siąt, ileś­dzie­siąt


Źródła:

SJP.pl

Parękroć

parę, kilka razy


Źródła:

SJP.pl

Paręnaście

li­czeb­nik okre­śla­ją­cy licz­bę więk­szą od dzie­się­ciu a mniej­szą od dwu­dzie­stu; kil­ka­na­ście


li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) oz­na­cze­nie w spo­sób nie­o­kre­ślo­ny licz­by od je­de­na­stu do dzie­więt­na­stu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paręset

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy w spo­sób przy­bli­żo­ny licz­bę w prze­dzia­le od 200 do 999; ileś­set, kil­ka­set


li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) zob. kil­ka­set.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paręsetkilogramowy

1. wa­żą­cy pa­rę­set ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na pa­rę­set ki­lo­gra­mów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Paręsetkilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pa­ru­set ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy pa­rę­set ki­lo­me­trów


Źródła:

SJP.pl

Pas

1. prze­no­śnie: re­zy­gna­cja z dal­sze­go udzia­łu w czymś;
2. lek prze­ciw­gruź­li­czy; PAS


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część ubio­ru słu­żą­ca do trzy­ma­nia spod­ni, ko­szu­li itp. bli­sko ciała, zwy­kle unie­moż­li­wia­jąc im zsu­nię­cie się;

 (1.2) długi rząd cze­goś

 (1.3) techn. część ma­szy­ny, zbli­żo­na wy­glą­dem do pasa (1.1), słu­żą­ca do prze­no­sze­nia ruchu obro­to­we­go na duże od­le­gło­ści

 (1.4) mot. wy­dzie­lo­na część jezd­ni, przez­na­czo­na do jazdy po­ja­zdów w jed­nym kie­run­ku i ze zbli­żo­ną pręd­ko­ścią; długa droga;

 (1.5) miej­sce wokół ciała wzdłuż bio­der, gdzie nosi się pas (1.1)

 (1.6) geom. zbiór punk­tów mię­dzy dwie­ma rów­no­le­gły­mi pro­sty­mi bądź pła­szczyz­na­mi, wraz z nimi sa­my­mi

 (1.7) sze­ro­ka linia na de­se­niu

 (1.8) lotn. zob. pas star­to­wy.

 (1.9) mot. lotn. zob. pasy.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) cho­re­ogr. krok ba­le­to­wy, sko­dy­fi­ko­wa­ny układ kro­ków;

 (2.2) sport. w szer­mier­ce: wy­su­nię­cie lewej nogi przed prawą

 (2.3) karc. re­zy­gna­cja z li­cy­ta­cji w grach kar­cia­nych;

 (2.4) przen. re­zy­gna­cja z ja­kiejś czyn­no­ści

wy­krzy­knik

 (3.1) karc. odzyw­ka li­cy­ta­cyj­na w bry­dżu oz­na­cza­ją­ca brak zgła­sza­nia włas­ne­go ko­lo­ru


Pas – długi, wąski ka­wa­łek skóry, tka­ni­ny lub in­ne­go ma­te­ria­łu. Zaz­wy­czaj słu­żą­cy do przy­trzy­my­wa­nia spod­ni, ko­szu­li itp. bli­sko ciała, ale nie­kie­dy peł­nią­cy też funk­cję czy­sto ozdob­ną. Zwy­kle za­pi­na­ny jest na sprzącz­kę i przy­trzy­my­wa­ny szluf­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasadena

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­li­for­nii;

 (1.2) geogr. mia­sto w Tek­sa­sie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasadeński

→ Pa­sa­de­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­sa­de­ną, do­ty­czą­cy Pa­sa­de­ny


Patrz:Pasadena

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasalicyl

jedna z soli kwasu sa­li­cy­lo­we­go, bę­dą­ca be­zbarw­ną lub bia­ła­wą, kry­sta­licz­ną sub­stan­cją sto­so­wa­ną jako za­mien­nik sa­li­cy­lu w lecz­nict­wie


Źródła:

SJP.pl

Pasaman

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. pa­sa­mon


Źródła:

Wiktionary

Pasamon

1. wyrób w for­mie taśmy słu­żą­cy do ob­szy­wa­nia brze­gów ubrań, obić, de­ko­ra­cji;
2. daw­niej: li­be­ria


Źródła:

SJP.pl

Pasamonictwo

rze­mio­sło szmu­kle­rza; szmu­kler­stwo, pa­sa­mon­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Pasamoniczka

→ pa­sa­mo­nik


Patrz:pasamonik

Źródła:

SJP.pl

Pasamonik

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pa­sa­mon; szmu­klerz, pa­sa­mon­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ra­bia­niem pasów, ga­lo­nów, frędz­li, taśm itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasamonika

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pa­sa­mon; szmu­klerz, pa­sa­mon­nik


Źródła:

SJP.pl

Pasamonnictwo

rze­mio­sło szmu­kle­rza; szmu­kler­stwo, pa­sa­mo­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Pasamonnik

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pa­sa­mon; szmu­klerz, pa­sa­mo­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wyt­wór­ca pa­sa­mo­nów, ga­lo­nów i la­mó­wek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasamoński

→ pa­sa­mon, → pa­sa­mo­nik


Patrz:pasamon, → pasamonik

Źródła:

SJP.pl

Pasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pasać.


Źródła:

Wiktionary

Pasasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; skręt pod­czas ku­ca­nia z dłoń­mi po­łą­czo­ny­mi na ple­cy­e­cach


Źródła:

Wiktionary

Pasat

typ sta­łe­go wia­tru stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. geogr. stały, cie­pły wiatr wie­ją­cy w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w kie­run­ku rów­ni­ka;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) mot. pot. model sa­mo­cho­du oso­bo­we­go nie­miec­kiej marki Volks­wa­gen;


Pasat (hol. "pas­sa­at") – stały, cie­pły wiatr o umiar­ko­wa­nej sile (3-4°B), wie­ją­cy w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w kie­run­ku rów­ni­ka mię­dzy 35° sze­ro­ko­ści pół­noc­nej i 35° sze­ro­ko­ści po­łud­nio­wej. Miał duże zna­cze­nie w epoce ża­glow­ców.

Na pół­ku­li pół­noc­nej pasat wieje z kie­run­ku NE, a na po­łud­nio­wej z SE, zgod­nie z dzia­ła­niem siły Co­rio­li­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasatowy

przy­miot­nik od: pasat; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sta­łe­go wia­tru stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, zwią­za­ny z tym wia­trem


Źródła:

SJP.pl

Pasawa

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-wschod­nich Niem­czech, w Ba­wa­rii, bez­poś­red­nio przy gra­ni­cy z Au­strią;


Pa­sa­wa (niem. "Pas­sau", łac. "Ca­stra Ba­ta­via", czes. "Pasov") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-wschod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Dolna Ba­wa­ria, w re­gio­nie Donau-Wald, sie­dzi­ba po­wia­tu Pa­sa­wa. Leży bez­poś­red­nio przy gra­ni­cy z Au­strią. Liczy 49 454 miesz­kań­ców (31.12.2013) i jest waż­nym oś­rod­kiem go­spo­dar­czym, kul­tu­ral­nym, ad­mi­ni­stra­cyj­nym i tu­ry­stycz­nym, wę­złem ko­mu­ni­ka­cyj­nym oraz sie­dzi­bą uni­wer­sy­te­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasawczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­sa­wy, ktoś po­cho­dzą­cy z Pa­sa­wy


Źródła:

Wiktionary

Pasawski

przy­miot­nik od: Pa­sa­wa, mia­sto w Niem­czech


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­sa­wą, do­ty­czą­cy Pa­sa­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasać

pil­no­wać pa­są­cych się kóz, owiec, bydła itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) paść zwie­rzę­ta co pe­wien czas, wiele razy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pasać się

 (2.1) ko­rzy­stać wie­lo­krot­nie z pa­stwi­ska, jeść tam trawę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasaż

1. przej­ście mię­dzy bu­dyn­ka­mi, uli­ca­mi, ga­le­ria­mi, czę­sto kryte szkla­nym da­chem;
2. w mu­zy­ce: szyb­ko na­stę­pu­ją­ce po sobie dźwię­ki; bie­gnik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. przej­ście na po­zio­mie chod­ni­ka, które łączy bu­dyn­ki lub ulice, przy­kry­te da­chem, czę­sto szkla­nym, czę­sto z wej­ścia­mi do skle­pów;

 (1.2) muz. sze­reg szyb­ko na­stę­pu­ją­cych po sobie dźwię­ków gra­nych lub śpie­wa­nych w opar­ciu o ro­zło­żo­ny akord;

 (1.3) jeźdz. ele­ment ujeż­dże­nia, w któ­rym koń jadąc mia­ro­wym kłu­sem, unosi wy­so­ko nogi i na mo­ment za­trzy­mu­je je w po­wie­trzu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasażer

osoba ko­rzy­sta­ją­ca z ja­kie­goś środ­ka lo­ko­mo­cji i nie­kie­ru­ją­ca nim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­dró­żu­ją­ca, ale nie kie­ru­ją­ca po­ja­zdem


Pa­sa­żer – osoba ko­rzy­sta­ją­ca ze środ­ka tran­spor­tu, która nie kie­ru­je po­ja­zdem. Pa­sa­że­rem jest za­rów­no osoba, która je­dzie pu­blicz­nym środ­kiem tran­spor­tu (np. metra), jak i np. sa­mo­cho­du.

Pa­sa­żer ko­le­jo­wy – osoba po­dró­żu­ją­ca po­cią­giem lub znaj­du­ją­ca się na te­re­nie ko­le­jo­wym przed roz­po­czę­ciem po­dró­ży po­cią­giem lub po jej za­koń­cze­niu, z wy­łą­cze­niem człon­ków ob­słu­gi po­cią­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasażerka

ko­bie­ta ko­rzy­sta­ją­ca z ja­kie­goś środ­ka lo­ko­mo­cji i nie­kie­ru­ją­ca nim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca, ale nie kie­ru­ją­ca po­ja­zdem


Pa­sa­żer­ka – czar­no-biały pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1963 roku w re­ży­se­rii An­drze­ja Munka, zmon­to­wa­ny przez Wi­tol­da Le­sie­wi­cza.

Film jest adap­ta­cją słu­cho­wi­ska Zofii Pos­mysz "Pa­sa­żer­ka z ka­bi­ny 45" z 1959 oraz póź­niej­sze­go wi­do­wi­ska te­le­wi­zyj­ne­go z 1960 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasażerokilometr

jed­nost­ka sto­so­wa­na w prze­woź­nict­wie, tran­spor­cie pa­sa­żer­skim, bę­dą­ca ilo­czy­nem licz­by pa­sa­że­rów na danej tra­sie i dłu­go­ści tej trasy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­so­wa­na w tran­spor­cie pa­sa­żer­skim jed­nost­ka miary pracy prze­wo­zo­wej bę­dą­ca ilo­czy­nem ilo­ści prze­wie­zio­nych pa­sa­że­rów i po­ko­na­nej przez nich od­le­gło­ści;


Pa­sa­że­ro­ki­lo­metr ("paskm", "pkm"; ang.: "pass·km=pas­sen­ger·ki­lo­me­tre") – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary wy­ra­ża­ją­ca pracę prze­wo­zo­wą wy­ko­na­ną przy prze­wo­zie osób tran­spor­tem pa­sa­żer­skim. 1 pa­sa­że­ro­ki­lo­metr oz­na­cza prze­wóz 1 pa­sa­że­ra na od­le­głość jed­ne­go ki­lo­me­tra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasażerski

zwią­za­ny z pa­sa­że­ra­mi, do­ty­czą­cy pa­sa­że­rów (np. ruch pa­sa­żer­ski, sta­tek pa­sa­żer­ski)


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który służy do prze­wo­zu pa­sa­że­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasażować

prze­szcze­piać wie­lo­krot­nie bak­te­rie z jed­nej po­żyw­ki na drugą lub z ja­kie­goś or­ga­niz­mu na inny w celu zmia­ny cech ko­lo­nii tych bak­te­rii


Źródła:

SJP.pl

Pasażowy

przy­miot­nik od: pasaż; znaj­du­ją­cy się w pa­sa­żu, bę­dą­cy w pa­sa­żu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niego lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pasażyk

zdrob­nie­nie od: pasaż


Źródła:

SJP.pl

Pascal

[czy­taj: pa­skal]
1. imię fran­cu­skie;
2. naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Bla­i­se (a. Bła­żej) Pa­scal (1623-62), fran­cu­ski fi­lo­zof, ma­te­ma­tyk, fizyk i pi­sarz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pascalowski

[czy­taj: pa­ska­low­ski] taki jak u Pa­sca­la, wła­ści­wy Pa­sca­lo­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­sca­la itp.


Źródła:

SJP.pl

Pascha

danie wiel­ka­noc­ne z sera, jaj, masła i ro­dzyn­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żyd. uro­czy­sta ko­la­cja spo­ży­wa­na przez Żydów w pier­wszy dzień Pas­chy

 (1.2) etn. kulin. spoż. tra­dy­cyj­na po­tra­wa wiel­ka­noc­na, po­da­wa­na zaz­wy­czaj w po­sta­ci ścię­tej pi­ra­mid­ki ozdo­bio­nej ro­dzyn­ka­mi i skór­ką po­ma­rań­czo­wą;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paschalik

nie­wiel­ka świe­ca wiel­ka­noc­na


Źródła:

SJP.pl

Paschalis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Pas­cha­lis – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, na­stęp­nie ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce­go Wiel­ka­noc. Wy­wo­dzi się od ara­mej­skie­go, słowa „pas­cha” lub też he­braj­skie­go "Pe­sach" oz­na­cza­ją­ce­go ży­dow­skie świę­to wyj­ścia, upa­mięt­nia­ją­ce opu­szcze­nie Egip­tu i po­czą­tek drogi do Ziemi Obie­ca­nej, także przy­pa­da­ją­ce­go w znaną już wcze­śniej Pas­chę. Pas­cha­lis jest pol­skim od­po­wied­ni­kiem fran­cu­skie­go imie­nia "Pa­scal".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paschalny

przy­miot­nik od: Pas­cha; ty­po­wy dla ju­da­i­stycz­ne­go świę­ta ob­cho­dzo­ne­go w pier­wszą nie­dzie­lę po wio­sen­nej pełni Księ­ży­ca, zwią­za­ny z tym świę­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pas­chą, do­ty­czą­cy Pas­chy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paschalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paschazjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

Wiktionary

Paschazy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Pas­cha­zy, rów­nież Pas­chaz­jusz – zla­ty­ni­zo­wa­ne mę­skie imię (łac. "Pas­cha­sius" od wy­ra­zu "pas­cha"), po­cho­dze­nia he­braj­skie­go od wy­ra­zu Pe­sach ("pas­cha").

Ha­gio­gra­fia wy­mie­nia sze­ściu świę­tych o tym imie­niu, m.in. Pas­chaz­ju­sza-Hi­ber­nu­sa (wspom­nie­nie 22 marca) i Pas­cha­ze­go wspo­mi­na­ne­go 13 li­sto­pa­da w gru­pie mę­czen­ni­ków afry­kań­skich.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paschał

w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim - duża świe­ca za­pa­la­na pod­czas na­bo­żeństw wiel­ka­noc­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. świe­ca poś­wię­co­na w Wi­gi­lię Pas­chal­ną z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi grec­ki­mi li­te­ra­mi Α i Ω (alfa i omega);


Pas­chał (łac. "ce­re­us pas­cha­lis", do­słow­nie „świe­ca wiel­ka­noc­na”) – w ka­to­li­cyz­mie: duża świe­ca z wosku pszcze­le­go (gdzie­nieg­dzie bie­lo­ne­go) uży­wa­na w li­tur­gii, sym­bo­li­zu­ją­ca Chry­stu­sa Zmart­wychw­sta­łe­go.

Świe­ca pas­chal­na za­pa­la­na jest pod­czas Eu­cha­ry­stii i Li­tur­gii Go­dzin w cza­sie ca­łe­go okre­su wiel­ka­noc­ne­go, a poza nim pod­czas spra­wo­wa­nia chrztu i od­pra­wia­nia po­grze­bu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paseczek

zdrob­nie­nie od: pasek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały, cien­ki pasek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paseczkowy

→ pa­se­czek


Patrz:paseczek

Źródła:

SJP.pl

Pasecznik

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Paseista

osoba dba­ją­ca o tra­dy­cje, przy­wią­za­na do tra­dy­cji, tra­dy­cyj­nych oby­cza­jów lub wzor­ców


Źródła:

SJP.pl

Paseistka

→ pa­se­i­sta


Patrz:paseista

Źródła:

SJP.pl

Paseistyczny

przy­miot­nik od: pa­se­izm; wy­ni­ka­ją­cy z dba­ło­ści o tra­dy­cje, przy­wią­za­nia do tra­dy­cji, tra­dy­cyj­nych oby­cza­jów, wzor­ców


Źródła:

SJP.pl

Paseizm

dba­łość o tra­dy­cje, przy­wią­za­nie do tra­dy­cji, tra­dy­cyj­nych oby­cza­jów lub wzor­ców, a także kie­ru­nek w sztu­ce bę­dą­cy wy­ni­kiem ta­kie­go przy­wią­za­nia


Źródła:

SJP.pl

Pasek

mały pas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lekki i wąski pas na bio­drach lub w talii no­szo­ny w ce­lach ozdob­nych lub dla przy­trzy­ma­nia odzie­ży, także do no­sze­nia ze­gar­ka, ba­ga­żu itp.

 (1.2) jedna z na­szy­wek na ele­men­tach mun­du­ru słu­żą­ca do okre­śla­nia rangi

 (1.3) taśma uży­wa­na do mo­co­wa­nia, łą­cze­nia cze­goś

 (1.4) pas bę­dą­cy wą­skim wy­cin­kiem po­wierzch­ni

 (1.5) wąska część cze­goś

 (1.6) wąska linia w de­se­niu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasemko

pewna licz­ba nici, włó­kien lub wło­sów przy­le­ga­ją­cych do sie­bie rów­no­le­gle, naj­czę­ściej także wy­róż­nia­ją­cych się od ca­ło­ści ko­lo­rem, po­ły­skiem lub wiel­ko­ścią


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od pasmo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasemkowy

→ pa­sem­ko


Patrz:pasemko

Źródła:

SJP.pl

Paseo

1. w Hisz­pa­nii:
a) aleja, bul­war, pro­me­na­da;
b) spa­cer po takim miej­scu;
2. w kor­ri­dzie: uro­czy­ste wej­ście za­pa­śni­ków


Źródła:

SJP.pl

Paser

osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem skra­dzio­ny­mi to­wa­ra­mi lub na­by­wa­niem ich w celu ods­prze­da­ży


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba hand­lu­ją­ca kra­dzio­ny­mi rze­cza­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) po­ligr. po­moc­ni­czy znak mon­ta­żo­wy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paserka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pa­ser­stwem, na­by­wa­niem albo prze­cho­wy­wa­niem skra­dzio­nych wcze­śniej dóbr ma­te­rial­nych;
2. po­tocz­ne okre­śle­nie na pa­ser­stwo


Źródła:

SJP.pl

Paserski

przy­miot­nik od: pa­ser­stwo; zwią­za­ny z obro­tem rze­cza­mi skra­dzio­ny­mi, ich sku­pem, sprze­da­żą oraz prze­cho­wy­wa­niem, od­no­szą­cy się do osób tak dzia­ła­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Paserstwo

zaj­mo­wa­nie się obro­tem rze­cza­mi skra­dzio­ny­mi, ich sku­pem, sprze­da­żą oraz prze­cho­wy­wa­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na sku­pie, prze­cho­wy­wa­niu lub sprze­da­ży rze­czy kra­dzio­nych;


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Pa­ser­stwo – za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na na­by­ciu rze­czy uzy­ska­nej za po­mo­cą czynu za­bro­nio­ne­go (naj­czę­ściej kra­dzie­ży) lub udzie­le­niu innej oso­bie po­mo­cy do jej zby­cia albo na przy­ję­ciu tej rze­czy lub po­mo­cy w jej ukry­ciu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pasiaczek

zdrob­nie­nie od: pa­siak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­siak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasiak

1. lu­do­wa tka­ni­na w pasy lub wyrób z tej tka­ni­ny
2. strój więź­niów hit­le­row­skich obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych
3. pa­siak na­ru­dziak - rzad­ki motyl dzien­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ubiór ze wzo­rem w po­przecz­ne paski

 (1.2) włók. lu­do­wy wyrób tkac­ki o pa­sia­stym róż­no­barw­nym de­se­niu i o róż­no­ra­kim wy­ko­rzy­sta­niu (na­rzu­ty, chod­ni­ki, derki, za­pa­ski, spód­ni­ce)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. pot. warch­lak dzika o pa­sia­stym uma­szcze­niu


Pa­siak – ubiór więź­nia, skła­da­ją­cy się ze spod­ni i kurt­ki uszy­tych z ma­te­ria­łu w pio­no­we (naj­czę­ściej), sze­ro­kie pasy na prze­mian jasne i ciem­ne (na przy­kład biało-czar­ne), jak w ty­po­wej pi­ża­mie. Do tego ze­sta­wu cza­sa­mi do­łą­cza­na była czap­ka z iden­tycz­ne­go ma­te­ria­łu. Ten spo­sób ubie­ra­nia więź­niów utrud­nia im uciecz­kę i „wmie­sza­nie się w tłum”, po­nie­waż w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej i ame­ry­kań­skiej ubra­nie takie odróż­nia się znacz­nie od po­wszech­nie no­szo­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasiastość

cecha cze­goś, co zo­sta­ło po­kry­te rów­no­le­gły­mi pa­sa­mi, naj­czę­ściej o od­mien­nych ko­lo­rach wy­stę­pu­ją­cych na prze­mian


Źródła:

SJP.pl

Pasiasty

po­kry­ty rów­no­le­gły­mi pa­sa­mi, naj­czę­ściej o od­mien­nych ko­lo­rach wy­stę­pu­ją­cych na prze­mian


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma deseń w pasy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasiatka

ubra­nie w paski, naj­czę­ściej ko­ja­rzo­ne z ubio­rem więź­niów i ska­zań­ców prze­by­wa­ją­cych w aresz­cie


Źródła:

SJP.pl

Pasiaty

przy­miot­nik

 (1.1) pa­sia­sty


Źródła:

Wiktionary

Pasibrzuch

osoba my­ślą­ca je­dy­nie o je­dze­niu, ob­że­ra­ją­ca się oraz z na­tu­ry le­ni­wa, nies­kłon­na do pracy; ob­żar­ciuch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. le­ni­wy ob­żar­tuch, próż­nia­czy dar­moz­jad


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasibrzuchowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­si­brzu­cha, osoby cią­gle ob­że­ra­ją­cej się i z na­tu­ry le­ni­wej, od­no­szą­cy się do ta­kiej osoby


Źródła:

SJP.pl

Pasieczka

zdrob­nie­nie od: pa­sie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pa­sie­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasiecznictwo

ho­dow­la pszczół w pa­sie­kach lub bar­ciach oraz zyski przy­no­szo­ne przed pro­wa­dze­nie ta­kiej ho­dow­li; bart­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Pasieczniczka

→ pa­siecz­nik


Patrz:pasiecznik

Źródła:

SJP.pl

Pasiecznik

pszcze­larz zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą pszczół w bar­ciach, a póź­niej także w pa­sie­kach; bart­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pszcz. ho­dow­ca pszczół

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. pa­sie­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasiecznikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­siecz­ni­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Pasiecznikować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) daw. pszcz. być pa­siecz­ni­kiem, zaj­mo­wać się pa­sie­ką


Źródła:

Wiktionary

Pasieczny

przy­miot­nik od: pa­sie­ka; zwią­za­ny z ho­dow­lą pszczół w pa­sie­kach, od­no­szą­cy się do spo­so­bów tej ho­dow­li, osób zaj­mu­ją­cych się tą ho­dow­lą i ko­rzy­ści z niej pły­ną­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pszcze­larz

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do pa­sie­ki, zwią­za­ny z pa­sie­ką


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasieczysko

miej­sce, gdzie znaj­du­je się pa­sie­ka


Źródła:

SJP.pl

Pasieka

ule z pszczo­ła­mi; pa­siecz­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. teren z usta­wio­ny­mi ulami;

 (1.2) gwara. za­gro­da dla koni


Zo­bacz też: Pa­sie­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Pa­sie­ka – w pszcze­lar­stwie teren z usta­wio­ny­mi ulami. Jako pa­sie­kę okre­śla się też wszyst­kie ule da­ne­go wła­ści­cie­la – pszcze­la­rza, wraz z jego bu­dow­la­mi i urzą­dze­nia­mi pa­siecz­ny­mi, ułat­wia­ją­cy­mi pracę w pa­sie­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|paść.


Źródła:

Wiktionary

Pasierb

syn męża lub żony z po­przed­nie­go mał­żeń­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn męża lub żony po­cho­dzą­cy z wcze­śniej­sze­go mał­żeń­stwa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasierbek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pasierbica

córka męża lub żony z po­przed­nie­go mał­żeń­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka mał­żon­ka z in­ne­go mał­żeń­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasierbiec

Pa­sier­biec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pasierbiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pasierbowy

→ pa­sierb


Patrz:pasierb

Źródła:

SJP.pl

Pasierski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pasik

re­gio­nal­nie: pasek (do no­sze­nia na ubra­niu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. zdrobn. od pas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasikonik

nocny zie­lo­ny lub bru­nat­ny owad z dłu­gi­mi czuł­ka­mi, sil­nie ro­zbu­do­wa­ny­mi tyl­ny­mi od­nó­ża­mi umoż­li­wia­ją­cy­mi da­le­kie i wy­so­kie skoki, wy­da­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ne dźwię­ki; konik polny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. zwy­kle zie­lo­ny, skocz­ny owad;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasikonikowate

o ce­chach pa­si­ko­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych)


Pa­si­ko­ni­ko­wa­te (Tet­ti­go­nii­dae) – ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych, dłu­go­czuł­ko­wych (En­si­fe­ra).

Ro­dzi­na jest re­pre­zen­to­wa­na przez ponad 6800[] ga­tun­ków na całym świe­cie, gru­po­wa­nych w około 20 po­dro­dzi­nach, przy czym część sy­ste­ma­ty­ków niek­tó­re z tych po­dro­dzin, a nawet niż­sze tak­so­ny, trak­tu­je jako odręb­ne ro­dzi­ny (np. dłu­gos­krzyd­la­ko­wa­te, miecz­ni­ko­wa­te, na­drzew­ko­wa­te lub siod­lar­ko­wa­te). Wów­czas do pa­si­ko­ni­ko­wa­tych za­li­cza się około 900 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasikonikowaty

o ce­chach pa­si­ko­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych)


Źródła:

SJP.pl

Pasikoniszka

pa­si­ko­nisz­ka bia­ło­brzu­cha - ga­tu­nek ssaka z po­dro­dzi­ny no­wi­ków


Pa­si­ko­nisz­ka ("Ony­cho­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny no­wi­ków (Ne­o­to­mi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pasikoń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. od pa­si­ko­nik


Źródła:

Wiktionary

Pasikurowice

Pa­si­ku­ro­wi­ce ( Pasch­ker­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka.

Przez Pa­si­ku­ro­wi­ce bie­gnie linia ko­le­jo­wa nr 326 Wroc­ław Psie Pole – Wroc­ław Za­krzów – Trzeb­ni­ca.

Znaj­du­je się tu roz­dziel­cza sta­cja elek­tro­e­ner­ge­tycz­na 400/110 kV Kra­jo­we­go Sy­ste­mu Elek­tro­e­ner­ge­tycz­ne­go.


Źródła:

Wikipedia

Pasionka

po­tocz­ne okre­śle­nie na czyn­ność pil­no­wa­nia pa­są­ce­go się stada krów lub in­nych zwie­rząt stad­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pa­sa­nie bydła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasirb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pa­sierb


Źródła:

Wiktionary

Pasirbica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pa­sier­bi­ca


Źródła:

Wiktionary

Pasirzb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pa­sierb


Źródła:

Wiktionary

Pasirzbica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pa­sier­bi­ca


Źródła:

Wiktionary

Pasirzyt

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. dar­moz­jad, pa­so­żyt


Źródła:

Wiktionary

Pasisty

ma­ją­cy wzór w pasy; tkany, ma­lo­wa­ny w pasy; po­ro­śnię­ty sier­ścią w pasy; pa­sia­sty


Źródła:

SJP.pl

Pasiut

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pasiwum

stro­na bier­na cza­sow­ni­ka; pas­si­vum


Źródła:

SJP.pl

Pasić

mło­dzie­żo­wo: pasić komuś - pa­so­wać, od­po­wia­dać komuś


Pasić – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie dzie­sią­tym, w gmi­nie To­mis­lav­grad. W 2013 roku li­czy­ła 250 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Chor­wa­ci.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasja

1. za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, na­mięt­ność; także przed­miot tej na­mięt­no­ści
2. silne roz­gnie­wa­nie się, furia
3. wiel­ko­post­ne na­bo­żeń­stwo słu­żą­ce roz­pa­mię­ty­wa­niu męki Je­zu­sa
4. dzie­ło ar­ty­stycz­ne trak­tu­ją­ce o męce Je­zu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) silne za­in­te­re­so­wa­nia, za­mi­ło­wa­nie

 (1.2) rel. utwór ar­ty­stycz­ny lub przed­sta­wie­nie re­li­gij­ne opi­su­ją­cy mękę Je­zu­sa Chry­stu­sa

 (1.3) gniew


Pasja (łac. "pas­sio" – cier­pie­nie, męka) – frag­men­ty Ewan­ge­lii opo­wia­da­ją­ce o męce Pań­skiej – ostat­nich 12 go­dzi­nach życia Je­zu­sa Chry­stu­sa, od poj­ma­nia w Ogrój­cu do śmier­ci na krzy­żu na wzgó­rzu zwa­nym Gol­go­ta.

Jej roz­pa­mię­ty­wa­nie sta­no­wi treść na­bo­żeństw Drogi krzy­żo­wej i Gorz­kich żali oraz li­tur­gia Wiel­kie­go Ty­god­nia za­po­cząt­ko­wa­na je­szcze li­tur­gią Nie­dzie­li Pal­mo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasjami

1. za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, na­mięt­ność; także przed­miot tej na­mięt­no­ści
2. silne roz­gnie­wa­nie się, furia
3. wiel­ko­post­ne na­bo­żeń­stwo słu­żą­ce roz­pa­mię­ty­wa­niu męki Je­zu­sa
4. dzie­ło ar­ty­stycz­ne trak­tu­ją­ce o męce Je­zu­sa


Źródła:

SJP.pl

Pasjans

ro­zło­że­nie kart w okre­ślo­nym ukła­dzie i sta­ra­nie się od­kry­cia wszyst­kich kart wg ści­słych reguł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. ro­dzaj jed­no­o­so­bo­wej gry kar­cia­nej po­le­ga­ją­ca na ukła­da­niu w od­po­wied­ni spo­sób talii kart na stole;


Pa­sjans (z pa­tien­ce) – ukła­dan­ka kar­cia­na (gra kar­cia­na), zwana także sa­mot­ni­kiem ( so­li­ta­i­re) przy uży­ciu jed­nej, dwu lub rza­dziej więk­szej licz­by talii kart, zaz­wy­czaj dla jed­nej osoby, w celu uło­że­nia ich we­dług usta­lo­nych wcze­śniej reguł w okre­ślo­ne sek­wen­cje lub inne upo­rząd­ko­wa­ne ukła­dy, bez­poś­red­nio kar­ta­mi lub za po­mo­cą kart wir­tu­al­nych (pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasjansik

zdrob­nie­nie od: pa­sjans


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­sjans


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasjansowy

przy­miot­nik od: pa­sjans; mo­gą­cy ut­wo­rzyć pa­sjans, od­po­wied­ni do ukła­da­nia pa­sjan­sa (np. karty pa­sjan­so­we) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­sjan­sem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­sjan­sem, do­ty­czą­cy pa­sjan­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasjonacki

przez­na­czo­ny dla pa­sjo­na­tów, hob­bi­stów, łą­czą­cy ludzi o po­dob­nych za­in­te­re­so­wa­niach (np. klub pa­sjo­nac­ki), mo­gą­cy prze­jąć kogoś do głębi, po­chło­nąć, za­in­te­re­so­wać; hob­bi­stycz­ny, hob­by­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Pasjonat

1. czło­wiek ma­ją­cy wiel­kie za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, od­da­ny cze­muś, za­in­te­re­so­wa­ny czymś; hob­by­sta, za­pa­le­niec, mi­ło­śnik, en­tuz­ja­sta;
2. czło­wiek gwał­tow­ny, skłon­ny do wpa­da­nia w pasję, łatwo wy­bu­cha­ją­cy gnie­wem; fu­riat, zło­śnik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która się czymś pa­sjo­nu­je

 (1.2) przest. czło­wiek, który łatwo wpada w gniew


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasjonatka

1. ko­bie­ta ma­ją­ca wiel­kie za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, od­da­na cze­muś, za­in­te­re­so­wa­na czymś; hob­byst­ka, hob­bist­ka, mi­ło­śnicz­ka, en­tuz­jast­ka;
2. ko­bie­ta gwał­tow­na, skłon­na do wpa­da­nia w pasję, łatwo wy­bu­cha­ją­ca gnie­wem


Źródła:

SJP.pl

Pasjonał

księ­ga li­tur­gicz­na z opi­sem męki i śmier­ci Chry­stu­sa


Pa­sjo­nał "Pas­sio­na­les" – w ha­gio­gra­fii zbiór (rów­nież nie­u­po­rząd­ko­wa­ny) tek­stów ha­gio­gra­ficz­nych (pasji, ży­wo­tów i in­nych); księ­ga li­tur­gicz­na, za­wie­ra­ją­ca tek­sty ewan­ge­licz­nych opi­sów Męki Pań­skiej, które od­czy­tu­je się w miej­sce ewan­ge­lii w Nie­dzie­lę Pal­mo­wą Męki Pań­skiej oraz w li­tur­gii Wiel­kie­go Piąt­ku. Tek­sty te za­war­te są także w lek­cjo­na­rzu i ewan­ge­lia­rzu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasjonista

czło­nek wło­skie­go za­ko­nu ist­nie­ją­ce­go i dzia­ła­ją­ce­go do dziś, za­ło­żo­ne­go w celu pro­wa­dze­nia misji oraz sze­rze­nia kultu męki Chry­stu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Męki Pań­skiej za­ło­żo­ne­go przez św. Pawła od Krzy­ża;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasjonistka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Męki Pana Na­sze­go Je­zu­sa Chry­stu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. mnisz­ka z żeń­skiej ga­łę­zi Zgro­ma­dze­nia Męki Pań­skiej za­ło­żo­ne­go przez św. Pawła od Krzy­ża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasjoniści

czło­nek wło­skie­go za­ko­nu ist­nie­ją­ce­go i dzia­ła­ją­ce­go do dziś, za­ło­żo­ne­go w celu pro­wa­dze­nia misji oraz sze­rze­nia kultu męki Chry­stu­sa


Zgro­ma­dze­nie Męki Pań­skiej (CP), po­pu­lar­nie zwane pa­sjo­ni­sta­mi, zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1720 we Wło­szech przez św. Pawła od Krzy­ża (Paweł Danei, 1694–1775), a zat­wier­dzo­ne w 1741 przez pa­pie­ża Be­ne­dyk­ta XIV. Zgro­ma­dze­nie Męki Pań­skiej dało Ko­ścio­ło­wi dwóch bi­sku­pów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­sjo­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Pasjonować

1. przej­mo­wać kogoś, po­chła­niać, in­te­re­so­wać;
2. pa­sjo­no­wać się: od­da­wać się cze­muś z pasją, mieć pasję do cze­goś, in­te­re­so­wać się czymś


Źródła:

SJP.pl

Pasjonujący

1. taki, który przej­mu­je kogoś, po­chła­nia, in­te­re­su­je;
2. pa­sjo­nu­ją­cy się: taki, który od­da­je się cze­muś z pasją, ma pasję do cze­goś, in­te­re­su­je się czymś


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: pa­sjo­no­wać

przy­miot­nik

 (2.1) szcze­gól­nie cie­ka­wy, wy­jąt­ko­wo in­te­re­su­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paska

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: pasek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paskal

jed­nost­ka ci­śnie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. fiz. jed­nost­ka ci­śnie­nia w ukła­dzie SI;


\right]


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paskalizacja

kon­ser­wa­cja pro­duk­tów spo­żyw­czych za po­mo­cą wy­so­kie­go ci­śnie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­ser­wa­cja wy­so­kim ci­śnie­niem;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paskara

zgru­bie­nie od: pa­skar­ka


Źródła:

SJP.pl

Paskarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


Źródła:

SJP.pl

Paskarski

przy­miot­nik od: pa­skar­stwo; cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla nie­ucz­ci­we­go i nie­le­gal­ne­go hand­lu przy­no­szą­ce­go zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku, od­no­szą­cy się do ta­kie­go hand­lu (np. cena pa­skar­ska) lub osób zaj­mu­ją­cych się takim hand­lem (np. poś­red­nik, wspól­nik pa­skar­ski)


Źródła:

SJP.pl

Paskarstwo

nie­ucz­ci­wy i nie­le­gal­ny han­del przy­no­szą­cy zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


Źródła:

SJP.pl

Paskarz

osoba zaj­mu­ją­ca się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


Pa­skarz – hand­larz zaj­mu­ją­cy się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paski

deseń na ma­te­ria­le


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. plu­ral|pasek.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paskosuseł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


Pa­sko­su­seł ("Ic­ti­do­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­sko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Paskowany

zaj­mo­wać się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty de­se­niem w paski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paskować

zaj­mo­wać się nie­ucz­ci­wym i nie­le­gal­nym hand­lem przy­no­szą­cym zyski ze sprze­da­ży po za­wy­żo­nych ce­nach to­wa­rów, któ­rych bra­ku­je na rynku


Źródła:

SJP.pl

Paskowiec

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych; bia­ło­strząb ciem­ny


Pa­sko­wiec, bia­ło­strząb ciem­ny ("Morph­nar­chus prin­ceps") – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae). Śred­niej wiel­ko­ści ptak dra­pież­ny za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Cen­tral­ną i pół­noc­no-za­chod­nią część Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Ga­tu­nek nie­za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paskownik

ro­dzaj pta­ków z rzędu wró­blo­wych


Źródła:

SJP.pl

Paskowy

przy­miot­nik od: pasek; ma­ją­cy paski, taki, któ­re­go zew­nętrz­na część jest po­kry­ta pa­ska­mi, naj­czę­ściej w kon­tra­stu­ją­cych ko­lo­rach, po­dob­ny do pa­sków lub w jakiś inny spo­sób z nimi zwią­za­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­skiem, do­ty­czą­cy paska

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) telew. pot. pra­cow­nik te­le­wiz­ji przy­go­to­wu­ją­cy paski z in­for­ma­cja­mi prze­wi­ja­ją­ce się u dołu ekra­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paskud

pe­jo­ra­tyw­nie:
1. brzyd­ka, nie­u­ro­dzi­wa ko­bie­ta; brzy­du­la, po­kra­ka, szka­ra­da;
2. ko­bie­ta bu­dzą­ca nie­chęć, za­cho­wu­ją­ca się źle, nie­sto­sow­nie do sy­tu­a­cji;
3. coś brzyd­kie­go, nies­macz­ne­go, nie­przy­jem­ne­go; pa­skudzt­wo


Źródła:

SJP.pl

Paskuda

pe­jo­ra­tyw­nie:
1. brzyd­ka, nie­u­ro­dzi­wa ko­bie­ta; brzy­du­la, po­kra­ka, szka­ra­da;
2. ko­bie­ta bu­dzą­ca nie­chęć, za­cho­wu­ją­ca się źle, nie­sto­sow­nie do sy­tu­a­cji;
3. coś brzyd­kie­go, nies­macz­ne­go, nie­przy­jem­ne­go; pa­skudzt­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ktoś lub coś brzyd­kie­go, bu­dzą­ce­go odra­zę i nie­chęć opo­wia­da­nia o tym przy je­dze­niu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paskudka

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej


Źródła:

SJP.pl

Paskudnica

obraź­li­we, po­gard­li­we okre­śle­nie na ko­bie­tę pa­skud­ną, bu­dzą­cą odra­zę


Źródła:

SJP.pl

Paskudnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pa­skud­ny; wstręt­nie


Źródła:

Wiktionary

Paskudniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­skud­nie


Źródła:

SJP.pl

Paskudniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­skud­ny


Źródła:

SJP.pl

Paskudnik

pa­sku­da, pa­skud; pe­jo­ra­tyw­nie:
1. brzyd­ki, nie­u­ro­dzi­wy męż­czyz­na; brzy­dul, brzy­dal, po­kra­ka, szka­ra­da;
2. męż­czyz­na bu­dzą­cy nie­chęć, za­cho­wu­ją­cy się źle, nie­sto­sow­nie do sy­tu­a­cji


Źródła:

SJP.pl

Paskudność

→ pa­skud­ny


Patrz:paskudny

Źródła:

SJP.pl

Paskudny

bar­dzo brzyd­ki, odra­ża­ją­cy, swoim wy­glą­dem bu­dzą­cy nie­chęć, obrzy­dze­nie lub zło­śli­wy, niez­no­śny


przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo brzyd­ki

 (1.2) zły, przy­kry, niez­no­śny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paskudziarz

osoba, która pa­sku­dzi, za­nie­czy­szcza coś, bru­dzi lub robi coś źle, nie­u­dol­nie, ze szko­dą dla cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Paskudzić

za­nie­czy­szczać coś, bru­dzić lub robić coś źle, nie­u­dol­nie, ze szko­dą dla cze­goś, par­ta­czyć


Źródła:

SJP.pl

Paskudztwo

coś, co budzi wstręt, obrzy­dze­nie, odra­zę z po­wo­du brzy­do­ty, złego smaku lub za­pa­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś pa­skud­ne­go, bar­dzo brzyd­kie­go, nie­e­ste­tycz­ne­go

 (1.2) coś bar­dzo nies­macz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paskustwo

daw­niej: pa­skudzt­wo


Źródła:

SJP.pl

Paskówka

rzad­ki, eu­ro­pej­ski, w Pol­sce chro­nio­ny ga­tu­nek ro­pu­chy, o sza­rym za­bar­wie­niu i cha­rak­te­ry­stycz­nej bru­nat­nej prę­dze prze­bie­ga­ją­cej wzdłuż grzbie­tu


Źródła:

SJP.pl

Pasmajtki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. majt­ki z pasem do poń­czoch


Źródła:

Wiktionary

Pasmanteria

1. ogół wy­ro­bów włó­kien­ni­czych do wy­kań­cza­nia i ob­szy­wa­nia odzie­ży;
2. sklep z ta­ki­mi wy­ro­ba­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sklep z odzie­żo­wy­mi ele­men­ta­mi wy­koń­cze­nio­wy­mi

 (1.2) wy­ro­by włó­kien­ni­cze słu­żą­ce do ob­szy­wa­nia i wy­kań­cza­nia odzie­ży (frędz­le, wstąż­ki, la­mów­ki, ta­siem­ki)


Pas­man­te­ria, wy­ro­by pas­man­te­ryj­ne, wy­ro­by szmu­kler­skie, daw­niej pa­sa­mo­ny, wy­ro­by pa­sa­mo­nicz­ne (z pas­sa­ma­no) – wy­ro­by włó­kien­ni­cze uży­wa­ne, jako ozdo­ba, wzmoc­nie­nie lub ochro­na brze­gów, do ob­szy­wa­nia brze­gów ubio­rów, tka­nin de­ko­ra­cyj­nych, obić ta­pi­cer­skich. Ich wyt­wa­rza­niem zaj­mo­wa­li się szmu­kle­rze, zwani też pa­sa­mo­ni­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasmanteryjny

→ pas­man­te­ria


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pas­man­te­rii


Patrz:pasmanteria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasmar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim Rosji, do­pływ Stra­dy­ka, który sam wpada do Świe­żej


Źródła:

Wiktionary

Pasmo

1. sze­reg nici, wło­sów itp. two­rzą­cych jakąś ca­łość;
2.
a) frag­ment po­wierzch­ni w po­sta­ci dłu­gie­go pasa;
b) rze­czy znaj­du­ją­ce się w uło­że­niu cią­głym;
3. wiele na­stę­pu­ją­cych po sobie zda­rzeń; ciąg


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sze­reg nici, wło­sów itp. two­rzą­cych jakąś ca­łość

 (1.2) frag­ment po­wierzch­ni w po­sta­ci dłu­gie­go pasa

 (1.3) rze­czy uło­żo­ne w kształt pasa

 (1.4) przen. wiele na­stę­pu­ją­cych po sobie zda­rzeń

 (1.5) fiz. prze­dział (czę­stot­li­wo­ści, ener­gii, czasu)

 (1.6) geogr. grupa gór, wznie­sień o wy­dłu­żo­nym kształ­cie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasmowaty

przy­po­mi­na­ją­cy bu­do­wą pasmo


Źródła:

SJP.pl

Pasmować

ma­lu­jąc, ry­su­jąc itp., po­kry­wać jakąś po­wierzch­nię w taki spo­sób, że two­rzą się na niej paski; pa­sko­wać


Źródła:

SJP.pl

Pasmowoprzepustowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. prze­pu­szcza­ją­cy wszyst­kie skła­do­we czę­stot­li­wo­ści sy­gna­łu z okre­ślo­ne­go za­kre­su i tłu­mią­cy te spoza niego


Źródła:

Wiktionary

Pasmowozaporowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. tłu­mią­cy wszyst­kie skła­do­we czę­stot­li­wo­ści sy­gna­łu z okre­ślo­ne­go za­kre­su i prze­pu­szcza­ją­cy te spoza niego


Źródła:

Wiktionary

Pasmowość

→ pas­mo­wy


Patrz:pasmowy

Źródła:

SJP.pl

Pasmowy

ma­ją­cy kształt pasma; po­dłuż­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pasma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paso

pe­ru­wiań­ska rasa koni go­rą­cokr­wi­stych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasobrzuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pa­si­brzuch


Źródła:

Wiktionary

Pasok

Ogól­no­grec­ki Ruch So­cja­li­stycz­ny - par­tia po­li­tycz­na


Źródła:

SJP.pl

Pasolini

[czy­taj: pa­zo­li­ńi albo pa­so­li­ńi] naz­wi­sko, np. Pier Paolo Pa­so­li­ni (1922-1975) - wło­ski re­ży­ser fil­mo­wy


Pa­so­li­ni – wło­sko-bel­gij­sko-fran­cu­ski dra­mat bio­gra­ficz­ny z 2014 roku w re­ży­se­rii Abla Fer­ra­ry. Hi­sto­ria życia le­gen­dar­ne­go wło­skie­go ar­ty­sty i in­te­lek­tu­a­li­sty Piera Paola Pa­so­li­nie­go. Zdję­cia krę­co­no w Rzy­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasorzyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. daw. pi­sow­nia (do 1936) pa­so­żyt → or­ga­nizm że­ru­ją­cy na innym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pejor. daw. pi­sow­nia (do 1936) pa­so­żyt → osoba wy­ko­rzy­stu­ją­ca in­nych


Źródła:

Wiktionary

Pasoszelki

sprzęt skła­da­ją­cy się z pasa bio­dro­we­go i sze­lek, które służą do prze­no­sze­nia wy­po­sa­że­nia


Źródła:

SJP.pl

Pasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­so­wać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pasowany

1. od­po­wia­dać cze­muś, na­da­wać się do cze­goś;
2. re­zy­gno­wać z gry, mówić "pas";
3. po­tocz­nie: nie po­dej­mo­wać dal­sze­go wy­sił­ku; od­pu­szczać sobie;
4. po­tocz­nie: ze­sta­wiać czę­ści tak, aby przy­sta­wa­ły, do­pa­so­wy­wać;
5. pa­so­wać się:
a) zma­gać się z trud­no­ścia­mi;
b) robić coś z dużym wy­sił­kiem;
c) iro­nicz­nie: na­da­wać sobie jakąś god­ność


Źródła:

SJP.pl

Pasować

1. od­po­wia­dać cze­muś, na­da­wać się do cze­goś;
2. re­zy­gno­wać z gry, mówić "pas";
3. po­tocz­nie: nie po­dej­mo­wać dal­sze­go wy­sił­ku; od­pu­szczać sobie;
4. po­tocz­nie: ze­sta­wiać czę­ści tak, aby przy­sta­wa­ły, do­pa­so­wy­wać;
5. pa­so­wać się:
a) zma­gać się z trud­no­ścia­mi;
b) robić coś z dużym wy­sił­kiem;
c) iro­nicz­nie: na­da­wać sobie jakąś god­ność


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być w sam raz wobec cze­goś, zga­dzać się z czymś pod okre­ślo­ny­mi wzglę­da­mi; nie być ani za dużym, ani za małym, przy­le­gać, mie­ścić się

 (1.2) książk. ustę­po­wać, re­zy­gno­wać z za­mie­rzo­ne­go celu

 (1.3) karc. wy­co­fy­wać się z dal­szej li­cy­ta­cji przez po­wie­dze­nie słowa „pas”

 (1.4) być od­po­wied­nim do czy­ichś po­trzeb

 (1.5) sta­no­wić do­bra­ną parę lub ze­spół

 (1.6) przy­pa­dać do gustu

 (1.7) do­ko­ny­wać drob­nych prze­ró­bek ubra­nia u kraw­ca

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) podn. mia­no­wać, na­da­wać komuś jakąś funk­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­so­wać się

 (3.1) wal­czyć z czymś, zma­gać się z prze­ciw­no­ścia­mi

 (3.2) robić coś z wiel­kim tru­dem

 (3.3) bić się z kimś, mie­rzyć się z kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasowość

układ pa­so­wy, układ kilku pasów, rzę­dów


Pa­so­wość – jeden z po­rząd­ków prze­strzen­nych śro­do­wi­ska ge­o­gra­ficz­ne­go kuli ziem­skiej, po­le­ga na wy­stę­po­wa­niu rów­no­le­głych do sie­bie pasów kra­jo­bra­zo­wych, z któ­rych każdy ce­chu­je się od­mien­nym cha­rak­te­rem śro­do­wi­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasowy

zro­bio­ny z pasów, two­rzą­cy pasy, uło­żo­ny w pasy (np. wzór pa­so­wy), usta­wio­ny w rzę­dach lub taki, któ­re­go czę­ścią jest pas (np. koło pa­so­we, tran­spor­ter pa­so­wy)


Źródła:

SJP.pl

Pasoń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pasożyt

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ży­ją­cy kosz­tem in­ne­go or­ga­niz­mu; pa­ra­zyt (daw­niej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. or­ga­nizm że­ru­ją­cy na innym or­ga­niz­mie, zaz­wy­czaj ze szko­dą dla swego ży­wi­cie­la;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pejor. osoba wy­ko­rzy­stu­ją­ca in­nych dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasożytka

1. ko­bie­ta że­ru­ją­ca na pracy in­nych, ży­ją­ca cu­dzym kosz­tem; dar­moz­jad­ka;
2. ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w cen­tral­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


Pa­so­żyt­ka ("He­te­ro­net­ta atri­ca­pil­la") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­sied­la po­łud­nio­wą po­ło­wę Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Szcze­gó­ło­we in­for­ma­cje do­ty­czą­ce jej życia nie są je­szcze znane.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasożytnictwo

1. by­to­wa­nie pa­so­ży­ta w or­ga­niz­mie swego ży­wi­cie­la, po­le­ga­ją­ce na wy­ko­rzy­sty­wa­niu or­ga­niz­mu ży­wi­ciel­skie­go jako śro­do­wi­ska życia i źró­dło zdo­by­wa­nia po­kar­mu; pa­ra­zy­tyzm;
2. życie cu­dzym kosz­tem, że­ro­wa­nie na pracy in­nych ludzi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ne­ga­tyw­ny typ za­leż­no­ści mię­dzy ży­wi­cie­lem a pa­so­ży­tem, gdy pa­so­żyt żyje kosz­tem go­spo­da­rza i dzia­ła na jego szko­dę, rów­no­cze­śnie nie mogąc bez niego utrzy­mać się przy życiu


Pa­so­żyt­nict­wo, pa­ra­zy­tyzm – forma an­ta­go­ni­stycz­ne­go współ­ży­cia dwóch or­ga­niz­mów, z któ­rych jeden czer­pie ko­rzy­ści ze współ­ży­cia, a drugi po­no­si szko­dy. Ter­min ten sto­so­wa­ny jest w bio­lo­gii – w od­nie­sie­niu do dwóch or­ga­niz­mów róż­nych ga­tun­ków – oraz w so­cjo­lo­gii, gdzie pa­so­żyt­nict­wem na­zy­wa­ny jest próż­nia­czy tryb życia osoby zdol­nej do pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasożytniczy

przy­miot­nik od: pa­so­żyt; bę­dą­cy wy­ni­kiem dzia­ła­nia pa­so­ży­tów (np. cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza), od­no­szą­cy się do pa­so­ży­tu­ją­cych zwie­rząt lub ro­ślin (np. or­ga­nizm pa­so­żyt­ni­czy, ro­śli­ny pa­so­żyt­ni­cze)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. do­ty­czą­cy pa­so­ży­tów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. przen. po­stę­pu­ją­cy jak pa­so­żyt, ży­ją­cy na cudzy koszt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasożytny

1. wy­drzyk pa­so­żyt­ny - ga­tu­nek wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny wy­drzy­ków; wy­drzyk ostro­ster­ny;
2. daw­niej: pa­so­żyt­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Pasożytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. odży­wia­nie się kosz­tem in­ne­go or­ga­niz­mu

 (1.2) przen. życie na cudzy koszt


Źródła:

Wiktionary

Pasożytować

1. o ro­śli­nach i zwie­rzę­tach: żyć kosz­tem in­ne­go or­ga­niz­mu, być pa­so­ży­tem
2. o czło­wie­ku: żyć cu­dzym kosz­tem, być dar­moz­ja­dem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) biol. żyć kosz­tem in­ne­go or­ga­niz­mu, nie uśmier­ca­jąc go gwał­tow­nie lub wcale

 (1.2) przen. żyć cu­dzym kosz­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Passa

po­myśl­ny lub nie­po­myśl­ny okres w ja­kimś dzia­ła­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ciąg na­stę­pu­ją­cych po sobie zda­rzeń, zwy­kle o cha­rak­te­rze po­zy­tyw­nym lub ne­ga­tyw­nym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Passacaglia

[czy­taj: pas­sa­kal­ja]
1. sta­ro­wło­ski po­wol­ny ta­niec lu­do­wy;
2. dawna hisz­pań­ska pieśń ulicz­na z to­wa­rzy­sze­niem gi­ta­ry


Pas­sa­ca­glia (czyt. pas­sa­kal­ja; wł., z hiszp. "pa­sa­cal­le" „pio­sen­ka ulicz­na”, od "pasar" „prze­cho­dzić” i "calle" „ulica”; fr. "pas­sa­ca­il­le") – hisz­pań­ska pieśń z to­wa­rzy­sze­niem gi­ta­ry wy­ko­ny­wa­na na ulicy, w XVII w. – ta­niec w me­trum trój­dziel­nym.

Pas­sa­ca­glia wa­ria­cyj­na wyksz­tał­co­na w XVII w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Passamezzo

[czy­taj: pas­sa­mec­co] szes­na­sto­wiecz­ny wło­ski ta­niec


Pas­sa­mez­zo – wło­ski ta­niec dwor­ski w dwu­dziel­nym me­trum i tem­pem umiar­ko­wa­nym, po­pu­lar­ny w II po­ło­wie XVI wieku. Tań­czo­ny był zaz­wy­czaj razem z na­stę­pu­ją­cym po nim szyb­kim tań­cem sal­ta­rel­lo. Póź­niej para tych dwóch tań­ców zo­sta­ła za­stą­pio­na parą pa­wa­na i ga­liar­da.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Passat

prze­cier po­mi­do­ro­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. pot. model sa­mo­cho­du oso­bo­we­go nie­miec­kiej marki Volks­wa­gen;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Passata

prze­cier po­mi­do­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Passe-Partout

[czy­taj: pasparTU]
1. stały bilet wol­ne­go wstę­pu do kina, opery itp.;
2. tek­tu­ro­wa ramka na­kła­da­na na gra­fi­kę, zdję­cie itp. w celu ochro­ny brze­gów i lep­sze­go wy­ek­spo­no­wa­nia obra­zu;
3. ar­kusz kar­to­nu, na który na­kle­ja się ilu­stra­cję, więk­szy od niej samej i two­rzą­cy do­dat­ko­wy mar­gi­nes


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stały bilet wol­ne­go wstę­pu

 (1.2) kar­ton two­rzą­cy opra­wę ry­sun­ku, drze­wo­ry­tu, obraz­ka, fo­to­gra­fii

 (1.3) po­ligr. ar­kusz kar­to­nu, na któ­rym na­kle­ja się od­bit­kę ilu­stra­cji, bę­dą­cą czę­ścią skła­du książ­ki

 (1.4) klucz uni­wer­sal­ny, słu­żą­cy do ot­wie­ra­nia wielu zam­ków


Passe-par­to­ut (wym. "pa­spar­tu", wyraz po­cho­dze­nia fr.) – kar­to­no­wa ramka umie­szcza­na w opra­wie obra­zu lub in­ne­go pła­skie­go ut­wo­ru pla­stycz­ne­go, za­sła­nia­ją­ca jego brze­gi.

Ramka pełni dwie role: de­ko­ra­cyj­ną, która ma na celu po­pra­wie­nie wy­glą­du opra­wio­ne­go dzie­ła oraz ochron­ną, słu­żą­cą do od­dzie­le­nia szkła od obra­zu lub do­ku­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Passendorfer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Passent

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Passepied

[czy­taj: paspjE] sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy, zbli­żo­ny do me­nu­e­ta, ale w szyb­szym tem­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) muz. cho­re­ogr. bre­toń­ski ta­niec wy­ko­ny­wa­ny w szyb­kim tem­pie;


Pas­se­pied – bre­toń­ski ta­niec lu­do­wy, po­pu­lar­ny w Bre­ta­nii od XVI wieku do dziś, bę­dą­cy ro­dza­jem szyb­kie­go me­nu­e­ta, zwy­kle w tak­cie 3/8 lub 6/8.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Passerati

żar­to­bli­wie: sa­mo­chód marki Volks­wa­gen Pas­sat


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. mot. iron. o mo­de­lu sa­mo­cho­du oso­bo­we­go nie­miec­kiej marki Volks­wa­gen;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Passiflora

[czy­taj: pass-iflo­ra] ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych, ma­ją­ca duże barw­ne kwia­ty i prze­waż­nie ja­dal­ne owoce, ros­ną­ca głów­nie w stre­fie Ame­ry­ki mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; mę­czen­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. tro­pi­kal­na ro­śli­na z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­si­flo­ra|L.|ref=tak. o cha­rak­te­ry­stycz­nych kwia­tach, upra­wia­na jako ozdob­ne pną­cze oraz dla owo­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Passim

łac. pra­wie wszę­dzie


przy­słó­wek

 (1.1) książk. w wielu miej­scach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Passionato

[czy­taj: pas-io­na­to] mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: na­mięt­nie, z pasją; ap­pas­sio­na­to


przy­słó­wek

 (1.1) muz. na­mięt­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Passivum

stro­na bier­na cza­sow­ni­ka; pa­si­wum


Źródła:

SJP.pl

Passport

model sa­mo­cho­du marki Honda


Źródła:

SJP.pl

Passus

1. ustęp tek­stu pi­sa­ne­go;
2. zda­rze­nie, wy­pa­dek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. frag­ment tek­stu, wy­ją­tek z ja­kiejś książ­ki, zaz­wy­czaj jakiś szcze­gól­ny

 (1.2) przest. ja­kieś nie­o­cze­ki­wa­ne wy­da­rze­nie, które wy­da­rzy­ło się w najm­niej od­po­wied­niej chwi­li


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Password

[czy­taj: pa­słerd] hasło użyt­kow­ni­ka po­da­wa­ne przy lo­go­wa­niu się do In­ter­ne­tu


Źródła:

SJP.pl

Passé

[czy­taj: pasSE] z fran­cu­skie­go: przesz­ły, mi­nio­ny; uży­wa­ne w zna­cze­niu: przebrz­mia­ły, nie­mod­ny, demodé


przy­miot­nik

 (1.1) przebrz­mia­ły, już nie­mod­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Past

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = hist. Pol­ska Ak­cyj­na Spół­ka Te­le­fo­nicz­na;


Past (cyr. Паст) – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Rudo. W 2013 roku li­czy­ła 16 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pasta

1. masa, zwy­kle o pół­płyn­nej kon­sy­sten­cji, bę­dą­ca mie­sza­ni­ną róż­nych skład­ni­ków, w za­leż­no­ści od jej za­sto­so­wa­nia;
2. wło­ska po­tra­wa z ma­ka­ro­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sub­stan­cja o sta­łej, ale kle­i­stej kon­sy­sten­cji; coś, czym można sma­ro­wać

 (1.2) kulin. po­tra­wa lub pół­pro­dukt o kon­sy­sten­cji pasty (1.1)

 (1.3) rzad. kulin. ma­ka­ron wło­ski

 (1.4) środ. zmy­ślo­na hi­sto­ryj­ka wie­lo­krot­nie ko­pio­wa­na i wkle­ja­na w In­ter­ne­cie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastafarianin

wyz­naw­ca La­ta­ją­ce­go Pot­wo­ra Spag­het­ti, kultu bę­dą­ce­go formą pa­ro­dii i kry­ty­ki re­li­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik pa­sta­fa­ria­niz­mu, „wyz­naw­ca” pa­sta­fa­ria­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastafarianizm

wiara w ab­sur­dal­ne bó­stwo w po­sta­ci La­ta­ją­ce­go Pot­wo­ra Spag­het­ti, bę­dą­ca formą pa­ro­dii i kry­ty­ki re­li­gii


Źródła:

SJP.pl

Pastafarianka

wyz­naw­czy­ni La­ta­ją­ce­go Pot­wo­ra Spag­het­ti, kultu bę­dą­ce­go formą pa­ro­dii i kry­ty­ki re­li­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. zwo­len­nicz­ka pa­sta­fa­ria­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastafariański

zwią­za­ny z wiarą w ab­sur­dal­ne bó­stwo w po­sta­ci La­ta­ją­ce­go Pot­wo­ra Spag­het­ti, bę­dą­cą formą pa­ro­dii i kry­ty­ki re­li­gii


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­sta­fa­ria­niz­mem, zgod­ny z pa­sta­fa­ria­niz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastasciutta

wło­ska po­tra­wa, ma­ka­ron z sosem po­mi­do­ro­wym i par­me­za­nem


Źródła:

SJP.pl

Pastel

1. farba ar­ty­stycz­na w po­sta­ci mięk­kiej kred­ki, wy­ko­na­nej z barw­ni­ka z do­dat­kiem kredy glin­ki lub gipsu;
2. tech­ni­ka ma­lo­wa­nia taką farbą lub obraz, ry­su­nek wy­ko­na­ny taką farbą;
3. ro­dzaj norki w ko­lo­rze jas­no­brą­zo­wym w róż­nych od­cie­niach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek ry­sun­ko­wy i ma­lar­ski w po­sta­ci mięk­kie­go sztyf­tu, kred­ki lub ołów­ka;

 (1.2) szt. tech­ni­ka ma­lo­wa­nia pa­ste­lem (1.1);

 (1.3) szt. obraz na­ma­lo­wa­ny pa­ste­la­mi (1.1)

 (1.4) barwa pa­ste­lo­wa


Pa­stel – tech­ni­ka ma­lar­ska i ry­sun­ko­wa oraz śro­dek ry­sun­ko­wy i ma­lar­ski w for­mie ko­lo­ro­we­go sztyf­tu, słu­żą­cy do na­no­sze­nia ko­lo­ro­wych pig­men­tów na po­dło­że. Mia­nem pa­ste­lu okre­śla się także kom­po­zy­cję ma­lar­ską wy­ko­na­ną tą tech­ni­ką.

Nazwa "pa­stel" po­cho­dzi z ję­zy­ka wło­skie­go ("pa­stel­lo," od "pasta" – cia­sto).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastelista

osoba zaj­mu­ją­ca się ry­so­wa­niem za po­mo­cą pa­ste­li, two­rzą­ca obra­zy wy­ko­na­ne przy uży­ciu pa­ste­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta ma­larz wy­ko­nu­ją­cy obra­zy w tech­ni­ce pa­ste­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastelistka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ry­so­wa­niem za po­mo­cą pa­ste­li, two­rzą­ca obra­zy wy­ko­na­ne przy uży­ciu pa­ste­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­tyst­ka ma­lar­ka wy­ko­nu­ją­ca obra­zy w tech­ni­ce pa­ste­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastelowość

de­li­kat­ność, jas­ność ko­lo­rów, naj­czę­ściej także od­po­wied­nio do­bra­nych, two­rzą­cych razem bladą i nie­wy­róż­nia­ją­cą się ca­łość


Źródła:

SJP.pl

Pastelowy

1. de­li­kat­ny w ko­lo­rach, po­kry­ty jas­ny­mi lub bla­dy­mi ko­lo­ra­mi;
2. przy­miot­nik od: pa­stel; na­ma­lo­wa­ny pa­ste­la­mi, wy­ko­na­ny przy uży­ciu pa­ste­li lub od­no­szą­cy się do pa­ste­li


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­ko­na­ny pa­ste­la­mi

 (1.2) taki, który ma de­li­kat­ne, jasne barwy, przy­po­mi­na­ją­cy pa­ste­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasteloza

nad­mier­ne uży­wa­nie ko­lo­rów pa­ste­lo­wych w celu upięk­sza­nia oto­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Pastereczka

zdrob­nie­nie od: pa­ster­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pa­ster­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasterek

1. msza od­pra­wia­na w dzień Bo­że­go Na­ro­dze­nia, naj­czę­ściej o pół­no­cy, ma­ją­ca na celu upa­mięt­nić przy­by­cie pa­ste­rzy do Bet­le­jem;
2. ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza słom­ko­we­go;
3. ko­bie­ta trud­nią­ca się pa­ster­stwem;
4. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Pa­ste­rek od Opatrz­no­ści Bożej


Pa­ste­rek ("Opilo") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny prze­kra­sko­wa­tych.

Chrzą­szcze te mają wy­dłu­żo­ne, czę­sto przy­pła­szczo­ne grzbie­to­brzusz­nie ciało, w przy­pad­ku fauny środ­ko­wo­e­u­ro­pej­skiej osią­ga­ją­ce od 7 do 13 mm oraz ubar­wio­ne w od­cie­niach żółci i brązu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pastereloza

ostra cho­ro­ba za­kaź­na zwie­rząt do­mo­wych, ata­ku­ją­ca górne czę­ści dróg od­de­cho­wych i uak­tyw­nia­ją­ca się w sta­nie osła­bio­nej od­por­no­ści zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl

Pasterka

1. msza od­pra­wia­na w dzień Bo­że­go Na­ro­dze­nia, naj­czę­ściej o pół­no­cy, ma­ją­ca na celu upa­mięt­nić przy­by­cie pa­ste­rzy do Bet­le­jem;
2. ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza słom­ko­we­go;
3. ko­bie­ta trud­nią­ca się pa­ster­stwem;
4. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Pa­ste­rek od Opatrz­no­ści Bożej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. msza od­pra­wia­na w noc Bo­że­go Na­ro­dze­nia

 (1.2) dziew­czy­na pa­są­ca bydło, gęsi, itp.

 (1.3) daw. ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza słom­ko­we­go

 (1.4) techn. w wiert­nict­wie: łącz­nik do uchwy­ce­nia liny w celu po­łą­cze­nia jej z warsz­ta­tem przy wier­ce­niu li­no­wym

 (1.5) daw. pa­sto­rał­ka


Pa­ster­ka, Msza Pa­ster­ska – uro­czy­sta msza od­pra­wia­na w nocy (naj­czę­ściej o pół­no­cy lub w go­dzi­nach wie­czor­nych) z 24 na 25 grud­nia, jako druga z li­tur­gicz­nej uro­czy­sto­ści Bo­że­go Na­ro­dze­nia.

Pa­ster­ka upa­mięt­nia ocze­ki­wa­nie i mod­lit­wę pa­ste­rzy zmie­rza­ją­cych do Bet­le­jem. W Pol­sce jest jedną z naj­waż­niej­szych świą­tecz­nych tra­dy­cji. Wedle zwy­cza­jów zie­miań­skich z XIX wieku po Pa­ster­ce koń­czył się post mięs­ny. Po mszy sia­da­no za sto­łem, gdzie po­da­wa­no swoj­skie węd­li­ny i mięsa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasterkowy

→ pa­ster­ka


Patrz:pasterka

Źródła:

SJP.pl

Pasternaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­ster­nak


Źródła:

Wiktionary

Pasternak

ga­tu­nek ro­śli­ny wa­rzyw­nej i pa­stew­nej o ja­dal­nym ko­rze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­sti­na­ca|L.|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na i pa­stew­na o ja­dal­nym ko­rze­niu;

 (1.2) kulin. ko­rzeń tej ro­śli­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasternakowy

→ pa­ster­nak


Patrz:pasternak

Źródła:

SJP.pl

Pasternik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasterowski

taki jak u Pa­ste­u­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­ste­u­ra; pa­ste­u­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Pasterski

przy­miot­nik od: pa­ster­stwo; od­no­szą­cy się do pa­ster­stwa lub osób zaj­mu­ją­cych się pa­ster­stwem (np. życie pa­ster­skie, chata pa­ster­ska), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych osób, na­le­żą­cy do nich (np. fu­jar­ka pa­ster­ska);
2. na­le­żą­cy do kom­pe­ten­cji bi­sku­pa lub ar­cy­bi­sku­pa (np. list pa­ster­ski)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ster­stwa, zwią­za­ny z pa­ster­stwem

 (1.2) kośc. przen. le­żą­cy w ge­stii bi­sku­pa lub epi­sko­pa­tu, od­no­szą­cy się do ich po­słu­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasterstwo

ho­dow­la udo­mo­wio­nych zwie­rząt po­le­ga­ją­ca głów­nie na ich stad­nym wy­pa­sa­niu na ha­lach gór­skich, łą­kach lub ste­pach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. ro­dzaj ho­dow­li zwie­rząt po­łą­czo­ny z ich wy­pa­sem;

 (1.2) rzad. grupa pa­ste­rzy, ich zbio­ro­wość

 (1.3) daw. teol. wy­peł­nia­nie po­słu­gi bi­sku­piej

 (1.4) daw. teol. stan ka­płań­ski i bi­sku­pi, zbio­ro­wość dusz­pa­ste­rzy

 (1.5) daw. pot. ob­szar pod wła­dzą kon­kret­ne­go bi­sku­pa


Pa­ster­stwo – ro­dzaj ho­dow­li stad­nych zwie­rząt do­mo­wych, pro­wa­dzo­nej na ob­sza­rach nie­na­da­ją­cych się do upra­wy roli, ale bę­dą­cych w sta­nie wy­ży­wić stada zwie­rząt, np. góry, stepy, sa­wan­ny, tun­dra.

Ga­tun­ki pa­ster­skie to głów­nie owce, kozy, lamy, re­ni­fe­ry, bydło, wiel­błą­dy, konie i jaki, rza­dziej trzo­da chlew­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasteryzacja

ni­szcze­nie bak­te­rii i in­nych drob­no­u­stro­jów w pro­duk­tach spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych, po­le­ga­ją­ce na ogrze­wa­niu ta­kie­go pro­duk­tu do okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. me­to­da kon­ser­wa­cji żyw­no­ści przez jej pod­grze­wa­nie;


Pa­ste­ry­za­cja – tech­ni­ka kon­ser­wa­cji za po­mo­cą od­po­wied­nio do­bra­ne­go pod­grze­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych, tak aby zni­szczyć lub za­ha­mo­wać wzrost drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych lub en­zy­mów przy jed­no­czes­nym za­cho­wa­niu smaku pro­duk­tów i uni­knię­ciu ob­ni­że­nia ich war­to­ści odżyw­czych. Głów­nym za­da­niem pa­ste­ry­za­cji jest prze­dłu­że­nie trwa­ło­ści pro­duk­tów po­przez uniesz­kod­li­wie­nie form we­ge­ta­tyw­nych mi­kro­or­ga­niz­mów. Pro­ces ten nie ni­szczy jed­nak form przetr­wal­ni­ko­wych ani więk­szo­ści wi­ru­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasteryzacyjny

zwią­za­ny z pa­ste­ry­za­cją


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ste­ry­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasteryzator

apa­rat do pa­ste­ry­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Pasteryzować

pro­wa­dzić pa­ste­ry­za­cję, ni­szczyć bak­te­rie i inne drob­no­u­stro­je w pro­duk­tach spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych, pod­grze­wa­jąc taki pro­dukt do okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spoż. eli­mi­no­wać za­war­te w pro­duk­cie spo­żyw­czym drob­no­u­stro­je po­wo­du­ją­ce jego psu­cie po­przez ogrze­wa­nie tego pro­duk­tu przez pe­wien czas w wy­star­cza­ją­co wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasterz

1. osoba ho­du­ją­ca udo­mo­wio­ne zwie­rzę­ta, głów­nie pil­nu­ją­ca ich pod­czas wy­pa­sa­nia na ha­lach gór­skich, łą­kach lub ste­pach; pa­stuch;
2. pod­nio­śle o księ­dzu; oj­ciec, mistrz, ka­płan;
3. ptak z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych;
4. pol­ski ta­niec lu­do­wy w me­trum trój­wy­mia­ro­wym; ow­cza­rek, ku­ja­wiak, okrą­gły (od­mia­na "pa­ste­rzów" prze­sta­rza­ła)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zo­o­techn. osoba, opie­ku­ją­ca się zwie­rzę­ta­mi pod­czas wy­pa­su

 (1.2) rel. przen. du­cho­wy lub re­li­gij­ny opie­kun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Stur­nus ro­se­us|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasterzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie pa­ste­rzem

 (1.2) rel. w chrze­ści­jań­stwie po­słu­ga du­chow­nych


Źródła:

Wiktionary

Pasterzować

1. być pa­ste­rzem;
2. w chrze­ści­jań­stwie: peł­nić po­słu­gę du­cho­wą, pro­wa­dzić dusz­pa­ster­stwo


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być pa­ste­rzem

 (1.2) rel. w chrze­ści­jań­stwie: peł­nić po­słu­gę du­cho­wą, pro­wa­dzić dusz­pa­ster­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasterzowice

Pa­ste­rzo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Szpro­ta­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pasteur

[czy­taj: pasTÖ:R albo pasTER] naz­wi­sko, m.in. Louis Pa­ste­ur (1822-1895) - fran­cu­ski che­mik i mi­kro­bio­log, twór­ca pod­staw mi­kro­bio­lo­gii i im­mu­no­lo­gii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasteurowski

[czy­taj: pa­ste­row­ski] taki jak u Pa­ste­u­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pa­ste­u­ra; pa­ste­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Pastewnik

miej­sce, ogro­dzo­ny plac przez­na­czo­ny do wy­pa­sa­nia bydła lub in­nych zwie­rząt stad­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pastewny

przy­miot­nik od: pasza; na­da­ją­cy się na paszę (np. bu­ra­ki pa­stew­ne), słu­żą­cy jako pasza dla zwie­rząt lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z paszą; pa­szo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy jako pasza dla zwie­rząt, na­da­ją­cy się na paszę, zwią­za­ny z paszą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasticcio

[czy­taj: pa­sticz­czio]
1. utwór na­pi­sa­ny wspól­nie przez kilku kom­po­zy­to­rów
2. typ mu­zy­ki sce­nicz­nej, po­le­ga­ją­cej na sze­re­go­wa­niu po­pu­lar­nych frag­men­tów z oper wy­bit­nych kom­po­zy­to­rów


Pa­stic­cio – utwór mu­zycz­ny, stwo­rzo­ny przez kilku kom­po­zy­to­rów lub zło­żo­ny z ut­wo­rów za­czerp­nię­tych z róż­nych wcze­śniej ist­nie­ją­cych dzieł.

W XVII i XVIII wieku od­mia­na opery, po­le­ga­ją­ca na łą­cze­niu od­cin­ków mu­zycz­nych z róż­nych oper w jed­nym dzie­le o odręb­nym li­bret­to. Ro­zu­mia­ne może być jako do­bie­ra­nie przez au­to­ra pa­stic­cia, arii jed­ne­go bądź róż­nych au­to­rów do nowej opery, ze wzglę­du na upo­do­ba­nia słu­cha­czy albo jako prze­my­śla­ną kom­po­zy­cję, w któ­rej wy­ko­rzy­stu­je się dzie­ła in­nych au­to­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasticjo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ska po­tra­wa z dłu­gich ma­ka­ro­no­wych rurek ukła­da­ny war­stwo­wo z pods­ma­żo­ny mię­sem mie­lo­nym i za­pie­ka­nych w be­sza­me­lu


Źródła:

Wiktionary

Pastis

fran­cu­ska wódka wyt­wa­rza­na z anyż­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. fran­cu­ski li­kier any­żo­wy pity z wodą;


Zo­bacz też: pa­stis (cia­sto).

Pa­stis – fran­cu­ska wódka pro­du­ko­wa­na ze spi­ry­tu­su rek­ty­fi­ko­wa­ne­go i wody z do­dat­kiem anyż­ku i lu­kre­cji oraz ewen­tu­al­nie in­nych zio­ło­wych do­dat­ków. Z re­gu­ły za­wie­ra 40–45% al­ko­ho­lu.

Do kon­sump­cji zwy­kle roz­cień­cza­na wodą z do­dat­kiem lodu, co na­da­je jej cha­rak­te­ry­stycz­ną mlecz­ną barwę. Jest to napój ty­po­wy dla po­łud­nia Fran­cji (Pro­wan­sja).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastisz

1. świa­do­me na­śla­do­wa­nie stylu in­ne­go twór­cy lub innej szko­ły, epoki;
2. dzie­ło bę­dą­ce świa­do­mym na­śla­dow­nict­wem stylu in­ne­go twór­cy lub innej szko­ły, epoki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. dzie­ło sztu­ki, któ­re­go autor świa­do­mie na­śla­du­je styl in­ne­go au­to­ra, innej szko­ły lub epoki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastiszować

two­rzyć pa­stisz, dzie­ło sta­no­wią­ce świa­do­me na­śla­dow­nict­wo dzie­ła in­ne­go twór­cy


Źródła:

SJP.pl

Pastiszowość

cecha cze­goś pow­sta­łe­go jako świa­do­me na­śla­do­wa­nie stylu in­ne­go twór­cy lub innej szko­ły, epoki


Źródła:

SJP.pl

Pastiszowy

przy­miot­nik od: pa­stisz; taki, jak dzie­ło sta­no­wią­ce świa­do­me na­śla­dow­nict­wo dzie­ła in­ne­go twór­cy (np. pa­sti­szo­wy por­tret, pa­sti­szo­wa sty­li­za­cja)


Źródła:

SJP.pl

Pastiszysta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor pa­sti­szy


Źródła:

Wiktionary

Pastitsio

[czy­taj: pa­sti­sjo] ma­ka­ron za­pie­ka­ny z mię­sem mie­lo­nym i sosem be­sza­me­lo­wym


Źródła:

SJP.pl

Pastoforium

jedno z dwóch po­mie­szczeń two­rzą­cych za­kry­stię, przez­na­czo­ne na przy­go­to­wa­nie na­czyń i szat li­tur­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Pastor

w Ko­ście­le pro­te­stanc­kim - osoba du­chow­na od­po­wie­dzial­na za pa­ra­fię


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny pro­te­stanc­ki;


Pa­stor ( pa­stor – "pa­sterz") – w Ko­ścio­łach pro­te­stanc­kich du­chow­ny, który pełni obo­wiąz­ki dusz­pa­ster­skie w zbo­rze. Mia­no­wa­ny jest przez or­ga­ny cen­tral­ne da­ne­go Ko­ścio­ła (np. synod, ge­ne­ral­ną kon­fe­ren­cję), bądź jest po­wo­ły­wa­ny przez kon­gre­ga­cję wier­nych (zbór) w dro­dze de­mo­kra­tycz­ne­go wy­bo­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastorale

1. mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: siel­sko, spo­koj­nie;
2. utwór wo­kal­ny lub in­stru­men­tal­ny o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z ży­ciem na wsi; pa­sto­rał­ka


Źródła:

SJP.pl

Pastoralista

osoba zaj­mu­ją­ca się ukła­da­niem i wy­gła­sza­niem kazań i na­u­ko­wą in­ter­pre­ta­cją tek­stów bi­blij­nych; ho­mi­le­ta, ho­mi­le­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. spe­cja­li­sta w za­kre­sie te­o­lo­gii pa­sto­ral­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastoralistka

→ pa­sto­ra­li­sta


Patrz:pastoralista

Źródła:

SJP.pl

Pastoralnoteologiczny

te­o­lo­gicz­ny pod kątem pa­sto­ral­nym


Źródła:

SJP.pl

Pastoralny

o te­ma­ty­ce wiej­skiej, pa­ster­skiej; bu­ko­licz­ny, sie­lan­ko­wy, idyl­licz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kult. zwią­za­ny z ży­ciem wiej­skim

 (1.2) rel. zwią­za­ny z dzia­łal­no­ścią dusz­pa­ster­ską, do­ty­czą­cy dusz­pa­ster­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastorał

laska za­koń­czo­na u góry spi­ra­lą lub krzy­żem, bę­dą­ca atry­bu­tem do­stoj­ni­ków ko­ściel­nych i oz­na­ką ich wła­dzy w Ko­ście­le


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ozdob­na za­krzy­wio­na laska no­szo­na pod­czas li­tur­gii przez bi­sku­pów, opa­tów i in­fu­ła­tów uprzy­wi­le­jo­wa­nych jako atry­but ich urzę­du;


Pa­sto­rał, także w ko­ścio­łach wschod­nich jako żezł (łac. "ba­cu­lus pa­sto­ra­lis", dosł. „kij pa­ster­ski”) to w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich atry­but bi­sku­pów, opa­tów i in­fu­ła­tów uprzy­wi­le­jo­wa­nych (we wschod­nim chrze­ści­jań­stwie: ar­chi­man­dry­tów); długa, zdo­bio­na laska o śli­ma­ko­wa­to zwi­nię­tym za­koń­cze­niu, na­zy­wa­nym krzy­wa­śnią lub z ła­ci­ny – kur­wa­tu­rą. Pier­wot­nie był to po pro­stu krót­ki, za­krzy­wio­ny kij słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastorałeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­sto­rał­ka


Źródła:

Wiktionary

Pastorałka

1. lu­do­wa, we­so­ła pieśń o lek­kim cha­rak­te­rze i te­ma­ty­ce zwią­za­nej z Bożym Na­ro­dze­niem lub przed­sta­wie­nie sce­nicz­ne o ta­kiej te­ma­ty­ce;
2. utwór wo­kal­ny lub in­stru­men­tal­ny o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z ży­ciem na wsi; pa­sto­ra­le;
3. ga­tu­nek sta­ro­fran­cu­skiej i sta­ro­pro­wan­sal­skiej li­ry­ki; pa­sto­rel­la, pa­sto­u­rel­le


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. etn. lekki utwór o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z Bożym Na­ro­dze­niem; także: wi­do­wi­sko sce­nicz­ne o ta­kiej te­ma­ty­ce;

 (1.2) liter. utwór po­e­tyc­ki lub dra­ma­tycz­ny przed­sta­wia­ją­cy te­ma­ty­kę pa­ster­ską w spo­sób sie­lan­ko­wy; idyl­la


Pa­sto­rał­ka ( pa­sto­ra­lis „pa­ster­ski”) − ro­dzaj udra­ma­ty­zo­wa­nej ko­lę­dy, wy­ko­ny­wa­nej daw­niej przez wę­drow­nych mu­zy­ków i żaków, w któ­rej re­li­gij­na te­ma­ty­ka bo­żo­na­ro­dze­nio­wa po­sze­rzo­na zo­sta­ła o war­stwę oby­cza­jo­wą. Także lu­do­wa pieśń re­li­gij­na o we­so­łym cha­rak­te­rze (utrzy­ma­na zaz­wy­czaj w tonie sie­lan­ko­wym), zwią­za­na z te­ma­ty­ką Bo­że­go Na­ro­dze­nia, wpro­wa­dza­ją­ca czę­sto wątek pa­ster­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastorałkowy

→ pa­sto­rał­ka


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od pa­sto­rał­ka


Patrz:pastorałka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastorella

ga­tu­nek sta­ro­fran­cu­skiej i sta­ro­pro­wan­sal­skiej li­ry­ki; pa­sto­u­rel­le, pa­sto­rał­ka


Źródła:

SJP.pl

Pastorka

ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za pa­ra­fię w niek­tó­rych odła­mach pro­te­stan­tyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Pastorostwo

pa­stor z żoną


Źródła:

SJP.pl

Pastorowa

żona pa­sto­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona pa­sto­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastorowy

→ pa­stor (daw­niej); pa­stor­ski


Źródła:

SJP.pl

Pastorski

przy­miot­nik od: pa­stor; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­sto­ra (np. strój pa­stor­ski), od­no­szą­cy się do pa­sto­ra lub jego zadań, funk­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­sto­rem, do­ty­czą­cy pa­sto­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastorstwo

za­ję­cie, zawód pa­sto­ra


Źródła:

SJP.pl

Pastorówka

po­tocz­nie: miesz­ka­nie pa­sto­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. miesz­ka­nie pa­sto­ra


Pa­sto­rów­ki

Pa­sto­rów­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie bu­dyn­ku bę­dą­ce­go miesz­ka­niem pa­sto­ra, czyli du­chow­ne­go pro­te­stanc­kie­go. Al­ter­na­tyw­nie na­zy­wa­na jest "ple­ba­nią", okre­śle­niem sto­so­wa­nym także w in­nych tra­dy­cjach chrze­ści­jań­stwa.

Zwy­kle bu­dy­nek taki po­ło­żo­ny jest w po­bli­żu ko­ścio­ła przy­na­le­żą­ce­go do zboru, za­trud­nia­ją­ce­go du­chow­ne­go, względ­nie du­chow­nych za­miesz­ka­łych w pa­sto­rów­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pom­pa­tycz­nie, z osten­ta­cją


Źródła:

SJP.pl

Pastourelle

ga­tu­nek sta­ro­fran­cu­skiej i sta­ro­pro­wan­sal­skiej li­ry­ki; pa­sto­rel­la, pa­sto­rał­ka


Pa­sto­u­rel­le (z łac. "pa­sto­rel­la" po­przez st. prow. "pa­sto­re­la") – sta­ro­fran­cu­ski ga­tu­nek po­e­tyc­ki upra­wia­ny w pół­noc­nej Fran­cji, głów­nie w wie­kach XII–XIII.

"Pa­sto­u­rel­le" było ga­tun­kiem po­ez­ji dwor­skiej. Od­no­si­ło się do życia wiej­skie­go, acz­kol­wiek typy wiej­skie były przed­sta­wia­nie w spo­sób ste­re­o­ty­po­wy, ka­ry­ka­tu­ral­ny czy ośmie­sza­ją­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­sto­wać.


Źródła:

Wiktionary

Pastować

czy­ścić coś wcie­ra­jąc lub na­kła­da­jąc war­stwę spe­cjal­nej pasty, na­da­wać cze­muś błysk po­przez uży­cie ta­kiej pasty


Źródła:

SJP.pl

Pastownica

me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do czy­szcze­nia po­dłóg przy uży­ciu spe­cjal­nej pasty


Źródła:

SJP.pl

Pastowy

→ pasta


Patrz:pasta

Źródła:

SJP.pl

Pastrami

ro­dzaj kieł­ba­sy wo­ło­wej


Pa­stra­mi – spo­sób prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wo­wa­nia mięsa, a także mięso kon­ser­wo­wa­ne w od­po­wied­ni spo­sób, przez so­le­nie, pe­klo­wa­nie, a na­stęp­nie wę­dze­nie. Jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni ame­ry­kań­skiej. Tra­dy­cyj­nie wyt­wa­rza­ne jest z wo­ło­wi­ny, choć w hand­lu spot­kać można pa­stra­mi wy­ko­na­ne z ba­ra­ni­ny, wie­przo­wi­ny bądź ło­so­sia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pastuch

osoba zaj­mu­ją­ca się pa­ster­stwem, osoba ho­du­ją­ca udo­mo­wio­ne zwie­rzę­ta, głów­nie pil­nu­ją­ca ich pod­czas wy­pa­sa­nia na ha­lach gór­skich, łą­kach lub ste­pach; pa­sterz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wy­pa­sa­ją­cy ho­dow­la­ne zwie­rzę­ta do­mo­we

 (1.2) przen. po­gard. obraź. o czło­wie­ku nie­wyksz­tał­co­nym, za­co­fa­nym, czę­sto z pro­win­cji lub ze wsi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. roln. zob. elek­trycz­ny pa­stuch.

 (2.2) środ. med. de­fi­bry­la­tor


Pa­stuch ( Пастух) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Kiu­sten­dił, w gmi­nie Ne­we­sti­no, nad Stru­mą. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 czerw­ca 2020 roku miej­sco­wość li­czy­ła 54 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasturma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj węd­li­ny z su­szo­nej wo­ło­wi­ny o wy­ra­zi­stym smaku i aro­ma­cie; spe­cjal­ność kuch­ni tu­rec­kiej;


Pa­stur­ma ("pa­sto­ur­ma") – su­szo­na wo­ło­wi­na o zde­cy­do­wa­nym smaku i wy­ra­zi­stym aro­ma­cie. Po­le­ca­na jest do wy­traw­ne­go, czer­wo­ne­go wina. Można po­da­wać ją po­kro­jo­ną w cien­kie pla­stry, na pla­te­ro­wym pół­mi­sku w oto­cze­niu kok­taj­lo­wych po­mi­dor­ków i pikli. Można ser­wo­wać też pa­stur­mę na pie­czo­nej fa­so­li z czer­wo­nym pie­przem oraz sosem cha­i­men. Pa­stur­ma jest przys­ma­kiem kuch­ni tu­rec­kiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pastusi

ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­stu­cha, pa­ste­rza, od­no­szą­cy się do ta­kiej osoby, jej zadań, funk­cji; pa­stu­szy


Źródła:

SJP.pl

Pastusiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pastuszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pastuszek

młody pa­stuch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pa­stuch

 (1.2) chło­piec zaj­mu­ją­cy się pa­ster­stwem

 (1.3) daw. lub gwara. ornit. plisz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastuszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pastuszka

młoda dziew­czy­na bę­dą­ca pa­stu­chem, zaj­mu­ją­ca się pa­ster­stwem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na pa­są­ca bydło, gęsi, itp.


Pa­stusz­ka ("niem. Vieh­hof") – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Gry­fi­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastuszkowy

przy­miot­nik od: pa­stu­szek, pa­stusz­ka; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­stusz­ka lub pa­stusz­ki, bę­dą­cy w ich po­sia­da­niu, od­no­szą­cy się do nich, ich zadań, funk­cji


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­stusz­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy pa­stusz­ka, zwią­za­ny z pa­stusz­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastuszy

ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­stu­cha, pa­ste­rza, od­no­szą­cy się do ta­kiej osoby, jej zadań, funk­cji; pa­stu­si


przy­miot­nik

 (1.1) przest. lub poet. od pa­stuch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastuła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pastwa

po­karm, żer dla dzi­kich zwie­rząt, naj­czę­ściej zdo­by­wa­ny siłą lub coś, co stało się ofia­rą cze­goś nie­o­ży­wio­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­karm

 (1.2) daw. łup, zdo­bycz

 (1.3) gw-pl|Ma­zu­ry. pasza dla zwie­rząt


Pa­stwa (niem. "Gross Weide") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Kwi­dzyn. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastwiska

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa czę­ści Cie­szy­na i kilku pol­skich wsi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pastwisko

teren do wy­pa­sa­nia zwie­rząt do­mo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. teren po­ro­śnię­ty trawą, przez­na­czo­ny do wy­pa­sa­nia zwie­rząt

 (1.2) daw. pa­stwie­nie się nad kimś


Zo­bacz też: Pa­stwi­sko w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Pa­stwi­sko – ro­dzaj użyt­ków zie­lo­nych po­ro­śnię­tych głów­nie wie­lo­let­ni­mi tra­wa­mi, któ­rych we­ge­ta­cja trwa nie­za­leż­nie od tego, czy są to te­re­ny upra­wo­we, czy też nie­u­żyt­ki.

Zwy­kle od wios­ny do je­sie­ni na pa­stwi­skach wy­pa­sa się zwie­rzę­ta ho­dow­la­ne, takie jak bydło do­mo­we, owce czy też kozy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pastwiskowy

przy­miot­nik od: pa­stwi­sko; bę­dą­cy pa­stwi­skiem, sta­no­wią­cy pa­stwi­sko lub jego część (np. teren pa­stwi­sko­wy, trawa pa­stwi­sko­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pa­stwi­skiem


Źródła:

SJP.pl

Pastwić

pa­stwić się: po­stę­po­wać z kimś lub z czymś okrut­nie, znę­cać się nad kimś lub nad czymś, drę­czyć kogoś, coś


Źródła:

SJP.pl

Pastyla

zgru­bie­nie od: pa­styl­ka;
1. por­cja leku lub środ­ka che­micz­ne­go w po­sta­ci nie­wiel­kie­go, pła­skie­go lub wy­pu­kłe­go krąż­ka;
2. cu­kie­rek o takim kształ­cie


Źródła:

SJP.pl

Pastylka

dra­żet­ka;
1. por­cja leku lub środ­ka che­micz­ne­go w po­sta­ci nie­wiel­kie­go, pła­skie­go lub wy­pu­kłe­go krąż­ka; ta­blet­ka;
2. cu­kie­rek o takim kształ­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek w po­sta­ci ma­łe­go krąż­ka

 (1.2) cu­kie­rek w po­sta­ci ma­łe­go krąż­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pastylkarka

ma­szy­na, urzą­dze­nie wy­wie­ra­ją­ce na­cisk na jakiś ma­te­riał, uży­wa­ne do wstęp­nej pro­duk­cji leków; ta­blet­kar­ka


Źródła:

SJP.pl

Pastylki

dra­żet­ka;
1. por­cja leku lub środ­ka che­micz­ne­go w po­sta­ci nie­wiel­kie­go, pła­skie­go lub wy­pu­kłe­go krąż­ka; ta­blet­ka;
2. cu­kie­rek o takim kształ­cie


Źródła:

SJP.pl

Pastylkowy

→ pa­styl­ka


Patrz:pastylka

Źródła:

SJP.pl

Pastynak

ga­tu­nek ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej z ro­dzi­ny ogoń­czo­wa­tych; ogoń­cza


Źródła:

SJP.pl

Pastyła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj de­se­ru z soku i miąż­szu owo­ców lub jagód


Pa­sty­ła (ros. пастила) – ro­dzaj de­se­ru, jeden z przys­ma­ków kuch­ni ro­syj­skiej. Jest to miąższ z jagód lub in­nych owo­ców, ugo­to­wa­ny z mio­dem lub cu­krem sok, za­gę­szczo­ny po od­pa­ro­wa­niu, wy­la­ny war­stwa­mi. Pa­sty­ła wy­stę­pu­je także m.in. w wa­rian­cie jabł­ko­wym, grusz­ko­wym, ma­li­no­wym i wi­śnio­wym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pasy

po­tocz­nie o przej­ściu dla pie­szych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. przej­ście dla pie­szych o wy­glą­dzie bia­łych pasów na jezd­ni

 (1.2) mot. lotn. urzą­dze­nie mo­cu­ją­ce pa­sa­że­ra do fo­te­la lub łóżka, np. w sa­mo­cho­dzie lub sa­mo­lo­cie

 (1.3) deseń z gru­bych linii o zmie­nia­ją­cych się ko­lo­rach

 (1.4) pot. klub spor­to­wy lub jego ki­bi­ce, któ­rzy po­słu­gu­ją się pa­sia­sty­mi bar­wa­mi

 (1.5) pot. login, adres email, numer te­le­fo­nu wraz z ha­słem do ja­kie­goś konta (pro­fi­lu) w in­ter­ne­cie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. od: pas


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasyfae

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej; Pa­zy­fae


Źródła:

SJP.pl

Pasygrafia

sy­stem mię­dzy­na­ro­do­we­go za­pi­su pojęć w po­sta­ci zna­ków oraz sym­bo­li do­ty­czą­cy danej dzie­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl

Pasyjka

1. zdrob­nie­nie od: pasja
2. krzy­żyk z wi­ze­run­kiem ukrzy­żo­wa­ne­go Chry­stu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pasja

 (1.2) szt. rel. po­stać ukrzy­żo­wa­ne­go Chry­stu­sa do za­mo­co­wa­nia na krzy­żu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są pa­syj­ni


Źródła:

Wiktionary

Pasyjny

zwią­za­ny z męką Chry­stu­sa lub na­bo­żeń­stwem poś­wię­co­nym jej roz­pa­mię­ty­wa­niu (np. obraz pa­syj­ny, scena pa­syj­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z męką Chry­stu­sa lub mę­czen­ni­ków, do­ty­czą­cy męki Chry­stu­sa lub mę­czen­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasym

mia­sto w Pol­sce


Pasym (do 1945 Pas­sen­he­im) – mia­sto w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Olsz­tyń­skim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pasym. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. olsz­tyń­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Pasym li­czył 2390 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasymianin

miesz­ka­niec Pa­sy­mia (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­sy­mia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pa­sy­mia, uro­dzo­na w Pa­sy­miu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasymianka

miesz­kan­ka Pa­sy­mia (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­sy­mia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pa­sy­mia, uro­dzo­na w Pa­sy­miu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasymski

przy­miot­nik od: Pasym


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­sy­miem, do­ty­czą­cy Pa­sy­mia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasyn

ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pasynek

1. pęd bocz­ny ro­ślin wy­ra­sta­ją­cy przedw­cze­śnie;
2. od­no­ga w po­ro­żu łosia


Źródła:

SJP.pl

Pasynkowanie

za­bieg po­le­ga­ją­cy na usu­wa­niu bocz­nych pędów ro­śli­ny w celu wzmoc­nie­nia pędu głów­ne­go i za­bez­pie­cze­nia jej przed zła­ma­niem


Źródła:

SJP.pl

Pasynkować

usu­wać bocz­ne pędy ro­śli­ny w celu wzmoc­nie­nia pędu głów­ne­go i za­bez­pie­cze­nia jej przed zła­ma­niem


Źródła:

SJP.pl

Pasyw

w mę­skiej re­la­cji ho­mo­sek­su­al­nej: osoba pa­syw­na w sek­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) seks. męż­czyz­na przyj­mu­ją­cy pa­syw­ną rolę w cza­sie sto­sun­ku płcio­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasywa

źró­dła fi­nan­so­wa­nia firmy, na które skła­da­ją się zysk, po­życz­ki, kre­dy­ty oraz fun­du­sze włas­ne


Pa­sy­wa (łac. "pas­si­vum" ro­dzaj ni­ja­ki od "pas­si­vus" ‘bier­ny’ od "pati" ‘cier­pieć’) – ter­min księ­go­wy oz­na­cza­ją­cy źró­dła po­cho­dze­nia ma­jąt­ku przed­się­bior­stwa. Ist­nie­ją ge­ne­ral­nie dwa źró­dła po­zy­ski­wa­nia ma­jąt­ku: ka­pi­ta­ły (fun­du­sze) włas­ne, prze­ka­za­ne jed­nost­ce przez wła­ści­cie­li, oraz wy­pra­co­wa­ne w trak­cie dzia­łal­no­ści jed­nost­ki go­spo­dar­czej ka­pi­ta­ły (fun­du­sze) obce, czyli wszel­kie zo­bo­wią­za­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasywacja

pro­ces uod­par­nia­ją­cy metal na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych; pa­sy­wo­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces uod­par­nia­ją­cy metal na dzia­ła­nie ko­roz­ji


Pa­sy­wa­cja – pro­ces, w któ­rym sub­stan­cja ak­tyw­na che­micz­nie w danym śro­do­wi­sku wyt­wa­rza na swo­jej po­wierzch­ni po­wło­kę pa­syw­ną, ut­wo­rzo­ną w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nej tej sub­stan­cji z oto­cze­niem. O pa­sy­wa­cji mowa jest wtedy, gdy po­wło­ka ta jest cał­ko­wi­cie od­por­na na dal­sze re­ak­cje z tym śro­do­wi­skiem i jed­no­cze­śnie na tyle szczel­na, że sta­no­wi ba­rie­rę ochron­ną dla sub­stan­cji, którą ota­cza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasywacyjny

→ pa­sy­wa­cja


Patrz:pasywacja

Źródła:

SJP.pl

Pasywator

śro­dek po­wo­du­ją­cy pa­sy­wa­cję


Źródła:

SJP.pl

Pasywista

1. osoba bier­na lub obo­jęt­na wobec życia;
2. po­li­tyk pro­ro­syj­ski dzia­ła­ją­cy w cza­sie I wojny świa­to­wej i okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Pasywistka

1. ko­bie­ta bier­na lub obo­jęt­na wobec życia;
2. pro­ro­syj­ska dzia­łacz­ka po­li­tycz­na w cza­sie I wojny świa­to­wej i okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Pasywistyczny

przy­miot­nik od: pa­sy­wizm; bier­ny, obo­jęt­ny wobec życia (np. po­sta­wa pa­sy­wi­stycz­na) lub zwią­za­ny z pro­ro­syj­ską dzia­łal­no­ścią po­li­tycz­ną w cza­sie I wojny świa­to­wej i okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Pasywizacja

wpa­ja­nie idei cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pa­sy­wiz­mu, kie­run­ku po­li­tycz­ne­go gło­szą­ce­go po­glą­dy pro­ro­syj­skie


Źródła:

SJP.pl

Pasywizm

1. bier­ność lub obo­jęt­ność wobec życia;
2. kie­ru­nek po­li­tycz­ny w cza­sie I wojny świa­to­wej i okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Pol­sce, gło­szą­cy po­glą­dy pro­ro­syj­skie


Źródła:

SJP.pl

Pasywnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. bez ja­kiej­kol­wiek ini­cja­ty­wy

 (1.2) o me­ta­lach: w spo­sób od­por­ny na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych


Źródła:

Wiktionary

Pasywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­syw­nie


Źródła:

SJP.pl

Pasywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­syw­ny


Źródła:

SJP.pl

Pasywność

1. brak chęci dzia­ła­nia, po­dej­mo­wa­nia ja­kich­kol­wiek ini­cja­tyw;
2. od­por­ność na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych, cha­rak­te­ry­stycz­na naj­czę­ściej dla trwa­łych me­ta­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. bier­na po­sta­wa, brak ak­tyw­no­ści

 (1.2) chem. techn. stan me­ta­lu, w któ­rym na­stę­pu­je za­ha­mo­wa­nie jego re­ak­cji z agre­syw­nym śro­do­wi­skiem, co chro­ni go przed ko­roz­ją elek­tro­che­micz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasywny

1. nie­sko­ry do dzia­ła­nia, nie­po­dej­mu­ją­cy ja­kich­kol­wiek ini­cja­tyw;
2. naj­czę­ściej o trwa­łych me­ta­lach: od­por­ny na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych (np. war­stwa pa­syw­na)


przy­miot­nik

 (1.1) który nie wy­ka­zu­je chęci dzia­ła­nia

 (1.2) o me­ta­lach: od­por­ny na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasywowanie

pro­ces uod­par­nia­ją­cy metal na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych; pa­sy­wa­cja


Źródła:

SJP.pl

Pasywować

uod­par­niać metal na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych


Źródła:

SJP.pl

Pasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) stpol. dawny ro­dzaj gry w karty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. geogr. prze­łęcz

 (2.2) daw. brak cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) D. lm. od rze­czow­ni­ka pasza


Źródła:

Wiktionary

Pasza

basza; tytuł do­stoj­ni­ka w im­pe­rium os­mań­skim; osoba no­szą­ca ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wy­so­ki urzęd­nik woj­sko­wy lub cy­wil­ny w Im­pe­rium Os­mań­skim; także tytuł tego do­stoj­ni­ka;

 (1.2) daw. przen. za­wa­dia­ka, ktoś hardy, pysz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) zo­o­techn. po­ży­wie­nie przez­na­czo­ne dla zwie­rząt go­spo­dar­skich; karma;

 (2.2) daw. pa­stwi­sko

 (2.3) daw. łow. knie­ja

 (2.4) daw. łow. miej­sce, gdzie po­ży­wia się zając

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D., B. od rze­czow­ni­ka pasz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paszalik

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Tur­cji os­mań­skiej; pa­sza­li­kat, pa­sza­łyk, pa­sza­ły­kat


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny pod za­rzą­dem paszy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszalikat

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Tur­cji os­mań­skiej; pa­sza­lik, pa­sza­łyk, pa­sza­ły­kat


Źródła:

SJP.pl

Paszarnia

po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia i przy­go­to­wy­wa­nia pasz


Źródła:

SJP.pl

Paszałyk

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Tur­cji os­mań­skiej; pa­sza­ły­kat, pa­sza­lik, pa­sza­li­kat


Źródła:

SJP.pl

Paszałykat

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Tur­cji os­mań­skiej; pa­sza­łyk, pa­sza­lik, pa­sza­li­kat


Źródła:

SJP.pl

Paszcza

1. sze­ro­ka jama gę­bo­wa, naj­czę­ściej groź­nych zwie­rząt dra­pież­nych;
2. żar­to­bli­we, ru­basz­ne okre­śle­nie na usta czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwie­rzę­cy otwór gę­bo­wy, zwła­szcza gdy po­kaź­nych roz­mia­rów lub u dra­pież­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszczak

dra­pież­ny ga­tu­nek ryby wy­stę­pu­ją­cy przy eu­ro­pej­skich wy­brze­żach Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go; pio­trosz, zeus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. owa­do­żer­ny ptak z ro­dzi­ny pa­szcza­ków pro­wa­dzą­cy nocny tryb życia

 (1.2) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Zeus faber|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ryb z ro­dzi­ny pio­tro­szo­wa­tych;

 (1.3) icht. ryba z ga­tun­ku pa­szcza­ków (1.2)


Pa­szczak (szw. "He­mu­len") – isto­ta z cyklu po­wie­ścio­we­go o Mu­min­kach au­tor­stwa Tove Jans­son. Wy­stę­pu­je we wszyst­kich książ­kach o Mu­min­kach, poza "Ta­tu­siem Mu­min­ka i mo­rzem". Pa­szcza­ka cha­rak­te­ry­zu­je kon­cen­tro­wa­nie się na jed­nej dzia­łal­no­ści: pracy za­wo­do­wej bądź hobby.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paszczakowe

o ce­chach pa­szcza­ko­wych (rząd pta­ków)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­dar­gi­for­mes|Shar­pe|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: pa­szcza­ko­wy


Pa­szcza­ko­we (Po­dar­gi­for­mes) – rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paszczakowy

o ce­chach pa­szcza­ko­wych (rząd pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Paszczka

nie­wiel­ka pa­szcza


Źródła:

SJP.pl

Paszczowy

→ pa­szcza


Patrz:paszcza

Źródła:

SJP.pl

Paszczur

obraź­li­wie: osoba brzyd­ka, nie­a­trak­cyj­na; pasz­tet, szka­ra­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pejor. osoba brzyd­ka (zwy­kle dziew­czy­na)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paszczęka

żar­to­bli­we okre­śle­nie na pa­szczę, usta czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zool. szczę­ki lub pysk dra­pież­ni­ka

 (1.2) żart. czy­jaś jama ustna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszek

zdrob­nie­nie od: pacha (w zna­cze­niu wgłę­bie­nia mię­dzy górną, wew­nętrz­ną czę­ścią ręki a bo­kiem klat­ki pier­sio­wej)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszel

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paszenog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. mąż sio­stry żony


Źródła:

Wiktionary

Paszka

zdrob­nie­nie od: pacha (w zna­cze­niu wgłę­bie­nia mię­dzy górną, wew­nętrz­ną czę­ścią ręki a bo­kiem klat­ki pier­sio­wej)


Źródła:

SJP.pl

Paszkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszko

zdrob­nie­nie od: pacha (w zna­cze­niu wgłę­bie­nia mię­dzy górną, wew­nętrz­ną czę­ścią ręki a bo­kiem klat­ki pier­sio­wej)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszkosław

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Paszkosławek

zdrob­nie­nie od: Pasz­ko­sław (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Paszkosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pasz­ko­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Paszkosławostwo

Pasz­ko­sław z żoną; Pasz­ko­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Paszkosławowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Paszkosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pasz­ko­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Paszkot

leśny ptak z ro­dzi­ny dro­zdów, o bru­nat­nym lub kre­mo­wym upie­rze­niu, któ­re­go bia­ła­wy brzuch po­kry­ty jest ciem­ny­mi plam­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tur­dus vi­sci­vo­rus|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych;


Pasz­kot ("Tur­dus vi­sci­vo­rus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka śpie­wa­ją­ce­go z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych (Tur­di­dae). Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję i pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę. Nie jest za­gro­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paszkowa

Pasz­ko­wa – po­la­na w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej w Be­ski­dzie Są­dec­kim. Na niek­tó­rych ma­pach opi­sa­na jest błęd­nie jako Mała La­chów­ka, na mapie Ge­o­por­ta­lu jako część lasu. Znaj­du­je się na pół­noc­nym skło­nie grzbie­tu od­cho­dzą­ce­go na pół­noc­ny wschód od szczy­tu Wiel­kiej Pre­hy­by (1193 m). Ma nie­re­gu­lar­ny kształt i wiele za­uł­ków. Z dol­nej czę­ści po­la­ny wy­pły­wa­ją źró­dła Gra­bow­skie­go Po­to­ku Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ży do wsi Przy­siet­ni­ca w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Stary Sącz.


Źródła:

Wikipedia

Paszkowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paszkowice

Pasz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja w Żar­no­wie.


Źródła:

Wikipedia

Paszkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszkowszczyzna

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszkwil

ar­ty­kuł, utwór lub ja­ka­kol­wiek inna pu­blicz­na wy­po­wiedź szka­lu­ją­ca lub znie­sła­wia­ją­ca kogoś, cza­sa­mi także ubli­ża­ją­ca komuś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­bli­ka­cja bru­ka­ją­ca czy­jąś re­pu­ta­cję;


Paszk­wil (wł. "pas­qu­il­lo") – utwór li­te­rac­ki, czę­sto ano­ni­mo­wy, skie­ro­wa­ny prze­ciw kon­kret­nej oso­bie, ośmie­sza­ją­cy ją w spo­sób oszczer­czy i obel­ży­wy.

Paszk­wil wy­wo­dzi się z rzym­skich epi­gra­ma­tów o tre­ści sa­ty­rycz­nej, ale po­ję­cie ob­ję­ło za­się­giem róż­no­rod­ne formy li­te­rac­kie. Prze­ciw­sta­wia się go sa­ty­rze, kry­ty­ce ogól­nej z za­cię­ciem dy­dak­tycz­nym, jako atak per­so­nal­ny, ma­ją­cy na celu ośmie­sze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paszkwilancki

od­no­szą­cy się do paszk­wi­lanct­wa lub osoby zaj­mu­ją­cej się paszk­wi­lanct­wem (np. cha­rak­ter paszk­wi­lanc­ki, ar­ty­kuł paszk­wi­lanc­ki)


Źródła:

SJP.pl

Paszkwilanctwo

znie­sła­wia­nie, kom­pro­mi­to­wa­nie kogoś po­przez pi­sa­nie paszk­wi­li, umyśl­ne szka­lo­wa­nie czy­jejś osoby


Źródła:

SJP.pl

Paszkwilant

osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem paszk­wi­li, kom­pro­mi­tu­ją­ca, znie­sła­wia­ją­ca kogoś w ten spo­sób, naj­czę­ściej ro­bią­ca to ano­ni­mo­wo lub pod pse­u­do­ni­mem; paszk­wi­li­sta


Źródła:

SJP.pl

Paszkwilantka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem paszk­wi­li, kom­pro­mi­tu­ją­ca, znie­sła­wia­ją­ca kogoś w ten spo­sób, naj­czę­ściej ro­bią­ca to ano­ni­mo­wo lub pod pse­u­do­ni­mem


Źródła:

SJP.pl

Paszkwilista

osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem paszk­wi­li, kom­pro­mi­tu­ją­ca, znie­sła­wia­ją­ca kogoś w ten spo­sób, naj­czę­ściej ro­bią­ca to ano­ni­mo­wo lub pod pse­u­do­ni­mem; paszk­wi­lant


Źródła:

SJP.pl

Paszkwilowy

przy­miot­nik od: paszk­wil; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla paszk­wi­lu, ar­ty­ku­łu, ut­wo­ru lub ja­kiej­kol­wiek innej pu­blicz­nej wy­po­wie­dzi szka­lu­ją­cej lub znie­sła­wia­ją­cej kogoś, zwią­za­ny z nim


Źródła:

SJP.pl

Paszkówka

rzeka w Pol­sce, w do­rze­czu Odry


Zo­bacz też: Pasz­ków­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Pasz­ków­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie Brzeź­ni­ca, 280 m n.p.m. na Po­gó­rzu Wie­lic­kim.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa biel­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszmina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. cien­ka, de­li­kat­na tka­ni­na wyt­wa­rza­na z pod­szerst­ka kóz, tkana tra­dy­cyj­nie w Ne­pa­lu

 (1.2) odzież. szal wy­ko­na­ny z pasz­mi­ny (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Paszochłonny

wy­ma­ga­ją­cy wy­ko­rzy­sta­nia, zu­ży­cia du­żych ilo­ści pasz, po­chła­nia­ją­cy duże ilo­ści pasz (np. ho­dow­la pa­szo­chłon­na)


Źródła:

SJP.pl

Paszociąg

sy­stem urzą­dzeń uży­wa­ny w zam­knię­tych po­mie­szcze­niach ho­dow­la­nych, słu­żą­cy do roz­drab­nia­nia i roz­pro­wa­dza­nia pasz


Źródła:

SJP.pl

Paszomat

au­to­mat do kar­mie­nia zwie­rząt go­spo­dar­skich; au­to­karm­nik


Źródła:

SJP.pl

Paszowice

wieś w Pol­sce


Pa­szo­wi­ce (niem. "Po­is­chwitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Pa­szo­wi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszowicki

przy­miot­nik od: Pa­szo­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Paszowski

przy­miot­nik od: pasza; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla paszy, osoby no­szą­cej tytuł do­stoj­ni­ka cy­wil­ne­go i woj­sko­we­go w im­pe­rium os­mań­skim (np. kom­pe­ten­cje pa­szow­skie), zwią­za­ny z taką osobą; ba­szow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy paszy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszowy

przy­miot­nik od: pasza; na­da­ją­cy się na paszę, słu­żą­cy jako pasza dla zwie­rząt (np. mie­szan­ka pa­szo­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z paszą; pa­stew­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z paszą, do­ty­czą­cy paszy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszowóz

po­jazd do prze­wo­zu paszy


Źródła:

SJP.pl

Paszoznawca

osoba zaj­mu­ją­ca się spo­so­ba­mi po­zy­ski­wa­nia, prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wo­wa­nia pasz oraz ba­da­niem ich przy­dat­no­ści w ży­wie­niu róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Paszoznawczyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spo­so­ba­mi po­zy­ski­wa­nia, prze­cho­wy­wa­nia i kon­ser­wo­wa­nia pasz oraz ba­da­niem ich przy­dat­no­ści w ży­wie­niu róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Paszoznawstwo

nauka o me­to­dach pro­duk­cji, zbio­ru i kon­ser­wo­wa­nia pasz


Pa­szoz­naw­stwo – gałąź wie­dzy z za­kre­su ży­wie­nia zwie­rząt zaj­mu­ją­ca się poz­na­wa­niem pasz (skła­du che­micz­ne­go, straw­no­ści i przys­wa­jal­no­ści, war­to­ści po­kar­mo­wej), me­to­da­mi ich pro­duk­cji, zbio­ru, kon­ser­wo­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia oraz od­dzia­ły­wa­niem na pro­duk­cyj­ność zwie­rząt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszoł

[czy­taj: paSZOŁ] po­tocz­nie: wy­krzy­knik na­ka­zu­ją­cy komuś bezz­włocz­ne od­da­le­nie się skądś; wy­no­cha, precz, won, spa­dó­wa


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. precz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszporcik

zdrob­nie­nie od: pasz­port


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pasz­port


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszport

1. urzę­do­wy do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy toż­sa­mość danej osoby oraz upraw­nia­ją­cy do prze­kra­cza­nia gra­nic pań­stwo­wych i do le­gal­ne­go po­by­tu za gra­ni­cą;
2. ro­dzaj cer­ty­fi­ka­tu to­wa­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ku­ment toż­sa­mo­ści upraw­nia­ją­cy do prze­kra­cza­nia gra­nic pań­stwo­wych;


Pasz­port – do­ku­ment toż­sa­mo­ści wy­da­ny przez upraw­nio­ny organ pań­stwa, upraw­nia­ją­cy do prze­kra­cza­nia gra­nic pań­stwo­wych (niek­tó­re pań­stwa mogą wy­ma­gać do­dat­ko­wo wiz wja­zdo­wych).

W tech­ni­ce pasz­port to do­ku­ment wy­sta­wia­ny dla urzą­dzeń wy­ma­ga­ją­cych szcze­gól­ne­go na­dzo­ru pod­czas ek­splo­a­ta­cji – np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paszportowy

→ pasz­port


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pasz­por­tem


Patrz:paszport

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszportyzacja

opra­co­wy­wa­nie, ak­tu­a­li­za­cja, de­le­ga­li­za­cja lub po­now­na le­ga­li­za­cja do­ku­men­tów pasz­por­to­wych i ogół czyn­no­ści zwią­za­nych z tymi czyn­no­ścia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. wy­da­wa­nie i ak­tu­a­li­zo­wa­nie pasz­por­tów

 (1.2) środ. ar­chi­wi­za­cja i opra­co­wy­wa­nie do­ku­men­tów zwią­za­nych z ma­jąt­kiem za­kła­do­wym


Pasz­por­ty­za­cja – ma­so­we przy­dzie­la­nie oby­wa­tel­stwa lud­no­ści da­ne­go te­re­nu po­przez wy­da­wa­nie pasz­por­tów, zaz­wy­czaj w krót­kim cza­sie. Przy­mu­so­wa pasz­por­ty­za­cja jest sprzecz­na z pra­wem mię­dzy­na­ro­do­wym i na­ru­sza kon­wen­cje ge­new­skie.

Na sze­ro­ką skalę była sto­so­wa­na przez pań­stwo ro­syj­skie po­prze­dza­jąc kon­flik­ty z Gruz­ją i Ukra­i­ną a póź­niej na ich oku­po­wa­nych te­re­nach. Hi­sto­rycz­nie była także sto­so­wa­na przez wła­dze ZSRR.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paszportówka

po­tocz­nie: to­reb­ka na pasz­port


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka, pła­ska to­reb­ka do za­wie­sze­nia na szyi, ro­dzaj port­fe­la

 (1.2) pot. wy­dział pasz­por­to­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pasztaleniec

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paszteciarnia

ro­dzaj lo­ka­lu, baru z prze­ką­ska­mi, któ­re­go spe­cjal­no­ścią są pasz­te­ty i inne po­dro­by


Źródła:

SJP.pl

Paszteciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. ku­charz, który zaj­mu­je się wy­ro­bem pasz­te­tów; właśc. pasz­tet­nik


Źródła:

Wiktionary

Pasztecik

zdrob­nie­nie od: pasz­tet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: pasz­tet

 (1.2) kulin. pie­czo­ny pie­ro­żek z cia­sta fran­cu­skie­go, droż­dżo­we­go lub kru­che­go, na­peł­nio­ny far­szem;


Pasz­te­cik (pasz­tet por­cjo­wy) – nie­wiel­ki wy­piek, ro­dzaj pasz­te­tu w cie­ście, pie­ro­żek na­dzia­ny far­szem, upie­czo­ny lub us­ma­żo­ny. Ty­po­we na­dzie­nie wy­ko­nu­je się z mięsa, po­dro­bów (mózgu), węd­lin, grzy­bów lub ka­pust.

Pasz­te­ci­ki przy­rzą­dza­ne z cia­sta pół­fran­cu­skie­go, fran­cu­skie­go i pty­sio­we­go na­dzie­wa się po upie­cze­niu w piecu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasztet

1. pro­dukt spo­żyw­czy spo­rzą­dza­ny z kilku ga­tun­ków du­szo­ne­go lub go­to­wa­ne­go mięsa i po­dro­bów, które po zmie­le­niu i od­po­wied­nim przy­pra­wie­niu za­pie­ka się;
2. nie­spo­dzie­wa­na przy­krość, nie­przy­jem­ność, kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. po­tra­wa z kilku ga­tun­ków du­szo­ne­go lub go­to­wa­ne­go mięsa i po­dro­bów, które się mieli i zwy­kle za­pie­ka

 (1.2) przen. pot. pejor. kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja

 (1.3) przen. pot. pejor. brzyd­ka dziew­czy­na

 (1.4) przen. pot. pejor. kłam­li­wy ar­ty­kuł w pra­sie bru­ko­wej


Pasz­tet – po­tra­wa przy­rzą­dza­na z jed­no­li­tej masy przy­go­to­wa­nej z su­ro­we­go, go­to­wa­ne­go lub pie­czo­ne­go mięsa, po­dro­bów, dro­biu, dzi­czyz­ny z wa­rzy­wa­mi, grzy­ba­mi, rybą, soją lub serem. W celu po­łą­cze­nia roz­drob­nio­nych skład­ni­ków do­da­je się jajka, bułkę tartą lub mąkę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasztetnik

wyt­wór­ca pasz­te­ci­ków czyli, cia­sta droż­dżo­we­go z na­dzie­niem mięs­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta od wy­ro­bu pasz­te­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasztetowa

przy­miot­nik od: pasz­tet; przez­na­czo­ny na pasz­tet (np. masa pasz­te­to­wa), zwią­za­ny z pasz­te­tem, do­ty­czą­cy pasz­te­tu i spo­so­bu jego przy­rzą­dza­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wyrób węd­li­niar­ski, głów­nie do sma­ro­wa­nia ka­na­pek; pasz­tet z po­dro­bów i resz­tek mięs­nych w for­mie kieł­ba­sy;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: pasz­te­to­wy


Pasz­te­to­wa (kisz­ka pasz­te­to­wa, kisz­ka pod­gard­la­na, pasz­te­tów­ka, kisz­ka wą­tro­bia­na, wą­tro­bian­ka, "reg." le­ber­ka, le­be­ra, le­ber­wurst, le­ber­wurszt) – wyrób węd­li­niar­ski (węd­li­na po­dro­bo­wa) z mie­lo­nych po­dro­bów (głów­nie wą­tro­ba, rza­dziej do­dat­ko­wo płuca, śle­dzio­na czy nerki), skó­rek wie­przo­wych lub dro­bio­wych oraz tłu­szczu (sło­ni­na, sma­lec, pod­gard­le lub bo­czek), nie­kie­dy z do­dat­kiem in­nych ro­dza­jów mięs. Pod­sta­wo­we przy­pra­wy to: sól, pieprz, ce­bu­la, ma­je­ra­nek, ziele an­giel­skie, gałka musz­ka­to­ło­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pasztetowy

przy­miot­nik od: pasz­tet; przez­na­czo­ny na pasz­tet (np. masa pasz­te­to­wa), zwią­za­ny z pasz­te­tem, do­ty­czą­cy pasz­te­tu i spo­so­bu jego przy­rzą­dza­nia


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z pasz­te­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasztetówka

po­tocz­ne okre­śle­nie na kisz­kę pasz­te­to­wą, ro­dzaj kisz­ki spo­rzą­dzo­nej z róż­nych ro­dza­jów mie­lo­ne­go mięsa z do­dat­kiem wą­tro­by oraz mąki lub skro­bi ziem­nia­cza­nej; pasz­te­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pasz­te­to­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszto

język in­do­e­u­ro­pej­ski z grupy ję­zy­ków irań­skich, uży­wa­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie, za­pi­sy­wa­ny w al­fa­be­cie arab­skim z do­dat­ko­wy­mi zna­ka­mi; pasz­tu, pusz­tu, język af­gań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język Pasz­tu­nów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasztu

język in­do­e­u­ro­pej­ski z grupy ję­zy­ków irań­skich, uży­wa­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie, za­pi­sy­wa­ny w al­fa­be­cie arab­skim z do­dat­ko­wy­mi zna­ka­mi; pasz­to, pusz­tu, język af­gań­ski


Źródła:

SJP.pl

Pasztun

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Af­ga­ni­stan i Pa­ki­stan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek głów­nej grupy et­nicz­nej Af­ga­ni­sta­nu i Pa­ki­sta­nu, mó­wią­cy ję­zy­kiem pasz­to


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasztunistan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. geogr. re­gion w Azji Środ­ko­wej za­miesz­ki­wa­ny przez Pasz­tu­nów;


Pasz­tu­ni­stan (pasz­to پشتونستان) – re­gion za­miesz­ka­ny przez Pasz­tu­nów, po­dzie­lo­ny po­mię­dzy Af­ga­ni­stan i Pa­ki­stan. Także nazwa pań­stwa, któ­re­go ut­wo­rze­nie po­stu­lu­ją pasz­tuń­scy na­cjo­na­li­ści.

Ut­wo­rzo­ne w 1747 roku pań­stwo Af­ga­ni­stan ob­ję­ło te­ry­to­ria za­miesz­ka­ne przez Pasz­tu­nów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pasztunka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Af­ga­ni­stan i Pa­ki­stan


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni głów­nej grupy et­nicz­nej Af­ga­ni­sta­nu i Pa­ki­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasztunowie

lud za­miesz­ku­ją­cy Af­ga­ni­stan i Pa­ki­stan


Źródła:

SJP.pl

Pasztuński

do­ty­czą­cy Pasz­tu­nów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pasz­tu­nów


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pasz­tu­na­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pasz­to


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paszyn

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec


Pa­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec.

In­te­gral­ne czę­ści wsi Pa­szyn: Biała Droga, Bo­chen­ków­ka, Da­mia­nów­ka, Dołki, Dział, Gó­rów­ka, Góry, Gra­ni­ce, Jo­dło­wa Góra, Ku­klów, Mi­czoł­ków­ka, Olek­sów­ka, Po­ded­wór, Pod­gó­ry, Po­rę­bów­ka, Po­to­ki, Pó­łan­ki, Przy­la­sek, Rzeki, Śra­dów­ka, Wol­ni­ki, Za­gó­rze, Za­gro­da.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paszęcin

Pa­szę­cin (do 1945 niem. "Pas­sen­tin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Rą­bi­no.

Hi­sto­ria wsi za­czy­na się w 1862 r., gdy z czę­ści ma­jąt­ku Lipie Hel­mut Frie­drich Müller wy­dzie­lił część ziem i sprze­dał radcy dworu Ni­co­lai. W tej ro­dzi­nie Pa­szę­cin po­zo­sta­wał do końca 1945 r. Po woj­nie ma­ją­tek na­le­żał do PGR Rą­bi­no.


Źródła:

Wikipedia

Pasówka

1. klucz wy­ro­bio­ny, do­pa­so­wa­ny na pod­sta­wie od­ci­sku;
2. nie­wiel­ki ptak z rzędu wró­blo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. prze­stęp­cze klucz do­pa­so­wa­ny na pod­sta­wie od­ci­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasówki

1. klucz wy­ro­bio­ny, do­pa­so­wa­ny na pod­sta­wie od­ci­sku;
2. nie­wiel­ki ptak z rzędu wró­blo­wa­tych


Pa­sów­ki (Pas­se­rel­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Obej­mu­je ponad 130 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasławski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasłęcki

przy­miot­nik od: Pa­słęk (mia­sto), Pa­słę­ka (rzeka)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pa­słę­ka

 (1.2) do­ty­czą­cy Pa­słę­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pasłęczanin

miesz­ka­niec Pa­słę­ka


Źródła:

SJP.pl

Pasłęczanka

miesz­kan­ka Pa­słę­ka


Źródła:

SJP.pl

Pasłęk

mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


Pa­słęk (daw­niej "Holąd Pru­ski", Preußisch Hol­land) – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pa­słęk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do woj. el­blą­skie­go. W la­tach 1818–1975 sie­dzi­ba po­wia­tu pa­słęc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pasłęka

rzeka w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce;


Pa­słę­ka (niem. "Pas­sar­ge") – rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, pły­ną­ca przez Po­je­zie­rze Ma­zur­skie oraz Po­brze­że Gdań­skie. Ma dłu­gość – we­dług róż­nych pu­bli­ka­cji – od 169 km do 211 km. Pa­słę­ka ucho­dzi do Za­le­wu Wi­śla­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pat

1. po­zy­cja w sza­chach, w któ­rej stro­na ma­ją­ca ruch nie może wy­ko­nać żad­ne­go po­su­nię­cia, a jed­no­cze­śnie jej król nie jest sza­cho­wa­ny;
2. brak po­stę­pu, za­stój


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szach. sy­tu­a­cja re­mi­so­wa, w któ­rej gracz, na któ­re­go przy­pa­da po­su­nię­cie, nie może wy­ko­nać ruchu, a jego król nie jest sza­cho­wa­ny;

 (1.2) przen. trud­na sy­tu­a­cja, gdy żadna ze stron nie może wy­ko­nać ruchu


W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Pat – sy­tu­a­cja w sza­chach, w któ­rej jeden z gra­czy nie może wy­ko­nać po­su­nię­cia zgod­ne­go z za­sa­da­mi, ale jego król nie jest sza­cho­wa­ny (to zna­czy nie jest ata­ko­wa­ny przez bier­kę prze­ciw­ni­ka). Zgod­nie z prze­pi­sa­mi gry pat koń­czy par­tię re­mi­sem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pataca

[czy­taj: pa­ta­ka] wa­lu­ta Makau (te­ry­to­rium za­leż­ne­go Chin)


Pa­ta­ca (kod ISO 4217: MOP) – ofi­cjal­na wa­lu­ta Makau, spe­cjal­nej stre­fy ad­mi­ni­stra­cyj­nej Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej. 1 pa­ta­ca = 100 avos.

W obie­gu znaj­du­ją się: mo­ne­ty o no­mi­na­łach 10, 20 i 50 avos oraz 1, 2, 5 i 10 pa­ta­ca; ban­kno­ty o no­mi­na­łach 10, 20, 50, 100, 500 i 1000 pa­ta­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patafian

po­tocz­nie: osoba głu­pia lub nie­za­rad­na; nie­do­łę­ga, pacan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. po­gard. głu­pek, ofer­ma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patafizyka

ima­gi­na­cyj­na nauka słu­żą­ca wyk­pi­wa­niu na­u­ko­we­go spo­so­bu my­śle­nia i uczo­nych roz­praw


Źródła:

SJP.pl

Patagonia

kra­i­na w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;


Pa­ta­go­nia (dawna nazwa Pa­ta­go­ni­ca) – kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, po­ło­żo­na na te­re­nie Ar­gen­ty­ny i Chile. Znaj­du­je się mię­dzy Oce­a­na­mi: At­lan­tyc­kim a Spo­koj­nym, sięga na pół­noc po rzekę Rio Negro. Obej­mu­je około 1 043 076 km², z czego 670 000 km² na wscho­dzie na­le­ży do Ar­gen­ty­ny, a resz­ta na za­cho­dzie do Chile. Za­miesz­ku­ją ją ok. 2 mi­lio­ny ludzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patagonka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pa­ta­go­nii


Pa­ta­gon­ka ("Cy­a­no­li­se­us pa­ta­go­nus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych (Psit­ta­ci­dae). Jest je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju "Cy­a­no­li­se­us". Za­sied­la Ar­gen­ty­nę i cen­tral­ne Chile, poza se­zo­nem lę­go­wym także Urug­waj. Nie jest za­gro­żo­na wy­gi­nię­ciem; dość czę­sto spo­ty­ka­na w nie­wo­li.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patagończyk

miesz­ka­niec Pa­ta­go­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pa­ta­go­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patagoński

przy­miot­nik od: Pa­ta­go­nia


przy­miot­nik

 (1.1) od Pa­ta­go­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patarafka

nie­wiel­ka płyt­ka uży­wa­na jako ozdo­ba pod lampę, świecz­kę lub lich­tarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ręk. ozdob­na haf­to­wa­na ser­wet­ka słu­żą­ca jako pod­kład­ka pod lampę, lich­tarz, wazon lub bi­be­lo­ty, także jako po­kro­wiec na pod­głów­ki fo­te­li i kanap, modna w XIX wieku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pataren

uczest­nik pa­ta­rii


Źródła:

SJP.pl

Pataria

ruch spo­łecz­no-re­li­gij­ny w Lom­bar­dii w XI wieku, wal­czą­cy o od­no­wę życia Ko­ścio­ła


Źródła:

SJP.pl

Patas

ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów


Patas ("Eryth­ro­ce­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patat

by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych; wilec ziem­nia­cza­ny, słod­ki ziem­niak, batat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. kulin. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ipo­mo­ea ba­ta­tas|ref=tak., by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych o ja­dal­nych bul­wach, ros­ną­ca w re­jo­nie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patataj

okrzyk to­wa­rzy­szą­cy za­ba­wom z dzieć­mi, ma­ją­cy na­śla­do­wać jazdę na koniu


wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy przy­po­mi­na­ją­cy tę­tent kopyt ga­lo­pu­ją­ce­go konia


Pa­ta­taj ("papaj") – sil­nik spa­li­no­wy o pro­stej kon­struk­cji, sto­so­wa­ny do na­pę­du ma­szyn w pier­wszej po­ło­wie XX wieku. Nazwa po­cho­dzi od cha­rak­te­ry­stycz­ne­go od­gło­su pracy. Pow­stał przez uno­wo­cze­śnie­nie i upro­szcze­nie lo­ko­mo­bi­li ben­zy­no­wej.

Naj­czę­ściej jest to jed­no­cy­lin­dro­wy, sil­nik śred­nio­pręż­ny, za­si­la­ny naftą, rza­dziej wy­so­ko­pręż­ny, o ręcz­nym roz­ru­chu, ot­war­tym ukła­dzie chło­dze­nia bez ter­mo­sta­tu, pompy wody i in­sta­la­cji elek­trycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patatajka

1. gwa­ro­wo: ro­bo­ta po­spiesz­na i byle jaka; pa­ta­łaj­ka;
2. po­tocz­ne okre­śle­nie na frag­ment pio­sen­ki w szyb­kim tem­pie z ryt­micz­nym ude­rze­niem, naj­czę­ściej kon­tra­stu­ją­cy z ca­ło­ścią; zwy­kle w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: na pa­ta­taj­kę - byle jak, aby szyb­ko; na łapu-capu, na pa­ta­taj


Źródła:

SJP.pl

Patatowy

→ patat; ba­ta­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Patałach

po­tocz­nie: czło­wiek ro­bią­cy coś źle, nie­zdar­nie; bra­ko­rób, fu­szer, kno­ciarz, par­tacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. albo obraź. nie­zda­ra, osoba ro­bią­ca coś źle

 (1.2) bia­ły­stok. osoba nie­zad­ba­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patałaszyć

robić coś źle, nie­u­dol­nie, niez­god­nie ze wcze­śniej przy­ję­ty­mi pla­na­mi, nied­ba­le


Źródła:

SJP.pl

Patańdźali

Pa­tan­dźa­li (de­wa­na­ga­ri पतञ्जलि, trans­li­te­ra­cja Patañjāli, ang. Pa­tan­ja­li) – in­dyj­ski fi­lo­zof z ok. II w. p.n.e., jogin, gra­ma­tyk san­skry­tu, autor jed­ne­go z naj­waż­niej­szych trak­ta­tów na temat jogi, jakim są "Jo­ga­su­try" ("Yogasūtra"), a także praw­do­po­dob­nie "Mahābhāṣyi", wiel­kie­go ko­men­ta­rza do gra­ma­ty­ki Pa­ni­nie­go "Aṣṭādhyāyī". Hin­du­ska tra­dy­cja uważa go za in­kar­na­cję Śeszy i przy­pi­su­je mu dzie­ło za­po­cząt­ko­wa­nia sy­ste­mu jogi.


Źródła:

Wikipedia

Patch

[czy­taj: pacz] po­praw­ka do pro­gra­mu przez­na­czo­na do usu­nię­cia pew­nych pro­ble­mów lub zwięk­sze­nia wy­daj­no­ści po­przed­niej wer­sji pro­gra­mu; łata, łatka


Źródła:

SJP.pl

Patchcord

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. krót­ki kabel łącz­ni­ko­wy, zwy­kle do LAN;


Źródła:

Wiktionary

Patchować

[czy­taj: pa­czo­wać] w in­for­ma­ty­ce: uak­tu­al­niać pro­gram kom­pu­te­ro­wy, sto­su­jąc patch (łatkę, po­praw­kę)


Źródła:

SJP.pl

Patchwork

[czy­taj: pacz­łork] ka­wał­ki tka­nin lub skóry zszy­te razem i two­rzą­ce jeden ma­te­riał


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. tech­ni­ka zszy­wa­nia ka­wał­ków róż­nych tka­nin, dzia­ni­ny, skóry itp. tak, aby pow­stał z nich wzór; także: wyrób wy­ko­na­ny tą tech­ni­ką;


Pat­chwork – me­to­da szy­cia, w któ­rej zszy­wa się małe ka­wał­ki ma­te­ria­łu (o po­dob­nych ge­o­me­trycz­nie kształ­tach, np. pat­chwork z ka­wał­ków trój­kąt­nych) w więk­szą ca­łość, two­rząc nowy wzór. Sło­wem tym okre­śla się także pracę wy­ko­na­ną tą tech­ni­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patchworkowy

[czy­taj: pacz­łor­ko­wy]
1. przy­miot­nik od: pat­chwork;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pat­chwor­ku, zwią­za­ny z pat­chwor­kiem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny tech­ni­ką pat­chwor­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pateczka

zdrob­nie­nie od: patka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: patka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patefon

daw­niej: typ gra­mo­fo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. wczes­ny typ gra­mo­fo­nu o na­pę­dzie me­cha­nicz­nym;


Plik audio zo­stał ut­wo­rzo­ny na pod­sta­wie wer­sji z i nie obej­mu­je póź­niej­szych edy­cji.

Pa­te­fon – prze­no­śne urzą­dze­nie o na­pę­dzie me­cha­nicz­nym do odt­wa­rza­nia dźwię­ku z płyt, wy­na­le­zio­ne przez braci Emila i Char­le­sa Pathé, pro­du­ko­wa­ne w la­tach 1905–1920 przez firmę Pathé Frères.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patefonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­te­fon


Źródła:

Wiktionary

Patefonowy

przy­miot­nik od: pa­te­fon; cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla pa­te­fo­nu, star­sze­go typu gra­mo­fo­nu, przez­na­czo­ny na taki gra­mo­fon (np. płyta pa­te­fo­no­wa), bę­dą­cy jego czę­ścią (np. tuba pa­te­fo­no­wa) lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik

 (1.1) techn. przym. od pa­te­fon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patek

pasek ma­te­ria­łu przy­szy­ty do ubra­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ze­ga­rek szwaj­car­skiej marki Patek Phi­lip­pe


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patelenka

nie­wiel­ka pa­tel­nia; pa­tel­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pa­tel­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patelka

nie­wiel­ka pa­tel­nia; pa­te­len­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pa­tel­nia

 (1.2) mała pa­tel­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patelnia

1. pła­skie na­czy­nie ku­chen­ne z rącz­ką, słu­żą­ce do sma­że­nia po­traw;
2. śro­do­wi­sko­wo: stu­pro­cen­to­wa okaz­ja do strze­le­nia bram­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do sma­że­nia po­traw;

 (1.2) przen. środ. mot. zę­bat­ka koła na­pę­do­we­go mo­to­cy­kla

 (1.3) pot. przen. bar­dzo go­rą­ce, na­sło­necz­nio­ne miej­sce, zaz­wy­czaj pła­skie


Pa­tel­nia – na­czy­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do sma­że­nia, pie­cze­nia lub du­sze­nia po­traw. Ty­po­wa pa­tel­nia jest okrą­gła i pła­ska, jej śred­ni­ca wy­no­si 12–32 cm. Śred­ni­cę pa­tel­ni mie­rzy się po wew­nętrz­nej stro­nie bocz­nych ścia­nek, w miej­scu gdzie na­kła­da­na jest po­kryw­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patelnica

pa­tel­ni­ca nie­bie­sko­pla­ma - ga­tu­nek ja­do­wi­tej płaszcz­ki


Źródła:

SJP.pl

Patelniowy

→ pa­tel­nia


Patrz:patelnia

Źródła:

SJP.pl

Patelski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patena

me­ta­lo­wy ta­le­rzyk, po­zła­ca­ny wew­nątrz, na któ­rym kła­dzie się ho­stię pod­czas mszy świę­tej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. okrą­gła, zwy­kle po­zła­ca­na tacka na ho­stię lub do na­kry­wa­nia kie­li­cha pod­czas li­tur­gii


Pa­te­na (łac. "pa­te­re" – miska; gr. di­skos) – w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich na­czy­nie li­tur­gicz­ne zaz­wy­czaj w kształ­cie ta­le­rzy­ka przez­na­czo­ne dla kon­se­kro­wa­nej ho­stii. Po­win­na być wy­ko­na­na, przy­najm­niej w swym wnę­trzu, ze szla­chet­ne­go, nie ko­ro­du­ją­ce­go me­ta­lu (zwy­kle złota lub sre­bra). Za­da­niem pa­te­ny jest zbie­ra­nie i chro­nie­nie czą­stek Najś­więt­sze­go Sa­kra­men­tu przed pro­fa­na­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patencik

zdrob­nie­nie od: pa­tent


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pa­tent


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patent

1. do­ku­ment gwa­ran­tu­ją­cy wy­na­laz­cy wy­łącz­ne zyski z wy­na­laz­ku;
2. do­ku­ment na­da­ją­cy ja­kiejś oso­bie upraw­nie­nia do zaj­mo­wa­nia okre­ślo­ne­go sta­no­wi­ska na stat­ku;
3. spo­sób na zysk lub osią­gnię­cie, zdo­by­cie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ku­ment uz­na­ją­cy czy­jeś wy­łącz­ne prawa do wy­na­laz­ku;

 (1.2) do­ku­ment stwier­dza­ją­cy na­by­cie upraw­nień do dzia­łal­no­ści zwią­za­nej z że­glu­gą;

 (1.3) pot. spo­sób na po­pra­wie­nie cze­goś


Pa­tent ( pa­tens, do­peł­niacz pa­ten­tis, ot­war­ty, jawny, od patēre, być ot­war­tym, wi­docz­nym, do­stęp­nym) – ogra­ni­czo­ne w cza­sie prawa wła­ści­cie­la roz­wią­za­nia tech­nicz­ne­go do wy­łącz­ne­go ko­rzy­sta­nia z wy­na­laz­ku lub wy­na­laz­ków bę­dą­cych przed­mio­tem pa­ten­tu w ce­lach za­wo­do­wych lub za­rob­ko­wych na te­re­nie pań­stwa, które de­cyz­ją ad­mi­ni­stra­cyj­ną pa­ten­tu udzie­li­ło, pod wa­run­kiem wnie­sie­nia opłat za co najm­niej pier­wszy okres ochro­ny (tzw. ochro­ny pa­ten­to­wej) od daty zgło­sze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patentki

1. daw­niej: dzie­cię­ce ba­weł­nia­ne poń­czo­chy w prąż­ki;
2. po­tocz­nie o oku­la­rach bez­ram­ko­wych, w któ­rych za­usz­ni­ki mo­co­wa­ne są do szkieł za po­mo­cą śru­bek


Źródła:

SJP.pl

Patentowany

wy­da­wać lub uzy­ski­wać pa­tent na coś


Źródła:

SJP.pl

Patentować

wy­da­wać lub uzy­ski­wać pa­tent na coś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opa­ten­to­wać)

 (1.1) praw. uzy­ski­wać lub wy­da­wać pa­tent

 (1.2) met. pod­da­wać stal spe­cjal­nej obrób­ce ciepl­nej w celu zwięk­sze­nia wła­ści­wo­ści pla­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patentowy

przy­miot­nik od: pa­tent; zaj­mu­ją­cy się wy­da­wa­niem pa­ten­tów (np. biuro pa­ten­to­we), gro­ma­dzą­cy pa­ten­ty lub w jakiś inny spo­sób z nimi zwią­za­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ten­tem, do­ty­czą­cy pa­ten­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patentoznawstwo

nauka o pa­ten­tach


Źródła:

SJP.pl

Pater

za­kon­nik po świę­ce­niach ka­płań­skich; du­chow­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rel. oj­ciec, za­kon­nik ma­ją­cy świę­ce­nia ka­płań­skie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patera

duży, ozdob­ny ta­lerz, na któ­rym po­da­je się cia­sta, owoce itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie sto­ło­we słu­żą­ce do po­da­wa­nia ciast i tor­tów bądź owo­ców;

 (1.2) hist. sta­roż. na­czy­nie obrzę­do­we słu­żą­ce w sta­ro­żyt­no­ści do skła­da­nia ofiar;

 (1.3) reg. pozn. małe, za­nied­ba­ne go­spo­dar­stwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paterak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. par­tacz, nied­ba­ły go­spo­darz


Źródła:

Wiktionary

Paterek

zdrob­nie­nie od: pa­te­ra


Pa­te­rek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pa­te­rek, po jej lik­wi­da­cji w gro­ma­dzie Nakło nad No­te­cią. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. Pa­te­rek liczy 2680 miesz­kań­ców (stan na 31 grud­nia 2012).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paterka

zdrob­nie­nie od: pa­te­ra


Źródła:

SJP.pl

Paternalistyczny

przy­miot­nik od: pa­ter­na­lizm; opar­ty na za­sa­dach pa­ter­na­liz­mu, wła­dzy ojca w ro­dzi­nie lub spo­so­bu za­rzą­dza­nia przed­się­bior­stwem, po­le­ga­ją­ce­go na cał­ko­wi­tym lub czę­ścio­wym uza­leż­nie­niu pra­cow­ni­ków od pra­co­daw­cy (np. hie­rar­chia pa­ter­na­li­stycz­na)


Źródła:

SJP.pl

Paternalizm

1. spo­sób za­rzą­dza­nia przed­się­bior­stwem, po­le­ga­ją­cy na cał­ko­wi­tym lub czę­ścio­wym uza­leż­nie­niu pra­cow­ni­ków od pra­co­daw­cy;
2. czer­pa­nie wzor­ców, prze­strze­ga­nie zasad obo­wią­zu­ją­cych w ro­dzi­nie z przy­ka­zań ojca


Pa­ter­na­lizm (z pater ‘oj­ciec’ i gr. "ismos" ‘wie­dza’) – trak­to­wa­nie innej osoby po­dob­nie, jak oj­ciec trak­tu­je dziec­ko, in­ge­ren­cja w dzia­ła­nie lub ogra­ni­cze­nie wol­no­ści innej osoby lub grupy, mo­ty­wo­wa­ne ich do­brem lub ko­niecz­no­ścią ochro­ny. Jed­nost­ki, które ota­cza się pa­ter­na­li­stycz­ną opie­ką, uz­na­wa­ne są za nie­zdol­ne do sa­mo­dziel­ne­go kie­ro­wa­nia swoim po­stę­po­wa­niem i w kon­sek­wen­cji wy­ma­ga­ją­ce po­mo­cy i kon­tro­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paternoster

ro­dzaj daw­nej windy bez drzwi, znaj­du­ją­cej się w sta­łym, po­wol­nym ruchu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paterologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Bogu Ojcu;


Pa­te­ro­lo­gia, także pa­try­lo­gia – dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o pier­wszej Oso­bie Trój­cy Świę­tej – Bogu Ojcu. Roz­wój pa­te­ro­lo­gii w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim na­stą­pił po So­bo­rze Wa­ty­kań­skim II.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Paterson

naz­wi­sko


Pa­ter­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie New Jer­sey (sie­dzi­ba hrab­stwa Pas­sa­ic), nad rzeką Pas­sa­ic, w re­gio­nie me­tro­po­li­tal­nym No­we­go Jorku. We­dług spisu lud­no­ści z 2010 roku Pa­ter­son za­miesz­ki­wa­ło 145 tys. miesz­kań­ców.

W fil­mie Jima Jar­mus­cha „Pa­ter­son” akcja dzie­je się w tymże mie­ście.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pateryk

cykl le­gend, opo­wia­dań w li­te­ra­tu­rze sta­ro­ru­skiej, któ­rych te­ma­tem prze­wod­nim jest życie pu­stel­ni­ków i asce­tów


Pa­te­ryk (od gr. "pater" – oj­ciec) – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry ha­gio­gra­ficz­nej po­cho­dze­nia bi­zan­tyj­skie­go.

Pa­te­ry­ki były zwy­kle zbio­ra­mi opo­wia­dań i le­gend z życia asce­tycz­nych mni­chów-ere­mi­tów, spę­dza­ją­cych czas na umart­wia­niu się i mod­lit­wie.

Po przy­ję­ciu chrze­ści­jań­stwa przez Ruś pa­te­ry­ki stały się po­pu­lar­nym ga­tun­kiem sta­ro­ru­skiej li­te­ra­tu­ry re­li­gij­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patetico

[czy­taj: paTEtiko] mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze na­ka­zu­ją­ce wy­ko­na­nie ut­wo­ru wznio­śle, pa­te­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Patetyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­te­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Patetyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­te­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Patetyczność

wznio­słość, uro­czy­stość, po­waż­ność; pa­te­ty­ka, pa­te­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Patetyczny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pod­nio­sło­ścią; uro­czy­sty, pełen pa­to­su


przy­miot­nik

 (1.1) po­waż­ny, do­nio­sły, uro­czy­sty

 (1.2) pejor. prze­sad­nie na­dę­ty, ża­łos­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patetyka

wznio­słość, uro­czy­stość, po­waż­ność; pa­te­tycz­ność, pa­te­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Patetyzm

wznio­słość, uro­czy­stość, po­waż­ność; pa­te­ty­ka, pa­te­tycz­ność


Źródła:

SJP.pl

Patetyzować

czy­nić z cze­goś sy­tu­a­cję pa­te­tycz­ną, uro­czy­stą, pełną pa­to­su, do­da­wać cze­muś pod­nio­sło­ści


Źródła:

SJP.pl

Pathfinder

[czy­taj: paf­fajn­der] model sa­mo­cho­du marki Nis­san


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pati

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. Pa­try­cja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Patierik

sta­ro­ru­ska księ­ga ży­wo­tów świę­tych ojców


Źródła:

SJP.pl

Patijala

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w In­diach


Źródła:

Wiktionary

Patinsonowanie

od­dzie­la­nie sre­bra od oło­wiu, wy­ko­ny­wa­ne pod­czas za­bie­gów hut­ni­czych


Źródła:

SJP.pl

Patinsonować

cza­sow­nik

 (1.1) daw. od­dzie­lać sre­bro od oło­wiu


Źródła:

Wiktionary

Patio

ozdob­ny, wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec domu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. nie­wiel­ki dzie­dzi­niec wew­nątrz domu, z wej­ścia­mi do po­mie­szczeń, czę­sto z kruż­gan­ka­mi, zwy­kle w ar­chi­tek­tu­rze hisz­pań­skiej i por­tu­gal­skiej;


Patio (hiszp.) – wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec lub mały ogró­dek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patiseria

lokal ga­stro­no­micz­ny i jed­no­cze­śnie sklep, w któ­rym wy­ra­bia i sprze­da­je się wy­ro­by cu­kier­ni­cze oraz pie­czy­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. cu­kier­nia, sklep cu­kier­ni­czy po­łą­czo­ny z wyt­wór­nią wy­ro­bów cu­kier­ni­czych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patison

ro­śli­na wa­rzyw­na ro­dzą­ca bia­ła­we lub jas­no­zie­lo­ne owoce w kształ­cie ku­li­ste­go, naj­czę­ściej spła­szczo­ne­go dysku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na wa­rzyw­na o du­żych li­ściach i obłych owo­cach;

 (1.2) kulin. ja­rzy­na z owocu pa­ti­so­na (1.1)


Pa­ti­son ("Cu­cur­bi­ta pepo" var. "pa­ti­so­nia­na") – od­mia­na dyni zwy­czaj­nej na­le­żą­ca do ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych. Ro­śli­na jed­no­rocz­na, po­cho­dzi z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, do Eu­ro­py spro­wa­dzo­na zo­sta­ła przez Hisz­pa­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patisonowy

→ pa­ti­son


Patrz:patison

Źródła:

SJP.pl

Patka

pasek ma­te­ria­łu przy­szy­ty do ubra­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pasek ma­te­ria­łu przy­szy­ty lub przy­pię­ty do ubra­nia, słu­żą­cy do ścią­gnię­cia luź­nej jego czę­ści lub sta­no­wią­cy ozdo­bę


Patka (ina­czej „łapka”) – ko­lo­ro­wa oz­na­ka roz­poz­naw­cza umie­szczo­na na koł­nie­rzu pol­skie­go mun­du­ru woj­sko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patków

po­tocz­nie: ze­ga­rek marki Patek Phi­lip­pe


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patmos

Pat­mos (gr. Πάτμος) − mała grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim.


Źródła:

Wikipedia

Patna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich In­diach, po­ło­żo­ne na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej, nad Gan­ge­sem; sto­li­ca stanu Bihar


Patna, hindi पटना, trl. "Paṭnā", trb. "Patna"; ang. "Patna"; nazwa hi­sto­rycz­na: "Pa­ta­li­pu­tra" – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich In­diach, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej, nad Gan­ge­sem, przy uj­ściu rzeki Gan­dak, sto­li­ca stanu Bihar. Ponad 2 mln miesz­kań­ców. Na prze­ło­mie er jedno z naj­więk­szych miast świa­ta. Ważny oś­ro­dek hand­lu, nauki i rze­mio­sła.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Patnieński

przy­miot­nik od: Patna (mia­sto w In­diach)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Patną, do­ty­czą­cy Patny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pato

po­tocz­nie: pa­to­lo­gia, pa­to­lo­gicz­ny


Pato – gaun wikas sa­mi­ti we wschod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Sa­gar­mat­ha w dy­stryk­cie Sap­ta­ri. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 755 go­spo­darstw do­mo­wych i 4378 miesz­kań­ców (2110 ko­biet i 2268 męż­czyzn).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pato-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek z pa­to­lo­gią, sy­tu­a­cją od­bie­ga­ją­cą od normy


Źródła:

Wiktionary

Patobiznes

po­tocz­nie: dzia­łal­ność biz­ne­so­wa opar­ta na szkod­li­wych lub pa­to­lo­gicz­nych prak­ty­kach


Źródła:

SJP.pl

Patocelebryta

osoba, która zy­ska­ła sławę i wzbu­dzi­ła za­in­te­re­so­wa­nie me­diów za­cho­wa­niem ła­mią­cym normy spo­łecz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. osoba, która zy­ska­ła sławę i wzbu­dzi­ła za­in­te­re­so­wa­nie me­diów za­cho­wa­niem ła­mią­cym normy spo­łecz­ne


Pa­to­ce­le­bry­ta – ósmy album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Kizo. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 15 wrze­śnia 2023 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Spa­ce­ran­ge w dy­stry­bu­cji Uni­ver­sal Music Pol­ska.

Album za­de­biu­to­wał na 1. miej­scu pol­skiej listy sprze­da­ży – OLiS. Płyta uzy­ska­ła cer­ty­fi­kat pocz­wór­nej pla­ty­no­wej płyty, za sprze­daż ponad 120 ty­się­cy kopii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patocelebrytka

→ pa­to­ce­le­bry­ta


Patrz:patocelebryta

Źródła:

SJP.pl

Patodeweloper

de­we­lo­per, w któ­re­go dzia­ła­niach wy­stę­pu­ją nie­pra­wi­dło­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Patodeweloperka

nie­pra­wi­dło­we zja­wi­ska wy­stę­pu­ją­ce w bran­ży de­we­lo­per­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­jek­to­wa­nie bu­dyn­ków miesz­kal­nych i osied­li z za­ło­że­niem mak­sy­ma­li­za­cji zysku kosz­tem ja­ko­ści, na­gi­na­jąc obo­wią­zu­ją­ce prze­pi­sy bu­dow­la­ne lub wy­ko­rzy­stu­jąc sy­tu­a­cje, w któ­rych prawo do­ty­czą­ce pla­no­wa­nie­a­no­wa­nia prze­strzen­ne­go nie jest wy­star­cza­ją­co do­brze ure­gu­lo­wa­ne


Pa­to­de­we­lo­per­ka – ogół dzia­łań de­we­lo­pe­rów bu­dow­la­nych, który ze wzglę­du na dzia­ła­nia wzglę­dem klien­tów oraz spo­sób pro­jek­to­wa­nia obiek­tów po­zo­sta­je w sprzecz­no­ści ze zwy­cza­ja­mi uz­na­wa­ny­mi za dobre.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patodeweloperski

→ pa­to­de­we­lo­per


Patrz:patodeweloper

Źródła:

SJP.pl

Patofizjolog

spe­cja­li­sta z dzie­dzi­ny pa­to­lo­gii i fiz­jo­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem za­bu­rzeń czyn­no­ści or­ga­niz­mu zmie­nio­ne­go wsku­tek cho­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Patofizjologia

dzie­dzi­na pa­to­lo­gii i fiz­jo­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem za­bu­rzeń czyn­no­ści or­ga­niz­mu zmie­nio­ne­go wsku­tek cho­ro­by; fiz­jo­lo­gia pa­to­lo­gicz­na; fiz­jo­pa­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Patofizjologiczny

przy­miot­nik od: pa­to­fiz­jo­lo­gia; zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pa­to­fiz­jo­lo­gią, dzie­dzi­ną pa­to­lo­gii i fiz­jo­lo­gii zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem za­bu­rzeń czyn­no­ści or­ga­niz­mu zmie­nio­ne­go wsku­tek cho­ro­by (np. ba­da­nia pa­to­fiz­jo­lo­gicz­ne); fiz­jo­pa­to­lo­gicz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z pa­to­fiz­jo­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­to­fiz­jo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patogen

czyn­nik cho­ro­bot­wór­czy lub ogół ta­kich czyn­ni­ków, któ­rych po­wią­za­nie ze sobą wy­wo­ła­ło cho­ro­bę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. czyn­nik cho­ro­bot­wór­czy; czyn­nik (np. drob­no­u­strój) zdol­ny wy­wo­łać dane scho­rze­nie


Pa­to­gen, czyn­nik cho­ro­bot­wór­czy – ciało obce, twór bio­lo­gicz­ny lub mi­kro­or­ga­nizm wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę u da­ne­go or­ga­niz­mu. Wy­róż­nia się na­stę­pu­ją­ce typy pa­to­ge­nów:

Pot­wier­dze­nia, czy dany czyn­nik jest pa­to­ge­nem dla okre­ślo­ne­go tak­so­nu, do­ko­nu­je się usi­łu­jąc speł­nić po­stu­la­ty Evan­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patogenetyczny

1. przy­miot­nik od: pa­to­ge­ne­za; zwią­za­ny z pa­to­ge­ne­zą, dzia­łem me­dy­cy­ny ba­da­ją­cym pow­sta­wa­nie i sze­rze­nie się cho­rób, od­no­szą­cy się do pa­to­ge­ne­zy (np. ana­li­za pa­to­ge­ne­tycz­na); pa­to­ge­nicz­ny;
2. wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę; pa­to­ge­nicz­ny, pa­to­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Patogeneza

dział me­dy­cy­ny ba­da­ją­cy pow­sta­wa­nie i sze­rze­nie się cho­rób oraz zaj­mu­ją­cy się okre­śle­niem pa­to­ge­nów i czę­ścio­wym ich zwal­cza­niem; pa­to­ge­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nauka, która bada pow­sta­wa­nie i roz­prze­strze­nia­nie się cho­rób


Pa­to­ge­ne­za (gr. "páthos" – cho­ro­ba, cier­pie­nie, "génesis" – po­cho­dze­nie), wywód cho­ro­bo­wy – nauka bę­dą­ca dzie­dzi­ną me­dy­cy­ny, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem me­cha­niz­mu pow­sta­wa­nia i roz­wo­ju cho­ro­by. W odróż­nie­niu od etio­lo­gii nie zaj­mu­je się okre­śle­niem czyn­ni­ka, który wy­wo­łu­je cho­ro­bę, ale me­cha­niz­mów, za po­mo­cą któ­rych ten czyn­nik ją wy­wo­łu­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patogenia

dział me­dy­cy­ny ba­da­ją­cy pow­sta­wa­nie i sze­rze­nie się cho­rób oraz zaj­mu­ją­cy się okre­śle­niem pa­to­ge­nów i czę­ścio­wym ich zwal­cza­niem; pa­to­ge­ne­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. zob. pa­to­ge­ne­za.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patogeniczność

zdol­ność cho­rób do sze­rze­nia się, po­sia­da­nie wa­run­ków mo­gą­cych do­pro­wa­dzić do roz­wi­nię­cia się cho­ro­by


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia pro­ce­su cho­ro­bo­we­go w danym or­ga­niz­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patogeniczny

1. przy­miot­nik od: pa­to­ge­nia; zwią­za­ny z pa­to­ge­nią, dzia­łem me­dy­cy­ny ba­da­ją­cym pow­sta­wa­nie i sze­rze­nie się cho­rób, od­no­szą­cy się do pa­to­ge­nii (np. ana­li­za pa­to­ge­nicz­na); pa­to­ge­ne­tycz­ny;
2. wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę; pa­to­ge­ne­tycz­ny, pa­to­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Patogenność

→ pa­to­gen­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest pa­to­gen­ne, zdol­ność czyn­ni­ka cho­ro­bot­wór­cze­go do wy­wo­ły­wa­nia cho­ro­by po za­ka­że­niu


Patrz:patogenny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patogenny

wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę; pa­to­ge­ne­tycz­ny, pa­to­ge­nicz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) med. wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­bę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patognomoniczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla danej cho­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Patoinfluencer

[czy­taj: pa­to­in­flu­en­ser] osoba, która zdo­by­ła po­pu­lar­ność, za­mie­szcza­jąc w In­ter­ne­cie pa­to­lo­gicz­ne spo­łecz­nie tre­ści


Źródła:

SJP.pl

Patoinfluencerka

→ pa­to­in­flu­en­cer [czy­taj: pa­to­in­flu­en­ser­ka]


Źródła:

SJP.pl

Patointeligencja

grupa ludzi uczę­szcza­ją­cych do pre­sti­żo­wych szkół i za­cho­wu­ją­cych się pa­to­lo­gicz­nie


Pa­to­in­te­li­gen­cja – sin­giel pol­skie­go ra­pe­ra Maty. Wy­daw­nict­wo, w for­mie di­gi­tal down­lo­ad, uka­za­ło się 11 grud­nia 2019 roku na ka­na­le SBM Label. Tekst ut­wo­ru zo­stał na­pi­sa­ny przez Mi­cha­ła Mat­cza­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patois

[czy­taj: paTŁA] dia­lekt ja­maj­ski, opar­ty m.in. na ję­zy­ku an­giel­skim, fran­cu­skim, hisz­pań­skim


Źródła:

SJP.pl

Patoka

płyn­ny miód pszcze­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyn­ny miód otrzy­ma­ny zaraz po wy­ci­śnię­ciu go z pla­ste­ra­strów

 (1.2) pro­dukt ubocz­ny przy fa­bry­ka­cji cukru

 (1.3) przen. coś naj­słod­sze­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patokatol

po­gard­li­wie: osoba de­kla­ru­ją­ca się jako ka­to­lik, osta­ten­cyj­nie re­li­gij­na, zwy­kle nie­to­le­ran­cyj­na i po­zba­wio­na em­pa­tii; pa­to­ka­to­lik


Źródła:

SJP.pl

Patokatolik

po­gard­li­wie: osoba de­kla­ru­ją­ca się jako ka­to­lik, osta­ten­cyj­nie re­li­gij­na, zwy­kle nie­to­le­ran­cyj­na i po­zba­wio­na em­pa­tii; pa­to­ka­tol


Źródła:

SJP.pl

Patokawalerka

skraj­nie małe, nie­funk­cjo­nal­ne miesz­ka­nie o ni­skim stan­dar­dzie


Źródła:

SJP.pl

Patokierowca

po­gard­li­wie: kie­row­ca sta­no­wią­cy za­gro­że­nie dla in­nych


Źródła:

SJP.pl

Patol

1. po­gard­li­wie: osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi; patus, pa­tu­siarz;
2. po­tocz­nie:
a) ty­siąc zło­tych (lub in­nych jed­no­stek mo­ne­tar­nych); ty­siak, kafel, patyk;
b) duży patyk;
c) mocny napój al­ko­ho­lo­wy mar­nej ja­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba o ce­chach pa­to­lo­gicz­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. ty­siąc zło­tych

 (2.2) patyk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patola

1. po­gard­li­wie: osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi; patus, pa­tu­siarz;
2. po­tocz­nie:
a) ty­siąc zło­tych (lub in­nych jed­no­stek mo­ne­tar­nych); ty­siak, kafel, patyk;
b) duży patyk;
c) mocny napój al­ko­ho­lo­wy mar­nej ja­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Patolka

1. po­gard­li­wie: ko­bie­ta cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi, prze­ja­wia­ją­ca za­cho­wa­nia pa­to­lo­gicz­ne; pa­tu­ska, pa­tu­sia­ra;
2. po­tocz­nie: pa­to­lo­gia; pa­to­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta po­są­dza­na o spo­łecz­ne cechy pa­to­lo­gicz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patolog

1. na­u­ko­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w nauce o cho­ro­bach;
2. le­karz ba­da­ją­cy osoby zmar­łe i okre­śla­ją­cy przy­czy­nę ich śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta w za­kre­sie pa­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patologia

1. nauka ba­da­ją­ca ogół za­gad­nień do­ty­czą­cych przy­czyn, me­cha­niz­mów i skut­ków cho­rób
2. de­wia­cja, od­chy­le­nie od reguł


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. med. nauka ba­da­ją­ca przy­czy­ny, me­cha­niz­my i skut­ki cho­rób

 (1.2) biol. med. za­bu­rze­nia w funk­cjo­no­wa­niu ży­we­go or­ga­niz­mu

 (1.3) so­cjol. nie­pra­wi­dło­we zja­wi­ska spo­łecz­ne, pro­wa­dzą­ce do złego funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa

 (1.4) pot. po­gard. zde­mo­ra­li­zo­wa­na osoba lub grupa spo­łecz­na, mar­gi­nes spo­łecz­ny

 (1.5) pot. po­gard. dom lub ob­szar, bę­dą­cy miej­scem życia lub prze­by­wa­nia mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go

 (1.6) pot. pejor. efekt koń­co­wy pracy, pro­ce­su lub dzia­ła­nia, od­bie­ga­ją­cy od przy­ję­tych lub ocze­ki­wa­nych norm


Pa­to­lo­gia (z ję­zy­ka grec­kie­go πάθος „pat­hos” – cier­pie­nie i -λογία „-logia” – przy­ro­stek two­rzą­cy rze­czow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce ga­łę­zie nauki) – nauka bę­dą­ca dzie­dzi­ną me­dy­cy­ny, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem przy­czyn, me­cha­niz­mów pow­sta­wa­nia i roz­wo­ju, a także skut­ków cho­rób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) od­bie­ga­jąc od normy w sen­sie ne­ga­tyw­nym


Źródła:

Wiktionary

Patologiczność

1. obec­ność stanu cho­ro­bo­we­go w or­ga­niz­mie;
2. wy­stę­po­wa­nie nie­pra­wi­dło­wych zja­wisk w życiu spo­łecz­nym lub w po­dob­nych struk­tu­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pa­to­lo­gicz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patologiczny

1. ma­ją­cy zwią­zek z pa­to­lo­gią, dot­knię­ty pa­to­lo­gią, od­bie­ga­ją­cy od normy; cho­ro­bo­wy, cho­ro­bli­wy;
2. taki, u któ­re­go wy­stę­pu­je sze­reg nie­pra­wi­dło­wych zja­wisk (np. ro­dzi­na pa­to­lo­gicz­na)


przy­miot­nik

 (1.1) med. od­bie­ga­ją­cy od stanu fiz­jo­lo­gicz­ne­go lub zmie­nio­ny pod wpły­wem cho­ro­by

 (1.2) so­cjol. od­bie­ga­ją­cy od spo­łecz­nie przy­ję­tej normy

 (1.3) przen. o uczu­ciach i re­ak­cjach: ce­chu­ją­cy się prze­sa­dą, skraj­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patologie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., W. plu­ral|pa­to­lo­gia.


Pa­to­lo­gie (ros. Патологии) – po­wieść Za­cha­ra Pri­le­pi­na wy­da­na w 2005 roku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Patologizacja

na­bie­ra­nie cech pa­to­lo­gicz­nych, nie­wła­ści­wych, niez­god­nych z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi lub za­sa­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gar­sza­nie się ja­ko­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patologizować

czy­nić pa­to­lo­gicz­nym


Źródła:

SJP.pl

Patolożka

→ pa­to­log


Patrz:patolog

Źródła:

SJP.pl

Patolski

→ patol (de­wiant)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­tol­stwem, do­ty­czą­cy pa­tol­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patomechanizm

pro­ces pow­sta­wa­nia za­bu­rze­nia lub cho­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Patomorfolog

le­karz me­dy­cy­ny lub le­karz we­te­ry­narz wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w za­kre­sie pa­to­mor­fo­lo­gii; le­karz zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zmian w bu­do­wie tka­nek i na­rzą­dów wy­wo­ła­nych cho­ro­bą; po­tocz­nie: ana­to­mo­pa­to­log


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w pa­to­mor­fo­lo­gii, tj. dzia­le ba­da­ją­cym zmia­ny cho­ro­bo­we na­rzą­dów i tka­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patomorfologia

dział ana­to­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zmian w bu­do­wie tka­nek i na­rzą­dów wy­wo­ła­nych cho­ro­bą; ana­to­mia pa­to­lo­gicz­na, ana­to­mo­pa­to­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny ba­da­ją­cy zmia­ny cho­ro­bo­we na­rzą­dów i tka­nek


Pa­to­mor­fo­lo­gia, daw­niej: ana­to­mia pa­to­lo­gicz­na – dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, kla­sy­fi­ka­cją oraz czyn­ni­ka­mi pro­gno­stycz­ny­mi cho­rób na pod­sta­wie zmian mor­fo­lo­gicz­nych w tkan­kach i na­rzą­dach. Jako dy­scy­pli­na te­o­re­tycz­na wy­wo­dzi się z ana­to­mii pa­to­lo­gicz­nej, zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem od­stępstw od pra­wi­dło­wej bu­do­wy ciała.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patomorfologiczny

przy­miot­nik od: pa­to­mor­fo­lo­gia; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­to­mor­fo­lo­gii, dzia­łu ana­to­mii zaj­mu­ją­ce­go się ba­da­niem zmian w bu­do­wie tka­nek i na­rzą­dów wy­wo­ła­nych cho­ro­bą (np. ba­da­nia pa­to­mor­fo­lo­gicz­ne), zwią­za­ny z tym dzia­łem; ana­to­mo­pa­to­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Patomorfolożka

→ pa­to­mor­fo­log


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­kar­ka spe­cja­li­zu­ją­cy się w pa­to­mor­fo­lo­gii, tj. dzia­le ba­da­ją­cym zmia­ny cho­ro­bo­we na­rzą­dów i tka­nek


Patrz:patomorfolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patomski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Małym albo Wiel­kim Pa­to­mem (rze­ka­mi na Sy­be­rii w Rosji)


Źródła:

Wiktionary

Patoparkowanie

nie­od­po­wie­dzial­ne lub nie­le­gal­ne par­ko­wa­nie


Pa­to­par­ko­wa­nie – po­ję­cie uży­wa­ne w de­ba­cie pu­blicz­nej, od­no­szą­ce się do nie­od­po­wie­dzial­ne­go lub nie­le­gal­ne­go par­ko­wa­nia, szcze­gól­nie w miej­scach, które nie są przez­na­czo­ne do par­ko­wa­nia, ta­kich jak chod­ni­ki, wja­zdy czy te­re­ny zie­lo­ne. Ter­min ten po­cho­dzi od słowa „pa­to­lo­gia” i jest sto­so­wa­ny do opi­sy­wa­nia zja­wisk zwią­za­nych z nie­wła­ści­wym za­cho­wa­niem kie­row­ców, które po­wo­du­ją utrud­nie­nia w prze­strze­ni pu­blicz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patoprawica

pe­jo­ra­tyw­nie: pra­wi­ca ce­chu­ją­ca się pa­to­lo­gicz­ny­mi, szkod­li­wy­mi i ek­stre­mi­stycz­ny­mi za­cho­wa­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Patora

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patos

1. na­strój po­wa­gi, któ­rym są na­ce­cho­wa­ne spra­wy ma­ją­ce wiel­kie, hi­sto­rycz­ne zna­cze­nie; pod­nio­słość, wznio­słość;
2. wznio­sły ton, styl, spo­sób mó­wie­nia lub pi­sa­nia, pełen po­wa­gi, po­tę­gu­ją­cy in­ten­syw­ność sta­nów emo­cjo­nal­nych;
3. prze­ma­wia­nie ze sztucz­no­ścią i prze­sa­dą, uży­wa­nie gór­no­lot­nych, peł­nych prze­sa­dy wy­ra­żeń


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patostream

[czy­taj: pa­to­strim] stre­a­ming pa­to­lo­gicz­nych tre­ści (np. prze­moc, de­wia­cje); pa­to­stre­a­ming


Pa­to­stre­am, także pa­to­stre­a­ming ("pato" od „pa­to­lo­gia”, "stre­am" z ang. „stru­mień”) – trans­mi­sje na żywo udo­stęp­nia­ne za poś­red­nict­wem in­ter­ne­to­wych plat­form wideo, ta­kich jak YouTube, Twitch czy Kick, pod­czas któ­rych pre­zen­to­wa­ne są za­cho­wa­nia uz­na­wa­ne za de­wia­cje spo­łecz­ne, w tym li­ba­cje al­ko­ho­lo­we, prze­moc do­mo­wa lub uży­wa­nie wul­ga­ryz­mów. Ko­lej­ne czyn­no­ści czę­sto są po­dej­mo­wa­ne w za­mian za drob­ne wpła­ty pie­nięż­ne (tzw. „do­nej­ty”) do­ko­ny­wa­ne przez wi­dzów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patostreamer

[czy­taj: pa­to­stri­mer] in­ter­na­u­ta stre­a­mu­ją­cy pa­to­lo­gicz­ne tre­ści (np. prze­moc, de­wia­cje)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba. która udo­stęp­nia w In­ter­ne­cie re­la­cje wideo z pa­to­lo­gicz­ną tre­ścią, np. z prze­mo­cą, ob­sce­na­mi, wul­ga­ryz­ma­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patostreamerka

→ pa­to­stre­a­mer [czy­taj: pa­to­stri­mer­ka]


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta. która udo­stęp­nia w In­ter­ne­cie re­la­cje wideo z pa­to­lo­gicz­ną tre­ścią, np. z prze­mo­cą, ob­sce­na­mi, wul­ga­ryz­ma­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patostreaming

[czy­taj: pa­to­stri­ming] stre­a­ming pa­to­lo­gicz­nych tre­ści (np. prze­moc, de­wia­cje); pa­to­stre­am


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. zja­wi­sko pu­bli­ko­wa­nia trans­mi­sji i re­la­cji wideo za poś­red­nict­wem In­ter­ne­tu, pod­czas któ­rych pre­zen­to­wa­ne są za­cho­wa­nia uz­na­wa­ne za de­wia­cje spo­łecz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patostreamingowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­to­stre­a­min­giem, do­ty­czą­cy pa­to­stre­a­min­gu


Źródła:

Wiktionary

Patotreść

ma­te­riał in­ter­ne­to­wy pro­mu­ją­cy zja­wi­ska pa­to­lo­gicz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) treść stwo­rzo­na przez pa­to­stre­a­me­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patowy

bez wyj­ścia, np. sy­tu­a­cja pa­to­wa - sy­tu­a­cja bez wyj­ścia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z patem, do­ty­czą­cy patu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patowładza

lek­ce­wa­żą­co: pa­to­lo­gicz­na wła­dza pań­stwo­wa


Źródła:

SJP.pl

Patoła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. książk. oj­czyz­na, kraj ro­dzin­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Patriak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patriarcha

1. naj­wyż­szy do­stoj­nik du­chow­ny w Ko­ścio­łach pra­wo­sław­nych;
2. god­ność ty­tu­lar­na niek­tó­rych bi­sku­pów w Ko­ście­le ka­to­lic­kim;
3. we wczes­nym chrze­ści­jań­stwie: bi­skup jed­ne­go z waż­niej­szych oś­rod­ków chrze­ści­jań­stwa - Rzymu, Alek­san­drii, Kon­stan­ty­no­po­la, An­tio­chii i Je­ro­zo­li­my;
4. męż­czyz­na sto­ją­cy na czele rodu; pro­to­pla­sta rodu;
5. w Bi­blii: jeden z pier­wszych ludzi i przod­ków Iz­ra­e­la;
6. naj­star­szy przed­sta­wi­ciel ja­kie­goś śro­do­wi­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. męż­czyz­na sto­ją­cy na czele rodu w spo­łecz­no­ściach ro­do­wych

 (1.2) przen. sę­dzi­wy, czci­god­ny sta­rzec

 (1.3) bibl. tytuł le­gen­dar­nych pra­oj­ców ludz­ko­ści i Iz­ra­e­la

 (1.4) rel. god­ność naj­wyż­sze­go du­chow­ne­go do­stoj­ni­ka w Ko­ścio­łach wschod­nich

 (1.5) rel. tytuł bi­sku­pów naj­waż­niej­szych miast we wczes­nym chrze­ści­jań­stwie

 (1.6) rel. god­ność ty­tu­lar­na niek­tó­rych bi­sku­pów w Ko­ście­le ka­to­lic­kim


Pa­triar­cha (gr. πατριάρχης „pra­oj­ciec”) – w Sta­rym Te­sta­men­cie okre­śle­nie pro­to­pla­stów Iz­ra­e­li­tów (Abra­ham, Izaak, Jakub oraz dwu­na­stu synów Ja­ku­ba), ale także pro­to­pla­stów ludz­ko­ści, oraz pro­to­pla­stów rodów, np. Dawid.

W póź­nym chrze­ści­jań­stwie hie­rar­cha Ko­ścio­ła, zwierzch­nik me­tro­po­li­tów, rzą­dzą­cy okre­ślo­nym przez prawo ka­no­nicz­ne pa­triar­cha­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patriarchalizm

spo­sób życia opar­ty na po­sza­no­wa­niu star­szeń­stwa i tra­dy­cji ro­dzi­ny, która naj­czę­ściej w ta­kich wy­pad­kach znaj­du­je się pod opie­ką pro­to­pla­sty rodu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. do­mi­na­cja męż­czyz­ny w sto­sun­kach ro­dzin­nych i spo­łecz­nych


Pa­triar­cha­lizm – po­ję­cie so­cjo­lo­gicz­ne oz­na­cza­ją­ce do­mi­na­cję w sto­sun­kach ro­dzin­nych i spo­łecz­nych męż­czyz­ny, bę­dą­ce­go głową ro­dzi­ny.

Naj­waż­niej­szy­mi za­ło­że­nia­mi pa­triar­cha­liz­mu spo­łecz­ne­go są:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patriarchalność

1. po­wo­ła­nie się na za­sa­dy pa­triar­cha­liz­mu, po­sza­no­wa­nia star­szeń­stwa i tra­dy­cji w ro­dzi­nie;
2. ważna rola ojca w ro­dzi­nie;
3. sę­dzi­wość, po­wa­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pa­triar­chal­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patriarchalny

1. od­no­szą­cy się do pa­triar­chy, opar­ty na wła­dzy naj­star­sze­go w ro­dzie, naj­czę­ściej ojca (np. ustrój pa­triar­chal­ny);
2. sę­dzi­wy, ce­chu­ją­cy się po­wa­gą (np. za­cho­wa­nie pa­triar­chal­ne)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­triar­cha­tem, do­ty­czą­cy pa­triar­cha­tu

 (1.2) zwią­za­ny z pa­triar­chą, do­ty­czą­cy pa­triar­chy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patriarchat

1. god­ność, urząd i ogół kom­pe­ten­cji, obo­wiąz­ków na­le­żą­cych do naj­wyż­sze­go do­stoj­ni­ka ko­ściel­ne­go w Ko­ścio­łach wschod­nich;
2. ko­ściel­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na kie­ro­wa­na przez pa­triar­chę;
3. struk­tu­ra ro­dzin­na, nad którą opie­kę spra­wu­je oj­ciec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) god­ność i wła­dza pa­triar­chy

 (1.2) do­mi­nu­ją­ca rola męż­czyz­ny, zwła­szcza ojca, w ro­dzi­nie

 (1.3) ostat­ni okres w ustro­ju wspól­no­ty pier­wot­nej na­stę­pu­ją­cy po ma­triar­cha­cie, w któ­rym do­mi­nu­ją­ce sta­no­wi­sko zaj­mu­je męż­czyz­na sto­ją­cy na czele rodu

 (1.4) hist. bibl. czasy pa­triar­chów bi­blij­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patriarszy

[czy­taj: patr­jar­szy albo pa­try­jar­szy] do­ty­czą­cy pa­triar­chy, zwią­za­ny z pa­triar­chą


Źródła:

SJP.pl

Patrick

[czy­taj: pa­trik] obce imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patrimonium

pa­try­mo­nium;
1. otrzy­my­wa­ny w spad­ku ma­ją­tek, naj­czę­ściej ojca, prze­ka­zy­wa­ny naj­star­sze­mu sy­no­wi lub całej jego ro­dzi­nie; oj­co­wiz­na;
2. te­ry­to­rial­na jed­nost­ka fe­u­dal­na, w któ­rej rolę wła­ści­cie­la i opie­ku­na spra­wu­je jedna osoba lub jej ród


Pa­tri­mo­nium – pro­jekt di­gi­ta­li­za­cji i udo­stęp­nia­nia pol­skie­go dzie­dzict­wa na­ro­do­we­go ze zbio­rów Bi­blio­te­ki Na­ro­do­wej oraz Bi­blio­te­ki Ja­giel­loń­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patriot

1. ame­ry­kań­ski po­cisk ra­kie­to­wy, zdal­nie ste­ro­wa­ny;
2. model sa­mo­cho­du marki Jeep


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patriota

osoba przy­wią­za­na do swo­jej oj­czyz­ny, ko­cha­ją­ca ją i naród, jed­no­cze­śnie łą­czą­ca te uczu­cia z sza­cun­kiem dla in­nych na­ro­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ko­cha­ją­cy swoją oj­czyz­nę, gotów do poś­wię­ceń dla niej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patriotka

ko­bie­ta przy­wią­za­nia do swo­jej oj­czyz­ny, ko­cha­ją­ca ją i naród, jed­no­cze­śnie łą­czą­ca te uczu­cia z sza­cun­kiem dla in­nych na­ro­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ko­cha­ją­ca swoją oj­czyz­nę, go­to­wa do poś­wię­ceń dla niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrioto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pa­trio­ta


Źródła:

Wiktionary

Patriotycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób pa­trio­tycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Patriotyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­trio­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Patriotyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­trio­tycz­ny; bar­dziej pa­trio­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Patriotyczność

cecha kogoś, kto kocha swój naród i jest gotów do poś­wię­ceń dla jego dobra


Źródła:

SJP.pl

Patriotyczny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pa­trio­tyz­mem, bę­dą­cy prze­ja­wem pa­trio­tyz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go ce­chu­je pa­trio­tyzm

 (1.2) zwią­za­ny z pa­trio­tyz­mem, do­ty­czą­cy pa­trio­tyz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patriotyk

bi­żu­te­ria z sym­bo­la­mi pa­trio­tycz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Patriotyzm

1. mi­łość do włas­nej oj­czyz­ny i go­to­wość poś­wię­ce­nia się dla włas­ne­go na­ro­du;
2. lo­kal­ny pa­trio­tyzm - silne przy­wią­za­nie do miej­sca, w któ­rym się miesz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­łość oj­czyz­ny i włas­ne­go na­ro­du, czę­sto po­łą­czo­na z gor­li­wo­ścią ofiar dla ojcz­czyz­ny;


Nie mylić z: na­cjo­na­lizm.

Ta stro­na do­ty­czy po­sta­wy spo­łecz­nej. Zo­bacz też: album Lecha Ma­ko­wiec­kie­go.

Pa­trio­tyzm (łac. "pa­tria" – oj­czyz­na, gr. "pa­trio­tes") – po­sta­wa sza­cun­ku, umi­ło­wa­nia i od­da­nia włas­nej oj­czyź­nie oraz chęci po­no­sze­nia za nią ofiar i go­to­wo­ści do jej obro­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patrochy

wnętrz­no­ści zwie­rząt łow­nych


Pa­tro­chy – nie­ja­dal­ne wnętrz­no­ści zwie­rząt łow­nych (upo­lo­wa­nej zwie­rzy­ny), tj. żo­łą­dek, je­li­ta, układ mo­czo­wo-płcio­wy, wy­do­by­wa­ne w pro­ce­sie pa­tro­sze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patrocinium

opie­ka moż­ne­go nad pod­da­ny­mi; pa­tro­nat


Źródła:

SJP.pl

Patrokles

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patrol

1. nie­wiel­ka grup­ka żoł­nie­rzy lub po­li­cjan­tów peł­nią­ca okre­ślo­ne za­da­nia na wyz­na­czo­nym te­re­nie, naj­czę­ściej po­le­ga­ją­ce na kon­tro­lo­wa­niu tego te­re­nu, pil­no­wa­niu po­rząd­ku na nim;
2. ob­chód ta­kiej grup­ki;
3. ze­spół bio­rą­cy udział w ze­spo­ło­wym biegu dłu­go­dy­stan­so­wym, po­łą­czo­nym z ćwi­cze­nia­mi o cha­rak­te­rze woj­sko­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. grupa roz­poz­na­nia, ubez­pie­cze­nia i kon­tro­li;

 (1.2) wojsk. za­da­nie do­ko­ny­wa­nia re­ko­ne­san­su

 (1.3) ob­chód pil­no­wa­ne­go te­re­nu

 (1.4) harc. kil­ku­o­so­bo­wa grupa har­ce­rzy, nie­for­mal­ny za­stęp har­cer­ski ut­wo­rzo­ny ad hoc


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patrolog

te­o­log lub li­te­ra­tu­roz­naw­ca ba­da­ją­cy życie i twór­czość au­to­rów dzieł te­o­lo­gicz­nych po­cho­dzą­cych z pier­wszych wie­ków chrze­ści­jań­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pa­tro­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) teol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie pa­tro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrologia

dział hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry oraz te­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem życia i twór­czo­ści au­to­rów dzieł te­o­lo­gicz­nych z pier­wszych wie­ków chrze­ści­jań­stwa, uz­na­nych przez Ko­ściół za au­to­ry­tet w spra­wach tra­dy­cji re­li­gij­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. teol. nauka zaj­mu­ją­ca się ży­ciem i twór­czo­ścią Ojców Ko­ścio­ła oraz pi­śmien­nict­wem sta­ro­chrze­ści­jań­skim;


Pa­tro­lo­gia (gr. "patér" + "lógos") – nauka Ojców Ko­ścio­ła, dzia­ła­ją­cych w ośmiu pier­wszych wie­kach. Obej­mu­je dwa wiel­kie ob­sza­ry za­gad­nień, któ­ry­mi zaj­mo­wa­li się Oj­co­wie: o Bogu i o czło­wie­ku.

Sam ter­min "pa­tro­lo­gia" po­ja­wił się w dzie­le lu­te­rań­skie­go te­o­lo­ga Jo­han­na Ger­har­da, wy­da­nym w Jenie w 1653 pod ty­tu­łem "Pa­tro­lo­gia sive de pri­mi­ti­vae Ecc­le­siae Chri­stia­nae Doc­to­rum vita ac lu­cu­bra­tio­ni­bus".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patrologiczny

do­ty­czą­cy pa­tro­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­tro­lo­gią, do­ty­czą­cy pa­tro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­tro­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Patrolować

spra­wo­wać na­dzór, utrzy­my­wać bez­pie­czeń­stwo, po­rzą­dek przy uży­ciu pa­tro­li


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­ko­ny­wać ob­chód kon­tro­lo­wa­ne­go te­re­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrolowiec

nie­wiel­ki okręt wo­jen­ny przez­na­czo­ny do ochro­ny wód te­ry­to­rial­nych


Źródła:

SJP.pl

Patrolowy

przy­miot­nik od: pa­trol; przez­na­czo­ny do użyt­ku w trak­cie ob­cho­du, pa­tro­lu (np. okręt pa­tro­lo­wy), od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do pa­tro­lu, zwią­za­ny z pa­tro­lem (np. służ­ba pa­tro­lo­wa, pies pa­tro­lo­wy)


Źródła:

SJP.pl

Patrolówka

ro­dzaj czap­ki z dasz­kiem; fi­del­ka


Źródła:

SJP.pl

Patron

1. obroń­ca, opie­kun, pro­tek­tor
2. pa­try­cjusz spra­wu­ją­cy opie­kę nad wyz­wo­lo­ny­mi nie­wol­ni­ka­mi lub grupą klien­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: pa­try­cjusz spra­wu­ją­cy opie­kę nad wyz­wo­lo­ny­mi nie­wol­ni­ka­mi;

 (1.2) opie­kun, pro­tek­tor

 (1.3) rel. świę­ty opie­kun kraju, mia­sta, pro­fe­sji, osób;

 (1.4) osoba, któ­rej imię jest na­da­wa­ne ja­kiejś in­sty­tu­cji lub miej­scu

 (1.5) praw. daw. w daw­nym pra­wie pol­skim: płat­ny za­stęp­ca pro­ce­so­wy, ad­wo­kat;

 (1.6) daw. wojsk. szef pułku w Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. wojsk. nabój w hi­sto­rycz­nej broni od­przo­do­wej

 (2.2) techn. szt. sza­blon wy­ko­na­ny z tek­tu­ry, me­ta­lu, drew­na, skóry wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ma­lo­wa­nia pow­ta­rzal­nych wzo­rów na stro­pie lub ścia­nach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patrona

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: pa­tron

 (1.2) reg-pl|Kresy. ro­dzaj broni

 (1.3) reg-pl|Kresy. nabój


Źródła:

Wiktionary

Patronacki

spra­wu­ją­cy pa­tro­nat nad czymś lub nad kimś, bę­dą­cy pa­tro­nem (np. przed­się­bior­stwo pa­tro­nac­kie) lub bę­dą­cy pod opie­ką pa­tro­na, ma­ją­cy pa­tro­na; pa­tro­nal­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­tro­na­tem, do­ty­czą­cy pa­tro­na­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patronalny

spra­wu­ją­cy pa­tro­nat nad czymś lub nad kimś, bę­dą­cy pa­tro­nem (np. przed­się­bior­stwo pa­tro­nal­ne) lub bę­dą­cy pod opie­ką pa­tro­na, ma­ją­cy pa­tro­na; pa­tro­nac­ki


Źródła:

SJP.pl

Patronat

1. roz­to­cze­nie, spra­wo­wa­nie opie­ki; pro­tek­to­rat;
2. układ sto­sun­ków mię­dzy pa­try­cju­szem spra­wu­ją­cym opie­kę (pa­tro­nem) a osobą od­da­ją­cą się pod tę opie­kę (klien­tem), opar­ty na obu­stron­nej wier­no­ści


przy­miot­nik

 (1.1) spra­wo­wa­nie opie­ki – nad kimś lub nad czymś

 (1.2) hist. układ sto­sun­ków w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie po­mię­dzy pa­tro­nem a osobą od­da­ją­cą się pod jego opie­kę, opar­ty na obu­stron­nej wier­no­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patronatowy

→ pa­tro­nat


Patrz:patronat

Źródła:

SJP.pl

Patronaż

opie­ka nad nie­mow­lę­ta­mi spra­wo­wa­na przez le­ka­rzy i pie­lę­gniar­ki przy­chod­ni re­jo­no­wej lub po­rad­ni le­kar­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spra­wo­wa­nie na­dzo­ru le­ka­rza lub pie­lę­gniar­ki nad pra­wi­dło­wym roz­wo­jem nie­mow­lę­cia


 "Zo­bacz też: Pa­tro­nat."

Pa­tro­naż – stra­te­gia wzmac­nia­nia po­li­tycz­ne­go wpły­wu na dro­dze no­mi­na­cji po­li­tycz­nych. Pod­sta­wo­wy in­stru­ment po­li­ty­ki par­tyj­nej, który umoż­li­wia re­wanż pra­cow­ni­kom apa­ra­tu par­tyj­ne­go za ich od­da­ną pracę pod­czas kam­pa­nii wy­bor­czej.

Z jed­nej stro­ny sy­stem poz­wa­la na do­bra­nie sobie lo­jal­nych pra­cow­ni­ków, z dru­giej jed­nak­że ne­gu­je za­sa­dę pro­fe­sjo­na­liz­mu i apo­li­tycz­no­ści służ­by pu­blicz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patronażowy

przy­miot­nik od: pa­tro­naż; zwią­za­ny z pa­tro­na­żem, opie­ką nad nie­mow­lę­ta­mi spra­wo­wa­ną przez le­ka­rzy i pie­lę­gniar­ki przy­chod­ni re­jo­no­wej lub po­rad­ni le­kar­skiej (np. re­jestr pa­tro­na­żo­wy), od­no­szą­cy się do ta­kiej opie­ki


Źródła:

SJP.pl

Patronimicum

[czy­taj: patroNImikum] naz­wi­sko, nazwa albo przy­do­mek syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia, naz­wi­ska lub urzę­du ojca; pa­tro­ni­mik; pa­tro­ni­mi­kum


Źródła:

SJP.pl

Patronimiczność

cecha nazw, naz­wisk, które zo­sta­ły ut­wo­rzo­ne od naz­wi­ska, imie­nia lub przy­dom­ka ojca


Źródła:

SJP.pl

Patronimiczny

ut­wo­rzo­ny od naz­wi­ska, imie­nia lub przy­dom­ka ojca; odoj­cow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) jęz. ut­wo­rzo­ny od imie­nia ojca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patronimik

naz­wi­sko, nazwa albo przy­do­mek syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia, naz­wi­ska lub urzę­du ojca; pa­tro­ni­mi­cum; pa­tro­ni­mi­kum


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. naz­wi­sko lub przy­do­mek ut­wo­rzo­ny na pod­sta­wie imie­nia, urzę­du lub za­wo­du przod­ka płci mę­skiej, zwła­szcza ojca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patronimikum

naz­wi­sko, nazwa albo przy­do­mek syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia, naz­wi­ska lub urzę­du ojca; pa­tro­ni­mik; pa­tro­ni­mi­cum


Źródła:

SJP.pl

Patronka

1. obroń­czy­ni, opie­kun­ka, pro­tek­tor­ka;
2. pa­try­cjusz­ka spra­wu­ją­cą opie­kę nad wyz­wo­lo­ny­mi nie­wol­ni­ka­mi lub grupą klien­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: pa­tron


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patronowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­tro­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Patronować

peł­nić funk­cję pa­tro­na, opie­ko­wać się kimś, czymś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spra­wo­wać pa­tro­nat

 (1.2) daw. ad­wo­ka­to­wać

 (1.3) o oso­bie być pa­tro­nem in­sty­tu­cji no­szą­cej czy­jeś imię

 (1.4) rel. być świę­tym opie­ku­nem lub orę­dow­ni­kiem cze­goś lub kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patronowy

→ pa­tron


Patrz:patron

Źródła:

SJP.pl

Patrontasz

skó­rza­na torba na ła­dun­ki do broni pal­nej, uży­wa­na przez pie­cho­tę pol­ską w XVIII wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. hist. torba na ła­dun­ki do broni pal­nej, uży­wa­na przez pie­cho­tę w XVIII - XIX wieku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patroszalnia

po­mie­szcze­nie w przet­wór­ni ryb­nej, w któ­rym pa­tro­szy się ryby i przy­go­to­wu­je je do dal­szej obrób­ki


Źródła:

SJP.pl

Patroszarka

urzą­dze­nie lub ze­spół urzą­dzeń przez­na­czo­nych do pa­tro­sze­nia ryb


Źródła:

SJP.pl

Patroszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­tro­szyć.


Pa­tro­sze­nie, wy­trze­wia­nie – usu­wa­nie wnętrz­no­ści z jamy brzusz­nej zwie­rząt przed przy­go­to­wa­niem mięsa do dal­szej obrób­ki.

Pa­tro­sze­nie wy­ko­nu­je się niez­włocz­nie po do­ko­na­niu uboju lub strze­le­niu zwie­rzę­cia przez my­śli­we­go. Jest to ko­niecz­ne ze wzglę­du na pro­ces roz­kła­da­nia się tuszy, który roz­po­czy­na się w obrę­bie jamy brzusz­nej (w przy­pad­ku po­lo­wa­nia tym bar­dziej, gdy po­cisk usz­ko­dził je­li­ta lub żo­łą­dek ofia­ry).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Patroszyć

usu­wać or­ga­ny wew­nętrz­ne z za­bi­te­go zwie­rzę­cia; be­be­szyć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pa­tro­szyć)

 (1.1) usu­wać trze­wia z mart­we­go zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patry

w gwa­rze ło­wiec­kiej: oczy za­ją­ca i kró­li­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) łow. oczy kró­li­ka lub za­ją­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patryca

stem­pel ze stali lub mie­dzi uży­wa­ny w dru­kar­stwie jako na­rzę­dzie do wy­ko­ny­wa­nia ma­tryc


Pa­try­ca (od pater – oj­ciec; także pun­con) – ro­dzaj wy­pu­kłe­go stem­pla, słu­żą­ce­go do wy­ko­na­nia wklę­słej ma­try­cy. Pa­try­ca to "ma­try­ca" słu­żą­ca do wy­ko­na­nia ma­try­cy, czyli formy, z któ­rej do­pie­ro wy­ko­nu­je się kopie. Pa­try­ca jest ne­ga­ty­wem ma­try­cy - wy­sta­ją­ce ele­men­ty ry­sun­ku na po­wierzch­ni jed­nej z nich są ana­lo­gicz­ny­mi za­głę­bie­nia­mi w dru­giej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patrycek

zdrob­nie­nie od: Pa­try­cy (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Patrycja

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Pa­try­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik mę­skich imion Pa­try­cjusz, Pa­try­cy, Pa­tryk. Oz­na­cza „szla­chet­nie uro­dzo­na, pa­try­cju­szow­ska”. Naj­więk­szą po­pu­lar­no­ścią imię Pa­try­cja cie­szy­ło się w Pol­sce w la­tach 90. XX wieku, kiedy na­le­ża­ło do naj­czę­ściej na­da­wa­nych imion żeń­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patrycjalny

przy­miot­nik od: pa­try­cjat; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­try­cja­tu, god­no­ści pa­try­cju­sza rzym­skie­go, jego rodu lub bo­ga­tej grupy mie­szczan w śred­nio­wie­czu (np. urząd pa­try­cjal­ny, po­sia­dłość pa­try­cjal­na), zwią­za­ny z pa­try­cja­tem


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­try­cja­tu

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z pa­try­cja­tem, do­ty­czą­cy pa­try­cja­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrycjat

1. sto­wa­rzy­sze­nie uprzy­wi­le­jo­wa­nych rodów ary­sto­kra­tycz­nych spra­wu­ją­cych wła­dzę w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. jedna z bo­gat­szych grup mie­szczan w śred­nio­wie­czu, upraw­nio­na do za­sia­da­nia w waż­nych urzę­dach miej­skich i pań­stwo­wych;
3. god­ność pa­try­cju­sza w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patrycjusz

1. wy­so­ki urzęd­nik w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, po­sia­da­ją­cy sze­reg przy­wi­le­jów i bli­sko zwią­za­ny z pa­nu­ją­cym;
2. przed­sta­wi­ciel śred­nio­wiecz­ne­go pa­try­cja­tu (jed­nej z bo­gat­szych grup mie­szczan w śred­nio­wie­czu, upraw­nio­nej do za­sia­da­nia w waż­nych urzę­dach miej­skich i pań­stwo­wych)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. Rzy­mia­nin z ary­sto­kra­tycz­ne­go rodu

 (1.2) czło­nek pa­try­cja­tu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patrycjuszka

1. wy­so­ka urzęd­nicz­ka w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, po­sia­da­ją­ca sze­reg przy­wi­le­jów i bli­sko zwią­za­na z pa­nu­ją­cym;
2. przed­sta­wi­ciel­ka śred­nio­wiecz­ne­go pa­try­cja­tu (jed­nej z bo­gat­szych grup mie­szczan w śred­nio­wie­czu, upraw­nio­nej do za­sia­da­nia w waż­nych urzę­dach miej­skich i pań­stwo­wych)


Źródła:

SJP.pl

Patrycjuszowski

zwią­za­ny z pa­try­cju­szem lub pa­try­cjusz­ką (np. god­ność pa­try­cju­szow­ska), na­le­żą­cy do kom­pe­ten­cji ta­kiej osoby, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niej


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pa­try­cja­tu

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z pa­try­cja­tem, do­ty­czą­cy pa­try­cja­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patryckowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­tryc­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Patrycostwo

Pa­try­cy z żoną; Pa­try­co­wie


Źródła:

SJP.pl

Patrycowie

Pa­try­cy z żoną; Pa­try­co­stwo


Źródła:

SJP.pl

Patrycowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­try­ce­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Patrycy

stem­pel ze stali lub mie­dzi uży­wa­ny w dru­kar­stwie jako na­rzę­dzie do wy­ko­ny­wa­nia ma­tryc


Pa­try­cy – obocz­na forma imie­nia Pa­tryk i Pa­try­cjusz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patryczek

zdrob­nie­nie od: Pa­tryk (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Patryczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­trycz­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Patryja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Pa­śmie Lu­bo­mi­ra i Ły­si­ny w Be­ski­dzie Wy­spo­wym;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Patryk

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Pa­tryk – obocz­na, skró­co­na wer­sja imie­nia Pa­try­cjusz, po­sia­da­ją­ce­go też formę Pa­try­cy. Po­cho­dze­nie i zna­cze­nie: ła­ciń­skie: "pa­tri­cius" – pa­try­cju­szow­ski, szla­chec­ki, szla­chet­nie uro­dzo­ny, za­sia­da­ją­cy w se­na­cie. Forma żeń­ska to Pa­try­cja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patrykostwo

Pa­tryk z żoną; Pa­try­ko­wie


Źródła:

SJP.pl

Patrykowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Patrykowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­try­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Patrylinearność

za­sa­da przy­na­leż­no­ści dzie­ci do ojca, dzie­dzi­cze­nia ma­jąt­ku, naz­wi­ska, po­zy­cji spo­łecz­nej itp. po mę­skich przod­kach


Źródła:

SJP.pl

Patrylinearny

przy­miot­nik od: pa­try­li­ne­at; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­try­li­ne­a­tu, za­sa­dy po­kre­wień­stwa na­ka­zu­ją­cej włą­cze­nie dziec­ka do rodu ojca, który zaz­wy­czaj spra­wu­je rolę opie­ku­na całej ro­dzi­ny (np. zwią­zek pa­try­li­ne­ar­ny)


Źródła:

SJP.pl

Patrylineat

za­sa­da po­kre­wień­stwa na­ka­zu­ją­ca włą­cze­nie dziec­ka do rodu ojca, obo­wią­zu­ją­ca w spo­łe­czeń­stwach pa­triar­chal­nych (znaj­du­ją­cych się pod opie­ką pro­to­pla­sty rodu, któ­rym naj­czę­ściej zo­sta­je naj­star­szy męż­czyz­na)


Źródła:

SJP.pl

Patrylogia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Bogu Ojcu


Źródła:

Wiktionary

Patrylokalność

Pa­try­lo­kal­ność, pa­try­lo­ka­lizm – za­sa­da wy­ni­ka­ją­ca ze zwy­cza­ju obec­ne­go w pew­nych krę­gach kul­tu­ro­wych, we­dług któ­re­go para po za­war­ciu związ­ku mał­żeń­skie­go za­miesz­ku­je w miej­scu lub w po­bli­żu miej­sca za­miesz­ka­nia ro­dzi­ny męża. Pa­try­lo­kal­ność (w od­nie­sie­niu do łą­cze­nia się w pary, a nie do sa­me­go mał­żeń­stwa) wy­stę­po­wa­ła praw­do­po­dob­nie także wśród Ne­an­der­tal­czy­ków oraz przed­sta­wi­cie­li "Au­stra­lo­pit­he­cus" i "Pa­ranth­ro­pus ro­bu­stus".


Źródła:

Wikipedia

Patrylokalny

włą­czo­ny do grupy osób bez­poś­red­nio spo­krew­nio­nych z ojcem, jed­no­cze­śnie nie­po­wią­za­ny wcze­śniej w żaden spo­sób z tą grupą


Źródła:

SJP.pl

Patrymonialny

przy­miot­nik od: pa­try­mo­nium; zwią­za­ny z pa­try­mo­nium, dzie­dzicz­nym ma­jąt­kiem (np. po­sia­dłość pa­try­mo­nial­na) lub nie­wiel­ką te­ry­to­rial­ną jed­nost­ką fe­u­dal­ną pod opie­ką jed­nej osoby albo jej rodu (np. zie­mie pa­try­mo­nial­ne, ustrój pa­try­mo­nial­ny)


Źródła:

SJP.pl

Patrymonium

pa­tri­mo­nium;
1. otrzy­my­wa­ny w spad­ku ma­ją­tek, naj­czę­ściej ojca, prze­ka­zy­wa­ny naj­star­sze­mu sy­no­wi lub całej jego ro­dzi­nie; oj­co­wiz­na;
2. te­ry­to­rial­na jed­nost­ka fe­u­dal­na, w któ­rej rolę wła­ści­cie­la i opie­ku­na spra­wu­je jedna osoba lub jej ród


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­ją­tek otrzy­ma­ny przez naj­star­sze­go syna w spad­ku po ojcu

 (1.2) hist. fe­u­dal­na jed­nost­ka te­ry­to­rial­na, któ­rej wła­ści­cie­lem i opie­ku­nem jest jedna osoba albo jej ród


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrys

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patrysia

zdrob­nie­nie od: Pa­try­cja (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Patrysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­try­si lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Patrystyczny

→ pa­try­sty­ka


przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z pa­try­sty­ką


Patrz:patrystyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrystyka

1. ogół idei, kon­cep­cji te­o­lo­gicz­no-fi­lo­zo­ficz­nych ut­wo­rzo­nych przez Ojców Ko­ścio­ła (pi­sa­rzy uz­na­nych przez Ko­ściół za au­to­ry­tet w spra­wach tra­dy­cji chrze­ści­jań­skiej);
2. dzie­dzi­na te­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ana­li­za­mi i in­ter­pre­ta­cja­mi pism Ojców Ko­ścio­ła


Pa­try­sty­ka (łac. "pa­tri­sti­ca", od "pa­tres", gr. πατήρ, "patēr") – ter­min dwuz­nacz­ny:

W tym dru­gim zna­cze­niu używa się też słowa „pa­tro­lo­gia”, które jed­nak bywa kon­tra­sto­wa­ne z pa­try­sty­ką jako nauką.

Pi­sa­rze sta­ro­chrze­ści­jań­scy po­dej­mo­wa­li różne te­ma­ty jak kanon Pisma Świę­te­go, rola fi­lo­zo­fii w myśli chrze­ści­jań­skiej, te­o­lo­gia stwo­rze­nia (kos­mo­go­nia), try­ni­to­lo­gia, chry­sto­lo­gia i cha­ry­to­lo­gia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patryś

zdrob­nie­nie od: Pa­try­cja (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Patrzałek

żar­to­bli­wie: oku­la­ry; pin­gle, cyn­gle, bryle


Źródła:

SJP.pl

Patrzałka

po­tocz­nie: oko


Źródła:

SJP.pl

Patrzałki

żar­to­bli­wie: oku­la­ry; pin­gle, cyn­gle, bryle


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żart. oku­la­ry

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. oku­la­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­trzeć.


Źródła:

Wiktionary

Patrzeć

kie­ro­wać na coś, na kogoś wzrok; pa­trzyć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kie­ro­wać wzrok na coś lub na kogoś

 (1.2) poj­mo­wać lub oce­niać coś w pe­wien spo­sób

 (1.3) trak­to­wać kogoś lub coś w jakiś spo­sób

 (1.4) ob­ser­wo­wać, za­u­wa­żać

 (1.5) pot. zwa­żać na coś, mieć coś na uwa­dze

 (1.6) pot. szu­kać cze­goś, kogoś wzro­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pa­trzeć się

 (2.1) pot. pa­trzeć (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­le­żeć


Źródła:

Wiktionary

Patrzonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na re­ko­ne­sans


Źródła:

Wiktionary

Patrzydła

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) reg. pozn. oku­la­ry


Źródła:

Wiktionary

Patrzyków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Patrzyć

kie­ro­wać na coś, na kogoś wzrok; pa­trzeć


cza­sow­nik

 (1.1) zob. pa­trzeć.

cza­sow­nik zwrot­ny pa­trzyć się

 (2.1) zob. pa­trzeć się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patrówek

Pa­tró­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Ba­ru­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011) li­czy­ła 131 miesz­kań­ców. Jest trzy­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Ba­ru­cho­wo.


Źródła:

Wikipedia

Pattala

in­stru­ment, bir­mań­ski ksy­lo­fon z ozdob­nym re­zo­na­to­rem kształ­tu czół­na i płyt­ka­mi bam­bu­so­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Patterson

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Patty

[czy­taj: peti] obce imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patucha

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patulina

my­ko­tok­sy­na roz­wi­ja­ją­ca się w owo­cach i wa­rzy­wach


Pa­tu­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, my­ko­tok­sy­na bę­dą­ca tok­sycz­nym me­ta­bo­li­tem wtór­nym niek­tó­rych ga­tun­ków ple­śni, m.in. z ro­dza­ju "Pe­ni­cil­lium", "Asper­gil­lus" oraz "Bys­soch­la­mys nivea", roz­wi­ja­ją­cych się na wielu ga­tun­kach owo­ców i wa­rzyw.

Pa­tu­li­na jest tok­sy­ną wy­ka­zu­ją­cą wła­ści­wo­ści mu­ta­gen­ne, te­ra­to­gen­ne i praw­do­po­dob­nie ra­kot­wór­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patus

po­gard­li­wie: osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi; patol, pa­tu­siarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pejor. osoba po­są­dza­na o spo­łecz­ne cechy pa­to­lo­gicz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patusek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: patus


Źródła:

Wiktionary

Patusiara

po­gard­li­wie: ko­bie­ta cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi, prze­ja­wia­ją­ca za­cho­wa­nia pa­to­lo­gicz­ne; pa­tu­ska, pa­tol­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta po­są­dza­na o spo­łecz­ne ce­chach pa­to­lo­gicz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patusiarnia

po­gard­li­wie:
1. grupa pa­tu­sów;
2. ro­dzi­na pa­to­lo­gicz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. po­gard. ogół pa­tu­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patusiarz

po­gard­li­wie: osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi; patus, patol


Źródła:

SJP.pl

Patuska

po­gard­li­wie: ko­bie­ta cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­wia­cja­mi spo­łecz­ny­mi, prze­ja­wia­ją­ca za­cho­wa­nia pa­to­lo­gicz­ne; pa­tol­ka, pa­tu­sia­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta po­są­dza­na o spo­łecz­ne cechy pa­to­lo­gicz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patyczak

bezs­krzy­dły tro­pi­kal­ny owad o zie­lon­ka­wym, bru­nat­nym lub brą­zo­wym ciele przy­po­mi­na­ją­cym patyk lub ga­łąz­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ent. owad z rzędu stra­szy­ków (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phas­ma­to­dea|ref=tak.)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. bot. su­ku­lent z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rhip­sa­lis|ref=tak.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patyczaki

bezs­krzy­dły tro­pi­kal­ny owad o zie­lon­ka­wym, bru­nat­nym lub brą­zo­wym ciele przy­po­mi­na­ją­cym patyk lub ga­łąz­kę


Źródła:

SJP.pl

Patyczek

nie­wiel­ki patyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: patyk

 (1.2) mały patyk

 (1.3) por­cja cze­goś w kształ­cie nie­wiel­kie­go gra­nia­sto­słu­pa

 (1.4) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patyczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­tycz­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Patyczkowaty

z zew­nątrz przy­po­mi­na­ją­cy patyk, cha­rak­te­ry­stycz­ny z wy­glą­du dla pa­ty­ka (np. fi­gu­ra pa­tycz­ko­wa­ta, wy­gląd pa­tycz­ko­wa­ty); pa­ty­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Patyczkować

pa­tycz­ko­wać się: prze­sad­nie się z kimś lub z czymś ob­cho­dzić, li­czyć, zbyt ła­god­nie kogoś trak­to­wać, poz­wa­lać komuś na więk­szą swo­bo­dę w dzia­ła­niu


Źródła:

SJP.pl

Patyczkowy

długi i wąski, w kształ­cie po­dob­ny do cien­kie­go ka­wał­ka drew­na (np. emi­ter pa­tycz­ko­wy, łą­cze­nia pa­tycz­ko­we)


Źródła:

SJP.pl

Patyczniaki

klasa wor­kow­ców


Pa­tycz­nia­ki ("Le­o­tio­my­ce­tes" O.E. Erikss. & Winka) – klasa wor­kow­ców ("Asco­my­co­ta"), któ­rej typem no­men­kla­to­rycz­nym jest "Le­o­tia" (pa­tycz­ka).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patyk

1. cien­ki ka­wa­łek drew­na;
2. po­tocz­nie:
a) ty­siąc zło­tych; patol, ty­siak;
b) nie­wiel­kie urzą­dze­nie po­dłą­cza­ne do portu USB


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­kie dre­wien­ko

 (1.2) pot. ty­siąc zło­tych

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. za­gro­da w chle­wie

 (1.4) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patykiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patykowaty

z zew­nątrz przy­po­mi­na­ją­cy patyk, cha­rak­te­ry­stycz­ny z wy­glą­du dla pa­ty­ka (np. fi­gu­ra pa­ty­ko­wa­ta, wy­gląd pa­ty­ko­wa­ty); pa­tycz­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Patykowy

→ patyk


Patrz:patyk

Źródła:

SJP.pl

Patyna

zie­lo­na­wy nalot wyt­wa­rza­ją­cy się na mie­dzi pod wpły­wem wil­go­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rdza na mie­dzi i jej sto­pach (brąz, mo­siądz) w po­sta­ci zie­lo­ne­go na­lo­tu;

 (1.2) war­stwa za­sa­do­wych wę­gla­nów wyt­wa­rza­na sztucz­nie w ce­lach zdob­ni­czych

 (1.3) przen. książk. oz­na­ka daw­no­ści, zna­mię czasu zwy­kle na­da­ją­ce war­to­ści, szla­chet­no­ści


Na tę stro­nę wska­zu­je „grynsz­pan szla­chet­ny”. Zo­bacz też: grynsz­pan – za­sa­do­wy octan mie­dzi(II).

Pa­ty­na, śniedź, grynsz­pan szla­chet­ny – pro­dukt ko­roz­ji at­mos­fe­rycz­nej mie­dzi i jej sto­pów w wil­got­nym po­wie­trzu. Po­wierzch­nio­wa war­stwa pa­ty­ny two­rzy po­wło­kę ko­lo­ru od jas­no­zie­lo­ne­go do sza­ro­zie­lo­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Patynka

1. pan­to­fel dam­ski na wy­so­kiej, drew­nia­nej pod­staw­ce, naj­bar­dziej po­pu­lar­ny w szes­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie;
2. spe­cy­ficz­ny but o gru­bej gu­mo­wej po­desz­wie, na­kła­da­ny daw­niej na mięk­ki pan­to­fel przy wy­cho­dze­niu na ulicę, chro­nią­cy przed za­bło­ce­niem


Źródła:

SJP.pl

Patynki

1. pan­to­fel dam­ski na wy­so­kiej, drew­nia­nej pod­staw­ce, naj­bar­dziej po­pu­lar­ny w szes­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie;
2. spe­cy­ficz­ny but o gru­bej gu­mo­wej po­desz­wie, na­kła­da­ny daw­niej na mięk­ki pan­to­fel przy wy­cho­dze­niu na ulicę, chro­nią­cy przed za­bło­ce­niem


Źródła:

SJP.pl

Patynować

po­kry­wać coś war­stwą pa­ty­ny (za­sa­do­we­go wę­gla­nu lub siar­cza­nu mie­dzia­we­go two­rzą­ce­go się na po­wierzch­ni me­ta­li)


cza­sow­nik

 (1.1) po­sta­rzać przed­miot, po­kry­wa­jąc go pa­ty­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Patynowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Patynowy

→ pa­ty­na


Patrz:patyna

Źródła:

SJP.pl

Patyś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. liter. zdrobn. od: patyk


Źródła:

Wiktionary

Patłaty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gwara. ku­dła­ty


Źródła:

Wiktionary

Patły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. kę­dzie­rza­we włosy, kudły


Źródła:

Wiktionary

Pau

[czy­taj: pa-U albo pał] skrót od: Pol­ska Aka­de­mia Umie­jęt­no­ści


skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Aka­de­mia Umie­jęt­no­ści;


Pau (,) – mia­sto i gmina we Fran­cji, sto­li­ca de­par­ta­men­tu Pi­re­ne­je At­lan­tyc­kie, znaj­du­ją­ce­go się w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia; było rów­nież sto­li­cą daw­nej pro­win­cji Béarn. Miej­sco­wość po­ło­żo­na na skra­ju pła­sko­wy­żu, ponad do­li­ną po­to­ku Pau, czer­pie do­cho­dy głów­nie ze spa oraz tu­ry­sty­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paul

[czy­taj: pol] an­glo­sa­skie i fran­cu­skie imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paula

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Pa­u­li­na (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Paula – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Paweł. W sta­ro­pol­skich do­ku­men­tach za­pi­sa­no je około 1265 roku. Imię zy­ska­ło więk­szą po­pu­lar­ność w la­tach 80. i 90. XX wieku (pod wpły­wem ję­zy­ka an­giel­skie­go), kiedy licz­ba bie­żą­cych nadań prze­kro­czy­ła 11 ty­się­cy. Od niej pow­sta­ło imię Pa­u­li­na (obec­nie bar­dziej po­pu­lar­ne w Pol­sce – ma 224 173 na­da­nia), dla któ­rej Paula może także słu­żyć jako zdrob­nie­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paulek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Paweł


Źródła:

Wiktionary

Pauliański

skar­ga pa­u­liań­ska, ro­szcze­nie pa­u­liań­skie - ro­dzaj po­wództ­wa w pra­wie rzym­skim


Źródła:

SJP.pl

Paulicjanie

chrze­ści­jań­skie ugru­po­wa­nie re­li­gij­ne pow­sta­łe w VII wieku w Ar­me­nii, wie­rzą­ce w ist­nie­nie dwóch bogów


Pa­u­li­cja­nie ( Պաւլիկեաններ trb. "Pa­włi­ke­an­ner", Παυλικιανοί) – śred­nio­wiecz­na grupa chrze­ści­jań­ska pow­sta­ła praw­do­po­dob­nie około VII wieku na te­re­nach za­miesz­ki­wa­nych przez Or­mian, któ­rej po­cząt­ki i po­cho­dze­nie są nie­jas­ne. Wia­do­mo, że pa­u­li­cja­nie za­miesz­ki­wa­li po­łud­nio­wo-wschod­nią część Azji Mniej­szej, a w wy­ni­ku prze­sied­leń po­ja­wi­li się także w Tra­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paulicjanin

czło­nek chrze­ści­jań­skie­go ugru­po­wa­nia re­li­gij­ne­go pow­sta­łe­go w VII wieku w Ar­me­nii, wie­rzą­ce­go w ist­nie­nie dwóch bogów


Źródła:

SJP.pl

Paulik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. Pa­u­lek.


Źródła:

Wiktionary

Paulin

[czy­taj: pał­lin] czło­nek za­ko­nu pu­stel­ni­cze­go za­ło­żo­ne­go w XIII w. na Wę­grzech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kon­nik z Za­ko­nu Świę­te­go Pawła Pier­wsze­go Pu­stel­ni­ka;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paulina

[czy­taj: pał­lin] czło­nek za­ko­nu pu­stel­ni­cze­go za­ło­żo­ne­go w XIII w. na Wę­grzech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Pa­u­lin


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paulini

[czy­taj: pał­lin] czło­nek za­ko­nu pu­stel­ni­cze­go za­ło­żo­ne­go w XIII w. na Wę­grzech


Nie mylić z: Pa­u­li­ści, inny ka­to­lic­ki zakon męski.

Zakon Świę­te­go Pawła Pier­wsze­go Pu­stel­ni­ka (po­tocz­nie pa­u­li­ni, Ordo Sanc­ti Pauli Primi Ere­mi­tae, skrót za­kon­ny: OSPPE) – zakon za­ło­żo­ny w roku 1215 (tak po­da­je An­nu­a­rio Pon­ti­fi­cio) lub 1225 na Wę­grzech przez bł.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paulinia

ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych o kwit­ną­cych na biało kwia­tach, któ­rej owoce i na­sio­na za­wie­ra­ją­ce ko­fe­i­nę uży­wa­ne są do spo­rzą­dza­nia pasty bę­dą­cej esen­cją na­tu­ral­nych na­po­jów po­bu­dza­ją­cych; gu­a­ra­na, gwa­ra­na, cier­nio­pląt


Źródła:

SJP.pl

Paulininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­u­li­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Paulinka

zdrob­nie­nie od: Pa­u­li­na (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Pa­u­li­na


Pa­u­lin­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pauliny

[czy­taj: pał­lin] czło­nek za­ko­nu pu­stel­ni­cze­go za­ło­żo­ne­go w XIII w. na Wę­grzech


Pa­u­li­ny – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz, so­łect­wo Dobrcz


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paulista

czło­nek To­wa­rzy­stwa św. Pawła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go przez bł. Ja­ku­ba Al­be­rio­ne;


Pa­u­li­sta − mia­sto w Bra­zy­lii, w sta­nie Per­nam­bu­co.

Licz­ba miesz­kań­ców 1 lipca 2008 roku wy­no­si­ła 314 302.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł włó­kien­ni­czy, odzie­żo­wy, spo­żyw­czy oraz me­ta­lur­gicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paulistka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Pawła


Źródła:

SJP.pl

Paulińcia

zdrob­nie­nie od: Pa­u­li­na (imię żeń­skie); Paula, Pa­u­lin­ka


Źródła:

SJP.pl

Pauliński

→ pa­u­lin


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pa­u­li­na­mi, do­ty­czą­cy pa­u­li­nów

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do pa­u­li­nów, bę­dą­cy ich włas­no­ścią


Patrz:paulin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paulo

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Pa­u­li­na (imię żeń­skie)


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od Paula


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paulownia

az­ja­tyc­kie drze­wo ozdob­ne o ser­co­wa­tych li­ściach i kwia­tach kwit­ną­cych na cha­rak­te­ry­stycz­ny ró­żo­wa­wy lub biały kolor


Pa­u­low­nia (pa­włow­nia) ("Pa­u­low­nia" Sie­bold & Zuc­ca­ri­ni,1835) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­u­low­nio­wa­tych ("Pa­u­low­nia­ce­ae" Nakai, 1949), daw­niej za­li­cza­ny do trę­dow­ni­ko­wa­tych ("Scrop­hu­la­ria­ce­ae"). Nazwę ro­śli­nie na­da­no na cześć Kró­lo­wej Ho­lan­dii Anny Pa­włow­nej Ro­ma­now.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paulus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Paunis

czło­nek in­diań­skie­go ple­mie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek in­diań­skie­go ple­mię­e­mie­nia z Ame­ry­ki Pół­noc­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paunisi

ple­mię in­diań­skie


Nie mylić z: Sza­u­ni­si.

Pa­u­ni­si (Pa­ne­as­sa, Pari, Pa­ri­ki, Paw­nee) – ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej, za­miesz­ku­ją­cych nieg­dyś te­re­ny obec­ne­go stanu Ne­bra­ska, a współ­cze­śnie – Okla­ho­mę i inne stany USA.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pauniska

człon­ki­ni in­diań­skie­go ple­mie­nia


Źródła:

SJP.pl

Pauper

1. ubogi uczeń z okre­su śred­nio­wie­cza, utrzy­mu­ją­cy się z jał­muż­ny i po­sług u bo­gat­szych;
2. nę­dzarz, czło­wiek ubogi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bie­dak; ubogi; chło­piec, ulicz­nik

 (1.2) ubogi uczeń, utrzy­mu­ją­cy się z po­sług albo jał­muż­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pauperyzacja

ma­so­we zja­wi­sko ubo­że­nia ob­ser­wo­wa­ne w więk­szych krę­gach spo­łe­czeń­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ubo­że­nie (czło­wie­ka, spo­łe­czeń­stwa)


Pa­u­pe­ry­za­cja (od pa­u­per „bied­ny, ubogi”) – pro­ces spo­łecz­ny po­le­ga­ją­cy na ob­ni­ża­niu się stopy ży­cio­wej jed­no­stek lub zbio­ro­wo­ści. Jest ona ty­po­wa dla de­gra­da­cji spo­łecz­nej, jed­nak ter­min ten zwy­kle sto­su­je się w przy­pad­ku prze­cho­dze­nia osoby lub grupy z klasy śred­niej do pro­le­ta­ria­tu lub do pod­kla­sy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pauperyzm

głów­ny sku­tek pa­u­pe­ry­za­cji (ma­so­we­go zja­wi­ska ubo­że­nia ob­ser­wo­wa­ne­go w więk­szych krę­gach spo­łe­czeń­stwa), stan zu­bo­że­nia


Źródła:

SJP.pl

Pauperyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­u­pe­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Pauperyzować

pa­u­pe­ry­zo­wać się: być dot­knię­tym pa­u­pe­ry­za­cją (ma­so­wym zja­wi­skiem ubo­że­nia ob­ser­wo­wa­nym w więk­szych krę­gach spo­łe­czeń­stwa); ubo­żeć


Źródła:

SJP.pl

Paustowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pauszalny

[czy­taj: pał­szal­ny] rzad­ko: ob­ję­ty ry­czał­tem; ry­czał­to­wy, zry­czał­to­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Pauszer

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pauza

[czy­taj: pałza]
1. przer­wa, chwi­lo­we wstrzy­ma­nie ja­kiejś czyn­no­ści, pro­ce­su;
2. przer­wa mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi dźwię­ka­mi ut­wo­ru mu­zycz­ne­go oraz znak gra­ficz­ny o okre­ślo­nej war­to­ści, za­pi­sy­wa­ny w no­ta­cji mu­zycz­nej;
3. myśl­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przer­wa w ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.2) muz. przer­wa mię­dzy dźwię­ka­mi;

 (1.3) ty­pogr. znak in­ter­punk­cyj­ny; po­zio­ma kre­ska dłu­go­ści jed­ne­go fi­re­tu;

 (1.4) eduk. przer­wa mię­dzy lek­cja­mi w szko­le


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pauzaniasz

król Spar­ty w la­tach 409-395 p.n.e.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pauzologia

rzad­ko: nauka ba­da­ją­cy przer­wy w cza­sie mó­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Pauzować

prze­ry­wać chwi­lo­wo jakąś czyn­ność, pro­ces, nie wy­ko­ny­wać swo­jej pracy przez pe­wien czas


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­u­zo­wać)

 (1.1) robić przer­wę na chwi­lę; za­trzy­my­wać na pe­wien czas

 (1.2) wstrzy­my­wać odt­wa­rza­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pavarotti

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pavel

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pavlova

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. deser au­stra­lij­ski;


Pav­lo­va (za­pi­sy­wa­ne małą li­te­rą) – deser au­stra­lij­ski i no­wo­ze­landz­ki; ro­dzaj tor­ci­ka be­zo­we­go ude­ko­ro­wa­ne­go bitą śmie­ta­ną i świe­ży­mi owo­ca­mi, naj­czę­ściej tru­skaw­ka­mi, ma­li­na­mi, ka­wał­ka­mi brzosk­wi­ni bądź owo­ca­mi kiwi.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ro­syj­skiej pri­ma­ba­le­ri­ny Anny Pa­wło­wej – tra­dy­cja głosi, że pier­wszy raz zo­stał przy­go­to­wa­ny pod­czas po­by­tu tan­cer­ki w Perth w 1926 lub 1929 roku przez szefa kuch­ni ho­te­lu Espla­na­de.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pavulon

nazwa hand­lo­wa leku zwiot­cza­ją­ce­go mię­śnie szkie­le­to­we, sto­so­wa­ne­go w ane­stez­jo­lo­gii, za­wie­ra­ją­ce­go pan­ku­ro­nium


Źródła:

SJP.pl

Paw

eg­zo­tycz­ny ptak leśny z rzędu ku­ra­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ga­tu­nek ho­do­wa­nych w par­kach pta­ków z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pavo|ref=tak. i nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Afro­pa­vo|ref=tak., z dużym, ko­lo­ro­wym ogo­nem;

 (1.2) ornit. ptak z ro­dza­ju pawi (1.1)

 (1.3) ornit. sa­miec pawia (1.2)

 (1.4) przen. pot. eufem. wy­mio­ci­ny

 (1.5) przen. pot. py­sza­łek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paw.

skrót

 (1.1) = pa­wi­lon


Źródła:

Wiktionary

Pawana

pad­wa­na, pad­wan, pa­do­va­na;
1. pieśń lub pio­sen­ka mi­łos­na wy­wo­dzą­ca się z re­ne­san­so­wej po­ez­ji wło­skiej, po­ja­wia­ją­ca się w po­ez­ji mie­szczań­skiej w XVI i XVII wieku;
2. ta­niec dwor­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII wieku; mu­zy­ka do tego tańca


Pa­wa­na – praw­do­po­dob­nie z łac. "pavo" (paw), ta­niec dwor­ski w me­trum 2/4 lub 4/4, po­cho­dze­nia wło­skie­go lub hisz­pań­skie­go, po­pu­lar­ny w XVI i XVII w., cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­wol­ny­mi, uro­czy­sty­mi ru­cha­mi, przy­po­mi­na­ją­cy­mi za­cho­wa­nie pawia. Zaz­wy­czaj po nim na­stę­po­wa­ła ga­liar­da w me­trum trój­dziel­nym. Pier­wot­nie pa­wa­nę, jako pier­wszą część suity ta­necz­nej, łą­czo­no z sal­ta­rel­lo i je­szcze ży­wszą piwą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawcio

zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Pawciowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Paw­cia lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pawela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawelczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawelczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawelec

naz­wi­sko


Pa­we­lec – część wsi Wda w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo, na pół­noc­no­iws­chod­nim skra­ju ob­sza­ru Borów Tu­chol­skich.

W la­tach 1975–1998 Pa­we­lec na­le­żał ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawelski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paweł

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. nu­mizm. dawna mo­ne­ta ital­ska


– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go ("Pa­u­lus"), na­le­żą­ce do nie­du­żej grupy naj­star­szych imion rzym­skich (imion wła­ści­wych, "pra­e­no­men", por. Marek, Ty­be­riusz, Tytus). Imię to zy­ska­ło hi­sto­rycz­ne zna­cze­nie, gdy pa­try­cju­szow­ski ród Emi­liu­szy (gen Ae­mi­lia) za­czął uży­wać go jako dzie­dzicz­ne­go przy­dom­ka ro­do­we­go ("co­gno­men").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawełczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawełczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawełek

zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Paweł


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawełki

uro­czy­stość od­pu­sto­wa ku czci św. Pawła I Pu­stel­ni­ka, pa­triar­chy Za­ko­nu Pa­u­li­nów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawełkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawełkowie

zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Pawełkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pa­weł­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pawi

1. zwią­za­ny z pa­wiem, po­cho­dzą­cy od pawia;
2. zie­lo­no­nie­bie­ski


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pawia, do­ty­czą­cy do pawia

 (1.2) po­dob­ny do pawia

 (1.3) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. nie­bie­sko­zie­lo­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: paw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pawia

1. zwią­za­ny z pa­wiem, po­cho­dzą­cy od pawia;
2. zie­lo­no­nie­bie­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Lom­bar­dii, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Ni­zi­ny Pa­dań­skiej nad rzeką Ti­ci­no;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na na pół­no­cy kraju, w Lom­bar­dii;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. zob. Paw.


Pawia ( Pavia, Ti­ci­num) – mia­sto i gmina we Wło­szech (Lom­bar­dia), po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Ni­zi­ny Pa­dań­skiej nad rzeką Ti­ci­no, ok. 30 km na po­łud­nie od Me­dio­la­nu.

Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Pawia. Roz­wi­nię­ty prze­mysł me­ta­lur­gicz­ny (hut­nict­wo że­la­za), ma­szy­no­wy, elek­tro­tech­nicz­ny (pro­duk­cja ma­szyn do szy­cia) i me­ta­lo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawiacki

przy­miot­nik od: Pa­wiak (wię­zie­nie w War­sza­wie, zni­szczo­ne przez Niem­ców w roku 1944)


Źródła:

SJP.pl

Pawiak

wię­zie­nie w War­sza­wie, zni­szczo­ne przez Niem­ców w 1944


Pa­wiak – funk­cjo­nu­ją­ce w la­tach 1835−1944 wię­zie­nie, znaj­du­ją­ce się przy ul. Dziel­nej 24/26 w War­sza­wie. Ze­spół wię­zie­nia skła­dał się z od­dzia­łu mę­skie­go oraz od­dzia­łu ko­bie­ce­go, na­zy­wa­ne­go Ser­bią.

W la­tach 1939–1944 Pa­wiak był naj­więk­szym nie­miec­kim wię­zie­niem po­li­tycz­nym na te­ry­to­rium oku­po­wa­nej Pol­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawian

duża małpa wą­sko­no­sa z ma­ka­ko­wa­tych za­miesz­ku­ją­ca Afry­kę i Pół­wy­sep Arab­ski, wy­stę­pu­ją­ca w 5 ga­tun­kach, m.in. pa­wian pła­szczo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Papio|ref=tak., małpa z cha­rak­te­ry­stycz­nie od­sło­nię­ty­mi po­ślad­ka­mi i o wy­dłu­żo­nym pysku;


Pa­wian ("Papio") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Roz­mie­szcze­nie ge­o­gra­ficz­ne i sied­li­sko.

Pa­wia­ny za­miesz­ku­ją ot­war­te te­re­ny leśne i tra­wia­ste Afry­ki na po­łud­nie od Sa­ha­ry i kilka te­re­nów gór­skich tej pu­sty­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawiani

zwią­za­ny z pa­wia­nem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pa­wia­na


Źródła:

SJP.pl

Pawica

1. sa­mi­ca pawia;
2. duży motyl nocny z ro­dzi­ny pa­wi­co­wa­tych, o pię­knych bar­wach ochron­nych, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej;
3. ro­śli­na ozdob­na po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny astro­wa­tych; ga­za­nia;
4. ryba z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych, ży­ją­ca w wo­dach szel­fów za­chod­niej Afry­ki; sola pa­wi­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca pawia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawice

1. sa­mi­ca pawia;
2. duży motyl nocny z ro­dzi­ny pa­wi­co­wa­tych, o pię­knych bar­wach ochron­nych, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej;
3. ro­śli­na ozdob­na po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny astro­wa­tych; ga­za­nia;
4. ryba z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych, ży­ją­ca w wo­dach szel­fów za­chod­niej Afry­ki; sola pa­wi­ca


Źródła:

SJP.pl

Pawicowate

ro­dzi­na mo­ty­li obej­mu­ją­ca ponad 1300 ga­tun­ków


Pa­wi­co­wa­te (Sa­tur­nii­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li obej­mu­ją­ca około 1300–1500 ga­tun­ków, głów­nie tro­pi­kal­nych. Do fauny Pol­ski za­li­cza się tylko czte­ry ga­tun­ki – lot­ni­ca zyska, pa­wi­ca gru­szów­ka (któ­rej ob­ser­wa­cje by­wa­ją pod­wa­ża­ne), pa­wi­ca gra­bów­ka i.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawicowaty

o ce­chach pa­wi­co­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Pawijczyk

miesz­ka­niec Pawii (mia­sta we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pawii, osoba rodem z Pawii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pawijka

miesz­kan­ka Pawii (mia­sta we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pawii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pawijski

przy­miot­nik od: Pawia (mia­sto we Wło­szech)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pawią, po­cho­dzą­cy z Pawii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pawik

1. ga­tu­nek mo­ty­la;
2. zdrob­nia­le o pawiu;
3. ozdob­ny gołąb do­mo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawilon

1. niski, wolno sto­ją­cy par­te­ro­wy bu­dy­nek sta­no­wią­cy część więk­sze­go ze­spo­łu ar­chi­tek­to­nicz­ne­go, naj­czę­ściej bę­dą­cy skle­pem lub miej­scem punk­tów usłu­go­wych;
2. część lub bocz­ne skrzy­dło bu­dow­li, wy­róż­nia­ją­ce się odręb­nym da­chem;
3. al­ta­na ogro­do­wa, oran­że­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) par­te­ro­wy bu­dy­nek hand­lo­wy lub usłu­go­wy wy­ko­na­ny zwy­kle z lek­kich ma­te­ria­łów

 (1.2) nie­wiel­ki wolno sto­ją­cy par­te­ro­wy bu­dy­nek wcho­dzą­cy w skład więk­sze­go oś­rod­ka

 (1.3) część kom­plek­su pa­ła­co­we­go z osob­nym da­chem

 (1.4) przest. al­ta­na ogro­do­wa

 (1.5) daw. bal­da­chim nad łóż­kiem

 (1.6) daw. ban­de­ra


Pa­wi­lon – bu­dow­la ar­chi­tek­to­nicz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawilonik

nie­wiel­ki pa­wi­lon


Źródła:

SJP.pl

Pawiment

po­sadz­ka in­tar­sjo­wa­na (wy­ko­na­na tech­ni­ką zdob­ni­czą po­le­ga­ją­cą na wy­ło­że­niu po­wierzch­ni róż­ny­mi ga­tun­ka­mi drew­na) lub mo­za­i­ko­wa


Pa­wi­ment – dawne okre­śle­nie po­sadz­ki lub po­dło­gi wy­sa­dza­nej twar­dym ma­te­ria­łem, od­po­wia­da­ją­ce łac. "pa­vi­men­tum", "lit­ho­stro­tus"; inne zna­cze­nie to po­dest lub estra­da.

W sta­ro­żyt­nym Rzy­mie "pa­vi­men­tum" oz­na­cza­ło po­sadz­kę ukła­da­ną z cegły, ka­mie­nia, musz­li lub ce­ra­mi­ki w za­pra­wie, póź­niej także każde sztucz­ne po­kry­cie po­dło­gi, nawet drew­nia­ne. Roz­róż­nia­no kilka od­mian:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawiooki

mie­nią­cy się róż­ny­mi bar­wa­mi, po­dob­nie do ok pa­wich piór (np. ka­mień, mi­ne­rał pa­wio­o­ki)


Źródła:

SJP.pl

Pawiować

po­tocz­nie: wy­mio­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Pawiątko

pis­klę pawia; pawię


Źródła:

SJP.pl

Pawię

pis­klę pawia; pa­wiąt­ko


Źródła:

SJP.pl

Pawiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawlacz

scho­wek pod su­fi­tem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) scho­wek pod su­fi­tem

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rel. chór w ko­ście­le


Paw­lacz (cz. "pavlač" – „bal­kon, ga­le­ria”) – ro­dzaj schow­ka w po­sta­ci szaf­ki mon­to­wa­nej pod su­fi­tem. Szcze­gól­nie przy­dat­ny jest do prze­cho­wy­wa­nia rza­dziej uży­wa­nych rze­czy w nie­wiel­kich miesz­ka­niach. Czę­sto umie­szcza­ny w przed­po­ko­ju, zwła­szcza nad drzwia­mi wej­ścio­wy­mi. Jest wciąż sto­so­wa­nym roz­wią­za­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawlaczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawlaczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawlak

naz­wi­sko


Paw­lak (forma żeń­ska: Paw­lak, Paw­la­ko­wa, Paw­la­ków­na, licz­ba mnoga: Paw­la­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. We­dług bazy PESEL 22 stycz­nia 2025 naz­wi­sko to no­si­ło 21 846 Polek i 21 824 Po­la­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawlas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawlica

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawlicki

naz­wi­sko


Paw­lic­ki – pol­skie naz­wi­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawliczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawliczek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawlik

1. zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie); Pa­we­łek;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawlikiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawlikowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pawlikowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawlina

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawlinowo

Paw­li­no­wo ( Паўліново, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku bia­ło­ru­skim Паўлінова) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Orla. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pawlisz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawliszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawlonka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawluczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawluk

naz­wi­sko


Paw­luk – naz­wi­sko ukra­iń­skie (Павлюк, rza­dziej Павлук) i pol­skie po­cho­dze­nia wschod­nio­sło­wiań­skie­go, pa­tro­ni­mik od imie­nia Paweł ut­wo­rzo­ne za po­mo­cą hi­po­ko­ry­stycz­ne­go su­fik­su -юк/-uk. No­to­wa­ne w re­je­strach ko­zac­kich od 1649 r. Jako "Paw­luk" od­no­to­wa­ne po raz pier­wszy w 1662 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawlukiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawlus

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawlusiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawluś

zdrob­nie­nie od: Paweł (imię mę­skie); Pa­we­łek


Źródła:

SJP.pl

Pawluśkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawonia

krzew o ciem­no­zie­lo­nych trwa­łych li­ściach, pur­pu­ro­wych kwia­tach z ciem­no­nie­bie­ski­mi, dłu­gi­mi pyl­ni­ka­mi, ho­do­wa­ny jako miesz­ka­nio­wa ro­śli­na ozdob­na


Źródła:

SJP.pl

Pawonkowski

przy­miot­nik od: Pa­won­ków


Źródła:

SJP.pl

Pawonków

wieś w Pol­sce


Pa­won­ków (niem. "Pa­won­kau") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Pa­won­ków, na Gór­nym Ślą­sku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawąz

gruby drąg do przy­ci­ska­nia trawy, siana, zboża na wozie lub no­sze­nia cię­ża­rów; pawąż, pawęż (re­gio­nal­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. drąg słu­żą­cy do przy­ci­ska­nia od góry siana, słomy lub sno­pów zboża w cza­sie tran­spor­tu wozem (zwy­kle dra­bi­nia­stym)

 (1.2) drąg słu­żą­cy do no­sze­nia cię­ża­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pawąż

gruby drąg do przy­ci­ska­nia trawy, siana, zboża na wozie lub no­sze­nia cię­ża­rów; pawąz, pawęż (re­gio­nal­nie)


Źródła:

SJP.pl

Pawęz

prze­sta­rza­łe: gruby drąg do przy­ci­ska­nia trawy, siana, zboża na wozie lub no­sze­nia cię­ża­rów; pawąz, pawąż, pawęż (re­gio­nal­nie)


Źródła:

SJP.pl

Pawęż

1. pro­sto­kąt­na tar­cza drew­nia­na uży­wa­na w daw­nej pie­cho­cie; pa­wę­ża;
2. pła­skie, zwy­kle pio­no­we za­koń­cze­nie rufy jach­tu lub łodzi nad linią wodną; pa­wę­ża;
3. daw­niej, dziś re­gio­nal­ne: gruby drąg do przy­ci­ska­nia trawy, siana, zboża na wozie lub no­sze­nia cię­ża­rów; pawąż, pawąz;
4. daw­niej: drąg do no­sze­nia cię­ża­rów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawęża

pawęż;
1. pro­sto­kąt­na tar­cza drew­nia­na uży­wa­na w daw­nej pie­cho­cie
2. pła­skie, zwy­kle pio­no­we za­koń­cze­nie rufy jach­tu lub łodzi nad linią wodną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. tar­cza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawężnica

ga­tu­nek po­ro­stu z ro­dzi­ny pa­węż­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pawężnicowate

o ce­chach pa­węż­ni­co­wa­tych


Pa­węż­ni­co­wa­te ("Pel­ti­ge­ra­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pa­węż­ni­cow­ców ("Pel­ti­ge­ra­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawężnicowaty

o ce­chach pa­węż­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pawężnik

1. w daw­nym woj­sku pol­skim: żoł­nierz ma­ją­cy pawęż; rów­nież gier­mek no­szą­cy pawęż
2. dawny rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem pa­wę­ży dla woj­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz wy­po­sa­żo­ny w pawęż, zaz­wy­czaj sta­no­wią­cy osło­nę kusz­ni­ków albo łucz­ni­ków

 (1.2) hist. wojsk. gier­mek no­szą­cy pawęż za ry­ce­rzem

 (1.3) hist. rze­mieśl­nik trud­nią­cy się wy­ro­bem pa­wę­ży


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawłocin

Pa­wło­cin (niem. "Paw­lo­zin­nen", od 1938 r. "Pa­uls­ha­gen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Biała Piska. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wieś ma­zur­ska, po­ło­żo­na przy daw­nej gra­ni­cy Prus Ksią­żę­cych i Ma­zo­wsza.


Źródła:

Wikipedia

Pawłodar

mia­sto w Ka­zach­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Ka­zach­sta­nu, port nad Ir­ty­szem;


Pa­wło­dar ( Павлодар; Павлодар) – mia­sto ob­wo­do­we w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Ka­zach­sta­nu, port nad Ir­ty­szem, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du pa­wło­dar­skie­go. W 2022 li­czy­ło 361,4 tys. miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu hut­ni­cze­go (huta alu­mi­nium), pe­tro­che­micz­ne­go, ma­szy­no­we­go, me­ta­lur­gicz­ne­go, che­micz­ne­go, spo­żyw­cze­go i lek­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawłodarski

do­ty­czą­cy Pa­wło­da­ru


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­wło­da­rem, do­ty­czą­cy Pa­wło­da­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pawłosiowski

przy­miot­nik od: Pa­wło­siów


Źródła:

SJP.pl

Pawłosiów

wieś w Pol­sce


Pa­wło­siów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pa­wło­siów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Pa­wło­siów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawłostwo

Paweł z żoną; Pa­wło­wie


Źródła:

SJP.pl

Pawłoszewo

Pa­wło­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów.


Źródła:

Wikipedia

Pawłow

naz­wi­sko, np. Iwan Pie­tro­wicz Pa­włow (1849-1936), ro­syj­ski fiz­jo­log, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawłowa

taki jak u Pawła, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pawła


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawłowice

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. osied­le Wroc­ła­wia


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. część mia­sta Wroc­ław;

 (1.2) geogr. to­pi­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu wsi i ich czę­ści w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawłowicki

przy­miot­nik od: Pa­wło­wi­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pa­wło­wic, zwią­za­ny z Pa­wło­wi­ca­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pawłowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawłowiczecki

przy­miot­nik od: Pa­wło­wicz­ki


Źródła:

SJP.pl

Pawłowiczki

wieś w Pol­sce


Pa­wło­wicz­ki ("Paw­lo­witz", "Paw­lo­wit­ze", "Paw­lo­wi­ce", "Paw­lo­witz­ke", od 1936 "Gna­den­feld") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Pa­wło­wicz­ki. W 2011 roku licz­ba miesz­kań­ców we wsi Pa­wło­wicz­ki wy­no­si­ła 1213.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawłowie

naz­wi­sko, np. Iwan Pie­tro­wicz Pa­włow (1849-1936), ro­syj­ski fiz­jo­log, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla


Źródła:

SJP.pl

Pawłowiec

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pawłowizm

te­o­ria i me­to­da ba­da­nia czyn­no­ści wyż­szych oś­rod­ków sy­ste­mu ner­wo­we­go, opar­ta na kon­cep­cji odru­chów bez­wa­run­ko­wych i wa­run­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Pawłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pawłowowski

do­ty­czą­cy Iwana Pa­wło­wa, fiz­jo­lo­ga ro­syj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Pawłowsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, obec­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nie wcho­dzą­ce w skład Pe­ters­bur­ga;

 (1.2) geogr. ro­syj­skie mia­sto po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim;


Pa­włowsk (ros. Павловск) – mia­sto w Rosji. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie wcho­dzi w skład mia­sta Pe­ters­burg.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 15 tys.

W mie­ście jest sta­cja ko­le­jo­wa Pa­włowsk.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pawłowski

przy­miot­nik od: Pa­wło­wa, Pa­wło­wo, Pa­włów, Pawły


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­włow­skiem, do­ty­czą­cy Pa­włow­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pawłowy

taki jak u Pawła, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pawła


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Pawła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pawłów

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pawłówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pawłówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pax

or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca ka­to­li­ków współ­pra­cu­ją­cych z wła­dza­mi ko­mu­ni­stycz­ny­mi, ut­wo­rzo­na w 1947 roku; Pax


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pax-Owiec

czło­nek Sto­wa­rzy­sze­nia "PAX", świec­kiej or­ga­ni­za­cji ka­to­lic­kiej; pak­so­wiec


Źródła:

SJP.pl

Pax-Owski

→ PAX (świec­ka or­ga­ni­za­cja ka­to­lic­ka); pak­sow­ski


Źródła:

SJP.pl

Pay-Per-View

[czy­taj: pej per wju] płat­na usłu­ga umoż­li­wia­ją­ca oglą­da­nie tre­ści mul­ti­me­dial­nych


Pay-per-view (ina­czej "near VOD") – okre­śle­nie z ję­zy­ka an­giel­skie­go oz­na­cza­ją­ce płat­ną usłu­gę oglą­da­nia tre­ści mul­ti­me­dial­nych do­star­cza­nych naj­czę­ściej za poś­red­nict­wem cy­fro­wej te­le­wiz­ji. W prze­ci­wień­stwie do naj­bar­dziej po­pu­lar­nych w Pol­sce płat­no­ści w for­mie abo­na­men­tu mie­sięcz­ne­go lub rocz­ne­go w usłu­dze pay-per-view płaci się za obej­rze­nie kon­kret­nej tre­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Payola

[czy­taj: pe­jo­la] ła­pów­ka wyt­wór­ni pły­to­wych w za­mian za na­da­nie na­grań na an­te­nie radia


Pa­y­o­la (ang. ‘pay for play’ pła­ce­nie za na­da­wa­nie) – ła­pów­ka wrę­cza­na przez wyt­wór­nie pły­to­we lub me­na­dże­rów mu­zycz­nych DJ-om

lub dy­rek­to­rom pro­gra­mo­wym sta­cji ra­dio­wych w za­mian za wzmian­kę re­kla­mo­wą na temat okre­ślo­ne­go na­gra­nia mu­zycz­ne­go lub za jego emi­sję w pro­gra­mie ra­dio­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paypal

PayPal Hol­dings, Inc. – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo ofe­ru­ją­ce usłu­gi płat­ni­cze umoż­li­wia­ją­ce przed­się­bior­com i kon­su­men­tom po­sia­da­ją­cym adres e-mail wy­sy­ła­nie oraz od­bie­ra­nie płat­no­ści przez In­ter­net. PayPal dzia­ła na za­sa­dzie wir­tu­al­nej port­mo­net­ki/port­fe­la/skar­bon­ki (cy­fro­wy port­fel). W sy­ste­mie PayPal klien­ci mogą pła­cić przy uży­ciu karty kre­dy­to­wej bądź salda konta PayPal, które można za­si­lać prze­le­wa­mi z konta ban­ko­we­go lub in­ne­go konta PayPal.


Źródła:

Wikipedia

Paywall

[czy­taj: pej­łol] blo­ka­da w ser­wi­sie in­ter­ne­to­wym, wy­ma­ga­ją­ca za­pła­ce­nia za do­stęp do tre­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. hand. me­cha­nizm ogra­ni­cze­nia do­stęp­no­ści tre­ści na WWW do osób, które wy­ku­pią do­stęp;


Pa­y­wall – me­to­da mo­ne­ty­za­cji tre­ści in­ter­ne­to­wych po­le­ga­ją­ca na po­bie­ra­niu opłat za do­stęp. Opła­ta może być jed­no­ra­zo­wa lub być cza­so­wą sub­skryp­cją, a w przy­pad­ku ac­tion pa­y­wal­li może przy­jąć formę nie­ma­te­rial­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paza

po­tocz­nie: paz­no­kieć, pazur


Źródła:

SJP.pl

Pazderski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pazdur

1. pazur,
2. w bu­dow­nict­wie lu­do­wym ozdo­ba z drew­na umie­szcza­na na szczy­cie dachu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pazera

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pazernie

przy­słó­wek

 (1.1) z pa­zer­no­ścią


Źródła:

Wiktionary

Pazerniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pa­zer­nie


Źródła:

SJP.pl

Pazerniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pa­zer­ny


Źródła:

SJP.pl

Pazerność

chci­wość, za­chłan­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. chci­wość, za­chłan­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazerny

za­chłan­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. odz­na­cza­ją­cy się chci­wo­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazi

→ paź; pa­ziow­ski


Źródła:

SJP.pl

Paziak

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Paziewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pazik

młody paź (chło­piec ze szla­chec­kie­go rodu peł­nią­cy służ­bę przy oso­bie na­le­żą­cej do rodu ma­gnac­kie­go)


Źródła:

SJP.pl

Pazio

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paziowate

o ce­chach pa­zio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­pi­lio­ni­dae|La­tre­il­le|ref=tak., ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych z in­fra­rzę­du wę­dzieł­kow­ców;


Pa­zio­wa­te, pazie, wi­te­zie, mo­ty­low­ce (Pa­pi­lio­ni­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych z na­dro­dzi­ny Pa­pi­lio­no­i­dea i in­fra­rzę­du He­te­ro­ne­u­ra. Obej­mu­je około 570 opi­sa­nych ga­tun­ków. Tak­son kos­mo­po­li­tycz­ny, ale więk­szość ga­tun­ków tro­pi­kal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paziowaty

o ce­chach pa­zio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Paziowski

na­le­żą­cy do pazia, znaj­du­ją­cy się w po­sia­da­niu pazia (np. strój pa­ziow­ski), od­no­szą­cy się do pazia (np. służ­ba pa­ziow­ska) lub jego zadań


Źródła:

SJP.pl

Paziński

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Paznogieć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. także. stpol. paz­no­kieć


Źródła:

Wiktionary

Paznokciowy

→ paz­no­kieć


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z paz­nok­ciem, do­ty­czą­cy paz­nok­cia


Patrz:paznokieć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paznokietek

nie­wiel­ki paz­no­kieć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pieszcz. paz­no­kieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paznokieć

1. lekko wy­pu­kła, zro­go­wa­cia­ła płyt­ka na końcu każ­de­go palca rąk i nóg u czło­wie­ka i in­nych na­czel­nych;
2. wy­róż­nia­ją­ca się, znacz­nie zwę­żo­na dolna część płat­ków ko­ro­ny niek­tó­rych kwia­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. pła­ska ro­go­wa osło­na ostat­nie­go czło­nu palca małp i czło­wie­ka;

 (1.2) bot. dolna, zwę­żo­na część płat­ka ko­ro­ny kwia­tu


Paz­no­kieć ( un­gu­is) – ro­go­wa osło­na ostat­nie­go czło­nu palca na­czel­nych. Paz­no­kieć pełni funk­cje ochron­ne (przed szkod­li­wym dzia­ła­niem czyn­ni­ków me­cha­nicz­nych) oraz obron­ne.

Paz­no­kieć jest jed­nym z wyt­wo­rów na­skór­ka, a jego głów­nym bu­dul­cem są ke­ra­ty­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pazoła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pazucha

miej­sce pod wierzch­nim ubra­niem na pier­si; za­na­drze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. miej­sce na pier­si, scho­wek znaj­du­ją­cy się pod ubra­niem

 (1.2) gwara. pacha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazur

1. u zwie­rząt: zgru­bia­ły wyt­wór skór­ny na koń­cach pal­ców
2. po­tocz­nie: paz­no­kieć
3. naj­czę­ściej me­ta­lo­wa część ma­szy­ny o ha­ko­wa­tym wy­glą­dzie wy­sta­ją­ca poza nią
4. przy­rząd do wy­cią­ga­nia gwoź­dzi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. ostro za­koń­czo­ny, ro­go­wy twór na­skór­ka na koń­cach pal­ców niek­tó­rych zwie­rząt, zwła­szcza dra­pież­nych;

 (1.2) pot. przen. długi paz­no­kieć

 (1.3) ar­che­ol. prze­kłu­wacz, pa­le­o­li­tycz­ne na­rzę­dzie po­sia­da­ją­ce wy­o­dręb­nio­ny wierz­cho­łek słu­żą­cy do prze­kłu­wa­nia

 (1.4) pot. (po­sia­da­na przez kogoś lub coś) nie­ba­nal­ne i wy­ra­zi­ste oso­bo­wość, cha­rak­ter


Pazur (łac. "un­gu­i­cu­la") – ro­go­wy twór na­skór­ka chro­nią­cy końce pal­ców, wspo­ma­ga­ją­cy po­ru­sza­nie się, słu­żą­cy do przy­trzy­my­wa­nia i roz­ry­wa­nia po­kar­mu, a także do ataku i obro­ny. Ota­cza ostat­ni pa­li­czek. Ma kształt ha­czy­ka. Skła­da się z dwóch bla­szek o róż­nej twar­do­ści. Zew­nętrz­na (grzbie­to­wa) jest tward­sza, ry­nien­ko­wa­to za­gię­ta, blasz­ka spod­nia (po­desz­wo­wa) jest sto­sun­ko­wo mięk­ka. Ostrość pa­zu­ra za­pew­nia środ­ko­wa część blasz­ki grzbie­to­wej, tward­sza niż jej bocz­ne czę­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pazura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ręka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pazurczatka

miesz­ka­nio­wa ro­śli­na ozdob­na o cien­kich i dłu­gich ło­dy­gach, z któ­rych każda za­koń­czo­na jest twar­dym czer­wo­nym lub ró­żo­wym pła­tem i po­je­dyn­czym gru­bym słup­kiem


Źródła:

SJP.pl

Pazurecznik

pa­zu­recz­nik wiel­ki - ga­tu­nek owada z rzędu sie­cia­rek, z ro­dzi­ny mrów­kol­wo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pazurek

nie­wiel­ki pazur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pazur

 (1.2) mały pazur

 (1.3) muz. na­kład­ka z wy­rost­kiem na palec dla gi­ta­rzy­sty

 (1.4) zob. pa­zur­ki.


Pa­zu­rek – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Ol­kusz. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 783.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pazurki

1. na­rzę­dzie ogrod­ni­cze, któ­re­go ko­niec ma po­stać kilku łu­ko­wa­to wy­gię­tych zębów;
2. pa­sem­ka wło­sów za­cze­sa­ne na czoło lub po­licz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ogrod. krót­kie, ręcz­ne na­rzę­dzie do pie­le­nia i spulch­nia­nia ziemi za­koń­czo­ne ha­czy­ka­mi

 (1.2) ro­dzaj fry­zu­ry z pro­sty­mi, po­strzę­pio­ny­mi kos­my­ka­mi za­cho­dzą­cy­mi na owal twa­rzy

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pa­zu­rek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazurkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pazurkować

uży­wać pa­zur­ków (ma­łe­go na­rzę­dzia ogrod­ni­cze­go, któ­re­go ko­niec ma po­stać kilku łu­ko­wa­to wy­gię­tych zębów) w celu spulch­nie­nia grun­tu


Źródła:

SJP.pl

Pazurkowce

ro­dzi­na nie­wiel­kich małp sze­ro­ko­no­sych wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­li­tri­chi­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazurkowcowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­li­tri­chi­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych;


Pa­zur­kow­co­wa­te, pa­zur­kow­ce (Cal­li­tri­chi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych (Si­mii­for­mes) obej­mu­ją­ca mię­dzy in­ny­mi mar­mo­ze­ty i ta­ma­ry­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pazurkowiec

nie­wiel­ka małpa z po­drzę­du sze­ro­ko­no­sych za­miesz­ku­ją­ca wy­żyn­ne te­re­ny Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej; np.: mar­mo­ze­ta, ta­ma­ry­na, ma­ry­ki­na, pig­mej­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. małpa na­le­żą­ca do ro­dzi­ny pa­zur­kow­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazurkowy

→ pa­zu­rek


Patrz:pazurek

Źródła:

SJP.pl

Pazurnica

bez­krę­go­wiec za­miesz­ku­ją­cy wil­got­ne lasy tro­pi­kal­ne, łą­czą­cy w sobie niek­tó­re cechy sta­wo­no­gów i pier­ście­nic; prat­cha­wiec


Źródła:

SJP.pl

Pazurnice

bez­krę­go­wiec za­miesz­ku­ją­cy wil­got­ne lasy tro­pi­kal­ne, łą­czą­cy w sobie niek­tó­re cechy sta­wo­no­gów i pier­ście­nic; prat­cha­wiec


Pa­zur­ni­ce (Ony­chop­ho­ra), prat­chaw­ce (Pro­tra­che­a­ta) – typ lą­do­wych zwie­rząt bez­krę­go­wych o ro­ba­ko­wa­tym kształ­cie ciała, ho­mo­no­micz­nej me­ta­me­rii, jed­nej parze czuł­ków i licz­nych od­nó­żach. Pa­zur­ni­ce po­sia­da­ją cechy za­rów­no pier­ście­nic (An­ne­li­da), jak i sta­wo­no­gów (Arth­ro­po­da).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pazurogon

ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ony­cho­ga­lea|Gray|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów wy­stę­pu­ją­cy w pół­noc­no-wschod­niej Au­stra­lii;

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju pa­zu­ro­gon (1.1)


Pa­zu­ro­gon ("Ony­cho­ga­lea") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­dae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pazurowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem pazur


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kształt pa­zu­ra, przy­po­mi­na­ją­cy pazur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazurowy

→ pazur


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy pa­zu­ra, wy­po­sa­żo­ny w pazur


Patrz:pazur

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazurzasty

ma­ją­cy pa­zu­ry, odz­na­cza­ją­cy się pa­zu­ra­mi, naj­czę­ściej twar­dy­mi i du­ży­mi (np. łapa pa­zu­rza­sta)


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­sia­da pa­zu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pazuszka

zdrob­nie­nie od: pa­zu­cha


Źródła:

SJP.pl

Pazy

po­tocz­nie: paz­no­kieć, pazur


Pazy – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Nièvre.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 327 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 15 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Pazy pla­su­je się na 590. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 382.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pazyfae

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej; Pa­sy­fae


Pa­zy­fae (także Pa­si­fae, Pa­zi­fae, Pa­sy­fae; gr. Πασιφάη Pasipháē, dosł. "wszyst­ko opro­mie­nia­ją­ca" od gr. "πᾶς" "pas" "wszy­stek" i φάος/φῶς "phaos/phos" "świa­tło, blask", łac. Pa­sip­hae lub Pasiphaë) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lo­wa Krety.

Ucho­dzi­ła za córkę boga He­lio­sa i oke­a­ni­dy Per­se­i­dy (Per­se­is). Była żoną Mi­no­sa oraz matką Ariad­ny, An­dro­ge­o­sa, Gla­u­ko­sa, De­u­ka­lio­na, Fedry, Akal­le, Ka­tre­u­sa, Mi­no­ta­u­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pazłotko

cien­ka folia po­kry­ta war­stew­ką me­ta­lu w ko­lo­rze złota lub sre­bra, uży­wa­na głów­nie do pa­ko­wa­nia ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych; po­złot­ka, po­złot­ko, sre­ber­ko, cyn­fo­lia, sta­niol


Źródła:

SJP.pl

Paćka

gęsta sub­stan­cja pow­sta­ła wsku­tek roz­ro­bie­nia ciała sta­łe­go w pły­nie; pacia, papka, ciapa


Źródła:

SJP.pl

Paćkanina

po­tocz­nie o ry­sun­ku, obra­zie, który zo­stał wy­ko­na­ny nie­u­mie­jęt­nie albo nie­sta­ran­nie


Źródła:

SJP.pl

Paćkać

bru­dzić, roz­ma­zy­wać, roz­cie­rać na czymś sub­stan­cję o gę­stej kon­sy­sten­cji


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. bru­dzić, ma­czać w lep­kiej i gę­stej sub­stan­cji

 (1.2) pot. źle, niech­luj­nie ma­lo­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pać­kać się

 (2.1) pot. bru­dzić, ma­czać sie­bie w lep­kiej i gę­stej sub­stan­cji

 (2.2) pot. bru­dzić, ma­czać sie­bie naw­za­jem w lep­kiej i gę­stej sub­stan­cji

 (2.3) pot. bawić się w lep­kiej i gę­stej sub­stan­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paćkowaty

taki, który przy­po­mi­na paćkę, sub­stan­cję o gę­stej kon­sy­sten­cji lub taki, który jest skom­pli­ko­wa­ny, nie­jas­ny, niez­ro­zu­mia­ły


Źródła:

SJP.pl

Paćkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pała

1. duża pałka;
2. po­tocz­nie: ocena nie­do­sta­tecz­na;
3. po­tocz­nie: głowa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: pałka, zwy­kle taka do bicia

 (1.2) pot. uczn. je­dyn­ka (ocena nie­do­sta­tecz­na w szko­le)

 (1.3) pot. stud. (nieg­dyś też uczn.) dwója, dwój­ka (ocena)

 (1.4) posp. głowa

 (1.5) wulg. penis

 (1.6) po­gard. slang. po­li­cjant

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: pałać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałac

re­pre­zen­ta­cyj­na bu­dow­la miesz­kal­na nie­ma­ją­ca cha­rak­te­ru obron­ne­go, bę­dą­ca sie­dzi­bą ro­dzi­ny kró­lew­skiej, rodu ma­gnac­kie­go itp.; póź­niej także re­pre­zen­ta­cyj­ny bu­dy­nek - sie­dzi­ba władz, urzę­du, in­sty­tu­cji spo­łecz­nej lub kul­tu­ral­nej; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "pa­ła­ca" moż­li­wa tylko w po­wie­dze­niu "wart Pac pa­ła­ca, (a pałac Paca)" - jeden wart dru­gie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. oka­za­ły, po­zba­wio­ny cech obron­nych bu­dy­nek miesz­kal­ny na­le­żą­cy do wład­cy lub bo­ga­te­go czło­wie­ka

 (1.2) ar­chit. oka­za­ły bu­dy­nek uży­tecz­no­ści pu­blicz­nej


Pałac (st.czes. "palác", z wł. "pa­laz­zo", z łac. "palātium", "Palātium", Pa­la­tyn) – re­pre­zen­ta­cyj­na bu­dow­la miesz­kal­na po­zba­wio­na cech obron­nych, re­zy­den­cja wład­cy, wiel­ko­pań­ska lub pa­try­cju­szow­ska; od XIX w. także oka­za­ły bu­dy­nek uży­tecz­no­ści pu­blicz­nej, zwła­szcza sie­dzi­ba władz lub in­sty­tu­cji pań­stwo­wych. Ze wzglę­du na funk­cje i po­ło­że­nie wy­róż­nia się pa­ła­ce: wiej­skie, miej­skie, my­śliw­skie i let­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałacowo-Ogrodowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pa­ła­cu z ogro­dem


Źródła:

Wiktionary

Pałacowy

przy­miot­nik od: pałac; taki, w skład któ­re­go wcho­dzi pałac lub taki, który w jakiś inny spo­sób od­no­si się do pa­ła­cu


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pa­ła­cem, do­ty­czą­cy pa­ła­cu


Pa­ła­co­wy – nazwa dru­gie­go sta­łe­go kina w Poz­na­niu (na­zy­wa­ne­go wów­czas „te­a­trem ki­ne­ma­to­gra­ficz­nym”), zlo­ka­li­zo­wa­ne­go przy placu Wil­hel­mow­skim 8, któ­re­go wła­ści­cie­la­mi byli Fran­ci­szek Dy­mar­ski i Her­man Mit­tel­sta­edt. Se­an­se od­by­wa­ły się od stycz­nia 1907 do 1927 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałacyk

nie­wiel­ki pałac


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pałac

 (1.2) nie­wiel­ki pałac


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pałac


Źródła:

Wiktionary

Pałająco

w spo­sób wy­ra­ża­ją­cy gwał­tow­ne uczu­cie, na­mięt­ność, żar­li­wość; pło­mien­nie


Źródła:

SJP.pl

Pałający

przy­miot­nik

 (1.1) pełen za­pa­łu, na­mięt­no­ści

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od pałać


Źródła:

Wiktionary

Pałana

mia­sto w Rosji, sto­li­ca Ko­ria­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go w Kraju Kam­czac­kim w Rosji, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Kam­czac­kie­go, nad pra­wym brze­giem rzeki Pa­ła­ny (1.2);

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji, w Kraju Kam­czac­kim, ucho­dzi do Za­to­ki Sze­li­cho­wa Morza Ochoc­kie­go


Pa­ła­na ( Пала́на) – osied­le typu miej­skie­go po­ło­żo­ne w Kraju Kam­czac­kim w Rosji. Zlo­ka­li­zo­wa­ne jest w za­chod­niej czę­ści pół­wy­spu Kam­czac­kie­go, nad pra­wym brze­giem rzeki Pa­ła­na, około 8 ki­lo­me­trów od wy­brze­ża Morza Ochoc­kie­go (nad za­to­ką Sze­li­cho­wą). W 2021 roku Pa­ła­na była za­miesz­ki­wa­na przez 2 871 osób, głów­nie przez Ko­ria­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałaneczka

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny drzew­ni­co­wa­tych


Pa­ła­necz­ka ("Cer­car­te­tus") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny drzew­ni­co­wa­tych (Bur­ra­my­i­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pałać.


Źródła:

Wiktionary

Pałanka

1. zwie­rzę, przed­sta­wi­ciel tor­ba­czy o gę­stym, brą­zo­wa­wym lub sza­rym fu­trze i dłu­gim, chwyt­nym ogo­nie, ży­ją­cy na te­re­nach Au­stra­lii;
2. mała, śred­nio­wiecz­na wa­row­nia ziem­na bu­do­wa­na głów­nie na te­re­nach obec­nej Tur­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałanki

1. zwie­rzę, przed­sta­wi­ciel tor­ba­czy o gę­stym, brą­zo­wa­wym lub sza­rym fu­trze i dłu­gim, chwyt­nym ogo­nie, ży­ją­cy na te­re­nach Au­stra­lii;
2. mała, śred­nio­wiecz­na wa­row­nia ziem­na bu­do­wa­na głów­nie na te­re­nach obec­nej Tur­cji


Pa­łan­ki (Pha­lan­ge­ri­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny pa­łan­ko­wa­tych (Pha­lan­ge­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałankowate

o ce­chach pa­łan­ko­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


Pa­łan­ko­wa­te (Pha­lan­ge­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków, tor­ba­czy z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia). Obej­mu­je ga­tun­ki za­miesz­ku­ją­ce śro­do­wi­ska leśne w Au­stra­lii, Nowej Gwi­nei i kilku mniej­szych wysp In­do­nez­ji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałankowaty

o ce­chach pa­łan­ko­wa­tych (ro­dzi­na tor­ba­czy)


Źródła:

SJP.pl

Pałarz

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: po­li­cjant; pała, glina, gli­niarz, smerf


Źródła:

SJP.pl

Pałasik

1. mały pa­łasz;
2. za­baw­ka dzie­cię­ca w kształ­cie pa­ła­sza


Źródła:

SJP.pl

Pałasiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pałasz

1. broń siecz­na poś­red­nia mię­dzy mie­czem a sza­blą, uży­wa­na daw­niej przez cięż­ką jazdę i dra­go­nów;
2. tro­pi­kal­na ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych o wy­dłu­żo­nym, spła­szczo­nym ciele


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. od­mia­na broni bia­łej o pro­stej głow­ni;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. po­dłuż­na, spła­szczo­na ryba z ro­dzi­ny pa­ła­szo­wa­tych

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. ter. od: pałać


Pa­łasz (od węg. "pal­los") – jed­no­ręcz­na siecz­no-kolna broń biała, z pro­stą jedno- lub obo­siecz­ną głow­nią. Pa­ła­sze po­sia­da­ły naj­czę­ściej rę­ko­je­ści w stylu sza­blo­wym (rza­dziej mie­czo­wym/ra­pie­ro­wym).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałaszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałaszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) je­dze­nie cze­goś szyb­ko i z wiel­kim ape­ty­tem


Źródła:

Wiktionary

Pałaszowate

ro­dzi­na ryb dra­pież­nych z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych, któ­rej przed­sta­wi­cie­le cha­rak­te­ry­zu­ją się wy­dłu­żo­nym, pła­skim cia­łem bez łusek i płet­wą grzbie­to­wą na całej jego dłu­go­ści


Pa­ła­szo­wa­te, wstę­gow­ce (Tri­chiu­ri­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych, mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałaszowaty

o ce­chach pa­ła­szo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Pałaszować

po­tocz­nie: jeść dużo i łap­czy­wie; wsu­wać, wtran­ża­lać, opędz­lo­wy­wać, wtra­jać, sza­mać


Źródła:

SJP.pl

Pałatać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ha­ła­so­wać, gło­śno stu­kać


Źródła:

Wiktionary

Pałatka

1. płach­ta z gru­bej, moc­nej tka­ni­ny im­pre­gno­wa­nej, słu­żą­ca do bu­do­wy pro­wi­zo­rycz­nych na­mio­tów;
2. na­miot zbu­do­wa­ny z pła­tów tej płach­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bre­zen­to­wa płach­ta no­szo­na jako pe­le­ry­na prze­ciw­de­szczo­wa, z któ­rej daje się usta­wić pro­sty na­miot;

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. na­miot


Zo­bacz też: Pa­łat­ka – osied­le typu miej­skie­go w Rosji i Pa­lat­ka – ze­spół mu­zycz­ny.

Pa­łat­ka, płaszcz pa­łat­ka ( плащ-палатка, płaszcz na­miot) – długa i ob­szer­na woj­sko­wa pe­le­ry­na, da­ją­ca okry­cie całej po­sta­ci wraz z ple­ca­kiem i bro­nią oso­bi­stą. Dwie razem spię­te pa­łat­ki two­rzą po­wło­kę na­mio­tu w kształ­cie stoż­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałać

1. pod­nio­śle: świe­cić bar­dzo jasno; być roz­pa­lo­nym;
2. daw­niej: palić się, pło­nąć;
3. żywić silne uczu­cie, np. nie­na­wi­ści, mi­ło­ści


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bar­dzo jasno świe­cić

 (1.2) daw. pło­nąć

 (1.3) żywić ja­kieś silne uczu­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pa­ła­ną, do­ty­czą­cy Pa­ła­ny


Źródła:

Wiktionary

Pałczak

ro­śli­na z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych ros­ną­ca na pu­styn­nych te­re­nach Mek­sy­ku i Pół­wy­spu Ka­li­for­nij­skie­go; ce­re­us, otąg


Pał­czak, otąg ("Ce­re­us" Mill.) – ro­dzaj obej­mu­ją­cy 48 ga­tun­ków su­ku­len­tów z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych. Wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Nazwa po­cho­dzi o ła­ciń­skie­go wy­ra­zu "ce­re­us" (świe­ca). W Pol­sce niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny do­nicz­ko­we. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "C. he­xa­go­nus" (L.) Mill.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałczycha

by­li­na z okrą­głą, sil­nie spła­szczo­ną bulwą, z któ­rej wy­ra­sta zie­lon­ka­wa, cha­rak­te­ry­stycz­na po­chwa kwia­to­wa


Pał­czy­cha ("Sa­u­ro­ma­tum") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, li­czą­cy 11 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z ob­sza­ru od Afry­ki do Azji. Za­sięg wy­stę­po­wa­nia 8 ga­tun­ków pał­czych ogra­ni­czo­ny jest do po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wej Azji, od Af­ga­ni­sta­nu do Chin, Taj­lan­dii i In­do­nez­ji, je­dy­nie w przy­pad­ku pał­czy­chy kro­pli­stej za­sięg wy­stę­po­wa­nia obej­mu­je Afry­kę, się­ga­jąc do An­go­li i Zim­bab­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałczyn

Pał­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Mi­ło­sław.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

15 kwiet­nia 1890 w miej­sco­wo­ści uro­dził się Win­cen­ty Ha­remb­ski – le­karz, uczest­nik pow­sta­nia wiel­ko­pol­skie­go, poseł na Sejm Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej III ka­den­cji (1930-1935), ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej.


Źródła:

Wikipedia

Pałczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pałeczka

1. zdrob­nie­nie od: pałka; nie­wiel­ka pałka lub mały przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy pałkę;
2. po­dłuż­na bak­te­ria wy­wo­łu­ją­ca zaz­wy­czaj ja­kieś stany cho­ro­bo­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pałka

 (1.2) muz. drew­nia­ny pręt do gry na in­stru­men­tach per­ku­syj­nych

 (1.3) mi­kro­biol. mor­fo­lo­gicz­na forma bak­te­rii o wy­dłu­żo­nym kształ­cie;

 (1.4) biol. pra­wie doj­rza­łe, wy­stę­pu­ją­ce już we krwi sta­dium roz­wo­jo­we gra­nu­lo­cy­tów

 (1.5) bot. ro­dzaj grzy­ba na­ziem­ne­go z ro­dzi­ny ber­łó­wecz­ko­wa­tych

 (1.6) sport. cy­lin­drycz­ny przed­miot prze­ka­zy­wa­ny przez za­wod­ni­ków pod­czas szta­fe­ty lek­ko­at­le­tycz­nej

 (1.7) kulin. zob. pa­łecz­ki.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałeczki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. az­ja­tyc­ki przy­rząd do na­bie­ra­nia je­dze­nia;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: pa­łecz­ka


Pa­łecz­ki – para pa­łe­czek wy­ko­na­nych zwy­kle z: drew­na, bam­bu­su, pla­sti­ku, me­ta­lu, cza­sem zdo­bio­ne, uży­wa­ne w niek­tó­rych kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du jako sztuć­ce. Są to naj­po­pu­lar­niej­sze sztuć­ce na świe­cie – uży­wa­ją ich ponad dwa mi­liar­dy ludzi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pałeczkorogi

o ce­chach pa­łecz­ko­ro­gich (grupa mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Pałeczkorogie

sztucz­na grupa mo­ty­li la­ta­ją­ca od wscho­du do za­cho­du słoń­ca; mo­ty­le dzien­ne, bu­ław­ko­roż­ne


Źródła:

SJP.pl

Pałeczkowaty

po­dob­ny do pa­łecz­ki


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma kształt pa­łecz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałeczkowy

1. przy­miot­nik od: pa­łecz­ka; taki, który wy­ko­rzy­stu­je pa­łecz­ki, za­wie­ra w sobie pa­łecz­ki lub przed­mio­ty po­dob­ne do pa­łe­czek;
2. sztucz­ny, świa­do­mie zmie­nia­ny przez kogoś na czy­jąś nie­ko­rzyść


Źródła:

SJP.pl

Pałecznica

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałecznicki

→ Pa­łecz­ni­ca


Patrz:Pałecznica

Źródła:

SJP.pl

Pałecznik

1. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pa­łecz­ni­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych; roz­ro­żek


Źródła:

SJP.pl

Pałecznikowate

ro­dzi­na po­ro­stów


Pa­łecz­ni­ko­wa­te ("Ca­li­cia­ce­ae" Che­vall.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pa­łecz­ni­kow­ców ("Ca­li­cia­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałecznikowaty

o ce­chach pa­łecz­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pałka

1. długi, naj­czę­ściej drew­nia­ny lub gu­mo­wy przed­miot słu­żą­cy do ude­rza­nia lub jedno ude­rze­nie za­da­ne takim przed­mio­tem;
2. długa trawa z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi, bru­nat­ny­mi kol­ba­mi, ros­ną­ca przy brze­gach zbior­ni­ków wod­nych; pał­ko­wiec;
3. po­tocz­ne okre­śle­nie na funk­cjo­na­riu­sza po­li­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kij słu­żą­cy do ude­rza­nia, naj­czę­ściej drew­nia­ny lub gu­mo­wy, tępo za­koń­czo­ny

 (1.2) pot. ude­rze­nie pałką (1.1)

 (1.3) pot. zdrobn. ocena nie­do­sta­tecz­na w szko­le

 (1.4) pot. przen. zdrobn. głowa ludz­ka, szcze­gól­nie łysa

 (1.5) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Typha|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziem­no­wod­nych z ro­dzi­ny pał­ko­wa­tych (Typ­ha­ce­ae) o gru­bych, bru­nat­nych kwia­to­sta­nach;

 (1.6) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pałka (1.5)


Pałka ("Typha") – ro­dzaj ro­ślin ziem­no-wod­nych na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pał­ko­wa­tych ("Typ­ha­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go od 8 do ok. 40 ga­tun­ków bylin, spo­ty­ka­nych na całym nie­mal świe­cie na brze­gach wód. Za­sto­so­wa­nie znaj­du­ją jako ro­śli­ny ja­dal­ne, ple­cion­kar­skie (li­ście), su­ro­wiec do pro­duk­cji pa­pie­ru i by­wa­ją sa­dzo­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałkarka

sports­men­ka, która pod­czas zma­gań spor­to­wych używa pałki


Źródła:

SJP.pl

Pałkarski

przy­miot­nik od: pał­karz; taki, który jest uży­wa­ny przez po­li­cjan­tów i pał­ka­rzy lub taki, który jakoś ina­czej jest z nimi zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pałkarstwo

1. po­gard­li­wie: zawód po­li­cjan­ta;
2. uży­wa­nie pałki pod­czas zma­gań spor­to­wych


Źródła:

SJP.pl

Pałkarz

1. po­gard­li­we okre­śle­nie na funk­cjo­na­riu­sza po­li­cji;
2. spor­to­wiec, który pod­czas zma­gań spor­to­wych używa pałki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. czło­nek bo­jów­ki uży­wa­ją­cy pałki

 (1.2) sport. w ba­se­bal­lu za­wod­nik od­bi­ja­ją­cy piłkę kijem bejs­bo­lo­wym;


Pał­karz (ang. "bat­ter" lub "hit­ter") – w ba­se­bal­lu i soft­bal­lu za­wod­nik dru­ży­ny ata­ku­ją­cej, który zaj­mu­je miej­sce przy bazie do­mo­wej w celu od­bi­cia piłki na­rzu­co­nej przez mio­ta­cza. Każdy za­wod­nik gra­ją­cy w de­fen­sy­wie ma obo­wią­zek po­ja­wić się na li­ście pał­ka­rzy. W Ame­ri­can Le­a­gue i Pa­ci­fic Le­a­gue na li­ście pał­ka­rzy wyz­na­cza się de­si­gna­ted hit­te­ra w miej­sce mio­ta­cza, który w Na­tio­nal Le­a­gue i Cen­tral Le­a­gue na niej fi­gu­ru­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałker

po­tocz­nie: per­ku­si­sta; pał­karz


Źródła:

SJP.pl

Pałkerka

→ pał­ker


Patrz:pałker

Źródła:

SJP.pl

Pałkier

daw­niej: czło­nek or­kie­stry woj­sko­wej bi­ją­cy w kotły; pał­kierz


Źródła:

SJP.pl

Pałkierz

daw­niej: czło­nek or­kie­stry woj­sko­wej bi­ją­cy w kotły; pał­kier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. bi­ją­cy w kotły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pałkowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z rzędu wiech­li­now­ców; oży­pał­ko­wa­te, ro­go­żo­wa­te


Pał­ko­wa­te ("Typ­ha­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. Na­le­żą tu helo- i hy­dro­fi­ty pra­wie wszyst­kich stref kli­ma­tycz­nych, przy czym w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go tak­son ten obej­mu­je dwa ro­dza­je (pałka "Typha" i je­żo­głów­ka "Spar­ga­nium") lub jeden (je­żo­głów­ka wy­łą­cza­na jest jako osob­na ro­dzi­na je­żo­głow­ko­wa­tych "Spar­ga­nia­ce­ae").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałkowaty

o ce­chach pał­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Pałkowiak

pał­ko­wiak pla­mi­sty - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych


Pał­ko­wiak ("Myr­me­le­o­tet­tix") – ro­dzaj owa­dów pro­stos­krzy­dłych z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych.

Głowę tych sza­rań­cza­ków ce­chu­ją czuł­ki u samca o bu­ław­ko­wa­to, a u sa­mi­cy o bu­ław­ko­wa­to lub ma­czu­go­wa­to zgru­bia­łych wierz­choł­kach. Przed­ple­cze ma tylko jedną bru­zdę na dysku wy­raź­nie zaz­na­czo­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałkowiec

długa trawa z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi, bru­nat­ny­mi kol­ba­mi, ros­ną­ca przy brze­gach zbior­ni­ków wod­nych; pałka


Źródła:

SJP.pl

Pałkowski

naz­wi­sko


Pał­kow­ski, Pal­kow­ski Potok, Pał­kow­ski Potok – potok, le­wo­brzeż­ny do­pływ Graj­car­ka.

Potok pły­nie w Pie­ni­nach. Wy­pły­wa z wy­so­ko­ści 700 m n.p.m. spod głów­nej grani Ma­łych Pie­nin, pły­nie w ogól­nym kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim i ucho­dzi do Graj­car­ka na wy­so­ko­ści 500 m n.p.m. Ma dłu­gość ok. 1,1 km. Śred­ni jego spa­dek wy­no­si więc aż 18%, jest to więc bar­dzo by­stry potok. Za­si­la­ny przez kilka mniej­szych po­to­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałkowy

przy­miot­nik od: pałka; wy­glą­da­ją­cy tak, jak pałka, po­dob­ny do pałki lub w jakiś inny spo­sób po­wią­za­ny z pałką


Źródła:

SJP.pl

Pałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. bicie kogoś pałką (szcze­gól­nie przez po­li­cję)


Źródła:

Wiktionary

Pałować

po­tocz­nie: bić pałką


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­ło­wać)

 (1.1) bić pałką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałowo

Pa­ło­wo (niem.: "Alt Pa­a­low") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no. Gra­ni­czy na pół­no­cy z Pie­szczem, na po­łud­niu z Pa­łów­kiem, a na za­cho­dzie z No­sa­li­nem. Leży na śred­nio­wiecz­nym trak­cie z Dar­ło­wa przez Sta­nie­wi­ce do Słup­ska (dziś jest to polna droga).


Źródła:

Wikipedia

Pałuba

1. płach­ta sta­no­wią­ca przy­kry­cie wozów lub ogól­nie o wozie na­kry­tym tą płach­tą;
2. niez­grab­na kukła, lalka, fi­gur­ka lub osoba przy­po­mi­na­ją­ca taką kukłę


Pa­łu­ba (właśc. "Pa­łu­ba. Sny Marii Dunin") – książ­ka Ka­ro­la Irzy­kow­skie­go opu­bli­ko­wa­na po raz pier­wszy we Lwo­wie w 1903 roku. W jej skład wcho­dzi­ły: ek­spe­ry­men­tal­na po­wieść "Pa­łu­ba (Stu­dium bio­gra­ficz­ne)", opo­wia­da­nie "Sny Marii Dunin", a także me­ta­li­te­rac­kie ko­men­ta­rze: "Uwagi do Pa­łu­by", "Wy­ja­śnie­nie Snów Marii Dunin i ich zwią­zek z Pa­łu­bą", "Sza­niec Pa­łu­by".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałubicki

naz­wi­sko


Od­mia­ny herbu Pa­łu­bic­ki

Pa­łu­bic­ki (Pal­bic­ki, Pal­bitz­ki, Pa­lu­bitz­ki, Biber-Pa­lu­bitz­ki, Biber-Pa­łu­bic­ki, Bober-Pa­łu­bic­ki, Sokół) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałubin

Zo­bacz też: Pa­łu­bin w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Pa­łu­bin (kaszb. "Pałëbin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Stara Ki­sze­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś po­gra­ni­cza ka­szub­sko-ko­ciew­skie­go po­ło­żo­na nad Ka­czyn­ką, do­pły­wem Wie­rzy­cy.


Źródła:

Wikipedia

Pałubinek

Pa­łu­bi­nek – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Zble­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Elż­bie­ty w Pin­czy­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pałucki

przy­miot­nik od: Pa­łu­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do re­gio­nu Pałuk, zwią­za­ny z re­gio­nem Pałuk

 (1.2) od­no­szą­cy się do wsi Pa­łu­ki, zwią­za­ny z wsią Pa­łu­ki

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­gio­nu Pałuk lub Pa­łu­czan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne re­gio­no­wi Pałuk lub Pa­łu­cza­nom

 (2.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wsi Pa­łu­ki lub pa­łu­czan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne wsi Pa­łu­ki lub pa­łu­cza­nom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałuczanin

miesz­ka­niec Pałuk (re­gio­nu w Wiel­ko­pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek grupy et­no­gra­ficz­nej lud­no­ści pol­skiej za­miesz­ku­ją­cej Pa­łu­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałuczanka

miesz­kan­ka Pałuk (re­gio­nu w Wiel­ko­pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni grupy et­no­gra­ficz­nej lud­no­ści pol­skiej za­miesz­ku­ją­cej Pa­łu­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałuki

re­gion w pół­noc­no-wschod­niej Wiel­ko­pol­sce, na po­gra­ni­czu Kujaw


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. etn. re­gion hi­sto­rycz­no-et­no­gra­ficz­ny w Pol­sce, w pół­noc­nej Wiel­ko­pol­sce;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Pa­łu­ki, zie­mia pa­łuc­ka ( Pa­lu­ka, Terra Pa­lu­ka­cen­sis) – re­gion et­no­gra­ficz­ny w Pol­sce, po­ło­żo­ny w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Wiel­ko­pol­ski, nad po­łud­nio­wym i za­chod­nim brze­giem No­te­ci.

Pa­łu­ki są utoż­sa­mia­ne z po­wia­tem kcyń­skim z cza­sów I Rze­czy­po­spo­li­tej, który wcho­dził w skład wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałygorskit

mi­ne­rał; uwod­nio­ny gli­no­krze­mian ma­gne­zu


Pa­ły­gor­skit (at­ta­pul­git) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Pa­ły­gor­ska­ja (Rosja), gdzie zo­stał opi­sa­ny w 1862 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałys

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałyski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pałówko

Pa­łów­ko (niem. "Neu Pa­a­low") – wieś uli­ców­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no. Znaj­du­je się tu rów­nież pla­ców­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest śred­nio na wy­so­ko­ści 50 m n.p.m. na wy­so­czyź­nie mo­re­no­wej pła­skiej. Naj­wyż­sze wznie­sie­nie to 53,5 m n.p.m.


Źródła:

Wikipedia

Pałączasty

1. ma­ją­cy kształt pa­łą­ka, za­krzy­wio­ny jak pałąk; pa­łą­ko­wa­ty;
2. pa­śnik pa­łą­cza­sty - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pałączek

nie­wiel­ki pałąk


Źródła:

SJP.pl

Pałąg

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. gwara. pałąk


Źródła:

Wiktionary

Pałąk

1. uchwyt w po­sta­ci wy­gię­te­go pręta;
2. część rę­ko­je­ści broni siecz­nej słu­żą­ca do osło­ny dłoni;
3. pan­to­graf w po­sta­ci wy­gię­te­go pręta, uży­wa­ny do na­pę­dza­nia po­ja­zdów trak­cji elek­trycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­gię­ty pręt, cza­sem słu­żą­cy jako uchwyt

 (1.2) za­krzy­wie­nie, wy­gię­cie w łuk, w pół­ko­le

 (1.3) ele­ment broni bia­łej słu­żą­cy do osło­ny dłoni

 (1.4) techn. od­bie­rak prądu w po­ja­zdach za­si­la­nych z trak­cji elek­trycz­nej


Pałąk – wzgó­rze (284,1 m n.p.m.) w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, we Wzgó­rzach Strze­liń­skich, na Przed­gó­rzu Su­dec­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pałąkowatość

cecha kształ­tu ja­kie­goś przed­mio­tu wy­gię­te­go, za­krzy­wio­ne­go tak, jak pałąk


Źródła:

SJP.pl

Pałąkowaty

taki, który jest za­krzy­wio­ny jak pałąk lub taki, który pod innym wzglę­dem jest po­dob­ny do pa­łą­ka


przy­miot­nik

 (1.1) wy­gię­ty łu­ko­wa­to jak pałąk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pałąkowy

przy­miot­nik od: pałąk; taki, który pełni rolę pa­łą­ka lub taki, który używa pa­łą­ków w ja­kimś celu


Źródła:

SJP.pl

Pałątka

pa­łąt­ka po­spo­li­ta - ga­tu­nek ważki


Źródła:

SJP.pl

Pałątkowate

ro­dzi­na ważek


Pa­łąt­ko­wa­te (Le­sti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu ważek za­li­cza­na do po­drzę­du ważek rów­nos­krzy­dłych (Zy­gop­te­ra). Obej­mu­je około 150 ga­tun­ków. Cha­rak­te­ry­zu­ją się me­ta­licz­nie zie­lo­nym lub mie­dzia­nym ubar­wie­niem ciała oraz wy­dłu­żo­ną pte­ro­styg­mą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pałętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pa­łę­tać się.


Źródła:

Wiktionary

Pałętać

pa­łę­tać się - cho­dzić od miej­sca do miej­sca bez celu, naj­czę­ściej przesz­ka­dza­jąc w jakiś spo­sób komuś


Źródła:

SJP.pl

Pańcia

1. pie­szczot­li­wie: wła­ści­ciel­ka ja­kie­goś zwie­rzę­cia do­mo­we­go (zwła­szcza psa), jego pani;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta głu­pia i pre­ten­sjo­nal­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. iron. a. po­gard. o ko­bie­cie prze­sad­nie wy­stro­jo­nej, nie­zbyt bły­skot­li­wej

 (1.2) pot. iron. o wła­ści­ciel­ce zwie­rzę­cia do­mo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pańcio

zdrob­nie­nie od: pan (wła­ści­ciel psa)


Źródła:

SJP.pl

Pańczatantra

zbiór san­skryc­kich bajek dy­dak­tycz­nych z pier­wszych wie­ków n.e., wy­stę­pu­ją­cy w 5 księ­gach (o po­róż­nie­niu przy­ja­ciół, o ich zdo­by­wa­niu, o woj­nie i po­ko­ju, o utra­cie zdo­by­te­go mie­nia, o nie­roz­waż­nym po­stę­po­wa­niu); Pań­ća­tan­tra


Źródła:

SJP.pl

Pańdżabi

język z grupy in­dyj­skich


Źródła:

SJP.pl

Pańków

naz­wi­sko


Pań­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Tar­na­wat­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Tar­na­wat­ka. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 270 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pański

na­le­żą­cy do pana


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do męż­czyz­ny, do któ­re­go zwra­ca­my się per pan

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do męż­czyz­ny, do któ­re­go zwra­ca­my się per pan

 (2.2) od­no­szą­cy się do pana – szlach­ci­ca, ary­sto­kra­ty, bo­ga­cza

 (2.3) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­cho­wa­nia lub wy­glą­du szlach­ci­ca, ary­sto­kra­ty, bo­ga­cza

 (2.4) od­no­szą­cy się do wła­ści­cie­la lub pra­co­daw­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pańskie

zie­mie na­le­żą­ce do pana


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pańskość

po­czu­cie włas­nej war­to­ści po­łą­czo­ne z klasą, wy­so­ką kul­tu­rą oso­bi­stą przy­pi­sy­wa­ną dżen­tel­me­nom


Źródła:

SJP.pl

Państewko

pań­stwo obej­mu­ją­ce nie­wiel­ki ob­szar; mi­kro­pań­stwo, mi­ni­pań­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: pań­stwo

 (1.2) nie­wiel­kie pań­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Państwo

wew­nętrz­nie zor­ga­ni­zo­wa­na spo­łecz­ność za­miesz­ku­ją­ca okre­ślo­ne te­ry­to­rium, ma­ją­ca swój rząd, su­we­ren­ność i okre­ślo­ne prawa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. struk­tu­ra po­li­tycz­na obej­mu­ją­ca okre­ślo­ny ob­szar i grupę ludzi go za­miesz­ku­ją­cą, rzą­dzo­na przez osoby re­pre­zen­tu­ją­ce tę grupę; ustrój ta­kiej struk­tu­ry;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) zwrot grzecz­no­ścio­wy wzglę­dem grupy, w któ­rej są za­rów­no ko­bie­ty, jak i męż­czyź­ni

 (2.2) tytuł grzecz­no­ścio­wy wobec mał­żeń­stwa

 (2.3) pan i pani wobec służ­by


Pań­stwo – ter­min, który od­no­si się do róż­nych aspek­tów or­ga­ni­za­cji życia zbio­ro­we­go. Może być ro­zu­mia­ny jako:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Państwotwórczy

taki, który przy­czy­nia się do pow­sta­wa­nia państw, ich wew­nętrz­ne­go ze­spa­la­nia i or­ga­ni­zo­wa­nia ich po­li­ty­ki; pań­stwo­wot­wór­czy


Źródła:

SJP.pl

Państwowa

1. od­no­szą­cy się do pań­stwa, two­rzą­cy, sta­no­wią­cy pań­stwo, re­pre­zen­tu­ją­cy pań­stwo, za­rzą­dza­ją­cy, rzą­dzą­cy pań­stwem;
2. do­stęp­ny dla ogółu lud­no­ści; pu­blicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Państwowiec

osoba przed­kła­da­ją­ca dobro pań­stwa, któ­re­mu służy, nad in­te­re­sy swoje i par­tyj­ne


Źródła:

SJP.pl

Państwowoadministracyjny

od­no­szą­cy się do ad­mi­ni­stra­cji ja­kie­goś pań­stwa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tej ad­mi­ni­stra­cji


Źródła:

SJP.pl

Państwowoprawny

od­no­szą­cy się do praw obo­wią­zu­ją­cych wszyst­kich oby­wa­te­li ja­kie­goś pań­stwa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tych praw


Źródła:

SJP.pl

Państwowotwórczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pań­stwo­wot­wór­cze; cecha tych, któ­rzy są pań­stwo­wot­wór­czy


Źródła:

Wiktionary

Państwowotwórczy

taki, który przy­czy­nia się do pow­sta­wa­nia państw, ich wew­nętrz­ne­go ze­spa­la­nia i or­ga­ni­zo­wa­nia ich po­li­ty­ki; pań­stwot­wór­czy


przy­miot­nik

 (1.1) iron. wy­chwa­la­ją­cy lub po­pie­ra­ją­cy pań­stwo

 (1.2) hist. polit. zwią­za­ny z two­rze­niem pań­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Państwowowychowawczy

zwią­za­ny z pań­stwem, jego rzą­dem i na­ro­dem oraz dzia­łal­no­ścią wy­cho­waw­czą


Źródła:

SJP.pl

Państwowość

1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pań­stwa;
2. nie­za­leż­ność pań­stwo­wa, odręb­ność, su­we­ren­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół wła­ści­wo­ści ce­chu­ją­cych pań­stwo; także. odręb­ność, nie­za­leż­ność pań­stwo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Państwowy

1. od­no­szą­cy się do pań­stwa, two­rzą­cy, sta­no­wią­cy pań­stwo, re­pre­zen­tu­ją­cy pań­stwo, za­rzą­dza­ją­cy, rzą­dzą­cy pań­stwem;
2. do­stęp­ny dla ogółu lud­no­ści; pu­blicz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bę­dą­cy w po­sia­da­niu lub pod kon­tro­lą pań­stwa, usta­no­wio­ny lub spra­wo­wa­ny przez pań­stwo; od­no­szą­cy się do pań­stwa, zwią­za­ny z pań­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Państwoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki, wie­dzy o pań­stwie


Źródła:

SJP.pl

Państwoznawczy

zwią­za­ny z nauką, wie­dzą o pań­stwie


Źródła:

SJP.pl

Państwoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki, wie­dzy o pań­stwie


Źródła:

SJP.pl

Państwoznawstwo

nauka, wie­dza o pań­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na nauki o pań­stwie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Państwówka

po­tocz­nie:
1. pań­stwo­wy sek­tor go­spo­dar­czy;
2. in­sty­tu­cja pań­stwo­wa


Źródła:

SJP.pl

Pańszczyzna

dar­mo­wa praca chło­pów na pań­skim polu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. bez­płat­na i przy­mu­so­wa praca chło­pów na rzecz wła­ści­cie­la ziem­skie­go w za­mian za na­dział grun­tu;

 (1.2) pot. przen. uciąż­li­wy obo­wią­zek


Pań­szczyz­na (ina­czej ro­bo­ciz­na) – w okre­sie fe­u­da­liz­mu forma renty fe­u­dal­nej świad­czo­nej przez chło­pów na rzecz wła­ści­cie­la ziem­skie­go, z ty­tu­łu jego zwierzch­nie­go prawa włas­no­ści do ziemi, w wy­mia­rze usta­lo­nym jed­no­stron­nie przez niego, bądź we­dług norm zwy­cza­jo­wych lub praw­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pańszczyźniany

przy­miot­nik od: pań­szczyz­na; od­no­szą­cy się do pań­szczyz­ny, opar­ty na pań­szczyź­nie, sto­su­ją­cy lub wy­ko­nu­ją­cy pań­szczyz­nę


przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z pań­szczyz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pańćatantra

zbiór san­skryc­kich bajek dy­dak­tycz­nych z pier­wszych wie­ków n.e., wy­stę­pu­ją­cy w 5 księ­gach (o po­róż­nie­niu przy­ja­ciół, o ich zdo­by­wa­niu, o woj­nie i po­ko­ju, o utra­cie zdo­by­te­go mie­nia, o nie­roz­waż­nym po­stę­po­wa­niu); Pań­cza­tan­tra


Pań­ća­tan­tra, Pań­cza­tan­tra (sans. पञ्चतन्त्र - "pię­ciok­siąg") – naj­sław­niej­szy zbiór bajek (ponad 200) pow­sta­ły w In­diach mię­dzy IV a III wie­kiem p.n.e.

We­dług przed­mo­wy do Pań­ca­tan­try jej twór­cą był bra­min Wisz­nu Śar­man, który stwo­rzył ją dla od­da­nych mu pod opie­kę synów króla Ama­rat­śa­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paściak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Paśko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paśnica

pa­śni­ca tar­czów­ko­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny rą­czy­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Paśnictwo

daw­niej: rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się wyt­wa­rza­niem pasów


Źródła:

SJP.pl

Paśniczy

zwią­za­ny z rze­mio­słem zaj­mu­ją­cym się wyt­wa­rza­niem pasów


Źródła:

SJP.pl

Paśnik

1. ro­dzaj ko­ry­ta na­kry­te­go dasz­kiem, do któ­re­go wy­kła­da się paszę dla zwie­rząt;
2. prze­sta­rza­le: pa­stwi­sko
3. motyl dzien­ny z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ka kon­struk­cja z za­da­sze­niem do do­kar­mia­nia zwie­rzy­ny le­śnej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Paść

1. na­dzo­ro­wać pa­są­ce się zwie­rzę­ta;
2. kar­mić, tu­czyć;
3. prze­no­śnie: sycić, na­sy­cać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­glą­dać zwie­rząt po­ży­wia­ją­cych się na łące

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. padać)

 (2.1) zob. padać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny paść się (dk. brak)

 (3.1) o zwie­rzę­tach: po­ży­wiać się trawą na łące

 (3.2) przen. o lu­dziach: jeść w nad­mier­nych ilo­ściach

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (4.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. pu­łap­ka na myszy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paź

młody chło­piec ze szla­chec­kie­go rodu peł­nią­cy służ­bę przy oso­bie na­le­żą­cej do rodu ma­gnac­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. chło­piec ze szla­chec­kiej ro­dzi­ny, który sta­no­wi czy­jąś oso­bi­stą służ­bę na dwo­rze ma­gnac­kim lub kró­lew­skim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. motyl z ro­dzi­ny pa­zio­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­pi­lio­ni­dae|ref=tak.


Paź – chło­piec bę­dą­cy zwy­kle człon­kiem rodu szla­chec­kie­go, peł­nią­cy służ­bę przy okre­ślo­nej oso­bie na dwo­rze pa­nu­ją­ce­go (króla, ce­sa­rza, księ­cia itp.), jak rów­nież ma­gna­ta lub ry­ce­rza. W cza­sach śred­nio­wie­cza każdy paź po­sia­dał cha­rak­te­ry­stycz­ną fry­zu­rę, skąd wzię­ło się po­wie­dze­nie „być ostrzy­żo­nym 'na pazia'”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Październik

dzie­sią­ty mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­sią­ty mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go);

 (1.2) stpol. li­sto­pad

 (1.3) stpol. wrze­sień


Paź­dzier­nik – dzie­sią­ty mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni.

Paź­dzier­nik jest mie­sią­cem je­sien­nym na pół­ku­li pół­noc­nej, a wio­sen­nym na po­łud­nio­wej. Jest naj­dłuż­szym mie­sią­cem w roku ka­len­da­rzo­wym, po­nie­waż wy­pa­da wtedy zmia­na z czasu let­nie­go na zi­mo­wy (jest dłuż­szy o jedną go­dzi­nę od po­zo­sta­łych 31-dnio­wych mie­się­cy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Październikowy

→ paź­dzier­nik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy paź­dzier­ni­ka, dzie­ją­cy się w paź­dzier­ni­ku


Patrz:październik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paździerz

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: zdrew­nia­łe czę­ści lnu lub ko­no­pi, od­dzie­la­ne od włó­kien ły­ko­wych przez międ­le­nie i trze­pa­nie;
2. po­tocz­nie: coś tan­det­ne­go;
3. mło­dzie­żo­wo: nie­a­trak­cyj­ny męż­czyz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrew­nia­łe czę­ści su­chych łodyg lnu lub ko­no­pi, od­dzie­lo­ne od włó­kien;

 (1.2) slang. pejor. osoba lub rzecz o wąt­pli­wym wy­glą­dziefakt.

 (1.3) slang. ni­skiej ja­ko­ści film lub spek­taklfakt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paździerzać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. gwara. zdej­mo­wać wierzch­nią war­stwę włó­kien ro­ślin­nych


Źródła:

Wiktionary

Paździerzeń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. paź­dzier­nik, dzie­sią­ty mie­siąc


Źródła:

Wiktionary

Paździerzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gwara. pełen paź­dzie­rzy, szorst­ki


Źródła:

Wiktionary

Paździerzowy

→ paź­dzierz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z paź­dzie­rzy


Patrz:paździerz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Paździerzysty

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gwara. pełen paź­dzie­rzy, zadr


Źródła:

Wiktionary

Paździerzyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. na­da­wać sypką struk­tu­rę

 (1.2) daw. ry­so­wać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. na­paź­dzie­rzyć)

 (2.1) daw. gw-pl|Pod­ha­le. śmie­cić


Źródła:

Wiktionary

Paździoch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paździor

daw­niej: zdrew­nia­ła część ło­dy­gi lnu lub ko­no­pi; paź­dzierz


Źródła:

SJP.pl

Paździora

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Paździorek

ro­dzaj ślu­zo­ro­śli z ro­dzi­ny paź­dzior­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Paździorno

Paź­dzior­no (niem. Pohls­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty.


Źródła:

Wikipedia

Pażerny

pa­zer­ny


Źródła:

SJP.pl