Mu

wyraz na­śla­du­ją­cy mu­cze­nie, od­głos wy­da­wa­ny przez bydło, zwła­szcza przez krowę; muu


wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. imi­ta­cja dźwię­ku wy­da­wa­ne­go przez bydło

forma za­im­ka.

 (2.1) = jemu (nie­ak­cen­to­wa­ne)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muallaka

jedna z naj­słyn­niej­szych sta­ro­a­rab­skich kasyd pow­sta­łych w VI wieku, wy­szy­tych zło­tem na jed­wa­biu i za­wie­szo­nych w świą­ty­ni Kaaba w Mekce


Źródła:

SJP.pl

Mubarak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muc

lichy koń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) lichy, drob­ny koń

 (1.2) mały pies przy bu­dzie

 (1.3) po­gard. gbur, mruk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mucet

pe­le­ryn­ka no­szo­na przez wyż­sze du­cho­wień­stwo jako oz­na­ka po­sia­da­nej ju­rys­dyk­cji; moz­zet­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) się­ga­ją­ca do łokci na­rzu­ta, część ubio­ru du­chow­nych ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go;


Mucet (wł. "moz­zet­ta") – na­rzu­ta się­ga­ją­ca łokci, bę­dą­ca czę­ścią stro­ju du­chow­nych ka­to­lic­kich. Jest to okry­cie su­tan­ny, okry­wa­ją­ce ra­mio­na do łokci, z gu­zi­ka­mi na pier­si. Kolor mu­ce­tu wska­zu­je na hie­rar­chicz­ną rangę ją no­szą­ce­go.

Bi­sku­pi noszą mucet w ko­lo­rze fio­le­to­wym, kar­dy­na­ło­wie pur­pu­ro­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Much

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: mucha


Much – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Ko­lo­nia, w po­wie­cie "Rhein-Sieg-Kreis". W 2010 roku li­czy­ła 14 893 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mucha

1. owad la­ta­ją­cy ma­ją­cy parę skrzy­de­łek, wy­stę­pu­ją­cy czę­sto w oko­li­cach zbior­ni­ków z od­pa­da­mi;
2. ro­dzaj kra­wa­ta o kształ­cie ko­kar­dy; musz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. po­spo­li­ty dwus­krzy­dły owad;

 (1.2) kra­wat w kształ­cie ko­kar­dy, musz­ka;

 (1.3) sztucz­na przy­nę­ta węd­kar­ska imi­tu­ją­ca roz­ma­i­te owady wodne

 (1.4) przest. ro­dzaj pła­szcza

 (1.5) przen. coś łat­we­go do zro­bie­nia

 (1.6) daw. przen. szpieg

 (1.7) daw. przen. o czło­wie­ku pa­so­żyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mucharski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mucharz

wieś w Pol­sce


Mu­charz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, sie­dzi­ba gminy Mu­charz. Miej­sco­wość leży nad rzeką Skawą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchawiec

1. wieś w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce;
3. rzeka na Bia­ło­ru­si


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muchnice

Much­ni­ce (nazwa obocz­na: Much­ni­ce-Rej­mon­tów) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Strzel­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Muchnów

Much­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Strzel­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Muchobijka

po­tocz­nie:
1. przy­rząd do za­bi­ja­nia owa­dów; łapka, packa, mu­cho­łap­ka;
2. ra­dziec­ka ar­ma­ta prze­ciw­pan­cer­na;
3. po­cisk do mu­cho­bij­ki (ar­ma­ty)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchobójczy

przy­miot­nik

 (1.1) za­bi­ja­ją­cy muchy


Źródła:

Wiktionary

Muchodławka

mu­cho­dław­ka raj­ska - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mo­na­rek


Źródła:

SJP.pl

Muchomor

Ama­ni­ta, grzyb ka­pe­lu­szo­wy z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach; w więk­szo­ści przy­pad­ków tru­ją­cy, nie­bez­piecz­ny dla czło­wie­ka; mu­cho­mór


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ama­ni­ta|Pers.|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych, czę­sto tru­ją­cych;

 (1.2) mykol. grzyb z ro­dza­ju mu­cho­mor (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muchomorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: mu­cho­mor

 (1.2) mały mu­cho­mor


Źródła:

Wiktionary

Muchomorowate

o ce­chach mu­cho­mo­ro­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ama­ni­ta­ce­ae|E.-J. Gil­bert|ref=tak., ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu pie­czar­kow­ców;


Mu­cho­mo­ro­wa­te ("Ama­ni­ta­ce­ae" E.-J. Gil­bert) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muchomorowaty

o ce­chach mu­cho­mo­ro­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


Źródła:

SJP.pl

Muchomór

Ama­ni­ta, grzyb ka­pe­lu­szo­wy z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach; w więk­szo­ści przy­pad­ków tru­ją­cy, nie­bez­piecz­ny dla czło­wie­ka; mu­cho­mor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. mu­cho­mor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muchorowo

Mu­cho­ro­wo – osada na­le­żą­ca do so­łect­wa Ruś, po­ło­żo­na w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Sta­wi­gu­da.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Muchotoczek

ga­tu­nek grzy­ba z grupy glo­now­ców, pa­so­ży­tu­je na mu­chach do­mo­wych


Źródła:

SJP.pl

Muchotrzew

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


Mu­cho­trzew ("Sper­gu­la­ria") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych ("Ca­ry­op­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je 63 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. Rosną na ska­li­stych kli­fach, w miej­scach su­chych i pia­szczy­stych oraz na sol­ni­skach – licz­ne ga­tun­ki są ha­lo­fi­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchotyranik

mu­cho­ty­ra­nik in­ka­ski - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mu­cho­ty­ra­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Muchotyranikowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


Mu­cho­ty­ra­ni­ko­wa­te (Pi­pro­morp­hi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchowate

ro­dzi­na li­czą­ca około 4000 ga­tun­ków drob­nych owa­dów z rzędu mu­chó­wek, ubar­wio­nych sza­ra­wo, brą­zo­wo lub czar­no, któ­rych larwy żywią się reszt­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi; muchy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­sci­dae|La­tre­il­le|ref=tak., ro­dzi­na sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych owa­dów;


Mu­cho­wa­te (Mu­sci­dae) – ro­dzi­na mu­chó­wek krót­ko­czuł­kich (Bra­chy­ce­ra) sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na całym świe­cie. Od in­nych mu­chó­wek róż­nią się uło­że­niem szcze­ci­nek na tu­ło­wiu. Mogą prze­no­sić różne pa­to­ge­ny.

Na całym świe­cie opi­sa­no do­tych­czas ok. 4000 ga­tun­ków za­li­cza­nych do ponad 100 ro­dza­jów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muchowaty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla mu­cho­wa­tych (ro­dzi­ny owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Muchowiec

Mu­cho­wiec (niem. "Mu­cho­wietz") – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na na te­re­nie dwóch dziel­nic, czę­ścio­wo roz­gra­ni­czo­nych przez bie­gną­cą poś­rod­ku dziel­ni­cy ulicę Fran­cu­ską: Bry­nów część wschod­nia-Osied­le Zgrzeb­nio­ka i Osied­le Pa­de­rew­skie­go-Mu­cho­wiec.

Po­cząt­ki Mu­chow­ca jako przy­siół­ka Ka­to­wic się­ga­ją XVII wieku, zaś obec­nie sta­no­wi on w głów­niej mie­rze ob­szar re­kre­a­cyj­ny dzię­ki znaj­du­ją­ce­mu się na jego te­re­nie Ka­to­wic­kie­mu Par­ko­wi Le­śne­mu i czę­ści Do­li­ny Trzech Sta­wów.


Źródła:

Wikipedia

Muchowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchowy

zwią­za­ny z muchą węd­kar­ską (sztucz­ną przy­nę­tą), np. przy­nę­ty mu­cho­we, węd­kar­stwo mu­cho­we


Źródła:

SJP.pl

Muchołap

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Muchołapka

przy­rząd do za­bi­ja­nia owa­dów; łapka, packa, mu­cho­bij­ka


Mu­cho­łap­ka, mu­char­ka, mu­cho­jer­ka, mu­cho­łów­ka, mu­char­ni­ca – ro­dzaj tra­dy­cyj­nej pu­łap­ki na owady la­ta­ją­ce, głów­nie muchy, w for­mie szkla­ne­go, ba­nia­ste­go lub wys­mu­kłe­go na­czy­nia po­dob­ne­go kształ­tem do ka­raf­ki albo wa­zo­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchołówka

1. mię­so­żer­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ro­sicz­ko­wa­tych;
2. drob­ny ptak owa­do­żer­ny z rzędu wró­blo­wych, o krót­kiej szyi, dużej gło­wie i sze­ro­kim dzio­bie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dio­na­ea|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ro­sicz­ko­wa­tych;

 (1.2) ornit. w lm. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­sci­ca­pi­nae|ref=tak., po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muchołówki

1. mię­so­żer­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ro­sicz­ko­wa­tych;
2. drob­ny ptak owa­do­żer­ny z rzędu wró­blo­wych, o krót­kiej szyi, dużej gło­wie i sze­ro­kim dzio­bie


Mu­cho­łów­ki (Mu­sci­ca­pi­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych (Mu­sci­ca­pi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchołówkowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


Mu­cho­łów­ko­wa­te (Mu­sci­ca­pi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Obej­mu­je około 340 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchołówkowaty

o ce­chach mu­cho­łów­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Muchtar

w Tur­cji: na­czel­nik wsi albo dziel­ni­cy; muh­tar


Źródła:

SJP.pl

Muchy

1. owad la­ta­ją­cy ma­ją­cy parę skrzy­de­łek, wy­stę­pu­ją­cy czę­sto w oko­li­cach zbior­ni­ków z od­pa­da­mi;
2. ro­dzaj kra­wa­ta o kształ­cie ko­kar­dy; musz­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchówka

1. przed­sta­wi­ciel rzędu owa­dów obej­mu­ją­ce­go około 100 ty­się­cy ga­tun­ków;
2. spe­cjal­na wędka do po­ło­wów suchą muchą, mokrą muchą, nimfą lub stre­a­me­rem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. owad z rzędu dwus­krzy­dłych nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dip­te­ra|ref=tak.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muchówki

rząd owa­dów (obej­mu­ją­cy około 100 000 ga­tun­ków), o dłu­go­ści od 1 mm do 5 cm, ma­ją­cych na­rzą­dy gę­bo­we kłu­ją­ce lub li­żą­ce, za­sied­la­ją­cych wszyst­kie stre­fy kli­ma­tycz­ne Ziemi; dwus­krzy­dłe


Mu­chów­ki, dwus­krzy­dłe (Dip­te­ra) – rząd owa­dów. Cha­rak­te­ry­zu­je się jedną parą skrzy­deł. Druga para skrzy­deł ule­gła uw­stecz­nie­niu i wy­stę­pu­je w po­sta­ci przez­mia­nek ("hal­te­res"). Skrzy­dła są cien­kie, bło­nia­ste oraz przez­ro­czy­ste.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muchówkowy

→ mu­chów­ka


Patrz:muchówka

Źródła:

SJP.pl

Mucjusz

imię mę­skie


Mu­cjusz — imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od łac. "mutus", oz­na­cza­ją­ce "cichy, spo­koj­ny". Ist­nie­je kilku świę­tych o tym imie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mucjuszostwo

Mu­cjusz z mał­żon­ką; Mu­cju­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Mucjuszowie

Mu­cjusz z mał­żon­ką; Mu­cju­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Mucjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mu­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mucowiscydoza

wro­dzo­na, dzie­dzicz­na cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się na­wro­to­wy­mi za­pa­le­nia­mi płuc, za­bu­rze­nia­mi tra­wie­nia i wchła­nia­nia oraz wy­stę­po­wa­niem na skó­rze nad­mier­nie sło­ne­go potu; zwłó­knie­nie tor­bie­lo­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Mucyk

lichy koń; mały muc


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) lichy koń

 (1.2) mały muc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mucyna

gli­ko­pro­te­i­na wy­stę­pu­ją­ca w śli­nie, w ślu­zów­ce żo­łąd­ka i jelit, w żółci i w os­krze­lach


Źródła:

SJP.pl

Muczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muczenie

prze­cią­gły, niski głos wy­da­wa­ny przez bydło, zwła­szcza krowy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mu­czeć.

 (1.2) niski, prze­cią­gły od­głos wy­da­wa­ny przez bydło do­mo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muczeć

o bydle: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie, niski, prze­cią­gły głos; ry­czeć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mu­czeć)

 (1.1) o bydle: wy­da­wać niski, prze­cią­gły od­głos


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mud

[czy­taj: mud lub mad] gra in­ter­ne­to­wa, w któ­rej nie ma dźwię­ku ani obra­zu, a je­dy­nie tekst, zwy­kle to­czą­ca się w świe­cie fan­ta­sy; MUD


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muddler

ba­ro­we na­rzę­dzie do ugnia­ta­nia skład­ni­ków w kok­taj­lach


Źródła:

SJP.pl

Mudejar

[czy­taj: mu­de­char] mu­zuł­ma­nin z cza­sów re­konk­wi­sty ży­ją­cy pod pa­no­wa­niem kró­lów hisz­pań­skich


Źródła:

SJP.pl

Mudi

rasa psów pa­ster­skich


Mudi – rasa psów na­le­żą­ca do psów pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów pa­ster­skich (ow­czar­skich). Nie jest pod­da­wa­na pró­bom pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mudra

sym­bo­licz­ne ukła­dy i gesty rąk, dłoni i pal­ców w in­dyj­skim tańcu natia


Mudry (sanskr. मुद्रा "mudrā" – pie­częć, znak, sym­bol; chiń. 印 "yìn", "nàyìn", 手印 "shǒuyìn"; kor. "in", "naein", "suin"; jap. 印 "in", "nain", 手印 "shuin"; wiet. "ấn", "nôi ấn", "thủ ấn"; tyb. "p’jag rgja") – w me­dy­ta­cji sym­bo­licz­ne gesty. Mudry są sto­so­wa­ne zwła­szcza w bud­dyz­mie


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mudżahedin

wo­jow­nik is­lam­ski wal­czą­cy za spra­wy re­li­gij­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mu­zuł­mań­ski bo­jow­nik uczest­ni­czą­cy w ruchu re­li­gij­nym, spo­łecz­nym lub wyz­wo­leń­czym;


Mu­dża­he­din ( ‏مجاهد‎, dosł. „bo­jow­ni­cy”, po arab­sku jest to licz­ba mnoga od słowa ‏مجاهد‎ "mu­dża­hid", dosł. „bo­jow­nik”) – uczest­nik dżi­ha­du, mu­zuł­ma­nin wal­czą­cy z nie­wier­ny­mi. Mu­dża­he­di­ni pro­wa­dzą w wielu kra­jach walkę par­ty­zanc­ką prze­ciw­ko oku­pan­tom lub prze­ciw nie­ak­cep­to­wa­nej wła­dzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mudżahedinka

→ mu­dża­he­din


Patrz:mudżahedin

Źródła:

SJP.pl

Mudżahediński

przy­miot­nik od: mu­dża­he­din


Źródła:

SJP.pl

Mudżahid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. mu­dża­he­din.


Źródła:

Wiktionary

Mueller

[czy­taj: myler] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muesli

[czy­taj: musli] mie­sza­ni­na róż­nych płat­ków, na­sion, orze­chów i owo­ców; musli; müsli


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. zob. musli.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muezin

[czy­taj: mu-E-z-in] mu­zuł­ma­nin wzy­wa­ją­cy z mi­na­re­tu pięć razy dzien­nie wier­nych do wspól­nej mod­lit­wy; mu­ez­zin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. etn. w is­la­mie: męż­czyz­na wzy­wa­ją­cy z mi­na­re­tu pięć razy dzien­nie wier­nych na mod­lit­wę;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muezzin

mu­zuł­ma­nin wzy­wa­ją­cy z mi­na­re­tu pięć razy dzien­nie wier­nych do wspól­nej mod­lit­wy; mu­e­zin


Mu­ez­zin (arab. مؤذن, "muʾaḏḏin"; tur. "müezzin") – w is­la­mie męż­czyz­na pięć razy dzien­nie wzy­wa­ją­cy z mi­na­re­tu wier­nych do mod­lit­wy.

Mu­ez­zin jest wy­bie­ra­ny spoś­ród męż­czyzn, któ­rzy wy­róż­nia­ją się do­brym cha­rak­te­rem, a także do­brym gło­sem (choć dzi­siaj po­wszech­nie sto­su­je się gło­śni­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mufa

1. sze­ro­ki cy­lin­der lub pier­ścień do łą­cze­nia dwóch rur po­ło­żo­nych w linii pro­stej; złącz­ka;
2. osło­na po­łą­czeń lub roz­ga­łę­zień kabli;
3. ko­niec rury roz­sze­rzo­ny w kształ­cie kie­li­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. tu­le­ja z wew­nętrz­nym gwin­tem słu­żą­ca do łą­cze­nia rur;

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. mufka


Zo­bacz też: Mufa (te­le­ko­mu­ni­ka­cja).

Mufa (ina­czej złącz­ka pro­sta) – łącz­nik w po­łą­cze­niu śru­bo­wym do łą­cze­nia głów­nie rur, a także gwin­to­wa­nych prę­tów. Jest to tu­le­ja z na­cię­tym na całej dłu­go­ści jed­no­rod­nym gwin­tem wew­nętrz­nym. W mu­fach sto­su­je się gwin­ty wal­co­we oraz roz­wią­za­nia ter­mo­kurcz­li­we, za­cho­wu­ją­ce pa­mięć kształ­tu. Mufy hy­dra­u­licz­ne wy­ko­na­ne z mie­dzi nie po­sia­da­ją gwin­tu. Rury mie­dzia­ne łączy się taką mufą lu­to­wa­niem mięk­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mufassal

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w In­diach; mu­fas­sil, mo­fus­sil


Źródła:

SJP.pl

Mufassil

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w In­diach; mu­fas­sal, mo­fus­sil


Źródła:

SJP.pl

Mufeczka

zdrob­nie­nie od: mufka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: mufka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muffin

[czy­taj: mafin] ba­becz­ka z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, je­dzo­na zwy­kle na cie­pło; muf­fi­nek, muf­fin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cuk. spoż. ro­dzaj okrą­głej ba­becz­ki;


Muf­fin ["wym." mafin] (lub zdrob­nia­le muf­fin­ka, muf­fi­nek) – po­cho­dzą­ce z kuch­ni ame­ry­kań­skiej ciast­ko w kształ­cie wy­so­kiej ba­becz­ki z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, za­rów­no słod­ki­mi (np. z ro­dzyn­ka­mi, cze­ko­la­dą, ba­ka­lia­mi, owo­ca­mi, a nawet orze­cha­mi) jak i wy­traw­ny­mi (np. z wa­rzy­wa­mi albo nawet z mię­sem). Bar­dzo po­pu­lar­ne w USA, Ka­na­dzie, Ir­lan­dii i Wiel­kiej Bry­ta­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muffinek

[czy­taj: ma­fin­ka] ba­becz­ka z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, je­dzo­na zwy­kle na cie­pło; muf­fi­nek, muf­fin


Źródła:

SJP.pl

Muffinka

[czy­taj: ma­fin­ka] ba­becz­ka z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, je­dzo­na zwy­kle na cie­pło; muf­fi­nek, muf­fin


Źródła:

SJP.pl

Muffinkowy

→ muf­fi­nek, → muf­fin­ka [czy­taj: ma­fin­ko­wy]


Źródła:

SJP.pl

Muffinowy

→ muf­fin [czy­taj: ma­fi­no­wy]


Źródła:

SJP.pl

Mufka

1. część pła­szcza lub kurt­ki dam­skiej: ka­wa­łek futra lub ma­te­ria­łu two­rzą­cy worek do wkła­da­nia rąk w celu ochro­ny rąk przed mro­zem
2. w tech­ni­ce: ele­ment słu­żą­cy do po­łą­cze­nia dwóch od­cin­ków rurki izo­la­cyj­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj fu­trza­ne­go lub su­kien­ne­go tu­ne­lu do ocie­pla­nia rąk, no­szo­ne­go prze­waż­nie przez ko­bie­ty;


Mufka (niem. "Muffe") – część gar­de­ro­by, która chro­ni ręce przed zim­nem; ro­dzaj tu­ne­lu wy­ko­na­ne­go z futra lub ocie­pla­ne­go ma­te­ria­łu, do któ­re­go wsu­wa­ło się dło­nie z obu stron.

W Pol­sce zwana też "rę­ka­wem, rę­kaw­kiem, za­rę­kaw­kiem".

Mufki znane były już w XVI wieku, jed­nak w dru­giej po­ło­wie wieku XVIII stały się bar­dzo po­wszech­ne i róż­no­rod­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mufla

re­tor­ta hut­ni­cza


Mufla − szczel­nie zam­knię­ta i ogrze­wa­na od zew­nątrz ko­mo­ra z ma­te­ria­łów ogniotr­wa­łych (np. gliny, kar­bo­run­du, stali, sza­mo­tu), peł­nią­ca funk­cję czę­ści ro­bo­czej niek­tó­rych pie­ców do obrób­ki ciepl­nej me­ta­li i ich sto­pów lub do otrzy­my­wa­nia i ra­fi­na­cji me­ta­li. Może być czę­ścią pie­ców mu­flo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muflarnia

warsz­tat, w któ­rym wy­ra­bia się mufle do pie­ców


Źródła:

SJP.pl

Muflarz

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy w mu­flar­ni


Źródła:

SJP.pl

Muflon

przo­dek owcy do­mo­wej, two­rzą nie­wiel­kie stada, żyją w mie­sza­nych la­sach pod­gór­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ovis aries mu­si­mon|Pal­las|ref=tak., pod­ga­tu­nek ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych;

 (1.2) zool. ssak z pod­ga­tun­ku mu­flo­nów (1.1)

 (1.3) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ovis ca­na­den­sis|Ge­or­ge Shaw|ref=tak., ga­tu­nek gór­skiej owcy z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

 (1.4) zool. ssak z ga­tun­ku mu­flo­nów (1.3)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muflonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do mu­flo­na

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy mu­flo­na, okre­śla­ją­cy mu­flo­na, uży­wa­ny przy mu­flo­nie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mu­flo­na, ma­ją­cy cechy mu­flo­na


Źródła:

Wiktionary

Muflony

przo­dek owcy do­mo­wej, two­rzą nie­wiel­kie stada, żyją w mie­sza­nych la­sach pod­gór­skich


Źródła:

SJP.pl

Muflowy

→ mufla


Patrz:mufla

Źródła:

SJP.pl

Mufowy

→ mufa


Patrz:mufa

Źródła:

SJP.pl

Mufti

w is­la­mie: uczo­ny te­o­log zaj­mu­ją­cy się wy­da­wa­niem orze­czeń w spra­wach praw­ni­czych i re­li­gij­nych; mufty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. mu­zuł­mań­ski du­chow­ny o wyksz­tał­ce­niu te­o­lo­gicz­nym i praw­nym; is­lam­ski au­to­ry­tet re­li­gij­ny po­sia­da­ją­cy kom­pe­ten­cje do in­ter­pre­to­wa­nia prawa mu­zuł­mań­skie­go (sza­ri­ja­tu) oraz wy­da­wa­nia opi­nii praw­nych zwa­nych fat­wa­mi


Mufti – mu­zuł­mań­ski praw­nik i te­o­log wy­da­ją­cy ofi­cjal­ne in­ter­pre­ta­cje w spra­wach życia pań­stwo­we­go i pry­wat­ne­go, zwią­za­ne­go z is­la­mem. Swoje de­cyz­je ogła­sza w for­mie fatwy. Obec­nie mufti dzia­ła­ją w ra­mach urzę­dów pań­stwo­wych, tzw. domów wy­da­wa­nia fatwy ("dar al-ifta"). Cie­szą się znacz­nym au­to­ry­te­tem praw­nym i po­li­tycz­nym w świe­cie mu­zuł­mań­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mufty

w is­la­mie: uczo­ny te­o­log zaj­mu­ją­cy się wy­da­wa­niem orze­czeń w spra­wach praw­ni­czych i re­li­gij­nych; mufti


Źródła:

SJP.pl

Mufy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bu­fia­ste rę­ka­wy bluz­ki


Źródła:

Wiktionary

Mugabe

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mugging

[czy­taj: ma­ging] napad ulicz­ny, zwła­szcza wyr­wa­nie prze­mo­cą torby lub to­reb­ki; ro­zbój, ra­bu­nek


Źródła:

SJP.pl

Mugicha

ja­poń­ska her­ba­ta jęcz­mien­na


Źródła:

SJP.pl

Mugilowate

ro­dzi­na ryb z rzędu mu­gi­loksz­tałt­nych; ce­fa­lo­wa­te


Mu­gi­lo­wa­te, ce­fa­lo­wa­te (Mu­gi­li­dae) – ro­dzi­na ryb mu­gi­loksz­tałt­nych (Mu­gi­li­for­mes). Po­ła­wia­ne jako ryby kon­sump­cyj­ne o smacz­nym mię­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mugol

osoba po­zba­wio­na mocy ma­gicz­nej, wy­stę­pu­ją­ca w cyklu po­wie­ścio­wym o Har­rym Pot­te­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fant. liter. film. osoba nie­po­sia­da­ją­ca ma­gicz­nych zdol­no­ści;

 (1.2) slang. pejor. osoba ociem­nia­ła, głu­pia

 (1.3) slang. pejor. osoba nie­lu­bia­na


Mugol ( mug­gle) – okre­śle­nie z cyklu po­wie­ścio­we­go o Har­rym Pot­te­rze an­giel­skiej au­tor­ki J.K. Row­ling, oz­na­cza­ją­ce osobę po­zba­wio­ną mocy ma­gicz­nej oraz – naj­czę­ściej – nie­po­sia­da­ją­cą wie­dzy na temat ist­nie­nia ma­gicz­ne­go świa­ta.

Ter­min ten sto­so­wa­ny jest w uni­wer­sum przez cza­ro­dzie­jów bry­tyj­skich, z kolei ame­ry­kań­scy na­zy­wa­ją osoby takie „no-maj” (wym. noł­madż), co sta­no­wi skrót od „no magic” (nie­ma­gicz­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mugolka

→ mugol


Patrz:mugol

Źródła:

SJP.pl

Mugolski

→ mugol


Patrz:mugol

Źródła:

SJP.pl

Muhafaza

jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w pań­stwach arab­skich, np. w Iraku, Syrii, Je­me­nie; mu­ha­fa­zat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go wielu państw arab­skich;


Mu­ha­fa­za, mu­ha­fa­zat ( ‏مُحَافَظَة‎ "muḥāfaẓa", licz­ba mnoga: ‏مُحَافَظَات‎ "muḥāfaẓāt") – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go wielu państw arab­skich, mię­dzy in­ny­mi Iraku, Syrii, Je­me­nu, Li­ba­nu, Egip­tu, Omanu, Jor­da­nii (do 1983 roku także Libii).

W ję­zy­ku pol­skim za od­po­wied­nik okre­śle­nia „mu­ha­fa­za” służy czę­sto słowo „pro­win­cja”. Ory­gi­nal­na forma mnoga („mu­ha­fa­zat”) funk­cjo­nu­je także jako forma licz­by po­je­dyn­czej (jest to przy­kład de­plu­ra­li­za­cji za­po­ży­czeń).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muhafazat

jed­nost­ka po­dzia­łu te­re­no­wo-ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Iraku, Syrii, Li­ba­nie, Egip­cie i Libii


Źródła:

SJP.pl

Muhammad

arab­skie imię mę­skie, m.in. pro­rok arab­ski (około 570-632 r.), twór­ca i pra­wo­daw­ca is­la­mu; Ma­ho­met; Rasul Allah


Mu­ham­mad ( ‏مُحَمَّد‎) – imię mę­skie po­cho­dze­nia arab­skie­go. Wa­rian­ta­mi tego imie­nia są: Mo­ham­med, Meh­med, Ma­ma­du i Ma­ho­met.

Imię Mu­ham­mad wy­wo­dzi się od rdze­nia trój­spół­gło­sko­we­go Ḥ-M-D i oz­na­cza „po­chwa­lo­ny”. Inne imio­na wy­wo­dzą­ce się z tego sa­me­go rdze­nia to: Ahmad, Mah­mud i Hamid. Imię to było rzad­kie w cza­sach dża­hi­lij­ji, jed­nak po upo­wszech­nie­niu się is­la­mu zy­ska­ło na po­pu­lar­no­ści i jest dziś[] no­szo­ne przez około 15 mi­lio­nów osób na świe­cie, nie­ko­niecz­nie Ara­bów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muhammara

bli­skows­chod­nia, pi­kant­na pasta (dip) z pie­czo­nej czer­wo­nej pa­pry­ki i orze­chów wło­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pasta na bazie pie­czo­nej pa­pry­ki, orze­chów wło­skich i me­la­sy z gra­na­tów, spe­cjal­ność kuch­ni bli­skows­chod­niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muhammed

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Muhtar

w Tur­cji: na­czel­nik wsi albo dziel­ni­cy; much­tar


Źródła:

SJP.pl

Muka

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej:
1. mocne ude­rze­nie z za­ci­śnię­tej pię­ści w ramię lub prze­dra­mię;
2. zła, nie­ko­rzyst­na sy­tu­a­cja; klapa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ude­rze­nie pię­ścią w prze­dra­mię lub ramię, ro­dzaj żartu, wy­ra­że­nie po­u­fa­ło­ści


Muka (arab. موقة) – miej­sco­wość w Syrii, w mu­ha­fa­zie Idlib. W 2004 roku li­czy­ła 1118 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mukaczewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto re­jo­no­we w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim Ukra­i­ny;


Mu­ka­cze­wo (daw­niej "Mun­kacz", Мукачево – "Mu­ka­cze­wo" (od 2017 r.) lub Мукачеве – "Mu­ka­cze­we" lub Мукачів – "Mu­ka­cziw", Munkács, Mun­katsch, Мукачoвo – "Mu­ka­czo­wo", Мукачево – "Mu­ka­cze­wo", i Mukačevo, ‏מונקאטש‎ (czyt. "Mun­kacz" lub "Min­kacz"), Mun­ce­ag) – mia­sto re­jo­no­we w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim Ukra­i­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mukaczewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mu­ka­cze­wem, do­ty­czą­cy Mu­ka­cze­wa


Źródła:

Wiktionary

Mukarnas

motyw de­ko­ra­cyj­no-kon­struk­cyj­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­chi­tek­tu­ry ma­u­re­tań­skiej w Hisz­pa­nii, zło­żo­ny ze spię­trzo­nych ele­men­tów ko­mó­rek pryz­ma­tycz­nych


Mu­kar­nas lub mo­kar­nas, ina­czej or­na­ment sta­lak­ty­to­wy – ar­chi­tek­to­nicz­ny motyw kon­struk­cyj­no-de­ko­ra­cyj­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­chi­tek­tu­ry mu­zuł­mań­skiej, wy­pra­co­wa­ny w epoce sel­dżuc­kiej, zło­żo­ny ze spię­trzo­nych ele­men­tów ko­mór­ko­wych, głów­nie pryz­ma­tycz­nych, które two­rzą kon­struk­cję przy­po­mi­na­ją­cą na­tu­ral­ne sta­lak­ty­ty. Mogą być ze­sta­wia­ne róż­no­rod­ne ele­men­ty, które stop­nio­wo wy­peł­nia­ją prze­strzeń, two­rząc struk­tu­ry li­nio­we, lub skle­pio­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mukbang

au­dio­wi­zu­al­na trans­mi­sja in­ter­ne­to­wa, pod­czas któ­rej pre­zen­to­wa­ne jest spo­ży­wa­nie bar­dzo dużej ilo­ści je­dze­nia


Muk­bang, me­ok­bang ( 먹방, IPA:, dosł. "trans­mi­sja je­dze­nia") – au­dio­wi­zu­al­na trans­mi­sja in­ter­ne­to­wa, pod­czas któ­rej pre­zen­to­wa­ne jest spo­ży­wa­nie je­dze­nia róż­ne­go ro­dza­ju, naj­czę­ściej w in­te­rak­cji z wi­dza­mi. Trend zy­skał po­pu­lar­ność w 2010 roku w Korei Po­łud­nio­wej, gdzie stał się jed­nym z naj­waż­niej­szych ele­men­tów ko­re­ań­skiej fali. W 2014 roku zja­wi­sko stało się fe­no­me­nem in­ter­ne­to­wym o glo­bal­nym za­się­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mukdeński

przy­miot­nik od: Muk­den (dawna nazwa (do roku 1945) She­ny­ang, mia­sta w Chi­nach)


Źródła:

SJP.pl

Muki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. dąsy


Źródła:

Wiktionary

Mukimono

ja­poń­ska sztu­ka obie­ra­nia i ozdob­ne­go wy­ci­na­nia wa­rzyw


Źródła:

SJP.pl

Muko

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej:
1. mocne ude­rze­nie z za­ci­śnię­tej pię­ści w ramię lub prze­dra­mię;
2. zła, nie­ko­rzyst­na sy­tu­a­cja; klapa


Źródła:

SJP.pl

Mukoid

zwią­zek zło­żo­ny z bia­łek i po­li­sa­cha­ry­dów, wy­stę­pu­ją­cy w tkan­kach, ko­ściach, chrząst­kach i we krwi; mu­ko­pro­te­i­na


Źródła:

SJP.pl

Mukopeptyd

bio­po­li­mer kwasu mu­ra­mi­no­we­go wcho­dzą­cy w skład ścian ko­mór­ko­wych bak­te­rii; pep­ty­do­gli­kan


Źródła:

SJP.pl

Mukopolisacharyd

cu­kier, w któ­re­go skład wcho­dzi wię­cej niż jeden ro­dzaj reszt mo­no­sa­cha­ry­do­wych; he­te­ro­po­li­sa­cha­ryd, he­te­ro­gli­kan


Źródła:

SJP.pl

Mukopolisacharydoza

wro­dzo­na cho­ro­ba prze­mia­ny ma­te­rii ob­ja­wia­ją­ca się bra­kiem en­zy­mu roz­kła­da­ją­ce­go cukry zło­żo­ne, co skut­ku­je usz­ko­dze­niem na­rzą­dów wew­nętrz­nych i gro­te­sko­wym wy­glą­dem; masz­ka­ro­nizm, gar­go­i­lizm, MPS


Mu­ko­po­li­sa­cha­ry­do­za (MPS) – bar­dzo rzad­ko wy­stę­pu­ją­ca cho­ro­ba prze­mia­ny ma­te­rii, dzie­dzicz­na i trud­na do zdia­gno­zo­wa­nia. Wy­stę­pu­je raz na 100 ty­się­cy uro­dzeń. Jej przy­czy­ną jest wada me­ta­bo­liz­mu, po­le­ga­ją­ca na gro­ma­dze­niu się w or­ga­niz­mie mu­ko­po­li­sa­cha­ry­dów, które usz­ka­dza­ją ko­mór­ki i na­rzą­dy ciała. W efek­cie pro­wa­dzi to do wy­ni­szcze­nia nie­mal ca­łe­go or­ga­niz­mu dziec­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mukoproteid

bio­po­li­mer kwasu mu­ra­mi­no­we­go wcho­dzą­cy w skład ścian ko­mór­ko­wych bak­te­rii; mu­ko­pep­tyd, mu­ko­id


Źródła:

SJP.pl

Mukormykoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. opor­tu­ni­stycz­na cho­ro­ba grzy­bi­cza wy­wo­ły­wa­na przez grzy­by z rzędu nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­co­ra­les|ref=tak.;


Mu­kor­my­ko­za, mu­kor­mi­ko­za (daw­niej zy­go­my­ko­za) – grzy­bi­ca opor­tu­ni­stycz­na wy­wo­ła­na przez grzy­by z rzędu "Mu­co­ra­les" (naj­czę­ściej z ga­tun­ku "Rhi­zo­pus arr­hi­zus"). Wy­stę­pu­je głów­nie u osób przew­le­kle cho­rych z ob­ni­żo­ną od­por­no­ścią (są to naj­czę­ściej osoby z prze­szcze­pem ko­mó­rek krwiot­wór­czych HSCT, z kwa­si­cą ke­to­no­wą w prze­bie­gu cu­krzy­cy).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mukorowce

ro­dzi­na glo­now­ców z rzędu sprzęż­nia­ków; Mu­co­ra­ce­ae


Źródła:

SJP.pl

Mukorowiec

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny glo­now­ców z rzędu sprzęż­nia­ków


Źródła:

SJP.pl

Mukowiscydoza

cięż­ka cho­ro­ba ge­ne­tycz­na ob­ja­wia­ją­ca się zwięk­szo­ną lep­ko­ścią śluzu wy­dzie­la­ne­go przez gru­czo­ły; mar­skość tor­bie­lo­wa­ta trzust­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się zwięk­szo­ną lep­ko­ścią śluzu wy­dzie­la­ne­go przez gru­czo­ły;


Mu­ko­wi­scy­do­za (zwłó­knie­nie tor­bie­lo­wa­te, łac. "mu­co­vi­sci­do­sis", "cy­stic fi­bro­sis", CF, "mu­co­vi­sco­i­do­sis, mu­co­vi­sci­do­sis") – wro­dzo­na cho­ro­ba uwa­run­ko­wa­na ge­ne­tycz­nie po­le­ga­ją­ca na za­bu­rze­niu wy­dzie­la­nia przez gru­czo­ły zew­nątrz­wy­dziel­ni­cze.

Scho­rze­nie to naj­czę­ściej po­wo­du­je zmia­ny w:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­łą­cza­nie do obra­zu wideo ścież­ki audio, na­pi­sów i in­nych ele­men­tów


Źródła:

Wiktionary

Muksun

ło­so­sioksz­tałt­na ryba za­li­cza­na do po­dro­dzi­ny sie­jo­wa­tych


Muk­sun ("Co­re­go­nus muk­sun") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych (Sal­mo­ni­dae), za­li­cza­ny do po­dro­dzi­ny sie­jo­wa­tych (Co­re­go­ni­nae).

Nie­kie­dy bywa uwa­ża­ny za pod­ga­tu­nek pe­lu­gi. Pro­wa­dzo­ne są próby jego akli­ma­ty­za­cji i za­sied­le­nia w wo­dach pol­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mul

małż mor­ski; omu­łek ja­dal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. ro­dzaj małża, omu­łek ja­dal­ny (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ti­lus edu­lis|ref=tak.) lub omu­łek śró­dziem­no­mor­ski (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ti­lus gal­lo­pro­vin­cia­lis|ref=tak.);

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: mulić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mula

w bud­dyz­mie: wro­dzo­na wła­ści­wość na­tu­ry ja­kiejś osoby


Mula – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Mur­cja, w Mur­cji, o po­wierzch­ni 634,06 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 16 968 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mulacki

zwią­za­ny z mu­la­tem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Mu­la­tem, do­ty­czą­cy Mu­la­tów, Mu­la­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mulak

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny saren


Mulak ("Odo­co­i­le­us") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny saren (Ca­pre­o­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mularczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mularka

1. daw­niej: rze­mieśl­nicz­ka zaj­mu­ją­ca się mu­ro­wa­niem; mu­rar­ka;
2. daw­niej: mu­rar­stwo, za­ję­cie mu­ra­rza; mu­rar­ka;
3. daw­niej: żona mu­ra­rza; mu­rar­ka;
4. ro­dzaj bułki;
5. po­rob­ni­ca mu­lar­ka - ga­tu­nek pszczo­ły wła­ści­wej z rzędu błon­kó­wek


Źródła:

SJP.pl

Mularski

daw­niej:
1. do­ty­czą­cy mu­ra­rza, mu­rar­stwa; mu­rar­ski;
2. wol­no­mu­lar­ski; ma­soń­ski


Źródła:

SJP.pl

Mularstwo

1. prze­sta­rza­łe: mu­rar­stwo;
2. daw­niej: ma­so­ne­ria


Źródła:

SJP.pl

Mularz

1. daw­niej: mu­rarz;
2. daw­niej: mason;
3. daw­niej: po­ga­niacz mułów;
4. śro­do­wi­sko­wo: ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy wy­do­by­wa­niu mułu wę­glo­we­go w ko­pal­ni;
5. re­gio­nal­nie: zdun


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. mu­rarz

 (1.2) wol­no­mu­larz


Mu­larz (z ma­u­rer) – 1. czło­nek ma­so­ne­rii (mu­larz, wol­no­mu­larz, mason). Od słowa „mu­larz” po­cho­dzi nazwa ruchu wol­no­mu­lar­stwo (ma­so­ne­ria). Źró­deł or­ga­ni­za­cyj­nych ma­so­ne­rii na­le­ży do­szu­ki­wać się w kor­po­ra­cjach bu­dow­ni­czych śred­nio­wie­cza, które gru­po­wa­ły wyk­wa­li­fi­ko­wa­nych rze­mieśl­ni­ków, głów­nie mu­ra­rzy (mu­la­rzy) i ka­mie­nia­rzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mulasty

po­kry­ty mułem, za­wie­ra­ją­cy muł; szla­mo­wa­ty, błot­ni­sty; mu­li­sty


Źródła:

SJP.pl

Mulat

po­to­mek bia­łej ko­bie­ty i czar­ne­go męż­czyz­ny lub bia­łe­go męż­czyz­ny i czar­nej ko­bie­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. mie­sza­niec bia­łej i czar­nej rasy czło­wie­ka;


Mulat – okre­śle­nie osoby bę­dą­cej po­tom­kiem ro­dzi­ców od­mia­ny bia­łej i czar­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mulatka

→ Mulat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Mulat

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mulawa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mulaż

model z gipsu, wosku itp., za­cho­wu­ją­cy kształt i bu­do­wę po­wierzch­ni przed­mio­tu; mo­u­la­ge


Źródła:

SJP.pl

Mulcz

war­stwa słomy lub tro­cin umie­szczo­na na gle­bie w celu jej ochro­ny przed chwa­sta­mi i czyn­ni­ka­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. ogrod. po­kry­wa ochron­na gleby, umie­szcza­na na jej po­wierzch­ni głów­nie w ce­lach ochron­nych lub izo­la­cyj­nych;


Mulcz – okry­wa ochron­na gleby, umie­szcza­na na jej po­wierzch­ni głów­nie w celu zni­we­lo­wa­nia nie­ko­rzyst­nych od­dzia­ły­wań czyn­ni­ków sied­li­sko­wych. Jako mul­czu używa się ma­te­rii or­ga­nicz­nej wy­pro­du­ko­wa­nej na polu: słomy, nie­przy­o­ra­nych mię­dzy­plo­nów, sko­szo­nej trawy lub niek­wit­ną­cych chwa­stów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mulczer

trak­tor sto­so­wa­ny do mul­czo­wa­nia w ra­mach kon­ser­wa­cji gleby


Źródła:

SJP.pl

Mulczowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. ogrod. na­kła­da­nie / przy­go­to­wy­wa­nie mul­czu


Mul­czo­wa­nie (ang. "mul­ching") – po­kry­wa­nie po­wierzch­ni gleby mię­dzy upra­wia­ny­mi ro­śli­na­mi, w niek­tó­rych uję­ciach wszel­ki­mi ma­te­ria­ła­mi ogra­ni­cza­ją­cy­mi pa­ro­wa­nie i wzrost chwa­stów, a we­dług in­nych tylko ma­te­rią or­ga­nicz­ną, skła­da­ją­cą się ze ścię­tych ro­ślin upra­wia­nych na zie­lo­ny nawóz. Ter­min sto­so­wa­ny jest także do po­zo­sta­wia­nia ścię­tych i roz­drob­nio­nych ro­ślin na łące lub traw­ni­ku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mulczować

przy­kry­wać glebę mię­dzy rzę­da­mi upra­wia­nych ro­ślin papą as­fal­to­wą, pa­sa­mi pa­pie­ru nie­prze­ma­kal­ne­go, tro­ci­na­mi, kom­po­stem lub słomą dla za­bez­pie­cze­nia gleby przed ni­szczą­cym dzia­ła­niem czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmul­czo­wać)

 (1.1) sto­so­wać / na­kła­dać mulcz

 (1.2) roz­drab­niać ma­te­riał or­ga­nicz­ny lub nie­or­ga­nicz­ny celem ut­wo­rze­nia mul­czu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mulczowy

→ mulcz


Patrz:mulcz

Źródła:

SJP.pl

Mulczujący

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go za­da­niem jest przy­go­to­wy­wa­nie mul­czu / mul­czo­wa­nie

 (1.2) uży­wa­ny jako mulcz

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: mul­czo­wać


Źródła:

Wiktionary

Mulda

1. nie­rów­ność, wklę­śnię­cie te­re­nu;
2. za­głę­bie­nie mię­dzy śnież­ny­mi wy­pu­kło­ścia­mi na tra­sie nar­ciar­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wgłę­bie­nie pow­sta­łe po­przez wgię­cie się warstw sko­ru­py ziem­skiej

 (1.2) nie­rów­ność, za­głę­bie­nie na tra­sach nar­ciar­skich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muldać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ssać


Źródła:

Wiktionary

Muldowy

→ mulda


Patrz:mulda

Źródła:

SJP.pl

Mule

po­tra­wa z małży


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gastr. kulin. spoż. po­tra­wa z omuł­ków

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lp. od: muł


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mulenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mulić.


Źródła:

Wiktionary

Muleta

czer­wo­na tka­ni­na uży­wa­na przez ma­ta­do­ra w koń­co­wej fazie kor­ri­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ka­wa­łek czer­wo­nej tka­ni­ny przy­mo­co­wa­nej do krót­kiej pa­łecz­ki, uży­wa­ny przez ma­ta­do­ra w koń­co­wej fazie kor­ri­dy w celu draż­nie­nia byka;


Mu­le­ta – ka­wa­łek czer­wo­nej ma­te­rii przy­mo­co­wa­nej do krót­kiej pa­łecz­ki, uży­wa­ny pod­czas kor­ri­dy, czyli walki z by­kiem. Ma­ta­dor w cza­sie faeny używa mu­le­ty za­miast pe­le­ry­ny, draż­niąc tym byka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mulga

1. jeden z ro­dza­jów au­stra­lij­skie­go scru­bu;
2. mulga zwy­czaj­na - ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny zdrad­ni­co­wa­tych; czar­ni­ca zwy­czaj­na


Mulga – jeden z ro­dza­jów au­stra­lij­skie­go skru­bu, zaj­mu­ją­cy ok. 20% po­wierzch­ni su­chej czę­ści kraju. Są to mocno splą­ta­ne za­ro­śla (się­ga­ją­ce wys. do 3 m)[], któ­rych głów­nym skład­ni­kiem są aka­cje ga­tun­ku "Aca­cia ane­u­ra". Tą for­ma­cję ro­ślin­ną można spot­kać we wszyst­kich kon­ty­nen­tal­nych sta­nach Au­stra­lii z wy­jąt­kiem Wik­to­rii. Duży ob­szar mulgi znaj­du­je się w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Qu­e­ens­land.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mulgara

ro­dzaj tor­ba­czy z ro­dzi­ny nie­ła­zo­wa­tych


Mul­ga­ra ("Da­sy­cer­cus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny nie­ła­zów (Da­sy­u­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny nie­ła­zo­wa­tych (Da­sy­u­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muli

wła­ści­wy mu­ło­wi (zwie­rzę­ciu), np. mule uszy; mu­ło­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z mułem, do­ty­czą­cy muła (zwie­rzę­cia)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: mulić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mulica

sa­mi­ca muła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca muła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mulina

grube, ko­lo­ro­we nici do wy­szy­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. przę­dza wy­ko­na­na ze skrę­co­nych ze sobą róż­no­barw­nych nitek;

 (1.2) pot. jed­no­barw­na przę­dza przy­po­mi­na­ją­ca mu­li­nę (1.1)


Mu­li­na ( mouliné) – jed­wab­na lub ba­weł­nia­na nitka uży­wa­na do zdo­bie­nia ma­te­ria­łu, haf­to­wa­nia, wy­ko­ny­wa­nia bran­so­le­tek itp. Ofe­ro­wa­na jest w prze­róż­nych ko­lo­rach, także cie­nio­wa­nych (kilku od­cie­niach prze­cho­dzą­cych płyn­nie z jed­ne­go w drugi).

Słowo mu­li­na na­ro­dzi­ło się w warsz­ta­tach jed­wab­ni­czych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mulisko

zgru­bie­nie od: muł


Źródła:

SJP.pl

Mulisty

po­kry­ty szla­mem, za­wie­ra­ją­cy muł; za­mu­lo­ny, błot­ni­sty, zasz­la­mio­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­kry­ty mułem, ma­ją­cy kon­sy­sten­cję mułu, za­wie­ra­ją­cy w sobie muł


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mulit

mie­sza­ni­na tlen­ków glinu, ty­ta­nu i krze­mu, su­ro­wiec w pro­duk­cji cegły ogniotr­wa­łej


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) miner. bud. mi­ne­rał od­por­ny na wy­so­kie tem­pe­ra­tu­ry, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do pro­duk­cji ce­ra­micz­nych ma­te­ria­łów ogniotr­wa­łych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mulizna

zie­mia iło­wa­ta


Źródła:

SJP.pl

Mulić

1. po­tocz­nie: dzia­łać bar­dzo wolno;
2. po­tocz­nie: czuć się osła­bio­nym, sen­nym;
3. oble­piać, po­kry­wać mułem; za­mu­lać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. po­wo­do­wać lub od­czu­wać otę­pie­nie

 (1.2) pot. po­wo­do­wać lub od­czu­wać mdło­ści

 (1.3) pot. o elek­tro­ni­ce: dzia­łać zbyt wolno

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mulić się

 (2.1) pot. o elek­tro­ni­ce: dzia­łać zbyt wolno


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mulka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żę­ty­ca


Źródła:

Wiktionary

Mullet

[czy­taj: mulet] męska fry­zu­ra cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ona dłu­gi­mi wło­sa­mi z tyłu głowy i krót­ki­mi z przo­du oraz po bo­kach głowy


Źródła:

SJP.pl

Mulnik

czło­wiek ofe­ru­ją­cy prze­wóz na mule


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­wo­rzą­ca lub wo­dzą­ca mułem

 (1.2) wła­ści­ciel, ho­dow­ca mułów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mulny

mu­li­sty (czę­ściej);
1. po­kry­ty mułem, pełen mułu
2. po­tocz­nie: po­wo­li, opor­nie dzia­ła­ją­cy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) rzad. pełen mułu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mulorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mu­rarz


Źródła:

Wiktionary

Mulsum

wino z mio­dem - napój sta­ro­żyt­nych Rzy­mian


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multan

mia­sto w Pa­ki­sta­nie


Mul­tan (pen­dżab­ski/sa­ra­i­ki/urdu: مُلتان) – mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Pa­ki­sta­nu, w pro­win­cji Pen­dżab, w do­li­nie rzeki Ćenab. Sto­li­ca dy­stryk­tu Mul­tan.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ba­weł­nia­ny, weł­niar­ski, che­micz­ny oraz spo­żyw­czy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mul­tan


Źródła:

Wiktionary

Multanka

flet­nia Pana; mul­tan­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. dawny in­stru­ment dęty, skła­da­ją­cy się z kilku pi­szcza­łek i skó­rza­ne­go miesz­ka


Mul­tan­ka ( Мультанка; Мультанка) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Hol­sza­ny, około 25 km na po­łud­nie od Osz­mia­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Multanki

flet­nia Pana; mul­tan­ki


Źródła:

SJP.pl

Multany

hi­sto­rycz­ny re­gion Ru­mu­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. geogr. Mun­te­nia

 (1.2) daw. geogr. Moł­da­wia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multańczyk

miesz­ka­niec Mul­tan (re­gio­nu w Ru­mu­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mul­tan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multański

przy­miot­nik od: Mul­ta­nu, Mul­tan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Mul­ta­na­mi, do­ty­czą­cy Mul­tan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multi-

prze­dro­stek

 (1.1) zob. wielo-.


Źródła:

Wiktionary

Multi-Kulti

po­tocz­nie: wspó­łist­nie­nie na okre­ślo­nym te­ry­to­rium róż­nych kul­tur; mul­ti­kul­ti, wie­lo­kul­tu­ro­wość, mul­ti­kul­tu­ro­wość, mul­ti­kul­tu­ra­lizm


Źródła:

SJP.pl

Multi-Tool

[czy­taj: mul­ti­tul] na­rzę­dzie wie­lo­funk­cyj­ne; mul­ti­to­ol


Źródła:

SJP.pl

Multiagencja

agen­cja ofe­ru­ją­ca pro­duk­ty lub usłu­gi wielu róż­nych firm, zwła­szcza ubez­pie­cze­nio­wych


Źródła:

SJP.pl

Multiagent

agent re­pre­zen­tu­ją­cy wiele firm


Źródła:

SJP.pl

Multiagentka

agent­ka re­pre­zen­tu­ją­ca wiele firm


Źródła:

SJP.pl

Multibank

marka de­ta­licz­na BRE Banku w la­tach 2001-2013


Źródła:

SJP.pl

Multibook

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. elek­tro­nicz­na wer­sja po­dręcz­ni­ka przez­na­czo­na do wyś­wiet­la­nia na ekra­nie lub ta­bli­cy in­te­rak­tyw­nej, wzbo­ga­co­na o ele­men­ty mul­ti­me­dial­ne, cza­sem także o ćwi­cze­nia in­te­rak­tyw­ne


Źródła:

Wiktionary

Multibrandowy

do­ty­czą­cy wielu bran­dów (marek)


Źródła:

SJP.pl

Multicar

[czy­taj: mul­ti­kar]
1. marka sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych;
2. sa­mo­chód cię­ża­ro­wy marki Mul­ti­car; Mul­ti­kar


Mul­ti­car – nie­miec­ki pro­du­cent mi­kro­sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych i ko­mu­nal­nych z sie­dzi­bą w Wal­ters­ha­u­sen w Tu­ryn­gii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multicooker

[czy­taj: mul­ti­ku­ker] wie­lo­funk­cyj­ne, ku­chen­ne urzą­dze­nie elek­trycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Multicyklon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do oczy­szcza­nia gazu z pyłów, skla­da­ją­ce się z kilku cy­klo­nów


Źródła:

Wiktionary

Multidyscyplinarnie

→ mul­ti­dy­scy­pli­nar­ny


Patrz:multidyscyplinarny

Źródła:

SJP.pl

Multidyscyplinarność

→ mul­ti­dy­scy­pli­nar­ny


Patrz:multidyscyplinarny

Źródła:

SJP.pl

Multidyscyplinarny

zwią­za­ny lub do­ty­czą­cy wielu dzie­dzin życia (zaz­wy­czaj nauki) jed­no­cze­śnie


Źródła:

SJP.pl

Multienergetyczny

przy­miot­nik

 (1.1) sku­pia­ją­cy przed­się­bior­stwa do­star­cza­ją­ce różne ro­dza­je ener­gii


Źródła:

Wiktionary

Multietniczny

obej­mu­ją­cy osoby na­le­żą­ce do wielu róż­nych kul­tur lub na­ro­dów; wie­lo­et­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Multifokalny

wie­lo­o­gni­sko­wy; pro­gre­syw­ny


Źródła:

SJP.pl

Multifunkcja

uo­gól­nie­nie po­ję­cia funk­cji po­przez do­pu­szcze­nie przy­po­rząd­ko­wa­nia każ­de­mu ele­men­to­wi dzie­dzi­ny wię­cej niż jed­ne­go ele­men­tu prze­ciw­dzie­dzi­ny


Mul­ti­funk­cja lub funk­cja wie­lo­war­to­ścio­wa – uo­gól­nie­nie po­ję­cia funk­cji po­przez do­pu­szcze­nie przy­po­rząd­ko­wa­nia każ­de­mu ele­men­to­wi dzie­dzi­ny wię­cej niż jed­ne­go ele­men­tu prze­ciw­dzie­dzi­ny. Z dru­giej stro­ny, po­ję­cie to de­fi­niu­je się jako szcze­gól­ny przy­pa­dek pew­ne­go ro­dza­ju funk­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multifunkcyjność

→ mul­ti­funk­cyj­ny; po­li­funk­cyj­ność, wie­lo­funk­cyj­ność


Źródła:

SJP.pl

Multifunkcyjny

mo­gą­cy peł­nić wiele funk­cji; wie­lo­funk­cyj­ny, po­li­funk­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Multigraf

graf, w któ­rym mogą wy­stę­po­wać kra­wę­dzie wie­lo­krot­ne (pow­ta­rza­ją­ce się) oraz pętle


Mul­ti­graf, także pse­u­do­graf – graf, w któ­rym mogą wy­stę­po­wać:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multiinstrumentalista

czło­wiek po­tra­fią­cy grać na wielu in­stru­men­tach, wszech­stron­nie uzdol­nio­ny mu­zycz­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk gra­ją­cy na wielu in­stru­men­tach


Mul­tiin­stru­men­ta­li­sta – muzyk, który w stop­niu bar­dzo do­brym opa­no­wał grę na wię­cej niż jed­nym in­stru­men­cie mu­zycz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Multiinstrumentalistka

→ mul­tiin­stru­men­ta­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta gra­ją­ca na wielu in­stru­men­tach


Patrz:multiinstrumentalista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multiinstrumentalny

→ mul­tiin­stru­men­ta­li­sta


Patrz:multiinstrumentalista

Źródła:

SJP.pl

Multikanałowy

do­ty­czą­cy wielu ka­na­łów; wie­lo­ka­na­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Multikar

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy marki Mul­ti­car; Mul­ti­car


Źródła:

SJP.pl

Multikino

bu­dy­nek, w któ­rym znaj­du­je się wiele sal ki­no­wych; mul­ti­pleks


Mul­ti­ki­no – sieć kin wie­lo­sa­lo­wych pow­sta­ła jako joint ven­tu­re po­mię­dzy a grupą ITI w 1998 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multikolorowy

ma­ją­cy wiele ko­lo­rów (barw); wie­lo­barw­ny, wie­lo­ko­lo­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Multikonto

do­dat­ko­we konto in­ter­ne­to­we w ja­kimś ser­wi­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. in­form. konto za­kła­da­ne na pew­nym ser­wi­sie (np. por­ta­lu spo­łecz­no­ścio­wym, w grze sie­cio­wej itp.) przez użyt­kow­ni­ka, który po­sia­da na nim już inne konto, czę­sto wbrew re­gu­la­mi­no­wi tego ser­wi­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multikulti

po­tocz­nie: wspó­łist­nie­nie na okre­ślo­nym te­ry­to­rium róż­nych kul­tur; multi-kulti, wie­lo­kul­tu­ro­wość, mul­ti­kul­tu­ro­wość, mul­ti­kul­tu­ra­lizm


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mul­ti­kul­tu­ra­lizm, wie­lo­kul­tu­ro­wość

przy­miot­nik

 (2.1) pot. wie­lo­kul­tu­ro­wy

przy­słó­wek spo­so­bu

 (3.1) pot. mul­ti­kul­tu­ro­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multikulturalizm

wspó­łist­nie­nie na okre­ślo­nym te­ry­to­rium róż­nych kul­tur; multi-kulti, mul­ti­kul­ti, wie­lo­kul­tu­ro­wość, mul­ti­kul­tu­ro­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. so­cjol. dok­try­na lub idea spo­łecz­no-po­li­tycz­na po­stu­lu­ją­ca rów­no­rzęd­ność kul­tur w spo­łe­czeń­stwach po­sia­da­ją­cych róż­no­rod­ność et­nicz­ną, re­li­gij­ną itd., za­miesz­ku­ją­cych to samo pań­stwo, teren; także.: prze­ni­ka­nie się tych kul­tur, przy za­cho­wa­niu odręb­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multikulturowość

wspó­łist­nie­nie na okre­ślo­nym te­ry­to­rium róż­nych kul­tur; multi-kulti, mul­ti­kul­ti, wie­lo­kul­tu­ro­wość, mul­ti­kul­tu­ra­lizm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co mul­ti­kul­tu­ro­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multikulturowy

łą­czą­cy w sobie cechy co najm­niej dwóch kul­tur; wie­lo­kul­tu­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Multilateralizm

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Multilateralny

książ­ko­wo: do­ty­czą­cy wielu stron, od­no­szą­cy się do więk­szej licz­by osób lub pod­mio­tów; wie­lo­stron­ny


przy­miot­nik

 (1.1) urz. do­ty­czą­cy wielu stron, pod­mio­tów cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multimedalista

za­wod­nik odz­na­czo­ny kil­ko­ma me­da­la­mi, zdo­byw­ca kilku me­da­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik bę­dą­cy zdo­byw­cą wielu me­da­li za­wo­dów spor­to­wych naj­wyż­szej rangi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multimedalistka

za­wod­nicz­ka odz­na­czo­na kil­ko­ma me­da­la­mi, zdo­byw­czy­ni kilku me­da­li


Źródła:

SJP.pl

Multimedia

ro­dzaj środ­ka prze­ka­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) media sta­no­wią­ce po­łą­cze­nie kilku róż­nych form prze­ka­zu in­for­ma­cji np.: tek­stu, dźwię­ku, gra­fi­ki, ani­ma­cji, wideo;


Zo­bacz też: Mul­ti­me­dia Pol­ska.

Mul­ti­me­dia (łac. "mul­tum " – wiele, "me­dium" – poś­red­nik) – media sta­no­wią­ce po­łą­cze­nie kilku róż­nych form prze­ka­zu in­for­ma­cji (tek­stu, dźwię­ku, gra­fi­ki, ani­ma­cji, wideo).

Ter­min „mul­ti­me­dia” ma rów­nież za­sto­so­wa­nie w me­diach elek­tro­nicz­nych słu­żą­cych do re­je­stro­wa­nia oraz odt­wa­rza­nia tre­ści mul­ti­me­dial­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Multimedialność

→ mul­ti­me­dial­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co mul­ti­me­dial­ne


Patrz:multimedialny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multimedialny

1. wy­ko­rzy­stu­ją­ce po­łą­cze­nie róż­nych form prze­ka­zu np. tek­stu, dźwię­ku, gra­fi­ki, ani­ma­cji, wideo;
2. słu­żą­cy do ta­kie­go prze­ka­zu


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­rzy­stu­ją­cy mul­ti­me­dia, zro­bio­ny z wy­ko­rzy­sta­niem mul­ti­me­diów, łą­czą­cy w sobie różne środ­ki au­dio­wi­zu­al­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multimedium

ro­dzaj środ­ka prze­ka­zu


Źródła:

SJP.pl

Multimetr

mier­nik elek­trycz­ny do po­mia­ru wielu róż­nych wiel­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Multimiliarder

po­sia­dacz ma­jąt­ku o war­to­ści wielu mi­liar­dów


Źródła:

SJP.pl

Multimiliarderka

1. po­sia­dacz­ka wielu mi­liar­dów zło­tych, do­la­rów itp.;
2. po­sia­dacz­ka wiel­kie­go ma­jąt­ku; ko­bie­ta bar­dzo bo­ga­ta; bo­gacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Multimilioner

po­sia­dacz ma­jąt­ku o war­to­ści wielu mi­lio­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) męż­czyz­na, który po­sia­da wie­lo­mi­lio­no­wy ma­ją­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multimilionerka

1. po­sia­dacz­ka wielu mi­lio­nów zło­tych, do­la­rów itp.;
2. po­sia­dacz­ka wiel­kie­go ma­jąt­ku; ko­bie­ta bar­dzo bo­ga­ta; bo­gacz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która po­sia­da wie­lo­mi­lio­no­wy ma­ją­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multimodalność

→ mul­ti­mo­dal­ny


Patrz:multimodalny

Źródła:

SJP.pl

Multimodalny

łą­czą­cy wiele form, ka­na­łów, ro­dza­jów cze­goś; wie­lo­mo­dal­ny


Źródła:

SJP.pl

Multinarodowy

do­ty­czą­cy lub re­pre­zen­tu­ją­cy wiele na­ro­dów; wie­lo­na­ro­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Multipak

zgrzew­ka za­wie­ra­ją­ca kilka jed­no­stek da­ne­go pro­duk­tu, np. piwa, wody mi­ne­ral­nej; wie­lo­pak


Źródła:

SJP.pl

Multipakiet

kilka usług ofe­ro­wa­nych w jed­nym pa­kie­cie


Źródła:

SJP.pl

Multipla

model sa­mo­cho­du marki Fiat


Źródła:

SJP.pl

Multiplat

po­jem­nik do ho­dow­li sa­dzo­nek ro­ślin; wie­lo­do­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Multiplatynowy

ma­ją­cy wiele pla­ty­no­wych płyt (wy­róż­nień do­ty­czą­cych licz­by sprze­da­nych płyt)


Źródła:

SJP.pl

Multiplayer

[czy­taj: MULtiplejer] tryb roz­gryw­ki w grach wideo, poz­wa­la­ją­cy na jed­no­czes­ny udział wielu gra­czy, zwy­kle przez in­ter­net; mul­ti­ple­jer


Źródła:

SJP.pl

Multiplayerowy

→ mul­ti­pla­y­er [czy­taj: mul­ti­ple­je­ro­wy]


Źródła:

SJP.pl

Multiplejer

tryb roz­gryw­ki w grach wideo, poz­wa­la­ją­cy na jed­no­czes­ny udział wielu gra­czy, zwy­kle przez in­ter­net; mul­ti­pla­y­er


Źródła:

SJP.pl

Multipleks

1. bu­dy­nek, w któ­rym znaj­du­je się wiele sal ki­no­wych; mul­ti­ki­no, gi­ga­pleks, gi­ga­plex;
2. ze­staw ka­na­łów te­le­wi­zyj­nych trans­mi­to­wa­nych w tech­no­lo­gii cy­fro­wej na jed­nym pa­śmie czę­stot­li­wo­ści;
3. sy­stem te­le­gra­ficz­ny umoż­li­wia­ją­cy rów­no­le­głą trans­mi­sję wielu sy­gna­łów na jed­nym ka­na­le łącz­no­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multiplekser

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce na prze­sy­ła­nie kilku sy­gna­łów w jed­nym ka­na­le przez prze­łą­cza­nie po­mię­dzy ich źró­dła­mi;


Mul­ti­plek­ser (w skró­cie MUX) – układ kom­bi­na­cyj­ny, naj­czę­ściej cy­fro­wy, słu­żą­cy do wy­bo­ru jed­ne­go z kilku do­stęp­nych sy­gna­łów wej­ścio­wych i prze­ka­za­nia go na wyj­ście.

Mul­ti­plek­ser jest ukła­dem ko­mu­ta­cyj­nym (prze­łą­cza­ją­cym), po­sia­da­ją­cym "k" wejść in­for­ma­cyj­nych (zwa­nych też wej­ścia­mi da­nych "x"0, "x"1, "…, xk"-1, zaz­wy­czaj jest ich 2"n"), "n" wejść adre­so­wych (ste­ru­ją­cych "a"0, "a"1, "…, an"-1) i jedno wyj­ście "y".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Multiplekserowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mul­ti­plek­se­rem, do­ty­czą­cy mul­ti­plek­se­ra


Źródła:

Wiktionary

Multipleksowy

→ mul­ti­plek­so­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mul­ti­plek­sem, do­ty­czą­cy mul­ti­plek­su


Patrz:multipleksowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multiplet

1. grupa czą­stek ele­men­tar­nych wcho­dzą­cych w skład jądra atomu, odz­na­cza­ją­cych się po­dob­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi;
2. w ło­wiect­wie: kilka traf­nych strza­łów z rzędu, od­da­nych przez jed­ne­go my­śli­we­go


Źródła:

SJP.pl

Multipletowość

wiel­kość oz­na­cza­ją­ca krot­ność stanu elek­tro­no­we­go w ato­mie lub czą­stecz­ce


Mul­ti­ple­to­wość – w me­cha­ni­ce kwan­to­wej, od­po­wia­da róż­nym stop­niom de­ge­ne­ra­cji da­ne­go ukła­du wie­lo­e­lek­tro­no­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multipletowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mul­ti­ple­tem, do­ty­czą­cy mul­ti­ple­tu


Źródła:

Wiktionary

Multiplikacja

prze­sta­rza­łe: mno­że­nie, pom­na­ża­nie; mul­ty­pli­ka­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa czyn­no­ści lub faktu zwie­lo­krot­nie­nia ilo­ści cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multiplikacyjny

→ mul­ti­pli­ka­cja; mul­ti­pli­ka­tyw­ny, mno­żą­cy, po­wie­la­ją­cy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mul­ti­pli­ka­cją, do­ty­czą­cy mul­ti­pli­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multiplikator

1. urzą­dze­nie do zwięk­sza­nia ci­śnie­nia płynu (cie­czy, gazu) do­star­czo­ne­go przez pompę lub aku­mu­la­tor hy­dra­u­licz­ny;
2. prze­kład­nia zwięk­sza­ją­ca obro­ty wału na­pę­dza­ne­go w sto­sun­ku do obro­tów wału na­pę­dza­ją­ce­go;


Mul­ti­pli­ka­tor – ro­dzaj ko­ło­wrot­ka węd­kar­skie­go o ru­cho­mej szpu­li. Wy­e­wo­lu­o­wał ze sta­rych ko­ło­wrot­ków z ru­cho­mą szpu­lą. Dzi­siej­sze mul­ti­pli­ka­to­ry to wy­so­ce za­a­wan­so­wa­ne tech­nicz­nie ko­ło­wrot­ki o znacz­nych prze­ło­że­niach, nawet ponad 7:1, wie­lo­tar­czo­wych ha­mul­cach typu gwia­zda, odś­rod­ko­wych, ma­gne­tycz­nych lub elek­tro­nicz­nych ha­mul­cach, któ­rych za­da­niem jest ogra­ni­cze­nie pręd­kość obro­tu szpu­li w pier­wszej fazie rzutu, licz­ni­ka­mi wys­nu­tej żyłki itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multiplikatorowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mul­ti­pli­ka­to­rem, do­ty­czą­cy mul­ti­pli­ka­to­ra


Źródła:

Wiktionary

Multiplikatywny

bę­dą­cy wy­ni­kiem mno­że­nia czyn­ni­ków; mul­ti­pli­ka­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Multiplikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rozm­na­ża­nie lub pom­na­ża­nie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Multiplikować

prze­sta­rza­le: mno­żyć; mul­ty­pli­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Multiplo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o nie­jed­nost­ko­wej, zwie­lo­krot­nio­nej war­to­ści, więk­sza od obie­go­wej, czę­sto ko­lek­cjo­ner­ska lub oko­licz­no­ścio­wa

 (1.2) szt. ory­gi­nal­ne dzie­ło sztu­ki pow­sta­łe w re­zul­ta­cie po­wie­le­nia obiek­tu wzor­co­we­go albo stwo­rzo­ne przez ar­ty­stę se­ryj­nie


Źródła:

Wiktionary

Multipol

w fi­zy­ce: prze­strzen­ny, sy­me­trycz­ny układ bie­gu­nów ma­gne­tycz­nych lub elek­trycz­nych, wyt­wa­rza­ją­cych pole o ze­ro­wej dy­wer­gen­cji ; dipol, kwa­dru­pol lub ok­tu­pol


Źródła:

SJP.pl

Multipolarny

od­no­szą­cy się do ukła­du z wie­lo­ma oś­rod­ka­mi wła­dzy, wpły­wu lub bie­gu­na­mi od­dzia­ły­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Multiposting

1. pu­bli­ko­wa­nie ogło­szeń jed­no­cze­śnie na wielu por­ta­lach in­ter­ne­to­wych;
2. za­mie­szcza­nie ko­lej­no kilku po­stów na tej samej stro­nie in­ter­ne­to­wej


Źródła:

SJP.pl

Multirecydywa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. wie­lo­krot­ne po­wra­ca­nie do wsze­śniej­sze­go pro­ce­de­ru przez ska­za­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Multirecydywista

wie­lo­krot­ny re­cy­dy­wi­sta


Źródła:

SJP.pl

Multirelacja

re­la­cja z wielu jed­no­cze­śnie roz­gry­wa­nych me­czów


Źródła:

SJP.pl

Multiroom

[czy­taj: mul­ti­rum]
1. sy­stem na­gło­śnie­nia wnętrz domów, miesz­kań itp., w skład któ­re­go wcho­dzi ser­wer mu­zycz­ny wraz z kom­ple­tem gło­śni­ków, pa­ne­lem ste­ro­wa­nia i wzmac­nia­cza­mi;
2. od­biór te­le­wiz­ji cy­fro­wej na kilku od­bior­ni­kach w ra­mach jed­ne­go abo­na­men­tu


Mul­ti­ro­om (na­gło­śnie­nie wie­lo­stre­fo­we) − kom­plek­so­we sy­ste­my na­gło­śnie­nia wnętrz (np. domów, miesz­kań). Po­le­ga­ją na po­łą­cze­niu wszyst­kich po­mie­szczeń sy­ste­mem prze­kaź­ni­ków i kabli (sto­so­wa­ne także po­łą­cze­nia bez­prze­wo­do­we), w jeden sy­stem audio.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multisejf

bez­piecz­na szaf­ka wspie­ra­ją­ca ob­słu­gę ka­sjer­ską w pla­ców­kach ban­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Multisensoryczny

an­ga­żu­ją­cy wiele zmy­słów jed­no­cze­śnie (np. wzrok, słuch, dotyk); po­li­sen­so­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Multiskaning

wy­ko­ny­wa­nie wielu ska­no­wań jed­no­cze­śnie


Źródła:

SJP.pl

Multiszlifierka

na­rzę­dzie skła­da­ją­ce się z po­dłuż­ne­go uchwy­tu oraz obro­to­we­go trzpie­nia z wy­mien­ny­mi na­kład­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Multitasker

osoba po­tra­fią­ca wy­ko­ny­wać po­praw­nie wiele czyn­no­ści jed­no­cze­śnie; czło­wiek wie­lo­za­da­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Multitasking

umie­jęt­ność po­praw­ne­go wy­ko­ny­wa­nia wielu czyn­no­ści jed­no­cze­śnie; wie­lo­za­da­nio­wość


Źródła:

SJP.pl

Multitemporalny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie, od­nie­sie­nie do wielu okre­sów czasu

 (1.2) muz. ma­ją­cy jedną linię rytmu me­lo­dycz­ne­go ale wiele ro­dza­jów tempa


Źródła:

Wiktionary

Multitool

[czy­taj: mul­ti­tul] na­rzę­dzie wie­lo­funk­cyj­ne; multi-tool


Źródła:

SJP.pl

Multivan

model sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen


Źródła:

SJP.pl

Multiwalentny

ma­ją­cy wiele róż­nych war­to­ści, zna­czeń, za­sto­so­wań, zalet; po­li­wa­lent­ny


Źródła:

SJP.pl

Multiwersalny

→ mul­ti­wer­sum


Patrz:multiwersum

Źródła:

SJP.pl

Multiwersum

hi­po­te­tycz­ny zbiór wszyst­kich uni­wer­sów, po­pu­lar­ny w ko­mik­sach; wie­loś­wiat


Źródła:

SJP.pl

Multiwibrator

Mul­ti­wi­bra­tor – układ elek­tro­nicz­ny, zre­a­li­zo­wa­ny w opar­ciu o prze­kaź­ni­ki elek­tro­me­cha­nicz­ne, lampy (w tym ne­o­nów­ki), tran­zy­sto­ry, diody tu­ne­lo­we bądź inne ele­men­ty prze­łą­cza­ją­ce, po­sia­da­ją­cy dwa lub wię­cej sta­nów rów­no­wa­gi trwa­łej bądź nietr­wa­łej.


Źródła:

Wikipedia

Multiwitamina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy sze­reg roz­ma­i­tych wi­ta­min, ko­niecz­nych do wła­ści­we­go roz­wo­ju i funk­cjo­no­wa­nia or­ga­niz­mu czło­wie­ka


Źródła:

Wiktionary

Multiwitaminowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) farm. o pre­pa­ra­cie, leku, ar­ty­ku­le spo­żyw­czym itp.: za­wie­ra­ją­cy sze­reg roz­ma­i­tych wi­ta­min, ko­niecz­nych do wła­ści­we­go roz­wo­ju i funk­cjo­no­wa­nia or­ga­niz­mu czło­wie­ka


Źródła:

Wiktionary

Multizbiór

zbiór bo­re­low­ski: uo­gól­nie­nie po­ję­cia zbio­ru, w któ­rym w odróż­nie­niu od kla­sycz­nych zbio­rów jeden ele­ment może wy­stę­po­wać wiele razy


Mul­ti­zbiór lub wie­lo­zbiór ( mul­ti­set) – uo­gól­nie­nie po­ję­cia zbio­ru, w któ­rym w odróż­nie­niu od kla­sycz­nych zbio­rów jeden ele­ment może wy­stę­po­wać wiele razy. Nie jest jed­nak dana żadna ich ko­lej­ność i tym mul­ti­zbiór różni się od krot­ki.

Zbio­ry for­mu­la_1 for­mu­la_2 i for­mu­la_3 są iden­tycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Multum

bar­dzo dużo, mnó­stwo; mi­ria­da, mro­wie, za­trzę­sie­nie


li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) duża ilość cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Multyplikacja

daw­niej: mno­że­nie, pom­na­ża­nie; mul­ti­pli­ka­cja


Źródła:

SJP.pl

Multyplikator

daw­niej:
1. urzą­dze­nie do zwięk­sza­nia ci­śnie­nia płynu (cie­czy, gazu) do­star­czo­ne­go przez pompę lub aku­mu­la­tor hy­dra­u­licz­ny; mul­ti­pli­ka­tor;
2. prze­kład­nia zwięk­sza­ją­ca obro­ty wału na­pę­dza­ne­go w sto­sun­ku do obro­tów wału na­pę­dza­ją­ce­go; mul­ti­pli­ka­tor;
3. czyn­nik mno­żą­cy, po­tę­gu­ją­cy coś


Źródła:

SJP.pl

Multyplikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mul­ty­pli­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Multyplikować

daw­niej: mno­żyć; mul­ti­pli­ko­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) stpol. wy­ko­ny­wać mno­że­nie

 (1.2) przest. mno­żyć, pom­na­żać, po­więk­szać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mulwijski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą Mul­viu­sa lub jego ro­dzi­ną


Źródła:

Wiktionary

Mulątko

młody muł


Źródła:

SJP.pl

Mumbaj

mia­sto w In­diach; Bom­baj


Mum­baj (nazwa głów­na), Bom­baj (eg­zo­nim wa­rian­to­wy) ( मुंबई, trb.: "Mum­baj"; Mum­bai; do 1995 Bom­bay) – sto­li­ca in­dyj­skie­go stanu Ma­ha­rasz­tra, po­ło­żo­na na wy­spie Sal­set­te, na Morzu Arab­skim. Wraz z mia­sta­mi sa­te­li­tar­ny­mi two­rzy naj­lud­niej­szą po Delhi aglo­me­ra­cję li­czą­cą 23 mi­lio­ny miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mumbajski

→ Mum­baj


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mum­ba­jem, do­ty­czą­cy Mum­ba­ju


Patrz:Mumbaj

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mumia

1. zwło­ki uchro­nio­ne przed roz­kła­dem w spo­sób na­tu­ral­ny lub w wy­ni­ku za­bie­gów kon­ser­wu­ją­cych;
2. po­tocz­nie: osoba chuda, wy­chu­dzo­na;
3. po­tocz­nie: osoba bez ener­gii, ma­ło­mów­na;
4. po­tocz­nie: śpi­wór do­pa­so­wa­ny do syl­wet­ki czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwło­ki za­bez­pie­czo­ne przed roz­kła­dem;


Mumia – zmu­mi­fi­ko­wa­ne na­tu­ral­nie lub ce­lo­wo za­bal­sa­mo­wa­ne ciało czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia.

Nazwę wy­wo­dzi się z arab­skie­go słowa po­cho­dze­nia per­skie­go "mu­mi­ja," oz­na­cza­ją­ce­go „smołę”, a wła­ści­wie bi­tu­min, czyli sub­stan­cję, którą (jak uwa­ża­no do nie­daw­na) sta­ro­żyt­ni Egip­cja­nie na­są­cza­li ban­da­że mumii. Naj­no­wsze ba­da­nia do­wio­dły jed­nak, iż wiele mumii egip­skich nie za­wie­ra­ło bi­tu­mu, a tylko ży­wi­ce, które sczer­nia­ły, je­dy­nie przy­po­mi­na­jąc bi­tu­min.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mumifikacja

1. wy­sy­cha­nie na­rzą­dów wew­nętrz­nych i skóry zwłok znaj­du­ją­cych się przez długi okres czasu w su­chym, go­rą­cym śro­do­wi­sku, np. na pu­sty­ni; stru­pie­sze­nie, stru­pie­szcze­nie;
2. bal­sa­mo­wa­nie zwłok w celu uchro­nie­nia ich przed roz­kła­dem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mo­ist­ny pro­ces wy­sy­cha­nia zwłok

 (1.2) pro­ces kon­ser­wa­cji zwłok w celu za­bez­pie­cze­nia przed roz­kła­dem

 (1.3) med. wy­sy­cha­nie obu­mar­łych tka­nek spo­wo­do­wa­ne za­bu­rze­niem do­pły­wu krwi


Mu­mi­fi­ka­cja ( mu­mi­fi­ca­tio) – na­tu­ral­ny lub za­i­ni­cjo­wa­ny przez czło­wie­ka pro­ces kon­ser­wa­cji zwłok za­po­bie­ga­ją­cy ich roz­kła­do­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mumifikacyjny

→ mu­mi­fi­ka­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mu­mi­fi­ka­cją, do­ty­czą­cy mu­mi­fi­ka­cji


Patrz:mumifikacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mumifikator

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się mu­mi­fi­ko­wa­niem zwłok


Źródła:

SJP.pl

Mumifikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kult. ro­bie­nie mumii

 (1.2) przen. sztucz­ne prze­dłu­ża­nie ist­nie­nia ja­kie­goś zwy­cza­ju lub tra­dy­cji


Źródła:

Wiktionary

Mumifikować

za­bez­pie­czać mart­we ciało (bądź jego frag­ment) przed roz­kła­dem po­przez mu­mi­fi­ka­cję


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmu­mi­fi­ko­wać)

 (1.1) robić mumię

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mu­mi­fi­ko­wać się (dk. zmu­mi­fi­ko­wać się)

 (2.1) ule­gać mu­mi­fi­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mumijny

zwią­za­ny z mumią (zwło­ka­mi uchro­nio­ny­mi przed roz­kła­dem w spo­sób na­tu­ral­ny lub w wy­ni­ku za­bie­gów kon­ser­wu­ją­cych), np. całun mu­mij­ny


Źródła:

SJP.pl

Mumin

mło­dzie­żo­wo:
1. osoba nie­zdar­na, nie­roz­gar­nię­ta;
2. osoba za­spa­na, przy­mu­lo­na


Źródła:

SJP.pl

Muminek

dziec­ko z wro­dzo­ny­mi wa­da­mi roz­wo­ju, nie­zdol­ne do sa­mo­dziel­ne­go życia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) uczn. uczeń od­po­wia­da­ją­cy przy ta­bli­cy

 (1.2) uczn. osoba otyła

 (1.3) uczn. sprzą­tacz­ka szkol­na

 (1.4) zob. mu­min­ki.


Mu­mi­nek (fiń. "Mu­u­mi­pe­ik­ko", szw. "Mu­min­trol­let") – jeden z głów­nych bo­ha­te­rów serii ksią­żek Tove Jans­son opo­wia­da­ją­cych o Mu­min­kach oraz filmu ani­mo­wa­ne­go z cyklu "Mu­min­ki".

W książ­ce "Ko­me­ta nad Do­li­ną Mu­min­ków" po­cząt­ko­wo zna tylko Ryjka. W cza­sie po­dró­ży poz­na­je Włó­czy­ki­ja, który zo­sta­je jego naj­lep­szym przy­ja­cie­lem i Mi­got­kę, w któ­rej się za­ko­chu­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muminki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) uczn. dziad­ko­wie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od: mu­mi­nek


Mu­min­ki ( Mu­min­trol­len) – fik­cyj­ne isto­ty o an­tro­po­mor­ficz­nej bu­do­wie ciała (nieco po­dob­ne do hi­po­po­ta­mów, ale dwu­noż­ne), za­miesz­ku­ją­ce pewną do­li­nę gdzieś w Fin­lan­dii, bo­ha­te­ro­wie cyklu dzie­wię­ciu ksią­żek i dwu­dzie­stu dwóch ko­mik­sów fiń­skiej (pi­szą­cej po szwedz­ku) au­tor­ki Tove Jans­son, oraz pięć­dzie­się­ciu dwóch ko­mik­sów brata Tove, Larsa Jans­so­na.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Muminkowy

→ Mu­mi­nek


Patrz:Muminek

Źródła:

SJP.pl

Mumio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. mi­ne­ral­na ży­wi­ca o ciem­nej bar­wie, któ­rej przy­pi­su­je się lecz­ni­cze wła­ści­wo­ści;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) W. lp. od mumia


Mumio (ang. "shi­la­jit", शिलाजतु, "śilājatu") – gęsta, kle­i­sta sub­stan­cja o kon­sy­sten­cji po­dob­nej do smoły, o bar­wie wa­ha­ją­cej się mię­dzy białą a ciem­no­brą­zo­wą (ta druga jest po­spo­lit­sza), wy­do­by­wa­na głów­nie w Hi­ma­la­jach, Ka­ra­ko­rum, na Wy­ży­nie Ty­be­tań­skiej, na Ka­u­ka­zie, w Ał­ta­ju oraz gó­rach re­gio­nu Gil­git-Bal­ti­stan. Uży­wa­na jest w ajur­we­dzie, tra­dy­cyj­nej me­dy­cy­nie in­dyj­skiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mumiowaty

po­tocz­nie: chudy, bez życia, ener­gii


Źródła:

SJP.pl

Mumiować

rzad­ko: mu­mi­fi­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Mumiowy

→ mumia (rzad­ko); mu­mij­ny


Źródła:

SJP.pl

Mumszanc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kar­na­wa­ło­wa ma­ska­ra­da

 (1.2) daw. ro­dzaj tka­ni­ny


Źródła:

Wiktionary

Mun

ja­dal­ny grzyb rodem z Azji po­da­wa­ny w orien­tal­nych re­sta­u­ra­cjach; mung, grzyb mun, grzyb mung


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. pro­dukt ku­li­nar­ny, owoc­nik grzy­bów usza­ka bzo­we­go lub usza­ka gę­sto­wło­se­go, zwy­kle sprze­da­wa­ny jako su­szo­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Ja­ku­cji; lewy do­pływ Leny;


Muna – wyspa w In­do­nez­ji na Morzu Banda u po­łud­nio­wo-wschod­nie­go wy­brze­ża Ce­le­bes; po­wierzch­nia 1704 km², ok. 300 tys. miesz­kań­ców.

Od Ce­le­bes od­dzie­lo­na cie­śni­ną Ti­wo­ro. Po­wierzch­nia wy­żyn­na, (wy­so­kość do 455 m n.p.m.). Upra­wa ryżu, palmy ko­ko­so­wej, sa­gow­ca, przy­praw ko­rzen­nych; ry­bo­łów­stwo; ek­splo­a­ta­cja lasów; głów­ne mia­sto Raha.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Munch

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Munchkin

[czy­taj: mancz­kin] rasa kota o bar­dzo krót­kich ła­pach, pow­sta­ła w Lu­iz­ja­nie


Munch­kin – po­pu­lar­na nie­ko­lek­cjo­ner­ska gra kar­cia­na stwo­rzo­na przez Steve’a Jack­so­na, ilu­stro­wa­na przez Johna Ko­va­li­ca i wy­da­na przez Steve Jack­son Games. Jest pa­ro­dią gier RPG, w ze­sta­wie pod­sta­wo­wym i jego roz­sze­rze­niach – D&D, na­to­miast w póź­niej­szych do­dat­kach wy­śmia­na zo­sta­je po kolei więk­szość po­pu­lar­nych sy­ste­mów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Munda

język z grupy ję­zy­ków dra­wi­dyj­skich; język mun­daj­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mundajski

język mun­daj­ski - język z grupy ję­zy­ków dra­wi­dyj­skich; munda


Źródła:

SJP.pl

Mundek

zdrob­nie­nie od: Ed­mund, Raj­mund (imio­na mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Mundial

mi­strzo­stwa świa­ta w piłce noż­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. mi­strzo­stwa świa­ta, prze­de wszyst­kim w piłce noż­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mundialowo

→ mun­dia­lo­wy


Patrz:mundialowy

Źródła:

SJP.pl

Mundialowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z mun­dia­lem, do­ty­czą­cy mun­dia­lu


Źródła:

Wiktionary

Mundkowie

Mun­dek z mał­żon­ką


Źródła:

SJP.pl

Mundkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mund­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mundra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) babka, po­łoż­na wiej­ska


Źródła:

Wiktionary

Mundur

obo­wiąz­ko­wy strój człon­ka for­ma­cji woj­sko­wej, grupy za­wo­do­wej lub or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny, re­gu­lo­wa­ny prze­pi­sa­mi ubiór człon­ków ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, grupy lub for­ma­cji – zwy­kle mi­li­tar­nej;


Zo­bacz też: rożne ro­dza­je mun­du­rów.

Mun­dur, uni­form – ro­dzaj jed­no­li­te­go stan­da­ry­zo­wa­ne­go ubio­ru uży­wa­ne­go przez człon­ków danej or­ga­ni­za­cji, sta­no­wią­cy jed­no­cze­śnie jej wy­róż­nik. Mun­du­ry (uni­for­my) no­szo­ne są przy­kła­do­wo przez człon­ków woj­ska, or­ga­ni­za­cji pa­ra­mi­li­tar­nych, har­cer­skich, spo­łecz­nych, służb mun­du­ro­wych i me­dycz­nych, straż­ni­ków, niek­tó­re grupy za­wo­do­we itp..


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mundurek

1. re­gu­la­mi­no­wy ubiór ucz­nia lub człon­ka or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wej;
2. ek­spre­syw­nie: mun­dur;
3. ziem­nia­ki w mun­dur­kach - ziem­nia­ki go­to­wa­ne lub pie­czo­ne w łu­pi­nach i tak po­da­ne na stół


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) strój har­cer­ski lub szkol­ny

 (1.2) przen. coś przy­po­mi­na­ją­ce­go strój mun­du­ro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mundurkowy

→ mun­du­rek


Patrz:mundurek

Źródła:

SJP.pl

Mundurologia

ba­da­nia nad hi­sto­rią mun­du­rów; ogół wia­do­mo­ści o mun­du­rach


Źródła:

SJP.pl

Mundurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mun­du­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Mundurowiec

po­li­cjant, agent lub woj­sko­wy, któ­re­go służ­bo­wym stro­jem jest mun­dur


Źródła:

SJP.pl

Mundurowy

przy­miot­nik od: mun­dur


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mun­du­rem, do­ty­czą­cy mun­du­ru

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. umun­du­ro­wa­ny po­li­cjant lub żoł­nierz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Munduroznawca

znaw­ca typów i hi­sto­rii mun­du­rów


Źródła:

SJP.pl

Munduroznawczy

zwią­za­ny z wie­dzą o ty­pach i hi­sto­rii mun­du­rów


Źródła:

SJP.pl

Munduroznawstwo

wie­dza o ty­pach i hi­sto­rii mun­du­rów


Źródła:

SJP.pl

Mundurzyna

rzad­ko: niez­grab­ny mun­dur


Źródła:

SJP.pl

Mundurówka

po­tocz­nie:
1. ogół służb mun­du­ro­wych w pań­stwie;
2. w woj­sku: kwota wy­pła­ca­na okre­so­wo żoł­nie­rzom na zakup no­we­go umun­du­ro­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wojsk. okre­so­wa kwota wy­pła­ca­na żoł­nie­rzom na zakup no­we­go umun­du­ro­wa­nia

 (1.2) pot. publ. ogół służb mun­du­ro­wych w kraju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mundus

sym­bol wła­dzy kró­lew­skiej - złota kula z krzy­żem; jabł­ko kró­lew­skie


Źródła:

SJP.pl

Mundzik

zdrob­nie­nie od: Ed­mund (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Mundzio

zdrob­nie­nie od: Ed­mund, Raj­mund (imio­na mę­skie); Mun­dek


Źródła:

SJP.pl

Mundżak

ro­dzaj z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; mały jeleń z lasów Azji; samce ce­chu­ją się sil­nie roz­wi­nię­ty­mi, wy­sta­ją­cy­mi z pyska gór­ny­mi kłami


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mun­tia­cus|ref=tak., ga­tu­nek ma­łe­go, az­ja­tyc­kie­go ssaka pa­rzy­sto­ko­pyt­ne­go;

 (1.2) ssak z ga­tun­ku mun­dża­ków (1.1)


Mun­dżak ("Mun­tia­cus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny je­le­ni (Cer­vi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mundżański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dosł. zwią­za­ny z Mun­dża­nem, do­ty­czą­cy Mun­dża­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język mun­dżań­ski;


Źródła:

Wiktionary

Mung

nie­wiel­ki ssak dra­pież­ny z po­dro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych; man­gu­sta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Munga

nie­wiel­ki ssak dra­pież­ny z po­dro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych; man­gu­sta


Munga – miej­sco­wość (tätort) w Szwe­cji, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym ("län") Västmanland, w gmi­nie Västerås.

We­dług da­nych Szwedz­kie­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go licz­ba lud­no­ści wy­nio­sła: 241 (31 grud­nia 2015), 272 (31 grud­nia 2018) i 288 (31 grud­nia 2019).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mungo

1. ssak z ro­dzi­ny wiwer, wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce na po­łud­nie od Sa­ha­ry; man­gu­sta prę­go­wa­na;
2. włó­kno weł­nia­ne ni­skiej ja­ko­ści otrzy­my­wa­ne z po­zy­ski­wa­nych wtór­nie ka­wał­ków tka­nin weł­nia­nych


Mungo (ang. "Lake Mungo") – wysch­nię­te je­zio­ro w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Nowej Po­łud­nio­wej Walii w Au­stra­lii. Po­ło­żo­ne jest ok. 740 km na za­chód od Syd­ney i 90 km na pół­noc­ny wschód od miej­sco­wo­ści Mil­du­ra. Je­zio­ro wcho­dzi w skład Parku Na­ro­do­we­go Mungo i jest jed­nym z sie­dem­na­stu je­zior w Re­gio­nie Wysch­nię­tych Je­zior Wil­lan­dra, wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muni

w In­diach: asce­ta, mę­drzec hin­du­ski; pu­stel­nik


Muni (san­skryt मुनि, „mil­czą­cy”, od „mauna” – cisza) – ter­min okre­śla­ją­cy mędr­ców pu­stel­ni­ków i in­dyj­skich asce­tów.

Mędr­cy tego typu nie po­sied­li wie­dzy o praw­dzie ist­nie­nia na pod­sta­wie nauk tek­stów, lecz po­przez sa­mo­re­a­li­za­cję.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muniakowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki;


Mu­nia­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Municipium

w pań­stwie rzym­skim: mia­sto ma­ją­ce sa­mo­rząd


Źródła:

SJP.pl

Municypalność

prze­sta­rza­łe: za­rząd miej­ski lub gmin­ny


Źródła:

SJP.pl

Municypalny

ma­ją­cy zwią­zek z za­rzą­dem miej­skim; miej­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z mia­stem lub jego sa­mo­rzą­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Municypium

gmina w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Mu­ni­cy­pium (łac. "mu­ni­ci­pium") – w sta­ro­żyt­no­ści był to teren po­ło­żo­ny w Ita­lii, pod­bi­ty przez Sta­ro­żyt­ny Rzym.

Mu­ni­cy­pia za­war­ły z Rzy­mem przy­mie­rze, dzię­ki któ­re­mu mogły się cie­szyć czę­ścio­wą au­to­no­mią i to­le­ran­cją, w tym re­li­gij­ną, pod wa­run­kiem udzie­la­nia Rzy­mo­wi okre­ślo­nej po­mo­cy woj­sko­wej i ogra­ni­cze­nia praw miesz­kań­ców, np. za­ka­zu gło­so­wa­nia i pia­sto­wa­nia urzę­dów. Doz­wo­lo­ne były m.in. mał­żeń­stwa z oby­wa­te­la­mi rzym­ski­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Munida

sko­ru­piak wy­stę­pu­ją­cy na du­żych głę­bo­ko­ściach w mo­rzach kli­ma­tu sub­tro­pi­kal­ne­go i tro­pi­kal­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Muniek

Mu­niek – pier­wszy album stu­dyj­ny Muńka Sta­szczy­ka, wy­da­ny 15 marca 2010 przez wyt­wór­nię mu­zycz­ną Sony Music.

W marcu 2010 r. do­tar­ła do 3. miej­sca listy OLiS. W lipcu 2010 r. po­cho­dzą­ca z płyty kom­po­zy­cja „Świę­ty” zo­sta­ła no­mi­no­wa­na do na­gro­dy Su­per­je­dyn­ki w ka­te­go­rii „Prze­bój Roku”. Jed­nak­że wo­ka­li­sta od­mó­wił udzia­łu w ple­bi­scy­cie.


Źródła:

Wikipedia

Munio

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: mózg; zwy­kle w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: mieć kuku na muniu - być upo­śle­dzo­nym na umy­śle


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. for­ma­cja ek­spre­syw­na od słowa "mózg" z for­man­tem -unio


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Munk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Munster

fran­cu­ski ser pod­puszcz­ko­wy, pro­du­ko­wa­ny z kro­wie­go mleka, o aro­ma­tycz­nym za­pa­chu i kwa­sko­wym smaku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Munsztuk

1. ro­dzaj kiełz­na za­kła­da­ne­go do pyska konia;
2. daw­niej: część pa­pie­ro­sa lub fajki trzy­ma­na w ustach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­łą­czo­ne ze sobą me­ta­lo­we drąż­ki, wkła­da­ne do pyska na­ro­wi­stym ko­niom, słu­żą­ce do po­wo­do­wa­nia ko­niem; ro­dzaj kiełz­na;

 (1.2) stpol. daw. ust­nik in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go lub ust­nik fajki

 (1.3) stpol. daw. część zwij­ki pa­pie­ro­sa albo część fajki, trzy­ma­na przez pa­la­cza w ustach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muntenia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na w po­łud­nio­wej Ru­mu­nii;


Mun­te­nia, także Mul­ta­ny – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Ru­mu­nii sta­no­wią­ca wschod­nią część Wo­ło­szczyz­ny. Leży mię­dzy Du­na­jem (na po­łud­niu i wscho­dzie), Alutą (na za­cho­dzie) i Kar­pa­ta­mi. Gra­ni­czy z Ol­te­nią, Moł­da­wią, Sied­mio­gro­dem i Do­bru­dżą.

Hi­sto­rycz­ną sto­li­cą Mun­te­nii jest Târgoviște, a naj­waż­niej­szym mia­stem mul­tań­skim – Bu­ka­reszt.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Munteński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mun­te­nią, do­ty­czą­cy Mun­te­nii


Źródła:

Wiktionary

Muntowo

Mun­to­wo (niem. "Mun­to­wen", od 1938 "Mun­tau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Mun­to­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Mrą­go­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mupet

[czy­taj: mapet] typ lalki te­a­tral­nej stwo­rzo­nej w 1955 roku przez ame­ry­kań­skie­go lal­ka­rza, re­ży­se­ra i sce­na­rzy­stę Jima Hen­so­na; mup­pet, mapet


Źródła:

SJP.pl

Muppet

[czy­taj: mapet] typ lalki te­a­tral­nej stwo­rzo­nej w 1955 roku przez ame­ry­kań­skie­go lal­ka­rza, re­ży­se­ra i sce­na­rzy­stę Jima Hen­so­na; mapet, mupet


Źródła:

SJP.pl

Muppets

grupa lalek po­ru­sza­nych rę­ka­mi ludzi, roz­po­wszech­nio­na w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku w USA


Źródła:

SJP.pl

Mur

1. ogro­dze­nie, ścia­na, ele­ment bu­dow­li;
2. coś co utrud­nia po­ro­zu­mie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ka­mien­na lub ce­gla­na kon­struk­cja, np. ścia­ny bu­dyn­ku

 (1.2) ar­chit. mu­ro­wa­ne ogro­dze­nie, zwy­kle ka­mien­ne

 (1.3) sport. w piłce noż­nej: za­wod­ni­cy usta­wie­ni jeden obok dru­gie­go tak, aby za­sło­nić drogę do bram­ki za­wod­ni­ko­wi wy­ko­nu­ją­ce­mu rzut wolny

 (1.4) przen. po­glą­dy, od­czu­cia dzie­lą­ce lub izo­lu­ją­ce ludzi

 (1.5) me­te­o­rol. zwar­te zach­mu­rze­nie


Mur (z mūrus) – ro­dzaj kon­struk­cji bu­dow­la­nej, wy­ko­na­nej z ele­men­tów uło­żo­nych w upo­rząd­ko­wa­ny spo­sób, zaz­wy­czaj po­łą­czo­nych za­pra­wą bu­dow­la­ną.

Mur pow­sta­je w wy­ni­ku czyn­no­ści mu­ro­wa­nia, osoba zaj­mu­ją­ca się mu­ro­wa­niem to mu­rarz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mur-Beton

po­tocz­nie: z całą pew­no­ścią, bez żad­nej wąt­pli­wo­ści; na mur, na mur-beton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pew­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mura

1. mia­sto we Hisz­pa­nii;
2. mia­sto we Wło­szech;
3. rzeka w Au­strii, Sło­we­nii i Chor­wa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Au­strii, wschod­niej Sło­we­nii, pół­noc­nej Chor­wa­cji i za­chod­nich Wę­grzech; w do­rze­czu Du­na­ju;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murak

ka­mień o kształ­cie zbli­żo­nym do rów­no­le­gło­ścia­nu i ostrych kra­wę­dziach, cię­ża­rze po­ni­żej 50 kg, uzy­ski­wa­ny ze złoża me­to­da­mi ka­mie­niar­ski­mi jak ro­zbi­ja­nie, kli­no­wa­nie; ka­mień łu­pa­ny


Źródła:

SJP.pl

Mural

ro­dzaj ma­lo­wi­dła ścien­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. ma­lo­wi­dło ścien­ne, naj­czę­ściej mo­nu­men­tal­ne, o cha­rak­te­rze ar­ty­stycz­nym lub re­kla­mo­wym;


Mural – ro­dzaj ma­la­tu­ry, nazwa po­cho­dze­nia hisz­pań­skie­go oz­na­cza­ją­ca w skró­cie dzie­ło de­ko­ra­cyj­ne­go ma­lar­stwa ścien­ne­go, naj­czę­ściej mo­nu­men­tal­ne. Ma­lo­wi­dła takie, w za­leż­no­ści od in­ten­cji twór­cy, mogą mieć na celu im­pre­sję od­bior­cy, re­kla­mę ja­kie­goś pro­duk­tu lub pro­mo­cję akcji cha­ry­ta­tyw­nej. Mu­ra­le można zde­fi­nio­wać jako "wiel­ko­for­ma­to­wą gra­fi­kę na ścia­nach bu­dyn­ków".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murale

ro­dzaj obra­zu ma­lo­wa­ne­go na ścia­nie, murze


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. ma­lo­wi­dło ścien­ne, naj­czę­ściej mo­nu­men­tal­ne, o cha­rak­te­rze ar­ty­stycz­nym lub re­kla­mo­wym

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: mural


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muralista

osoba two­rzą­ca mu­ra­le, wiel­ko­for­ma­to­we ma­lo­wi­dła ścien­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta pla­styk, który two­rzy mu­ra­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muralistka

→ mu­ra­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ar­tyst­ka, która two­rzy mu­ra­le


Patrz:muralista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muralizm

ma­lar­stwo ścien­ne, wiel­ko­po­wierzch­nio­wa ma­la­tu­ra zew­nętrz­na, zwy­kle na ścia­nach bu­dyn­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. forma sztu­ki po­le­ga­ją­ca na umie­szcza­niu ma­lo­wi­deł w prze­strze­ni pu­blicz­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muralowy

→ mural


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mu­ra­lu


Patrz:mural

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muraloza

lek­ce­wa­żą­co: nad­mier­ne po­kry­wa­nie ścian mu­ra­la­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. pot. nad­mier­ne i nie­prze­my­śla­ne po­kry­wa­nie ścian lub prze­strze­ni pu­blicz­nej mu­ra­la­mi, w szcze­gól­no­ści tymi o ni­skiej war­to­ści ar­ty­stycz­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murano

1. dziel­ni­ca We­ne­cji;
2. model sa­mo­cho­du marki Nis­san


Mu­ra­no – grupa sied­miu ma­łych wysp wło­skich po­łą­czo­nych mo­sta­mi (czę­sto trak­to­wa­na jako jedna wyspa po­roz­dzie­la­na ka­na­ła­mi), po­ło­żo­na na la­gu­nie nie­da­le­ko We­ne­cji, o po­wierzch­ni 1,17 km². Mu­ra­no jest za­miesz­ki­wa­ne od cza­sów an­tycz­nych, obec­nie liczy 5,5 ty­sią­ca miesz­kań­ców (2007). Sły­nie z pro­duk­cji szkła, po­nad­to znaj­du­je się tu wiele za­byt­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muranowski

→ Mu­ra­nów (dziel­ni­ca War­sza­wy)


Źródła:

SJP.pl

Muranów

dziel­ni­ca War­sza­wy


Mu­ra­nów – hi­sto­rycz­na część mia­sta War­sza­wy po­ło­żo­na w dziel­ni­cach Wola i Śród­mie­ście.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murarczyk

daw­niej: po­moc­nik mu­ra­rza; mu­lar­czyk


Źródła:

SJP.pl

Murarka

1. po­tocz­nie: mu­rar­stwo, za­ję­cie mu­ra­rza;
2. rze­mieśl­nicz­ka zaj­mu­ją­ca się mu­ro­wa­niem;
3. daw­niej: żona mu­ra­rza;
4. ro­dzaj pszczół z ro­dzi­ny mie­sier­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Pol­sce w 18 ga­tun­kach


Źródła:

SJP.pl

Murarkowy

1. osa­rek mu­rar­ko­wy - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny osar­ko­wa­tych;
2. zło­to­lit­ka mu­rar­ko­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny zło­to­lit­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Murarski

przy­miot­nik od: mu­rarz


przy­miot­nik

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy mu­ra­rza i jego pracy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rze­mio­sło i ro­dzaj pracy zaj­mu­ją­ce się głów­nie mu­ro­wa­niem – wzno­sze­niem ścian;


Mu­rar­stwo – ro­dzaj rze­mio­sła, któ­re­go głów­ną pracą jest mu­ro­wa­nie np. mo­stów, ścian itp. Mu­ro­wa­nie po­le­ga na wzno­sze­niu bu­dow­li po­przez spa­ja­nie ka­mien­nych, ce­gla­nych itp. ma­te­ria­łów środ­ka­mi wy­peł­nia­ją­cy­mi i wią­żą­cy­mi zwa­ny­mi za­pra­wa­mi mu­rar­ski­mi, przy­go­to­wa­ny­mi na bazie pia­sku, wapna i ce­men­tu. Mu­rar­stwo nie jest toż­sa­me z bu­dow­nict­wem, bę­dą­cym dzia­łem in­ży­nie­rii. Jest jed­nym z nie­wie­lu dzia­łów rze­mio­sła, który nie ulega za­ni­ko­wi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Murarz

rze­mieśl­nik za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cy się mu­ro­wa­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy wzno­sze­niu ścian, murów


Mu­rarz, daw. mu­ra­tor – nazwa za­wo­du oraz okre­śle­nie rze­mieśl­ni­ka wy­ko­nu­ją­ce­go ten zawód.

Do za­kre­su czyn­no­ści re­a­li­zo­wa­nych przez rze­mio­sło mu­rar­skie na­le­ży wy­ko­ny­wa­nie prac zwią­za­nych z wzno­sze­niem bu­dow­li ka­mien­nych lub ce­gla­nych, gdzie czyn­ni­kiem wią­żą­cym te ma­te­ria­ły jest za­pra­wa mu­rar­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murarzyna

(r. męski) lek­ce­wa­żą­co: marny mu­rarz


Źródła:

SJP.pl

Muras

naz­wi­sko


Muras – nie­wiel­ka miej­sco­wość w Hisz­pa­nii we wspól­no­cie au­to­no­micz­nej Ga­li­cja w pro­win­cji Lugo. Liczy nie­speł­na ty­siąc miesz­kań­ców. Znaj­du­ją się tu licz­ne elek­trow­nie wia­tro­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muraszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy. mrów­ka


Źródła:

Wiktionary

Murat

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murator

daw­niej: mu­rarz, maj­ster mu­rar­ski, zwła­szcza mu­rarz ar­chi­tekt


Mu­ra­tor – naj­po­pu­lar­niej­szy i naj­star­szy po­rad­nik re­mon­to­wo-bu­dow­la­ny w Pol­sce. Za­wie­ra opisy i po­ra­dy z za­kre­su za­gad­nień zwią­za­nych z bu­do­wą, re­mon­tem i wy­koń­cze­niem domu, a także in­for­ma­cje o pro­duk­tach i usłu­gach na rynku bu­dow­la­nym. Przed­sta­wia pro­duk­ty i tech­no­lo­gie na każdą kie­szeń. Mu­ra­tor pre­zen­tu­je za­rów­no tra­dy­cyj­ne, jak i no­wo­czes­ne tech­no­lo­gie. Ma­ga­zyn zaj­mu­je się także za­gad­nie­nia­mi prawa bu­dow­la­ne­go oraz kwe­stia­mi fi­nan­so­wy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murawa

gęsta trawa, zwy­kle krót­ko przy­strzy­żo­na, po­kry­wa­ją­ca jakiś ob­szar


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gęsta, niska trawa po­kry­wa­ją­ca jakiś teren

 (1.2) na­wierzch­nia bo­i­ska pił­kar­skie­go

 (1.3) stpol. zie­lo­ne po­kry­cie ba­gni­ska


Mu­ra­wa – zbio­ro­wi­sko ro­ślin­ne z do­mi­na­cją ni­skich traw, w odróż­nie­niu od nie­sko­szo­nej łąki, któ­rej ruń jest wy­so­ka. Niska ruń muraw wy­ni­kać może z trud­nych wa­run­ków sied­li­sko­wych (np. mu­ra­wy psam­mo­fi­tów – na pia­skach, mu­ra­wy kse­ro­ter­micz­ne – w miej­scach sil­nie na­sło­necz­nio­nych, mu­ra­wy bliź­nicz­ko­we na ubo­gich, kwa­śnych gle­bach).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murawjow

[czy­taj: murawJOF albo muRAWjof] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murawka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. gęste zbio­ro­wi­sko mi­kro­or­ga­niz­mów za­sied­la­ją­cych po­dło­że stałe, po­wo­du­ją­ce wi­docz­ne zmęt­nie­nie

 (1.2) zdrobn. od mu­ra­wa


Źródła:

Wiktionary

Murawowy

→ mu­ra­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mu­ra­wą, do­ty­czą­cy mu­ra­wy


Patrz:murawa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murawski

naz­wi­sko


Mu­raw­ski (forma żeń­ska: Mu­raw­ska; licz­ba mnoga: Mu­raw­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 13234 osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murań

szczyt Tatr Biel­skich na Sło­wa­cji


Murań, Wiel­ki Murań ( Muráň, Mura, Murány, Muran, 1890 m) – szczyt Tatr Biel­skich na Sło­wa­cji, znaj­du­ją­cy się w ich grani głów­nej. Jest pier­wszym od za­cho­du wy­bit­nym wierz­choł­kiem w Ta­trach Biel­skich i ma cha­rak­te­ry­stycz­ny kształt (jedni widzą w nim łeb ty­gry­sa, inni żabę), dzię­ki czemu jest jed­nym z naj­bar­dziej roz­poz­na­wal­nych szczy­tów tej czę­ści Tatr.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murchla

re­gio­nal­nie: bab­sko, babsz­tyl


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bab­sko, babsz­tyl


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murcja

mia­sto w Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej Hisz­pa­nii, od śred­nio­wie­cza do XIX wieku, kró­le­stwo pod­po­rząd­ko­wa­ne Ka­sty­lii

 (1.2) geogr. adm. nad­mor­ska wspól­no­ta au­to­no­micz­na, pro­win­cja i re­gion w Hisz­pa­nii

 (1.3) geogr. mia­sto w Hisz­pa­nii, nad Se­gu­rą;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murcki

Murc­ki (niem. "Ema­nu­els­se­gen") – część oraz dziel­ni­ca Ka­to­wic, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wym re­jo­nie mia­sta, na Pła­sko­wy­żu Mur­cek, w la­tach 1967–1975 sa­mo­dziel­ne mia­sto.

Murc­ki roz­wi­nę­ły się dzię­ki dzia­łal­no­ści gór­ni­czej. W 1769 roku pow­sta­ła tu naj­star­sza na Gór­nym Ślą­sku ko­pal­nia węgla ka­mien­ne­go – „Ema­nu­els­se­gen” (póź­niej­sza ko­pal­nia „Murc­ki”).


Źródła:

Wikipedia

Murcyjski

→ Mur­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mur­cją (kra­i­ną w Hisz­pa­nii)

 (1.2) zwią­za­ny z Mur­cją (mia­stem w Hisz­pa­nii)


Patrz:Murcja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murczyn

Mur­czyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Żnin.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wieś klu­cza żniń­skie­go ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go, po­ło­żo­na była w XVII wieku w po­wie­cie kcyń­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 333 miesz­kań­ców. Jest je­de­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Żnin.


Źródła:

Wikipedia

Murdziel

gwa­ro­wa nazwa Mu­ra­no­wa


Źródła:

SJP.pl

Mureina

skład­nik ścia­ny ko­mór­ko­wej bak­te­rii, zbu­do­wa­ny z nie­ty­po­wych ami­nok­wa­sów i po­łą­czo­nych w łań­cu­chy po­chod­nych cu­krów


Źródła:

SJP.pl

Murek

zdrob­nia­le o "murze"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: mur

 (1.2) niski mur

 (1.3) daw. wy­stęp mu­ro­wa­ny przy kuch­ni, piecu lub gzyms u ko­min­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murena

ryba z rzędu wę­go­rzoksz­tałt­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. dra­pież­na ryba o wę­żo­wa­tym po­kro­ju wy­stę­pu­ją­ca w mo­rzach cie­płych i go­rą­cych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murenowate

ro­dzi­na du­żych, dra­pież­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­ra­e­ni­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na du­żych, dra­pież­nych ryb z rzędu wę­go­rzoksz­tałt­nych;


Mu­re­no­wa­te, mu­re­ny (Mu­ra­e­ni­dae) – sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­na ro­dzi­na du­żych, dra­pież­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych, jedna z naj­licz­niej­szych wśród wę­go­rzoksz­tałt­nych (An­gu­il­li­for­mes) – obej­mu­je około 200 ga­tun­ków, w więk­szo­ści mor­skich. Pro­wa­dzą skry­ty, głów­nie nocny tryb życia. Niek­tó­re są nie­bez­piecz­ne dla nur­ków. Mię­śnie du­żych osob­ni­ków mogą za­wie­rać ci­gu­a­tok­sy­nę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murenowaty

o ce­chach mu­re­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Murenozaur

ro­dzaj plez­jo­za­u­ra ży­ją­ce­go w środ­ko­wej jurze


Mu­re­no­za­ur ("Mu­ra­e­no­sa­u­rus") – ro­dzaj plez­jo­za­u­ra z ro­dzi­ny Cryp­toc­li­di­dae. Żył w środ­ko­wej jurze, w ke­lo­we­ju.

Ce­chu­je go bar­dzo długa szyja o 44 krę­gach. Łącz­nie krę­go­słup zbu­do­wa­ny jest z 79 krę­gów. Bar­dzo wy­dłu­żo­ną szyją przy­po­mi­na przed­sta­wi­cie­li Elas­mo­sa­u­ri­dae, dla­te­go czę­sto bywał kla­sy­fi­ko­wa­ny w tej ro­dzi­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. dolna, od­pa­do­wa frak­cja w pro­ce­sie oczy­szcza­nia oliwy po jej wy­tło­cze­niu


Murga ( Мурга) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Kyr­dża­li, w gmi­nie Czer­no­o­cze­ne. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 czerw­ca 2020 roku miej­sco­wość li­czy­ła 36 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Murger

[czy­taj: myrŻe] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muriki

ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny cze­pia­ków


Mu­ri­ki ("Bra­chy­te­les") – ro­dzaj ssaka na­czel­ne­go z po­dro­dzi­ny cze­pia­ków (Ate­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cze­pia­ko­wa­tych (Ate­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murillo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Murkowo

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim


Mur­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Mała Wieś.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murkowski

→ Mur­ko­wo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Murkowo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murmańsk

mia­sto w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pół­noc­nym za­cho­dzie Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca ob­wo­du mur­mań­skie­go;


Mur­mańsk (ros. Мурманск) – mia­sto w Rosji, w pół­noc­nej czę­ści na­sa­dy Pół­wy­spu Kol­skie­go. Nie­za­ma­rza­ją­cy port nad Za­to­ką Kol­ską (Morze Ba­rent­sa), w po­bli­żu gra­ni­cy z Nor­we­gią i Fin­lan­dią. Cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne ob­wo­du mur­mań­skie­go. Po­ło­żo­ny 1967 km od Mosk­wy. 6 maja 1985 otrzy­ma­ło tytuł mia­sto-bo­ha­ter (Город-герой).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murmański

przy­miot­nik od: Mur­mańsk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mur­mań­skiem, do­ty­czą­cy Mur­mań­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murmańszczanin

miesz­ka­niec Mur­mań­ska


Źródła:

SJP.pl

Murmańszczanka

miesz­kan­ka Mur­mań­ska


Źródła:

SJP.pl

Murmillo

typ gla­dia­to­ra z pro­stym mie­czem, dużą tar­czą i cha­rak­te­ry­stycz­nym heł­mem; mir­mil­lo


Mur­mil­lo (lm "mur­mil­lo­nes"; łac. "mir­mil­lo", "myr­mil­lo", "mor­mil­lo") – typ rzym­skie­go gla­dia­to­ra w pa­rad­nym heł­mie o pła­skim, sze­ro­kim ron­dzie i z wy­so­kim me­ta­lo­wym grze­bie­niem na dzwo­nie.

Mur­mil­lo, który w I wieku n.e. za­stą­pił w wal­kach cyr­ko­wych tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murmuracja

zja­wi­sko syn­chro­nicz­ne­go ruchu zwie­rząt, naj­czę­ściej pta­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. zja­wi­sko wi­ro­wa­nia pta­ków w po­wie­trzu, w wiel­kich sta­dach, naj­czę­ściej ob­ser­wo­wa­ne późną je­sie­nią lub zimą tuż przed zmierz­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murmurando

śpiew z zam­knię­ty­mi usta­mi, sto­so­wa­ny zwy­kle w ut­wo­rach chó­ral­nych; mru­czan­do; mor­mo­ran­do


Mur­mu­ran­do – pol­ski film ko­me­dio­wy z 1981 roku, w re­ży­se­rii An­drze­ja Bar­szczyń­ske­go. Bo­ha­te­ro­wie „Mur­mu­ran­da” są zwy­czaj­ny­mi, prze­cięt­ny­mi ludź­mi.

Akcja filmu toczy się w oś­rod­ku wy­po­czyn­ko­wo-lecz­ni­czym, pro­wa­dzą­cym ku­ra­cje od­wy­ko­we dla pa­la­czy. Odz­wy­cza­ja­nie od ni­ko­ty­ny od­by­wa się w nie­co­dzien­ny spo­sób - po­przez śpie­wa­nie. Jed­nym z uczest­ni­ków wcza­sów jest cichy i ła­god­ny mło­dzie­niec, który z pa­pie­ro­sa­mi ma nie­wie­le wspól­ne­go. Jed­nak to wła­śnie on zo­sta­je pod­da­ny naj­moc­niej­szej ku­ra­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murnau

[czy­taj: mur­nał] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murnauczyk

daw­niej: wię­zień obozu w Mur­nau


Źródła:

SJP.pl

Murom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej Rosji, w ob­wo­dzie wło­dzi­mier­skim, nad Oką;


Murom (ros. Муром) – mia­sto w środ­ko­wej Rosji, w ob­wo­dzie wło­dzi­mier­skim, nad Oką. Około 106,9 tys. miesz­kań­ców (2020). Prze­mysł ma­szy­no­wy, elek­tro­nicz­ny, drzew­ny, spo­żyw­czy, lekki; węzeł ko­le­jo­wy; mu­ze­um.

4/16 maja 1879 w Mu­ro­mie uro­dził się me­tro­po­li­ta Dio­ni­zy (Wa­le­dyń­ski), zwierzch­nik Pol­skie­go Au­to­ke­fa­licz­ne­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go w la­tach 1924–1946.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Muromski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mu­ro­miem, do­ty­czą­cy Mu­ro­mia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język mu­rom­ski;


Źródła:

Wiktionary

Murowanie

1. wy­bu­do­wa­ny z cegły, ka­mie­nia lub be­to­nu;
2. po­tocz­nie:
a) taki, który na pewno na­stą­pi; pewny, nie­chyb­ny;
b) taki, na któ­rym można po­le­gać; pewny, nie­za­wod­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mu­ro­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murowaniec

gwa­ro­wo: bu­dy­nek mu­ro­wa­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murowanka

nie­du­ży mu­ro­wa­ny dom


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murowanogośliński

przy­miot­nik od: Mu­ro­wa­na Go­śli­na


Źródła:

SJP.pl

Murowany

1. wy­bu­do­wa­ny z cegły, ka­mie­nia lub be­to­nu;
2. po­tocz­nie:
a) taki, który na pewno na­stą­pi; pewny, nie­chyb­ny;
b) taki, na któ­rym można po­le­gać; pewny, nie­za­wod­ny


przy­miot­nik

 (1.1) bud. zbu­do­wa­ny przez mu­ro­wa­nie (z cegły, be­to­nu lub ka­mie­nia)

 (1.2) pot. taki, który bę­dzie na pewno


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murować

cza­sow­nik

 (1.1) bu­do­wać ścia­ny przy po­mo­cy ka­mie­ni lub ce­gieł łą­czo­nych za­pra­wą

 (1.2) przen. sport. za­sta­wiać wie­lo­ma za­wod­ni­ka­mi włas­ną bram­kę


Źródła:

Wiktionary

Murowianin

miesz­ka­niec Mu­ro­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Murowianka

miesz­kan­ka Mu­ro­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Murowski

przy­miot­nik od: Murów


Źródła:

SJP.pl

Murowy

przy­miot­nik od: mur, np. kon­struk­cja mu­ro­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z murem, do­ty­czą­cy muru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murołom

dawne dzia­ło oblęż­ni­cze; szarf­me­ca


Źródła:

SJP.pl

Murphy

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Murray

[czy­taj: MAri] rzeka w Au­stra­lii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mursz

1. roz­kład drew­na wy­wo­ła­ny dzia­ła­niem szkod­li­wych grzy­bów; drew­no za­a­ta­ko­wa­ne tym roz­kła­dem
2. gleba typu ba­gien­ne­go
3. próch­ni­ca odnóg wień­co­wych po­ro­ża je­le­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murszak

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Mursze

1. roz­kład drew­na wy­wo­ła­ny dzia­ła­niem szkod­li­wych grzy­bów; drew­no za­a­ta­ko­wa­ne tym roz­kła­dem
2. gleba typu ba­gien­ne­go
3. próch­ni­ca odnóg wień­co­wych po­ro­ża je­le­nia


Źródła:

SJP.pl

Murszeć

o drew­nie: gnić, ule­gać roz­kła­do­wi


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o drew­nie: gnić, ule­gać roz­kła­do­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murszid

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rel. w is­la­mie na­u­czy­ciel, prze­wod­nik, guru


Źródła:

Wiktionary

Mururoa

atol na Oce­a­nie Spo­koj­nym


Mu­ru­roa – atol ko­ra­lo­wy, znaj­du­ją­cy się w ar­chi­pe­la­gu Tu­a­mo­tu, który wcho­dzi w skład Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, w po­łud­nio­wej czę­ści Pa­cy­fi­ku.

W od­le­gło­ści 400 ki­lo­me­trów od atolu znaj­du­ją się za­miesz­ka­ne wyspy ar­chi­pe­la­gu Tu­a­mo­tu.

Na atolu mie­ścił się fran­cu­ski po­li­gon ato­mo­wy. W la­tach 1966–1996 Fran­cja prze­pro­wa­dzi­ła na atolu 164 testy broni ją­dro­wej (37 at­mos­fe­rycz­nych i 127 po­dziem­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mury

książ­ko­wo: miej­sce z mu­ro­wa­ną za­bu­do­wą lub ogro­dzo­ne murem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murza

[czy­taj: mur-za] tytuł wodza per­skie­go lub ta­tar­skie­go, uży­wa­ny także w sto­sun­ku do uczo­nych i urzęd­ni­ków; mirza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wódz, ksią­żę ta­tar­ski; per­ski i tu­rec­ki tytuł ho­no­ro­wy, np. uczo­nych (umie­szcza­ny przed naz­wi­skiem) lub ksią­żę­cy (wtedy po naz­wi­sku)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murzasichle

[czy­taj: mur-za­sich­le] wieś w Pol­sce na Pod­ha­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim, w gmi­nie Po­ro­nin;


Mu­rza­sich­le – wieś pod­ha­lań­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim, w gmi­nie Po­ro­nin.

Wieś o cha­rak­te­rze let­ni­sko­wo-wy­po­czyn­ko­wym, po­ło­żo­na w bez­poś­red­nim są­siedzt­wie Tatr i Ta­trzań­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murzać

[czy­taj: mur-zać] re­gio­nal­nie: mo­ru­sać, bru­dzić, pla­mić


Źródła:

SJP.pl

Murzyn

po­tocz­nie:
1. czło­wiek ano­ni­mo­wo wy­ko­nu­ją­cy pracę za kogoś;
2. osoba opa­lo­na na ciem­no­brą­zo­wo;
3. osoba cięż­ko pra­cu­ją­ca, zmu­sza­na do cięż­kiej pracy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. pejor. osoba pra­cu­ją­ca cięż­ko, in­ten­syw­nie, lecz bez na­le­ży­te­go wy­na­gro­dze­nia

 (1.2) pot. osoba wy­ko­nu­ją­ca ano­ni­mo­wo okre­ślo­ną pracę za kogoś

 (1.3) przen. czło­wiek in­ten­syw­nie opa­lo­ny, o bar­dzo ciem­nej kar­na­cji


Mu­rzyn (wy­mo­wa:) – okre­śle­nie osoby czar­no­skó­rej sto­so­wa­ne w ję­zy­ku pol­skim od XIV wieku. Współ­cze­śnie kon­tro­wer­syj­ne, przez użyt­kow­ni­ków ję­zy­ka uz­na­wa­ne za ne­u­tral­ne lub pe­jo­ra­tyw­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murzynek

po­tocz­nie:
1. ro­dzaj cia­sta ka­ka­o­we­go;
2. mocna czar­na kawa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kulin. pot. cia­sto z do­dat­kiem kakao

 (1.2) kra­ków. środ. prze­stęp­cze czar­na mocna kawa

 (1.3) lud. zob. ma­ślak pstry.

 (1.4) daw. czar­ny koń

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: mu­rzyn­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murzyniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec mu­rzyń­ski


Źródła:

Wiktionary

Murzynisko

zgru­bie­nie od: Mu­rzyn (czło­wiek na­le­żą­cy do rasy czar­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. Mu­rzyn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murzyniątko

po­tocz­nie, pie­szczot­li­wie: mu­rzyń­skie dziec­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. mu­rzyń­skie dziec­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murzynię

małe dziec­ko mu­rzyń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mały (nie­do­ro­sły) Mu­rzyn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murzynka

pur­pu­rat­ka;
1. wczes­na od­mia­na tru­ska­wek o drob­nych owo­cach, naj­czę­ściej ku­li­stych, z aro­ma­tycz­nym miąż­szem barwy ciem­no­wi­śnio­wej lub bu­racz­ko­wej, na­da­ją­ca się na przet­wo­ry;
2. owoc tej od­mia­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zwy­kle w lm.: drob­na ciem­no­czer­wo­na tru­skaw­ka

 (1.2) bot. roln. od­mia­na rzodk­wi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) B. i D. od: mu­rzy­nek


Zo­bacz też: Mu­rzyn – tra­dy­cyj­ne okre­śle­nie osoby czar­no­skó­rej w ję­zy­ku pol­skim.

Mu­rzyn­ka – obraz olej­ny Anny Bi­liń­skiej-Boh­da­no­wi­czo­wej na­ma­lo­wa­ny w 1884 roku, re­a­li­stycz­ne stu­dium por­tre­to­we czar­no­skó­rej ko­bie­ty; od 1939 w zbio­rach Mu­ze­um Na­ro­do­we­go w War­sza­wie (nr inw. MP 5531 MNW), w la­tach 1944–2011 za­gi­nio­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Murzynkowy

→ mu­rzy­nek


Patrz:murzynek

Źródła:

SJP.pl

Murzynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mu­rzy­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Murzynowo

nazwa kilku wsi i osad w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murzynowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Murzynówko

Mu­rzy­nów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Murzysko

zgru­bie­nie od: mur


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od mur (ścia­na, ogro­dze­nie z ka­mie­ni, z ce­gieł)

 (1.2) zgrub. od mur (bu­dyn­ki, domy mu­ro­wa­ne, mia­sto mu­ro­wa­ne)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murzyłka

mu­rzył­ka dwus­krzy­dła - ga­tu­nek owada z rzędu jętek


Źródła:

SJP.pl

Murzyński

do­ty­czą­cy Mu­rzy­nów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Mu­rzy­nów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mu­rzy­na­mi, do­ty­czą­cy Mu­rzy­nów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne Mu­rzy­nom lub Mu­rzyn­kom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murzyńskość

→ mu­rzyń­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół cech poś­wiad­cza­ją­cych mu­rzyń­ski cha­rak­ter, spe­cy­ficz­nych dla Mu­rzy­nów i Mu­rzy­nek

 (1.2) pot. cecha tego, kto pod­da­je się wy­zy­sko­wi bez walki

 (1.3) pot. cecha tego, kto cięż­ko pra­cu­je


Patrz:murzyński

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murzyństwo

po­gard­li­wie: ogół Mu­rzy­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. Mu­rzy­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Murów

1. ogro­dze­nie, ścia­na, ele­ment bu­dow­li;
2. coś co utrud­nia po­ro­zu­mie­nie


Murów (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Murow) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Murów, któ­rej jest sie­dzi­bą. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murówka

1. ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych; ty­ra­nów­ka kli­fo­wa;
2. ro­dzaj gadów z ro­dzi­ny ja­szczur­ko­wa­tych;
3. obrost­ka mu­rów­ka - ga­tu­nek pszczo­ły z ro­dzi­ny mie­sier­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Murłat

drew­nia­na belka, na któ­rej się opie­ra więź­ba da­cho­wa; mur­ła­ta; na­mur­ni­ca; namur


Źródła:

SJP.pl

Murłata

drew­nia­na belka, na któ­rej się opie­ra więź­ba da­cho­wa; mur­łat; na­mur­ni­ca; namur


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. belka po­ło­żo­na na ko­ro­nie muru, na któ­rej opar­ta jest więź­ba da­cho­wa;


Mur­ła­ta, na­mur­ni­ca – drew­nia­na belka po­zio­ma, uło­żo­na na murze bu­dyn­ku. Prze­no­si ona ob­cią­że­nia z więź­by da­cho­wej na ścia­ny. Prze­krój mur­ła­ty jest zaz­wy­czaj kwa­dra­to­wy o wy­mia­rach od 10×10 cm do 15×15 cm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mus

1. coś do czego jest się zmu­szo­nym
2. deser owo­co­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. przy­mus

 (1.2) kulin. mie­sza­ni­na prze­tar­tych owo­ców, cukru itp.

 (1.3) kulin. deser, ro­dzaj lek­kiej, słod­kiej pian­ki na bazie jajek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Musa

model sa­mo­cho­du marki Lan­cia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Musaka

po­tra­wa, ro­dzaj pie­czo­ne­go mięsa z wa­rzy­wa­mi, po­pu­lar­na w kuch­ni grec­kiej; mus­sa­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. za­pie­kan­ka z ba­kła­ża­nów, mie­lo­ne­go mięsa i ziem­nia­ków znana z kuch­ni bał­kań­skiej i tu­rec­kiej;


Mu­sa­ka (ngr. "μουσακάς") – za­pie­kan­ka przy­go­to­wy­wa­na na bazie ba­kła­ża­na, po­mi­do­rów oraz mie­lo­ne­go mięsa; danie po­pu­lar­ne w kuch­ni grec­kiej. Górną war­stwę dania sta­no­wi sos be­sza­me­lo­wy po­sy­pa­ny żół­tym serem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muscovado

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ro­dzaj nie­ra­fi­no­wa­ne­go cukru trzci­no­we­go o ciem­nej bar­wie i pos­ma­ku me­la­sy;


Mu­sco­va­do – ro­dzaj nie­ra­fi­no­wa­ne­go cukru trzci­no­we­go o sil­nym smaku me­la­sy.

Znany jest rów­nież pod naz­wa­mi "cu­kier z Bar­ba­do­su", "cu­kier z me­la­sy cu­kro­wej" lub "wil­got­ny cu­kier". Mu­sco­va­do cha­rak­te­ry­zu­je się bar­dzo ciem­no­brą­zo­wym za­bar­wie­niem, a po­nad­to jest nieco grub­szy i bar­dziej lepki niż więk­szość cu­krów brą­zo­wych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Museion

mie­sięcz­nik wy­da­wa­ny w Kra­ko­wie i Pa­ry­żu w la­tach 1911-1913


Źródła:

SJP.pl

Musek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) karc. to co trze­ba ugrać


Źródła:

Wiktionary

Musette

1. fran­cu­ska nazwa dud
2. dawny ta­niec fran­cu­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Musi

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. od: mu­sieć

przy­słó­wek

 (2.1) gwara. za­pew­ne, po­dob­no

cza­sow­nik, forma nie­o­so­bo­wa

 (3.1) stpol. na­le­ży, trze­ba


Musi – rzeka w In­do­nez­ji w po­łud­nio­wej czę­ści Su­ma­try, dłu­gość wy­no­si 525 km, a po­wierzch­nia zlew­ni 63 500 km². Źró­dła w gó­rach Ba­ri­san, pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-wschod­nim do mia­sta Pa­lem­bang, na­stęp­nie na pół­noc przez ba­gni­stą ni­zi­nę i ucho­dzi deltą do Cie­śni­ny Bang­ka za­li­cza­nej do Morza Po­łud­nio­wo­chiń­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Musialik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Musialski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Musiał

1. nie mieć in­ne­go wy­bo­ru, nie mieć moż­li­wo­ści uni­knię­cia cze­goś;
2. być zo­bo­wią­za­nym do cze­goś;
3. chcieć cze­goś bar­dzo


Mu­siał (licz­ba mnoga: Mu­sia­ło­wie) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 21 528 osób.

Inna forma tego naz­wi­ska to Mu­sial­ska/Mu­sial­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Musiała

1. nie mieć in­ne­go wy­bo­ru, nie mieć moż­li­wo­ści uni­knię­cia cze­goś;
2. być zo­bo­wią­za­nym do cze­goś;
3. chcieć cze­goś bar­dzo


Źródła:

SJP.pl

Musiałek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Musiałowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Musiałowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Music-Hall

Music-hall (wym.) – wi­do­wi­sko łą­czą­ce mu­zy­kę, ta­niec, teatr, pio­sen­ki, wy­stę­py mimów, żon­gle­rów, akro­ba­tów, pre­sti­di­gi­ta­to­rów, iluz­jo­ni­stów, wol­ty­że­rów, tre­se­rów, kon­tor­sjo­ni­stów, klow­nów, śpie­wa­ków, ak­to­rów, mo­no­lo­gi­stów i pa­ro­dy­stów. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną ga­tun­ku jest luźny, skła­dan­ko­wy, epi­zo­dycz­ny cha­rak­ter.


Źródła:

Wikipedia

Music-Hallowy

→ music-hall


Patrz:music-hall

Źródła:

SJP.pl

Musical

[czy­taj: MJUZ-ikal lub MUZ-ikal]
1. sztu­ka te­a­tral­na łą­czą­ca mu­zy­kę, pio­sen­ki, dia­lo­gi mó­wio­ne i ta­niec;
2. fil­mo­wa wer­sja ta­kiej sztu­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. teatr. film. wi­do­wi­sko te­a­tral­ne lub fil­mo­we, któ­re­go akcja za­wie­ra czę­ści śpie­wa­ne i ta­niec;


Mu­si­cal – forma te­a­tral­na, łą­czą­ca mu­zy­kę, pio­sen­ki, dia­lo­gi i ta­niec. Ła­du­nek emo­cjo­nal­ny dzie­ła – humor, patos, mi­łość, gniew – po­dob­nie jak sama opo­wieść, jest wy­ra­ża­ny po­przez słowa, mu­zy­kę, ruch i aspek­ty tech­nicz­ne przed­sta­wie­nia, two­rząc jedną, spój­ną ca­łość. Od po­cząt­ków XX wieku pro­duk­cje te­a­tru mu­zycz­ne­go są na­zy­wa­ne po pro­stu „mu­si­ca­la­mi”. Wcze­śniej­szą po­dob­ną do mu­si­ca­lu formą wi­do­wi­ska była ex­tra­va­gan­za.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Musicalowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mu­si­ca­lo­we; cecha tych, któ­rzy są mu­si­ca­lo­wi


Źródła:

Wiktionary

Musicalowy

→ mu­si­cal


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. teatr. film. zwią­za­ny z mu­si­ca­lem, mu­si­ca­la­mi; do­ty­czą­cy mu­si­ca­lu, mu­si­ca­li


Patrz:musical

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Musielak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Musierowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Musieć

1. nie mieć in­ne­go wy­bo­ru, nie mieć moż­li­wo­ści uni­knię­cia cze­goś;
2. być zo­bo­wią­za­nym do cze­goś;
3. chcieć cze­goś bar­dzo


cza­sow­nik mo­dal­ny

 (1.1) być zo­bo­wią­za­nym do zro­bie­nia cze­goś

 (1.2) po­trze­bo­wać zro­bić coś

 (1.3) za­pew­ne, z dużym praw­do­po­do­bień­stwem; zgod­nie z do­my­sła­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Musik

w grze w ty­sią­ca: przy­mus roz­gry­wa­nia rundy w sy­tu­a­cji, gdy żaden ze współ­gra­czy nie za­de­kla­ru­je wię­cej niż 100 punk­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. w grze kar­cia­nej ty­siąc: obo­wią­zek roz­gry­wa­nia par­tii, gdy żaden z gra­czy nie zech­ce za­de­kla­ro­wać wię­cej niż 100 punk­tów


Musik (ina­czej musek lub mus) – to karty nie­ro­zda­ne, nie­wi­docz­ne przed li­cy­ta­cją dla gra­czy bio­rą­cych w niej udział, które tra­fia­ją do osoby, która wygra li­cy­ta­cję. Wy­stę­pu­je w grach ta­kich jak ty­siąc, 500, skat czy tarot.

W ty­sią­cu w przy­pad­ku gry 2-oso­bo­wej mu­si­ki są dwa i są w nich po dwie karty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Musiolik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Musioł

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muskardyna

cho­ro­ba za­kaź­na, grzy­bi­ca jed­wab­ni­ka mor­wo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Muskari

ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Muskaryna

zwią­zek or­ga­nicz­ny, po­chod­na ko­la­mi­ny; silna tru­ciz­na wy­stę­pu­ją­ca w niek­tó­rych mu­cho­mo­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. tru­ją­cy al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w wielu grzy­bach;


Mu­ska­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, tru­ją­cy al­ka­lo­id wielu grzy­bów, mię­dzy in­ny­mi strzę­pia­ków, lej­kó­wek i go­łąb­ka ce­gla­ste­go.

Jest ago­ni­stą re­cep­to­rów mu­ska­ry­no­wych (wszyst­kich pod­ty­pów), po­wo­du­jąc ich ak­ty­wa­cję.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muskat

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muskać

de­li­kat­nie do­ty­kać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. mus­nąć)

 (1.1) do­ty­kać de­li­kat­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mu­skać się (dk. mus­nąć się)

 (2.1) mu­skać sa­me­go sie­bie

 (2.2) mu­skać sie­bie naw­za­jem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muskała

de­li­kat­nie do­ty­kać


Źródła:

SJP.pl

Muskla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. mu­skuł


Źródła:

Wiktionary

Muskon

zwią­zek or­ga­nicz­ny, gęsta ciecz o za­pa­chu piżma; głów­ny skład­nik za­pa­cho­wy piżma na­tu­ral­ne­go; sto­so­wa­ny w kom­po­zy­cjach za­pa­cho­wych oraz jako utr­wa­lacz za­pa­chu


Mu­skon – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ke­to­nów. Wy­stę­pu­je w na­tu­ral­nym piż­mie, sto­so­wa­ny jako skład­nik kom­po­zy­cji za­pa­cho­wych oraz jako utr­wa­lacz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muskowit

naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny i najtr­wal­szy mi­ne­rał z grupy ły­szczy­ków, gli­no­krze­mian po­ta­su i glinu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, o sil­nym per­ło­wym po­ły­sku;


Mu­sko­wit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów na­le­żą­cy do grupy mik (ły­szczy­ków). Mi­ne­rał bar­dzo po­spo­li­ty, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny.

Nazwa po­cho­dzi "od łac. vi­trum mu­sco­vi­ti­cum = szkło mo­skiew­skie", gdyż w przesz­ło­ści przez­ro­czy­ste płyty mu­sko­wi­tu wkła­da­no w ot­wo­ry okien­ne w do­mach i na stat­kach. W tam­tych cza­sach Mosk­wa była naj­więk­szym oś­rod­kiem, w któ­rym hand­lo­wa­no mu­sko­wi­tem wy­do­by­wa­nym na Uralu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muskowitowy

przy­miot­nik od: mu­sko­wit


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od mu­sko­wit


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muskularny

ma­ją­cy sil­nie roz­wi­nię­te mię­śnie ca­łe­go ciała lub jego czę­ści; umię­śnio­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sil­nie roz­wi­nię­te mię­śnie, wi­docz­ne mu­sku­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muskulatura

sil­nie roz­wi­nię­te mię­śnie ca­łe­go ciała lub jego czę­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. ogół mię­śni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muskuł

1. mię­sień;
2. po­tocz­nie: sil­nie roz­wi­nię­ty mię­sień ra­mie­nia lub barku ludz­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mię­sień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Musli

mie­sza­ni­na róż­nych płat­ków, na­sion, orze­chów i owo­ców; mu­es­li; müsli


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. mie­szan­ka płat­ków zbo­żo­wych, su­szo­nych owo­ców i ba­ka­lii


Musli, müsli, mu­es­li – mie­szan­ka płat­ków zbo­żo­wych, ba­ka­lii, orze­chów i su­szo­nych owo­ców; jest spo­ży­wa­na prze­de wszyst­kim z mle­kiem lub jo­gur­tem, naj­czę­ściej na śnia­da­nie.

Wy­my­ślił je praw­do­po­dob­nie około roku 1906 szwaj­car­ski le­karz Ma­xi­mi­lian Bir­cher-Ben­ner dla pa­cjen­tów swo­je­go szpi­ta­la. Kla­sycz­ne szwaj­car­skie birchermüesli skła­da się z płat­ków ow­sia­nych, orze­chów i świe­żych owo­ców, wszyst­kie te skład­ni­ki są zmik­so­wa­ne z jo­gur­tem do kon­sy­sten­cji musu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muslim

po­gard­li­wie: mu­zuł­ma­nin


Źródła:

SJP.pl

Musnąć

1. lekko otrzeć;
2. de­li­kat­nie dot­knąć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mu­skać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|mu­skać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Musofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lęk przed my­sza­mi


Źródła:

Wiktionary

Muson

daw­niej: mon­sun


Źródła:

SJP.pl

Musorgski

naz­wi­sko


Mu­sorg­ski (ros. Мусоргский) – ra­dziec­ki dra­mat bio­gra­ficz­ny z 1950 roku w re­ży­se­rii Gri­go­ri­ja Ro­sza­la. Hi­sto­ria życia kom­po­zy­to­ra Mo­de­sta Mu­sorg­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Musować

o cie­czy: pie­nić się, wy­dzie­lać pę­che­rzy­ki gazu


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) fiz. wy­dzie­lać gaz jako ciecz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Musowo

przy­słó­wek

 (1.1) pot. obo­wiąz­ko­wo


Źródła:

Wiktionary

Musowość

ko­niecz­ność, mus


Źródła:

SJP.pl

Musowy

prze­sta­rza­łe: na­rzu­co­ny z góry, nie­od­wo­łal­ny, ko­niecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Mussaka

po­tra­wa, ro­dzaj pie­czo­ne­go mięsa z wa­rzy­wa­mi, po­pu­lar­na w kuch­ni grec­kiej; mu­sa­ka


Źródła:

SJP.pl

Musset

[czy­taj: müSE albo miSE] naz­wi­sko, m.in. Al­fred de Mus­set (1810-1857) - pi­sarz fran­cu­ski


Źródła:

SJP.pl

Musso

1. model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo;
2. model sa­mo­cho­du marki SsangYong


Musso – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Como.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1067 osób, 266,8 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mussolini

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mussurana

nie­ja­do­wi­ty wąż z ro­dzi­ny żmij, za­miesz­ku­ją­cy Bra­zy­lię; tępi węże ja­do­wi­te i dla­te­go jest ży­wio­ny i ho­do­wa­ny


Mus­su­ra­na – ro­dzaj węży z po­dro­dzi­ny śli­ma­cza­rzy (Dip­sa­di­nae) w ro­dzi­nie po­ło­zo­wa­tych (Co­lu­bri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mustafa

tu­rec­kie imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Mu­sta­fa – imię mę­skie po­cho­dze­nia arab­skie­go, oz­na­cza „wy­bra­ny”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mustang

dziki koń ży­ją­cy na pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich pre­riach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zdzi­cza­ły koń, któ­re­go przod­ka­mi są konie przy­wie­zio­ne do Ame­ry­ki Pół­noc­nej przez hisz­pań­skich konk­wi­sta­do­rów;

 (1.2) mot. sa­mo­chód marki Ford Mu­stang


Mu­stang – rasa zdzi­cza­łych koni, wy­wo­dzą­cych się od koni przy­wie­zio­nych do Ame­ry­ki Pół­noc­nej z Hisz­pa­nii w XVI w. przez hisz­pań­skich konk­wi­sta­do­rów. Część przy­wie­zio­nych przez nich koni, w róż­nych oko­licz­no­ściach do­sta­ła się na wol­ność i wtór­nie zdzi­cza­ła, two­rząc na pre­rii nową rasę bar­dzo wy­trzy­ma­łych koni zwa­nych mu­stan­ga­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mustel

mu­stel siwy - ga­tu­nek at­lan­tyc­kie­go żar­ła­cza; si­wosz


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­ste­lus|ref=tak., nie­wiel­ki, smu­kły rekin;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mustrować

an­ga­żo­wać kogoś jako człon­ka za­ło­gi okrę­to­wej


Źródła:

SJP.pl

Mustyk

drob­ny owad z rzędu mu­chó­wek, któ­re­go sa­mi­ca jest pa­so­ży­tem krwio­pij­nym; mesz­ka


Źródła:

SJP.pl

Mustyki

drob­ny owad z rzędu mu­chó­wek, któ­re­go sa­mi­ca jest pa­so­ży­tem krwio­pij­nym; mesz­ka


Źródła:

SJP.pl

Mustykowate

kos­mo­po­li­tycz­na ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek, nie­wiel­kich roz­mia­rów ciała (do 6 mm dłu­go­ści), któ­rych larwy prze­cho­dzą roz­wój głów­nie w czy­stej wo­dzie bie­żą­cej; samce żywią się nek­ta­rem kwia­tów, a sa­mi­ce są pa­so­ży­ta­mi krwio­pij­ny­mi; mesz­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Mustykowaty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla mu­sty­ko­wa­tych (ro­dzi­ny owa­dów); mesz­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Musujący

o cie­czy: pie­nić się, wy­dzie­lać pę­che­rzy­ki gazu


Źródła:

SJP.pl

Musza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej czę­ści Litwy i na Łot­wie;


Musza ( Mūša, Mūsa) – rzeka w pół­noc­nej czę­ści Litwy i na Łot­wie. Dłu­gość – 164 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 5318 km².

Swoje źró­dła bie­rze kil­ka­na­ście km na po­łud­nie od Ża­go­rów. Pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-wschod­nim i łączy się z Daugyvenė, po czym kie­ru­je się na wschód, prze­pły­wa­jąc nie­da­le­ko Jo­ha­nisz­kie­le i Pos­wo­lu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Muszalak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muszalik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muszalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muszaraba

w ar­chi­tek­tu­rze mu­zuł­mań­skiej: ozdob­na krata drew­nia­na prze­sła­nia­ją­ca okna lub bal­ko­ny


Źródła:

SJP.pl

Muszarka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mo­na­rek


Źródła:

SJP.pl

Muszaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów; my­szo­za­ur


Mu­sza­ur ("Mus­sa­u­rus") – ro­dzaj za­u­ro­po­do­mor­fa nie­na­le­żą­ce­go do za­u­ro­po­dów, ży­ją­ce­go na te­re­nach dzi­siej­szej Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "M. pa­ta­go­ni­cus", opi­sa­ny na pod­sta­wie ska­mie­nia­ło­ści kilku bar­dzo mło­dych osob­ni­ków o dłu­go­ści ok. 20 cm oraz dwóch jaj od­kry­tych w osa­dach for­ma­cji La­gu­na Co­lo­ra­da w Ar­gen­ty­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muszczelina

ro­śli­na z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Muszelka

zdrob­nie­nie od: musz­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: musz­la

 (1.2) mała musz­la śli­ma­ka

 (1.3) mała musz­la małża

 (1.4) ma­ka­ron w kształ­cie mu­sze­lek (1.3)

 (1.5) pot. eufem. po­chwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszelki

zdrob­nie­nie od: musz­la


Źródła:

SJP.pl

Muszelkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem mu­szel­kę, po­dob­ny do mu­szel­ki


Źródła:

SJP.pl

Muszelkowy

→ mu­szel­ka


Patrz:muszelka

Źródła:

SJP.pl

Muszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. pot. lub poet. od­czu­wa­nie pre­sji, by coś robić, wy­wią­zy­wać się z obo­wiąz­ków


Źródła:

Wiktionary

Muszka

1. ro­dzaj kra­wa­ta o kształ­cie ko­kar­dy; mucha;
2. mała mucha (owad);
3. część ce­low­ni­ka ręcz­nej broni pal­nej, wąski prę­cik na końcu lufy;
4. ozdo­ba twa­rzy w po­sta­ci czar­nej krop­ki, cha­rak­te­ry­stycz­na dla mody ro­ko­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. mucha; mała mucha

 (1.2) kraw. ro­dzaj ozdo­by no­szo­nej przez męż­czyzn za­miast kra­wa­ta;

 (1.3) łow. jeden z ele­men­tów ce­low­ni­ka me­cha­nicz­ne­go;

 (1.4) wędk. sztucz­na przy­nę­ta węd­kar­ska imi­tu­ją­ca owada;

 (1.5) sztucz­ny pie­przyk, czar­na krop­ka przy­le­pia­na jako ko­bie­ca ozdo­ba twa­rzy, ty­po­wa dla mody ro­ko­ko­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muszkarka

→ musz­karz


Patrz:muszkarz

Źródła:

SJP.pl

Muszkarski

→ musz­karz


Patrz:muszkarz

Źródła:

SJP.pl

Muszkarstwo

węd­kar­stwo mu­cho­we (z uży­ciem tzw. muchy - imi­ta­cji owada)


Źródła:

SJP.pl

Muszkarz

węd­karz ło­wią­cy na tzw. muchę


Źródła:

SJP.pl

Muszkat

1. ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny musz­ka­to­łow­co­wa­tych, o skó­rza­stych li­ściach, upra­wia­ne dla na­sion; musz­ka­to­ło­wiec, musz­ka­tel;
2. wy­su­szo­ne na­sio­na tej ro­śli­ny, uży­wa­ne jako przy­pra­wa; musz­ka­tel, gałka musz­ka­to­ło­wa;
3. pe­lar­go­nia;
4. od­mia­na wi­no­gron po­cho­dzą­ca z Gre­cji;
5. słod­kie, aro­ma­tycz­ne wino pro­du­ko­wa­ne z tych wi­no­gron, naj­czę­ściej białe; musz­ka­te­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ri­sti­ca fra­grans|Houtt.|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo wy­stę­pu­ją­ce na Mo­lu­kach, z na­sion po­zy­sku­je się przy­pra­wy;

 (1.2) hand. kulin. jądro na­sie­nia musz­ka­to­łow­ca

 (1.3) enol. ga­tu­nek wi­no­gron uży­wa­nych do pro­duk­cji de­se­ro­we­go wina

 (1.4) enol. ga­tu­nek de­se­ro­we­go wina

 (1.5) bot. pe­lar­go­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszkatel

1. słod­kie, aro­ma­tycz­ne wino de­se­ro­we; wino musz­ka­to­ło­we, musz­kat, musz­ka­te­la;
2. ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; pe­lar­go­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. enol. ga­tu­nek wi­no­ro­śli po­cho­dzą­cej z re­jo­nów śró­dziem­no­mor­skich

 (1.2) enol. aro­ma­tycz­ne wino de­se­ro­we wyt­wa­rza­ne z róż­nych szcze­pów musz­ka­te­lu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszkatela

1. daw­niej: musz­ka­tel;
2. ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych, np. musz­ka­te­la mie­dzia­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Du­cu­la|Hodg­son|ref=tak., duży ptak z po­dro­dzi­ny tre­ro­nów, w obrę­bie ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych;

 (1.2) daw. kulin. ga­tu­nek de­se­ro­we­go wina

 (1.3) daw. kulin. jądro na­sie­nia musz­ka­to­łow­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszkatelowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z musz­ka­te­lu, za­wie­ra­ją­cy musz­ka­tel

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z musz­ka­te­lem, od­no­szą­cy się do musz­ka­te­lu


Źródła:

Wiktionary

Muszkatowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ri­sti­ca fra­grans|Houtt.|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo wy­stę­pu­ją­ce na Mo­lu­kach, z na­sion po­zy­sku­je się przy­pra­wy;


Źródła:

Wiktionary

Muszkatowy

daw­niej: musz­ka­to­ło­wy;
1. zwią­za­ny z musz­ka­to­łow­cem, drze­wem musz­ka­to­ło­wym;
2. gałka musz­ka­to­ło­wa - na­sio­no tego drze­wa uży­wa­ne jako przy­pra­wa;
3. wino musz­ka­to­ło­we - słod­kie, aro­ma­tycz­ne wino, naj­czę­ściej białe, pro­du­ko­wa­ne z od­mia­ny wi­no­gron o naz­wie musz­kat


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z musz­ka­tu, za­wie­ra­ją­cy musz­kat

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z musz­ka­tem, od­no­szą­cy się do musz­ka­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszkatołowcowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu ma­gno­liow­ców


Musz­ka­to­łow­co­wa­te, musz­ka­tow­co­wa­te ("My­ri­sti­ca­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin drze­wia­stych i krze­wia­stych z około 475 ga­tun­ka­mi za­li­cza­ny­mi do 20–21 ro­dza­jów. Wy­stę­pu­ją na ob­sza­rach mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych, przy czym za­się­gi po­szcze­gól­nych ro­dza­jów mie­szczą się z re­gu­ły w któ­rymś z trzech cen­trów wy­stę­po­wa­nia – w Azji wraz z pół­noc­ną Au­stra­lią i Oce­a­nią, w Afry­ce wraz z Ma­da­ga­ska­rem oraz na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muszkatołowcowaty

o ce­chach musz­ka­to­łow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Muszkatołowiec

ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny musz­ka­to­łow­co­wa­tych, o skó­rza­stych li­ściach, upra­wia­ne dla na­sion; musz­kat, musz­ka­tel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ri­sti­ca fra­grans|Houtt.|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo wy­stę­pu­ją­ce na Mo­lu­kach, z na­sion po­zy­sku­je się przy­pra­wy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszkatołowy

1. zwią­za­ny z musz­ka­to­łow­cem, drze­wem musz­ka­to­ło­wym;
2. gałka musz­ka­to­ło­wa - na­sio­no tego drze­wa uży­wa­ne jako przy­pra­wa;
3. wino musz­ka­to­ło­we - słod­kie, aro­ma­tycz­ne wino, naj­czę­ściej białe, pro­du­ko­wa­ne z od­mia­ny wi­no­gron o naz­wie musz­kat


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z musz­ka­tu, za­wie­ra­ją­cy musz­kat

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z musz­ka­tem lub musz­ka­tow­cem, od­no­szą­cy się do musz­ka­tu lub musz­ka­tow­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszkibada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­mia, Ko­cie­wie. cu­kier

 (1.2) gw-pl|Ma­zu­ry, Po­wi­śle. miał­ki lub nie­o­czy­szczo­ny cu­kier (mącz­ka cu­kro­wa, fa­ry­na)


Źródła:

Wiktionary

Muszkiecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od musz­kiet


Źródła:

Wiktionary

Muszkiet

ręcz­na broń palna uży­wa­na w XVI i XVII wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. długa czar­no­pro­cho­wa, od­przo­do­wa, gład­ko­lu­fo­wa broń palna wy­po­sa­żo­na w lufę ka­li­bru od 18 do 20 mi­li­me­trów,


Musz­kiet – długa gład­ko­lu­fo­wa broń strze­lec­ka zwy­kle wy­po­sa­żo­na w zamek lon­to­wy i wy­ma­ga­ją­ca pod­par­cia lufy na for­kie­cie, uży­wa­na od XVI do XVII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muszkieter

1. żoł­nierz uz­bro­jo­ny w musz­kiet;
2. żoł­nierz od­dzia­łów spe­cjal­nych gwar­dii kró­lew­skiej we Fran­cji od cza­sów Lud­wi­ka XIII


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz uz­bro­jo­ny w musz­kiet;

 (1.2) hist. wojsk. żoł­nierz od­dzia­łów spe­cjal­nych fran­cu­skiej gwar­dii kró­lew­skiej w XVII– i XVIII-wiecz­nej Fran­cji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszkieterek

wy­so­ki kozak za ko­la­no; musz­kie­ter­ka


Źródła:

SJP.pl

Muszkieterka

1. wy­so­ki kozak za ko­la­no; musz­kie­te­rek;
2. ko­szu­la sty­li­zo­wa­na na ele­ment ubio­ru daw­nych musz­kie­te­rów;
3. żoł­nier­ka uz­bro­jo­na w musz­kiet i wła­da­ją­ca szpa­dą


Musz­kie­ter­ka ("La Femme Mu­ske­te­er") – film te­le­wi­zyj­ny wy­pro­du­ko­wa­ny przez Hall­mark En­ter­ta­in­ment oraz Larry Le­vin­son Pro­duc­tions, w re­ży­se­rii Steve'a Bo­y­u­ma. Pre­mie­ra te­le­wi­zyj­na miała miej­sce 20 czerw­ca 2004 w Hall­mark Chan­nel.

Film na­wią­zu­je do cyklu po­wie­ści Alek­san­dra Du­ma­sa, ale nie jest ekra­ni­za­cją żad­nej z nich. Głów­ny­mi bo­ha­te­ra­mi są dzie­ci du­ma­sow­skich musz­kie­te­rów. Film znany jest też w Pol­sce pod al­ter­na­tyw­ny­mi ty­tu­ła­mi Ko­bie­ta musz­kie­ter oraz Va­len­ti­ne, córka d'Ar­ta­gna­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muszkieterski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z musz­kie­te­rem, do­ty­czą­cy musz­kie­te­rów


Źródła:

Wiktionary

Muszkietny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z musz­kie­tem, do­ty­czą­cy musz­kie­tu


Źródła:

Wiktionary

Muszkieton

1. krót­ki musz­kiet ka­wa­le­ryj­ski z XVI-XVII w.;
2. ro­dzaj ha­czy­ka za­my­ka­ne­go sprę­ży­ną, słu­żą­ce­go do za­cze­pia­nia róż­nych rze­czy; ka­ra­biń­czyk; ka­ra­bi­nek


Źródła:

SJP.pl

Muszkietowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z musz­kie­tem, do­ty­czą­cy musz­kie­tu


Źródła:

Wiktionary

Muszkowice

miej­sco­wość koło Hen­ry­ko­wa w po­wie­cie: Strze­lin, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


Musz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Cie­pło­wo­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muszkowo

Musz­ko­wo – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Krze­szy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

We wsi jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Musz­ko­wo.


Źródła:

Wikipedia

Muszla

1. sko­ru­pa małża lub śli­ma­ka;
2. przed­miot w kształ­cie musz­li;
3. ce­ra­micz­na misa po­łą­czo­na z rurą ście­ko­wą przez­na­czo­na do za­łat­wia­nia po­trzeb fiz­jo­lo­gicz­nych; sedes


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sko­ru­pa małża lub śli­ma­ka

 (1.2) obiekt przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem musz­lę (1.1)

 (1.3) obiekt ar­chi­tek­to­nicz­ny przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem musz­lę (1.1)

 (1.4) pot. zaz­wy­czaj w lm., w go ka­mień do gry wy­ko­ny­wa­ny z musz­li (1.1) mię­cza­ków

 (1.5) skró­ce­nie od|musz­la klo­ze­to­wa. → ce­ra­micz­ny ele­ment to­a­le­ty do za­łat­wia­nia czyn­no­ści fiz­jo­lo­gicz­nych;


Musz­la – jedno- lub dwu­czę­ścio­wy wa­pien­ny szkie­let zew­nętrz­ny musz­low­ców (Con­chi­fe­ra) i ra­mie­nio­no­gów (Bra­chio­po­da), u niek­tó­rych grup czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie zre­du­ko­wa­ny. Do ciała zwie­rzę­cia przyt­wier­dzo­na jest jed­nym mię­śniem, parą mię­śni lub sze­re­giem mię­śni pa­rzy­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muszlin

rzad­ko: lekka, cien­ka tka­ni­na o luź­nym splo­cie, naj­czę­ściej jed­wab­na; mu­ślin, ben­gal


Źródła:

SJP.pl

Muszlinowy

→ musz­lin, np. musz­li­no­we czep­ki; mu­śli­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Muszlowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem musz­lę, po­dob­ny do musz­li


Źródła:

SJP.pl

Muszlowce

1. skała osa­do­wa po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go; zlep musz­lo­wy, wa­pień musz­low­co­wy;
2. przed­sta­wi­ciel pod­ty­pu mię­cza­ków, obej­mu­ją­ce­go śli­ma­ki, małże, łód­ko­no­gi i gło­wo­no­gi;
3. ogól­na nazwa kil­ku­na­stu ga­tun­ków ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muszlowcowy

wa­pień musz­low­co­wy - skała osa­do­wa po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go; zlep musz­lo­wy, musz­lo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Muszlowiak

ostro­lot musz­lo­wiak - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Muszlowiec

1. skała osa­do­wa po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go; zlep musz­lo­wy, wa­pień musz­low­co­wy;
2. przed­sta­wi­ciel pod­ty­pu mię­cza­ków, obej­mu­ją­ce­go śli­ma­ki, małże, łód­ko­no­gi i gło­wo­no­gi;
3. ogól­na nazwa kil­ku­na­stu ga­tun­ków ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała wę­gla­no­wa skła­da­ją­ca się głów­nie ze sce­men­to­wa­nych, be­zład­nie uło­żo­nych, mniej lub bar­dziej po­kru­szo­nych musz­li;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Musznik

ele­ment stro­ju mę­skie­go, po­łą­cze­nie musz­ki i kra­wa­ta; kra­wa­to­musz­ka


Źródła:

SJP.pl

Muszny

w pszcze­lar­stwie: rój musz­ny - rój ob­fi­tu­ją­cy w pszczo­ły, tzw. silny rój


Źródła:

SJP.pl

Musztarda

ostra przy­pra­wa do po­traw; spo­rzą­dzo­na z na­sion gor­czy­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. spoż. przy­pra­wa wyt­wa­rza­na z zia­ren gor­czy­cy i octu;


Musz­tar­da – zimny [], któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem są na­sio­na gor­czy­cy – bia­łej, czar­nej lub sa­rep­skiej; w wielu ję­zy­kach, w tym nie­mal wszyst­kich eu­ro­pej­skich, nosi tę samą nazwę, co ro­śli­na, z któ­rej na­sion jest zro­bio­na. Pow­sta­ła w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie na po­cząt­ku na­szej ery i od po­cząt­ku uz­na­wa­no ją za przy­pra­wę o war­to­ściach lecz­ni­czych (ła­go­dzi bóle re­u­ma­tycz­ne, po­bu­dza tra­wie­nie tłu­szczu, dzia­ła an­ty­bak­te­ryj­nie oraz ob­ni­ża ci­śnie­nie krwi).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Musztardniczka

na­czy­nie do po­da­wa­nia musz­tar­dy na stół


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie do ser­wo­wa­nia musz­tar­dy, zdrobn. od: musz­tard­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Musztardowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z musz­tar­dą, do­ty­czą­cy musz­tar­dy

 (1.2) taki, który jest wy­ko­na­ny z do­dat­kiem musz­tar­dy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który ma kolor musz­tar­dy

 (2.2) przy­po­mi­na­ją­cy musz­tar­dę w smaku lub za­pa­chu


Źródła:

Wiktionary

Musztardówka

szklan­ka po musz­tar­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szklan­ka po musz­tar­dzie


Musz­tar­dów­ka – szkla­ne na­czy­nie, w któ­rym sprze­da­wa­na była musz­tar­da. Był to ro­dzaj gru­bo­ścien­ne­go sło­icz­ka bez gwin­tu, o kształ­cie lekko zwę­ża­ją­ce­go się ku do­ło­wi cy­lin­dra. Miał zaz­wy­czaj po­jem­ność około 0,2 litra i w dol­nej czę­ści cha­rak­te­ry­stycz­ne pier­ście­nie, wyt­wa­rza­ne na go­rą­co w hucie szkła pod­czas pro­duk­cji na­czy­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Musztr

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: musz­tra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. wojsk. musz­tra


Źródła:

Wiktionary

Musztra

ćwi­cze­nia woj­sko­we, na któ­rych żoł­nie­rze uczą się for­mo­wa­nia szy­ków, od­da­wa­nia ho­no­rów itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. tre­ning żoł­nier­ski, któ­re­go celem jest wysz­ko­le­nie żoł­nie­rzy w spraw­nym wy­ko­ny­wa­niu roz­ka­zów;


Musz­tra – tre­ning żoł­nier­ski, któ­re­go celem jest wysz­ko­le­nie żoł­nie­rzy w spraw­nym wy­ko­ny­wa­niu roz­ka­zów. Tre­ning ten obej­mu­je tak szko­le­nie po­je­dyn­czych żoł­nie­rzy, jak i ca­łych po­dod­dzia­łów (tak pie­szych, jak kon­nych lub zmo­to­ry­zo­wa­nych). W naj­bar­dziej pod­sta­wo­wej swej czę­ści obej­mu­je spraw­ne zaj­mo­wa­nie miej­sca w szyku pod­czas zbió­rek (m.in. w sze­re­gu, dwu­sze­re­gu, ko­lum­nie mar­szo­wej), marsz kro­kiem rów­nym i de­fi­la­do­wym, zwro­ty w miej­scu i w mar­szu, od­da­wa­nie ho­no­rów, chwy­ty bro­nią itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Musztrować

1. uczyć żoł­nie­rzy musz­try, ćwi­czyć musz­trę;
2. po­tocz­nie: uczyć wła­ści­we­go za­cho­wa­nia w spo­sób niez­no­szą­cy sprze­ci­wu; po­u­czać, na­po­mi­nać


Źródła:

SJP.pl

Musztrowny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. wojsk. wyć­wi­czo­ny w musz­trze


Źródła:

Wiktionary

Musztrowy

przy­miot­nik od: musz­tra


Źródła:

SJP.pl

Musztrych

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) dial. musz­tar­da


Źródła:

Wiktionary

Muszy

przy­miot­nik od: mucha


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla muchy; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do muchy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszyca

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza czło­wie­ka i zwie­rząt, po­wo­do­wa­na przez larwy niek­tó­rych mu­chó­wek; my­jo­za


Mu­szy­ca lub larwa wę­dru­ją­ca – cho­ro­ba zwie­rząt i ludzi, po­wo­do­wa­na przez pa­so­żyt­ni­cze larwy mu­chó­wek ży­wią­ce się mart­wą lub żywą tkan­ką go­spo­da­rza.

Mu­szy­ca jest po­waż­nym pro­ble­mem w ho­dow­li zwie­rząt go­spo­dar­skich po­wo­du­ją­cym dot­kli­we stra­ty eko­no­micz­ne na całym świe­cie. Choć za­ra­że­nie jest zde­cy­do­wa­nie czę­ściej spo­ty­ka­ne u zwie­rząt, to wy­stę­pu­je rów­nież sto­sun­ko­wo czę­sto u ludzi na te­re­nach wiej­skich, tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muszyna

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Mu­szy­na ( Mus­si­na, Мушына) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Mu­szy­na. Mu­szy­na po­sia­da sta­tus miej­sco­wo­ści uz­dro­wi­sko­wej z licz­ny­mi od­wier­ta­mi i roz­lew­nia­mi wód mi­ne­ral­nych. Znaj­du­ją się tam pi­jal­nie wody mi­ne­ral­nej, sa­na­to­ria uz­dro­wi­sko­we, ba­se­ny oraz parki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muszynianin

miesz­ka­niec Mu­szy­ny (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Muszynianka

1. miesz­kan­ka Mu­szy­ny (mia­sta w Pol­sce);
2. marka wody mi­ne­ral­nej, woda tej marki


Mu­szy­nian­ka – na­tu­ral­na woda mi­ne­ral­na wy­do­by­wa­na w Mu­szy­nie z 8 od­wier­tów znaj­du­ją­cych się na te­re­nie Po­pradz­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go. Wła­ści­cie­lem marki jest „Mu­szy­nian­ka” Sp. z o.o. (do 2019 Spół­dziel­nia Pracy „Mu­szy­nian­ka”).

W 2019 ot­war­to nowy Za­kład Ek­splo­a­ta­cji Wody Mi­ne­ral­nej Mu­szy­nian­ka w Kry­ni­cy-Zdro­ju gdzie pro­du­ko­wa­na jest woda Mu­szy­nian­ka Zdrój w opa­ko­wa­niu PET 1,5 l, PET 1l oraz roz­po­czę­to pro­duk­cje wody w szkla­nej bu­tel­ce o po­jem­no­sci 0,3 l i 0,7l.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muszynka

wieś w Pol­sce


Mu­szyn­ka (j. łem­kow­ski Мушынка) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Kry­ni­ca-Zdrój.

Wieś bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w po­wie­cie są­dec­kim w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muszysko

zgru­bie­nie od: mucha


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od mucha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muszyński

przy­miot­nik od: Mu­szy­na (miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa nad Po­pra­dem)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mutaburazaur

ro­dzaj au­stra­lij­skie­go di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du or­ni­to­po­dów


Mu­ta­bu­ra­za­ur ("Mut­ta­bur­ra­sa­u­rus") – ro­dzaj au­stra­lij­skie­go or­ni­to­po­da o nie­pew­nej po­zy­cji sy­ste­ma­tycz­nej, ostat­nio za­li­czo­ny do ro­dzi­ny rab­do­don­tów. Osią­gał dłu­gość 7 m. Za­miesz­ki­wał dzi­siej­sze Qu­e­ens­land i Nową Po­łud­nio­wą Walię we wczes­nej kre­dzie. Po­ru­szał się na dwóch lub czte­rech ła­pach. Żywił się ro­śli­na­mi, być może okaz­jo­nal­nie także mię­sem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mutacja

1.
a) trwa­ła zmia­na w ma­te­ria­le ge­ne­tycz­nym or­ga­niz­mu;
b) re­zul­tat ta­kiej zmia­ny;
2. zmia­na brzmie­nia głosu wy­stę­pu­ją­ca u mło­dzie­ży w okre­sie doj­rze­wa­nia;
3.
a) prze­mia­na za­cho­dzą­ca w czymś, np. kul­tu­ro­wa mu­ta­cja;
b) od­mia­na cze­goś bę­dą­ca wy­ni­kiem ta­kiej prze­mia­ny;
4. czę­ścio­wo zmie­nio­ne wy­da­nie cza­so­pis­ma lub ga­ze­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. zmia­na w licz­bie i struk­tu­rze ele­men­tów dzie­dzicz­nych;

 (1.2) prze­mia­na

 (1.3) fizj. zmia­na wy­so­ko­ści i skali głosu wy­stę­pu­ją­ca u mę­skiej mło­dzie­ży w okre­sie doj­rze­wa­nia płcio­we­go;

 (1.4) czę­ścio­wo zmie­nio­ne wy­da­nie dzien­ni­ka (ga­ze­ty)


Mu­ta­cja ( mu­ta­tio – zmia­na) – nagłe, sko­ko­we zmia­ny ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go ko­mór­ki. Ter­min wpro­wa­dzo­ny po raz pier­wszy przez bio­lo­ga Hugo de Vrie­sa na prze­ło­mie XIX i XX wieku, oz­na­cza­ją­cy zmia­nę za­pi­su in­for­ma­cji ge­ne­tycz­nej i sta­no­wią­cy pier­wot­ne źró­dło zmien­no­ści ge­ne­tycz­nej or­ga­niz­mów. Gdy mu­ta­cje zajdą w ko­mór­kach roz­rod­czych i pow­sta­nie z nich po­tom­stwo, to są dzie­dzi­czo­ne, co pro­wa­dzi do ewo­lu­cji bio­lo­gicz­nej. Bez mu­ta­cji ewo­lu­cja bio­lo­gicz­na by­ła­by nie­moż­li­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mutacjonizm

po­gląd przyj­mu­ją­cy, że za­sad­ni­czym me­cha­niz­mem ewo­lu­cji or­ga­niz­mów jest mu­ta­cja


Źródła:

SJP.pl

Mutacyjny

zwią­za­ny z mu­ta­cją


Źródła:

SJP.pl

Mutae

prze­sta­rza­le: spół­gło­ski bezdź­więcz­ne


Źródła:

SJP.pl

Mutagen

zwią­zek che­micz­ny lub czyn­nik fi­zycz­ny po­wo­du­ją­cy mu­ta­cję ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) genet. czyn­nik zdol­ny do wy­wo­ła­nia mu­ta­cji w żywym or­ga­niz­mie;


Mu­ta­gen (z łac. "do­ko­nu­ją­cy zmia­ny") – czyn­nik wy­wo­łu­ją­cy mu­ta­cje, czyli zmie­nia­ją­cy ma­te­riał ge­ne­tycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mutageneza

pow­sta­wa­nie i utr­wa­la­nie się mu­ta­cji w ma­te­ria­le ge­ne­tycz­nym ko­mó­rek lub wi­ru­sów


Mu­ta­ge­ne­za – za­rów­no spon­ta­nicz­ny, jak i wy­wo­ła­ny przez mu­ta­ge­ny pro­ces pow­sta­wa­nia zmian – mu­ta­cji w DNA.

Mu­ta­ge­ne­za jest wy­ko­rzy­sty­wa­na w ho­dow­li ro­ślin upraw­nych w celu wy­pro­wa­dze­nia no­wych od­mian. Jest też wy­ko­rzy­sty­wa­na w ba­da­niach na­u­ko­wych (np. ana­li­za ek­spre­sji genów). Mu­ta­ge­ne­za może być lo­so­wa lub ukie­run­ko­wa­na – wy­wo­łu­ją­ca mu­ta­cję w okre­ślo­nym miej­scu w sek­wen­cji DNA.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mutageniczność

cecha cze­goś, co po­wo­du­je mu­ta­cje w or­ga­niz­mach ży­wych; mu­ta­gen­ność


Źródła:

SJP.pl

Mutageniczny

wy­wo­łu­ją­cy mu­ta­cję w ży­wych or­ga­niz­mach (np. czyn­ni­ki mu­ta­ge­nicz­ne); mu­ta­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Mutagenność

cecha cze­goś, co po­wo­du­je mu­ta­cje w or­ga­niz­mach ży­wych; mu­ta­ge­nicz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co mu­ta­gen­ne, co po­wo­du­je mu­ta­cje w or­ga­niz­mach ży­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mutagenny

wy­wo­łu­ją­cy mu­ta­cję w ży­wych or­ga­niz­mach (np. czyn­ni­ki mu­ta­gen­ne); mu­ta­ge­nicz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­wo­du­je mu­ta­cje w or­ga­niz­mach ży­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mutakallim

czło­nek grupy te­o­lo­gów arab­skich z VIII–IX w.


Źródła:

SJP.pl

Mutant

1. czło­wiek, u któ­re­go na­stą­pi­ła mu­ta­cja w ce­chach dzie­dzicz­nych;
2. po­tocz­nie: ktoś o brzyd­kim, dzi­wacz­nym wy­glą­dzie; czu­pi­ra­dło, pocz­wa­ra, mon­strum, masz­ka­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. or­ga­nizm ze zmu­to­wa­nym kodem ge­ne­tycz­nym


Mu­tant – osob­nik o fe­no­ty­pie zmie­nio­nym wzglę­dem typu dzi­kie­go. Zmia­na fe­no­ty­pu jest efek­tem mu­ta­cji w ma­te­ria­le ge­ne­tycz­nym. Zmia­na w DNA musi ulec utr­wa­le­niu w pro­ce­sie re­pli­ka­cji i zo­stać prze­nie­sio­na do ko­mó­rek po­tom­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mutantka

→ mu­tant


Patrz:mutant

Źródła:

SJP.pl

Mutarotacja

zmia­na war­to­ści kąta skrę­ce­nia pła­szczyz­ny świa­tła spo­la­ry­zo­wa­ne­go li­nio­wo przez rozt­wór sub­stan­cji op­tycz­nie czyn­nej


Mu­ta­ro­ta­cja (łac. "mu­ta­re" – zmie­niać + "ro­ta­tio" – obrót) – po­le­ga na zmia­nie war­to­ści licz­bo­wej kąta skrę­ca­nia pła­szczyz­ny świa­tła spo­la­ry­zo­wa­ne­go prze­cho­dzą­ce­go przez rozt­wo­ry sub­stan­cji ule­ga­ją­cych epi­me­ry­za­cji. W przy­pad­ku sa­cha­ry­dów spo­wo­do­wa­na jest stop­nio­wym prze­cho­dze­niem ano­me­ru α w β.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mutazylizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. filoz. ra­cjo­na­li­stycz­ny kie­ru­nek w arab­skiej fi­lo­zo­fii śred­nio­wiecz­nej po­stu­lu­ją­cy ale­go­rycz­ne ro­zu­mie­nie Ko­ra­nu w przy­pad­ku ko­liz­ji jego tre­ści z ro­zu­mem;


Mu­ta­zy­lizm ( ‏المعتزلة‎ "al-mu’ta­zi­la", od ‏اعتزل‎ "i’ta­za­la" „wy­co­fać się”, "od­se­pa­ro­wać się") – ra­cjo­na­li­stycz­ny kie­ru­nek w arab­skiej fi­lo­zo­fii śred­nio­wiecz­nej po­stu­lu­ją­cy ale­go­rycz­ne ro­zu­mie­nie Ko­ra­nu w przy­pad­ku ko­liz­ji jego tre­ści z ro­zu­mem. Na fi­lo­zo­fię mu­ta­zy­li­tów wpły­nę­ła myśl grec­ka. Szczyt roz­wo­ju tej szko­ły te­o­lo­gicz­no-fi­lo­zo­ficz­nej przy­padł na ko­niec VIII i po­czą­tek IX wieku. W roku 833 dok­try­na mu­ta­zy­lic­ka zo­sta­ła uz­na­na za ofi­cjal­ną dok­try­nę ka­li­fa­tu mu­zuł­mań­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Muterka

mała mutra, na­kręt­ka na śrubę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­kręt­ka do śruby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muton

po­dłuż­ny lub ko­pu­la­sty wy­stęp po­dło­ża skal­ne­go, wy­gła­dzo­ny i po­ry­so­wa­ny przez lo­do­wiec; ba­ra­niec


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mutoskop

dawne urzą­dze­nie do oglą­da­nia przez oku­lar szyb­ko zmie­nia­ją­cych się zdjąć, two­rzą­cych wra­że­nie ru­cho­me­go obra­zu


Mu­to­skop („zmie­niacz wi­dze­nia”) – urzą­dze­nie w kształ­cie pudła, za­wie­ra­ją­ce walec z 800-1000 zdję­cia­mi. Po wrzu­ce­niu mo­ne­ty spe­cjal­na korba uru­cha­mia­ła walec, który obra­ca­jąc się zmie­niał uło­żo­ne zgod­nie z za­sa­dą fi­lo­sko­pu fo­to­gra­fie. Oglą­da­nie ich umoż­li­wiał wzier­nik na kształt oku­la­ru mi­kro­sko­pu. Obra­ca­ją­cy się walec ze zdję­cia­mi stwa­rzał iluz­ję ruchu. Mu­to­skop zo­stał wy­na­le­zio­ny przez Her­ma­na Cas­le­ra w 1894 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mutować

1. wy­wo­ły­wać trwa­łą zmia­nę w ma­te­ria­le ge­ne­tycz­nym or­ga­niz­mu;
2. o gło­sie: zmie­niać się w okre­sie doj­rze­wa­nia;
3. pod­le­gać prze­mia­nie za­cho­dzą­cej w czymś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni lub prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmu­to­wać)

 (1.1) biol. ule­gać mu­ta­cji, czyli trwa­łej zmia­nie w ma­te­ria­le ge­ne­tycz­nym

 (1.2) fizj. prze­cho­dzić mu­ta­cję, tj. zmie­niać głos w okre­sie doj­rze­wa­nia płcio­we­go

 (1.3) pot. zmie­niać się wy­raź­nie, przeksz­tał­cać się w coś in­ne­go

 (1.4) jęz. zmie­niać brzmie­nie gło­ski pod wpły­wem innej gło­ski

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mu­to­wać się (dk. zmu­to­wać się)

 (2.1) ule­gać mu­ta­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mutra

pier­ścień o gwin­to­wa­nym ot­wo­rze, słu­żą­cy do na­krę­ca­nia śruby na swo­rzeń; na­kręt­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. na­kręt­ka na śrubę

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. matka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mutualistyczny

→ mu­tu­a­lizm


Patrz:mutualizm

Źródła:

SJP.pl

Mutualizm

jeden z typów od­dzia­ły­wa­nia na sie­bie ga­tun­ków, w któ­rym czer­pią one wza­jem­ne ko­rzy­ści, przy czym żaden z nich nie może w na­tu­ral­nych wa­run­kach ist­nieć osob­no


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. nie­o­dzow­na, ści­sła współ­za­leż­ność dwóch róż­nych ga­tun­ków czer­pią­cych obo­pól­ne ko­rzy­ści, przy czym jeden ga­tu­nek nie jest zdol­ny do życia bez obec­no­ści dru­gie­go


Mu­tu­a­lizm [] – jedno z od­dzia­ły­wań nie­an­ta­go­ni­stycz­nych za­cho­dzą­cych po­mię­dzy dwoma róż­ny­mi ga­tun­ka­mi (zwy­kle o od­mien­nych wy­ma­ga­niach), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się obo­pól­ny­mi ko­rzy­ścia­mi o takim stop­niu, który prak­tycz­nie wza­jem­nie uza­leż­nia ist­nie­nie obu po­pu­la­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mutuł

ozdob­na po­li­chro­mo­wa­na płyt­ka na spod­niej pła­szczyź­nie gzym­su w bu­dow­lach sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzymu; mu­tu­ła


Źródła:

SJP.pl

Mutuła

ozdob­na po­li­chro­mo­wa­na płyt­ka na spod­niej pła­szczyź­nie gzym­su w bu­dow­lach sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzymu; mutuł


Źródła:

SJP.pl

Mutylacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który oka­le­cza, od­ci­na jakąś część


Źródła:

Wiktionary

Mutystyczny

→ mu­tyzm


Patrz:mutyzm

Źródła:

SJP.pl

Mutyzm

stan, bę­dą­cy ob­ja­wem niek­tó­rych cho­rób psy­chicz­nych, po­le­ga­ją­cy na cał­ko­wi­te mil­cze­niu cho­re­go, mimo za­cho­wa­nej czyn­no­ści na­rzą­dów i oś­rod­ków mowy


Mu­tyzm ( mu­tis­mus) – brak kon­tak­tu wer­bal­ne­go przy nie­usz­ko­dzo­nych oś­rod­kach mowy.

Mu­tyzm wy­biór­czy to brak kon­tak­tu wer­bal­ne­go w wy­bra­nych sy­tu­a­cjach lub w kon­tak­cie z wy­bra­ny­mi oso­ba­mi. Przy­kła­do­wo dziec­ko może ko­mu­ni­ko­wać się z ro­dzi­ca­mi a nie roz­ma­wiać w szko­le czy w przedsz­ko­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Muu

wyraz na­śla­du­ją­cy mu­cze­nie, od­głos wy­da­wa­ny przez bydło, zwła­szcza przez krowę; mu


wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca od­głos wy­da­wa­ny przez bydło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muwaszszaha

forma po­ez­ji stro­ficz­nej roz­po­wszech­nio­na w arab­skiej Hisz­pa­nii w X wieku


Źródła:

SJP.pl

Muz

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: muza


Źródła:

Wiktionary

Muz.

skrót od: mu­zy­ka, mu­zycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = mu­zycz­ny

 (1.2) = mu­zy­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muza

1. każda z dzie­wię­ciu córek Zeusa, mi­to­lo­gicz­nych opie­ku­nek sztuk pię­knych i nauki;
2. twór­czość ar­ty­stycz­na;
3. natch­nie­nie ar­ty­sty;
4. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: mu­zy­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. każda z dzie­wię­ciu bogiń sztu­ki i nauki, córek Zeusa i Mne­mo­sy­ne, utoż­sa­mia­nych z rzym­ski­mi ka­me­na­mi;

 (1.2) książk. ko­bie­ta bę­dą­ca in­spi­ra­cją, natch­nie­niem dla ar­ty­sty

 (1.3) książk. ta­lent twór­czy, natch­nie­nie twór­cze, wena

 (1.4) książk. twór­czość ar­ty­stycz­na, po­e­tyc­ka

 (1.5) pot. mu­zy­ka

 (1.6) pot. środ. lek­cja mu­zy­ki

 (1.8) przest. banan, figa raj­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muzak

tło mu­zycz­ne, nie an­ga­żu­ją­ce uwagi od­bior­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mu­zy­ka odt­wa­rza­na w tle w prze­strze­niach pu­blicz­nych, zwła­szcza pla­ców­kach hand­lo­wych czy in­nych lo­ka­lach użyt­ko­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muzang

ła­skun mu­zang - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny wi­we­ro­wa­tych; ła­skun pal­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Muzealia

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ogół przed­mio­tów hi­sto­rycz­nych zgro­ma­dzo­nych przez mu­ze­um


Mu­ze­a­lia – rze­czy ru­cho­me i nie­ru­cho­mo­ści sta­no­wią­ce włas­ność mu­ze­um i wpi­sa­ne do in­wen­ta­rza mu­ze­a­liów.

W przy­pad­ku mu­ze­um nie­po­sia­da­ją­ce­go oso­bo­wo­ści praw­nej, mu­ze­a­lia­mi są rze­czy ru­cho­me i nie­ru­cho­mo­ści sta­no­wią­ce włas­ność pod­mio­tu, który ut­wo­rzył mu­ze­um, oraz wpi­sa­ne do in­wen­ta­rza mu­ze­a­liów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Muzealium

ek­spo­nat mu­ze­al­ny


Źródła:

SJP.pl

Muzealizacja

do­sto­so­wa­nie cze­goś na po­trze­by ek­spo­na­tu mu­ze­al­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Muzealnictwo

wszyst­ko co jest zwią­za­ne z za­kła­da­niem i pro­wa­dze­niem mu­ze­ów i gro­ma­dze­niem zbio­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­wa­dze­nie mu­ze­ów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzealniczka

→ mu­ze­al­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­nicz­ka pla­ców­ka­a­ców­ki mu­ze­al­nej


Patrz:muzealnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzealniczy

do­ty­czą­cy mu­ze­al­nict­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mu­ze­al­nict­wem, do­ty­czą­cy mu­ze­al­nict­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzealnie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób mu­ze­al­ny


Źródła:

Wiktionary

Muzealnik

osoba pra­cu­ją­ca w mu­ze­um, zaj­mu­ją­ca się kon­ser­wa­cją ek­spo­na­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik mu­ze­um


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzealny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mu­ze­um, do­ty­czą­cy mu­ze­um i jego zbio­rów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który po­sia­da war­tość hi­sto­rycz­ną lub ar­ty­stycz­ną na miarę mu­ze­um


Źródła:

Wiktionary

Muzeobus

au­to­bus z wy­sta­wą ob­ja­zdo­wą


Źródła:

SJP.pl

Muzeograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mu­ze­o­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Muzeolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie mu­ze­o­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie mu­ze­o­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się za­kła­da­niem i utrzy­ma­niem mu­ze­um


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzeologia

Mu­ze­o­lo­gia (mu­ze­al­nict­wo, mu­ze­o­gra­fia) – nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii, zaj­mu­ją­ca się ar­chi­tek­tu­rą mu­ze­ów i ich za­rzą­dza­niem, po­sze­rzo­na o te­o­rię ko­mu­ni­ka­cji, edu­ka­cję i rolę, jaką peł­nią in­sty­tu­cje mu­ze­al­ne w spo­łe­czeń­stwie. W sen­sie prak­tycz­nym jest nauką o funk­cjo­no­wa­niu mu­ze­ów.


Źródła:

Wikipedia

Muzeolożka

→ mu­ze­o­log


Patrz:muzeolog

Źródła:

SJP.pl

Muzeum

in­sty­tu­cja gro­ma­dzą­ca zbio­ry za­byt­ków hi­sto­rii, sztu­ki itp. or­ga­ni­zu­ją­ca ich wy­sta­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tu­ryst. in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się prze­cho­wy­wa­niem obiek­tów o war­to­ści hi­sto­rycz­nej, zwy­kle z jed­nej dzie­dzi­ny wie­dzy, celem po­ka­zy­wa­nia ich od­wie­dza­ją­cym;

 (1.2) tu­ryst. bu­dy­nek mu­ze­um (1.1)


Mu­ze­um ( mu­sa­e­um, z "μουσεῖον" "mouseíon" ‘świą­ty­nia muz’) – in­sty­tu­cja kul­tu­ry po­wo­ła­na w celu gro­ma­dze­nia, ba­da­nia oraz opie­ki nad obiek­ta­mi po­sia­da­ją­cy­mi war­tość hi­sto­rycz­ną bądź ar­ty­stycz­ną. W więk­szych mu­ze­ach nie­wiel­ka część z tych obiek­tów jest udo­stęp­nia­na pu­blicz­no­ści w po­sta­ci wy­staw sta­łych lub cza­so­wych, na­to­miast resz­ta jest prze­cho­wy­wa­na w spe­cjal­nie do tego przy­sto­so­wa­nych ma­ga­zy­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muzułman

wy­cień­czo­ny wię­zień obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. gwara. obo­zo­wa wy­cień­czo­ny fi­zycz­nie i za­ła­ma­ny psy­chicz­nie wię­zień hit­le­row­skie­go obozu

 (1.2) przest. mu­zuł­ma­nin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzułmanie

wyz­naw­ca is­la­mu; ma­ho­me­ta­nin, is­la­mi­sta


Źródła:

SJP.pl

Muzułmanieć

śro­do­wi­sko­wo: sta­wać się wy­cień­czo­nym więź­niem obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Muzułmanin

wyz­naw­ca is­la­mu; ma­ho­me­ta­nin, is­la­mi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca is­la­mu;

 (1.2) pot. ek­stre­mal­nie wy­gło­dzo­ny wię­zień obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go


Mu­zuł­ma­nin, Ma­ho­me­ta­nin – wyz­naw­ca is­la­mu, jed­nej z naj­więk­szych re­li­gii świa­to­wych. Islam, który pow­stał w VII wieku n.e. na Pół­wy­spie Arab­skim, opie­ra się na na­u­cza­niach pro­ro­ka Ma­ho­me­ta, uwa­ża­ne­go przez mu­zuł­ma­nów za ostat­nie­go pro­ro­ka w sze­re­gu pro­ro­ków mo­no­te­i­stycz­nych, po­czą­wszy od Adama.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muzułmanizm

re­li­gia ob­ja­wio­na pro­ro­ko­wi Ma­ho­me­to­wi, gło­szą­ca wiarę w jed­ne­go Boga (Al­la­ha), roz­po­wszech­nio­na głów­nie w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du, niek­tó­rych kra­jach az­ja­tyc­kich oraz afry­kań­skich; islam, ma­ho­me­ta­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. rel. islam


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzułmanka

wyz­naw­czy­ni is­la­mu; ma­ho­me­tan­ka, is­la­mist­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która wyz­na­je islam


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzułmański

1. do­ty­czą­cy mu­zuł­ma­nów, mu­zuł­ma­niz­mu
2. do­ty­czą­cy Mu­zuł­ma­nów, wła­ści­wy Mu­zuł­ma­nom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mu­zuł­ma­na­mi, do­ty­czą­cy mu­zuł­ma­nów

 (1.2) zwią­za­ny z Mu­zuł­ma­na­mi (Bosz­nia­ka­mi), do­ty­czą­cy Mu­zuł­ma­nów (Bosz­nia­ków)

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który ma cechy przy­pi­sy­wa­ne mu­zuł­ma­nom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzułmańskość

→ mu­zuł­mań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co mu­zuł­mań­skie; mu­zuł­mań­ski cha­rak­ter cze­goś


Patrz:muzułmański

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzułmaństwo

re­li­gia Mu­zuł­ma­nów; islam; ma­ho­me­ta­nizm


Źródła:

SJP.pl

Muzyczka

1. zdrob­nie­nie od: mu­zy­ka;
2. twór­czy­ni lub odt­wór­czy­ni ut­wo­rów mu­zycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: mu­zy­ka

 (1.2) pot. eduk. na­u­czy­ciel­ka mu­zy­ki

 (1.3) pot. ko­bie­ta gra­ją­ca na in­stru­men­cie mu­zycz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy mu­zy­ki, mu­zycz­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Muzyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest mu­zycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Muzyczny

przy­miot­nik od: mu­zy­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mu­zy­ki, zwią­za­ny z mu­zy­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzyczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Muzyk

twór­ca lub odt­wór­ca ut­wo­rów mu­zycz­nych; gra­jek, wir­tu­oz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która zaj­mu­je się mu­zy­ką;

:: (1.1.1) twór­ca mu­zy­ki

:: (1.1.2) wy­ko­naw­ca, odt­wór­ca mu­zy­ki

:: (1.1.3) pot. eduk. na­u­czy­ciel mu­zy­ki


Zo­bacz też: "Muzyk" – film z 1962 roku.

Muzyk – osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ko­ny­wa­niem lub two­rze­niem mu­zy­ki.

Wy­ko­naw­ca mu­zycz­ny po­sia­da jedną lub wiele spe­cjal­no­ści, ta­kich jak in­stru­men­ta­li­sta, wo­ka­li­sta czy dy­ry­gent. Two­rze­niem mu­zy­ki zaj­mu­je się kom­po­zy­tor, aran­żer, pro­du­cent mu­zycz­ny. Muzyk do swej pracy wy­ko­rzy­stu­je m.in. in­stru­men­ty mu­zycz­ne, głos ludz­ki, głosy zwie­rząt, inne efek­ty aku­stycz­ne (np. ude­rza­nie mło­tem w ko­wa­dło) czy też tech­no­lo­gie kom­pu­te­ro­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muzyka

dzie­dzi­na sztu­ki, któ­rej two­rzy­wem ar­ty­stycz­nym są dźwię­ki zor­ga­ni­zo­wa­ne w kom­po­zy­cyj­ną ca­łość; ut­wo­ry, me­lo­die wy­ko­ny­wa­ne na in­stru­men­tach lub przez głos ludz­ki; kom­po­no­wa­nie, gra­nie, śpie­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kom­po­zy­cja ar­ty­stycz­na zło­żo­na z dźwię­ków

 (1.2) sztu­ka ukła­da­nia ta­kich kom­po­zy­cji

 (1.3) ca­łoksz­tałt ta­kich kom­po­zy­cji

 (1.4) książk. brzmie­nie cze­goś, zwła­szcza przy­jem­ne

 (1.5) pot. przed­miot szkol­ny ma­ją­cy na celu umu­zy­kal­nie­nie ucz­niów

 (1.6) pot. rzad. or­kie­stra, ka­pe­la

 (1.7) pot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­tań­ców­ka

 (1.8) gw-pl|Bu­ko­wi­na. za­ba­wa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: muzyk


Mu­zy­ka – dzie­dzi­na sztu­ki po­le­ga­ją­ca na or­ga­ni­zo­wa­niu dźwię­ków (a także ciszy) w cza­sie, za po­mo­cą ta­kich ele­men­tów jak rytm, me­lo­dia, har­mo­nia, barwa i dy­na­mi­ka, w celu wy­ra­ża­nia tre­ści emo­cjo­nal­nych, este­tycz­nych lub ko­mu­ni­ka­cyj­nych. Pow­sta­je po­przez wy­ko­rzy­sta­nie głosu ludz­kie­go oraz in­stru­men­tów mu­zycz­nych i funk­cjo­nu­je jako zja­wi­sko kul­tu­ro­we obec­ne we wszyst­kich spo­łe­czeń­stwach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muzykalia

Mu­zy­ka­lia (do­ku­men­ty mu­zycz­ne) – typ do­ku­men­tów pi­śmien­ni­czych do­ty­czą­ce mu­zy­ki, a także na­gra­nia dźwię­ko­we na pły­tach i ta­śmach, sta­no­wią­ce odręb­ną część księ­go­zbio­ru bi­blio­tecz­ne­go.

Mu­zy­ka­lia obej­mu­ją obiek­ty za­pi­sa­ne spo­so­bem gra­ficz­nym (rę­ko­pi­sy i druki nu­to­we, książ­ki, cza­so­pis­ma oraz na­gra­nia na­gra­ne na taśmy i płyty.


Źródła:

Wikipedia

Muzykalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mu­zy­kal­nie


Źródła:

SJP.pl

Muzykalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mu­zy­kal­ny


Źródła:

SJP.pl

Muzykalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mu­zy­kal­ne; cecha tych, któ­rzy są mu­zy­kal­ni


Źródła:

Wiktionary

Muzykalny

przy­miot­nik

 (1.1) uzdol­nio­ny mu­zycz­nie, wraż­li­wy na mu­zy­kę


Źródła:

Wiktionary

Muzykancik

zdrob­nie­nie od: mu­zy­kant


Źródła:

SJP.pl

Muzykancki

→ mu­zy­kant


Patrz:muzykant

Źródła:

SJP.pl

Muzykanctwo

przy­gry­wa­nie do tańca w lo­ka­lach, na we­se­lach, od­pu­stach, dwo­rach kró­lew­skich itp.


Źródła:

SJP.pl

Muzykant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba gra­ją­ca na in­stru­men­cie mu­zycz­nym, nie­po­sia­da­ją­ca wyksz­tał­ce­nia mu­zycz­ne­go


Mu­zy­kant, cza­sem "mu­zy­kus", "gra­jek", "graj­cyk", daw­niej także "gądek" – ter­min uży­wa­ny na wsiach i w ma­łych mia­stecz­kach (a kie­dyś także w mia­stach) więk­szo­ści re­gio­nów Pol­ski na okre­śle­nie lu­do­we­go mu­zy­ka, sa­mo­u­ka.

Mu­zy­kant uczył się ze słu­chu u mi­strza, star­sze­go i wpraw­ne­go już w mu­zy­ko­wa­niu są­sia­da lub człon­ka ro­dzi­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Muzykantka

→ mu­zy­kant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta gra­ją­ca na in­stru­men­cie mu­zycz­nym, nie­po­sia­da­ją­ca wyksz­tał­ce­nia mu­zycz­ne­go


Patrz:muzykant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzykograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mu­zy­ko­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Muzykografia

ana­li­za, opis ut­wo­rów mu­zycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Muzykolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie mu­zy­ko­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. muz. ba­dacz twór­czo­ści mu­zycz­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzykologia

ca­łoksz­tałt wiedz o mu­zy­ce obej­mu­ją­cy dy­scy­pli­ny te­o­re­tycz­ne i hi­sto­rycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. muz. na­u­ko­we ba­da­nia nad mu­zy­ką w aspek­cie hi­sto­rycz­nym, te­o­re­tycz­nym czy też fi­zycz­nej na­tu­ry dźwię­ku;


Mu­zy­ko­lo­gia (z gr.) – nauka hu­ma­ni­stycz­na, któ­rej przed­mio­tem jest mu­zy­ka we wszyst­kich swych aspek­tach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muzykologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z mu­zy­ko­lo­gią


Źródła:

Wiktionary

Muzykolożka

→ mu­zy­ko­log


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. muz. ba­dacz­ka twór­czo­ści mu­zycz­nej


Patrz:muzykolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzykoman

mi­ło­śnik mu­zy­ki; me­lo­man


Źródła:

SJP.pl

Muzykomania

daw­niej: uwiel­bie­nie mu­zy­ki, fa­scy­na­cja sztu­ką mu­zycz­ną; me­lo­ma­nia


Źródła:

SJP.pl

Muzykoterapeutka

→ mu­zy­ko­te­ra­pe­u­ta


Patrz:muzykoterapeuta

Źródła:

SJP.pl

Muzykoterapeutyczny

→ mu­zy­ko­te­ra­pia


Patrz:muzykoterapia

Źródła:

SJP.pl

Muzykoterapia

Mu­zy­ko­te­ra­pia – dzie­dzi­na po­słu­gu­ją­ca się mu­zy­ką lub jej ele­men­ta­mi w celu przy­wra­ca­nia zdro­wia lub po­pra­wy funk­cjo­no­wa­nia osób z róż­no­rod­ny­mi pro­ble­ma­mi na­tu­ry emo­cjo­nal­nej, fi­zycz­nej lub umy­sło­wej (np. za­bu­rze­nia de­pre­syj­ne, za­bu­rze­nia ner­wi­co­we, za­bu­rze­nie oso­bo­wo­ści; zob. też psy­cho­pa­to­lo­gia, do­bro­stan su­biek­tyw­ny).


Źródła:

Wikipedia

Muzykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ama­tor­skie upra­wia­nie mu­zy­ki, szcze­gól­nie in­stru­men­tal­nej, dla przy­jem­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Muzykować

upra­wiać mu­zy­kę, grać na in­stru­men­cie lub śpie­wać, zwła­szcza w nie­wiel­kim gro­nie ama­tor­skim


cza­sow­nik

 (1.1) gry­wać na in­stru­men­cie mu­zycz­nym, zwy­kle ama­tor­sko lub to­wa­rzy­sko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muzykus

lek­ce­wa­żą­co o mu­zy­ku


Źródła:

SJP.pl

Mućka

pie­szczot­li­wie: krowa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. żart. także reg-pl|Su­wal­szczyz­na. krowa

 (1.2) slang. bu­tel­ka wódki 0,7 litra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muł

zwie­rzę po­cho­dzą­ce ze skrzy­żo­wa­nia kla­czy konia z ogie­rem osła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. jucz­ny, wy­trzy­ma­ły mie­sza­niec ogie­ra osła i kla­czy konia;

 (1.2) pot. mu­skuł; lm. muły – bi­cep­sy, mu­sku­ły

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. pejor. osoba po­wol­na, spra­wia­ją­ca wra­że­nie nie­roz­gar­nię­tej

 (2.2) pot. pejor. osoba upar­ta, bar­dzo nie­chęt­na do zmia­ny swo­je­go zda­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) geol. na­tu­ral­ny, grzą­ski i błot­ni­sty osad zbior­ni­ków wod­nych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muławka

ro­dzaj ma­łych ryb z ro­dzi­ny mu­ław­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Muławkowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Um­bri­dae|ref=tak., ro­dzi­na ma­łych, słod­ko­wod­nych ryb szczu­pa­koksz­tałt­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|mu­ław­ko­wa­ty.


Mu­ław­ko­wa­te (Um­bri­dae) – ro­dzi­na ma­łych, słod­ko­wod­nych ryb szczu­pa­koksz­tałt­nych (Eso­ci­for­mes).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mułek

mały muł


Mułek – nie­o­fi­cjal­na nazwa przy­siół­ka wsi Kar­wi­ce w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie ko­sza­liń­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mułkowaty

po­dob­ny do mułku, za­wie­ra­ją­cy pewną ilość mułku (skały osa­do­wej)


Źródła:

SJP.pl

Mułkowy

→ mułek


Patrz:mułek

Źródła:

SJP.pl

Mułojad

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych; cier­nio­o­czek dłu­go­no­sy


Źródła:

SJP.pl

Mułowatość

→ mu­ło­wa­ty


Patrz:mułowaty

Źródła:

SJP.pl

Mułowaty

1. po­tocz­nie: przy­po­mi­na­ją­cy muła, z ce­cha­mi muła; muli;
2. obraź­li­wie: wolno my­ślą­cy, po­wol­ny, nie­roz­gar­nię­ty (o kimś);
3. za­wie­ra­ją­cy muł lub po­dob­ny do mułu; grzą­ski, szla­mo­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) głup­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mułowcowy

→ mu­ło­wiec


Patrz:mułowiec

Źródła:

SJP.pl

Mułowiec

skała osa­do­wa z grupy skał okru­cho­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ki­no­ster­non su­bru­brum|Bon­na­ter­re|ref=tak., mu­ło­wiec pen­syl­wań­ski

 (1.2) pot. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ki­no­ster­non scor­pio­i­des|Lin­na­e­us|ref=tak., mu­ło­wiec skor­pio­no­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) geol. skała okru­cho­wa, sce­men­to­wa­ny muł;


Mu­ło­wiec – zwię­zła skała okru­cho­wa, bę­dą­ca zli­ty­fi­ko­wa­nym (sce­men­to­wa­nym) mułem. Zło­żo­na głów­nie z zia­ren kwar­cu, cza­sem ły­szczy­ków, ska­le­ni, mi­ne­ra­łów wę­gla­no­wych i ila­stych.

W Pol­sce na po­wierzch­ni wy­stę­pu­je m.in. w se­riach osa­do­wych kar­bo­nu, permu, kredy gór­nej w Su­de­tach, jako skała płon­na w za­głę­biach wę­glo­wych Gór­ne­go i Dol­ne­go Ślą­ska oraz czę­sto wśród róż­no­wie­ko­wych ut­wo­rów Gór Świę­to­krzy­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mułowisko

wiel­kie sku­pi­sko mułu, szla­mu; mu­li­sko


Mu­ło­wi­sko – ro­dzaj mo­kra­dła nie­bę­dą­ce­go tor­fo­wi­skiem, sied­li­sko w dużej mie­rze bu­do­wa­ne przez muł. Mu­ło­wi­ska pow­sta­ją na ob­sza­rach za­le­wo­wych, w miej­scach okre­so­wo za­le­wa­nych przez wody po­wo­dzio­we, gdzie woda sta­gnu­je przez więk­szą część roku (w odróż­nie­niu od na­mu­lisk, które są za­la­ne przez okres co naj­wy­żej trzech mie­się­cy).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mułowy

1. przy­miot­nik od: muł (luźny osad two­rzą­cy się na dnie rzek), np. gleby mu­ło­we;
2.
a) wła­ści­wy mu­ło­wi (zwie­rzę­ciu), np. mu­ło­we uszy; muli;
b) od­no­szą­cy się do muła (zwie­rzę­cia), np. mu­ło­wy za­przęg


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mułem (osa­dem)

 (1.2) zwią­za­ny z mułem (zwie­rzę­ciem)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muły

zwie­rzę po­cho­dzą­ce ze skrzy­żo­wa­nia kla­czy konia z ogie­rem osła


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mułymja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, ucho­dzi do Kondy


Źródła:

Wiktionary

Mułła

mołła;
1. tytuł na­da­wa­ny du­chow­ne­mu mu­zuł­mań­skie­mu, zna­czą­cy tyle co: mistrz, uczo­ny;
2. mu­zuł­mań­ski sę­dzia, dok­tor prawa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. w szy­iz­mie: ho­no­ro­wy tytuł te­o­lo­ga lub praw­ni­ka mu­zuł­mań­skie­go;


Mułła ( ‏ملا‎ "mollâ") – w szy­iz­mie: na­u­czy­ciel, in­ter­pre­ta­tor praw re­li­gij­nych i dok­tryn is­la­mu. Nie jest za­li­cza­ny do du­chow­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muślimowie

Ta­ta­rzy osied­le­ni na Lit­wie lub w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Pol­ski


Źródła:

SJP.pl

Muślin

lekka, cien­ka tka­ni­na o luź­nym splo­cie, naj­czę­ściej jed­wab­na; musz­lin, ben­gal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. cien­ka, lekka, przej­rzy­sta tka­ni­na jed­wab­na lub ba­weł­nia­na o splo­cie płó­cien­nym, zwy­kle jed­no­barw­na;


Mu­ślin:

Mu­ślin, na­zy­wa­ny także "mal­mal", swoje po­cząt­ki ma w sta­ro­żyt­nych In­diach, gdzie pier­wot­nie wy­pro­du­ko­wa­no go z de­li­kat­ne­go ma­te­ria­łu zna­le­zio­ne­go w oko­li­cach rzeki Gan­ges. Cha­rak­te­ry­zo­wał się on wy­jąt­ko­wą lek­ko­ścią i mięk­ko­ścią, gdyż był wy­ko­na­ny z bar­dzo cien­kich nici. Już w sta­ro­żyt­no­ści mu­ślin był ce­nio­ny za swoją niez­wy­kłą ja­kość i trak­to­wa­ny jako towar luk­su­so­wy, ek­spor­to­wa­ny do róż­nych za­kąt­ków świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Muślinować

daw­niej: ubie­rać w mu­ślin


Źródła:

SJP.pl

Muślinowy

→ mu­ślin


przy­miot­nik odrze­czow­ni­ko­wy

 (1.1) włók. zro­bio­ny z mu­śli­nu

 (1.2) kulin. wy­ko­na­ny na bazie nie­sło­dzo­nej bitej śmie­ta­ny, żół­tek i masła


Patrz:muślin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Muśnięcie

1. lekko otrzeć;
2. de­li­kat­nie dot­knąć


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mus­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mużakowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mu­ża­ko­wem, do­ty­czą­cy Mu­ża­ko­wa (mia­sta w Niem­czech)


Źródła:

Wiktionary

Mużaków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto uz­dro­wi­sko­we w Niem­czech nad Nysą Łu­życ­ką w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia;


Mu­ża­ków ( Bad Mu­skau; lub "Kup­jel Mužakow") – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w Niem­czech, ad­mi­ni­stra­cyj­nie w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia nad Nysą Łu­życ­ką, w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Drez­no, w po­wie­cie Görlitz, sie­dzi­ba wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Mu­ża­ków. Do 1945 Mu­ża­ków sta­no­wił jedno mia­sto z Łę­kni­cą, po­ło­żo­ną na pra­wym brze­gu Nysy. Do 31 lipca 2008 na­le­żał do nie­ist­nie­ją­ce­go już po­wia­tu Nie­dersch­le­sis­cher Ober­la­u­sitz­kre­is.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mużocja

glon z ro­dza­ju sprzęż­nic obej­mu­ją­cy ok. 120 ga­tun­ków, ży­ją­cy we wszyst­kich ro­dza­jach zbior­ni­ków wód słod­kich


Mu­żo­cja ("Mo­u­ge­o­tia") – ro­dzaj glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic. Wy­stę­pu­je w wo­dach słod­kich i sło­na­wych Eu­raz­ji, Afry­ki, Ame­ry­ki i Au­stra­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mużycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. chłop­ski, pro­stac­ki


Źródła:

Wiktionary

Mużyk

za­co­fa­ny chłop w daw­nej Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. męż­czyz­na

 (1.2) daw. pro­sty chłop

 (1.3) pot. po­gard. ciem­ny, za­co­fa­ny chłop

 (1.4) pot. po­gard. nie­o­by­ty męż­czyz­na ubra­ny po chłop­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mużyłowice

wieś na Ukra­i­nie


Mu­ży­ło­wi­ce (ukr. Мужиловичі) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ja­wo­row­skim ob­wo­du lwow­skie­go. Wieś liczy około 1020 miesz­kań­ców.

W 1783 na grun­tach Mu­ży­ło­wic za­ło­żo­no w pro­ce­sie ko­lo­ni­za­cji jó­ze­fiń­skiej osadę "Münchenthal", z cza­sem na­zy­wa­ną „Mu­ży­ło­wi­ce Ko­lo­nia”, na­to­miast ręsz­tę miej­sco­wo­ści przez­wa­no „Mu­ży­ło­wi­ca­mi Na­ro­do­wy­mi”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mużyłowicki

→ Mu­ży­ło­wi­ce


Patrz:Mużyłowice

Źródła:

SJP.pl