Oładek

re­gio­nal­nie o małym plac­ku z mąki lub tar­tych kar­to­fli, sma­żo­nym na tłu­szczu; oład­ka, ołat­ka


Źródła:

SJP.pl

Oładka

re­gio­nal­nie o małym plac­ku z mąki lub tar­tych kar­to­fli, sma­żo­nym na tłu­szczu; oła­dek, ołat­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pla­cu­szek z tar­tych ziem­nia­ków i mąki, ra­cu­szek

 (1.2) kulin. sma­żo­ny pla­cek droż­dżo­wy z mąki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: oła­dek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołatka

re­gio­nal­nie o małym plac­ku z mąki lub tar­tych kar­to­fli, sma­żo­nym na tłu­szczu; oła­dek, oład­ka


Źródła:

SJP.pl

Oława

1. mia­sto w Pol­sce;
2. gmina wiej­ska w Pol­sce;
3. mia­sto na Lit­wie;
4. rzeka na Ślą­sku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, do­pływ Odry;

 (1.2) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim;

 (1.3) geogr. mia­sto na Lit­wie;


Oława ( Ola­via, Ohlau, Olava) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w aglo­me­ra­cji wroc­ław­skiej, sie­dzi­ba po­wia­tu oław­skie­go oraz gminy wiej­skiej Oława. Mia­sto leży nad rze­ka­mi Oławą, po­tocz­nie zwaną Oław­ką i Odrą, 27 km na po­łud­nio­wy wschód od Wroc­ła­wia. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. Oława li­czy­ła 33 153 miesz­kań­ców (133. miej­sce w kraju). Po­wierzch­nia wy­no­si 27,36 km² (206. miej­sce w kraju), na­to­miast gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si 1211,7 osób/1 km² (15. miej­sce w wo­je­wództ­wie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oławianin

miesz­ka­niec Oławy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Oławy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oławianka

miesz­kan­ka Oławy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Oławy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oławski

przy­miot­nik od: Oława


przy­miot­nik

 (1.1) od Oława


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołberiba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. obe­ri­ba.


Źródła:

Wiktionary

Ołdak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ołdakowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ołdrzychowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Oł­drzy­cho­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Oł­drzy­cho­wic


Źródła:

Wiktionary

Ołeksij

ukra­iń­skie imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Ołgać

oszu­kać kogoś


Źródła:

SJP.pl

Ołgiwać

prze­sta­rza­le: okła­my­wać


Źródła:

SJP.pl

Ołomuniec

mia­sto w Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;


Oło­mu­niec (cz., Olmütz, ha­nac­ki "Olo­móc" albo "Ho­lo­móc", Ebu­rum albo Olo­mu­cium) – mia­sto sta­tu­tar­ne na Mo­ra­wach we wschod­niej czę­ści Czech, na Ob­ni­że­niu Gór­no­mo­raw­skim, u uj­ścia Młyń­skie­go Po­to­ku i By­strzy­cy do Mo­ra­wy. Jest sto­li­cą kraju oło­mu­niec­kie­go, po­wia­tu Oło­mu­niec, a także ar­chi­die­cez­ji Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go i Cze­cho­sło­wac­kie­go Ko­ścio­ła Hu­syc­kie­go oraz epar­chii Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go Czech i Sło­wa­cji. Sta­no­wi hi­sto­rycz­ną sto­li­cę Moraw i jest głów­nym mia­stem re­gio­nu et­no­gra­ficz­ne­go Haná.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ołomuniecki

przy­miot­nik od: Oło­mu­niec


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do cze­skie­go mia­sta Oło­mu­niec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołoniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, na te­re­nie Re­pu­bli­ki Ka­re­lii;


Oło­niec (ros. Олонец, ka­rel­ski "Anus" lub "Anuk­sen­lin­nu", fiń. "Aunus") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Rosji, na te­re­nie wcho­dzą­cej w skład tego pań­stwa Re­pu­bli­ki Ka­re­lii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ołoniecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ołoń­cem, do­ty­czą­cy Ołoń­ca


Źródła:

Wiktionary

Ołowian

sól kwasu oło­wia­ne­go; oło­win


Źródła:

SJP.pl

Ołowianka

oło­wia­ny cię­ża­rek za­wie­szo­ny na lince, do mie­rze­nia głę­bo­ko­ści wody; sonda


Oło­wian­ka (niem. "Ble­i­hof") – wyspa w Gdań­sku na rzece Mo­tła­wie i Ka­na­le na Stęp­ce, po­ło­żo­na w dziel­ni­cy Śród­mie­ście.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ołowianoniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu oło­wia­nym


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru nie­bie­skie­go o od­cie­niu oło­wia­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołowianoszary

szary o od­cie­niu oło­wia­nym


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru sza­re­go o od­cie­niu oło­wia­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołowiany

1. zro­bio­ny z oło­wiu
2. ma­ją­cy kolor oło­wiu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z oło­wiu, zwią­za­ny z oło­wiem, do­ty­czą­cy oło­wiu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. taki, który ma cechy po­dob­ne do oło­wiu, np. barwę, cię­żar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołowica

przew­le­kłe za­tru­cie oło­wiem; sa­tur­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­tru­cie oło­wiem


Oło­wi­ca, sa­tur­nizm, plum­bizm – ze­spół ob­ja­wów roz­wi­ja­ją­cy się wsku­tek na­ra­że­nia or­ga­niz­mu na ołów i jego związ­ki. Po­wo­du­je osła­bie­nie, bez­sen­ność, brak ła­knie­nia, za­bu­rze­nia wi­dze­nia i usz­ko­dze­nia wew­nętrz­nych na­rzą­dów ciała (wą­tro­by oraz nerek). Do­dat­ko­wo, po­przez wią­za­nie się z niek­tó­ry­mi en­zy­ma­mi, mogą usz­ka­dzać krwin­ki czer­wo­ne, a także ko­mór­ki ukła­du ner­wo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ołowin

sól kwasu oło­wia­ne­go; oło­wian


Źródła:

SJP.pl

Ołowionośny

ob­fi­tu­ją­cy w ołów; do­star­cza­ją­cy oło­wiu; za­wie­ra­ją­cy ołów


Źródła:

SJP.pl

Ołowioryt

wa­riant me­ta­lo­ry­tu, po­le­ga­ją­cy na wy­ci­na­niu wy­pu­kłe­go re­lie­fu za po­mo­cą ryl­ców drze­wo­ryt­ni­czych i dłut w oło­wia­nej płyt­ce


Źródła:

SJP.pl

Ołowiowy

przy­miot­nik od: ołów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z oło­wiem, do­ty­czą­cy oło­wiu; wy­ko­na­ny z oło­wiu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołownica

ro­śli­na z ro­dzi­ny zaw­cią­go­wa­tych, ros­ną­ca zwy­kle na niżu na pia­szczy­stych gle­bach oraz na gór­skich łą­kach


Źródła:

SJP.pl

Ołownicowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu goź­dzi­kow­ców; zaw­cią­go­wa­te


Ołow­ni­co­wa­te, zaw­cią­go­wa­te ("Plum­ba­gi­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z grupy dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych. Na­le­ży do niej 21–29 ro­dza­jów z około 725–830 ga­tun­ka­mi. Duże róż­ni­ce w uję­ciu tak­so­no­micz­nym za­li­cza­nych tu ro­ślin wy­ni­ka­ją z pro­ble­mów jakie stwa­rza duży udział tak­so­nów pow­sta­ją­cych w wy­ni­ku apo­mik­sji i po­li­plo­i­dii (zwła­szcza w gru­pie sze­ro­ko uj­mo­wa­ne­go ro­dza­ju "Li­mo­nium").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ołownicowaty

o ce­chach ołow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Ołownik

afry­kań­skie pną­cze z ro­dzi­ny ołow­ni­co­wa­tych; plum­ba­go


Ołow­nik (niem. "La­u­ning­ken", 1938–1945 "San­den") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Budry.

Do so­łect­wa Ołow­nik na­le­żą: wieś Ołow­nik oraz osady Ołow­nik i Po­chwał­ki.

Przy­siół­ka­mi wsi Ołow­nik są Ro­so­sze (daw­niej Ław­ni­ki) i Rożny (daw­niej PGR Pio­tro­wo).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ołowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ołpa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek


Źródła:

Wiktionary

Ołtarny

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. rel. zwią­za­ny z oł­ta­rzem; bę­dą­cy czę­ścią wy­po­sa­że­nia oł­ta­rza


Źródła:

Wiktionary

Ołtarz

1. miej­sce skła­da­nia ofiar re­li­gij­nych;
2. stół ofiar­ny przez­na­czo­ny do od­pra­wia­nia mszy w chrze­ści­jań­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. stół lub pod­wyż­sze­nie, na któ­rym skła­da się ofia­rę bogu lub bó­stwu;

 (1.2) właśc. na­sta­wa oł­ta­rzo­wa, de­ko­ra­cja za oł­ta­rzem (1.1)


Oł­tarz ( al­ta­re, "al­ta­rium") – miej­sce skła­da­nia ofiar re­li­gij­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ołtarzew

wieś w Pol­sce


Oł­ta­rzew – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Oża­rów Ma­zo­wiec­ki. Ma sta­tus so­łect­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ołtarzewski

→ Oł­ta­rzew (wieś w Pol­sce)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ołtarzowy

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z oł­ta­rzem; bę­dą­cy czę­ścią wy­po­sa­że­nia oł­ta­rza


Źródła:

Wiktionary

Ołtarzyk

1. zdrob­nie­nie od: oł­tarz;
2. mały oł­tarz lub ude­ko­ro­wa­na fi­gur­ka;
3. obraz lub rzeź­ba no­szo­na w cza­sie pro­ce­sji; fe­re­tron


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: oł­tarz

 (1.2) mały oł­tarz ko­ściel­ny

 (1.3) fi­gur­ka lub obraz w miesz­ka­niu, ude­ko­ro­wa­ny świe­ca­mi i/lub kwia­ta­mi

 (1.4) obraz, rzeź­ba no­szo­na w cza­sie pro­ce­sji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołupić

daw­niej: obłu­pić


Źródła:

SJP.pl

Ołyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Ołyka ( Олика) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie łuc­kim, sie­dzi­ba hro­ma­dy. W 2022 roku li­czy­ło ok. 3123 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ołów

1. pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 82 i sym­bo­lu Pb, metal wy­ko­rzy­sty­wa­ny np. do wy­ro­bu rur, amu­ni­cji;
2. coś wyt­wo­rzo­ne­go z oło­wiu (me­ta­lu), zwła­szcza kula, śrut


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Pb i licz­bie ato­mo­wej 82;

 (1.2) pe­ryfr. po­cisk wy­strze­li­wa­ny z broni strze­lec­kiej


Ołów (Pb, plum­bum) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 82. Na­le­ży do me­ta­li cięż­kich, jest mięk­ki i ko­wal­ny, ma też względ­nie niską tem­pe­ra­tu­rę top­nie­nia. Świe­żo cięty jest bia­ła­wo-nie­bie­ski, na po­wie­trzu ma­to­wie­je do ma­to­wej sza­ro­ści. Ma naj­wyż­szą licz­bę ato­mo­wą ze wszyst­kich sta­bil­nych pier­wiast­ków, koń­czy trzy sze­re­gi roz­pa­du cięż­szych pier­wiast­ków pro­mie­niot­wór­czych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ołóweczek

zdrob­nie­nie od: ołó­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ołó­wek

 (1.2) mały ołó­wek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ołówek

1. przy­rząd do pi­sa­nia z wkła­dem gra­fi­to­wym
2. obra­zek na­ry­so­wa­ny ołów­kiem; tech­ni­ka jego wy­ko­na­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do pi­sa­nia, ma­ją­cy rysik z gra­fi­tu, można go zma­zy­wać;


Ołó­wek – na­rzę­dzie do pi­sa­nia lub ry­so­wa­nia na pa­pie­rze lub drew­nie. Ce­chu­je się czar­nym lub ciem­no­sza­rym ko­lo­rem pisma oraz moż­li­wo­ścią star­cia na­nie­sio­ne­go za jego po­mo­cą na­pi­su.

Me­ta­lo­we za­koń­cze­nie ak­sel­ban­tów no­szo­nych przy współ­czes­nym umun­du­ro­wa­niu jest po­zo­sta­ło­ścią przy­mo­co­wy­wa­ne­go do nich daw­niej ka­wał­ka oło­wiu, który speł­niał rolę ołów­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ołówkowe

świad­cze­nie pie­nięż­ne pra­co­daw­cy na rzecz pra­cow­ni­ka, któ­re­go dziec­ko uczę­szcza do szko­ły; kred­ko­we, piór­ni­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Ołówkowy

1. → ołó­wek;
2. ma­ją­cy kolor gra­fi­tu ołów­ka;
3. ma­ją­cy po­dłuż­ny, wąski kształt


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ołów­ka

 (1.2) wy­ko­na­ny ołów­kiem

 (1.3) przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub kształ­tem ołó­wek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary