Op

śro­do­wi­sko­wo: op-art, opart (kie­ru­nek w sztu­ce ab­strak­cyj­nej wy­ko­rzy­stu­ją­cy od­po­wied­nie ukła­dy ko­lo­rów i form ge­o­me­trycz­nych jako zja­wi­ska op­tycz­ne da­ją­ce wra­że­nie ruchu i wy­mia­ro­wo­ści)


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) środ. szt. op-art, opart (kie­ru­nek w sztu­ce ab­strak­cyj­nej)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Op-Art

kie­ru­nek w sztu­ce ab­strak­cyj­nej wy­ko­rzy­stu­ją­cy od­po­wied­nie ukła­dy ko­lo­rów i form ge­o­me­trycz­nych jako zja­wi­ska op­tycz­ne da­ją­ce wra­że­nie ruchu i wy­mia­ro­wo­ści; opart, op (śro­do­wi­sko­wo)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kie­ru­nek w pla­sty­ka­a­sty­ce i sztu­ce użyt­ko­wej opie­ra­ją­cy się na od­dzia­ły­wa­nie na oko od­bior­cy, nie zaś na jego in­te­lekt czy emo­cje;


Op-art ( op art, od "op­ti­cal art" ‘sztu­ka op­tycz­na’), in. wi­zu­a­lizm – kie­ru­nek w gra­fi­ce, mo­dzie, sztu­ce użyt­ko­wej i ma­lar­stwie, któ­re­go za­da­niem jest od­dzia­ły­wa­nie na oko widza, a nie na jego in­te­lekt czy emo­cje; sto­su­ją­cy ab­strak­cyj­ne kom­bi­na­cje linii da­ją­ce ge­o­me­trycz­ne złu­dze­nia op­tycz­ne, efek­ty świetl­ne, dy­na­micz­ne i fak­tu­ral­ne, zmie­rza­ją­ce do wy­wo­ła­nia wra­że­nia głębi oraz ruchu roz­wi­bro­wa­niem pola wi­dze­nia. Za okres szczy­to­wy op-artu uz­na­je się lata 50. i 60. XX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Op-Artowski

od­no­szą­cy się do op-artu (opar­tu); opar­tow­ski, opar­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Op-Ed

tekst przed­sta­wia­ją­cy opi­nię au­to­ra niez­wią­za­ne­go z re­dak­cją, pu­bli­ko­wa­ny przez ga­ze­tę lub cza­so­pis­mo


Źródła:

SJP.pl

Op.

skrót od: opus


skrót

 (1.1) muz. opus

 (1.2) geogr. opol­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Op.cit.

skrót od: opere ci­ta­to (z ła­ci­ny: w dzie­le cy­to­wa­nym); op. cit., o.c.


Źródła:

SJP.pl

Opa

po­tocz­nie: wy­krzy­knik za­chę­ca­ją­cy do wy­ko­na­nia skoku, pod­sko­ków lub opi­su­ją­cy ich wy­ko­ny­wa­nie; hop­sa­sa, hopla, hopsa, hop, hops


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opaciać

po­tocz­nie: zbru­dzić z wielu stron czymś mo­krym, ma­zi­stym; opać­kać


Źródła:

SJP.pl

Opacionka

wieś w Pol­sce


Opa­cion­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Brzo­stek. Ma sta­tus so­łet­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

We wsi znaj­du­je się mała, za­byt­ko­wa ka­plicz­ka, którą (we­dług miej­sco­wych podań) po­sta­wi­li kon­fe­de­ra­ci bar­scy, ucie­ka­ją­cy przed woj­ska­mi ro­syj­ski­mi. W miej­sco­wo­ści za­cho­wał się także bu­dy­nek dwor­ski z XIX wieku, który po licz­nych re­mon­tach utra­cił war­tość za­byt­ko­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opacki

1. zwią­za­ny z opa­tem, opact­wem;
2. przy­miot­nik od: Opacz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z opa­tem lub opact­wem

 (1.2) od­no­szą­cy się do Opa­czy, zwią­za­ny z Opa­czą

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla opata lub opact­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opactwo

klasz­tor i dobra klasz­tor­ne pod za­rzą­dem opata


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. klasz­tor ka­to­lic­ki pod za­rzą­dem opata;


Opact­wo (od łac. "ab­ba­tia") to:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opacz

Opacz – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Kon­stan­cin-Je­zior­na.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie czer­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Opaczek

ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pie­rza­sto­wą­so­wa­tych, ho­do­wa­ny w ak­wa­riach


Źródła:

SJP.pl

Opacznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób od­wrot­ny


Źródła:

Wiktionary

Opaczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: opacz­nie


Źródła:

SJP.pl

Opaczność

ro­zu­mie­nie, ro­bie­nie na opak, od­wrot­nie niż trze­ba; nie­przy­chyl­ność; prze­ciw­ność


Źródła:

SJP.pl

Opaczny

po­stę­pu­ją­cy, ro­bią­cy coś lub ro­zu­mia­ny na opak, nie­wła­ści­wie, od­wrot­nie


przy­miot­nik

 (1.1) ro­bio­ny lub ro­zu­mia­ny na opak, od­wrot­nie, ina­czej niż trze­ba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opad

1. opa­da­nie, opad­nię­cie;
2. zja­wi­sko at­mos­fe­rycz­ne;
3. opa­da­nie krwi­nek czer­wo­nych;
4. ro­dzaj ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­ność lub zja­wi­sko opa­da­nia, opad­nię­cia cze­goś

 (1.2) coś, co opa­dło

 (1.3) me­te­o­rol. spa­da­ją­ca na zie­mię woda w po­sta­ci cie­kłej lub sta­łej;

 (1.4) med. fizj. od­dzie­la­nie się krwi­nek od oso­cza we krwi oraz ba­da­nie prze­pro­wa­dzo­ne by za­ob­ser­wo­wać to zja­wi­sko

 (1.5) sport. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne, po­le­ga­ją­ce na skło­nie­niu tu­ło­wia z po­zy­cji sto­jąc w przód, w tył lub w bok


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­dać.


Źródła:

Wiktionary

Opadać

1. zwi­sa­jąc okry­wać coś; zwi­sać;
2. osu­wać się z góry na dół;
3. spa­dać odry­wa­jąc się od cze­goś; od­pa­dać;
4. klęs­nąć, tęch­nąć;
5. o po­zio­mie wody, te­re­nu: ob­ni­żać się, zni­żać się;
6. tra­cić na sile, sta­wać się mniej in­ten­syw­nym; słab­nąć;
7. o uczu­ciach, sta­nach psy­chicz­nych: opa­no­wy­wać, prze­ni­kać, ogar­niać kogoś;
8. zo­stać po­zba­wio­nym cze­goś, stra­cić coś, np. opa­dać z sił, z ciała;
9. daw­niej: na­pa­dać na kogoś, osa­czać, ota­czać


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) tra­cić wy­so­kość, osu­wać się z góry na dół, ob­ni­żać się

 (1.2) prze­krzy­wiać się w dół

 (1.3) usiąść wy­god­nie

 (1.4) o te­re­nie, dro­dze: pro­wa­dzić w dół

 (1.5) o emo­cjach, burzy: po­wo­li za­ni­kać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opadnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opaść.


Źródła:

Wiktionary

Opadnięty

1. ob­ni­żyć się; spaść;
2. stać się mniej in­ten­syw­nym;
3. na­paść na kogoś, oto­czyć grupą


Źródła:

SJP.pl

Opadonośny

przy­no­szą­cy opady - wodę w po­sta­ci de­szczu, śnie­gu, gradu itp.


Źródła:

SJP.pl

Opadowy

przy­miot­nik od: opad


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który opada; scho­dzą­cy w dół

 (1.2) po­wo­du­ją­cy opad, kie­ru­ją­cy w dół

 (1.3) fiz. do­ty­czą­cy opa­da­nia wy­ni­ka­ją­ce­go z gra­wi­ta­cji

 (1.4) me­te­o­rol. zwią­za­ny z opa­da­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opadzina

1. opa­dłe li­ście
2. cho­ro­ba drzew i krze­wów


Źródła:

SJP.pl

Opadzisko

w ro­bo­tach ziem­nych: wyrwa, wklę­śnię­cie na zbo­czu, spo­wo­do­wa­ne ob­su­nię­ciem się ziemi


Źródła:

SJP.pl

Opadły

taki, który opadł; opad­nię­ty (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Opajać

1. śro­do­wi­sko­wo: poić zwie­rzę­ta dużą ilo­ścią wody;
2. daw­niej: upa­jać


Źródła:

SJP.pl

Opak

daw­niej: w od­wrot­nym kie­run­ku niż trze­ba, ina­czej, niż po­win­no być


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. od­wrot­na stro­na cze­goś, tylna stro­na

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) daw. w spo­sób od­wrot­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opak.

skrót

 (1.1) = opa­ko­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Opakowalnictwo

ogół za­gad­nień zwią­za­nych z opa­ko­wy­wa­niem to­wa­rów


Źródła:

SJP.pl

Opakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to, co służy do prze­cho­wy­wa­nia

 (1.2) jed­nost­ka, w któ­rej mie­rzo­na jest ilość niek­tó­rych wy­ro­bów

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­ko­wać.


Opa­ko­wa­nie – wyt­wór o okre­ślo­nej kon­struk­cji, któ­re­go za­da­niem jest za­bez­pie­cze­nie to­wa­ru lub oto­cze­nia w trak­cie tran­spor­tu i prze­cho­wy­wa­nia. Pełni on czę­sto funk­cję na­rzę­dzia mar­ke­tin­go­we­go, po­bu­dza­ją­ce­go swoim este­tycz­nym wy­glą­dem oraz prze­ka­zem mar­ke­tin­go­wym (da­ny­mi nt. pro­duk­tu, in­for­ma­cja­mi na temat marki, przed­się­bior­stwa) do na­by­cia to­wa­ru. Czę­sto opa­ko­wa­nie pełni więc rolę „ci­che­go sprze­daw­cy”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opakowaniowy

→ opa­ko­wa­nie; opa­kun­ko­wy, pa­ko­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z opa­ko­wa­niem, do­ty­czą­cy opa­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opakować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opa­ko­wy­wać)

 (1.1) szczel­nie owi­nąć ja­kimś ma­te­ria­łem


Źródła:

Wiktionary

Opakowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opa­ko­wać)

 (1.1) szczel­nie owi­jać ja­kimś ma­te­ria­łem


Źródła:

Wiktionary

Opakunek

prze­sta­rza­le: opa­ko­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Opakunkowy

prze­sta­rza­le: opa­ko­wa­nio­wy; pa­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Opal

1. uwod­nio­na krze­mion­ka o zmien­nej za­war­to­ści wody
2. cien­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na, mięk­ka, lekko przez­ro­czy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mie­nią­cy się bar­wa­mi mi­ne­rał za­li­cza­ny do krze­mia­nów, uwod­nio­ny dwut­le­nek krze­mu;

 (1.2) jubil. ka­mień szla­chet­ny osz­li­fo­wa­ny z opalu (1.1) mi­ne­ral­ne­go

 (1.3) włók. cien­ka, nieco sztyw­na, lekko przej­rzy­sta tka­ni­na ba­weł­nia­na, opa­li­zo­wa­na, po­dob­na do ba­ty­stu, sto­so­wa­na do wy­ro­bu dam­skich blu­zek i bie­liz­ny;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. 2. os. od: opa­lać


Opal – mi­ne­ra­lo­id za­li­cza­ny do krze­mia­nów. Nazwa po­cho­dzi od san­skryc­kie­go "upala" = drogi ka­mień, ka­mień szla­chet­ny; bądź od gr. "opal­lios (łac. opa­lus)" = wi­dzieć zmia­nę (barwy). Opal jest ofi­cjal­nym ka­mie­niem szla­chet­nym Au­stra­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opala

1. ogrze­wać po­mie­szcze­nie, spa­la­jąc coś
2. pod­da­wać po­wierzch­nię cze­goś dzia­ła­niu ognia; os­ma­lać
3. pod­da­wać skórę dzia­ła­niu słoń­ca, czy­niąc ją ciem­niej­szą
4. pot. wy­pa­lać komuś np. tytoń
5. opa­lać się: pod­da­wać swą skórę dzia­ła­niu słoń­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opalanie

za­ję­cie pla­żo­wi­cza; ogrze­wa­nie; ocie­pla­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­lać.


Opa­la­nie – me­to­da ste­ry­li­za­cji igieł, oczek bak­te­rio­lo­gicz­nych oraz sprzę­tu od­por­ne­go na wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę. Za­li­cza­na jest do ste­ry­li­za­cji me­to­da­mi fi­zycz­ny­mi w su­chym go­rą­cym po­wie­trzu. Do opa­la­nia uży­wa­ny jest pal­nik Bun­se­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opalanko

zdrob­nie­nie od: opa­la­nie


Źródła:

SJP.pl

Opalarka

Opa­lar­ka – elek­tro­na­rzę­dzie emi­tu­ją­ce stru­mień po­wie­trza o tem­pe­ra­tu­rze 50-650 °C. Opa­lar­ki sto­so­wa­ne są do usu­wa­nia sta­rych po­włok la­kier­ni­czych, wy­gi­na­nia i spa­wa­nia ter­mo­pla­stów, odm­ra­ża­nia za­marz­nię­tych rur, su­sze­nia oraz do okle­i­no­wa­nia ele­men­tów me­blo­wych.


Źródła:

Wikipedia

Opalarnia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się opa­la­nie tka­nin


Źródła:

SJP.pl

Opalać

1. ogrze­wać po­mie­szcze­nie, spa­la­jąc coś
2. pod­da­wać po­wierzch­nię cze­goś dzia­ła­niu ognia; os­ma­lać
3. pod­da­wać skórę dzia­ła­niu słoń­ca, czy­niąc ją ciem­niej­szą
4. pot. wy­pa­lać komuś np. tytoń
5. opa­lać się: pod­da­wać swą skórę dzia­ła­niu słoń­ca


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opa­lić)

 (1.1) ogrze­wać po­mie­szcze­nie za po­mo­cą spa­la­nia ma­te­ria­łów ta­kich jak wę­giel, koks, drew­no

 (1.2) pod­da­wać po­wierzch­nię cze­goś dzia­ła­niu pło­mie­nia w celu usu­nię­cia zbęd­nych pęcz­ków, wło­sków, za­bez­pie­cze­nia przed snu­ciem

 (1.3) przy­pa­lać frag­ment odzie­ży, wło­sów

 (1.4) pod­da­wać na­skó­rek dzia­ła­niu pro­mie­ni sło­necz­nych

 (1.5) o słoń­cu: na­da­wać cze­muś brą­zo­wy kolor

 (1.6) pot. wy­pa­lać komuś pa­pie­ro­sy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opa­lać się (dk. opa­lić się)

 (2.1) pod­da­wać sie­bie dzia­ła­niu pro­mie­ni sło­necz­nych, w celu uzy­ska­nia ciem­ne­go ko­lo­ru skóry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opalcowywać

oz­na­czać w za­pi­sie nu­to­wym, któ­ry­mi pal­ca­mi naj­spraw­niej można za­grać dane dźwię­ki


Źródła:

SJP.pl

Opalenica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. szczyt w sło­wac­kich Ta­trach Za­chod­nich


Opa­le­ni­ca (niem. "Opa­le­nitz", 1943-1945 "Op­pen­bach") – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­to­my­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Opa­le­ni­ca. Po­ło­żo­ne nad rzeką Mo­gil­ni­cą, 40 km na za­chód od Poz­na­nia.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie, włas­ność kasz­te­la­na ro­go­ziń­skie­go Jana Opa­liń­skie­go, około 1580 roku le­ża­ło w po­wie­cie ko­ściań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opalenicki

przy­miot­nik od: Opa­le­ni­ca


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Opa­le­ni­cą, do­ty­czą­cy Opa­le­ni­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opaleniczanin

miesz­ka­niec Opa­le­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Opaleniczanka

miesz­kan­ka Opa­le­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Opalenie

1. ogrzać po­mie­szcze­nie przez spa­le­nie cze­goś
2. pod­dać po­wierzch­nię cze­goś dzia­ła­niu ognia; os­mo­lić
3. pod­dać skórę dzia­ła­niu słoń­ca, czy­niąc ją ciem­niej­szą
4. pot. wy­pa­lić komuś np. tytoń
5. opa­lić się: pod­dać swą skórę dzia­ła­niu słoń­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­lić.


Opa­le­nie – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Gniew. Leży u zbie­gu dróg kra­jo­wych nr 90 i 91

Ma sta­tus so­łect­wa "Opa­le­nie". W skład so­łect­wa wcho­dzi rów­nież miej­sco­wo­ści: Aplin­ki.

Na po­łud­nie od Opa­le­nia znaj­du­ją się bez­poś­red­nio nad brze­ga­mi Wisły re­zer­wa­ty flo­ry­stycz­ne "Wio­sło Duże" i "Wio­sło Małe". Dwa inne re­zer­wa­ty flo­ry­stycz­ne ("Opa­le­nie Dolne" i "Opa­le­nie Górne") znaj­du­ją się na wschód od miej­sco­wo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opaleniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Opalenizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ciem­niej­sze za­bar­wie­nie skóry uzy­ska­ne po­przez dzia­ła­nie pro­mie­ni sło­necz­nych lub UV;


Opa­le­niz­na – ściem­nie­nie barwy skóry w wy­ni­ku na­tu­ral­nej, fiz­jo­lo­gicz­nej re­ak­cji, która za­cho­dzi pod­czas ek­spo­zy­cji na pro­mie­nio­wa­nie ul­tra­fio­le­to­we świa­tła sło­necz­ne­go (lub w so­la­rium). Przy nad­mier­nej ek­spo­zy­cji na to pro­mie­nio­wa­nie, na skó­rze może wy­stą­pić opa­rze­nie sło­necz­ne. Jedną z zalet opa­la­nia się jest to, że już 15 minut ką­pie­li sło­necz­nej w środ­ku dnia za­spo­ka­ja dzien­ne za­po­trze­bo­wa­nie na wi­ta­mi­nę D3.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opalescencja

roz­pra­sza­nie świa­tła za­cho­dzą­ce na fluk­tu­a­cjach gę­sto­ści oś­rod­ka lub na za­war­tych w nim dro­bi­nach za­wie­si­ny


Opa­le­scen­cja – szcze­gól­ny ro­dzaj iry­za­cji, ob­ja­wia­ją­cy się na po­wierzch­ni niek­tó­rych mi­ne­ra­łów, zwła­szcza opalu zwy­czaj­ne­go, w po­sta­ci cha­rak­te­ry­stycz­nej mlecz­no­bia­łej, mlecz­no­nie­bie­ska­wej lub per­ło­wol­śnią­cej poś­wia­ty wsku­tek zja­wi­ska od­bi­cia świa­tła krót­ko­fa­lo­we­go, czyli nie­bie­skie­go. Świa­tło ulega roz­pro­sze­niu na mi­kro­sko­po­wych spę­ka­niach lub na szcze­lin­kach wy­peł­nio­nych wodą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opalewo

Opa­le­wo (niem. "Op­pel­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Szcza­niec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

We wsi uro­dził się pio­sen­karz disco polo Paweł „Cza­do­man” Dudek.


Źródła:

Wikipedia

Opaleński

zwią­za­ny z Opa­le­niem, do­ty­czą­cy Opa­le­nia


Źródła:

SJP.pl

Opalikować

1. osa­dzić w grun­cie pa­li­ki w celu ogro­dze­nia ja­kie­goś te­re­nu lub przy­go­to­wa­nia ja­kie­goś ob­sza­ru do upra­wy ro­ślin tycz­ko­wych;
2. przy­wią­zać coś do pa­li­ka


Źródła:

SJP.pl

Opalina

jed­no­ko­mór­ko­wy pier­wot­niak ży­ją­cy w je­li­cie pła­zów


Źródła:

SJP.pl

Opaliny

pod­typ pier­wot­nia­ków z typu Sa­cro­ma­sti­gop­ho­ra


Opa­li­ny ("Opa­li­ni­dae") – mo­no­ty­po­wa gro­ma­da, rząd i ro­dzi­na stra­me­no­pi­lów. Z po­wo­du licz­nych wici po­kry­wa­ją­cych ciało, uprzed­nio za­li­cza­ne do orzę­sków; w 1975 na­le­ża­ły do wi­ciow­ców, a obec­ny przy­dział na­da­no w 1999 roku.

Opa­li­ny są cu­dzo­żyw­ny­mi, jed­no­ko­mór­ko­wy­mi eu­ka­rion­ta­mi, któ­rych dłu­gość ciała może do­cho­dzić nawet do 3 mm. Naj­le­piej poz­na­nym ga­tun­kiem "Opa­li­na­ta" jest "Opa­li­na", która osią­ga dłu­gość 90–500 μm dłu­go­ści. Opa­li­ny po­sia­da­ją od dwóch do wielu jąder.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opalisadowanie

oto­czyć pa­li­sa­dą


Źródła:

SJP.pl

Opalisadować

oto­czyć pa­li­sa­dą


Źródła:

SJP.pl

Opalit

szkło imi­tu­ją­ce opal, uży­wa­ne w ju­bi­ler­stwie i ezo­te­ry­ce


Opa­lit – nazwa zbior­cza roz­ma­i­tych ro­dza­jów szkła imi­tu­ją­ce­go mi­ne­rał opal.

Opa­li­ty cha­rak­te­ry­zu­ją się pół­przeź­ro­czy­stym mlecz­nym ko­lo­rem, mie­niąc się na żółto oraz nie­bie­sko (w za­leż­no­ści od kąta pa­da­nia świa­tła).

Znaj­du­ją za­sto­so­wa­nie jako bi­żu­te­ria oraz w ezo­te­ry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opalitka

mała, ko­lo­ro­wa płyt­ka przy­kle­ja­na na plecy matki pszcze­lej w celu jej iden­ty­fi­ka­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. okrą­gła, wy­pu­kła płyt­ka do zna­ko­wa­nia matek pszcze­lich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opalitowy

→ opa­lit


Patrz:opalit

Źródła:

SJP.pl

Opalizacja

zja­wi­sko mie­nie­nia się niek­tó­rych po­wierzch­ni bar­wa­mi tęczy


Opa­li­za­cja – efekt op­tycz­ny wy­stę­pu­ją­cy m.in. w opa­lach i cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się grą barw w po­sta­ci ko­lo­ro­wych wzo­rów plam, które zmie­nia­ją się w za­leż­no­ści od kąta ob­ser­wa­cji.

Zja­wi­sko to spo­wo­do­wa­ne jest wie­lo­krot­nym od­bi­ciem świa­tła od gęsto uło­żo­nych warstw lub ku­le­czek wy­stę­pu­ją­cych w czę­ścio­wo przeź­ro­czy­stym ma­te­ria­le.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opalizować

mie­nić się bar­wa­mi tęczy


Źródła:

SJP.pl

Opalizujący

mie­nić się bar­wa­mi tęczy


Patrz:opalizować

Źródła:

SJP.pl

Opalić

1. ogrzać po­mie­szcze­nie przez spa­le­nie cze­goś
2. pod­dać po­wierzch­nię cze­goś dzia­ła­niu ognia; os­mo­lić
3. pod­dać skórę dzia­ła­niu słoń­ca, czy­niąc ją ciem­niej­szą
4. pot. wy­pa­lić komuś np. tytoń
5. opa­lić się: pod­dać swą skórę dzia­ła­niu słoń­ca


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opa­lać)

 (1.1) ogrzać po­mie­szcze­nie za po­mo­cą spa­la­nia ma­te­ria­łów ta­kich jak wę­giel, koks, drew­no

 (1.2) pod­dać po­wierzch­nię cze­goś dzia­ła­niu pło­mie­nia w celu usu­nię­cia zbęd­nych pęcz­ków, wło­sków, za­bez­pie­cze­nia przed snu­ciem

 (1.3) przy­pa­lić frag­ment odzie­ży, wło­sów

 (1.4) pod­dać na­skó­rek dzia­ła­niu pro­mie­ni sło­necz­nych

 (1.5) o słoń­cu: nadać cze­muś brą­zo­wy kolor

 (1.6) pot. wy­pa­lić komuś pa­pie­ro­sy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opa­lić się (ndk. opa­lać się)

 (2.1) pod­dać sie­bie dzia­ła­niu pro­mie­ni sło­necz­nych, w celu uzy­ska­nia ciem­ne­go ko­lo­ru skóry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opaliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Opalone

1. ogrzać po­mie­szcze­nie przez spa­le­nie cze­goś
2. pod­dać po­wierzch­nię cze­goś dzia­ła­niu ognia; os­mo­lić
3. pod­dać skórę dzia­ła­niu słoń­ca, czy­niąc ją ciem­niej­szą
4. pot. wy­pa­lić komuś np. tytoń
5. opa­lić się: pod­dać swą skórę dzia­ła­niu słoń­ca


Opa­lo­ne – tra­wia­sto-le­si­sty grzbiet w Ta­trach Wy­so­kich, od­cho­dzą­cy od Opa­lo­ne­go Wier­chu w kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim aż do prze­łę­czy Roz­toc­kie Sio­dło od­dzie­la­ją­cej go od wznie­sie­nia Roz­toc­kiej Czuby.

Opa­lo­ne od­dzie­la Do­li­nę Ry­bie­go Po­to­ku od Do­li­ny Roz­to­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opalony

1. ogrzać po­mie­szcze­nie przez spa­le­nie cze­goś
2. pod­dać po­wierzch­nię cze­goś dzia­ła­niu ognia; os­mo­lić
3. pod­dać skórę dzia­ła­niu słoń­ca, czy­niąc ją ciem­niej­szą
4. pot. wy­pa­lić komuś np. tytoń
5. opa­lić się: pod­dać swą skórę dzia­ła­niu słoń­ca


przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) taki, który się opa­lił


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opalować

oto­czyć pa­la­mi, umie­ścić pale


Źródła:

SJP.pl

Opalowy

1. wy­ko­na­ny z opalu;
2. ozdo­bio­ny opa­lem;
3. mie­nią­cy się jak opal; tę­czo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z opalu (mi­ne­ra­łu), skła­da­ją­cy się z opalu, za­wie­ra­ją­cy opal

 (1.2) bły­szczą­cy jak opal (mi­ne­rał), mie­nią­cy się jak opal


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Opamiętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opa­no­wa­nie i roz­są­dek


Źródła:

Wiktionary

Opamiętywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opa­mię­tać)

 (1.1) książk. uś­wia­da­miać komuś jego nie­roz­sąd­ne za­cho­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opa­mię­ty­wać się (dk. opa­mię­tać się)

 (2.1) odzy­ski­wać kon­tro­lę nad swoim za­cho­wa­niem i za­czy­nać po­stę­po­wać roz­sąd­nie


Źródła:

Wiktionary

Opancerzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opan­ce­rzyć)

 (1.1) wkła­dać pan­cer­ną osło­nę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opan­ce­rzać się (dk. opan­ce­rzyć się)

 (2.1) wkła­dać pan­cerz na sie­bie

 (2.2) stwa­rzać izo­la­cję emo­cjo­nal­ną od świa­ta


Źródła:

Wiktionary

Opancerzenie

Opan­ce­rze­nie (pan­cerz) – ze­staw wy­trzy­ma­łych płyt ochron­nych przez­na­czo­nych do za­bez­pie­cze­nia ludzi, sprzę­tu itp. przed ra­żą­cym dzia­ła­niem broni bia­łej, po­ci­sków, odłam­ków, fali ude­rze­nio­wej, pro­mie­nio­wa­nia prze­ni­kli­we­go. Może być stałe lub in­sta­lo­wa­ne (uży­wa­ne) do­raź­nie.


Źródła:

Wikipedia

Opancerzony

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty pan­ce­rzem, za­bez­pie­cze­niem przed ata­kiem z zew­nątrz


Opan­ce­rzo­ny (ang. "Ar­mo­red") – ame­ry­kań­ski film akcji w re­ży­se­rii Nim­ró­da An­ta­la, któ­re­go pre­mie­ra od­by­ła się 4 grud­nia 2009 roku.

Zdję­cia do filmu zo­sta­ły zre­a­li­zo­wa­ne w Los An­ge­les, Long Beach i Fon­ta­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opancerzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opan­ce­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opan­ce­rzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opan­ce­rzyć się (ndk. opan­ce­rzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|opan­ce­rzać się.


Źródła:

Wiktionary

Opanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­no­wać.

 (1.2) spo­kój, pa­no­wa­nie nad swo­i­mi emo­cja­mi


Źródła:

Wiktionary

Opanowany

za­cho­wu­ją­cy spo­kój w każ­dej sy­tu­a­cji


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który pa­nu­je nad swoim za­cho­wa­niem

 (1.2) bę­dą­cy wy­ra­zem opa­no­wa­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: opa­no­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opanować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opa­no­wy­wać)

 (1.1) przys­wo­ić sobie wie­dzę z danej dzie­dzi­ny

 (1.2) pod­po­rząd­ko­wać sobie jakiś teren

 (1.3) prze­jąć kon­tro­lę nad czymś

 (1.4) prze­ni­knąć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opa­no­wać się (ndk. opa­no­wy­wać się)

 (2.1) pow­ścią­gnąć swoje emo­cje


Źródła:

Wiktionary

Opanowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­no­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opanowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opa­no­wać)

 (1.1) przej­mo­wać wła­dzę nad danym ob­sza­rem

 (1.2) zdo­by­wać kon­tro­lę nad czymś lub nad kimś

 (1.3) na­by­wać wie­dzy lub spraw­no­ści w czym

 (1.4) przej­mo­wać kon­tro­lę psy­chicz­ną

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opa­no­wy­wać się (dk. opa­no­wać się)

 (2.1) pow­ścią­gać włas­ne emo­cje


Źródła:

Wiktionary

Opar

opary;
1. obłok pary; mgła;
2. woń ulat­nia­ją­ca się po ogrza­niu niek­tó­rych sub­stan­cji; wy­ziew


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co wy­pa­ro­wu­je, unosi się w at­mos­fe­rze na sku­tek róż­ni­cy tem­pe­ra­tur; ulat­nia­ją­ca się woń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opara

naz­wi­sko


Opara – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie środ­ko­wo­bo­śniac­kim, w gmi­nie Novi Trav­nik. W 2013 roku li­czy­ła 217 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Bosz­nia­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oparafować

daw­niej: za­pa­ra­fo­wać


Źródła:

SJP.pl

Oparcie

1. część krze­sła, ławki, ka­na­py itp. słu­żą­ca do opie­ra­nia się ple­ca­mi;
2. to, na czym się coś lub ktoś opie­ra, wspie­ra;
3. coś, co jest po­mo­cą w trud­nej sy­tu­a­cji, ktoś, na kogo można li­czyć


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) część mebla słu­żą­ca do pod­trzy­my­wa­nia ple­cy­e­ców

 (1.2) przen. osoba lub rzecz po­moc­na w trud­nej sy­tu­a­cji

 (1.3) rzecz, na któ­rej coś lub ktoś się opie­ra

 (1.4) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oprzeć.


Opar­cie – część mebla do sie­dze­nia, na któ­rej sie­dzą­ca osoba opie­ra plecy.

Ist­nie­je wiele ro­dza­jów oparć i są one za­leż­ne zwy­kle od kon­struk­cji sie­dzi­ska, któ­re­go są czę­ścią.

Np. meble ta­pi­ce­ro­wa­ne mają opar­cia ta­pi­ce­ro­wa­ne (pi­ko­wa­ne lub nie), inne meble mogą mieć opar­cia twar­de lub czę­ścio­wo wy­ście­ła­ne. W me­blach biu­ro­wych czy też w po­ja­zdach opar­cia są do­dat­ko­wo wy­po­sa­żo­ne w moż­li­wość re­gu­la­cji kąta na­chy­le­nia i wy­so­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oparnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. ru­sał­ka za­miesz­ku­ją­ca mgły i opary uno­szą­ce się nad po­to­ka­mi gór­ski­mi


Źródła:

Wiktionary

Opart

kie­ru­nek w sztu­ce ab­strak­cyj­nej wy­ko­rzy­stu­ją­cy od­po­wied­nie ukła­dy ko­lo­rów i form ge­o­me­trycz­nych jako zja­wi­ska op­tycz­ne da­ją­ce wra­że­nie ruchu i wy­mia­ro­wo­ści; op-art, op (śro­do­wi­sko­wo)


Źródła:

SJP.pl

Opartowski

od­no­szą­cy się do opar­tu (op-artu); op-ar­tow­ski, opar­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Opartowy

od­no­szą­cy się do opar­tu (op-artu); op-ar­tow­ski, opar­tow­ski


Źródła:

SJP.pl

Oparty

kie­ru­nek w sztu­ce ab­strak­cyj­nej wy­ko­rzy­stu­ją­cy od­po­wied­nie ukła­dy ko­lo­rów i form ge­o­me­trycz­nych jako zja­wi­ska op­tycz­ne da­ją­ce wra­że­nie ruchu i wy­mia­ro­wo­ści; op-art, op (śro­do­wi­sko­wo)


Źródła:

SJP.pl

Opary

opary;
1. obłok pary; mgła;
2. woń ulat­nia­ją­ca się po ogrza­niu niek­tó­rych sub­stan­cji; wy­ziew


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. od opar


Opary (ukr. Опори) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie dro­ho­byc­kim, nad rzeką Lu­ty­czy­na (Лютичина).

Wieś do 1945 w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lwow­skim, w po­wie­cie dro­ho­byc­kim, w gmi­nie Me­de­ni­ce, 18 km na pół­noc­ny wschód od Dro­ho­by­cza.

W 1843 w Opa­rach uro­dził się Wła­dy­sław Ło­ziń­ski – pol­ski po­wie­ścio­pi­sarz i hi­sto­ryk, se­kre­tarz Os­so­li­ne­um.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oparzelina

1. miej­sce opa­rzo­ne na ciele; opa­rze­liz­na
2. cho­ro­ba drzew spo­wo­do­wa­na nad­mier­nym na­sło­necz­nie­niem; zgo­rze­li­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oparzelisko

ba­gni­ste, pod­mo­kłe miej­sce, nie­za­ma­rza­ją­ce w cza­sie zimy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. grzę­za­wi­sko nie­za­ma­rza­ją­ce zimą;


Opa­rze­li­sko – część tor­fo­wi­ska wy­so­kie­go, nie­za­ma­rza­ją­ca w cza­sie mro­zów wsku­tek wy­dzie­la­nia się cie­pła zwią­za­ne­go z za­cho­dzą­cy­mi pro­ce­sa­mi roz­kła­du ma­te­ria­łu or­ga­nicz­ne­go. Efek­tem tego są uno­szą­ce się nad opa­rze­li­skiem opary.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oparzelizna

miej­sce opa­rzo­ne na ciele; opa­rze­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) usz­ko­dze­nie ciała wy­wo­ła­ne dzia­ła­niem go­rą­ca, opa­rze­li­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oparzelnik

me­ta­lo­wy zbior­nik, w któ­rym go­rą­cą wodą opa­rza się tusze wie­przo­we


Źródła:

SJP.pl

Oparzenie

usz­ko­dzić skórę lub na­rzą­dy wew­nętrz­ne wsku­tek kon­tak­tu z go­rą­cym pły­nem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­rzyć.

 (1.2) med. uraz spo­wo­do­wa­ny cie­płem, dzia­ła­niem sub­stan­cji żrą­cych lub prą­dem elek­trycz­nym;

 (1.3) med. rana od opa­rze­nia (1.2)


Opa­rze­nie (łac. "com­bu­stio") – usz­ko­dze­nie skóry i w za­leż­no­ści od stop­ni opa­rze­nia także głę­biej po­ło­żo­nych tka­nek lub na­rzą­dów wsku­tek dzia­ła­nia cie­pła, żrą­cych sub­stan­cji che­micz­nych (sta­łych, płyn­nych, ga­zo­wych), prądu elek­trycz­ne­go, pro­mie­ni sło­necz­nych – UV, pro­mie­nio­wa­nia (RTG, UV i in­nych ek­stre­mal­nych czyn­ni­ków pro­mien­nych). Przy roz­le­głych opa­rze­niach ogól­no­u­stro­jo­wy wstrząs może do­pro­wa­dzić do zgonu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oparzeniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z opa­rze­niem, do­ty­czą­cy opa­rze­nia


Źródła:

Wiktionary

Oparzeniówka

po­tocz­nie: od­dział szpi­tal­ny zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem opa­rzeń


Źródła:

SJP.pl

Oparzyć

usz­ko­dzić skórę lub na­rzą­dy wew­nętrz­ne wsku­tek kon­tak­tu z go­rą­cym pły­nem


Źródła:

SJP.pl

Oparówka

wieś w Pol­sce


Opa­rów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, w gmi­nie Wi­śnio­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

Była wsią klasz­to­ru cy­ster­sów ko­przyw­nic­kich w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opas

utu­czo­ne zwie­rzę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zo­o­techn. bar­dzo in­ten­syw­ne kar­mie­nie zwie­rzę­cia przez­na­czo­ne­go na ubój, zwy­kle bydła i koni;

 (1.2) zo­o­techn. utu­czo­ne bydło

 (1.3) daw. to co opa­su­je, od­gra­dza; mury obron­ne

 (1.4) daw. obwód, obrąb

 (1.6) daw. żart. gru­bas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to, czym ktoś jest opa­sa­ny


Źródła:

Wiktionary

Opasać

na­ło­żyć pas, ob­wią­zać się czymś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opa­sy­wać)

 (1.1) oto­czyć wią­za­niem; owi­nąć pasem

 (1.2) zna­leźć się do­o­ko­ła cze­goś

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opaść)

 (2.1) kar­mić in­ten­syw­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opa­sać się (ndk. opa­sy­wać się)

 (3.1) opa­sać sa­me­go sie­bie

 (3.2) zo­stać opa­sa­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opaseczka

zdrob­nie­nie od: opa­ska


Źródła:

SJP.pl

Opaska

1. to, co służy do opa­sa­nia, oto­cze­nia cze­goś;
2. pa­pie­ro­wy pasek okle­ja­ją­cy nie­kie­dy prze­sy­ła­ne pismo, bro­szu­rę, plik ban­kno­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wstąż­ka / taśma / ban­daż

 (1.2) pasek pa­pie­ru

 (1.3) li­stwa

 (1.4) bu­dow­la re­gu­la­cyj­na wzdłuż brze­gu

 (1.5) bud. ele­ment kon­struk­cyj­ny oka­la­ją­cy ścia­ny bu­dyn­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opaskować

za­kła­dać gu­mo­we opa­ski na szyję guzka krwaw­ni­cze­go


Źródła:

SJP.pl

Opaskowy

→ opa­ska


Patrz:opaska

Źródła:

SJP.pl

Opasowy

przez­na­czo­ny na opas, tu­cze­nie, np, bydło opa­so­we


Źródła:

SJP.pl

Opasywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opa­sać)

 (1.1) ota­czać pasem lub innym wią­za­niem

 (1.2) znaj­do­wać się do­o­ko­ła cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opa­sy­wać się (ndk. opa­sać się)

 (2.1) opa­sy­wać sa­me­go sie­bie

 (2.2) być opa­sy­wa­nym


Źródła:

Wiktionary

Opasłość

→ opa­sły


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest opa­słe; cecha tych, któ­rzy są opa­śli


Patrz:opasły

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opasły

prze­pa­sły;
1. po­tocz­nie: gruby, otyły;
2. o eg­zem­pla­rzu książ­ki: bar­dzo gruby


przy­miot­nik

 (1.1) zo­o­techn. do­brze wy­kar­mio­ny

 (1.2) zbyt do­brze odży­wio­ny; z oty­ło­ścią

 (1.3) znacz­nych roz­mia­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opat

prze­ło­żo­ny opact­wa; abat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. prze­ło­żo­ny opact­wa


Opat ( abbas – „oj­ciec”, ‏ܐܒܐ‎ "abba" – „oj­ciec”) – wyż­szy prze­ło­żo­ny w mę­skich za­ko­nach ka­to­lic­kich na­le­żą­cych do kręgu za­ko­nów mni­szych. Od­po­wied­ni­kiem w za­ko­nach żeń­skich jest ksie­ni (żeń­ska forma słowa ksiądz).

Opa­to­wi przy­słu­gu­ją także niek­tó­re upraw­nie­nia li­tur­gicz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opatentować

uzy­skać pa­tent na coś, np. na wy­na­la­zek


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ten­to­wać)

 (1.1) praw. za­bez­pie­czyć swoje wy­na­laz­ki lub po­my­sły praw­nie, uzy­sku­jąc pa­tent


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opatentowywać

uzy­ski­wać pa­tent na coś; pa­ten­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Opatija

mia­sto w Chor­wa­cji; Aba­cja


Opa­ti­ja (wł. "Ab­ba­zia") – mia­sto w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Opa­ti­ja. Jest po­ło­żo­ne na pół­wy­spie Istria. W 2011 roku li­czy­ło 6657 miesz­kań­ców.

Uz­dro­wi­sko let­nie i zi­mo­we nad mo­rzem Adria­tyc­kim, jedno z naj­więk­szych w Chor­wa­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opatijski

przy­miot­nik od: Opa­ti­ja (mia­sto w Chor­wa­cji)


Źródła:

SJP.pl

Opatka

daw­niej: prze­ło­żo­na klasz­to­ru żeń­skie­go; ksie­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. prze­ło­żo­na mo­na­ste­ru mni­szek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opatkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Opatowczanin

miesz­ka­niec Opa­tow­ca


Źródła:

SJP.pl

Opatowczanka

miesz­kan­ka Opa­tow­ca


Źródła:

SJP.pl

Opatowianin

miesz­ka­niec Opa­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Opa­to­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opatowianka

miesz­kan­ka Opa­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Opa­to­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opatowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Opatowiec

1. mia­sto w Pol­sce;
2. ko­lo­nia w Pol­sce


Opa­to­wiec – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Opa­to­wiec.

Prawa miej­skie po­sia­dał w la­tach 1271–1869 i uzy­skał je po­now­nie w 2019, w związ­ku z czym stał się najm­niej­szym mia­stem w Pol­sce. W 2024 li­czył 307 miesz­kań­ców i od­no­to­wał trze­ci spoś­ród miast w Pol­sce pro­cen­to­wy spa­dek lud­no­ści w po­rów­na­niu z ro­kiem po­przed­nim (–2,92%).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opatowiecki

przy­miot­nik od: Opa­to­wiec


Źródła:

SJP.pl

Opatowski

→ Opa­tów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Opa­to­wa, zwią­za­ny z Opa­to­wem


Patrz:Opatów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opatrunek

1. opa­try­wa­nie rany;
2. ste­ry­li­zo­wa­na gaza, wata, ban­daż itp. zwy­kle ze środ­ka­mi lecz­ni­czy­mi, na­kła­da­ne na rany i ska­le­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ma­te­riał do za­bez­pie­cza­nia i le­cze­nia usz­ko­dzeń ciała

 (1.2) med. za­kła­da­nie opa­trun­ku w zna­cze­niu (1.1)


Opa­tru­nek – struk­tu­ra ochra­nia­ją­ca ranę lub ska­le­cze­nie przed śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym i za­po­bie­ga­ją­ca dal­sze­mu za­ka­że­niu. Opa­tru­nek może nie tylko osła­niać ranę, ale rów­nież za­wie­rać sub­stan­cje lecz­ni­cze, które dzia­ła­ją prze­ciw­bak­te­ryj­nie lub przy­spie­sza­ją go­je­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opatrunkowy

→ opa­tru­nek


przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z opa­try­wa­niem, z opa­trun­kiem


Patrz:opatrunek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opatrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­try­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opatrywać

1. na­pra­wiać, do­pro­wa­dzać do po­rząd­ku;
2. czy­ścić ranę i za­kła­dać na nią opa­tru­nek;
3. wy­po­sa­żać w coś, za­pew­niać coś komuś;
4. opa­try­wać się -
a) opa­try­wać sa­me­go sie­bie;
b) tra­cić cechy niez­wy­kło­ści, po­wszed­nieć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) oczy­szczać ranę i za­kła­dać opa­tru­nek

 (1.2) wy­po­sa­żać w coś po­trzeb­ne­go

 (1.3) na­pra­wiać, pod­da­wać kon­ser­wa­cji ja­kieś urzą­dze­nie

 (1.4) oz­na­czać do­ku­ment pie­czę­cią, pod­pi­sem itp.

 (1.5) uzu­peł­niać tekst, pu­bli­ka­cję wstę­pem, ko­men­ta­rzem, ry­sun­ka­mi itp.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opa­try­wać się

 (2.1) znu­dzić się wi­do­kiem cze­goś lub kogoś i prze­sta­wać być atrak­cyj­nym

 (2.2) oczy­szczać ranę i za­kła­dać opa­tru­nek sa­me­mu sobie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opatrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­trzyć. lub opa­trzeć

 (1.2) przest. środ­ki utrzy­ma­nia, za­bez­pie­cze­nie, za­o­pa­trze­nie ma­te­rial­ne, za­so­by do życia, upo­sa­że­nie, utrzy­ma­nie, pen­sja

 (1.3) przest. za­bez­pie­cze­nie


Źródła:

Wiktionary

Opatrzeć

opa­trzeć się - daw­niej: opa­trzyć się;
1. opa­trzyć sa­me­go sie­bie;
2. stra­cić cechy niez­wy­kło­ści, znu­dzić się; spo­wszed­nieć


Źródła:

SJP.pl

Opatrznica

jed­no­li­ścien­ne ro­śli­na z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm)


Źródła:

SJP.pl

Opatrznościowy

po­ja­wia­ją­cy się w sy­tu­a­cji szcze­gól­nej po­trze­by, jak gdyby ze­sła­ny przez opatrz­ność


Źródła:

SJP.pl

Opatrzność

1. w re­li­gii: opie­ka bó­stwa nad świa­tem;
2. w prze­no­śni: los, przez­na­cze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. opie­ka Boga

 (1.2) przez­na­cze­nie

 (1.3) stpol. prze­zor­ność


Opatrz­ność lub Opatrz­ność Boża (łac. "pro­vi­den­tia", gr. "πρόνοια"; "pro­no­ja") – w myśli te­o­lo­gicz­nej nie­u­stan­na opie­ka wsze­chwie­dzą­ce­go i wszech­mo­gą­ce­go Boga, któ­rej prze­ja­wem jest kie­ro­wa­nie dzie­ja­mi świa­ta i po­szcze­gól­nych ludzi do ich do­czes­ne­go speł­nie­nia oraz osta­tecz­ne­go celu; po­przez to dzia­ła­nie Bóg oka­zu­je mą­drość, do­broć i mi­łość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opatrzny

daw­niej:
1. tro­szczą­cy się o coś, za­po­bie­gli­wy, prze­zor­ny, go­spo­dar­ny;
2. opatrz­no­ścio­wy


Źródła:

SJP.pl

Opatrzony

przy­miot­nik

 (1.1) za­o­pa­trzo­ny w co


Źródła:

Wiktionary

Opatrzyć

1. na­pra­wić, do­pro­wa­dzić do po­rząd­ku;
2. oczy­ścić ranę i za­ło­żyć na nią opa­tru­nek;
3. wy­po­sa­żyć w coś, za­pew­nić coś komuś;
4. opa­trzyć się -
a) opa­trzyć sa­me­go sie­bie;
b) stra­cić cechy niez­wy­kło­ści, znu­dzić się, spo­wszed­nieć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opa­try­wać)

 (1.1) med. za­ło­żyć opa­tru­nek

 (1.2) udzie­lić cze­goś po­trzeb­ne­go, po­żą­da­ne­go, przy­dat­ne­go

 (1.3) umie­ścić coś na czymś

 (1.4) do­ko­nać na­pra­wy lub pod­dać kon­ser­wa­cji

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opa­trzyć się (ndk. opa­try­wać się)

 (2.1) opa­trzyć sie­bie sa­me­go lub sie­bie naw­za­jem

 (2.2) prze­stać być cie­ka­wym z wy­glą­du; stra­cić wa­lo­ry

 (2.3) przest. nagle się zo­rien­to­wać, spo­strzec się, zre­flek­to­wać, opa­mię­tać, zmi­ty­go­wać się

 (2.4) przest. obej­rzeć się wza­jem­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opatulenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opa­tu­lić.


Źródła:

Wiktionary

Opatulić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) okryć sta­ran­nie przed zim­nem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opa­tu­lić się

 (2.1) okryć się sta­ran­nie przed zim­nem


Źródła:

Wiktionary

Opatów

prze­ło­żo­ny opact­wa; abat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim;

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kę­piń­skim, w gmi­nie Łęka Opa­tow­ska;

 (1.4) geogr. część wsi To­po­rów, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wierzch­las


Opa­tów – mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu opa­tow­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Opa­tów.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. tar­no­brze­skie­go.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2018 Opa­tów li­czył 6516 miesz­kań­ców. Ich licz­ba na 31 grud­nia 2021 to 6113.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opatówczanin

miesz­ka­niec Opa­tów­ka (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Opatówczanka

miesz­kan­ka Opa­tów­ka (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Opatówecki

przy­miot­nik od: Opa­tó­wek


Źródła:

SJP.pl

Opatówek

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


Opa­tó­wek ( Opa­to­ve­cum, "Opa­to­via") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, sie­dzi­ba gminy Opa­tó­wek.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Mia­sto du­chow­ne, włas­ność ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ło w po­wie­cie ka­li­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. Opa­tó­wek był mia­stem do 30 maja 1870, po­now­nie uzy­skał prawa miej­skie 1 stycz­nia 2017.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opatówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dy­nek bę­dą­cy miej­scem urzę­do­wa­nia i za­miesz­ka­nia opata


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opatówko

Opa­tów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Nekla.

Wieś du­chow­na, włas­ność ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej gnieź­nień­skiej, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Opawa

1. mia­sto w Cze­chach;
2. wieś w Pol­sce;
3. do­pływ Odry;
4. do­pływ Bobru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Cze­chach;

 (1.2) geogr. rzeka w Cze­chach i Pol­sce, lewy do­pływ Odry;


Opawa (cz., Trop­pau) – mia­sto w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, nad Opawą, przy gra­ni­cy z Pol­ską. Nie­for­mal­na sto­li­ca Ślą­ska Cze­skie­go, któ­re­go za­chod­nia część na­zy­wa­na bywa też Ślą­skiem Opaw­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opawica

Opa­wi­ca (daw­niej "Opa­wi­ce", śl. "Tro­plo­wi­ce", cz. "Opa­vi­ce", niem. "Trop­plo­witz" lub "Tro­plo­witz") – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce.

Opa­wi­ca uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1377 roku, zde­gra­do­wa­na w 1742 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Opawicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze wsią Opa­wi­ca, do­ty­czą­cy wsi Opa­wi­ca

 (1.2) zwią­za­ny z rzeką Opa­wi­ca, do­ty­czą­cy rzeki Opa­wi­ca


Źródła:

Wiktionary

Opawski

→ Opawa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Opawa, do­ty­czą­cy mia­sta Opawa

 (1.2) zwią­za­ny ze wsią Opawa, do­ty­czą­cy wsi Opawa

 (1.3) zwią­za­ny z rzeką Opawa, do­ty­czą­cy rzeki Opawa


Patrz:Opawa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opawszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. oko­li­ce Opawy


Źródła:

Wiktionary

Opaćkać

po­tocz­nie: po­bru­dzić kogoś lub coś


Źródła:

SJP.pl

Opał

1. ma­te­riał grzew­czy;
2. pa­le­nie w piecu; ogrze­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­te­riał słu­żą­cy do opa­la­nia dla ogrza­nia po­mie­szcze­nia, su­ro­wiec opa­ło­wy

 (1.2) czyn­ność opa­la­nia lub pa­le­nia w piecu; ogrza­nie

 (1.3) pot. cięż­kie albo nie­bez­piecz­ne po­ło­że­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opałeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. opał­ka


Źródła:

Wiktionary

Opałek

wy­pa­lo­na świecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Opałka

ko­szyk z wi­kli­ny o owal­nym kształ­cie, bez pa­łą­ka, uży­wa­ny w go­spo­dar­stwach wiej­skich do prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. na­czy­nie, w któ­rym opała się zboże

 (1.2) przest. ko­biał­ka

 (1.3) przest. spa­lo­ny dom, zgli­szcze

 (1.4) hutn. przest. kosz ple­śće­cio­ny z ro­go­ży, wici lub łyka na prę­tach drew­nia­nych słu­żą­cy do no­sze­nia węgli do wiel­kie­go pieca


Opał­ka – ro­dzaj ko­szy­ka o owal­nym kształ­cie, nie po­sia­da­ją­cy pa­łą­ka.

Uży­wa­ny naj­czę­ściej w go­spo­dar­stwie wiej­skim do ma­te­ria­łów syp­kich (ziar­na, siecz­ki, paszy, plew). Wy­pla­ta­ny naj­czę­ściej z wi­kli­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opałowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. muz. pse­u­do­mu­zyk


Źródła:

Wiktionary

Opałowy

1. zwią­za­ny z opa­łem, hand­lem opa­łem;
2. słu­żą­cy do opa­la­nia po­mie­szczeń


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­da­ją­cy się na opał, słu­żą­cy do opa­la­nia, zwią­za­ny z opa­łem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opały

trud­ne po­ło­że­nie


Źródła:

SJP.pl

Opaślik

Opa­ślik ("Bar­bi­ti­stes") – ro­dzaj owa­dów pro­stos­krzy­dłych z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny dłu­gos­krzyd­la­ko­wych.

Są to sto­sun­ko­wo duże owady. Głowę ich ce­chu­ją trzy­krot­nie dłuż­sze od ciała czuł­ki i wąski wierz­cho­łek cie­mie­nia z bru­zdą przez śro­dek.


Źródła:

Wikipedia

Opaśluch

po­tocz­nie: osoba otyła; gru­bas, tłu­ścioch, spa­ślak


Źródła:

SJP.pl

Opaść

in­ten­syw­nie kar­miąc zwie­rzę, spo­wo­do­wać duży przy­rost wagi; utu­czyć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opa­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opa­dać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opa­sać)

 (2.1) do­ko­na­ny od|opa­sać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opchać

1. na­kar­mić zbyt ob­fi­cie, prze­kar­mić;
2. op­chać się - zjeść zbyt wiele


Źródła:

SJP.pl

Opcja

1. moż­li­wość wy­bo­ru, prawo do sko­rzy­sta­nia z jed­nej z wielu moż­li­wo­ści;
2. wybór jed­nej z moż­li­wo­ści, np. spo­so­bu dzia­ła­nia pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go;
3. sta­no­wi­sko w ja­kiejś spra­wie, przy­chyl­ność wzglę­dem jed­ne­go z po­glą­dów, któ­rejś z wielu kon­cep­cji;
4. prawo swo­bod­ne­go wy­bo­ru oby­wa­tel­stwa w przy­pad­ku zmia­ny wła­dzy nad ja­kimś te­ry­to­rium;
5. w mor­skim pra­wie hand­lo­wym: prawo zmia­ny portu przez­na­cze­nia, ro­dza­ju lub ilo­ści tran­spor­to­wa­ne­go ła­dun­ku;
6. za­strze­żo­ne prawo wy­daw­nict­wa do pu­bli­ko­wa­nia ja­kie­goś dzie­ła;
7. po­chod­ny in­stru­ment fi­nan­so­wy upraw­nia­ją­cy do kupna lub sprze­da­ży in­stru­men­tu ba­zo­we­go, np. to­wa­rów, dewiz, pa­pie­rów war­to­ścio­wych, po z góry usta­lo­nej cenie;
8. ofi­cjal­ne zez­wo­le­nie na ro­bie­nie cze­goś, zwy­kle na pro­wa­dze­nie ja­kie­goś ro­dza­ju dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z moż­li­wo­ści do wy­bo­ru

 (1.2) wybór jed­nej z pew­nej licz­by moż­li­wo­ści

 (1.3) jedno z moż­li­wych dzia­łań urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go lub pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go

 (1.4) zbiór czy­ichś po­glą­dów w danej sfe­rze życia spo­łecz­ne­go

 (1.5) grupa osób, która re­pre­zen­tu­je okre­ślo­ne po­glą­dy w danej sfe­rze życia spo­łecz­ne­go

 (1.6) fi­nans. kon­trakt da­ją­cy prawo kupna lub sprze­da­ży pa­pie­ru war­to­ścio­we­go, ilo­ści wa­lu­ty lub to­wa­ru w usta­lo­nym cza­sie i po usta­lo­nej cenie;

 (1.7) praw. swo­bod­ny wybór oby­wa­tel­stwa przez lud­ność te­ry­to­rium w wy­pad­ku jego anek­sji lub cesji


Opcja – po­chod­ny in­stru­ment fi­nan­so­wy o nie­sy­me­trycz­nym pro­fi­lu wy­pła­ty, da­ją­cy prawo za­ku­pu lub sprze­da­ży in­stru­men­tu ba­zo­we­go, po usta­lo­nej cenie, zwa­nej ceną wy­ko­na­nia opcji, w usta­lo­nym okre­sie, zwa­nym ter­mi­nem wy­ko­na­nia opcji. Opcja może mieć cha­rak­ter umowy za­war­tej na rynku nie­re­gu­lo­wa­nym (ang. "over the co­un­ter, OTC") lub przed­mio­tem obro­tu na gieł­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opcjonalność

cecha lo­gicz­nych związ­ków po­mię­dzy en­cja­mi, in­for­mu­ją­ca o mo­że­niu lub mu­sze­niu rów­no­czes­ne­go wy­stę­po­wa­nia jed­nej encji z inną


Źródła:

SJP.pl

Opcjonalny

po­zo­sta­wio­ny do wy­bo­ru, do czy­jejś de­cyz­ji; fa­kul­ta­tyw­ny, nie­o­bo­wiąz­ko­wy, do­wol­ny, moż­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Opcyjny

→ opcja; op­cjo­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Opd

skrót od:
1. Od­dział Po­mo­cy Do­raź­nej;
2. Oby­wa­tel­ska Par­tia De­mo­kra­tycz­na - pra­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na w Cze­chach


Źródła:

SJP.pl

Opec

skrót od: Or­ga­ni­za­tion of the Pe­tro­le­um Ex­por­ting Co­un­tries - Or­ga­ni­za­cja Kra­jów Ek­spor­tu­ją­cych Ropę Naf­to­wą


Or­ga­ni­za­cja Kra­jów Ek­spor­tu­ją­cych Ropę Naf­to­wą ( Or­ga­ni­za­tion of the Pe­tro­le­um Ex­por­ting Co­un­tries, OPEC) – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa kra­jów pro­du­cen­tów ropy naf­to­wej z sie­dzi­bą w Wied­niu. Jej celem jest ujed­no­li­ce­nie po­li­ty­ki do­ty­czą­cej wy­do­by­cia oraz wpły­wa­nie na po­ziom cen ropy naf­to­wej. Człon­ka­mi OPEC jest 11 państw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opeel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. żoł­nier­ska: obro­na prze­ciw­lot­ni­cza


Źródła:

Wiktionary

Opeer

po­spo­li­cie: ostre upom­nie­nie, re­pry­men­da; opier­dol, opier­nicz, opieprz, ochrzan


Źródła:

SJP.pl

Opel

marka sa­mo­cho­dów i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Opel


Opel – nie­miec­ki pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych i do­staw­czych, z sie­dzi­bą w Rüsselsheim am Main, dzia­ła­ją­cy od 1862 roku. Na­le­ży do mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­cer­nu Stel­lan­tis.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opelotka

śro­do­wi­sko­wo: po­dod­dział obro­ny prze­ciw­lot­ni­czej


Źródła:

SJP.pl

Open

[czy­taj: ołpen]
1. o za­wo­dach spor­to­wych: ot­war­te dla za­wod­ni­ków z róż­nych kra­jów lub bez ści­śle okre­ślo­ne­go li­mi­tu wagi;
2. o bi­le­cie, np. lot­ni­czym: bez okre­ślo­nej daty po­wro­tu


przy­miot­nik

 (1.1) pot. ot­war­ty, bez ogra­ni­czo­nej ilo­ści wstę­pu

 (1.2) pot. lotn. ot­war­ty, bez na­rzu­co­ne­go ter­mi­nu


Open – szó­sty album stu­dyj­ny an­giel­skie­go gi­ta­rzy­sty sceny Can­ter­bu­ry Steve’a Hil­la­ge’a, wy­da­ny w 1979 roku na­kła­dem wyt­wór­ni pły­to­wej Vir­gin Re­cords.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Openoffice

dar­mo­wy pa­kiet apli­ka­cji biu­ro­wych roz­po­wszech­nia­ny na li­cen­cji OpenSource


Źródła:

SJP.pl

Opensource'owy

→ open so­ur­ce


Patrz:open source

Źródła:

SJP.pl

Opera

1. sce­nicz­ny dra­mat mu­zycz­ny skła­da­ją­cy się z par­tii wo­kal­nych, in­stru­men­tal­nych, ba­le­to­wych, rza­dziej także mó­wio­nych;
2. pot.
a) przed­sta­wie­nie ope­ro­we;
b) miej­sce jego od­gry­wa­nia;
c) ar­ty­ści je wy­ko­nu­ją­cy;
3. żart. śmiesz­ne zda­rze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) utwór mu­zycz­ny, przed­sta­wie­nie z fa­bu­łą, przez­na­czo­ne dla or­kie­stry i śpie­wa­ków, bę­dą­cych jed­no­cze­śnie ak­to­ra­mi;

 (1.2) bu­dy­nek przez­na­czo­ny do wy­sta­wia­nia oper (1.1);


Opera – sce­nicz­ne dzie­ło mu­zycz­ne, w któ­rym akcja dra­ma­tycz­na re­a­li­zo­wa­na jest prze­de wszyst­kim za po­mo­cą mu­zy­ki wo­kal­nej i in­stru­men­tal­nej, łą­czą­cej śpiew, or­kie­strę, słowo, grę ak­tor­ską oraz ele­men­ty pla­stycz­ne i te­a­tral­ne. Za pod­sta­wo­we skład­ni­ki opery uz­na­je się par­tie so­lo­we, ze­spo­ło­we i chó­ral­ne, or­kie­strę oraz kom­po­nent dra­ma­tur­gicz­no-sce­nicz­ny obej­mu­ją­cy li­bret­to, in­sce­ni­za­cję, sce­no­gra­fię i ruch sce­nicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Operacja

1. za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu skóry i tka­nek, do­tar­ciu do cho­re­go na­rzą­du w celu przy­wró­ce­nia mu pra­wi­dło­wych czyn­no­ści lub jego usu­nię­cia;
2. zbroj­na akcja o spe­cjal­nym cha­rak­te­rze; ogół dzia­łań bo­jo­wych pro­wa­dzo­nych dla osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go celu;
3. w ma­te­ma­ty­ce: ze­spół dzia­łań wy­ko­na­nych na pew­nym wy­ra­że­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg chi­rur­gicz­ny;

 (1.2) dzia­ła­nia skie­ro­wa­ne na wy­ko­na­nie okre­ślo­ne­go za­da­nia

 (1.3) wojsk. ogół dzia­łań bo­jo­wych pro­wa­dzo­nych dla osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go celu;

 (1.4) wojsk. zbroj­na akcja o cha­rak­te­rze spe­cjal­nym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Operacjonalizacja

w me­to­dzie na­u­ko­wej: do­pro­wa­dza­nie wskaź­ni­ków i zmien­nych do po­sta­ci da­ją­cej się pre­cy­zyj­nie wy­ra­zić


Ope­ra­cjo­na­li­za­cja – pro­ces przeksz­tał­ca­nia ab­strak­cyj­nych pojęć i zmien­nych te­o­re­tycz­nych na kon­kret­ne, mie­rzal­ne wskaź­ni­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Operacjonalizować

opra­co­wy­wać pro­ce­du­rę, tech­no­lo­gię lub al­go­rytm do roz­wią­za­nia ja­kie­goś pro­ble­mu


Źródła:

SJP.pl

Operacjonistyczny

→ ope­ra­cjo­nizm


Patrz:operacjonizm

Źródła:

SJP.pl

Operacjonizm

kie­ru­nek w fi­lo­zo­fii i me­to­do­lo­gii nauk, we­dług któ­re­go ter­mi­ny i po­ję­cia na­u­ko­we mają sens je­dy­nie wów­czas, gdy można je zde­fi­nio­wać przez po­da­nie opisu te­stu­ją­cych je ope­ra­cji


Ope­ra­cjo­nizm – ruch w fi­lo­zo­fii nauki, któ­re­go tezy zo­sta­ły sfor­mu­ło­wa­ne i były bro­nio­ne przez Bridg­ma­na.

De­fi­ni­cje ope­ra­cyj­ne były uży­wa­ne już przez New­to­na w jego "Prin­ci­piach" i za­le­ca­ne przez Lorda Kel­vi­na. Mimo to wła­ści­wy ope­ra­cjo­nizm wy­rósł, do­pie­ro gdy two­rzy­ła się te­o­ria względ­no­ści i me­cha­ni­ka kwan­to­wa – na grun­cie tego, co było trak­to­wa­ne jako prak­ty­ka i po­glą­dy fi­zy­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Operacyjka

zdrob­nie­nie od: ope­ra­cja


Źródła:

SJP.pl

Operacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) dzię­ki ope­ra­cji, drogą ope­ra­cyj­ną, z za­sto­so­wa­niem ope­ra­cji


Źródła:

Wiktionary

Operacyjność

1. moż­li­wość funk­cjo­no­wa­nia, spraw­ność dzia­ła­nia;
2. moż­li­wość pod­da­nia się ope­ra­cji chi­rur­gicz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ope­ra­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operacyjny

zwią­za­ny z ope­ra­cją


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­bie­giem chi­rur­gicz­nym, uży­wa­ny przy ope­ra­cjach

 (1.2) zwią­za­ny z wy­ko­na­niem okre­ślo­nych zadań

 (1.3) wojsk. zwią­za­ny z okre­ślo­ny­mi dzia­ła­nia­mi woj­sko­wy­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operacz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Operand

1. licz­ba, dane itp., na któ­rych do­ko­nu­je się ope­ra­cji;
2. w in­for­ma­ty­ce: adres w in­struk­cji kom­pu­te­ro­wej, na któ­rym ma zo­stać prze­pro­wa­dzo­na ope­ra­cja


Ope­rand – w ma­te­ma­ty­ce, jest to sam ar­gu­ment, dla pew­nej okre­ślo­nej ma­te­ma­tycz­nej "ope­ra­cji", a więc dla pew­nej ma­te­ma­tycz­nej pro­ce­du­ry okre­ślo­nej przez za­sto­so­wa­nie pew­ne­go "ope­ra­to­ra", tj. ja­kiejś funk­cji, dzia­ła­ją­cej z danej, wy­bra­nej prze­strze­ni, w samą sie­bie (tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Operat

pi­sem­ny ra­port o sta­nie za­go­spo­da­ro­wa­nia lasu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pi­sem­ne opra­co­wa­nie da­ne­go za­gad­nie­nia;


Ope­rat – pi­sem­ne opra­co­wa­nie da­ne­go za­gad­nie­nia tech­nicz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Operator

1. autor zdjęć do filmu;
2. spe­cja­li­sta ob­słu­gu­ją­cy jakąś ma­szy­nę lub urzą­dze­nie;
3. chi­rurg prze­pro­wa­dza­ją­cy ope­ra­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) film. autor zdjęć do filmu

 (1.2) czło­wiek ob­słu­gu­ją­cy ma­szy­nę lub urzą­dze­nie

 (1.3) te­le­kom. przed­się­bior­stwo świad­czą­ce usłu­gi te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne

 (1.4) med. chi­rurg prze­pro­wa­dza­ją­cy ope­ra­cję

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mat. funk­cja; naj­czę­ściej okre­śle­nie funk­cji przeksz­tał­ca­ją­cej funk­cję w funk­cję

 (2.2) biol. jeden z genów wcho­dzą­cych w skład ope­ro­nu, re­gu­lu­ją­cy ak­tyw­ność jego struk­tu­ry;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Operatorka

1. au­tor­ka zdjęć do filmu;
2. spe­cja­list­ka ob­słu­gu­ją­ca jakąś ma­szy­nę lub urzą­dze­nie;
3. ko­bie­ta prze­pro­wa­dza­ją­ca ope­ra­cję chi­rur­gicz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. au­tor­ka zdjęć do filmu

 (1.2) ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca ma­szy­nę lub urzą­dze­nie

 (1.3) med. ko­bie­ta chi­rurg prze­pro­wa­dza­ją­ca ope­ra­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operatornia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się urzą­dze­nia do pro­jek­cji fil­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­je się apa­rat pro­jek­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operatorski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ope­ra­to­rem, do­ty­czą­cy ope­ra­to­ra


Źródła:

Wiktionary

Operatorstwo

za­ję­cie ope­ra­to­ra fil­mo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Operatywka

krót­ka na­ra­da na temat bie­żą­cych spraw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. krót­ka od­pra­wa dla pra­cow­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operatywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ope­ra­tyw­nie


Źródła:

SJP.pl

Operatywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ope­ra­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Operatywność

dzia­ła­nie sku­tecz­ne, spraw­ne i ener­gicz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ope­ra­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są ope­ra­tyw­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operatywny

taki, który dzia­ła sku­tecz­nie, spraw­nie, ener­gicz­nie i efek­tyw­nie; wy­daj­ny, pro­duk­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Operetka

1. mu­zycz­ny utwór sce­nicz­ny z ko­me­dio­wą akcją i lekką mu­zy­ką;
2. in­sty­tu­cja wy­sta­wia­ją­ca takie przed­sta­wie­nia;
3. ze­spół ludzi w niej za­trud­nio­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. sce­nicz­ny utwór mu­zycz­ny po­dob­ny do opery, lecz o ko­me­dio­wym cha­rak­te­rze

 (1.2) miej­sce wy­sta­wia­nia ope­ret­ki (1.1)


Zo­bacz też: "Ope­ret­ka" – dra­mat Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza.

Ope­ret­ka ( ope­ret­ta) – sce­nicz­ny utwór mu­zycz­ny z dia­lo­ga­mi mó­wio­ny­mi, zbli­żo­ny do opery, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się lekką, me­lo­dyj­ną mu­zy­ką i ko­me­dio­wą akcją.

Ope­ret­ka jako ga­tu­nek spo­krew­nio­na jest z wo­de­wi­lem, sing­spie­lem oraz z operą ko­micz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Operetkowy

1. do­ty­czą­cy ope­ret­ki;
2. przy­po­mi­na­ją­cy ope­ret­kę; nie­po­waż­ny, ko­micz­ny lub gro­te­sko­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ope­ret­ką, do­ty­czą­cy ope­ret­ki

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy ope­ret­ki: gro­te­sko­wość, ko­mizm, brak po­wa­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operka

po­tocz­nie: młoda ko­bie­ta, naj­czę­ściej cu­dzo­ziem­ka, za­trud­nio­na do opie­ki nad dziec­kiem i drob­nych prac do­mo­wych; au-pair, au pair


Źródła:

SJP.pl

Operlać

po­e­tyc­ko:
1. po­kry­wać per­ła­mi lub czymś po­dob­nym do pereł;
2. oper­lać się - oper­lać sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Opero

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: opera


Źródła:

Wiktionary

Operoman

mi­ło­śnik sztu­ki ope­ro­wej


Źródła:

SJP.pl

Operomanka

mi­ło­śnicz­ka sztu­ki ope­ro­wej


Źródła:

SJP.pl

Operon

jed­nost­ka re­gu­la­cji ak­tyw­no­ści genów, ze­spół genów struk­tu­ral­nych bio­rą­cych udział w re­gu­la­cji pow­sta­ją­cych ko­mó­rek pro­ka­rio­tycz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Operowalny

moż­li­wy do zo­pe­ro­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Operowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ope­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Operować

prze­pro­wa­dzać, prze­pro­wa­dzić za­bieg chi­rur­gicz­ny


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zo­pe­ro­wać)

 (1.1) med. prze­pro­wa­dzać ope­ra­cję chi­rur­gicz­ną

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) po­słu­gi­wać się czymś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (3.1) dzia­łać w ja­kimś miej­scu, na ja­kimś te­re­nie

 (3.2) fi­nans. do­ko­ny­wać tran­sak­cji fi­nan­so­wych

 (3.3) wojsk. prze­pro­wa­dzać akcję bo­jo­wą

 (3.4) o słoń­cu: grzać, oś­wiet­lać ja­kieś miej­sce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operowy

przy­miot­nik od: opera


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z operą, do­ty­czą­cy opery


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Operzysta

daw­niej: śpie­wak ope­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Opełzać

rzad­ko:
1. bla­knąć, pło­wieć;
2. peł­za­jąc, ota­czać, po­kry­wać


Źródła:

SJP.pl

Opiankować

uszczel­nić pian­ką mon­ta­żo­wą


Źródła:

SJP.pl

Opiat

1. śro­dek za­wie­ra­ją­cy opium lub jego po­chod­ne (mor­fi­nę, he­ro­i­nę);
2. nar­ko­tyk ro­bio­ny z opio­i­du - sub­stan­cji wy­stę­pu­ją­cej w maku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. psy­cho­ak­tyw­ny al­ka­lo­id opium (np. mor­fi­na, ko­de­i­na);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiatowiec

osoba uza­leż­nio­na od opia­tu - nar­ko­ty­ku z opio­i­du


Źródła:

SJP.pl

Opiatowy

→ opiat


Patrz:opiat

Źródła:

SJP.pl

Opiec

upiec coś, obs­ma­ża­jąc do­o­ko­ła


Źródła:

SJP.pl

Opieka

da­wa­nie opar­cia, wspar­cia, za­spo­ka­ja­nie po­trzeb


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dba­nie o kogoś lub coś;

 (1.2) praw. na­dzór praw­ny nad osobą ma­ło­let­nią

 (1.3) pot. opie­ka spo­łecz­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp., ter., oz­najm. od opie­kać


Opie­ka – da­wa­nie opar­cia, wspar­cia, za­spo­ka­ja­nie po­trzeb (wła­ści­wo­ści ludz­kich, bę­dą­cych po­trze­bą), któ­rych jed­nost­ka nie umie, nie może lub nie jest w sta­nie sa­mo­dziel­nie za­spo­ko­ić, żeby za­cho­wać rów­no­wa­gę bio­lo­gicz­ną i psy­chicz­ną, prze­żyć, za­cho­wać zdro­wie, ja­kość życia, za­pew­nić pra­wi­dło­wy roz­wój (do­pro­wa­dzić jed­nost­kę do doj­rza­ło­ści) i cią­głość ga­tun­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opiekacz

urzą­dze­nie do opie­ka­nia pie­czy­wa i ro­bie­nia grza­nek; to­ster


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opiekać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­wo­do­wać za­ru­mie­nie­nie z wierz­chu, po­przez pie­cze­nie


Źródła:

Wiktionary

Opiekun

osoba, która się kimś lub czymś opie­ku­je; ku­ra­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która się kimś lub czymś opie­ku­je

 (1.2) praw. urz. osoba spra­wu­ją­ca z ra­mie­nia sądu opie­kę nad dziec­kiem

 (1.3) pra­cow­nik ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go zaj­mu­ją­cy się zwie­rzę­ta­mi


Opie­kun (opie­kun praw­ny) – osoba po­wo­ła­na do ochro­ny in­te­re­sów oso­bi­stych i ma­jąt­ko­wych innej osoby, gdy ta ta­kiej opie­ki po­trze­bu­je (ma­ło­let­ni, osoba cał­ko­wi­cie ubez­włas­no­wol­nio­na). Opie­kun po­wi­nien zad­bać o po­trze­by ży­cio­we osoby od­da­nej mu pod opie­kę, po­wi­nien dbać także o jej ma­ją­tek. Opie­kun jest rów­nież przed­sta­wi­cie­lem usta­wo­wym swo­je­go po­do­piecz­ne­go, czyli może do­ko­ny­wać czyn­no­ści praw­nych w jego imie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opiekunka

ko­bie­ta, która się kimś lub czymś opie­ku­je; ku­ra­tor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na, która czymś, kimś opie­ku­je się


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opiekuńczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co opie­kuń­cze; cecha tych, któ­rzy są opie­kuń­czy


Źródła:

Wiktionary

Opiekuńczy

przy­miot­nik

 (1.1) spra­wu­ją­cy opie­kę


Źródła:

Wiktionary

Opiekły

upiec coś, obs­ma­ża­jąc do­o­ko­ła


Źródła:

SJP.pl

Opiela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Opielacz

na­rzę­dzie ogrod­ni­cze slu­żą­ce do usu­wa­nia chwa­stów i spulch­nia­nia gleby


Źródła:

SJP.pl

Opielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opie­lać.


Źródła:

Wiktionary

Opielanka

wieś w Pol­sce


Opie­lan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie To­pól­ka. Opie­lan­ka na­le­ży do so­łect­wa Głu­szy­nek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opielać

cza­sow­nik

 (1.1) oczy­szczać z chwa­stów


Źródła:

Wiktionary

Opielić

oczy­ścić przez­na­czo­ną pod upra­wy zie­mię z trawy, ko­ni­czy­ny i chwa­stów, przy­go­to­wać tę zie­mię do upra­wy; opleć (rza­dziej)


Źródła:

SJP.pl

Opieniek

ja­dal­ny grzyb z klasy pie­czar­nia­ków, pa­so­żyt two­rzą­cy kępy na pnia­kach i ko­rze­niach drzew, głów­nie igla­stych; opień­ka, pod­pie­niek, pod­pień­ka


Źródła:

SJP.pl

Opieprz

po­spo­li­cie: ostre upom­nie­nie, re­pry­men­da; opier­dol, opier­nicz, opeer, ochrzan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. ostre zwy­my­śla­nie kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opieprzać

1. wul­gar­nie: ganić, kry­ty­ko­wać;
2. opie­przać się - lenić się, za­nied­by­wać obo­wiąz­ki, nic nie robić


cza­sow­nik

 (1.1) pot. przy­pra­wiać pie­przem

 (1.2) pot. wulg. skrzy­czeć, zwy­my­ślać, besz­tać

cza­sow­nik zwrot­ny opie­przać się

 (2.1) pot. wulg. obi­jać się, lenić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opieprzyć

1. ob­sy­pać, przy­pra­wić pie­przem; po­pie­przyć;
2. po­tocz­nie: skar­cić, zga­nić kogoś; opier­ni­czyć, ochrza­nić, zbesz­tać, opier­wiast­ko­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opie­przać)

 (1.1) wulg. zob. opie­przać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Opierać

1. pod­pie­rać
2. uza­sad­niać coś czymś
3. prać ubra­nie
4. opie­rać się:
a) wspie­rać się na czymś
b) trak­to­wać coś za pod­sta­wę
c) uzy­ski­wać pomoc
d) sta­wiać opór
e) rzad­ko: do­cie­rać do­kądś
f) być zbu­do­wa­nym na pod­po­rach
g) prać sobie ubra­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oprać)

 (1.1) prać komuś ubra­nia, bie­liz­nę

 (1.2) przy­sta­wiać coś do cze­goś, przy­su­wać tak, aby do­ty­ka­ło cze­goś, np. aby się nie prze­wró­ci­ło, pod­trzy­my­wać, wspie­rać

 (1.3) przen. brać coś za pod­sta­wę, uza­sad­niać coś czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opie­rać się (dk. oprzeć się)

 (2.1) spo­cząć całym cię­ża­rem na ja­kiejś pod­po­rze lub opar­ciu

 (2.2) przen. mieć pod­sta­wę lub uza­sad­nie­nie w czymś

 (2.3) prze­ciw­sta­wiać się, sta­wiać opór

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opie­rać się (dk. oprać się)

 (3.1) prać sobie ubra­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opierdal

wul­gar­nie: ostre upom­nie­nie, re­pry­men­da; opier­dol, opier­nicz, opier­dziel, opeer, ochrzan


Źródła:

SJP.pl

Opierdalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. besz­ta­nie, stro­fo­wa­nie

 (1.2) wulg. czy­szcze­nie, opróż­nia­nie

 (1.3) wulg. rzad. okra­da­nie

 (1.4) wulg. zja­da­nie

 (1.5) wulg. strzy­że­nie


Źródła:

Wiktionary

Opierdalać

opier­dzie­lać; wul­gar­nie:
1. kar­cić, ganić kogoś; opie­przać, opier­ni­czać, ochrza­niać;
2. jeść; wpie­przać, wtran­ża­lać;
3. sprze­da­wać;
4. okra­dać, obra­bo­wy­wać;
5. ści­nać, skra­cać włosy


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. besz­tać

 (1.2) wulg. czy­ścić, opróż­niać

 (1.3) wulg. rzad. okra­dać

 (1.4) wulg. zja­dać

 (1.5) wulg. strzyc

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opier­da­lać się

 (2.1) wulg. le­niu­cho­wać, wy­mi­gi­wać się od pracy

 (2.2) wulg. ostrzyc się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opierdol

wul­gar­nie: ostre upom­nie­nie, re­pry­men­da; opieprz, opier­nicz, opeer, ochrzan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opieprz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opierdolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opier­do­lić.


Źródła:

Wiktionary

Opierdolić

opier­dzie­lić; wul­gar­nie:
1. skar­cić, zga­nić kogoś; opie­przyć, opier­ni­czyć, ochrza­nić;
2. zjeść; wpie­przyć, wtran­żo­lić;
3. sprze­dać;
4. okraść, obra­bo­wać;
5. ściąć, skró­cić włosy


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opier­da­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opier­da­lać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opierdziel

opier­do­lić; nieco wul­gar­nie:
1. skar­cić, zga­nić kogoś; opie­przyć, opier­ni­czyć, ochrza­nić;
2. zjeść; wpie­przyć, wtran­żo­lić;
3. sprze­dać;
4. okraść, obra­bo­wać;
5. ściąć, skró­cić włosy


Źródła:

SJP.pl

Opierdzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opier­dzie­lać.


Źródła:

Wiktionary

Opierdzielać

opier­da­lać; nieco wul­gar­nie:
1. kar­cić, ganić kogoś; opie­przać, opier­ni­czać, ochrza­niać;
2. jeść; wpie­przać, wtran­ża­lać;
3. sprze­da­wać;
4. okra­dać, obra­bo­wy­wać;
5. ści­nać, skra­cać włosy


Źródła:

SJP.pl

Opierdzielić

opier­do­lić; nieco wul­gar­nie:
1. skar­cić, zga­nić kogoś; opie­przyć, opier­ni­czyć, ochrza­nić;
2. zjeść; wpie­przyć, wtran­żo­lić;
3. sprze­dać;
4. okraść, obra­bo­wać;
5. ściąć, skró­cić włosy


Źródła:

SJP.pl

Opierniczyć

po­tocz­nie: skar­cić, zga­nić, zwy­my­ślać kogoś; ochrza­nić, opie­przyć, zbesz­tać, opier­wiast­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Opierunek

1. prze­sta­rza­le: pra­nie czy­jejś odzie­ży i bie­liz­ny; opie­ra­nie;
2. wikt i opie­ru­nek - ogół ofe­ro­wa­nych środ­ków ma­te­rial­nych nie­zbęd­nych do życia


Źródła:

SJP.pl

Opierwiastkować

po­tocz­nie: skar­cić, zga­nić, zwy­my­ślać kogoś; ochrza­nić, opier­ni­czyć, opie­przyć, zbesz­tać


Źródła:

SJP.pl

Opierzać

opie­rzać się - po­kry­wać się pie­rzem


Źródła:

SJP.pl

Opierzchać

o skó­rze: sta­wać się szorst­kim, twar­dym, chro­po­wa­tym


Źródła:

SJP.pl

Opierzchnięty

o skó­rze: suchy, szorst­ki, po­pę­ka­ny, wsku­tek cho­ro­by lub czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych; opierz­chły


Źródła:

SJP.pl

Opierzchnąć

o skó­rze: stać się su­chym, szorst­kim, po­pę­ka­nym, wsku­tek cho­ro­by lub czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Opierzchły

o skó­rze: suchy, szorst­ki, po­pę­ka­ny, wsku­tek cho­ro­by lub czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych; opierzch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Opierzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opie­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Opierzony

1. o pta­kach: po­kry­ty, po­ro­sły pió­ra­mi;
2. o czło­wie­ku: świe­żo, led­wie opie­rzo­ny - taki, który do­pie­ro co osią­gnął doj­rza­łość


Źródła:

SJP.pl

Opierzyć

opie­rzyć się - po­kryć się pie­rzem


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) bud. osza­lo­wać

 (1.2) łow. od­strze­lić pta­ko­wi część piór

 (1.3) daw. po­kryć pie­rzem

 (1.4) żart. wzbo­ga­cić się, osią­gnąć sta­tus ma­jęt­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opierścienić

oto­czyć tak jak pier­ście­niem


Źródła:

SJP.pl

Opiesin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Opieszale

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) ocią­ga­jąc się ze zro­bie­niem cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Opieszalec

czło­wiek po­wol­ny, fleg­ma­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Opieszalej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: opie­sza­le


Źródła:

SJP.pl

Opieszalszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: opie­sza­ły


Źródła:

SJP.pl

Opieszałość

po­wol­ne wy­ko­ny­wa­nie pew­nych czyn­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ocią­ga­nie się z wy­ko­na­niem pracy, z ter­mi­no­wym wy­peł­nie­niem obo­wiąz­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opieszały

po­wol­ny w wy­ko­ny­wa­niu pew­nych czyn­no­ści


przy­miot­nik

 (1.1) po­wol­ny w wy­ko­ny­wa­niu pew­nych czyn­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opieszczać

po­e­tyc­ko: obej­mu­jąc, pie­ścić


Źródła:

SJP.pl

Opiewacz

osoba roz­sła­wia­ją­ca, wy­chwa­la­ją­ca kogoś albo coś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. także. żart. osoba opie­wa­ją­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opie­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opiewać

1. wy­chwa­lać, sła­wić, wy­wyż­szać kogoś lub coś
2. wy­no­sić, za­wie­rać jakąś kwotę


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) podn. książk. sła­wić, wy­chwa­lać kogoś lub coś, za­chwy­cać się (naj­czę­ściej w ut­wo­rze li­te­rac­kim, mu­zycz­nym)

 (1.2) urz. coś gło­sić, stwier­dzać, orze­kać, wska­zy­wać, wy­mie­niać, opi­sy­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opieńka

ja­dal­ny grzyb z klasy pie­czar­nia­ków, pa­so­żyt two­rzą­cy kępy na pnia­kach i ko­rze­niach drzew, głów­nie igla­stych; opie­niek, pod­pie­niek, pod­pień­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­mil­la­ria|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny obrzę­kow­co­wa­tych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opieńkowy

→ opie­niek, → opień­ka


Patrz:opieniek, → opieńka

Źródła:

SJP.pl

Opijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spo­ży­wa­nie al­ko­ho­lu z ja­kiejś szcze­gól­nej okaz­ji


Źródła:

Wiktionary

Opijać

świę­to­wać spo­ży­wa­jąc al­ko­hol


Źródła:

SJP.pl

Opijus

czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. osoba na­ło­go­wo pi­ją­ca al­ko­hol w nad­mier­nych ilo­ściach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opilca

czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


Źródła:

SJP.pl

Opilczy

→ opi­lec, → opil­ca


Patrz:opilec, → opilca

Źródła:

SJP.pl

Opilec

prze­sta­rza­łe: czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


Źródła:

SJP.pl

Opilstwo

1. na­ło­go­we upi­ja­nie się;
2. pi­ja­ty­ka; li­ba­cja; pi­jań­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. psych. na­ło­go­we picie al­ko­ho­lu, upi­ja­nie się

 (1.2) pi­ja­ty­ka, li­ba­cja al­ko­ho­lo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opilśń

grzyb­nia ota­cza­ją­ca ści­śle ko­rzeń ro­śli­ny wyż­szej


Opilśń ( hyp­hal she­ath) – wyt­wa­rza­na przez grzy­by gęsta, woj­ło­ko­wa­ta war­stwa grzyb­ni po­kry­wa­ją­ca po­wierzch­nię po­dło­ża. Opilśń na ko­rze­niach ro­ślin two­rzą np. grzy­by bio­rą­ce udział w ek­to­my­ko­ry­zie. Opilśń czę­sto two­rzą także grzy­by pa­so­żyt­ni­cze na po­wierzch­niach po­ra­żo­nych ro­ślin, np. mącz­nia­kow­ce wy­wo­łu­ją­ce cho­ro­bę zwaną mącz­nia­kiem praw­dzi­wym, czy "Rhi­zoc­to­nia so­la­ni" ("Tha­na­tep­ho­rus cu­cu­me­ris") na pod­sta­wach łodyg u ziem­nia­ków po­ra­żo­nych przez ri­zok­to­nio­zę ziem­nia­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opin

Opin (niem. "Open") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Or­ne­ta.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

We wsi ko­ściół z mu­rach z XIV wieku i prze­bu­do­wa­nych w XIX w. bez­sty­lo­wych ele­wa­cjach, wy­strój ba­ro­ko­wo-ne­o­go­tyc­ki.


Źródła:

Wikipedia

Opinacz

po­tocz­nie: pol­ski trze­wik woj­sko­wy ze skó­rza­nym, sze­ro­kim pasem przy­szy­tym do cho­lew­ki, uży­wa­ny w cza­sach PRL-u


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górna część buta za­pi­na­ne­go na sprzącz­ki, która opina nogę i usz­tyw­nia ją w kost­ce

 (1.2) pot. trze­wik wzoru woj­sko­we­go, ma­ją­cy opi­nacz (1.1);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opinać

1. opa­sać, okry­wać czymś ści­śle przy­le­ga­ją­cym;
2. opi­nać się - być opię­tym


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opiąć)

 (1.1) ota­czać coś czymś przy­wie­ra­ją­cym

 (1.2) przy­le­gać cias­no

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opi­nać się (dk. opiąć się)

 (2.1) ści­śle przy­le­gać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opindalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eufem. posp. agre­syw­ne wy­ra­ża­nie swo­jej opi­nii w sto­sun­ku do kogoś

 (1.2) eufem. posp. nie­ro­bie­nie ni­cze­go


Źródła:

Wiktionary

Opindalać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) posp. udzie­lać na­ga­ny


Źródła:

Wiktionary

Opindol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eufem. posp. ostra na­ga­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: opin­do­lić


Źródła:

Wiktionary

Opindolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eufem. posp. agre­syw­ne wy­ra­że­nie swo­jej opi­nii w sto­sun­ku do kogoś

 (1.2) posp. sprze­da­nie cze­goś, po­zby­cie się cze­goś

 (1.3) posp. okra­dze­nie


Źródła:

Wiktionary

Opinia

1. czy­jeś zda­nie o kimś lub o czymś; sąd; osąd; zda­nie; po­gląd;
2. re­no­ma, re­pu­ta­cja;
3. ocena kogoś lub cze­goś wy­ra­żo­na ust­nie lub pi­sem­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sąd, zda­nie na jakiś temat

 (1.2) zda­nie in­nych ludzi na temat danej osoby, re­no­ma, re­pu­ta­cja

 (1.3) orze­cze­nie fa­chow­ca na jakiś temat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opinii

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: opi­nia


Źródła:

Wiktionary

Opiniodawca

osoba wy­da­ją­ca opi­nię, przed­sta­wia­ją­ca swój osąd, swój po­gląd na jakiś temat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­da­ją­ca opi­nię w ja­kiejś spra­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiniodawczy

→ opi­nio­daw­ca


Patrz:opiniodawca

Źródła:

SJP.pl

Opiniodawczyni

→ opi­nio­daw­ca


Patrz:opiniodawca

Źródła:

SJP.pl

Opiniotwórca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto z racji swego au­to­ry­te­tu two­rzy i upo­wszech­nia opi­nie


Źródła:

Wiktionary

Opiniotwórczość

→ opi­niot­wór­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest opi­niot­wór­cze; cecha tych, któ­rzy są opi­niot­wór­czy


Patrz:opiniotwórczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiniotwórczy

ma­ją­cy wpływ na kształ­to­wa­nie się opi­nii


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. two­rzą­cy i upo­wszech­nia­ją­cy opi­nie, ma­ją­cy wpływ na opi­nię pu­blicz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiniotwórczyni

→ opi­niot­wór­ca


Patrz:opiniotwórca

Źródła:

SJP.pl

Opiniować

przed­sta­wiać swoją opi­nię, swoją ocenę kogoś lub cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­o­pi­nio­wać)

 (1.1) wy­da­wać opi­nię; wy­ra­żać swoją ocenę, włas­ne zda­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opinka

w gór­nict­wie: okła­dzi­ny za­ło­żo­ne dla za­bez­pie­cze­nia wy­ro­bi­ska przed obry­wa­niem się i od­pa­da­niem ka­wał­ków skal­nych


Źródła:

SJP.pl

Opinogóra

1. Opi­no­gó­ra Górna - wieś w Pol­sce;
2. Opi­no­gó­ra Dolna - wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opinogórski

przy­miot­nik od: Opi­no­gó­ra, Opi­no­gó­ra Dolna, Opi­no­gó­ra Górna


Źródła:

SJP.pl

Opinogórzanin

1. miesz­ka­niec Opi­no­gó­ry Dol­nej (wsi w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Opi­no­gó­ry Gór­nej (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Opinogórzanka

1. miesz­kan­ka Opi­no­gó­ry Dol­nej (wsi w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Opi­no­gó­ry Gór­nej (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Opiofagia

na­ło­go­we za­ży­wa­nie opium; opio­ma­nia


Źródła:

SJP.pl

Opioid

sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w maku lub wyt­wa­rza­na w or­ga­niz­mie ludz­kim, po­bu­dza­ją­ca re­cep­to­ry w mózgu i w tkan­kach lub po­ra­ża­ją­ca je; uży­wa­na jako nar­ko­tyk oraz jako silny lek prze­ciw­bó­lo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. sub­stan­cja dzia­ła­ją­ca na re­cep­to­ry opio­i­do­we;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opioidowy

przy­miot­nik

 (1.1) farm. zwią­za­ny z opio­i­da­mi, do­ty­czą­cy opio­i­dów


Źródła:

Wiktionary

Opiomania

na­ło­go­we za­ży­wa­nie opium; opio­fa­gia


Źródła:

SJP.pl

Opioła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Opis

opi­sa­nie, scha­rak­te­ry­zo­wa­nie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­śle­nie pod­sta­wo­wych cech cze­goś

 (1.2) re­la­cja z ja­kichś wy­da­rzeń


Opis – w epice obok opo­wia­da­nia jeden z dwóch pod­sta­wo­wych ele­men­tów nar­ra­cji, w li­ry­ce kom­po­nent mo­no­lo­gu li­rycz­ne­go.

Sta­ni­sław Sie­rot­wiń­ski w swoim "Słow­ni­ku ter­mi­nów li­te­rac­kich" zde­fi­nio­wał opis jako "jedną z form pod­wa­czych w ut­wo­rze li­te­rac­kim; struk­tu­ral­ne po­wią­za­nie mo­ty­wów sta­tycz­nych". Opis na zwy­kle kon­kret­ny temat, limit cza­so­wy, i lo­gicz­ne po­wią­za­nie mo­ty­wów (opis pre­strzen­ny, ogól­ny, skon­tra­sto­wa­nie róż­nych punk­tów wi­dze­nia, itp.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opi­sać.

 (1.2) książk. opis


Źródła:

Wiktionary

Opisać

1. pi­sząc przed­sta­wić szcze­gó­ły wy­glą­du lub funk­cji cze­goś;
2. scha­rak­te­ry­zo­wać kogoś sło­wa­mi


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opi­sy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opi­sy­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opisik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od opis


Źródła:

Wiktionary

Opisowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób opi­so­wy


Źródła:

Wiktionary

Opisowość

1. umie­jęt­ność opi­sy­wa­nia, two­rze­nia czy­tel­nych i pla­stycz­nych opi­sów;
2. cecha tek­stu, zwła­szcza li­te­rac­kie­go, opi­su­ją­ce­go coś w kla­row­ny i pla­stycz­ny spo­sób


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest opi­so­we; cecha tych, któ­rzy są opi­so­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opisowy

zwią­za­ny z opi­sem, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy kogoś lub coś; opi­su­ją­cy


przy­miot­nik odrze­czow­ni­ko­wy

 (1.1) ma­ją­cy cha­rak­ter opisu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opistodomos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. tylne po­mie­szcze­nie w sta­ro­żyt­nej świą­ty­ni grec­kiej (za cellą / na­o­sem), słu­żą­ce czę­sto za skar­biec lub ma­ga­zyn


Opi­sto­do­mos – po­mie­szcze­nie w świą­ty­ni grec­kiej peł­nią­ce cza­sem funk­cję skarb­ca. Znaj­do­wa­ło się na ty­łach świą­ty­ni, z przo­du ot­war­te z ko­lum­na­dą, po bo­kach zam­knię­te dwie­ma ścia­na­mi za­koń­czo­ny­mi pi­la­stra­mi. Two­rzy­ło jedną ca­łość ze świą­ty­nią.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opistograf

pa­pi­rus za­pi­sa­ny po obu stro­nach, zwi­nię­ty na zwoju


Źródła:

SJP.pl

Opistosoma

tylna tagma (seg­ment) w ciele szczę­ko­czuł­kow­ców


Opi­sto­so­ma (łac. "opist­ho­so­ma") − tylna tagma bu­du­ją­ca ciało wielu szczę­ko­czuł­kow­ców oraz koń­co­wy re­gion ciała rur­ko­czuł­kow­ców. U szczę­ko­czuł­kow­ców okre­śla­na bywa też jako od­włok, jed­nak nazwa ta uwa­ża­na jest za nie­słusz­ną.

Wy­mar­łe Agla­spi­da miały opi­sto­so­mę zło­żo­ną z 11 lub 12 seg­men­tów i wy­po­sa­żo­ną w od­nó­ża krocz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opistotonus

kurcz mię­śni pro­stow­ni­ków karku i grzbie­tu, wy­stę­pu­ją­cy w róż­nych cho­ro­bach i w za­tru­ciach strych­ni­ną


Opi­sto­to­nus (z gr. ópist­hen 'z tyłu, na tyle' + tónos 'na­prę­że­nie') – jeden z ob­ja­wów opo­no­wych, po­le­ga­ją­cy na sil­nym na­pię­ciu mię­śni grzbie­tu, pro­wa­dzą­cym do łu­ko­wa­te­go wy­gię­cia ciała ku ty­ło­wi i od­gię­cia głowy.

Jedną z moż­li­wych przy­czyn opi­sto­to­nu­su jest tężec,wy­wo­ły­wa­ny przez la­secz­kę tężca ("Clo­stri­dium te­ta­ni").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opisywacz

prze­sta­rza­le: autor opisu, kro­ni­karz


Źródła:

SJP.pl

Opisywaczka

prze­sta­rza­le: au­tor­ka opisu, kro­ni­kar­ka


Źródła:

SJP.pl

Opisywalny

da­ją­cy się opi­sać


przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się opi­sać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opisywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opi­sy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opisywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opi­sać)

 (1.1) prze­ka­zy­wać in­for­ma­cje w spo­sób słow­ny, dawać opis

 (1.2) za­o­pa­try­wać coś w opis


Źródła:

Wiktionary

Opisówka

w gwa­rze stu­denc­kiej: gra­ma­ty­ka opi­so­wa ję­zy­ka pol­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. stud. gra­ma­ty­ka opi­so­wa ję­zy­ka pol­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opity

1. taki, który dużo wypił;
2. rzad­ko: pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl

Opium

sub­stan­cja otrzy­my­wa­na z wy­su­szo­ne­go soku nie­doj­rza­łych ma­kó­wek maku le­kar­skie­go, sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­su­szo­ny sok mlecz­ny z po­na­ci­na­nych, nie­doj­rza­łych ma­kó­wek;


Opium – sub­stan­cja otrzy­my­wa­na przez wy­su­sze­nie soku mlecz­ne­go z nie­doj­rza­łych ma­kó­wek maku le­kar­skie­go ("Pa­pa­ver som­ni­fe­rum"). Za­wie­ra około 20 al­ka­lo­i­dów (we­dług niek­tó­rych źró­deł znacz­nie wię­cej), które można po­dzie­lić na dwa ro­dza­je:

Opium było w przesz­ło­ści uży­wa­ne głów­nie jako śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy, uspo­ka­ja­ją­cy, śro­dek na­sen­ny i odu­rza­ją­cy, głów­nie w po­sta­ci na­lew­ki al­ko­ho­lo­wej, zwa­nej la­u­da­num, lub pa­lo­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opiumista

osoba za­ży­wa­ją­ca opium


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nar­ko­man uza­leż­nio­ny od opium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiumistka

ko­bie­ta na­ło­go­wo pa­lą­ca lub za­ży­wa­ją­ca opium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nar­ko­man­ka uza­leż­nio­na od opium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­sy­ca­nie cze­goś opium; mie­sza­nie cze­goś z opium


Źródła:

Wiktionary

Opiumować

1. na­sy­cać opium, środ­kiem o dzia­ła­niu nar­ko­tycz­nym;
2. opiu­mo­wać się - za­ży­wać opium lub jego po­chod­ne w cha­rak­te­rze nar­ko­ty­ku


Źródła:

SJP.pl

Opiumowy

→ opium


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z opium, do­ty­czą­cy opium; za­wie­ra­ją­cy opium


Patrz:opium

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiąć

1. ści­śle przy­le­gać, być ob­ci­słym, tro­chę za cias­nym;
2. oto­czyć, okryć czymś ści­śle przy­le­ga­ją­cym


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opi­nać)

 (1.1) ści­śle do cze­goś przyl­gnąć

 (1.2) okryć czym przy­wie­ra­ją­cym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opiąć się (ndk. opi­nać się)

 (2.1) cias­no przyl­gnąć

przy­słó­wek

 (3.1) stpol. znów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opić

1. pijąc al­ko­hol, ucz­cić ja­kieś wy­da­rze­nie; oblać;
2. opić się - wypić za dużo; upić się


Źródła:

SJP.pl

Opiętek

opię­tek dwu­pla­my, opię­tek ma­li­no­wiec - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny bo­gat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Opięty

ści­śle przy­le­ga­ją­cy do ciała, uwy­dat­nia­ją­cy kształ­ty, nieco za cias­ny


Źródła:

SJP.pl

Opięć

przy­słó­wek

 (1.1) stpol. znowu


Źródła:

Wiktionary

Opiłek

mały ka­wa­łek me­ta­lu, który pow­sta­je pod­czas pi­ło­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały ka­wa­łek me­ta­lu pow­sta­ją­cy pod­czas pi­ło­wa­nia za po­mo­cą pil­ni­ka lub piły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opiłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opi­ło­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opiłować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opi­ło­wy­wać)

 (1.1) ob­ciąć piłą lub wy­gła­dzić po­wierzch­nię pil­ni­kiem

 (1.2) przen. ukró­cić, utem­pe­ro­wać coś lub kogoś


Źródła:

Wiktionary

Opiłowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opi­ło­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opiłowywać

cza­sow­nik

 (1.1) wy­rów­ny­wać pil­ni­kiem kra­wę­dzie cze­goś

 (1.2) wy­rów­ny­wać pil­ni­kiem coś do­o­ko­ła


Źródła:

Wiktionary

Opiły

prze­sta­rza­le: pi­ja­ny, odu­rzo­ny al­ko­ho­lem; opity


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. osoba nie­trzeź­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opl

[czy­taj: o-pe-EL] obro­na prze­ciw­lot­ni­cza; OPL


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oplakatowywać

po­kry­wać pla­ka­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Oplatanka

bu­tel­ka opla­ta­na


Źródła:

SJP.pl

Oplażać

daw­niej: ude­rzać batem, rózgą; chło­stać


Źródła:

SJP.pl

Opleologia

żar­to­bli­wie: beł­kot na­u­ko­wy chcą­cy ucho­dzić za naukę


Źródła:

SJP.pl

Oplewiać

re­gio­nal­nie: opie­lać


Źródła:

SJP.pl

Opleć

oczy­ścić zie­mię upraw­ną z chwa­stów; opie­lić


Źródła:

SJP.pl

Opleśniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Rabka-Zdrój,Za­gó­rze. stary ską­piec


Źródła:

Wiktionary

Opleść

1. owi­nąć coś wokół kogoś lub cze­goś; omo­tać czymś;
2. owi­nąć się wokół kogoś lub cze­goś; oto­czyć coś sobą


Źródła:

SJP.pl

Oplot

1. ople­ce­nie cze­goś; to, co się opla­ta wokół cze­goś
2. ochron­na war­stwa izo­la­cyj­na prze­wo­du elek­trycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś, co owija się wokół kogoś lub cze­goś i do niego ści­śle przy­le­ga

 (1.2) elektr. siat­ka sple­cio­na z drutu bądź nici chro­nią­ca prze­wód elek­trycz­ny przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi


Oplot – gmina w Cze­chach, w po­wie­cie Pilz­no Po­łud­nie, w kraju pilz­neń­skim. We­dług da­nych z dnia 1 stycz­nia 2013 li­czy­ła 331 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opluskwiać

po­tocz­nie: oczer­niać, szka­lo­wać kogoś


Źródła:

SJP.pl

Opluskwić

po­tocz­nie: oczer­nić, osz­ka­lo­wać kogoś


Źródła:

SJP.pl

Opluwaczka

→ oplu­wacz


Patrz:opluwacz

Źródła:

SJP.pl

Opluwać

1. wy­rzu­cać na kogoś lub coś ślinę z ust;
2. w prze­no­śni: szka­lo­wać, oczer­niać, mie­szać z bło­tem


Źródła:

SJP.pl

Opluć

wy­pluć ślinę na kogoś; na­pluć


Źródła:

SJP.pl

Oplwać

1. opluć
2. prze­no­śnie: zbez­cze­ścić; obrzu­cić obel­ga­mi


Źródła:

SJP.pl

Opląt

włó­kna ochron­ne niek­tó­rych pocz­wa­rek


Opląt – pętla ut­wo­rzo­na z nici przęd­nej pod­trzy­mu­ją­ca larwę pod­czas pro­ce­su prze­pocz­war­cza­nia. Opląt po­zo­sta­je póź­niej na pocz­war­ce, ale u owa­dów ukry­wa­ją­cych pocz­war­kę w ko­ko­nie staje się nie­wi­docz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oplątać

1. owi­nąć, okrę­cić czymś cien­kim i dłu­gim;
2. opleść, okrę­cić coś sobą;
3. prze­no­śnie: wcią­gnąć kogoś w pro­ble­ma­tycz­ną sy­tu­a­cję; uwi­kłać


Źródła:

SJP.pl

Oplątwa

ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Til­land­sia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju opląt­wa (1.1)


Opląt­wa ("Til­land­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych ("Bro­me­lia­ce­ae"). Wy­stę­pu­je w tro­pi­kal­nych ob­sza­rach Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Do ro­dza­ju na­le­ży ok. 690 ga­tun­ków, ale w tra­dy­cyj­nym, sze­ro­kim uję­ciu jest to tak­son po­li­fi­le­tycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opocznianin

miesz­ka­niec Opocz­na


Źródła:

SJP.pl

Opocznianka

miesz­kan­ka Opocz­na


Zo­bacz też: Opocz­nian­ka Opocz­no.

Opocz­nian­ka ("Po­go­rze­lec", "Mły­nek") – stru­ga do­rze­cza Pi­li­cy, lewy do­pływ Wą­glan­ki o dłu­go­ści 18,1 km.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opocznik

chro­nio­ny ptak z ro­dzi­ny mu­cho­łó­wek; bia­ło­rzyt­ka, bia­ło­gon


Źródła:

SJP.pl

Opoczno

mia­sto w Pol­sce


Opocz­no – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu opo­czyń­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Opocz­no. Po­ło­żo­ne nad rze­ka­mi Wą­glan­ką i Drze­wicz­ką, na krań­cu Wy­ży­ny Przed­bor­skiej. Stare Opocz­no i Nowe Opocz­no były mia­sta­mi kró­lew­ski­mi Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go. Mia­sto kró­lew­skie w po­wie­cie opo­czyń­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go w dru­giej po­ło­wie XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opoczysty

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ska­li­sty


Źródła:

Wiktionary

Opoczyński

przy­miot­nik od: Opocz­no


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Opocz­nem, do­ty­czą­cy Opocz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opodal

w po­bli­żu, obok, nie­da­le­ko; nie opo­dal, nie­o­po­dal


przy­i­mek

 (1.1) …ko­mu­ni­ku­ją­cy o małej od­le­gło­ści przed­mio­tu lub zda­rze­nia od da­ne­go miej­sca

przy­słó­wek

 (2.1) …ko­mu­ni­ku­ją­cy, że coś znaj­du­je się lub dzie­je się w małej od­le­gło­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opodatkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. na­ło­że­nie po­dat­ku lub po­dat­ków


Źródła:

Wiktionary

Opodatkować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opo­dat­ko­wy­wać)

 (1.1) ekon. na­ło­żyć po­da­tek, obło­żyć, ob­cią­żyć po­dat­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opo­dat­ko­wać się (ndk. opo­dat­ko­wy­wać się)

 (2.1) ekon. na­ło­żyć na sie­bie do­bro­wol­nie po­da­tek, ob­cią­żyć się do­bro­wol­nie po­dat­kiem; zo­bo­wią­zać się do wno­sze­nia sta­łych skła­dek


Źródła:

Wiktionary

Opodatkowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­kła­da­nie po­dat­ków


Źródła:

Wiktionary

Opodatkowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opo­dat­ko­wać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|opo­dat­ko­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opo­dat­ko­wy­wać się (dk. opo­dat­ko­wać się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|opo­dat­ko­wać się.


Źródła:

Wiktionary

Opodeldok

ma­zi­dło myd­la­no-kam­fo­ro­we z amo­nia­kiem i olej­ka­mi ete­rycz­ny­mi, lek prze­ciw­gość­co­wy wy­na­le­zio­ny przez Pa­ra­cel­su­sa


Źródła:

SJP.pl

Opoić

1. daw­niej: upić kogoś; opić;
2. opoić się - śro­do­wi­sko­wo: upić się; opić się, upoić się


Źródła:

SJP.pl

Opojowice

Opo­jo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Czar­no­ży­ły.


Źródła:

Wikipedia

Opoka

1. w pe­tro­gra­fii: twar­da skała osa­do­wa, skła­da­ją­ca się głów­nie z wę­gla­nu wap­nia i krze­mion­ki, uży­wa­na jako ma­te­riał bu­dow­la­ny oraz do pro­duk­cji ma­te­ria­łów ścier­nych i izo­la­cyj­nych;
2. po­tocz­nie o skale lub ka­mie­niu;
3. prze­no­śnie: so­lid­na pod­sta­wa, fun­da­ment cze­goś, pod­wa­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przen. to, co daje komuś lub cze­muś przetr­wa­nie, wspar­cie

 (1.2) książk. geogr. ska­li­ste po­dło­że

 (1.3) geol. skała mie­sza­na, zbu­do­wa­na głów­nie z krze­mion­ki i wę­gla­nu wap­nia;


Opoka – skała mie­sza­na, zbu­do­wa­na z or­ga­no­ge­nicz­nej krze­mion­ki (opal, chal­ce­don, prze­waż­nie po­cho­dzą­cej z krze­mion­ko­wych gąbek) i wę­gla­nu wap­nia. Może za­wie­rać nie­wiel­kie ilo­ści gla­u­ko­ni­tu i sub­stan­cji ila­stych. W wy­ni­ku wie­trze­nia che­micz­ne­go może ulec od­wap­nie­niu, pow­sta­je wtedy tak zwana opoka lekka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opolanie

ple­mię sło­wiań­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opolanin

miesz­ka­niec Opola, Opola Lu­bel­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Opola lub Opola Lu­bel­skie­go

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Opola lub Opola Lu­bel­skie­go, uro­dzo­na w Opolu lub Opolu Lu­bel­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opolanka

miesz­kan­ka Opola, Opola Lu­bel­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Opola


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opolczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Opole

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Pol­sce śred­nio­wiecz­nej obej­mu­ją­ca kil­ka­na­ście wsi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. wczes­noś­red­nio­wiecz­ny zwią­zek te­ry­to­rial­ny u ple­mię­e­mion pol­skich i po­łab­skich;

 (1.2) hist. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w XII–XIII wieku, obej­mu­ją­ca kilka bądź kil­ka­na­ście wsi są­sia­du­ją­cych ze sobą

 (1.3) daw. ekon. da­ni­na, po­słu­gi i świad­cze­nia skła­da­ne przez lud­ność ta­kiej jed­nost­ki (gminy)


( Op­peln, Ôpole, Up­peln, Op­po­lia) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, sie­dzi­ba władz wo­je­wództ­wa opol­skie­go i po­wia­tu opol­skie­go. Hi­sto­rycz­na sto­li­ca Gór­ne­go Ślą­ska. Dwu­dzie­ste siód­me co do wiel­ko­ści po­pu­la­cji mia­sto w Pol­sce (125 492 miesz­kań­ców na 31 grud­nia 2024 roku). Pod wzglę­dem po­wierzch­ni szes­na­ste (149,03 km²) (za Ja­worz­nem (152,42 km²) oraz przed Ryb­ni­kiem (148,27 km²)).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opolnica

Opol­ni­ca ( Giers­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Bardo.


Źródła:

Wikipedia

Opolny

do­ty­czą­cy opola, two­rzą­cy opole, za­rzą­dza­ją­cy opo­lem


Źródła:

SJP.pl

Opolski

przy­miot­nik od: Opole, Opole Lu­bel­skie, Opol­skie (Opol­szczyz­na)


przy­miot­nik

 (1.1) od Opole


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opolskie

przy­miot­nik od: Opole, Opole Lu­bel­skie, Opol­skie (Opol­szczyz­na)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w po­łud­nio­wej Pol­sce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opolskolubelski

przy­miot­nik od: Opole Lu­bel­skie; opol­ski


Źródła:

SJP.pl

Opolszczyzna

re­gion w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. oko­li­ce Opola;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opomiarować

wy­po­sa­żyć in­sta­la­cję w przy­rzą­dy po­mia­ro­we


Źródła:

SJP.pl

Opona

1. zew­nętrz­na, gu­mo­wa część koła po­ja­zdu;
2. daw­niej: ozdob­na za­sło­na, po­kro­wiec, po­wło­ka;
3. opona móz­go­wo-rdze­nio­wa - błona z tkan­ki łącz­nej, ota­cza­ją­ca mózg i rdzeń krę­go­wy;
4. opona pa­ję­cza - opona móz­go­wo-rdze­nio­wa ota­cza­ją­ca mózg; pa­ję­czy­nów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. zew­nętrz­na część koła na­kła­da­na na felgę lub obręcz;

 (1.2) anat. błona tkan­ki łącz­nej, ota­cza­ją­ca mózg i rdzeń krę­go­wy; zob. opony móz­go­wo-rdze­nio­we.

 (1.3) przest. ozdob­na tka­ni­na na ścia­nę

 (1.4) pot. fałdy tkan­ki tłu­szczo­wej na brzu­chu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oponent

prze­ciw­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto się prze­ciw­sta­wia komuś lub cze­muś, ma od­mien­ną opi­nię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oponentka

→ opo­nent


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która nie zga­dzać się z czymś, opo­nu­je


Patrz:oponent

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oponiak

nie­zło­śli­wy no­wot­wór móz­go­wo-rdze­nio­wej opony twar­dej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. nie­zło­śli­wy no­wot­wór opon móz­go­wo-rdze­nio­wych;


Opo­niak ( me­nin­gio­ma) – zaz­wy­czaj ła­god­ny (w 90% I° we­dług WHO) no­wot­wór oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, zwy­kle łatwy do zo­pe­ro­wa­nia, umiej­sco­wio­ny w opo­nach móz­go­wo-rdze­nio­wych móz­go­wia lub rdze­nia krę­go­we­go. Opo­nia­ki są naj­częst­szy­mi ła­god­ny­mi no­wot­wo­ra­mi mózgu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oponiarz

osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem opo­na­mi lub ich wul­ka­ni­za­cją; wul­ka­ni­za­tor


Źródła:

SJP.pl

Oponka

1. zdrob­nie­nie od: opona (część ogu­mie­nia po­ja­zdu);
2. środ­ko­wa część oprzę­du jed­wab­ni­ka;
3. glon na­le­żą­cy do typu sinic, wy­stę­pu­ją­cy w około 40 ga­tun­kach, naj­czę­ściej na wil­got­nych gła­zach, mu­rach, pło­tach;
4. pą­czek w kształ­cie krąż­ka z dziur­ką w środ­ku; donut, donat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: opona

 (1.2) kulin. okrą­głe ciast­ko o zło­ta­wej bar­wie, z ot­wo­rem w środ­ku, wy­ko­na­ne z cia­sta droż­dżo­we­go lub se­ro­we­go, sma­żo­ne na głę­bo­kim tłu­szczu, czę­sto po­sy­py­wa­ne cu­krem pu­drem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opo­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Oponować

1. ma­ni­fe­sto­wać sprze­ciw;
2. mieć inne zda­nie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­ciw­sta­wiać się, mieć od­mien­ne zda­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oponowy

→ opona


Patrz:opona

Źródła:

SJP.pl

Opopielać

daw­niej: ob­sy­py­wać, przy­kry­wać po­pio­łem


Źródła:

SJP.pl

Opora

w bu­dow­nict­wie: belka pod­pie­ra­ją­ca kon­struk­cje z in­nych belek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. osoba, na któ­rej można się wes­przeć w trud­nej sy­tu­a­cji

 (1.2) daw. rzecz, na któ­rej coś lub ktoś się opie­ra

 (1.3) daw. coś bę­dą­ce przesz­ko­dą, trud­no­ścią sto­ją­cą na dro­dze do cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opornica

nie­ru­cho­ma, zew­nętrz­na szyna zwrot­ni­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. dwój­nik wpro­wa­dza­ją­cy do ob­wo­du re­zy­stan­cję, któ­rej war­tość można zmie­niać bez ro­złą­cza­nia ele­men­tów ukła­du;


Opor­ni­ca (cyr. Опорница) – wieś w Ser­bii, w okrę­gu szu­ma­dij­skim, w mie­ście Kra­gu­je­vac. W 2011 roku li­czy­ła 603 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opornie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób opor­ny


Źródła:

Wiktionary

Oporniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: opor­nie


Źródła:

SJP.pl

Oporniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: opor­ny; bar­dziej opor­ny


Źródła:

SJP.pl

Opornik

urzą­dze­nie włą­cza­ne do ob­wo­du elek­trycz­ne­go w celu zmniej­sze­nia na­tę­że­nia prądu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. elek­tron. ele­ment elek­tro­nicz­ny za­mie­nia­ją­cy ener­gię elek­trycz­ną w cie­pło;

 (1.2) wojsk. ele­ment dzia­ła, któ­re­go za­da­niem jest wy­ha­mo­wa­nie ze­spo­łu odrzu­to­we­go po­przez przeksz­tał­ce­nie jego ener­gii ki­ne­tycz­nej w ener­gię ciepl­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opornikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z opor­ni­kiem, do­ty­czą­cy opor­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Oporność

1. nie­pod­da­wa­nie się dzia­ła­niu czyn­ni­ków zew­nętrz­nych;
2. skłon­ność do prze­ciw­sta­wia­nia się czy­imś po­le­ce­niom;
3. opór elek­trycz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oporny

1. sta­wia­ją­cy opór, nie­pod­da­ją­cy się dzia­ła­niu cze­goś
2. o drob­no­u­stro­jach i wi­ru­sach: nie­wraż­li­wy na leki


przy­miot­nik

 (1.1) nie­pod­da­ją­cy się żad­nym wpły­wom

 (1.2) taki, który sta­wia opór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oporopowrotnik

urzą­dze­nie w dzia­łach strzel­ni­czych po­wo­du­ją­ce po­wrót lufy po wy­strza­le do po­zy­cji po­cząt­ko­wej


Opo­ro­po­wrot­nik – ele­ment kon­struk­cji dzia­ła, mon­to­wa­ny głów­nie przy ar­ma­tach czoł­go­wych oraz dzia­łach ar­ty­le­rii ho­lo­wa­nej, sta­łej i sa­mo­bież­nej, słu­żą­cy do zmniej­sze­nia odrzu­tu lufy, spo­wo­do­wa­nia po­wro­tu lufy do po­ło­że­nia sprzed strza­łu oraz utrzy­my­wa­nia lufy w tym po­ło­że­niu przy do­wol­nych ką­tach pod­nie­sie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oporować

usta­wiać narty pod kątem wzglę­dem sie­bie i wzglę­dem kie­run­ku jazdy roz­su­wa­jąc pięt­ki w celu wy­ko­na­nia skrę­tu lub ha­mo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Oporowianin

miesz­ka­niec Opo­ro­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Oporowianka

miesz­kan­ka Opo­ro­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Oporowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Oporowość

→ opo­ro­wy


Patrz:oporowy

Źródła:

SJP.pl

Oporowski

przy­miot­nik od: Opo­ro­wo


Źródła:

SJP.pl

Oporowy

sta­wia­ją­cy opór; ma­ją­cy opór; dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie oporu


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z opo­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oporski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Oportunista

czło­wiek bier­ny, ugo­do­wy, przy­sto­so­wu­ją­cy się do oko­licz­no­ści dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek nie­kie­ru­ją­cy się żad­ny­mi sta­ły­mi za­sa­da­mi, do­sto­so­wu­ją­cy się do ak­tu­al­nych oko­licz­no­ści dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oportunistka

ko­bie­ta bier­na, ugo­do­wa, przy­sto­so­wu­ją­ca się do oko­licz­no­ści dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: opor­tu­ni­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oportunistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób opor­tu­ni­stycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Oportunistyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: opor­tu­ni­stycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Oportunistyczność

do­sto­so­wy­wa­nie się do sy­tu­a­cji w celu osią­gnię­cia jak naj­więk­szych ko­rzy­ści; opor­tu­nizm


Źródła:

SJP.pl

Oportunistyczny

ce­chu­ją­cy się bra­kiem sta­łych zasad, przy­sto­so­wu­ją­cy się do danej sy­tu­a­cji dla uzy­ska­nia oso­bi­stych ko­rzy­ści


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z opor­tu­niz­mem, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się opor­tu­niz­mem

 (1.2) med. zwią­za­ny z za­ka­że­niem u osob­ni­ków z ob­ni­żo­ną od­por­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oportunizm

do­sto­so­wy­wa­nie się do sy­tu­a­cji w celu osią­gnię­cia jak naj­więk­szych ko­rzy­ści; opor­tu­ni­stycz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa mo­ral­na czło­wie­ka kie­ru­ją­ce­go się w swym po­stę­po­wa­niu nie po­wszech­nie przy­ję­ty­mi za­sa­da­mi, lecz tym, co w danej sy­tu­a­cji jest dla niego ko­rzyst­ne;

 (1.2) polit. przest. ule­ga­nie na­ci­sko­wi bur­żu­az­ji, po­li­ty­ka uchy­la­nia się od walki kla­so­wej


Opor­tu­nizm (łac. "op­por­tu­nus", dosł. (wiatr wie­ją­cy) w kie­run­ku portu; przy­chyl­ny, ko­rzyst­ny, wy­god­ny) – po­sta­wa mo­ral­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się re­zy­gna­cją ze sta­łych zasad mo­ral­nych lub prze­ko­nań dla osią­gnię­cia do­raź­nych ko­rzy­ści, wy­bie­ra­nie za­wsze tego, co jest w danej sy­tu­a­cji ko­rzyst­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opory

przesz­ko­dy o po­dło­żu psy­chicz­nym


Źródła:

SJP.pl

Oporzyn

Opo­rzyn (niem. "Spie­gel") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec, w po­bli­żu je­zio­ra Opo­rzyń­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Oporządzenie

ogół przed­mio­tów skła­da­ją­cych się na umun­du­ro­wa­nie i uz­bro­je­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ze­staw przed­mio­tów nie­zbęd­nych komuś do peł­nie­nia ja­kiejś funk­cji lub wy­ko­na­nia ja­kichś zadań


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oporządzić

1. wy­ko­nać ru­ty­no­we czyn­no­ści go­spo­dar­skie lub po­rząd­ko­we; zad­bać o kogoś lub o coś;
2. oczy­ścić za­bi­te zwie­rzę; opra­wić;
3. opo­rzą­dzić się - do­pro­wa­dzić się do po­rząd­ku, zad­bać o sie­bie; ogar­nąć się


Źródła:

SJP.pl

Oporów

1. prze­ciw­sta­wia­nie się czy­jeś woli lub prze­mo­cy, nie­u­le­ga­nie ja­kiejś sile;
2. zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na prze­ciw­sta­wia­niu się prze­pły­wo­wi prądu elek­trycz­ne­go; re­zy­stan­cja
3. siła pow­sta­ją­ca przy wpra­wia­niu ciał w ruch lub wy­wo­ła­na ru­chem tych ciał i skie­ro­wa­na prze­ciw­nie do kie­run­ku ruchu;
4. spo­sób ha­mo­wa­nia po­le­ga­ją­cy na zbli­że­niu ku sobie dzio­bów nart i od­da­le­niu pię­tek; pług


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le we Wroc­ła­wiu;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim;

 (1.3) geogr. gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim;

 (1.4) daw. geogr. gro­ma­da w po­wie­cie kut­now­skim w wo­je­wództ­wie łódz­kim;

 (1.5) geogr. część wsi Ujazd w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Iwa­ni­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oporówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Oporówko

Opo­rów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Krze­mie­nie­wo.

Wieś szla­chec­ka Opo­row­ko po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie ko­ściań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Opos

nie­du­ży ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny dy­del­fów, tor­bacz ży­ją­cy w la­sach Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Środ­ko­wej; opos­sum, dy­delf, szczur wor­ko­wa­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phi­lan­der|Bris­son|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny dy­del­fów;

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju opos (1.1)


Opos ("Phi­lan­der") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny dy­del­fów (Di­delp­hi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny dy­del­fo­wa­tych (Di­delp­hi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oposik

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny dy­del­fów


Opo­sik ("Gra­ci­li­na­nus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny dy­del­fów (Di­delp­hi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny dy­del­fo­wa­tych (Di­delp­hi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oposowy

→ opos, → oposy


Patrz:opos, → oposy

Źródła:

SJP.pl

Opossum

1. rasa kró­li­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pię­kną okry­wą wło­so­wą o sta­lo­wo­po­pie­la­tym od­cie­niu;
2. nie­du­ży ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny dy­del­fów, tor­bacz ży­ją­cy w la­sach Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Środ­ko­wej; dy­delf, opos, szczur wor­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Oposy

1. futro ze skó­rek opo­sów
2. ro­dzi­na nie­wiel­kich (naj­więk­sze są wiel­ko­ści kota) ssa­ków z rzędu tor­ba­czy, za­miesz­ku­ją­cych Ame­ry­kę Środ­ko­wą i Po­łud­nio­wą, o dłu­gim, chwyt­nym ogo­nie, ce­nio­ne dla futra; dy­del­fy; dy­del­fo­wa­te; szczu­ry wor­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Opowiadaczka

ko­bie­ta, która opo­wia­da; nar­ra­tor­ka; ba­jar­ka


Źródła:

SJP.pl

Opowiadanie

1. to, co jest opo­wia­da­ne; opo­wieść;
2. w li­te­ra­tu­rze: krót­ki utwór li­te­rac­ki pi­sa­ny prozą, te­ma­tycz­nie ogra­ni­czo­ny do jed­ne­go wątku fa­bu­lar­ne­go, róż­nią­cy się od no­we­li bra­kiem wy­raź­nej kon­struk­cji, luź­nym ukła­dem akcji, czę­sto wzbo­ga­co­nej epi­zo­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. krót­ki utwór epic­ki;

 (1.2) coś, co zo­sta­ło opo­wie­dzia­ne


Opo­wia­da­nie – krót­ki utwór li­te­rac­ki o pro­stej akcji, nie­wiel­kich roz­mia­rach, naj­czę­ściej jed­no­wąt­ko­wej fa­bu­le, pi­sa­ny prozą (epika). Jeden z pod­sta­wo­wych ga­tun­ków li­te­rac­kich.

Na­le­ży roz­róż­nić, w kon­tek­ście li­te­ra­tu­roz­naw­czym, po­ję­cie opo­wia­da­nia jako pod­sta­wo­wej formy wy­po­wie­dzi nar­ra­cyj­nej, opo­wia­da­nie jako po­ję­cie ga­tun­ku epic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opowiadanko

zdrob­nie­nie od: opo­wia­da­nie


Źródła:

SJP.pl

Opowiadać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opo­wie­dzieć)

 (1.1) mówić o ja­kiejś hi­sto­rii, przed­sta­wiać sło­wa­mi ja­kieś wy­da­rze­nie, re­la­cjo­no­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opo­wia­dać się (dk. opo­wie­dzieć się)

 (2.1) być za czymś, po­pie­rać coś, być zwo­len­ni­kiem ja­kie­goś po­glą­du, dzia­ła­nia


Źródła:

Wiktionary

Opowiastka

krót­kie opo­wia­da­nie o tre­ści mo­ra­li­stycz­nej; po­wiast­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: opo­wieść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opowiedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opo­wie­dzieć.


Źródła:

Wiktionary

Opowiedzieć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opo­wia­dać)

 (1.1) zob. opo­wia­dać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opo­wie­dzieć się (ndk. opo­wia­dać się)

 (2.1) zob. opo­wia­dać się.


Źródła:

Wiktionary

Opowieść

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opo­wia­da­na hi­sto­ria

 (1.2) liter. utwór nar­ra­cyj­ny o bo­ga­tej fa­bu­le i ga­wę­dziar­skiej nar­ra­cji, zwy­kle dłuż­szy od opo­wia­da­nia i no­we­li, krót­szy od po­wie­ści

 (1.3) przen. pejor. coś, co zo­sta­ło po­wie­dzia­ne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opowijać

daw­niej: owi­jać w coś; spo­wi­jać


Źródła:

SJP.pl

Opowoga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. od­wa­ga


Źródła:

Wiktionary

Opozycja

1. prze­ciw­sta­wie­nie się komuś lub cze­muś;
2. ugru­po­wa­nie lub grupa ugru­po­wań bę­dą­ca prze­ciw­na po­li­ty­ce rządu;
3. prze­ci­wień­stwo dwóch pojęć, idei itp.;
4. po­ło­że­nie, w któ­rym pla­ne­ta ob­ser­wo­wa­na z Ziemi znaj­du­je się po prze­ciw­nej stro­nie sfery nie­bie­skiej niż Słoń­ce i za­ra­zem naj­bli­żej Ziemi;
5. w szer­mier­ce: za­bez­pie­cze­nie ręki gardą;
6. w sza­chach: takie po­ło­że­nie kró­lów, że dzie­li ich od­le­głość do­kład­nie jed­ne­go pola


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­ciw­sta­wie­nie, prze­ciw­dzia­ła­nie

 (1.2) polit. par­tia, stron­nict­wo prze­ciw­ne rzą­do­wi lub więk­szo­ści par­la­men­tar­nej;

 (1.3) astr. prze­ciw­staw­ne po­ło­że­nie ciał nie­bie­skich wzglę­dem ob­ser­wa­to­ra na Ziemi;

 (1.4) szach. prze­ciw­staw­ne po­ło­że­nie króli na jed­nej linii lub prze­kąt­nej, kiedy od­dzie­la je jedno pole

 (1.5) sport. za­bez­pie­cze­nie ręki gardą w szer­mier­ce

 (1.6) jęz. ze­sta­wie­nie prze­ciw­staw­nych sobie ele­men­tów ję­zy­ka;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opozycjonista

dzia­łacz po­li­tycz­ny, w par­la­men­cie lub poza nim, ma­ją­cy po­glą­dy od­mien­ne niż rząd i bro­nią­cy ich wszel­ki­mi środ­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba sprze­ci­wia­ją­ca się cze­muś

 (1.2) polit. czło­nek opo­zy­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opozycjonistka

→ opo­zy­cjo­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. człon­ki­ni opo­zy­cji


Patrz:opozycjonista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opozycjonizm

sprze­ci­wia­nie się po­li­ty­ce pań­stwo­wej; opo­zy­cyj­ność


Źródła:

SJP.pl

Opozycyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest opo­zy­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są opo­zy­cyj­ni


Źródła:

Wiktionary

Opozycyjny

zwią­za­ny z opo­zy­cją


przy­miot­nik

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy grupy opo­zy­cji wzglę­dem wła­dzy

 (1.2) sprze­ci­wia­ją­cy się, opo­nu­ją­cy

 (1.3) prze­ciw­staw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opończa

1. przy­kry­cie skrzy­ni ła­dun­ko­wej sa­mo­cho­du lub przy­cze­py, wy­ko­na­ne z ma­te­ria­łu wo­do­szczel­ne­go; plan­de­ka;
2. płaszcz z kap­tu­rem no­szo­ny daw­niej jako strój po­dróż­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­szer­ny płaszcz z kap­tu­rem


Opoń­cza – ro­dzaj daw­ne­go pła­szcza z kap­tu­rem, bez rę­ka­wów.

Opoń­cze w Eu­ro­pie sto­so­wa­ne były jako ele­ment stro­ju po­dróż­ne­go od XII do XVIII wieku (w Pol­sce po­pu­lar­ne w XIV-XVI wieku). Szyte z sukna, zbli­żo­ne kro­jem do pe­le­ry­ny czę­sto z pod­szew­ką lub pod­bi­ja­ne fu­trem. Naj­czę­ściej dłu­gie i o luź­nym sze­ro­kim kroju, także z ot­wo­ra­mi na ręce i za­kła­da­ne przez głowę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opp

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = praw. społ. or­ga­ni­za­cja po­żyt­ku pu­blicz­ne­go;

 (1.2) = transp. od­cin­ko­wy po­miar pręd­ko­ści;

 (1.3) = adm. od­dział pre­wen­cji po­li­cji;

 (1.4) = żegl. sport. op­ty­mist,


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Oppenheimer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Oppidum

ufor­ty­fi­ko­wa­ne osied­le za­kła­da­ne w miej­scach stra­te­gicz­nych od po­ło­wy II wieku p.n.e. do po­ło­wy I wieku p.n.e.


Op­pi­dum – miej­sce ob­wa­ro­wa­ne, osied­le obron­ne za­kła­da­ne naj­czę­ściej w miej­scu chro­nio­nym uksz­tał­to­wa­niem te­re­nu.

Op­pi­da ist­nia­ły od po­ło­wy II w. p.n.e. do po­ło­wy I w. p.n.e. (na te­re­nach Bry­ta­nii do po­ło­wy I w. n.e.). Ter­mi­nu używa się do okre­śle­nia cel­tyc­kich osad obron­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opr.

skrót od: opra­co­wał; oprac.


Źródła:

SJP.pl

Oprac.

skrót od: opra­co­wał; opr.


skrót

 (1.1) = opra­co­wa­nie

 (1.2) = opra­co­wał, opra­co­wa­li, opra­co­wa­ła, opra­co­wa­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opracowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opra­co­wać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opracowanko

żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: nie­zbyt ob­szer­ne, niez­wy­kle do­kład­ne i zaz­wy­czaj nudne pi­sem­ne opra­co­wa­nie ja­kie­goś te­ma­tu, za­gad­nie­nia; wy­pra­co­wan­ko, ela­bo­ra­cik


Źródła:

SJP.pl

Opracować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|opra­co­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opracowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opra­co­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opracowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opra­co­wać)

 (1.1) zgłę­biać za­gad­nie­nie, do­ko­ny­wać szcze­gó­ło­wej ana­li­zy

 (1.2) przy­go­to­wy­wać do osta­tecz­ne­go kształ­tu


Źródła:

Wiktionary

Opraem

skót od: Mo­nia­les Or­di­nis Pra­e­mon­stra­ten­sis - zakon nor­ber­ta­nek


Źródła:

SJP.pl

Oprah

[czy­taj: opra] imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Opranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|oprać.


Źródła:

Wiktionary

Oprata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hipol. lejce


Źródła:

Wiktionary

Oprawa

1. okład­ka książ­ki;
2. zro­bie­nie okład­ki książ­ki, ramy do fo­to­gra­fii lub obra­zu;
3. ele­men­ty ar­ty­stycz­ne i efek­ty spe­cjal­ne to­wa­rzy­szą­ce ja­kie­muś wy­da­rze­niu;
4. to w czym osa­dzo­ny jest jakiś przed­miot


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okład­ka książ­ki, ze­szy­tu itp.

 (1.2) to, w czym dany przed­miot jest osa­dzo­ny

 (1.3) ele­men­ty to­wa­rzy­szą­ce cze­muś (np. wy­da­rze­niu) i ua­trak­cyj­nia­ją­ce je

 (1.4) to, co ota­cza oczy: brwi, rzęsy itd.

 (1.5) zro­bie­nie opra­wy (1.1)

 (1.6) łow. po­stę­po­wa­nie z upo­lo­wa­ną zwie­rzy­ną


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oprawca

ban­dy­ta, po­zo­sta­ją­cy na czy­ichś usłu­gach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba tor­tu­ru­ją­ca lub mor­du­ją­ca z czy­je­goś po­le­ce­nia

 (1.2) hist. urzęd­nik po­wo­ła­ny do ści­ga­nia prze­stęp­ców w XIV i XV wieku w Pol­sce;


Opraw­ca (ju­sty­cja­riusz, "ma­le­fi­co­rum iu­di­ces") – w XIV i XV wieku w Pol­sce urzęd­nik po­wo­ła­ny do ści­ga­nia, prze­pro­wa­dze­nia śledzt­wa i są­dze­nia za­wo­do­wych zło­dziei oraz ra­bu­ją­cych na dro­gach bez wzglę­du na ich przy­na­leż­ność sta­no­wą.

Pow­sta­nie urzę­du było wy­ni­kiem umoc­nie­nia się wła­dzy mo­nar­szej za Wła­dy­sła­wa Ło­kiet­ka i próby umac­nia­nia w związ­ku z tym ele­men­tów ar­bi­tral­ne­go po­stę­po­wa­nia są­do­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oprawczyni

→ opraw­ca


Patrz:oprawca

Źródła:

SJP.pl

Oprawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opra­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Oprawiać

za­o­pa­try­wać w okład­kę


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opra­wić)

 (1.1) za­o­pa­try­wać książ­kę, ze­szyt w okład­ki

 (1.2) wkła­dać obraz w ramy

 (1.3) szy­ko­wać za­bi­te zwie­rzę na mięso

 (1.4) wy­po­sa­żać na­rzę­dzie w trzo­nek lub rę­ko­jeść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opra­wić.


Źródła:

Wiktionary

Oprawioczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nóż do zdej­mo­wa­nia skóry ze zwie­rzę­cia


Źródła:

Wiktionary

Oprawić

za­o­pa­trzyć w okład­kę


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|opra­wiać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprawka

to, w czym osa­dzo­ny jest mały przed­miot; opra­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś w czym się osa­dza inne przed­mio­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprawki

to, w czym osa­dzo­ny jest mały przed­miot; opra­wa


Źródła:

SJP.pl

Oprawny

1. ujęty w ramy, osa­dzo­ny w ra­mach; opra­wio­ny;
2. o książ­kach: ma­ją­cy twar­dą okład­kę;
3. dobra opraw­ne - dobra dzie­dzi­czo­ne przez mał­żon­kę na mocy za­pi­su


przy­miot­nik

 (1.1) za­o­pa­trzo­ny w okład­kę

 (1.2) osa­dzo­ny w do­ce­lo­wym ma­te­ria­le lub obra­mo­wa­niu

 (1.3) daw. praw. sta­no­wią­cy praw­ną gwa­ran­cję ma­jąt­ko­wą z ty­tu­łu wiana lub po­sa­gu

 (1.4) daw. kulin. oczy­szczo­ny z po­włok zew­nętrz­nych oraz wy­pa­tro­szo­ny przed obrób­ką

 (1.5) daw. wojsk. za­bez­pie­czo­ny for­ty­fi­ka­cja­mi

 (2.2) daw. / hist. opraw­ne: zob. opraw­ne. (ro­dzaj da­ni­ny pu­blicz­nej)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprawy

1. okład­ka książ­ki;
2. zro­bie­nie okład­ki książ­ki, ramy do fo­to­gra­fii lub obra­zu;
3. ele­men­ty ar­ty­stycz­ne i efek­ty spe­cjal­ne to­wa­rzy­szą­ce ja­kie­muś wy­da­rze­niu;
4. to w czym osa­dzo­ny jest jakiś przed­miot


Źródła:

SJP.pl

Oprać

1. wy­prać komuś wszyst­kie brud­ne ubra­nia;
2. oprać się - wy­prać sobie wszyst­kie brud­ne ubra­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny oprać się (ndk. opie­rać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|opie­rać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opresja

1. trud­na, cza­sa­mi nie­bez­piecz­na sy­tu­a­cja;
2. daw­niej: prze­śla­do­wa­nie, ucie­mię­że­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) trud­na sy­tu­a­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opresjonować

po­tocz­nie: prze­śla­do­wać, gnę­bić, na­rzu­cać swoją wła­dzę


Źródła:

SJP.pl

Opresyj

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. kło­pot


Źródła:

Wiktionary

Opresyjność

→ opre­syj­ny; opre­syw­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest opre­syj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opresyjny

taki, który ogra­ni­cza, na­rzu­ca, wy­mu­sza coś, stwa­rza po­czu­cie na­ci­sku; opre­syw­ny, re­pre­syj­ny, au­to­ry­tar­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z opre­sją, sta­wią­cy kogoś w kło­pot­li­wym po­ło­że­niu, po­wo­du­ją­cy ucisk, ucie­mię­że­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opresywność

→ opre­syw­ny


Patrz:opresywny

Źródła:

SJP.pl

Opresywny

taki, który ogra­ni­cza, na­rzu­ca, wy­mu­sza coś, stwa­rza po­czu­cie na­ci­sku; opre­syj­ny, re­pre­syj­ny, au­to­ry­tar­ny


Źródła:

SJP.pl

Opricznina

sy­stem spra­wo­wa­nia wła­dzy w pań­stwie mo­skiew­skim, po­le­ga­ją­cy na wy­dzie­le­niu czę­ści te­ry­to­rium kraju z odręb­nym apa­ra­tem ad­mi­ni­stra­cyj­nym i woj­skiem pod­le­gły­mi bez­poś­red­nio ca­ro­wi; oprycz­ni­na


Opricz­ni­na, oprycz­ni­na ( опричнина) – okre­śle­nie okre­su w hi­sto­rii Rosji (1565–1572) i po­li­ty­ki sto­so­wa­nej w tym cza­sie przez cara Iwana IV Groź­ne­go. Słowo po­cho­dzi od słowa ro­syj­skie­go opricz – oprócz, osob­no. Głów­nym celem opricz­ni­ny było zdła­wie­nie wszel­kiej opo­zy­cji wew­nętrz­nej i umoc­nie­nie wła­dzy car­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oprocentowanie

1. stopa, we­dług któ­rej na­li­cza­ne są od­set­ki od kre­dy­tu lub de­po­zy­tu;
2. kwota od­se­tek na­li­czo­na we­dług tej stopy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bank. ekon. pro­cen­to­wa wy­so­kość od­se­tek od po­życz­ki lub lo­ka­ty w sto­sun­ku rocz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprocentować

wyz­na­czyć pro­cent, we­dług któ­re­go na­li­cza­ne będą od­set­ki od ja­kiejś kwoty


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opro­cen­to­wy­wać)

 (1.1) wyz­na­czyć pro­cent od sumy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprogramowanie

ca­łość in­for­ma­cji w po­sta­ci ze­sta­wu in­struk­cji, za­im­ple­men­to­wa­nych in­ter­fej­sów i zin­te­gro­wa­nych da­nych przez­na­czo­nych dla kom­pu­te­ra do re­a­li­za­cji wyz­na­czo­nych celów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. ogół pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opro­gra­mo­wać.


Opro­gra­mo­wa­nie ( soft­wa­re) – ogół in­for­ma­cji w po­sta­ci ze­sta­wu in­struk­cji, za­im­ple­men­to­wa­nych in­ter­fej­sów i zin­te­gro­wa­nych da­nych przez­na­czo­nych dla kom­pu­te­ra do re­a­li­za­cji wyz­na­czo­nych celów. Celem opro­gra­mo­wa­nia jest przet­wa­rza­nie da­nych w wyz­na­czo­nym przez twór­cę za­kre­sie. Okre­śle­nie „opro­gra­mo­wa­nie” może funk­cjo­no­wać jako sy­no­nim ter­mi­nów „pro­gram kom­pu­te­ro­wy” oraz „apli­ka­cja”, przy czym sto­su­je się je zaz­wy­czaj na oz­na­cze­nie więk­szych pro­gra­mów oraz ich zbio­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Oprosić

opro­sić się: uro­dzić pro­się­ta jako sa­mi­ca świni lub dzika, stać się ma­cio­rą, lochą


Źródła:

SJP.pl

Oprotestować

zgło­sić pro­test prze­ciw­ko ja­kie­muś za­rzą­dze­niu, ja­kiejś de­cyz­ji itp.; zak­we­stio­no­wać, prze­ciw­sta­wić się, za­pro­te­sto­wać, sprze­ci­wić się


cza­sow­nik

 (1.1) zgło­sić sprze­ciw wobec ja­kiejś de­cyz­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprotestowywać

zgła­szać pro­test prze­ciw­ko ja­kie­muś za­rzą­dze­niu, ja­kiejś de­cyz­ji itp.; kwe­stio­no­wać, prze­ciw­sta­wiać się, pro­te­sto­wać, sprze­ci­wiać się


Źródła:

SJP.pl

Oprotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sznur, po­wro­zek


Źródła:

Wiktionary

Oprowadzaczka

→ opro­wa­dzacz


Patrz:oprowadzacz

Źródła:

SJP.pl

Oprowadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opro­wa­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Oprowadzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opro­wa­dzić)

 (1.1) pro­wa­dzić kogoś z miej­sca na miej­sce po­ka­zu­jąc coś


Źródła:

Wiktionary

Oprowadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opro­wa­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Oprowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. do­da­tek do po­kar­mu dla bydła w po­sta­ci np. zmie­lo­ne­go ziar­na


Źródła:

Wiktionary

Oprych

za­ka­pior, zbój, chu­li­gan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. pot. ban­dy­ta, drob­ny prze­stęp­ca, chu­li­gan, awan­tur­nik, zbir


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprychówka

po­tocz­nie: męska czap­ka z dasz­kiem


Źródła:

SJP.pl

Opryczniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z oprycz­ni­ną, do­ty­czą­cy oprycz­ni­ny


Źródła:

Wiktionary

Oprycznik

zwo­len­nik sy­ste­mu spra­wo­wa­nia wła­dzy (oprycz­ni­ny) w Car­stwie Ro­syj­skim przez Iwana IV Groź­ne­go w la­tach 1565-1572


Źródła:

SJP.pl

Oprycznina

sy­stem spra­wo­wa­nia wła­dzy w pań­stwie mo­skiew­skim, po­le­ga­ją­cy na wy­dzie­le­niu czę­ści te­ry­to­rium kraju z odręb­nym apa­ra­tem ad­mi­ni­stra­cyj­nym i woj­skiem pod­le­gły­mi bez­poś­red­nio ca­ro­wi; opricz­ni­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. car­ski apa­rat ter­ro­ru w XVI w. za pa­no­wa­nia Iwana IV Groź­ne­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprymować

prze­sta­rza­łe: prze­śla­do­wać, cie­mię­żyć kogoś; gnę­bić, uci­skać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. gnę­bić, uci­skać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprysk

po­kry­cie cze­goś roz­py­lo­nym płyn­nym środ­kiem che­micz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­ność lub pro­ces opry­ski­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opryskiwacz

urzą­dze­nie do roz­py­la­nia sub­stan­cji cie­kłych, sto­so­wa­ne przy ochro­nie che­micz­nej oraz na­wo­że­niu ro­ślin upraw­nych, drzew i krze­wów


Opry­ski­wacz – urzą­dze­nie do opry­ski­wa­nia, sto­so­wa­ne przy ochro­nie che­micz­nej i na­wo­że­niu ro­ślin upraw­nych oraz drzew i krze­wów. W pod­sta­wo­wej wer­sji skła­da się ze zbior­ni­ka na ciecz ro­bo­czą, pompy oraz koń­ców­ki roz­py­la­ją­cej lub ze­sta­wu roz­py­la­czy umie­szczo­nych na lancy opry­ski­wa­cza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opryskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opry­ski­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opryskiwać

po­kry­wać coś roz­py­lo­nym płyn­nym środ­kiem che­micz­nym


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mo­czyć coś drob­ny­mi kro­pel­ka­mi cie­czy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opry­ski­wać się

 (2.1) mo­czyć drob­ny­mi kro­pel­ka­mi cie­czy sa­me­go sie­bie

 (2.2) mo­czyć drob­ny­mi kro­pel­ka­mi cie­czy sie­bie wza­jem­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opryskliwie

przy­słó­wek

 (1.1) nie­u­przej­mie, szorst­ko


Źródła:

Wiktionary

Opryskliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: oprys­kli­wie


Źródła:

SJP.pl

Opryskliwość

nie­mi­łe na­sta­wie­nie do roz­mów­cy, cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca kogoś, kto od­po­wia­da nie­u­przej­mie, nie­życz­li­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osoby, która pro­wa­dzi roz­mo­wy w spo­sób nie­u­przej­my, bur­kli­wy, uży­wa­jąc pół­słó­wek

 (1.2) cecha wy­po­wie­dzi nie­u­przej­mej i bur­kli­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opryskliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: oprys­kli­wy


Źródła:

SJP.pl

Opryskliwy

roz­ma­wia­ją­cy bez mi­łe­go na­sta­wie­nia do roz­mów­cy, od­po­wia­da­ją­cy nie­u­przej­mie, nie­życz­li­wie


przy­miot­nik

 (1.1) od­po­wia­da­ją­cy nie­u­przej­mie

 (1.2) brzmią­cy nie­u­przej­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opryskowy

przy­miot­nik od: oprysk


Źródła:

SJP.pl

Opryszczać

po­kry­wać pry­szcza­mi


Źródła:

SJP.pl

Opryszczka

cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na przez wi­ru­sy HSV1 i HSV2


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. (Her­pes sim­plex) cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ła­na przez wi­ru­sy HSV1 i HSV2;

 (1.2) med. wy­syp­ka zło­żo­na z pę­che­rzy­ków z za­war­to­ścią płynu su­ro­wi­cze­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opryszek

ktoś, kto grabi, ra­bu­je; rabuś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. oprych.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. urwis, we­so­łek

 (1.3) reg. zbój­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprzały

rzad­ko: taki, który się oprzał (od­pa­rzył się)


Źródła:

SJP.pl

Oprzewodowanie

Oprze­wo­do­wa­nie (ang. "wi­ring sy­stem") – prze­wód (kabel) lub ze­spół prze­wo­dów (kabli) oraz prze­wo­dów szy­no­wych wraz z ele­men­ta­mi mo­cu­ją­cy­mi, a także osło­na­mi prze­wo­dów (kabli) i prze­wo­dów szy­no­wych.


Źródła:

Wikipedia

Oprzeć

1. wes­przeć, po­de­przeć
2. uza­sad­nić coś czymś
3. oprzeć się:
a) wes­przeć się na czymś
b) po­trak­to­wać coś za pod­sta­wę
c) uzy­skać pomoc, wspar­cie
d) sta­wić opór
e) rzad­ko: do­trzeć do­kądś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny oprzeć się (ndk. opie­rać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|opie­rać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprzyrządowanie

ze­staw przy­rzą­dów wspo­ma­ga­ją­cych lub słu­żą­cych do ob­słu­gi okre­ślo­ne­go urzą­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. masz. ak­ce­so­ria i środ­ki tech­nicz­ne sta­no­wią­ce uzu­peł­nie­nie wy­po­sa­że­nia ma­szyn i urzą­dzeń, umoż­li­wia­ją­ce wy­ko­na­nie spe­cja­li­stycz­nych zadań i ope­ra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprzyrządowywać

za­o­pa­try­wać w po­trzeb­ne przy­rzą­dy


Źródła:

SJP.pl

Oprzysięgać

daw­niej: za­przy­się­gać (skła­dać przy­się­gę)


Źródła:

SJP.pl

Oprzytamniać

przy­wra­cać do przy­tom­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Oprzytomniały

1. odzy­skać przy­tom­ność, wró­cić do przy­tom­no­ści; oc­knąć się;
2. odzy­skać zdol­ność oceny sy­tu­a­cji, lo­gicz­ne­go my­śle­nia; opa­mię­tać się


Źródła:

SJP.pl

Oprzytomnieć

1. odzy­skać przy­tom­ność, wró­cić do przy­tom­no­ści; oc­knąć się;
2. odzy­skać zdol­ność oceny sy­tu­a­cji, lo­gicz­ne­go my­śle­nia; opa­mię­tać się


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|przy­tom­nieć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprzątać

po­tocz­nie: wy­ko­ny­wać co­dzien­ne prace go­spo­dar­skie, szcze­gól­nie zwią­za­ne z ho­dow­lą zwie­rząt do­mo­wych; obrzą­dzać


Źródła:

SJP.pl

Oprzątnąć

po­tocz­nie: wy­ko­nać co­dzien­ne prace go­spo­dar­skie, szcze­gól­nie zwią­za­ne z ho­dow­lą zwie­rząt do­mo­wych; obrzą­dzić


Źródła:

SJP.pl

Oprzęd

osło­na z cien­kich ni­te­czek, wyt­wa­rza­na z wy­dzie­li­ny gru­czo­łów gę­bo­wych larw wielu owa­dów


Oprzęd

Oprzęd – luźna, włó­kni­sta struk­tu­ra wy­ko­rzy­sty­wa­na w celu ochro­ny przed nie­ko­rzyst­ny­mi wa­run­ka­mi śro­do­wi­ska lub jako sieci łowne, ut­wo­rzo­na z cien­kich, jed­wa­bi­stych nici przęd­nych pow­sta­ją­cych z wy­dzie­li­ny gru­czo­łów przęd­nych wielu sta­wo­no­gów lub gru­czo­łu bi­sio­ro­we­go małży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Oprzędać

opla­tać coś oprzę­dem; oprzę­dzać, oprzę­dy­wać


Źródła:

SJP.pl

Oprzędnica

oprzęd­ni­ca je­sien­na - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Oprzędywać

opla­tać coś oprzę­dem; oprzę­dzać, oprzę­dać


Źródła:

SJP.pl

Oprzędzać

opla­tać coś oprzę­dem; oprzę­dy­wać, oprzę­dać


Źródła:

SJP.pl

Oprzędzik

oprzę­dzik prę­go­wa­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Oprzężów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Oprócz

1. przy­i­mek wy­łą­cza­ją­cy z za­kre­su od­nie­sie­nia zda­nia ele­ment, któ­re­go nazwa użyta jest po tym przy­im­ku;
2. przy­i­mek włą­cza­ją­cy do za­kre­su od­nie­sie­nia zda­nia ele­ment, któ­re­go nazwa użyta jest po tym przy­im­ku


przy­i­mek

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy, że coś nie znaj­du­je się w ja­kimś zbio­rze: poza, z wy­łą­cze­niem, nie li­cząc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Oprószanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opró­szać.


Źródła:

Wiktionary

Oprószać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opró­szyć)

 (1.1) po­sy­pu­jąc, po­kry­wać cien­ką war­stew­ką cze­goś drob­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Oprószyć

de­li­kat­nie po­sy­pać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opró­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opró­szać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opróżnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opróż­niać.


Źródła:

Wiktionary

Opróżniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) usu­wać za­war­tość cze­goś, czy­nić coś pu­stym

cza­sow­nik zwrot­ny opróż­niać się

 (2.1) sta­wać się pu­stym


Źródła:

Wiktionary

Opróżnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opróż­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opróż­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opróż­nić się (ndk. opróż­niać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|opróż­niać się.


Źródła:

Wiktionary

Ops

1. skrót od: Open Pro­fi­le Stan­dard, w in­for­ma­ty­ce: stan­dard ochro­ny da­nych oso­bo­wych użyt­kow­ni­ków In­ter­ne­tu;
2. skrót od: Oś­ro­dek Po­mo­cy Spo­łecz­nej


Ops, Ops Con­si­via – sta­ro­i­tal­ska bo­gi­ni włą­czo­na do re­li­gii Rzy­mian jako uo­so­bie­nie ob­fi­to­ści, bó­stwo uro­dza­ju i do­stat­ku, bo­ga­tych żniw i płod­no­ści ziemi, bę­dą­ce opie­kun­ką rol­nict­wa.

Pier­wot­nie sa­biń­ska, potem wpro­wa­dzo­na do pan­te­o­nu rzym­skie­go przez Ty­tu­sa Ta­cju­sza, po­dob­nie jak inne bó­stwa plo­nów. Do jej sank­tu­a­rium w pa­ła­cu kró­lew­skim do­stęp miały je­dy­nie we­stal­ki z ar­cy­ka­pła­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opsnąć

ops­nąć się - zsu­nąć się, ob­su­nąć się


Źródła:

SJP.pl

Opsonina

sub­stan­cja wcho­dzą­ca w skład nor­mal­nej su­ro­wi­cy krwi, osła­bia­ją­ca dzia­ła­nie za­raz­ków i ułat­wia­ją­ca tym samym ni­szcze­nie ich przez fa­go­cy­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. prze­ciw­cia­ło w krwi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opsoniny

sub­stan­cja wcho­dzą­ca w skład nor­mal­nej su­ro­wi­cy krwi, osła­bia­ją­ca dzia­ła­nie za­raz­ków i ułat­wia­ją­ca tym samym ni­szcze­nie ich przez fa­go­cy­ty


Op­so­ni­ny – sub­stan­cje, które po przy­łą­cze­niu się do an­ty­ge­nu ułat­wia­ją zaj­ście fa­go­cy­to­zy. Taka uspraw­nio­na dzię­ki op­so­ni­nom fa­go­cy­to­za nosi nazwę im­mu­no­fa­go­cy­to­zy, zaś pro­ces i stan opła­szcze­nia an­ty­ge­nu przez op­so­ni­ny na­zy­wa­my op­so­ni­za­cją.

Naj­waż­niej­szy­mi op­so­ni­na­mi są skład­ni­ki do­peł­nia­cza (C3b, C4b, iC3b, C3dg i C3d) oraz prze­ciw­cia­ła klasy IgG. Niem­niej jed­nak funk­cję op­so­nin mogą peł­nić także inne sub­stan­cje, na przy­kład biał­ko C-re­ak­tyw­ne, fi­bry­no­gen, fi­bro­nek­ty­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opsyna

gli­ko­pro­te­i­na bę­dą­ca skład­ni­kiem świa­tło­czu­łych barw­ni­ków siat­ków­ki oka; bie­rze udział w pro­ce­sie barw­ne­go wi­dze­nia dzien­ne­go; wro­dzo­ny brak op­sy­ny po­wo­du­je dal­to­nizm


Źródła:

SJP.pl

Opsyny

gli­ko­pro­te­i­na bę­dą­ca skład­ni­kiem świa­tło­czu­łych barw­ni­ków siat­ków­ki oka; bie­rze udział w pro­ce­sie barw­ne­go wi­dze­nia dzien­ne­go; wro­dzo­ny brak op­sy­ny po­wo­du­je dal­to­nizm


Op­sy­ny – grupa świa­tło­czu­łych, sprzę­żo­nych z biał­ka­mi G, re­cep­to­rów bło­no­wych o masie czą­stecz­ko­wej 35–55 kDa, na­le­żą­cych do ro­dzi­ny bia­łek re­ti­ny­ly­dy­no­wych. Op­sy­ny wy­stę­pu­ją w war­stwie re­cep­to­ro­wej siat­ków­ki jako kom­plek­sy z chro­mo­fo­ra­mi. W pro­ces wi­dze­nia jest za­an­ga­żo­wa­nych pięć kla­sycz­nych grup opsyn, które poś­red­ni­czą w przeksz­tał­ca­niu fo­to­nów w sy­gnał elek­tro­che­micz­ny – pier­wszym eta­pie trans­duk­cji sy­gna­łu wzro­ko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Optant

osoba upraw­nio­na do wy­bo­ru oby­wa­tel­stwa


Op­tant (łac. "op­tans", "op­tan­tis" = wy­bie­ra­ją­cy) – osoba ko­rzy­sta­ją­ca z prawa do wy­bo­ru oby­wa­tel­stwa.

Prawo wy­bo­ru przy­na­leż­no­ści pań­stwo­wej udzie­la­ne jest trak­ta­to­wo w przy­pad­ku anek­sji, względ­nie cesji, pew­ne­go te­ry­to­rium. Op­tan­ci z re­gu­ły za­cho­wu­ją swe dobra ru­cho­me i nie­ru­cho­me, znaj­du­ją­ce się w pań­stwie, z oby­wa­tel­stwa któ­re­go zre­zy­gno­wa­li. Wy­jeż­dża­jąc z kraju, mogą wy­wieźć dobra ru­cho­me, które nie pod­le­ga­ją wów­czas cłom ani innym opła­tom.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Optat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Optat – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od "op­ta­tus" – „upra­gnio­ny, po­żą­da­ny”. Imię takie na­da­wa­ne było dziec­ku, które było długo ocze­ki­wa­ne przez ro­dzi­ców. Ist­nie­je trzech świę­tych o tym imie­niu.

W Pol­sce było na­da­wa­ne w przesz­ło­ści, od XX wieku imię nie jest uży­wa­ne. W 2024 nie wy­stę­pu­je w pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, re­je­stru PESEL.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Optativus

w ję­zy­koz­naw­stwie: tryb cza­sow­ni­ka wy­ra­ża­ją­cy ży­cze­nie urze­czy­wist­nie­nia tre­ści słów osoby mó­wią­cej; op­ta­ti­wus; op­ta­tyw


Op­ta­ti­vus (tryb ży­czą­cy) – tryb cza­sow­ni­ka wy­stę­pu­ją­cy w niek­tó­rych ję­zy­kach. Wy­ra­ża ży­cze­nie, na­dzie­ję lub moż­li­wość. Znany jest m.in. w kla­sycz­nej grece i san­skry­cie, a z ży­wych ję­zy­ków w fa­rer­skim, tu­rec­kim, ru­muń­skim, ło­tew­skim, li­tew­skim, al­bań­skim i in­nych. "Op­ta­ti­vus" re­kon­stru­o­wa­ny jest też dla ję­zy­ka pra­in­do­e­u­ro­pej­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Optatiwus

w ję­zy­koz­naw­stwie: tryb cza­sow­ni­ka wy­ra­ża­ją­cy ży­cze­nie urze­czy­wist­nie­nia tre­ści słów osoby mó­wią­cej; op­ta­ti­vus; op­ta­tyw


Źródła:

SJP.pl

Optatyw

w ję­zy­koz­naw­stwie: tryb cza­sow­ni­ka wy­ra­ża­ją­cy ży­cze­nie urze­czy­wist­nie­nia tre­ści słów osoby mó­wią­cej; op­ta­ti­vus; op­ta­ti­wus


Źródła:

SJP.pl

Optatywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: wy­ra­ża­ją­cy ży­cze­nie, np. zda­nie op­ta­tyw­ne, tryb op­ta­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Optimetr

przy­rząd czuj­ni­ko­wy do bar­dzo do­kład­ne­go po­mia­ru dłu­go­ści


Op­ti­metr – czuj­nik op­tycz­no-me­cha­nicz­ny, słu­żą­cy do do­kład­nych po­mia­rów dłu­go­ści me­to­dą po­rów­naw­czą z wy­ko­rzy­sta­niem

pły­tek wzor­co­wych. Po­mysł bu­do­wy op­ti­me­tru po­le­ga na wy­ko­rzy­sta­niu wy­chy­la­ne­go przez trzpień po­mia­ro­wy lu­stra do zmia­ny po­ło­że­nia obra­zu po­dziel­ni na tle nie­ru­cho­me­go wskaź­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Optimum

1. ogół wa­run­ków naj­bar­dziej sprzy­ja­ją­cych cze­muś;
2. naj­ko­rzyst­niej­szy etap, faza cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) naj­bar­dziej sprzy­ja­ją­ce wa­run­ki, naj­ko­rzyst­niej­sze sta­dium lub faza cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optimus

marka kom­pu­te­rów i firma


Źródła:

SJP.pl

Optobus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mo­bil­ny ga­bi­ne­tu do ba­da­nia wzro­ku


Źródła:

Wiktionary

Optochip

[czy­taj: op­to­czip] mi­kro­e­le­ment za­mie­nia­ją­cy sy­gna­ły elek­trycz­ne na fale świetl­ne; op­to­czip


Źródła:

SJP.pl

Optoelektroniczny

→ op­to­e­lek­tro­ni­ka


Patrz:optoelektronika

Źródła:

SJP.pl

Optoelektronika

dział tech­ni­ki wy­ko­rzy­stu­ją­cy op­ty­kę i elek­tro­ni­kę do przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji


Op­to­e­lek­tro­ni­ka – dzie­dzi­na tech­ni­ki, która wy­ko­rzy­stu­je spe­cy­ficz­ne wła­ści­wo­ści świa­tła w celu po­zy­ski­wa­nia, gro­ma­dze­nia, prze­sy­ła­nia, przet­wa­rza­nia i pre­zen­ta­cji in­for­ma­cji. Op­to­e­lek­tro­ni­ka zaj­mu­je się także kon­struk­cją i za­sto­so­wa­niem urzą­dzeń i apa­ra­tów do emi­sji i de­tek­cji świa­tła. Za­sto­so­wa­nia obej­mu­ją różne dzie­dzi­ny tech­ni­ki, a także me­dy­cy­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Optofon

przy­rząd do aku­stycz­ne­go od­czy­ty­wa­nia pisma dla nie­wi­do­mych


Źródła:

SJP.pl

Optoizolator

pół­prze­wod­ni­ko­wy ele­ment elek­tro­nicz­ny za­pew­nia­ją­cy izo­la­cję gal­wa­nicz­ną po­mię­dzy dwoma ob­wo­da­mi; tran­sop­tor


Źródła:

SJP.pl

Optometr

przy­rząd do mie­rze­nia siły wzro­ku


Źródła:

SJP.pl

Optometria

dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sem wi­dze­nia, m.in. jego ochro­ną i uspraw­nia­niem


Op­to­me­try­sta - (gr. "optos" - wi­dzia­ny, "me­treo" - mie­rzyć) re­gu­lo­wa­ny zawód me­dycz­ny zaj­mu­ją­cy się dia­gno­zo­wa­niem za­bu­rzeń wzro­ku. Op­to­me­try­sta prze­pi­su­je po­mo­ce wzro­ko­we, pro­wa­dzi lub na­dzo­ru­je re­ha­bi­li­ta­cję ukła­du wzro­ko­we­go oraz udzie­la porad z za­kre­su pro­fi­lak­ty­ki, hi­gie­ny i ochro­ny wzro­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Optometryczny

→ op­to­me­tria


Patrz:optometria

Źródła:

SJP.pl

Optometrysta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie op­to­me­trii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. męż­czyz­na, spe­cja­li­sta me­dycz­ny wy­ko­nu­ją­cy po­mia­ry pa­ra­me­trów ukła­du wzro­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optometrystka

→ op­to­me­try­sta


Patrz:optometrysta

Źródła:

SJP.pl

Opton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. czyt­nik e-bo­o­ków


Źródła:

Wiktionary

Optotyp

ta­bli­ca do ba­da­nia ostro­ści wzro­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ta­bli­ca z cią­giem zna­ków róż­nej wiel­ko­ści słu­żą­ca do ba­da­nia ostro­ści wzro­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|op­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Optować

wy­brać, wy­bie­rać coś, gło­so­wać, za­gło­so­wać na coś, ko­rzy­stać, sko­rzy­stać z prawa opcji


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­bie­rać coś, opo­wia­dać się za czymś, gło­so­wać na kogoś lub coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optron

pół­prze­wod­ni­ko­wy przy­rząd op­to­e­lek­tro­nicz­ny prze­no­szą­cy sy­gna­ły elek­trycz­ne za poś­red­nict­wem pro­mie­nio­wa­nia op­tycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Optyczka

→ optyk


Patrz:optyk

Źródła:

SJP.pl

Optyczny

do­ty­czą­cy op­ty­ki, wzro­ku lub świa­tła


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z op­ty­ką, do­ty­czą­cy op­ty­ki – dzia­łu fi­zy­ki trak­tu­ją­ce­go o świet­le

 (1.2) zwią­za­ny ze wzro­kiem, zja­wi­ska­mi świetl­ny­mi, wy­ko­rzy­stu­ją­cy takie zja­wi­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optyk

1. le­karz bę­dą­cy spe­cja­li­stą w dzie­dzi­nie op­ty­ki;
2. pot. osoba wy­ra­bia­ją­ca, sprze­da­ją­ca przy­rzą­dy op­tycz­ne, np. oku­la­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec fizyk, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie op­ty­ki

 (1.2) rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy so­czew­ki i oku­la­ry

 (1.3) sprze­daw­ca oku­la­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optyka

dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem na­tu­ry świa­tła, pra­wa­mi opi­su­ją­cy­mi jego emi­sję, roz­cho­dze­nie się, od­dzia­ły­wa­nie z ma­te­rią oraz po­chła­nia­nie przez ma­te­rię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. fiz. dział fi­zy­ki bę­dą­cy nauką o świet­le

 (1.2) spo­sób po­strze­ga­nia czego

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: optyk


Op­ty­ka – dział fi­zy­ki, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem na­tu­ry świa­tła, pra­wa­mi opi­su­ją­cy­mi jego emi­sję, roz­cho­dze­nie się, od­dzia­ły­wa­nie z ma­te­rią oraz po­chła­nia­nie przez ma­te­rię. Op­ty­ka wy­pra­co­wa­ła spe­cy­ficz­ne me­to­dy pier­wot­nie przez­na­czo­ne do ba­da­nia świa­tła wi­dzial­ne­go, sto­so­wa­ne obec­nie także do ba­da­nia roz­cho­dze­nia się in­nych za­kre­sów pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go - pod­czer­wie­ni i ul­tra­fio­le­tu - zwane świa­tłem nie­wi­dzial­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Optymaci

czło­nek kon­ser­wa­tyw­ne­go ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, zwal­cza­ją­ce­go po­pu­la­rów


Op­ty­ma­ci ( op­ti­ma­tes, od op­ti­mus – „naj­lep­szy”) – kon­ser­wa­tyw­ne ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, pow­sta­łe w dru­giej po­ło­wie II wieku p.n.e. Jego naj­wy­bit­niej­si przed­sta­wi­cie­le to Sulla i Pom­pe­jusz Wiel­ki oraz ród Scy­pio­nów.

Ugru­po­wa­nie to sku­pia­ło człon­ków bo­ga­tych rodów se­na­tor­skich, które prze­ciw­sta­wia­ły się pró­bom de­mo­kra­ty­za­cji ustro­ju, zwal­cza­jąc po­pu­la­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Optymacki

zwią­za­ny z op­ty­ma­tem


Źródła:

SJP.pl

Optymalista

osoba dą­żą­ca do uzy­ska­nia naj­lep­szych moż­li­wych wy­ni­ków, do op­ty­mal­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia po­sia­da­nych środ­ków


Źródła:

SJP.pl

Optymalistka

→ op­ty­ma­li­sta


Patrz:optymalista

Źródła:

SJP.pl

Optymalizacja

zna­le­zie­nie op­ty­mal­ne­go, naj­lep­sze­go roz­wią­za­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu zwięk­sze­nie efek­tyw­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Op­ty­ma­li­za­cja – me­to­da wyz­na­cza­nia naj­lep­sze­go (op­ty­mal­ne­go) roz­wią­za­nia (po­szu­ki­wa­nie ek­stre­mum funk­cji) z punk­tu wi­dze­nia okre­ślo­ne­go kry­te­rium (wskaź­ni­ka) ja­ko­ści (np. kosz­tu, drogi, wy­daj­no­ści).

Sto­su­je się op­ty­ma­li­za­cje jedno i wie­lo­kry­te­rial­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Optymalizacyjny

zwią­za­ny z op­ty­ma­li­za­cją


Źródła:

SJP.pl

Optymalizm

dą­że­nie do uzy­ska­nia naj­lep­szych moż­li­wych wy­ni­ków, op­ty­mal­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia po­sia­da­nych środ­ków


Źródła:

SJP.pl

Optymalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|op­ty­ma­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Optymalizować

ulep­szać; zwięk­szać efek­tyw­ność


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zop­ty­ma­li­zo­wać)

 (1.1) czy­nić coś op­ty­mal­nym; do­bie­rać naj­lep­sze moż­li­we roz­wią­za­nie w da­nych wa­run­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optymalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób op­ty­mal­ny


Źródła:

Wiktionary

Optymalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: op­ty­mal­nie


Źródła:

SJP.pl

Optymalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: op­ty­mal­ny; bar­dziej op­ty­mal­ny


Źródła:

SJP.pl

Optymalność

stan naj­lep­szy z moż­li­wych do osią­gnię­cia w da­nych wa­run­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest op­ty­mal­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optymalny

naj­lep­szy z moż­li­wych w ja­kichś wa­run­kach


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) naj­lep­szy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optymat

czło­nek kon­ser­wa­tyw­ne­go ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, zwal­cza­ją­ce­go po­pu­la­rów


Źródła:

SJP.pl

Optymista

czło­wiek prze­ni­knię­ty skłon­no­ścią do do­strze­ga­nia do­brych stron życia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek prze­ni­knię­ty skłon­no­ścią do do­strze­ga­nia do­brych stron życia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optymistka

→ op­ty­mi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prze­ni­knię­ta skłon­no­ścią do do­strze­ga­nia do­brych stron życia


Patrz:optymista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optymistycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób op­ty­mi­stycz­ny; bu­dząc op­ty­mizm


Op­ty­mi­stycz­nie – album wspól­ny pol­skich ra­pe­rów Buki i Ra­hi­ma. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się na­kła­dem wyt­wór­ni MaxFloRec 30 paź­dzier­ni­ka 2015 roku. Za pro­duk­cję na­grań od­po­wie­dzial­ni są mię­dzy in­ny­mi Vixen, Greg, Kris, DonDe, DiNO czy EljotSounds oraz DJ BRK. Wśród gości wy­stą­pi­li AbradAb Kleszcz, Na­ta­lia Ny­kiel, Vixen, K2 oraz Masia & Fokus.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Optymistyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: op­ty­mi­stycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Optymistyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: op­ty­mi­stycz­ny; bar­dziej op­ty­mi­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Optymistyczność

rzad­ko: op­ty­mizm


Źródła:

SJP.pl

Optymistyczny

→ op­ty­mizm


przy­miot­nik

 (1.1) pełen op­ty­miz­mu, wła­ści­wy op­ty­mi­ście; do­strze­ga­ją­cy po­zy­tyw­ne stro­ny cze­goś, wie­rzą­cy w po­wo­dze­nie


Patrz:optymizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Optymizacja

daw­niej: op­ty­ma­li­za­cja; usta­le­nie naj­lep­sze­go z moż­li­wych roz­wią­zań przy za­ło­żo­nych wa­run­kach


Źródła:

SJP.pl

Optymizm

1. skłon­ność do do­strze­ga­nia je­dy­nie do­brych stron wszyst­kich zja­wisk, po­łą­czo­na z wiarą w po­myśl­ny roz­wój ja­kichś wy­da­rzeń;
2. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go ist­nie­ją­cy świat jest naj­lep­szy ze wszyst­kich moż­li­wych, pełny szczę­ścia, ra­do­ści i do­sko­na­ło­ści mo­ral­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wiara w po­myśl­ność, do­strze­ga­nie po­zy­ty­wów


Op­ty­mizm (z łac. "op­ti­mum" – "naj­le­piej") – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go ist­nie­ją­cy i ra­cjo­nal­nie urzą­dzo­ny, a życie jest dobre, można więc osią­gnąć w nim szczę­ście i do­sko­na­łość mo­ral­ną. Pod­kre­śla sto­su­nek do życia, w któ­rym świat po­strze­ga­my prze­de wszyst­kim jako po­zy­tyw­ne miej­sce, jako coś do­bre­go. Prze­ci­wień­stwem op­ty­miz­mu jest pe­sy­mizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opublikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­da­nie cze­goś do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści dru­kiem albo przez In­ter­net


Źródła:

Wiktionary

Opublikować

podać do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści, zwła­szcza w po­sta­ci dru­ko­wa­ne­go wy­daw­nict­wa; ob­wie­ścić


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) ogło­sić pu­blicz­nie jakiś tekst

 (1.2) wydać dzie­ło dru­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opuchlak

ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


Opuch­lak, na­drach ("Otior­hyn­chus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych i po­dro­dzi­ny En­ti­mi­nae.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opuchlina

nabrz­mie­nie tkan­ki ciała; obrzęk; miej­sce opuch­nię­te; opuch­liz­na


Źródła:

SJP.pl

Opuchlinowy

→ opuch­li­na


Patrz:opuchlina

Źródła:

SJP.pl

Opuchlizna

nabrz­mie­nie tkan­ki ciała; obrzęk; miej­sce opuch­nię­te; opuch­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. med. miej­sce obrz­mia­łe


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opuchnięcie

nabrz­mieć na sku­tek na­gro­ma­dze­nia się płynu su­ro­wi­cze­go w tkan­kach ciała


Źródła:

SJP.pl

Opuchnięty

spuch­nię­ty wsku­tek na­gro­ma­dze­nia się płynu w tkan­kach ciała; obrzę­kły, obrz­mia­ły, opu­chły


Źródła:

SJP.pl

Opuchnąć

nabrz­mieć na sku­tek na­gro­ma­dze­nia się płynu su­ro­wi­cze­go w tkan­kach ciała


Źródła:

SJP.pl

Opuchły

spuch­nię­ty wsku­tek na­gro­ma­dze­nia się płynu w tkan­kach ciała; obrzę­kły, obrz­mia­ły, opuch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Opucować

1. bar­dzo do­kład­nie coś oczy­ścić;
2. po­tocz­nie: zjeść dużo cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. oczy­ścić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opuczorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. zbie­racz węgla na hał­dzie


Źródła:

Wiktionary

Opuka

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. przysz. od: opu­kać

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Za­ol­zie. wę­giel zbie­ra­ny na hał­dzie

 (2.2) gw-pl|Za­ol­zie. gor­szej ja­ko­ści wę­giel ka­mien­ny

 (2.3) gw-pl|Za­ol­zie. górn. skała od­pa­do­wa wy­do­by­wa­na razem z wę­glem


Źródła:

Wiktionary

Opukać

wy­ko­nać czyn­ność pu­ka­nia po po­wierzch­ni cze­goś w celu spraw­dze­nia lub usta­le­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Opukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opu­ki­wać.


Opu­ki­wa­nie (łac. "per­cus­sio") – jeden ze spo­so­bów ba­da­nia fi­zy­kal­ne­go (przed­mio­to­we­go). Po­le­ga na przy­ło­że­niu lewej ręki z roz­po­star­ty­mi pal­ca­mi w opu­ki­wa­nym miej­scu i stu­ka­niu zgię­tym pal­cem trze­cim ręki pra­wej w trze­ci palec lewej ręki.

Oce­nia­ny jest od­głos opu­ko­wy. Może on być:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opuklina

prze­strzeń pow­sta­ła po­mię­dzy sło­ja­mi drew­na z po­wo­du zni­szcze­nia przez grzy­by


Źródła:

SJP.pl

Opukowy

po­le­ga­ją­cy na opu­ki­wa­niu, ma­ją­cy zwią­zek z opu­ki­wa­niem (np. ba­da­nie opu­ko­we)


Źródła:

SJP.pl

Opuncja

ro­śli­na z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Środ­ko­wej, o zie­lo­nych, so­czy­stych pę­dach, oka­za­łych kwia­tach i ja­dal­nych u niek­tó­rych ga­tun­ków owo­cach; ży­ga­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Opun­tia|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych o oka­za­łych kwia­tach i zie­lo­nych so­czy­stych pę­dach i czę­sto ja­dal­nych owo­cach;

 (1.2) owoc opun­cji (1.1)


Opun­cja ("Opun­tia" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin (su­ku­len­tów) z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych ("Cac­ta­ce­ae"). Około 150 ga­tun­ków wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej: od Ka­na­dy po po­łud­nio­wą Ar­gen­ty­nę, niek­tó­re zo­sta­ły in­tro­du­ko­wa­ne na inne kon­ty­nen­ty. "Opun­tia stric­ta" uz­na­na zo­sta­ła za jeden ze 100 naj­bar­dziej in­wa­zyj­nych ga­tun­ków na świe­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opuncjowy

→ opun­cja


Patrz:opuncja

Źródła:

SJP.pl

Opunim

nie­bez­poś­red­nie okre­śle­nie au­to­ra dzie­ła po­przez wy­mie­nie­nie jego in­nych prac, bez po­da­nia jego imie­nia i naz­wi­ska


Opu­nim (łac. "opus" „dzie­ło”) – ro­dzaj pse­u­do­ni­mu o cha­rak­te­rze omow­nym, w któ­rym autor ut­wo­ru nie po­da­je wprost swo­je­go imie­nia i naz­wi­ska, okre­śla­jąc się je­dy­nie jako twór­ca in­ne­go włas­ne­go dzie­ła, np. "Pro­met­hi­dion" przez au­to­ra "Pie­śni spo­łecz­nej czte­rech stron" (Cy­prian Kamil Nor­wid) albo "Ro­zbio­ry dzieł obej­mu­ją­cych albo dzie­je albo rze­czy pol­skie" przez au­to­ra "Dzie­jów pol­skich" (Jo­a­chim Le­le­wel)


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opus

utwór (zbiór ut­wo­rów) da­ne­go kom­po­zy­to­ra, po­nu­me­ro­wa­ny wg ko­lej­no­ści pier­wszych wydań


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. oz­na­cze­nie w ko­lej­no­ści chro­no­lo­gicz­nej dzie­ła da­ne­go kom­po­zy­to­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opusculum

[czy­taj: opu­sku­lum] nie­wiel­kie dzie­ło, roz­praw­ka, drob­ne stu­dium


Źródła:

SJP.pl

Opusowanie

1. po­dział zbio­ru ut­wo­rów mu­zycz­nych na opusy;
2. sy­stem nu­me­ro­wa­nia, po­rząd­ko­wa­nia dzieł mu­zycz­nych jed­ne­go kom­po­zy­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Opusowy

→ opus


Patrz:opus

Źródła:

SJP.pl

Opust

1. ob­niż­ka ceny cze­goś; upust, rabat;
2. ruch koń­czyn lub tu­ło­wia ku do­ło­wi w ćwi­cze­niach gim­na­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Opustaszać

1. czy­nić pu­stym; opróż­niać;
2. czy­nić bez­lud­nym; wy­lud­niać;
3. po­wo­do­wać ogrom­ne zni­szcze­nia; pu­sto­szyć


Źródła:

SJP.pl

Opustka

część tek­stu opu­szczo­na przez ze­ce­ra w skła­dzie


Źródła:

SJP.pl

Opustoszały

wy­pu­sto­sza­ły;
1. o ob­sza­rze, te­re­nie: opu­szczo­ny przez ludzi; pusty, bez­lud­ny, wy­lud­nio­ny;
2. po­zba­wio­ny ja­kiejś za­war­to­ści


przy­miot­nik

 (1.1) o ob­sza­rze, re­gio­nie, bu­dyn­ku itd.: który zo­stał opu­szczo­ny przez ludzi i po­zo­sta­je nie­za­miesz­ka­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opustoszeć

wy­pu­sto­szeć;
1. stać się opu­szczo­nym przez ludzi lub zwie­rzę­ta;
2. stać się po­zba­wio­nym ja­kiejś za­war­to­ści


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pu­sto­szeć)

 (1.1) stać się pu­stym, bez­lud­nym, nie za­miesz­ka­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opuszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opu­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Opuszczać

cza­sow­nik

 (1.1) zni­żać coś, spu­ścić coś, prze­su­nąć coś w dół

 (1.2) zo­sta­wiać coś, od­cho­dzić od cze­goś / kogoś

 (1.3) po­mi­jać

cza­sow­nik zwrot­ny opu­szczać się

 (2.1) o oso­bie przen. zni­żać swój po­ziom umie­jęt­no­ści

 (2.2) scho­dzić niżej


Źródła:

Wiktionary

Opuszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opu­ścić.


Opu­szcze­nie, po­mi­nię­cie, pa­ra­lip­sa (gr. παράλειψις "paráleipsis"), pra­e­te­ri­tio – fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na zwró­ce­niu uwagi na obiekt po­przez po­zor­ne po­mi­nię­cie go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opuszczony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go opu­szczo­no

 (1.2) zni­szczo­ny wsku­tek za­nied­ba­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. od czas. opu­szczać (ob­ni­żać)

 (2.2) ims. od czas. opu­szczać (po­mi­jać)


Źródła:

Wiktionary

Opuszek

opu­szek;
1. wy­pu­kła, koń­co­wa część palca u ludzi i łap niek­tó­rych zwie­rząt;
2. okrą­gła wy­pu­kłość w niek­tó­rych na­rzą­dach ciała


Źródła:

SJP.pl

Opuszka

opu­szek;
1. wy­pu­kła, koń­co­wa część palca u ludzi i łap niek­tó­rych zwie­rząt;
2. okrą­gła wy­pu­kłość w niek­tó­rych na­rzą­dach ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ku­li­ste wy­dę­cie na prze­bie­gu ja­kie­goś dłu­gie­go tworu

 (1.2) anat. koń­co­wa, za­o­krą­glo­na część palca

 (1.3) anat. okrą­głe wy­dę­cie na­czy­nia krwio­no­śne­go

 (1.4) anat. zgru­bie­nie w obrę­bie na­rzą­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opuszkowy

przy­miot­nik od: opusz­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z opusz­ką, do­ty­czą­cy opusz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opusznica

opusz­ni­ca pió­rów­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Opuszyć

1. rzad­ko: po­kryć pu­chem;
2. daw­niej: ob­szyć, obra­mo­wać fu­trem


Źródła:

SJP.pl

Opuścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|opu­szczać.

 (1.2) stpol. pu­sto­szyć


Źródła:

Wiktionary

Opws

skró­to­wiec

 (1.1) = Ogól­ne Pol­skie Wa­run­ki Spe­dy­cyj­ne


Źródła:

Wiktionary

Opych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. je­dze­nie


Źródła:

Wiktionary

Opykać

po­tocz­nie: ograć kogoś


Źródła:

SJP.pl

Opylacz

urzą­dze­nie do opy­la­nia ro­ślin pre­pa­ra­ta­mi che­micz­ny­mi w celu po­bu­dze­nia ich roz­wo­ju lub zwal­cza­nia chwa­stów, szkod­ni­ków itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opylak

chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Opylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opy­lać.


Źródła:

Wiktionary

Opylarka

gór­ni­cze urzą­dze­nie prze­woź­ne do opy­la­nia


Źródła:

SJP.pl

Opylarz

w gór­nict­wie: ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się opy­la­niem i od­po­wie­dzial­ny za stan za­bez­pie­czeń prze­ciw py­ło­wi wę­glo­we­mu


Źródła:

SJP.pl

Opylać

1. po­kry­wać, ob­sy­py­wać coś ja­kimś prosz­kiem, zwła­szcza ho­do­wa­ne ro­śli­ny od­po­wied­ni­mi sub­stan­cja­mi che­micz­ny­mi;
2. po­spo­li­cie: sprze­da­wać (coś); spy­lać, opędz­lo­wy­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opy­lić)

 (1.1) ogrod. roln. po­kry­wać ro­śli­ny sprosz­ko­wa­nym pre­pa­ra­tem owa­do­bój­czym, grzy­bo­bój­czym itd.

 (1.2) po­kry­wać coś pyłem lub ku­rzem

 (1.3) slang. sprze­da­wać coś; zby­wać coś

 (1.4) slang. zja­dać coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opy­lać się

 (2.1) slang. być war­tym okre­ślo­nych kosz­tów; opła­cać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opylenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. sprze­da­nie


Źródła:

Wiktionary

Opylić

1. po­kryć, ob­sy­pać coś ja­kimś prosz­kiem, zwła­szcza ho­do­wa­ne ro­śli­ny od­po­wied­ni­mi sub­stan­cja­mi che­micz­ny­mi;
2. po­spo­li­cie: sprze­dać (coś); spy­lić, opch­nąć, opędz­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Opypy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce znaj­du­ją­ca się w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki;


Opypy – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opypłaniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. po­gard. nied­ba­luch, bru­das


Źródła:

Wiktionary

Opyrskać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. och­la­pać


Źródła:

Wiktionary

Opytać

po­tocz­nie: zadać komuś sze­reg pytań; wy­py­tać


Źródła:

SJP.pl

Opytywać

po­tocz­nie: za­da­wać komuś sze­reg pytań; wy­py­ty­wać, spy­ty­wać


Źródła:

SJP.pl

Opył

1. opy­le­nie ro­ślin środ­ka­mi owa­do­bój­czy­mi;
2. daw­niej, po­e­tyc­ko: pył do­o­ko­ła cze­goś, mgieł­ka


Źródła:

SJP.pl

Opz

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. opis przed­mio­tu za­mó­wie­nia (do prze­tar­gu)


Źródła:

Wiktionary

Opzz

Ogól­no­pol­skie Po­ro­zu­mie­nie Związ­ków Za­wo­do­wych


skró­to­wiec

 (1.1) = polit. Ogól­no­pol­skie Po­ro­zu­mie­nie Związ­ków Za­wo­do­wych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opzz-Owski

→ OPZZ


Patrz:OPZZ

Źródła:

SJP.pl

Opéra-Ballet

ga­tu­nek fran­cu­skie­go te­a­tru li­rycz­ne­go, po­pu­lar­ny w ba­ro­ku


Źródła:

SJP.pl

Opój

1. wy­cho­dzą­ce z uży­cia: czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus;
2. w we­te­ry­na­rii: opuch­liz­na pow­sta­ła w oko­li­cy stawu sko­ko­we­go lub pę­ci­no­we­go u mło­dych lub sta­rych koni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek upi­ja­ją­cy się, opi­ja­ją­cy się al­ko­ho­lem, na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opór

1. prze­ciw­sta­wia­nie się czy­jeś woli lub prze­mo­cy, nie­u­le­ga­nie ja­kiejś sile;
2. zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na prze­ciw­sta­wia­niu się prze­pły­wo­wi prądu elek­trycz­ne­go; re­zy­stan­cja
3. siła pow­sta­ją­ca przy wpra­wia­niu ciał w ruch lub wy­wo­ła­na ru­chem tych ciał i skie­ro­wa­na prze­ciw­nie do kie­run­ku ruchu;
4. spo­sób ha­mo­wa­nia po­le­ga­ją­cy na zbli­że­niu ku sobie dzio­bów nart i od­da­le­niu pię­tek; pług


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) akt prze­ciw­sta­wia­nia się cu­dzej prze­mo­cy, woli, roz­ka­zom itp.

 (1.2) w lm. przesz­ko­dy, utrud­nie­nia

 (1.3) fiz. siła bier­na po­ja­wia­ją­ca się w trak­cie wpra­wia­nia ciała w ruch lub spo­wo­do­wa­na ru­chem tego ciała, skie­ro­wa­na w stro­nę prze­ciw­ną od kie­run­ku ruchu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opół

skraj­na deska z kloca z jed­nej stro­ny pła­ska, z dru­giej pó­ło­krą­gła; oko­rek; obla­der; okraj­ka


Źródła:

SJP.pl

Opóźniacz

Opóź­niacz – część skła­do­wa za­pal­ni­ka ze zwło­ką, która po­wo­du­je, że wy­buch po­ci­sku, bomby, gra­na­tu jest opóź­nio­ny.


Źródła:

Wikipedia

Opóźniający

→ opóź­niać


Patrz:opóźniać

Źródła:

SJP.pl

Opóźnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­su­wa­nie zda­rze­nia w cza­sie


Źródła:

Wiktionary

Opóźniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opóź­nić)

 (1.1) po­wo­do­wać zwol­nie­nie tempa ro­bie­nia lub osią­gnię­cia czego

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opóź­niać się (dk. opóź­nić się)

 (2.1) wy­ko­ny­wać nie na czas

 (2.2) po­ja­wiać się póź­niej, niż na­le­ży

 (2.3) wska­zy­wać go­dzi­nę wcze­śniej­szą niż rze­czy­wi­sta


Źródła:

Wiktionary

Opóźnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­su­nię­cie zda­rze­nia w cza­sie

 (1.2) róż­ni­ca w cza­sie mię­dzy za­leż­ny­mi od sie­bie zda­rze­nia­mi

 (1.3) stan umy­sło­wy bę­dą­cy efek­tem zbyt wol­ne­go roz­wo­ju


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Opóźniony

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy nie na czas

 (1.2) taki, który nie zdą­żył z wy­ko­na­niem cze­goś w wyz­na­czo­nym cza­sie

 (1.3) pot. nie­pra­wi­dło­wo roz­wi­nię­ty umy­sło­wo

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od opóź­nić


Źródła:

Wiktionary

Opóźnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opóź­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opóź­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny opóź­nić się (ndk. opóź­niać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|opóź­niać się.


Źródła:

Wiktionary

Opęczniały

rzad­ko: taki, który opęcz­niał, na­pęcz­niał; na­pęcz­nia­ły


Źródła:

SJP.pl

Opęcznieć

po­więk­szyć się na sku­tek wy­peł­nie­nia czymś; na­pęcz­nieć


Źródła:

SJP.pl

Opędzić

1. od­go­nić owady, na­trę­tów;
2. za­spo­ko­ić pilne po­trze­by, wy­dat­ki


Źródła:

SJP.pl

Opędzlować

po­tocz­nie:
1. zjeść dużo i łap­czy­wie; wsu­nąć, wtran­żo­lić, spa­ła­szo­wać, wpa­ła­szo­wać, wsza­mać;
2. sprze­dać coś, po­zbyć się cze­goś, czę­sto w spo­sób nie­le­gal­ny; opch­nąć, opy­lić, spy­lić;
3. okraść coś lub kogoś;
4. w me­dy­cy­nie: po­kryć coś pły­nem roz­pro­wa­dza­nym za po­mo­cą pędz­la; wy­pędz­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Opędzlowywać

1. po­tocz­nie: jeść dużo i łap­czy­wie; wsu­wać, wtran­ża­lać, pa­ła­szo­wać, wtra­jać, sza­mać;
2. sprze­da­wać coś, po­zby­wać się cze­goś, czę­sto w spo­sób nie­le­gal­ny; opy­chać, opy­lać, spy­lać;
3. okra­dać coś lub kogoś;
4. w me­dy­cy­nie: po­kry­wać coś pły­nem roz­pro­wa­dza­nym za po­mo­cą pędz­la


Źródła:

SJP.pl

Opękanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opę­kać.


Źródła:

Wiktionary

Opękać

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. oby­wać się bez cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Opętana

uzy­skać nad kimś wła­dzę, przej­mu­jąc kon­tro­lę nad jego umy­słem, uczu­cia­mi, do­pro­wa­dza­jąc go do za­cho­wań przy­po­mi­na­ją­cych sza­leń­stwo


Opę­ta­na (ang. "Pos­ses­sed") – ame­ry­kań­ski film z 1947 roku w re­ży­se­rii Cur­ti­sa Bern­hard­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opętanie

1. stan obłą­ka­nia, psy­cho­zy, pa­ra­noi; obłęd;
2. daw­niej: stan osoby owład­nię­tej przez siły nie­czy­ste, na­wie­dzo­nej przez dia­bła


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uza­leż­nie­nie kogoś od sie­bie w sen­sie ne­ga­tyw­nym

 (1.2) ogar­nię­cie kogoś, zmie­nia­jąc jego uczu­cia i wpły­wa­jąc na jego po­stę­po­wa­nie

 (1.3) rel. stan bycia owład­nię­tym przez de­mo­na;


Opę­ta­nie – stan umy­słu, w któ­rym po­szcze­gól­ny czło­wiek (in­dy­wi­du­um) od­czu­wa, że znaj­du­je się pod wpły­wem zew­nętrz­nej, nie­fi­zycz­nej, naj­czę­ściej oso­bo­wej siły, lub za­cho­wu­je się w spo­sób su­ge­ru­ją­cy taki stan oso­bom trze­cim. We­dług wielu re­li­gii oraz wie­rzeń lu­do­wych opę­ta­nie może być formą za­wład­nię­cia cia­łem przez duchy lub de­mo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opętaniec

1. czło­wiek ogar­nię­ty jakąś pasją; za­pa­le­niec;
2. czło­wiek opę­ta­ny przez dia­bła


Źródła:

SJP.pl

Opętany

sza­lo­ny, gwał­tow­ny, nie­o­pa­no­wa­ny, obłęd­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o czło­wie­ku: taki, który za­cho­wu­je się nie­o­bli­czal­nie

 (1.2) o zja­wi­skach, uczu­ciach itp.: sza­lo­ny, gwał­tow­ny

 (2.2) rel. osoba, któ­rej cia­łem za­wład­nął zły duch

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy od: opę­tać


Opę­ta­ny (oryg. ukr. Юродивий, "Ju­ro­dy­wyj") – nie­do­koń­czo­ny po­e­mat Ta­ra­sa Szew­czen­ki z 1857.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opętać

uzy­skać nad kimś wła­dzę, przej­mu­jąc kon­tro­lę nad jego umy­słem, uczu­cia­mi, do­pro­wa­dza­jąc go do za­cho­wań przy­po­mi­na­ją­cych sza­leń­stwo


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. opę­ty­wać)

 (1.1) uza­leż­nić kogoś, coś od sie­bie

 (1.2) o uczu­ciach: ogar­nąć kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opętnik

opra­wa ot­wo­ru w po­kła­dzie, przez który prze­cho­dzi maszt


Opęt­nik – otwór w po­kła­dzie jach­tu lub ża­glow­ca, przez który prze­cho­dzi ko­lum­na masz­tu się­ga­ją­ca kon­struk­cji dna jed­nost­ki, przez który prze­cho­dzi ko­lum­na masz­tu, uszczel­nio­ny za po­mo­cą koł­nie­rza wy­ko­na­ne­go z płót­na.

W przy­pad­ku, gdy ko­lum­na masz­tu roz­po­czy­na się do­pie­ro od wy­so­ko­ści po­kła­du, opęt­nik nie wy­stę­pu­je.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opętywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. opę­tać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|opę­tać.


Źródła:

Wiktionary

Opłacalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: opła­cal­nie


Źródła:

SJP.pl

Opłacalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. cecha, tego co przy­no­si zysk i jest opła­cal­ne


Źródła:

Wiktionary

Opłacalny

przy­no­szą­cy zysk; in­trat­ny, ren­tow­ny, zy­skow­ny, do­cho­do­wy, po­płat­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się opła­ca i przy­no­si zysk albo oszczęd­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opłacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opła­cać.


Źródła:

Wiktionary

Opłacać

1. do­ko­ny­wać za­pła­ty za coś;
2. osią­gać jedno kosz­tem dru­gie­go, po­no­sić kon­sek­wen­cje cze­goś;
3. opła­cać się - przy­no­sić ko­rzyść, zysk


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opła­cić)

 (1.1) przez pe­wien czas (lub kil­ka­krot­nie) pła­cić za coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opła­cać się (dk. opła­cić się)

 (2.1) być war­tym okre­ślo­nych kosz­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opłacić

1. do­ko­nać za­pła­ty za coś;
2. osią­gnąć jedno kosz­tem dru­gie­go, po­nieść kon­sek­wen­cje cze­goś;
3. opła­cić się - przy­nieść ko­rzyść, zysk


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opła­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opła­cać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opłakanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opła­kać.


Źródła:

Wiktionary

Opłakany

nędz­ny, godny po­li­to­wa­nia


przy­miot­nik

 (1.1) ża­łos­ny, tra­gicz­ny, zas­mu­ca­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opłakać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opła­ki­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|opła­ki­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opłakańszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: opła­ka­ny


Źródła:

SJP.pl

Opłakiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|opła­ki­wać.


Źródła:

Wiktionary

Opłakiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opła­kać)

 (1.1) pła­kać, doz­na­wać bólu, wy­ra­żać go po utra­cie kogoś lub cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Opłata

1. opła­ce­nie cze­goś;
2. kwota na­leż­na za usłu­gi itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kwota pła­co­na za usłu­gę, świad­cze­nie


Opła­ta – ka­te­go­ria fi­nan­so­wa oz­na­cza­ją­ca każdą po­bra­ną na­leż­ność za świad­czo­ne usłu­gi. Opła­ta jest jed­no­stron­nie okre­ślo­nym i od­płat­nym świad­cze­niem pie­nięż­nym (w prze­ci­wień­stwie do po­dat­ku, który jest nie­od­płat­ny) o cha­rak­te­rze ogól­nym, po­bie­ra­nym od osób fi­zycz­nych i praw­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opłatczany

daw­niej: opłat­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Opłatek

1. cien­ki pła­tek pszen­ne­go cia­sta uży­wa­ny w li­tur­gii chrze­ści­jań­skiej i przy wie­cze­rzy wi­gi­lij­nej; ho­stia;
2. uro­czy­stość dzie­le­nia się opłat­kiem;
3. krą­żek z cien­kie­go cia­sta za­wie­ra­ją­cy le­kar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ro­dzaj cien­kie­go chle­ba, uży­wa­ne­go jako ho­stia oraz pod­czas ko­la­cji wi­gi­lij­nej;

 (1.2) rel. ry­tu­ał dzie­le­nia się opłat­kiem (1.1)

 (1.3) środ. prze­stęp­cze chleb


Opła­tek (z obla­tum „dar ofiar­ny”) – bar­dzo cien­ki biały pła­tek chle­bo­wy, prza­śny (czyli niek­wa­szo­ny i nie­so­lo­ny), wy­pie­ka­ny z bia­łej mąki i wody bez do­dat­ku droż­dży, któ­rym dzie­lą się chrze­ści­ja­nie, zgro­ma­dze­ni przy stole wi­gi­lij­nym, skła­da­jąc sobie ży­cze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opłatkorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rel. ko­ściel­ny roz­no­szą­cy opłat­ki przed Bożym Na­ro­dze­niem


Źródła:

Wiktionary

Opłatkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z opłat­kiem, do­ty­czą­cy opłat­ka


Źródła:

Wiktionary

Opłatomat

au­to­mat przyj­mu­ją­cy opła­ty


Opła­to­mat – sa­mo­ob­słu­go­we urzą­dze­nie, dzię­ki któ­re­mu można za­pła­cić po­da­tek czy wnieść opła­tę (np. za wy­da­nie prawa jazdy lub do­wo­du oso­bi­ste­go). Wszyst­kie płat­no­ści są moż­li­we w for­mie go­tów­ko­wej lub za po­mo­cą kart płat­ni­czych. Ko­rzy­sta­nie z opła­to­ma­tu od­by­wa się bez pro­wiz­ji czy do­dat­ko­wych opłat.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opłatowy

→ opła­ta


Patrz:opłata

Źródła:

SJP.pl

Opławiec

osied­le w Byd­go­szczy


Opła­wiec − jed­nost­ka ur­ba­ni­stycz­na (osied­le) mia­sta Byd­go­szczy, po­ło­żo­na w jego pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści nad Brdą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Opłomka

rura w kotle pa­ro­wym


Źródła:

SJP.pl

Opłonka

opłon­ka sto­go­wi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Opłotek

opłot­ki;
1. wiej­ski płot z drew­nia­nych żer­dzi lub pędów wi­kli­ny; opłot­ki;
2. ogra­ni­cze­nie kul­tu­ro­we, spo­łecz­ne itp. utrud­nia­ją­ce dzia­ła­nie w ja­kiejś spra­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. wąska droga lub przej­ście prze­bie­ga­ją­ce mię­dzy dwoma pło­ta­mi

 (1.2) rzad. miej­sce ogro­dzo­ne pło­tem

 (1.3) rzad. łow. ogro­dzo­ne miej­sce do któ­re­go zwa­bia się zwie­rzy­nę, w szcze­gól­no­ści wilki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opłotki

opłot­ki;
1. wiej­ski płot z drew­nia­nych żer­dzi lub pędów wi­kli­ny; opłot­ki;
2. ogra­ni­cze­nie kul­tu­ro­we, spo­łecz­ne itp. utrud­nia­ją­ce dzia­ła­nie w ja­kiejś spra­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) drew­nia­ny płot z chru­stu lub żer­dzi

 (1.2) wą­skie przej­ście mię­dzy są­sied­ni­mi pło­ta­mi

 (1.3) miej­sce ogro­dzo­ne pło­tem

 (1.4) przen. ogra­ni­czo­ny za­kres cze­goś

 (1.5) daw. od­chy­la­ne czę­ści wej­ścio­we du­że­go na­mio­tu

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B., i W. plu­ral|opło­tek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opłucna

błona wy­ście­ła­ją­ca wew­nętrz­ną ścian­kę klat­ki pier­sio­wej i po­kry­wa­ją­ca płuca; ple­u­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. błona su­ro­wi­cza okry­wa­ją­ca płuca i wy­ście­ła­ją­ca wnę­trze klat­ki pier­sio­wej;


Opłuc­na ( ple­u­ra) – su­ro­wi­cza błona, w któ­rej zam­knię­te są płuca. Każde z płuc jest oto­czo­ne osob­nym wor­kiem opłuc­nej. Jest cien­ką i bły­szczą­cą stale zwil­ża­ną błoną, która ułat­wia ruch płuc w cza­sie od­de­chu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Opłucnowy

zwią­za­ny z opłuc­ną (np. jama opłuc­no­wa)


Źródła:

SJP.pl

Opłucny

w me­dy­cy­nie: oka­la­ją­cy płuca (np. błona opłuc­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z opłuc­ną, do­ty­czą­cy opłuc­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opłukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) usu­nię­cie za­bru­dze­nia lub de­ter­gen­tu po­przez po­la­nie wodą


Źródła:

Wiktionary

Opłukać

1. płu­cząc, obmyć;
2. opłu­kać się -
a) opłu­kać sa­me­go sie­bie;
b) opłu­kać sie­bie naw­za­jem


Źródła:

SJP.pl

Opłukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umy­wa­nie przez po­le­wa­nie cie­czą


Źródła:

Wiktionary

Opłukiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opłu­kać)

 (1.1) umy­wać przez po­le­wa­nie cie­czą

 (1.2) za­le­wać fa­la­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny opłu­ki­wać się (dk. opłu­kać się)

 (2.1) ob­my­wać cie­czą z za­bru­dze­nia lub de­ter­gen­tu


Źródła:

Wiktionary

Opłuknąć

daw­niej: opłu­kać


Źródła:

SJP.pl

Opłużać

za­o­pa­try­wać, wy­po­sa­żać w pługi do od­gar­nia­nia błota i śnie­gu


Źródła:

SJP.pl

Opłużyć

za­o­pa­trzyć w pługi do zgar­nia­nia śnie­gu


Źródła:

SJP.pl

Opłynąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opły­wać)

 (1.1) okrą­żyć pły­nąc


Źródła:

Wiktionary

Opływ

ruch cie­czy wokół za­nu­rzo­ne­go w nim ciała sta­łe­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. ruch cie­czy wzglę­dem za­nu­rzo­ne­go w niej ciała

 (1.2) lotn. ruch czą­stek po­wie­trza sty­ka­ją­cych się z pła­szczyz­na­mi no­śny­mi lub ste­ro­wy­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opływać

po­tocz­nie: pły­wa­jąc do­trzeć do wielu miejsc


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opły­nąć)

 (1.1) okrą­żać coś, pły­nąc

 (1.2) oto­czyć coś, spo­wić kogoś lub coś

 (1.3) ob­fi­to­wać w coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Opływowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest opły­wo­we; cecha tych, któ­rzy są opły­wo­wi


Źródła:

Wiktionary

Opływowy

ła­god­nie za­o­krą­glo­ny, wy­dłu­żo­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy lekko za­o­krą­glo­ny kształt zmniej­sza­ją­cy opór wody lub po­wie­trza przy po­ru­sza­niu się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary