Móc

1. mieć od­po­wied­nie wa­run­ki (zdol­no­ści, środ­ki itp.), by cze­goś do­ko­nać; zdo­łać;
2. mieć prawo do cze­goś


cza­sow­nik mo­dal­ny nie­prze­chod­ni

 (1.1) być w sta­nie coś wy­ko­nać, zro­bić

 (1.2) mieć zez­wo­le­nie lub upraw­nie­nie do wy­ko­na­nia cze­goś

 (1.3) mieć szan­sę za­ist­nieć, wy­da­rzyć się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mój

za­i­mek dzier­żaw­czy bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem za­im­ka oso­bo­we­go "ja"


za­i­mek dzier­żaw­czy

 (1.1) 1. os. lp.


Mój (niem. "Moy - See") – je­zio­ro po­ło­żo­ne na wschód od Kę­trzy­na w gmi­nie Kę­trzyn, w po­wie­cie kę­trzyń­skim wo­je­wództ­wa war­miń­sko-ma­zur­skie­go, w do­rze­czu rzeki Guber.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mól

szkod­nik że­ru­ją­cy w odzie­ży


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. motyl z ro­dzi­ny mo­lo­wa­tych ni­szczą­cy ubra­nia;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mór

daw­niej o dżu­mie, za­ra­zie lub też o śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. groź­na za­ra­za u ludzi

 (1.2) przest. epi­de­mia wśród bydła lub trzo­dy


Mór (niem. "Moor") – dwu­ję­zycz­ne[] mia­sto w pół­noc­no-za­chod­nich Wę­grzech, w ko­mi­ta­cie Fejér, w kot­li­nie mię­dzy gó­ra­mi Vértes i Lasem Ba­koń­skim, na za­chód od Bu­da­pesz­tu. Liczy ponad 14,2 tys. miesz­kań­ców (I 2011).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mórawski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mórg

morga;
1. miara po­wierzch­ni grun­tu, wy­no­szą­ca obec­nie 5600 me­trów kwa­dra­to­wych;
2. grunt o ta­kiej po­wierzch­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. roln. zob. morga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mórka

Mórka – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Śrem. Leży na Po­je­zie­rzu Krzy­wiń­skim, w są­siedzt­wie dwóch je­zior: Mórka oraz Mórka Mała. We wsi krzy­żu­ją się po­nad­to drogi po­wia­tu śrem­skie­go, oz­na­czo­ne nu­me­ra­mi: 4068 i 4071.


Źródła:

Wikipedia

Mórkowo

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim


Mór­ko­wo (nazwa obocz­na: Mur­ko­wo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Lipno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

Pałac wy­bu­do­wa­ny praw­do­po­dob­nie przez Kwi­lec­kich na prze­ło­mie XIX i XX w. Przed wojną wła­ści­cie­lem był Skarb Pań­stwa Pru­skie­go. Obec­nie w pa­ła­cu mie­ści się Dom no­wi­cjac­ki To­wa­rzy­stwa Chry­stu­so­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mórkowski

→ Mór­ko­wo


Patrz:Mórkowo

Źródła:

SJP.pl

Mówca

osoba mó­wią­ca, wy­gła­sza­ją­ca mowę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wy­gła­sza­ją­cy mowę, da­ją­cy prze­mó­wie­nie; ten, który za­bie­ra głos pod­czas kon­gre­su, ze­bra­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mówczy

przy­miot­nik od: mówca (rzad­ki)


Źródła:

SJP.pl

Mówczyni

ko­bie­ta wy­gła­sza­ją­ca mowy, prze­mó­wie­nia lub za­bie­ra­ją­ca głos na ze­bra­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­gła­sza­ją­ca mowę, da­ją­ca prze­mó­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mówienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mówić.


Źródła:

Wiktionary

Mówiąca

uży­wać słów w celu ko­mu­ni­ka­cji, wy­po­wia­dać słowa


Patrz:mówić

Źródła:

SJP.pl

Mówiący

uży­wać słów w celu ko­mu­ni­ka­cji, wy­po­wia­dać słowa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba mó­wią­ca coś lub prze­ma­wia­ją­ca

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) zob. mówić.


Patrz:mówić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mówić

uży­wać słów w celu ko­mu­ni­ka­cji, wy­po­wia­dać słowa


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uży­wać mowy

 (1.2) roz­ma­wiać

 (1.3) po­słu­gi­wać się ja­kimś ję­zy­kiem

 (1.4) przen. o rze­czach, zja­wi­skach: mieć ja­kieś zna­cze­nie

 (1.5) zwra­cać się do kogoś w okre­ślo­ny spo­sób (np. per ty, pan)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mówiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mówka

iro­nicz­nie o krót­kim prze­mó­wie­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: mowa

 (1.2) iron. lub żart. lek­ce­wa­żą­co o czy­jejś wy­po­wie­dzi, prze­mo­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mównica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pul­pit dla mówcy

 (1.2) po­dest dla mówcy


Źródła:

Wiktionary

Mównictwo

sztu­ka prze­ma­wia­nia; elok­wen­cja


Źródła:

SJP.pl

Mównik

1. daw­niej: słow­nik;
2. ele­ment mi­kro­fo­nu, do­mo­fo­nu lub te­le­fo­nu przez który się mówi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. słow­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mózg

1. ze­spół naj­wyż­szych oś­rod­ków ner­wo­wych u krę­gow­ców, znaj­du­ją­cy się w jamie czasz­ki; móz­go­wie;
2. umysł, rozum


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. na­rząd znaj­du­ją­cy się wew­nątrz czasz­ki od­po­wie­dzial­ny za my­śle­nie;

 (1.2) przen. osoba o wy­bit­nym in­te­lek­cie

 (1.3) przen. osoba, która w danej or­ga­ni­za­cji kie­ru­je ja­kimś przed­sięw­zię­ciem i je szcze­gó­ło­wo pla­no­wa­ća­nu­je


Mózg ( ce­re­brum) – organ, który służy jako cen­trum ukła­du ner­wo­we­go u wszyst­kich krę­gow­ców i więk­szo­ści bez­krę­gow­ców, czyli u więk­szo­ści zwie­rząt dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nych; znaj­du­je się zwy­kle w po­bli­żu na­rzą­dów zmy­słów, ta­kich jak wzrok.

Jest to naj­bar­dziej zło­żo­ny organ w ciele krę­gow­ca. Wraz z rdze­niem krę­go­wym two­rzy oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy. Na przy­kład u czło­wie­ka kora móz­go­wa za­wie­ra około 14-16 mi­liar­dów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mózgoczaszka

część czasz­ki chro­nią­ca mózg i jego wyt­wo­ry, sta­no­wią­ca wraz z trze­wio­czasz­ką szkie­let głowy czło­wie­ka i zwie­rząt krę­go­wych; pusz­ka móz­go­wa, ne­u­ro­kra­nium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. grzbie­to­wa, ma­ją­ca kształt pusz­ki, część czasz­ki;


Móz­go­czasz­ka, czasz­ka móz­go­wa ( ne­u­ro­cra­nium) – grzbie­to­wa, ma­ją­ca kształt pusz­ki, część czasz­ki. Chro­ni mózg i na­rzą­dy zmy­słów. Sta­no­wi wraz z trze­wio­czasz­ką szkie­let głowy zwie­rząt krę­go­wych. Roz­róż­nia się część górną (skle­pie­nie czasz­ki) oraz dolną (pod­sta­wę czasz­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mózgotrzep

po­tocz­nie: tanie, marne wino; al­pa­ga, bełt, jabol, pryta, siara, wiń­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wino


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mózgowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy mózg;
2. gni­li­ca móz­go­wa­ta - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny gni­li­co­wa­tych;
3. trzę­sak móz­go­wa­ty - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny trzę­sa­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Mózgowie

ze­spół naj­wyż­szych oś­rod­ków ner­wo­wych u krę­gow­ców, znaj­du­ją­cy się w jamie czasz­ki; mózg


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. ogół struk­tur oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go zam­knię­ta w czasz­ce;

 (1.2) pot. mózg, umysł


Móz­go­wie (łac. "en­cep­ha­lon") – naj­waż­niej­sza, cen­tral­na część oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go u krę­gow­ców (w tym u czło­wie­ka) znaj­du­ją­ca się w czasz­ce. Naj­waż­niej­sze jego funk­cje to ste­ro­wa­nie, na­dzo­ro­wa­nie dzia­ła­nia, ho­me­o­sta­za or­ga­niz­mu (m.in. czę­stość akcji serca, ci­śnie­nie tęt­ni­cze krwi, rów­no­wa­ga wodno-elek­tro­li­to­wa, tem­pe­ra­tu­ra ciała), a także wyż­sze funk­cje ner­wo­we (funk­cje poz­naw­cze, po­pę­do­we, pa­mięć i ucze­nie się).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mózgowiec

żar­to­bli­wie: in­te­lek­tu­a­li­sta, osoba o wy­bit­nych zdol­no­ściach umy­sło­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. in­te­lek­tu­a­li­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mózgownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mózg jako sied­li­sko ro­zu­mu


Źródła:

Wiktionary

Mózgowo

→ mózg


Móz­go­wo (nazwa obocz­na: Moz­go­wo, niem. "Mos­gau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

W la­tach 1466–1772 wieś jako część wo­je­wództ­wa cheł­miń­skie­go na­le­ża­ła do Pol­ski, jed­nak po I woj­nie świa­to­wej, po­dob­nie jak są­sied­nia Zaz­drość, po­zo­sta­ła w Niem­czech.


Patrz:mózg

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mózgowo-Rdzeniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z móz­giem i rdze­niem krę­go­wym


Źródła:

Wiktionary

Mózgowy

→ mózg


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z móz­giem, do­ty­czą­cy mózgu


Patrz:mózg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mółwić

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. mówić


Źródła:

Wiktionary

Móżdżek

1. część mózgu krę­gow­ców le­żą­ca w ty­ło­móz­go­wiu nad rdze­niem prze­dłu­żo­nym, bę­dą­ca struk­tu­rą ko­or­dy­nu­ją­cą ruchy, utrzy­ma­nie rów­no­wa­gi i na­pię­cie mię­śnio­we;
2. po­tra­wa przy­rzą­dzo­na z mózgu wie­przo­we­go lub cie­lę­ce­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. część mózgu, któ­rej dzia­ła­nie po­le­ga na ko­or­dy­no­wa­niu ruchu mię­śni;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z mózgu cie­lę­ce­go lub wie­przo­we­go


Móż­dżek ( ce­re­bel­lum – „mały mózg”) – głów­na część ty­ło­móz­go­wia wszyst­kich krę­gow­ców. Choć zaz­wy­czaj mniej­szy od kre­so­móz­go­wia, u niek­tó­rych zwie­rząt ta­kich jak mru­ko­wa­te może osią­gać te same roz­mia­ry bądź być nawet więk­szy. U ludzi od­gry­wa ważną rolę w kon­tro­li mo­to­rycz­nej, może też uczest­ni­czyć w funk­cjach poz­naw­czych ta­kich jak uwaga czy język, jak też w re­gu­la­cji od­czu­wa­nia stra­chu i przy­jem­no­ści, jed­nak jego funk­cje zwią­za­ne z ru­chem zo­sta­ły naj­le­piej usta­lo­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Móżdżkowy

→ móż­dżek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z móżdż­kiem, do­ty­czą­cy móżdż­ku


Patrz:móżdżek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Móżdżyć

po­tocz­nie: za­sta­na­wiać się nad czymś; kmi­nić


Źródła:

SJP.pl