Mo

sym­bol mo­lib­de­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. 3. os. lp. ter. od: mieć → ma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moa

rząd wy­mar­łych pta­ków (około 20 ga­tun­ków) za­miesz­ku­ją­cych nieg­dyś Nową Ze­lan­dię


Moa (Di­nor­nit­hi­for­mes) – rząd wy­mar­łych pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ga­tun­ki nie­lot­ne, za­miesz­ku­ją­ce Nową Ze­lan­dię po­czą­wszy od plej­sto­ce­nu aż po XIV lub XV wiek.

Wy­mar­ły mię­dzy ro­kiem 1300 a 1440 ± 20 lat. Przed po­ja­wie­niem się czło­wie­ka je­dy­nym na­tu­ral­nym wro­giem był orzeł Ha­a­sta ("Hie­ra­a­e­tus mo­o­rei"). Ma­o­ry­si (któ­rzy przy­by­li na Nową Ze­lan­dię z Po­li­nez­ji mię­dzy 1250 a 1300 r.) trak­to­wa­li moa jako źró­dło mięsa, do­pro­wa­dza­jąc po­lo­wa­nia­mi do wy­mar­cia tych pta­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moab

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na w sta­ro­żyt­nym Le­wan­cie po wschod­niej stro­nie Morza Mart­we­go;

 (1.2) geogr. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych Ame­ry­ki;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) rzad. imię|pol­ski|m.; jedno z imion bi­blij­nych


Moab – hi­sto­rycz­na kra­i­na po­ło­żo­na na wschod­nim brze­gu Morza Mart­we­go na te­re­nie dzi­siej­szej Jor­da­nii. We­dług Bi­blii w sta­ro­żyt­no­ści za­miesz­ki­wał ją lud Mo­a­bi­tów, pod­bi­ty przez woj­ska iz­ra­el­skie pod wodzą Da­wi­da. Na pół­noc od Moabu za­miesz­ki­wa­li Am­mo­ni­ci.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Moabici

sta­ro­żyt­ny lud za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny Moabu


Mo­a­bi­ci – sta­ro­żyt­ny lud za­miesz­ku­ją­cy Moab, kra­i­nę po­ło­żo­ną na wschód od Morza Mart­we­go.

We­dług prze­ka­zów bi­blij­nych, byli po­tom­ka­mi Moaba, ka­zi­rod­cze­go syna Lota i jego star­szej córki. Mo­a­bi­ci wo­jo­wa­li z Iz­ra­e­li­ta­mi, zo­sta­li po­ko­na­ni i pod­bi­ci przez króla Da­wi­da (X w. p.n.e.). Nie­pod­le­głość odzy­ska­li za pa­no­wa­nia króla Meszy (IX w. p.n.e.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moabicki

przy­miot­nik od: Mo­a­bit, Mo­a­bi­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. hist. wy­mar­ły język se­mic­ki z grupy ka­na­nej­skiej

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­no­szą­cy się do Moabu lub Mo­a­bi­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moabit

dziel­ni­ca Ber­li­na


Mo­a­bit, Ber­lin-Mo­a­bit – dziel­ni­ca "(Ort­ste­il)" Ber­li­na w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Mitte. Od 1 stycz­nia 1861 w gra­ni­cach mia­sta.

Duża część Mo­a­bi­tu to ty­po­wo ro­bot­ni­cze osied­le, ale po zjed­no­cze­niu Ber­li­na teren stał się atrak­cyj­nym miej­scem dla no­wych biu­row­ców, także rzą­do­wych, np. swoją sie­dzi­bę ma tu Mi­ni­ster­stwo Spraw Wew­nętrz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moabita

czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Moabu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. bibl. miesz­ka­niec sta­ro­żyt­ne­go Moabu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moabitka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. bibl. miesz­kan­ka sta­ro­żyt­ne­go Moabu


Źródła:

Wiktionary

Moabski

→ Moab


Patrz:Moab

Źródła:

SJP.pl

Moai

cha­rak­te­ry­stycz­ny ro­dzaj po­są­gów z Wyspy Wiel­ka­noc­nej, wy­ko­na­nych z tufu wul­ka­nicz­ne­go


Moai – ro­dzaj po­są­gów wy­ko­na­nych przez miesz­kań­ców Wyspy Wiel­ka­noc­nej z tufu wul­ka­nicz­ne­go. Rzeź­by są mo­no­li­tycz­ne. Niek­tó­re ważą ponad 18 ton i mają ponad 6 me­trów wy­so­ko­ści. Naj­więk­szy z moai – tak zwany "Paro" miał około 10 me­trów wy­so­ko­ści i ważył 75 ton. Zna­le­zio­no po­nad­to nie­do­koń­czo­ną fi­gu­rę o wy­so­ko­ści 21 me­trów i wadze około 270 ton.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mob

do­ty­czą­cy mo­bi­li­za­cji, mo­bi­li­za­cyj­ny, np. ma­ga­zyn mob


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mobber

[czy­taj: mober] osoba sto­su­ją­ca prze­moc psy­chicz­ną w miej­scu pracy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na sto­su­ją­cy mob­bing


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mobberka

→ mob­ber [czy­taj: mo­ber­ka]


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta sto­su­ją­ca mob­bing


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mobbing

[czy­taj: mo­bing] drę­cze­nie, nę­ka­nie lub po­ni­ża­nie kogoś w pracy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. upor­czy­we ce­lo­we znę­ca­nie się, ośmie­sza­nie, izo­lo­wa­nie lub za­stra­sza­nie, zwła­szcza w pracy lub szko­le, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę ko­le­gów;


Mob­bing – prze­śla­do­wa­nie, upor­czy­we nę­ka­nie i znę­ca­nie się nad pod­wład­nym lub współ­pra­cow­ni­kiem w miej­scu pracy. Ter­min wy­wo­dzi się od an­giel­skie­go cza­sow­ni­ka to mob (na­ga­by­wać, na­pa­dać, za­cze­piać) i rze­czow­ni­ka mob (mo­tłoch, tłum). W ję­zy­ku an­giel­skim ter­min ma szer­sze zna­cze­nie, które nie do­ty­czy wy­łącz­nie miej­sca pracy; od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go "mob­bin­gu" po an­giel­sku jest na ogół work­pla­ce bul­ly­ing lub work­pla­ce ha­rass­ment.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mobbingować

[czy­taj: mo­bin­go­wać] drę­czyć, nękać kogoś w pracy; mob­bo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nękać, prze­śla­do­wać, drę­czyć kogoś w śro­do­wi­sku pra­cow­ni­czym lub szkol­nym, pod­da­wać mob­bin­go­wi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mobbingowy

→ mob­bing [czy­taj: mo­bin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Mobbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mob­bo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Mobbować

[czy­taj: mo­bo­wać] drę­czyć, nękać kogoś w pracy; mob­bin­go­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nękać, prze­śla­do­wać, drę­czyć kogoś w śro­do­wi­sku pra­cow­ni­czym lub szkol­nym, pod­da­wać mob­bin­go­wi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mobik

po­tocz­nie: osoba zmo­bi­li­zo­wa­na do woj­ska


Źródła:

SJP.pl

Mobikieta

ety­kie­ta obo­wią­zu­ją­ca pod­czas ko­rzy­sta­nia z urzą­dzeń mo­bil­nych i mo­bil­ne­go in­ter­ne­tu


Źródła:

SJP.pl

Mobil

ro­dzaj lek­kiej, ru­cho­mej rzeź­by ab­strak­cyj­nej skon­stru­o­wa­nej z dru­ci­ków, bla­szek, kulek itp.; mo­bi­le


Źródła:

SJP.pl

Mobile

[czy­taj: mobil] ro­dzaj lek­kiej, ru­cho­mej rzeź­by ab­strak­cyj­nej skon­stru­o­wa­nej z dru­ci­ków, bla­szek, kulek itp.; mobil


Mo­bi­le (wym.) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ala­ba­ma, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Mo­bi­le. Mia­sto po­ło­żo­ne jest nad uj­ściem rzeki Mo­bi­le do za­to­ki Mo­bi­le, od­no­gi Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej.

Za­ło­żo­ne w 1702 roku przez Fran­cu­zów, prze­nie­sio­ne na dzi­siej­sze miej­sce w 1711 roku. Do 1723 roku było sto­li­cą fran­cu­skiej Lu­iz­ja­ny. Je­dy­ny port mor­ski Ala­ba­my. Prze­mysł stocz­nio­wy, lot­ni­czy (fa­bry­ka Air­bu­sa), pa­pier­ni­czy, che­micz­ny, drzew­ny, spo­żyw­czy oraz me­ta­lo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mobilek

po­tocz­nie: kie­row­ca sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Mobility

tre­ning mo­bi­li­ty - ćwi­cze­nia zwięk­sza­ją­ce za­kres ruchu i ela­stycz­ność sta­wów oraz mię­śni


MOBILITY Re-re­a­ding of the Fu­tu­re (w skró­cie Mo­bi­li­ty) – mię­dzy­na­ro­do­wy pro­jekt ar­ty­stycz­ny który re­a­li­zo­wa­ny był w ra­mach pro­gra­mu Kul­tu­ra 2007-2013. Uczest­ni­czą w nim czte­ry eu­ro­pej­skie ga­le­rie - Na­ro­do­wa Ga­le­ria w Pra­dze, Na­ro­do­wa Ga­le­ria w Sofii, Perve Ga­le­ria w Li­zbo­nie, Tur­lej Gal­le­ry w Kra­ko­wie oraz Aka­de­mia Sztuk Pię­knych w Hel­sin­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mobilizacja

1. wpro­wa­dze­nie sił zbroj­nych pań­stwa na wy­so­ki sto­pień go­to­wo­ści bo­jo­wej, po­le­ga­ją­ce m.in. na po­wo­ły­wa­niu do służ­by re­zer­wi­stów
2. po­bu­dze­nie do dzia­ła­nia, do szyb­sze­go i lep­sze­go wy­ko­na­nia cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. po­wo­ła­nie re­zer­wi­stów do czyn­nej służ­by woj­sko­wej

 (1.2) wojsk. po­sta­wie­nie sił zbroj­nych na sto­pie wo­jen­nej i prze­sta­wie­nie go­spo­dar­ki po­ko­jo­wej na po­trze­by wojny

 (1.3) bycie w sta­nie go­to­wo­ści


Mo­bi­li­za­cja – przej­ście sił zbroj­nych pań­stwa z etapu po­ko­jo­we­go na or­ga­ni­za­cję stanu wojny, przeksz­tał­ce­nie go­spo­dar­ki po­ko­jo­wej w go­spo­dar­kę wo­jen­ną oraz do­sto­so­wa­nie ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej dla po­trzeb wojny. Od daty roz­po­czę­cia mo­bi­li­za­cji obli­cza się czas na osią­gnię­cie cał­ko­wi­tej lub czę­ścio­wej go­to­wo­ści do dzia­łań. Jest prze­ci­wień­stwem de­mo­bi­li­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mobilizacyjny

zwią­za­ny z mo­bi­li­za­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z mo­bi­li­za­cją, do­ty­czą­cy mo­bi­li­za­cji

 (1.2) zwią­za­ny z mo­bi­li­za­cją; po­wo­du­ją­cy mo­bi­li­za­cję, po­bu­dza­ją­cy do dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mobilizator

na­rzę­dzie te­ra­pe­u­tycz­ne zwięk­sza­ją­ce mo­bil­ność stawu


Źródła:

SJP.pl

Mobilizować

1. sta­wiać siły zbroj­ne w stan go­to­wo­ści, pro­wa­dzić mo­bi­li­za­cję;
2. po­bu­dzać do dzia­ła­nia, do szyb­sze­go i lep­sze­go zro­bie­nia cze­goś; sty­mu­lo­wać;
3. mo­bi­li­zo­wać się - zbie­rać siły, chęci, mo­ty­wo­wać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmo­bi­li­zo­wać)

 (1.1) po­wo­ły­wać do czyn­nej służ­by

 (1.2) dawać bodź­ce do dzia­ła­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mo­bi­li­zo­wać się (dk. zmo­bi­li­zo­wać się)

 (2.1) przy­go­to­wy­wać się do dzia­ła­nia; zbie­rać wszel­kie siły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mobilizujący

po­bu­dza­ją­cy do dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl

Mobilka

po­tocz­nie: kie­row­ca sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Mobilniak

śro­do­wi­sko­wo: gra przez­na­czo­na na urzą­dze­nia mo­bil­ne (np. smart­fo­ny, ta­ble­ty); mo­bil­ka


Źródła:

SJP.pl

Mobilnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób mo­bil­ny, prze­no­śny


Źródła:

Wiktionary

Mobilniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mo­bil­ny; bar­dziej mo­bil­ny


Źródła:

SJP.pl

Mobilnościowy

→ mo­bil­ność


Patrz:mobilność

Źródła:

SJP.pl

Mobilność

→ mo­bil­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mo­bil­ne; cecha tych, któ­rzy są mo­bil­ni; łat­wość wpro­wa­dze­nia w ruch; zdol­ność do prze­mie­szcza­nia, ako­mo­da­cji do no­wych wa­run­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:mobilny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mobilny

1. łatwo wpro­wa­dzal­ny w ruch; ru­cho­my
2. zdol­ny do szyb­kie­go prze­mie­szcze­nia, do­sto­so­wa­nia do no­wych wa­run­ków, ela­stycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który można prze­no­sić, uży­wać w róż­nych miej­scach

 (1.2) taki, który łatwo daje się wpra­wić w ruch

 (1.3) czę­sto zmie­nia­ją­cy miej­sce pracy lub za­miesz­ka­nia

 (1.4) zdol­ny do spraw­ne­go, ela­stycz­ne­go dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mobius

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moblog

blog pro­wa­dzo­ny na urzą­dze­niu mo­bil­nym


Mo­blog – blog, do któ­re­go treść prze­sy­ła­na jest za po­mo­cą urzą­dze­nia mo­bil­ne­go np. z te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go lub urzą­dze­nia typu PDA. Ser­wi­sy mo­blo­go­we naj­czę­ściej wy­ko­rzy­stu­ją do prze­sy­ła­nia da­nych MMS-y lub e-mail.

Więk­szość mo­blo­gów ma formę fo­to­blo­gów dzia­ła­ją­cych wedle za­sa­dy „jeden obraz wart jest ty­sią­ca słów”. Roz­po­wszech­nie­nie te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych z apa­ra­ta­mi fo­to­gra­ficz­ny­mi dało blo­ge­rom moż­li­wość uwiecz­nie­nia każ­de­go mo­men­tu na zdję­ciu i wy­sła­nia go na swój blog z do­wol­ne­go miej­sca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mobula

ryba płaszcz­koksz­tałt­na o bar­dzo du­żych (roz­pię­tość do 5 m) i sil­nie umię­śnio­nych płet­wach pier­sio­wych, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w pół­noc­nym At­lan­ty­ku, ży­wią­ca się ma­ły­mi sko­ru­pia­ka­mi plank­to­no­wy­mi i lar­wa­mi ryb, które zgar­nia do pa­szczy za po­mo­cą płetw gło­wo­wych, pły­wa­ją­ca sa­mot­nie lub w pa­rach, wy­ko­nu­ją­ca skoki ponad po­wierzch­nię wody


Mo­bu­la ("Mo­bu­la mo­bu­lar") – ga­tu­nek ryby or­le­nioksz­tałt­nej za­li­cza­nej do man­to­wa­tych (Mo­bu­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moc

1. (wiel­ka) siła (fi­zycz­na lub du­cho­wa), po­tę­ga
2. moz­li­wość, zdol­ność
3. upraw­nie­nie, prawo do cze­goś
4. in­ten­syw­ność, sto­pień stę­że­nia
5. wiel­ka licz­ba, masa
6. waż­ność, obo­wią­zy­wa­nie
7. wiel­kość fiz. (praca wy­ko­na­na w jed­nost­ce czasu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) siła, umie­jęt­ność, zdol­ność do wy­sił­ku

 (1.2) fiz. ilość pracy w jed­nost­ce czasu, wiel­kość fi­zycz­na wy­ra­ża­na w wa­tach;

 (1.3) pot. wiele, mnó­stwo

 (1.4) mat. li­czeb­ność zbio­ru

 (1.5) praw. obo­wią­zy­wa­nie ja­kie­goś prawa, usta­wy


Moc – ska­lar­na wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca pracę wy­ko­na­ną w jed­nost­ce czasu przez układ fi­zycz­ny. Z de­fi­ni­cji, moc okre­śla wzór:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mocarka

→ mo­carz; si­łacz­ka, at­let­ka


Źródła:

SJP.pl

Mocarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mo­car­ny, sil­nie, mocno


Źródła:

Wiktionary

Mocarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mo­car­nie


Źródła:

SJP.pl

Mocarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mo­car­ny


Źródła:

SJP.pl

Mocarny

bar­dzo silny, at­le­tycz­ny, krzep­ki


przy­miot­nik

 (1.1) mocny, silny, po­tęż­ny

 (1.2) daw. zwią­za­ny z mo­cza­rem, pod­mo­kły

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. po­sia­dacz grun­tu pod­mo­kłe­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mocarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mocarstwo

1. wiel­kie i po­tęż­ne pań­stwo; im­pe­rium;
2. pań­stwo bę­dą­ce po­tę­gą w ja­kiejś dzie­dzi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. pań­stwo peł­nią­ce klu­czo­wą rolę w sto­sun­kach mię­dzy­na­ro­do­wych;


Mo­car­stwo – pań­stwo, które ze wzglę­du na swój po­ten­cjał mi­li­tar­ny oraz eko­no­micz­ny od­gry­wa ważną rolę na świe­cie, a za­ra­zem si­ła­mi wpły­wów prze­wyż­sza inne pań­stwa, wy­ka­zu­je od­po­wied­nią rolę, kre­u­je w znacz­nym stop­niu sto­sun­ki mię­dzy­na­ro­do­we we wszel­kich dzie­dzi­nach, po­sia­da znacz­ne moż­li­wo­ści wew­nętrz­ne (mi­li­tar­ne, eko­no­micz­ne etc.), w obu tych sfe­rach wy­raź­nie gó­ru­ją­ce nad in­ny­mi pań­stwa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mocarstwowiec

zwo­len­nik mo­car­stwo­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Mocarstwowość

bycie wiel­kim i po­tęż­nym pań­stwem, po­sia­da­nie cech mo­car­stwa


Źródła:

SJP.pl

Mocarstwowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­po­wied­ni mo­car­stwu, zwią­za­ny z mo­car­stwem; ma­ją­cy cechy mo­car­stwa


Źródła:

Wiktionary

Mocart

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. pa­pie­ros marki «Mocne»


Źródła:

Wiktionary

Mocarz

1. si­łacz, wa­li­gó­ra, go­liat;
2. wład­ca, pa­nu­ją­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) podn. czło­wiek po­sia­da­ją­cy wiel­ką siłę fi­zycz­ną lub du­cho­wą

 (1.2) po­tęż­ny wład­ca

 (1.3) czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się wy­bit­no­ścią w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Mo­carz. Opo­wieść o św. An­drze­ju Bo­bo­li – po­wieść au­tor­stwa Jana Do­bra­czyń­skie­go wy­da­na w 1947 przez wy­daw­nict­wo Mi­li­cji Nie­po­ka­la­nej, os­nu­ta na mo­ty­wach życia św. An­drze­ja Bo­bo­li.

We­dług Zofii Sta­ro­wie­y­skiej-Mor­sti­no­wej autor nie uni­ka­jąc kilku wad (brak ści­sło­ści hi­sto­rycz­nej i do­wol­ne trak­to­wa­nie fak­tów z życia Bo­bo­li) daje pla­stycz­ny i bar­dzo żywy obraz życia świę­te­go, uka­zu­jąc go jako ci­che­go i po­kor­ne­go czło­wie­ka prze­ży­wa­ją­ce­go dra­ma­tycz­ną walkę z przez­wy­cię­ża­ny­mi w za­ko­nie ka­wa­ler­ską fan­taz­ją i gwał­tow­nym uspo­so­bie­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mocarzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mocca

[czy­taj: mokka] mokka;
1. ga­tu­nek kawy arab­skiej;
2. napój z tej kawy


Mocca – in­do­ne­zyj­ski ze­spół in­die­po­po­wy, który swój styl mu­zycz­ny okre­śla jako „in­spi­ro­wa­ny dźwię­ka­mi retro lat 70., z wpły­wa­mi swin­gu, bossa novy, szwedz­kie­go popu i jazzu”. Zo­stał za­ło­żo­ny w 1999 roku w Ban­dun­gu.

W skład for­ma­cji wcho­dzą: Arina Ep­hi­pa­nia – wokal, Riko Pra­y­it­no – gi­ta­ra, Indra Mas­sad – per­ku­sja, Ach­mad „Toma” Pra­ta­ma – gi­ta­ra ba­so­wa. Roz­poz­na­wal­ność zy­ska­li wraz z wy­da­niem de­biu­tanc­kie­go al­bu­mu pt. "My Diary" w 2002 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moce

1. (wiel­ka) siła (fi­zycz­na lub du­cho­wa), po­tę­ga
2. moz­li­wość, zdol­ność
3. upraw­nie­nie, prawo do cze­goś
4. in­ten­syw­ność, sto­pień stę­że­nia
5. wiel­ka licz­ba, masa
6. waż­ność, obo­wią­zy­wa­nie
7. wiel­kość fiz. (praca wy­ko­na­na w jed­nost­ce czasu)


Moce ("Mo­car­stwa", "Cnoty", "Siły", Δυνάμεις, łac. "Vir­tu­tes", cs. Силы) – rząd poś­ród chó­rów aniel­skich. Jeden z dwóch, obok Zwierzch­no­ści ( Άρχαί, łac. "Prin­ci­pa­tus"), od­no­śnie do któ­rych ist­nie­je od wie­ków, w chrze­ści­jań­skiej an­ge­lo­lo­gii, kon­tro­wer­sja na temat jego miej­sca w hie­rar­chii aniel­skiej. We­dług jed­nych zaj­mu­je on miej­sce piąte, a we­dług in­nych siód­me, li­cząc od tronu Boga. Ich za­da­niem jest umac­nia­nie wie­rzą­cych cno­ta­mi i czy­nie­nie cudów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mocek

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Dra­ga­no­wa. głupi, za­co­fa­ny czło­wiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Dra­ga­no­wa. ciu­ciu­bab­ka

 (2.2) gw-pl|Dra­ga­no­wa. ciem­ność, mrok


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mocen

przy­miot­nik

 (1.1) przest. mocny: odz­na­cza­ją­cy się dużą siłą, mocą; zna­mio­nu­ją­cy siłę, moc; silny, po­tęż­ny, krzep­ki

 (1.2) książk. praw. przest. mocny: ma­ją­cy wła­dzę, upraw­nio­ny do czego, bę­dą­cy w sta­nie co zro­bić; wład­ny


Źródła:

Wiktionary

Moch

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. prze­stęp­cza, gwara. żoł­nier­ska: Ro­sja­nin


Moch – mia­sto w Mi­kro­nez­ji, w sta­nie Chuuk. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2012 li­czy­ło 871 miesz­kań­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mochaccino

[czy­taj: mo­ka­czi­no] napój ka­wo­wy z espres­so, mleka i cze­ko­la­dy, zwy­kle z mlecz­ną pian­ką; kawa moka


Źródła:

SJP.pl

Mochi

[czy­taj: moci] ja­poń­skie ciast­ka z kle­i­ste­go ryżu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. sy­cą­cy deser po­cho­dze­nia ja­poń­skie­go wyt­wa­rza­ny z kle­i­ste­go ryżu, po­da­wa­ny w po­sta­ci sprę­ży­stej masy for­mo­wa­nej w kulki, pla­ste­ra­stry lub jako do­da­tek do na­po­jów


Mochi (jap. 餅) – tra­dy­cyj­ne ja­poń­skie ciast­ka ro­bio­ne z kle­i­ste­go ryżu "mochi-gome".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mochlodon

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z grupy igu­a­no­do­nów; rab­do­don, oli­go­za­ur, ony­cho­za­ur, or­ni­to­mer


Źródła:

SJP.pl

Mochnacki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mochnatka

ga­tu­nek psze­ni­cy, obec­nie pra­wie nie­u­pra­wia­ny; psze­ni­ca sa­mop­sza


Źródła:

SJP.pl

Mochocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mochowo

wieś w Pol­sce


Mo­cho­wo – wieś gmin­na w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Mo­cho­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mochowski

przy­miot­nik od: Mo­cho­wo, Mo­cho­wo Nowe


Źródła:

SJP.pl

Mocian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały


Źródła:

Wiktionary

Mocium

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) daw. dziś żart. skró­co­na i znieksz­tał­co­na forma wo­ła­cza przy­miot­ni­ka mi­ło­ści­wy


Źródła:

Wiktionary

Mociumpan

sta­ro­pol­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy; skrót zwro­tu: mi­ło­ści­wy pan


Źródła:

SJP.pl

Mocja

1. roz­ma­i­tość koń­có­wek gra­ma­tycz­nych po­zo­sta­ją­ca w związ­ku z ro­dza­jem gra­ma­tycz­nym;
2. daw­niej:
a) ruch, ru­sza­nie się;
b) od­wo­ła­nie się do wyż­szej in­stan­cji; ape­la­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gram. zmia­na ro­dza­ju gra­ma­tycz­ne­go rze­czow­ni­ka przy po­mo­cy przy­rost­ka


Mocja (od motio „po­ru­sza­nie, ruch”) – zja­wi­sko zmia­ny ro­dza­ju gra­ma­tycz­ne­go rze­czow­ni­ka przez pro­ces sło­wot­wór­czy w obrę­bie jed­ne­go lek­se­mu, z re­gu­ły z ro­dza­ju mę­skie­go na żeń­ski (fe­mi­na­ty­wy), wy­stę­pu­ją­cy w przy­pad­ku imion i naz­wisk, nazw za­wo­dów i nazw zwie­rząt. Także róż­no­rod­ność koń­có­wek gra­ma­tycz­nych z po­wo­du zmia­ny ro­dza­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mocktail

[czy­taj: mok­tajl] be­zal­ko­ho­lo­wy kok­tajl lub drink; mok­tajl


Źródła:

SJP.pl

Mockument

[czy­taj: mo­ku­ment] ga­tu­nek fil­mo­wy łą­czą­cy film do­ku­men­tal­ny z fik­cją, czę­sto w for­mie sa­ty­ry lub pa­ro­dii


Moc­ku­ment lub mo­ku­ment ( moc­ku­men­ta­ry) – ga­tu­nek fil­mo­wy, bę­dą­cy od­mia­ną pa­ra­do­ku­men­tu, który z wy­ko­rzy­sta­niem sa­ty­ry lub pa­ro­dii imi­tu­je praw­dzi­wy film do­ku­men­tal­ny.

Ory­gi­nal­ne brzmie­nie nazwy ga­tun­ku sta­no­wi zbit­kę wy­ra­zo­wą an­giel­skich okre­śleń "mock" (pol. kpina, szy­der­stwo) i "do­cu­men­ta­ry" (pol. film do­ku­men­tal­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mockumentalny

[czy­taj: mo­ku­men­tal­ny] ma­ją­cy cha­rak­ter filmu łą­czą­ce­go cechy filmu do­ku­men­tal­ne­go i fik­cji lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mocniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mocnica

pas bla­chy sta­no­wią­cy wzdłuż­ne wią­za­nie ka­dłu­ba stat­ku


Moc­ni­ca – po­gru­bio­ny pas po­szy­cia ele­men­tów ka­dłu­ba jed­nost­ki pły­wa­ją­cej sto­so­wa­ny ze wzglę­du na miej­sco­we zwięk­sze­nie ob­cią­że­nia kon­struk­cji, ze wzglę­du na umiej­sco­wie­nie do­o­kre­śla­ny jako: 1. moc­ni­ca obło­wa – przej­ście dna w burtę; 2. moc­ni­ca bur­to­wa – w re­jo­nie burty przy­le­ga­ją­cej do po­kła­du gór­ne­go; 3.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mocniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mocno


Źródła:

SJP.pl

Mocniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mocny


Źródła:

SJP.pl

Mocnik

ro­dzaj ką­tow­ni­ka uży­wa­ne­go do bu­do­wy stat­ków


Źródła:

SJP.pl

Mocno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób mocny


Źródła:

Wiktionary

Mocny

1. ce­chu­ją­cy się dużą siłą fi­zycz­ną lub psy­chicz­ną, np. mocna ko­bie­ta;
2. świad­czą­cy o dużej sile fi­zycz­nej lub psy­chicz­nej, np. mocny cios;
3. ma­ją­cy duże zna­cze­nie, moż­li­wo­ści, np. mocna dru­ży­na;
4. ma­ją­cy dużą wła­dzę, wpły­wy, np. mocny rząd;
5. ma­ją­cy od­po­wied­nią wie­dzę lub umie­jęt­no­ści, np. mocny z hi­sto­rii;
6. taki, któ­re­mu trud­no się prze­ciw­sta­wić, oprzeć, np. mocne alibi;
7. trud­ny do zni­szcze­nia, np. mocny ma­te­riał; so­lid­ny, wy­trzy­ma­ły;
8. ma­ją­cy dużą moc, np. mocne oś­wiet­le­nie;
9. bar­dzo in­ten­syw­ny, np. mocny za­pach, kolor;
10. wy­wo­łu­ją­cy silne wra­że­nia, np. mocny film;
11. sil­nie dzia­ła­ją­cy, stę­żo­ny, np. mocny al­ko­hol;
12. o sto­sun­kach mię­dzy­ludz­kich: trwa­ły, nie­ro­zer­wal­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy dużą siłę fi­zycz­ną lub psy­chicz­ną

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kogoś o dużej sile

 (1.3) ma­ją­cy dużą moc

 (1.4) sku­tecz­ny dzię­ki do­sta­tecz­nym moż­li­wo­ściom lub wpły­wom

 (1.5) do­brze ra­dzą­cy sobie z czymś dzię­ki od­po­wied­niej wie­dzy lub umie­jęt­no­ściom

 (1.6) od­por­ny na dzia­ła­nie czyn­ni­ków fi­zycz­nych i przez to trud­ny do zni­szcze­nia

 (1.7) ma­ją­cy duże na­tę­że­nie i wy­raź­nie wi­docz­ny lub wy­czu­wal­ny

 (1.8) ma­ją­cy w sobie duże stę­że­nie sub­stan­cji czyn­nej

 (1.9) wy­wo­łu­ją­cy silne wra­że­nia lub zro­dzo­ny pod ich wpły­wem

 (1.10) przest. lub książk. upo­waż­nio­ny pra­wem lub zez­wo­le­niem do cze­goś

 (1.11) fonet. o spół­gło­sce: wy­ma­ga­ją­cy więk­sze­go na­pię­cia mię­śni na­rzą­dów ar­ty­ku­la­cyj­nych i sil­niej­sze­go wy­de­chu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mocodawca

osoba udzie­la­ją­ca peł­no­moc­nict­wa; man­dant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba upo­waż­nia­ją­ca drugą (ple­ni­po­ten­ta) do dzia­ła­nia w jej imie­niu


Mo­co­daw­ca – osoba upo­waż­nia­ją­ca inną osobę (peł­no­moc­ni­ka) do dzia­ła­nia w swoim imie­niu po­przez udzie­le­nie jej peł­no­moc­nict­wa. Umo­co­wa­nie innej osoby do dzia­ła­nia w imie­niu mo­co­daw­cy spra­wia, że każda czyn­ność peł­no­moc­ni­ka (do­ko­na­na w za­kre­sie umo­co­wa­nia) wy­wo­łu­je skut­ki bez­poś­red­nio w sfe­rze praw­nej mo­co­daw­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mocodawczy

→ mo­co­daw­ca


Patrz:mocodawca

Źródła:

SJP.pl

Mocodawczyni

ko­bie­ta udzie­la­ją­ca peł­no­moc­nict­wa; man­dant­ka


Źródła:

SJP.pl

Mocowanie

1. przyt­wier­dzać, in­sta­lo­wać coś; umo­co­wy­wać;
2. prze­sta­rza­łe: umac­niać coś, czy­nić coś trwa­łym, moc­niej­szym;
3. mo­co­wać się - zma­gać się;
a) wal­czyć z kimś wręcz;
b) wal­czyć z prze­ciw­no­ścia­mi lub włas­ny­mi roz­ter­ka­mi;
c) robić coś z wy­sił­kiem; na­tę­żać się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­co­wać.

 (1.2) techn. ele­ment łą­czą­cy ze sobą ja­kieś czę­ści kon­struk­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mocować

1. przyt­wier­dzać, in­sta­lo­wać coś; umo­co­wy­wać;
2. prze­sta­rza­łe: umac­niać coś, czy­nić coś trwa­łym, moc­niej­szym;
3. mo­co­wać się - zma­gać się;
a) wal­czyć z kimś wręcz;
b) wal­czyć z prze­ciw­no­ścia­mi lub włas­ny­mi roz­ter­ka­mi;
c) robić coś z wy­sił­kiem; na­tę­żać się


cza­sow­nik

 (1.1) przyt­wier­dzać coś do cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny mo­co­wać się

 (2.1) sta­rać się po­ko­nać kogoś w walce wręcz

 (2.2) robić coś z dużym wy­sił­kiem

 (2.3) wal­czyć, zma­gać się z prze­ciw­no­ścia­mi, nie pod­da­jąc się im

 (2.4) zmu­szać się do cze­goś, po­ko­nu­jąc nie­chęć, obawę, wstyd itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mocowy

→ moc


Patrz:moc

Źródła:

SJP.pl

Mocz

płyn wy­dzie­la­ny przez nerki i wy­da­la­ny z or­ga­niz­mu; uryna


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. płyn­ne reszt­ki usu­wa­ne z or­ga­niz­mu zwie­rząt;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: mo­czyć


Mocz ( urina) – uryna, płyn wyt­wa­rza­ny w ner­kach i wy­da­la­ny z or­ga­niz­mu, za­wie­ra­ją­cy pro­duk­ty me­ta­bo­liz­mu be­zu­ży­tecz­ne lub szkod­li­we dla ustro­ju. Pow­sta­je w ner­kach pod­czas fil­tra­cji i re­ab­sorp­cji.

Do­bo­wa ilość moczu wy­da­la­ne­go przez zdro­we­go czło­wie­ka waha się od 600 do 2500 ml. Za­le­ży ona od wielu czyn­ni­ków, m.in. ilo­ści spo­ży­tych pły­nów i tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moczalec

Mo­cza­lec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Moczan

sól kwasu mo­cza­no­we­go po­wo­du­ją­ca dnę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu mo­czo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczanowy

przy­miot­nik od: mo­czan


Źródła:

SJP.pl

Moczany

grupa związ­ków che­micz­nych pow­sta­łych z kwasu mo­czo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Moczar

daw­niej: mo­cza­ry (pod­mo­kły, ba­gni­sty teren); bagno, grzę­za­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. teren pod­mo­kły


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moczara

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. teren pod­mo­kły


Mo­cza­ra, ża­glik ("Di­che­ly­ma") – ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny zdroj­ko­wa­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moczarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elo­dea|Michx.|ref=tak., ro­śli­na wodna z ro­dzi­ny ża­bi­ście­ko­wa­tych o dłu­gich ło­dy­gach zwy­kle ulist­nio­nych okół­ko­wo, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki;

 (1.2) techn. w wi­kli­niar­stwie: przy­rząd do mo­cze­nia wi­kli­ny


Mo­czar­ka ("Elo­dea") – ro­dzaj ro­ślin słod­ko­wod­nych na­le­żą­cych do ro­dzi­ny ża­bi­ście­ko­wa­tych ("Hy­dro­cha­ri­ta­ce­ae"). W za­leż­no­ści od uję­cia wy­róż­nia się 5 do 9 ga­tun­ków, spoś­ród któ­rych ty­po­wym jest mo­czar­ka ka­na­dyj­ska ("Elo­dea ca­na­den­sis" Michx.). Mo­czar­ki po­cho­dzą z Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej, jed­nak jako ro­śli­ny in­wa­zyj­ne roz­prze­strze­ni­ły się w Eu­ro­pie, Azji, Afry­ce i Au­stra­lii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Moczarnia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym moczy się len


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. miej­sce, w któ­rym moczy się len


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczarnik

ro­dzaj gry­zo­nia z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


Mo­czar­nik ("Sy­nap­to­mys") – ro­dzaj gry­zo­ni z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moczarowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mo­cza­ry, bagno; ba­gni­sty, pod­mo­kły


Źródła:

SJP.pl

Moczarowiec

czło­nek nie­for­mal­nej grupy po­li­tycz­nej w PZPR, uksz­tał­to­wa­nej na po­cząt­ku lat 60. ub. w. wokół ów­czes­ne­go wi­ce­mi­ni­stra spraw wew­nętrz­nych Mie­czy­sła­wa Mo­cza­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek nie­for­mal­nej frak­cji w obrę­bie PZPR w la­tach 60. XX w. sku­pio­nej wokół Mie­czy­sła­wa Mo­cza­ra


Zo­bacz też: Mo­cza­row­cy.

Mo­cza­ro­wiec ("Ca­si­nyc­te­ris") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Epo­mop­ho­ri­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ru­daw­ko­wa­tych (Pte­ro­po­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moczarowski

taki jak u Mie­czy­sła­wa Mo­cza­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Mie­czy­sła­wa Mo­cza­ra


Źródła:

SJP.pl

Moczarowy

przy­miot­nik od: mo­czar


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­cza­rów, ży­ją­cy na mo­cza­rach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Moczary

daw­niej: mo­cza­ry (pod­mo­kły, ba­gni­sty teren); bagno, grzę­za­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hy­drol. książk. te­re­ny pod­mo­kłe

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. od: mo­czar

 (2.2) daw. lm. od: mo­cza­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moczaryzm

pol­ski ruch na­cjo­na­li­stycz­ny w la­tach 60. XX wieku, ma­ją­cy na celu sku­pie­nie wła­dzy kra­jo­wej w rę­kach Wodza Lu­do­we­go


Źródła:

SJP.pl

Moczarzysko

roz­le­gły, pod­mo­kły teren; ba­gni­sko


Źródła:

SJP.pl

Moczenie

1. spra­wiać, że coś staje się mokre, po­le­wać;
2. trzy­mać w pły­nie, np. tka­ni­nę, w celu zmie­nie­nia ja­kichś jej wła­ści­wo­ści, np. mięk­ko­ści;
3. mo­czyć się:
a) prze­by­wać w wo­dzie, w ką­pie­li (żar­to­bli­we);
b) od­da­wać mocz pod­czas snu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­czyć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczka

ślą­ska po­tra­wa wi­gi­lij­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. reg. ślą­ska po­tra­wa wi­gi­lij­na przy­rzą­dza­na z pier­ni­ka, su­szo­nych owo­ców i ba­ka­lii mo­czo­nych w ciem­nym piwie;

 (1.2) dial. flaki i płuca, roz­drob­nio­ne w sosie kwa­śnym


Mocz­ka (ina­czej bryja) – ślą­ska po­tra­wa przy­rzą­dza­na na Boże Na­ro­dze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mocznica

cięż­kie za­tru­cie or­ga­niz­mu pro­duk­ta­mi prze­mia­ny ma­te­rii, wsku­tek nie­wy­dol­no­ści nerek; ure­mia, ura­e­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan za­tru­cia ustro­ju pro­duk­ta­mi prze­mia­ny ma­te­rii (m.in. mocz­ni­kiem) jako prze­jaw za­a­wan­so­wa­nej nie­wy­dol­no­ści nerek, po­wo­du­ją­cy wiele przy­krych ob­ja­wów, jak np. męcz­li­wość, wy­mio­ty, wy­ni­szcze­nie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwa­wie­nia itd.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mocznik

amid kwasu wę­glo­we­go, koń­co­wy pro­dukt biał­ko­wej prze­mia­ny ma­te­rii, wy­da­la­ny w moczu i w pocie; kar­ba­mid, kar­bo­na­mid


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, dia­mid kwasu wę­glo­we­go;


Mocz­nik ("kar­ba­mid", "E927b"), – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, dia­mid kwasu wę­glo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mocznikowy

→ mocz­nik


Patrz:mocznik

Źródła:

SJP.pl

Moczopędność

cecha cze­goś wy­wo­łu­ją­ce­go lub zwięk­sza­ją­ce­go wy­dzie­la­nie moczu; diu­re­tycz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mo­czo­pęd­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczopędny

wy­wo­łu­ją­cy lub zwięk­sza­ją­cy wy­dzie­la­nie moczu; diu­re­tycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­wo­łu­je wy­dzie­la­nie moczu lub zwięk­sze­nie jego ob­ję­to­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczopłciowy

do­ty­czą­cy na­rzą­dów mo­czo­wych i na­rzą­dów płcio­wych (np. in­fek­cje dróg mo­czopł­cio­wych); mo­czo­wo-płcio­wy


Źródła:

SJP.pl

Moczownik

prze­wód w pę­po­wi­nie łą­czą­cy się w po­cząt­kach życia pło­do­we­go z pę­che­rzem mo­czo­wym


Mo­czow­nik, ina­czej: prze­wód omocz­nio­wy (łac. "ura­chus") – pasmo tkan­ki łącz­nej bę­dą­ce po­zo­sta­ło­ścią omocz­ni, jed­nej z błon pło­do­wych, która w pew­nym okre­sie znaj­du­je się wew­nątrz sznu­ra pę­po­wi­no­we­go. W życiu po­za­pło­do­wym struk­tu­ra ta jest roz­poz­na­wa­na jako wię­za­dło pęp­ko­we poś­rod­ko­we. Leży ono w prze­strze­ni Ret­ziu­sa mię­dzy po­wię­zią po­przecz­ną a otrzew­ną ścien­ną, która przy­kry­wa je od tyłu (jako fałd pęp­ko­wy poś­rod­ko­wy). Łączy pępek ze szczy­tem pę­che­rza mo­czo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moczowo-Płciowy

do­ty­czą­cy na­rzą­dów mo­czo­wych i na­rzą­dów płcio­wych (np. in­fek­cje dróg mo­czo­wo-płcio­wych); mo­czopł­cio­wy


Źródła:

SJP.pl

Moczowodowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­czo­wo­dem, do­ty­czą­cy mo­czo­wo­du


Źródła:

Wiktionary

Moczowy

→ mocz; ury­no­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mo­czem, do­ty­czą­cy moczu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczowód

część dróg mo­czo­wych, roz­cią­gli­wy, pa­rzy­sty prze­wód od­pro­wa­dza­ją­cy mocz z mied­ni­czek ner­ko­wych do pę­che­rza mo­czo­we­go u czło­wie­ka i więk­szo­ści ssa­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. pa­rzy­sty prze­wód bie­gną­cy z mied­nicz­ki ner­ko­wej do pę­che­rza mo­czo­we­go;

 (1.2) zool. prze­wód wy­pro­wa­dza­ją­cy mocz do pę­che­rza mo­czo­we­go lub steku u krę­gow­ców


Mo­czo­wód (łac. "ure­ter") – część ukła­du mo­czo­we­go. Mo­czo­wo­dy to pa­rzy­ste prze­wo­dy bie­gną­ce z mied­ni­czek ner­ko­wych do pę­che­rza mo­czo­we­go.

U czło­wie­ka ich dłu­gość (od­le­głość mię­dzy mied­nicz­ką a dnem pę­che­rza) wy­no­si około 27–30 cm (wy­pro­sto­wa­ne­go do 35 cm), a sze­ro­kość 0,5–0,8 cm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moczulski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moczydło

daw­niej: sztucz­ny lub na­tu­ral­ny staw, słu­żą­cy do mo­cze­nia lnu, wi­kli­ny itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moczydłowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moczygęba

(r. żeń­ski) po­spo­li­cie o pi­jacz­ce; także o pi­ja­ku, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. lub żart. pijak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczykij

żar­to­bli­wie: węd­karz


Źródła:

SJP.pl

Moczymorda

(r. żeń­ski) po­spo­li­cie o pi­jacz­ce; także o pi­ja­ku, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. lub żart. pijak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczyć

1. spra­wiać, że coś staje się mokre, po­le­wać;
2. trzy­mać w pły­nie, np. tka­ni­nę, w celu zmie­nie­nia ja­kichś jej wła­ści­wo­ści, np. mięk­ko­ści;
3. mo­czyć się:
a) prze­by­wać w wo­dzie, w ką­pie­li (żar­to­bli­we);
b) od­da­wać mocz pod­czas snu


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­wo­do­wać, że coś staje się mokre

 (1.2) pot. za­ży­wać ką­pie­li dla re­lak­su

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mo­czyć się

 (2.1) mo­czyć (1.1) sa­me­go sie­bie

 (2.2) mo­czyć (1.1) sie­bie wza­jem­nie

 (2.3) od­da­wać mi­mo­wol­nie mocz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Moczówka

mo­czów­ka cu­kro­wa - przew­le­kła cho­ro­ba, w któ­rej nie­do­bór in­su­li­ny po­wo­du­je nie­pra­wi­dło­wą prze­mia­nę wę­glo­wo­da­no­wą; cu­krzy­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ze­spół cho­rób zwią­za­nych z cu­krzy­cą, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się nad­mier­nym wy­da­la­niem moczu i/lub po­ja­wie­niem się cukru w moczu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mod

ul­tra­no­wo­czes­ny, awan­gar­do­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moda

1. zmien­ny styl życia, miesz­ka­nia, ubio­ru, oby­cza­ju, hi­sto­rycz­nie zwią­za­ny z epoką, z ze­spo­łem norm obo­wią­zu­ją­cych w danym kraju, także ze sta­tu­sem so­cjal­nym okre­ślo­nej war­stwy spo­łecz­nej;
2. w sta­ty­sty­ce: licz­ba, wiel­kość, cecha wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej w danej pró­bie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zmie­nia­ją­cy się styl życia, ubio­ru, oby­cza­ju zwią­za­ny z epoką, nor­ma­mi da­ne­go spo­łe­czeń­stwa

 (1.2) mat. war­tość o naj­więk­szym praw­do­po­do­bień­stwie wy­stą­pie­nia lub war­tość naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­ca w pró­bie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modafinil

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek no­o­tro­po­wy o dzia­ła­niu sty­mu­lu­ją­cym, uży­wa­ny w le­cze­niu nar­ko­lep­sji, sen­no­ści wy­wo­ła­nej pracą zmia­no­wą lub be­zde­chem sen­nym oraz jako śro­dek po­bu­dza­ją­cy


Mo­da­fi­nil – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek no­o­tro­po­wy z grupy eu­ge­ro­i­ków o dzia­ła­niu sty­mu­lu­ją­cym, uży­wa­ny w le­cze­niu nar­ko­lep­sji, sen­no­ści wy­wo­ła­nej pracą zmia­no­wą lub be­zde­chem sen­nym oraz jako śro­dek po­bu­dza­ją­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modal

włó­kno ce­lu­lo­zo­we pow­sta­łe na bazie wi­sko­zy, sztucz­ny ma­te­riał o atła­so­wym po­ły­sku


Modal – włó­kno ce­lu­lo­zo­we pro­du­ko­wa­ne z drzew pow­sta­łe na bazie wi­sko­zy. Ce­chu­je je duża od­por­ność na usz­ko­dze­nia i atła­so­wy po­łysk. Ma­te­riał po­chła­nia o 50% wię­cej wil­go­ci niż ba­weł­na. Jest bar­dzo przy­jaz­ny dla skóry, po­nie­waż utrzy­mu­je ją suchą i umoż­li­wia jej od­dy­cha­nie. Po­nad­to jego włó­kna mają gład­ką, de­li­kat­ną struk­tu­rę, która za­po­bie­ga na­ru­sze­niu po­wierzch­ni mo­da­lu w trak­cie pra­nia, dzię­ki czemu za­wsze za­cho­wu­je swoją mięk­kość i sprę­ży­stość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modalista

zwo­len­nik mo­da­liz­mu (dok­try­ny wczes­no­chrze­ści­jań­skiej)


Źródła:

SJP.pl

Modalistka

→ mo­da­li­sta


Patrz:modalista

Źródła:

SJP.pl

Modalizm

1. struk­tu­ra mu­zycz­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla sta­ro­żyt­ne­go i śred­nio­wiecz­ne­go sy­ste­mu mo­dal­ne­go;
2. dok­try­na re­li­gij­na roz­wi­nię­ta pod ko­niec II wieku, za­kła­da­ją­ca jed­ność Bożej sub­stan­cji i osoby on­tycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. hist. he­te­ro­dok­sal­na dok­try­na mo­nar­chia­ni­stycz­na, pow­sta­ła pod ko­niec II wieku;

 (1.2) muz. struk­tu­ra mu­zycz­na dla mo­dal­nych skal ko­ściel­nych, na­wią­zu­ją­ca do cho­ra­łu gre­go­riań­skie­go i mu­zy­ki lu­do­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modalność

1. w lo­gi­ce: cha­rak­te­ry­sty­ka sądów lo­gicz­nych pod wzglę­dem stop­nia pew­no­ści, z jakim sądy te coś orze­ka­ją;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: sto­su­nek osoby mó­wią­cej do tre­ści jej wy­po­wie­dzi, wy­ra­ża­ny głów­nie przez formy try­bów cza­sow­ni­ka, za po­mo­cą par­ty­kuł, in­to­na­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mo­dal­ne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modalny

1. w lo­gi­ce: od­no­szą­cy się do stop­nia pew­no­ści sądu (np. zda­nie mo­dal­ne)
2. jęz. do­ty­czą­cy sto­sun­ku osoby mó­wią­cej do tre­ści jej wy­po­wie­dzi
3. w mu­zy­ce: zwią­za­ny z daw­ny­mi ska­la­mi
4. w ma­te­ma­ty­ce: naj­częst­szy lub naj­bar­dziej praw­do­po­dob­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skrót|ont.|on­to­lo­gia, on­to­lo­gicz­ny|on­to­lo­gia. do­ty­czą­cy ro­dza­ju bycia

 (1.2) log. od­no­szą­cy się do stop­nia pew­no­ści sądu

 (1.3) gram. okre­śla­ją­cy spo­sób od­by­wa­nia się czyn­no­ści

 (1.4) muz. ma­ją­cy zwią­zek z daw­ny­mi ska­la­mi ko­ściel­ny­mi

 (1.5) stat. po­wią­za­ny z naj­częst­szą war­to­ścią cechy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modalowy

→ modal


Patrz:modal

Źródła:

SJP.pl

Modding

[czy­taj: mo­ding] śro­do­wi­sko­wo: mo­dy­fi­ko­wa­nie ele­men­tów kom­pu­te­ra lub opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Modecin

Mo­de­cin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Dobre.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Pniew­ni­ku.


Źródła:

Wikipedia

Model

1. osoba po­zu­ją­ca ar­ty­ście do obra­zu, rzeź­by itp.
2. męż­czyz­na pre­zen­tu­ją­cy ubio­ry na po­ka­zach mody
3. po­tocz­nie o oso­bie śmie­szą­cej, szo­ku­ją­cej swoim za­cho­wa­niem lub ubio­rem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fi­zycz­nie ist­nie­ją­cy wzór, pro­to­typ ja­kie­goś obiek­tu

 (1.2) kopia cze­goś wy­ko­na­na w mniej­szych roz­mia­rach

 (1.3) mat. stat. ekon. ma­te­ma­tycz­ny opis za­cho­wa­nia ja­kie­goś ukła­du;

 (1.4) mat. zbiór obiek­tów ma­te­ma­tycz­nych, speł­nia­ją­cych pewne ak­sjo­ma­ty;

 (1.5) okre­ślo­ny typ lub fason cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na pre­zen­tu­ją­cy stro­je na po­ka­zach mody

 (2.2) męż­czyz­na po­zu­ją­cy ar­ty­ście do zdję­cia, obra­zu czy rzeź­by

 (2.3) osoba, która zwra­ca na sie­bie uwagę oto­cze­nia


Model (łać. "mo­du­lus" – "miara", "wzór") – in­for­ma­cyj­na re­pre­zen­ta­cja obiek­tu, osoby lub sy­ste­mu. Ter­min ten pier­wot­nie oz­na­czał plany bu­dyn­ku w ję­zy­ku an­giel­skim z końca XVI wieku, a za poś­red­nict­wem ję­zy­ka fran­cu­skie­go i wło­skie­go wy­wo­dzi się osta­tecz­nie z ła­ciń­skie­go słowa mo­du­lus.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modelacja

na­da­wa­nie cze­muś okre­ślo­ne­go kształ­tu; mo­de­lo­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. techn. na­da­wa­nie cze­muś okre­ślo­nej formy, kształ­tu; mo­de­lo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modelarka

1. kon­struk­tor­ka mo­de­li sa­mo­lo­tów, okrę­tów itp.;
2. spe­cja­list­ka pro­jek­tu­ją­ca i wy­ko­nu­ją­ca mo­de­le, np. mo­de­le od­lew­ni­cze


Źródła:

SJP.pl

Modelarnia

pra­cow­nia, w któ­rej wy­ko­nu­je się mo­de­le


Źródła:

SJP.pl

Modelarski

od­no­szą­cy się do mo­de­lar­stwa (hobby po­le­ga­ją­ce­go na skła­da­niu kilku spe­cjal­nych ele­men­tów w ca­łość bę­dą­cą naj­czę­ściej sa­mo­lo­tem, stat­kiem lub po­dob­nym mo­de­lem), zwią­za­ny z tym hobby (np. sklep mo­de­lar­ski)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­de­lar­stwem, do­ty­czą­cy mo­de­lar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modelarstwo

1. hobby po­le­ga­ją­ce na skła­da­niu kilku spe­cjal­nych ele­men­tów w ca­łość bę­dą­cą naj­czę­ściej sa­mo­lo­tem, stat­kiem lub po­dob­nym mo­de­lem;
2. dział od­lew­nict­wa spo­rzą­dza­ją­cy mo­de­le od­le­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odw­zo­ro­wy­wa­nie rze­czy­wi­stych obiek­tów w po­sta­ci pom­niej­szo­nych mo­de­li;

 (1.2) środ. two­rze­nie mo­de­li sta­ty­stycz­nych


Mo­de­lar­stwo – dzia­łal­ność czło­wie­ka po­le­ga­ją­ca na odw­zo­ro­wy­wa­niu rze­czy­wi­stych obiek­tów w po­sta­ci pom­niej­szo­nych mo­de­li. Naj­czę­ściej poj­mo­wa­ne jest jako roz­ryw­ka, za­ba­wa (hobby), może być także spor­tem. Prze­de wszyst­kim wią­za­ne jest z mo­de­lar­stwem re­duk­cyj­nym, po­le­ga­ją­cym na moż­li­wie do­kład­nym odw­zo­ro­wa­niu wy­glą­du obiek­tu, z za­cho­wa­niem okre­ślo­nej skali, jed­nak­że inne ro­dza­je mo­de­lar­stwa sku­pia­ją się na odw­zo­ro­wa­niu funk­cjo­no­wa­nia ory­gi­na­łu (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modelarz

1. kon­struk­tor mo­de­li sa­mo­lo­tów, okrę­tów itp.;
2. spe­cja­li­sta pro­jek­tu­ją­cy i wy­ko­nu­ją­cy mo­de­le, np. mo­de­le od­lew­ni­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. osoba zaj­mu­ją­ca się kon­struk­cją mo­de­li sa­mo­lo­tów, stat­ków itp.; odt­wa­rza­niem rze­czy­wi­stych obiek­tów w po­sta­ci pom­niej­szo­nej

 (1.2) techn. spe­cja­li­sta pro­jek­tu­ją­cy i wy­ko­nu­ją­cy mo­de­le (np. od­le­wy) do pro­duk­cji róż­nych wy­ro­bów


Mo­de­larz – mie­sięcz­nik wy­da­wa­ny od maja 1955 roku przez Ligę Obro­ny Kraju. Zaj­mu­je się mo­de­lar­stwem ko­ło­wym, okrę­to­wym, lot­ni­czym i ra­kie­to­wym oraz ma­kie­to­wym. Za­mie­szcza plany mo­de­lar­skie, po­ra­dy prak­tycz­ne dla mo­de­la­rzy róż­nych ka­te­go­rii oraz re­la­cje i re­por­ta­że z im­prez i za­wo­dów mo­de­lar­skich w Pol­sce i na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modelator

ar­ty­sta pla­styk, zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo mo­de­lo­wa­niem czę­ści de­ko­ra­cji te­a­tral­nej i rek­wi­zy­tów te­a­tral­nych


Źródła:

SJP.pl

Modelatorka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca mo­de­le


Źródła:

SJP.pl

Modelatornia

pra­cow­nia te­a­tral­na, gdzie wy­ko­nu­je się mo­de­le obiek­tów wy­ko­rzy­sty­wa­nych w sce­no­gra­fii lub jako rek­wi­zy­ty


Źródła:

SJP.pl

Modelatorstwo

za­ję­cie mo­de­la­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Modeler

w in­for­ma­ty­ce: spe­cja­li­stycz­ny pro­gram kom­pu­te­ro­wy, przy po­mo­cy któ­re­go two­rzy się i mo­dy­fi­ku­je obiek­ty trój­wy­mia­ro­we


Źródła:

SJP.pl

Modelik

zdrob­nie­nie od: model


Źródła:

SJP.pl

Modelina

masa pla­stycz­na uży­wa­na do le­pie­nia nie­wiel­kich przed­mio­tów, ut­war­dza­na przez wy­pie­ka­nie


Mo­de­li­na – po­pu­lar­na nazwa róż­nych ut­war­dzal­nych mas pla­stycz­nych, przy­po­mi­na­ją­cych przed ut­war­dze­niem swo­i­mi wła­ści­wo­ścia­mi mo­de­lar­ski­mi pla­ste­li­nę.

Ist­nie­je wiele od­mian mo­de­li­ny, które są ut­war­dza­ne pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry, świa­tła lub po­wie­trza. W ich skład wcho­dzą zwy­kle sole nie­na­sy­co­nych kwa­sów tłu­szczo­wych i róż­ne­go ro­dza­ju syn­te­tycz­ne ży­wi­ce zdol­ne do sie­cio­wa­nia pod wpły­wem pod­wyż­szo­nej tem­pe­ra­tu­ry, świa­tła, po­wie­trza, wil­go­ci lub kom­bi­na­cji tych czyn­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modeling

czyn­no­ści po­wią­za­ne z za­wo­dem mo­de­la lub mo­del­ki, np. udział w po­ka­zach, po­zo­wa­nie do zdjęć itp.; mo­del­ling


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. czyn­no­ści zwią­za­ne z za­wo­dem mo­del­ki/mo­de­la; po­zo­wa­nie do zdjęć, udział w po­ka­zach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modelingowy

→ mo­de­ling


Patrz:modeling

Źródła:

SJP.pl

Modelinowy

→ mo­de­li­na


Patrz:modelina

Źródła:

SJP.pl

Modelka

1. ko­bie­ta pre­zen­tu­ją­ca ubio­ry na po­ka­zach mody;
2. ko­bie­ta po­zu­ją­ca do obra­zu, rzeź­by lub zdję­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pre­zen­tu­ją­ca stro­je na po­ka­zach mody

 (1.2) ko­bie­ta po­zu­ją­ca do zdjęć, obra­zów, rzeźb;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modelling

[czy­taj: mo­de­ling] czyn­no­ści po­wią­za­ne z za­wo­dem mo­de­la lub mo­del­ki, np. udział w po­ka­zach, po­zo­wa­nie do zdjęć itp.; mo­de­ling


Źródła:

SJP.pl

Modelowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­de­lo­wać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Modelować

1. na­da­wać cze­muś za­mie­rzo­ny kształt lub wy­gląd; for­mo­wać, kształ­to­wać;
2. w nauce: two­rzyć mo­de­le rze­czy­wi­stych zja­wisk w celu ich ba­da­nia;
3. w sztu­ce: na­da­wać ut­wo­ro­wi po­żą­da­ne cech za po­mo­cą środ­ków sty­li­stycz­nych i kom­po­zy­tor­skich


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nauk. two­rzyć model pew­ne­go obiek­tu lub zja­wi­ska, czyli two­rzyć opis (czę­sto ma­te­ma­tycz­ny), który stara się w ogól­ny spo­sób wy­ja­śniać wiele osob­nych przy­pad­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modelowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mo­de­lo­wy


Źródła:

Wiktionary

Modelowość

→ mo­de­lo­wy


Patrz:modelowy

Źródła:

SJP.pl

Modelowy

1. sta­no­wią­cy naj­lep­szy przy­kład; wzor­co­wy;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla cze­goś, np. dla kon­cep­cji, stylu;
3. zwią­za­ny z mo­de­lem, wzo­rem, np. mo­de­lem od­lew­ni­czym


Źródła:

SJP.pl

Modelski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Modelunek

uży­cie od­po­wied­nich środ­ków ar­ty­stycz­nych w celu wy­do­by­cia pla­stycz­no­ści przed­mio­tu lub po­sta­ci w dzie­le sztu­ki


Mo­de­lu­nek – uży­cie od­po­wied­nich środ­ków ar­ty­stycz­nych w celu wy­do­by­cia pla­stycz­no­ści przed­mio­tu lub po­sta­ci w dzie­le sztu­ki. Za­sto­so­wa­nie świa­tła i cie­nia (mo­de­lu­nek świa­tło­cie­nio­wy). spra­wia, że obiekt przed­sta­wio­ny na pła­skiej po­wierzch­ni za­czy­na wy­glą­dać jak trój­wy­mia­ro­wy. W ten spo­sób ar­ty­sta, za­miast ry­so­wać tylko kon­tur, „mo­de­lu­je” kształt, stop­niu­jąc jas­ność. Tam, gdzie pada świa­tło – jest ja­śniej; gdzie go bra­ku­je – po­ja­wia się cień. Dzię­ki temu obiekt zy­sku­je ob­ję­tość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modem

urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne, któ­re­go za­da­niem jest za­mia­na da­nych cy­fro­wych na ana­lo­go­we sy­gna­ły elek­trycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. urzą­dze­nie zmie­nia­ją­ce sy­gnał elek­trycz­ny w po­sta­ci ana­lo­go­wej na sy­gnał cy­fro­wy, przy­sto­so­wa­ny do od­bio­ru przez kom­pu­ter i na od­wrót;


Modem (od mo­du­la­tor-de­mo­du­la­tor) – urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne, które mo­du­lu­je sy­gnał w celu za­ko­do­wa­nia in­for­ma­cji cy­fro­wych, tak by mogły być prze­sy­ła­ne w wy­bra­nym me­dium trans­mi­syj­nym, a także de­mo­du­lu­je tak za­ko­do­wa­ny sy­gnał w celu de­ko­do­wa­nia od­bie­ra­nych da­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modemik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od modem


Źródła:

Wiktionary

Modena

ro­dzaj pisma dru­kar­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia; ;


Mo­de­na (po wło­sku [], w dia­lek­cie mo­deń­skim Modna []) – mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Mo­de­na. Leży w do­li­nie Padu. Prze­pły­wa­ją przez nią dwie rzeki: Sec­chia i Pa­na­ro. 10 ki­lo­me­trów na po­łud­nie od mia­sta za­czy­na­ją się pier­wsze wznie­sie­nia Ape­ni­nów, a kon­kret­nie Ape­ni­ny To­skań­sko-Emi­liań­skie ("Ap­pen­ni­no Tosco-emi­lia­no").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modenka

miesz­kan­ka Mo­de­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­de­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modenowy

→ mo­de­na


Patrz:modena

Źródła:

SJP.pl

Moder

po­tocz­nie: osoba two­rzą­ca mo­dy­fi­ka­cje do gier, pro­gra­mów lub sprzę­tu kom­pu­te­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Moderacja

1. kie­ro­wa­nie dy­sku­sją;
2. daw­niej pow­ścią­gli­wość, umiar­ko­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Moderacyjny

→ mo­de­ra­cja


Patrz:moderacja

Źródła:

SJP.pl

Moderant

daw­niej: czło­nek stron­nict­wa o pro­gra­mie umiar­ko­wa­nym


Źródła:

SJP.pl

Moderantysta

daw­niej: czło­nek stron­nict­wa o pro­gra­mie umiar­ko­wa­nym; mo­de­rant


Źródła:

SJP.pl

Moderantyzm

daw­niej: po­glą­dy umiar­ko­wa­ne, zwła­szcza po­li­tycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Moderato

1. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: umiar­ko­wa­nie
2. umiar­ko­wa­ne tempo ut­wo­ru


Źródła:

SJP.pl

Moderator

1. osoba, która wpły­wa na po­stę­po­wa­nie in­nych, ła­go­dzi na­pię­cia;
2. osoba pro­wa­dzą­ca dy­sku­sje w te­le­wiz­ji, radiu, na fo­rach in­ter­ne­to­wych itp., dba­ją­ca o ich wła­ści­wy prze­bieg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­form. osoba za­rzą­dza­ją­ca tre­ścią oraz kon­ta­mi użyt­kow­ni­ków na po­zio­mie wyż­szym niż zwy­kli uczest­ni­cy, lecz niż­szym niż ad­mi­ni­stra­to­rzy;

 (1.2) osoba, która kie­ru­je dy­sku­sją i czuwa nad jej wła­ści­wym prze­bie­giem, zwła­szcza w me­diach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) fiz. spo­wal­niacz ne­u­tro­nów, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w re­ak­to­rach ją­dro­wych;

 (2.2) muz. urzą­dze­nie do przy­ci­sza­nia dźwię­ku w pia­ni­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moderatorka

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dy­sku­sje w te­le­wiz­ji, radiu, na fo­rach in­ter­ne­to­wych itp., dba­ją­ca o ich wła­ści­wy prze­bieg; także ko­bie­ta go­dzą­ca spie­ra­ją­ce się stro­ny


Źródła:

SJP.pl

Moderatorski

→ mo­de­ra­tor


Patrz:moderator

Źródła:

SJP.pl

Moderatorstwo

za­ję­cie mo­de­ra­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Modern

no­wo­czes­ny, współ­czes­ny


Źródła:

SJP.pl

Moderna

1. śro­do­wi­sko­wo o mo­der­niz­mie
2. ugru­po­wa­nie ar­ty­stów (li­te­ra­tów, ma­la­rzy itp.) hoł­du­ją­cych po­glą­dom mo­der­ni­stycz­nym


Mo­der­na, Inc. – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo bio­tech­no­lo­gicz­ne z sie­dzi­bą w Cam­brid­ge pod Bo­sto­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modernista

ar­ty­sta lub my­śli­ciel zwią­za­ny z mo­der­niz­mem


Źródła:

SJP.pl

Modernistka

→ mo­der­ni­sta


Patrz:modernista

Źródła:

SJP.pl

Modernistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mo­der­ni­stycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Modernistyczny

→ mo­der­nizm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­der­niz­mem, do­ty­czą­cy mo­der­niz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) po­dob­ny do mo­der­niz­mu, ma­ją­cy cechy mo­der­niz­mu


Patrz:modernizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modernizacja

uno­wo­cze­śnie­nie cze­goś, ulep­sze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uno­wo­cze­śnie­nie, uw­spół­cze­śnie­nie pro­duk­tu, trwa­łe ulep­sze­nie pro­wa­dzą­ce do zwięk­sze­nia jego war­to­ści użyt­ko­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modernizacyjny

zwią­za­ny z mo­der­ni­za­cją


Źródła:

SJP.pl

Modernizator

osoba do­ko­nu­ją­ca mo­der­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Modernizatorka

ko­bie­ta do­ko­nu­ją­ca mo­der­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Modernizm

ze­spół kie­run­ków w kul­tu­rze i sztu­ce prze­ło­mu XIX i XX wieku, które cha­rak­te­ry­zo­wa­ły się m.in. prze­ciw­sta­wie­niem się po­zy­ty­wi­stycz­ne­mu re­a­liz­mo­wi, kul­tu­rze i mo­ral­no­ści mie­szczań­skiej, gło­sze­niem in­dy­wi­du­a­liz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. szt. ogół kie­run­ków awan­gar­do­wych ek­spo­nu­ją­cych rolę in­dy­wi­du­a­liz­mu w twór­czo­ści, na­ce­cho­wa­ny sym­bo­liz­mem i este­tyz­mem;

 (1.2) teol. ka­to­lic­ki ruch re­li­gij­ny prze­ło­mu XIX i XX w. uz­na­ją­cy po­trze­bę do­sto­so­wa­nia dok­try­ny do sy­tu­a­cji w danej epoce dzie­jów Ko­ścio­ła;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modernizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­der­ni­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Modernizować

czy­nić współ­czes­nym, no­wo­czes­nym, do­sto­so­wy­wać do współ­czes­no­ści; ak­tu­a­li­zo­wać, uak­tu­al­niać, uno­wo­cze­śniać, uw­spół­cze­śniać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmo­der­ni­zo­wać)

 (1.1) do­ko­ny­wać mo­der­ni­za­cji; czy­nić bar­dziej no­wo­czes­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mo­der­ni­zo­wać się (dk. zmo­der­ni­zo­wać się)

 (2.1) ule­gać mo­der­ni­za­cji; sta­wać się no­wo­czes­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moderować

1. czu­wać nad wła­ści­wym prze­bie­giem dy­sku­sji; ste­ro­wać, kie­ro­wać dy­sku­sją;
2. ła­go­dzić na­pię­cia po­mię­dzy ludź­mi


Źródła:

SJP.pl

Moderski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Moderujący

1. czu­wać nad wła­ści­wym prze­bie­giem dy­sku­sji; ste­ro­wać, kie­ro­wać dy­sku­sją;
2. ła­go­dzić na­pię­cia po­mię­dzy ludź­mi


Patrz:moderować

Źródła:

SJP.pl

Moderunek

prze­sta­rza­łe: ek­wi­pu­nek żoł­nier­ski


Źródła:

SJP.pl

Modest

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Mo­dest – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "mo­de­stus, -a, -um" oz­na­cza­ją­ce­go „umiar­ko­wa­ny, skrom­ny”.

W śred­nio­wie­czu w Pol­sce nie było uży­wa­ne, nadal imię rzad­kie, o ma­le­ją­cej w XXI wieku po­pu­lar­no­ści. W marcu 2001 roku za­no­to­wa­no 455 męż­czyzn o tym imie­niu, na­to­miast w stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 217 Mo­de­stów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modesta

imię żeń­skie


Mo­de­sta – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Mo­dest. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Mo­de­sta z Tre­wi­ru, be­ne­dyk­tyn­ka, zm. ok. 680 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modestia

daw­niej: umiar­ko­wa­nie, skrom­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. skrom­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modestostwo

Mo­dest z mał­żon­ką; Mo­de­sto­wie


Źródła:

SJP.pl

Modestowie

Mo­dest z mał­żon­ką; Mo­de­sto­stwo


Źródła:

SJP.pl

Modestowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mo­de­sta lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Modeńczyk

miesz­ka­niec Mo­de­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­de­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modeński

przy­miot­nik od: Mo­de­na (mia­sto we Wło­szech)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­de­ną, do­ty­czą­cy Mo­de­ny, wy­wo­dzą­cy się z Mo­de­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modeściny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mo­de­sty lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Modigliani

[czy­taj: modiLIAani] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modlenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mod­lić.


Źródła:

Wiktionary

Modlibogowice

Mod­li­bo­go­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Ry­chwał.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Mod­li­bo­go­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ry­chwał. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Modliborzyce

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Mod­li­bo­rzy­ce – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Bił­go­raj­skiej.

Miej­sco­wość ta od 1631 do 1869 roku po­sia­da­ła prawa miej­skie. W la­tach 1975–1998 ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go. Od 1 stycz­nia 2014 po­now­nie jest mia­stem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modliborzycki

przy­miot­nik od: Mod­li­bo­rzy­ce


Źródła:

SJP.pl

Modliborzyczanin

miesz­ka­niec Mod­li­bo­rzyc (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Modliborzyczanka

miesz­kan­ka Mod­li­bo­rzyc (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Modlica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Modligroszek

podz­wrot­ni­ko­wa ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


Mod­li­gro­szek, pa­cior­nik, pa­cior­ko­wiec, abrus, ko­ra­lin ("Abrus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae"). Obej­mu­je 19 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie rów­ni­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modlikowice

Mod­li­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Za­grod­no.


Źródła:

Wikipedia

Modlimowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Modlin

1. dziel­ni­ca No­we­go Dworu Ma­zo­wiec­kie­go;
2. osada w Pol­sce;
3. ko­lo­nia w Pol­sce


Mod­lin (dawn. ros. Новогеоргиевск, "No­wo­ge­or­gi­jewsk") – pra­wo­brzeż­na część No­we­go Dworu Ma­zo­wiec­kie­go, mia­sta w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim. Skła­da się z ofi­cjal­nych czę­ści mia­sta: Mod­lin Stary i Mod­lin-Twier­dza. Znaj­du­je się tu też mod­liń­skie lot­ni­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modlinek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Modlinianin

miesz­ka­niec Mod­li­na


Źródła:

SJP.pl

Modlinianka

miesz­kan­ka Mod­li­na


Źródła:

SJP.pl

Modliszewice

Mod­li­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Mod­li­szo­wi­ce", po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie opo­czyń­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Modliszewko

Mod­li­szew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. Dziś Mod­li­szew­ko jest wsią so­łec­ką w gmi­nie Gniez­no, po­ło­żo­ną w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa wiel­ko­pol­skie­go. Za­cho­wa­ła czy­tel­ny układ prze­strzen­ny daw­nej wsi o cha­rak­te­rze uli­ców­ki, z za­bu­do­wą roz­cią­gnię­tą wzdłuż głów­nej drogi i z po­zo­sta­ło­ścia­mi daw­nych sied­lisk go­spo­dar­czych.


Źródła:

Wikipedia

Modliszewo

Mod­li­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Modliszka

1. dra­pież­ny owad, któ­re­go sa­mi­ca po za­płod­nie­niu po­że­ra swego part­ne­ra;
2. ko­bie­ta zdo­by­wa­ją­ca i wy­ko­rzy­stu­ją­ca męż­czyzn dla włas­nej sa­tys­fak­cji, ba­wią­ca się ich uczu­cia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Man­to­dea|ref=tak., dra­pież­ny owad z rzędu Man­to­dea, przy­po­mi­na­ją­cy osobę ze zło­żo­ny­mi rę­ko­ma do mod­lit­wy;

 (1.2) przen. ko­bie­ta, ni­szczą­ca ko­cha­ją­cych ją męż­czyzn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modliszki

rząd owa­dów us­krzyd­lo­nych


Mod­lisz­ki (Man­to­dea) – rząd owa­dów, które naj­licz­niej wy­stę­pu­ją w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej. Swoją nazwę zaw­dzię­cza­ją po­zy­cji, przy­po­mi­na­ją­cej osobę z rę­ka­mi zło­żo­ny­mi do mod­lit­wy. W po­łud­nio­wej Pol­sce wy­stę­pu­je chro­nio­na mod­lisz­ka zwy­czaj­na ("Man­tis re­li­gio­sa"). Opi­sa­no ponad 2300 ga­tun­ków mod­li­szek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modliszkowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu mod­li­szek


Mod­lisz­ko­wa­te (Man­ti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mod­li­szek.

Sta­no­wią one naj­więk­szą, obej­mu­ją­cą około ¼ wszyst­kich ga­tun­ków, ro­dzi­nę z tego rzędu. W Pol­sce wy­stę­pu­je tylko jeden ga­tu­nek – mod­lisz­ka zwy­czaj­na ("Man­tis re­li­gio­sa").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modliszkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy mod­lisz­kę - owada;
2. za­cho­wu­ją­cy się jak mod­lisz­ka - ko­bie­ta;
3. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mod­lisz­ki - ko­bie­ty, np. mod­lisz­ko­wa­ty cha­rak­ter;
4. wy­ko­rzy­stu­ją­cy i ni­szczą­cy drugą osobę, np. mod­lisz­ko­wa­ty zwią­zek;
5. o ce­chach mod­lisz­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Modliszkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mod­lisz­ką, do­ty­czą­cy mod­lisz­ki

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do mod­lisz­ki, bę­dą­cy jej włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) taki jak u mod­lisz­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mod­lisz­ki


Źródła:

Wiktionary

Modlitebny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. mod­li­tew­ny


Źródła:

Wiktionary

Modlitewnie

przy­słó­wek

 (1.1) na mod­lit­wie


Źródła:

Wiktionary

Modlitewnik

zbiór pie­śni re­li­gij­nych i mod­litw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. książ­ka za­wie­ra­ją­ca zbiór pie­śni re­li­gij­nych i mod­litw;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modlitewny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mod­lit­wą, do­ty­czą­cy mod­lit­wy


Źródła:

Wiktionary

Modlitwa

1. skie­ro­wa­nie myśli lub słów do osoby bo­skiej, bę­dą­cej przed­mio­tem kultu re­li­gij­ne­go;
2. tekst mod­li­tew­ny o usta­lo­nej for­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. forma kultu re­li­gij­ne­go, kie­ro­wa­nie myśli do boga, świę­tych, anio­łów, ogól­nie do sfery sa­crum;

 (1.2) rel. ry­tu­al­ny tekst mod­lit­wy (1.1) – wy­po­wia­da­ny lub na­pi­sa­ny


Mod­lit­wa – dwuz­nacz­ne po­ję­cie re­li­gij­ne:

Mod­lit­wa w pier­wszym zna­cze­niu może być formą me­dy­ta­cji. Mod­lit­wa w dru­gim zna­cze­niu bywa formą sztu­ki pi­sar­skiej, a kon­kret­niej po­ez­ji – ist­nie­je ka­te­go­ria po­ez­ji re­li­gij­nej. Takie ut­wo­ry li­te­rac­kie by­wa­ją pod­sta­wą dla in­nych form sztu­ki, np. ka­li­gra­fii, ty­po­gra­fii, in­nych sztuk wi­zu­al­nych oraz mu­zy­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modlić

mod­lić się - od­ma­wiać mod­lit­wę


Źródła:

SJP.pl

Modliński

przy­miot­nik od: Mod­lin


Źródła:

SJP.pl

Modlnica

Modl­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś.

W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Modl­ni­ca, po jej znie­sie­niu przez zmia­nę sie­dzi­by w gro­ma­dzie Wiel­ka Wieś. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Modlniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś;


Modl­nicz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś, nad po­to­kiem Wę­don­ką. W la­tach 1975–1998 w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim.

Nazwa Modl­nicz­ki, nieg­dyś zwa­nej "Modl­ni­cą Małą", wy­wo­dzi się od Modl­ni­cy zwa­nej "Modl­ni­cą Dużą". Modl­nicz­ka zatem była uwa­ża­na za przy­sió­łek, część Modl­ni­cy. Wieś ma przy­siół­ki: Bu­dzyń, Czcie, Pod La­skiem, Skot­ni­ca.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Modniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. czło­wiek, który mod­nie się ubie­ra


Źródła:

Wiktionary

Modniarka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem i two­rze­niem dam­skich na­kryć głowy; mo­dyst­ka, ka­pe­lusz­nicz­ka;
2. daw­niej:
a) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się szy­ciem i sprze­da­żą dam­skich ubio­rów;
b) wła­ści­ciel­ka dam­skie­go domu mody


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się szy­ciem i sprze­da­żą ubio­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modniarski

→ mod­niar­stwo


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mod­niar­stwa


Patrz:modniarstwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modniarstwo

1. daw­niej: szy­cie i sprze­daż odzie­ży;
2. wy­ro­by mod­niar­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. szy­cie i sprze­daż ubio­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modniarz

daw­niej:
1. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się pro­jek­to­wa­niem wzo­rów ubio­rów dam­skich;
2. wła­ści­ciel dam­skie­go domu mody


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się szy­ciem i sprze­da­żą ubio­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób modny, zgod­nie z modą


Źródła:

Wiktionary

Modniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mod­nie


Źródła:

SJP.pl

Modniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: modny


Źródła:

SJP.pl

Modnisia

osoba któa ład­nie się ubie­ra; bez ory­gi­nal­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) iron. ele­gant­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. zob. mod­niś.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modniś

męż­czyz­na ubie­ra­ją­cy się we­dług naj­no­wszej mody; ele­gant, stroj­niś, ga­lant, dan­dys


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. ele­gant

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. zob. mod­ni­sia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest modne; cecha tych, któ­rzy są modni


Źródła:

Wiktionary

Modny

zgod­ny z naj­no­wszy­mi tren­da­mi


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bę­dą­cy w mo­dzie, po­pu­lar­ny; po­wszech­ny przez jakiś czas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modoald

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Modować

śro­do­wi­sko­wo: zmie­niać ele­men­ty gry kom­pu­te­ro­wej


Źródła:

SJP.pl

Modowy

1. po­tocz­nie: zwią­za­ny z modą, do­ty­czą­cy mody;
2. śro­do­wi­sko­wo: zwią­za­ny z modem, do­ty­czą­cy moda (mo­dy­fi­ka­cji gry kom­pu­te­ro­wej)


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zwią­za­ny z modą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modraczek

zdrob­nie­nie od: mo­drak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mo­drak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modrak

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych o li­ściach i ło­dy­dze za­bar­wio­nych si­na­wo i bia­łych kwia­tach ze­bra­nych w grona;
2. re­gio­nal­nie: cha­ber, bła­wa­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. bot. cha­ber, bła­wa­tek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modrakowy

→ mo­drak


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) reg. pozn. nie­bie­ski


Patrz:modrak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modraszek

motyl z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


Źródła:

SJP.pl

Modraszka

motyl z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Parus ca­e­ru­le­us|ref=tak., si­ko­ra modra;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modraszkowate

ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych, li­czą­ca około 6000 ga­tun­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­ca­e­ni­dae|ref=tak., ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych li­czą­ca około 6000 ga­tun­ków;


Mo­drasz­ko­wa­te (Ly­ca­e­ni­dae) − ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych, li­czą­ca około 6000 ga­tun­ków (z czego na te­re­nie Pol­ski wy­ka­za­no 49 ga­tun­ków). Są to mo­ty­le małe lub śred­niej wiel­ko­ści (od 1,5 cm do 8 cm roz­pię­to­ści skrzy­deł), wy­stę­pu­ją­ce we wszyst­kich zo­o­ge­o­gra­ficz­nych kra­i­nach świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modraszkowaty

o ce­chach mo­drasz­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Modrawy

nie­zu­peł­nie modry; nie­bie­ska­wy, błę­kit­na­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru nie­zu­peł­nie mo­dre­go; nie­bie­ska­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modre

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. farba do bar­wie­nia tka­nin


Źródła:

Wiktionary

Modroara

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny papug ne­o­tro­pi­kal­nych


Źródła:

SJP.pl

Modroborowik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modrobrewy

ama­zon­ka mo­dro­bre­wa, wró­blicz­ka mo­dro­bre­wa - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modroczelny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o mo­drym czole


Źródła:

Wiktionary

Modrodzioby

1. ma­ją­cy modry dziób;
2. mewa mo­dro­dzio­ba - ga­tu­nek du­że­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny me­wo­wa­tych; mewa czar­no­no­ga, mewa biała;
3. sre­brzan­ka mo­dro­dzio­ba - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modrogardły

kor­mo­ran mo­dro­gar­dły, żołna mo­dro­gar­dła - ga­tun­ki pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Modrogończyk

mo­dro­goń­czyk wę­dro­wiec, mo­dro­goń­czyk bia­ło­prę­gi - ga­tun­ki mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modrogrzbiecik

mo­drogrz­bie­cik tę­po­ster­ny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­rzy­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modrogłówka

ga­tu­nek ptaka z rzędu wró­blo­wych


Mo­dro­głów­ka ("Ifri­ta ko­wal­di") – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mo­dro­głó­wek (Ifri­ti­dae), któ­rej jest je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem. Mały ptak za­miesz­ku­ją­cy en­de­micz­nie Nową Gwi­neę, nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem. Mo­dro­głów­ki na­le­żą do dru­gie­go, obok "Pi­to­hui", ro­dza­ju, któ­re­go przed­sta­wi­cie­le są tru­ją­cy. Po­cho­dze­nie ba­tra­cho­tok­syn znaj­du­ją­cych się w ciele pta­ków z obu ro­dza­jów jest nie­jas­ne, praw­do­po­dob­nie ptaki po­zy­sku­ją ją z po­kar­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modrolicy

tra­go­pan mo­dro­li­cy, cza­pla mo­dro­li­ca - ga­tun­ki pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Modrolotka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny papug wschod­nich


Źródła:

SJP.pl

Modronosy

cza­pla mo­dro­no­sa - ga­tu­nek ptaka bro­dzą­ce­go z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma nie­bie­ski nos


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modrook

ro­dzaj ryb ak­wa­rio­wych z rzędu ate­ry­noksz­tałt­nych


Źródła:

SJP.pl

Modrooki

ma­ją­cy ciem­no­nie­bie­skie oczy; nie­bie­sko­o­ki


przy­miot­nik

 (1.1) poet. taki, który ma ciem­no­nie­bie­skie oczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modropłatkowy

ko­ral­nik mo­dro­płat­ko­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ko­ral­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Modroskrzydły

1. ma­ją­cy modre skrzy­dła;
2. cy­ran­ka mo­dros­krzy­dła - ga­tu­nek ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;
3. łą­ków­ka mo­dros­krzy­dła - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny papug wschod­nich; łą­ków­ka nie­bie­skos­krzy­dła;
4. kur­ta­czek mo­dros­krzy­dły - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny kur­tacz­ków


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma modre skrzy­dła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modrosterny

żołna mo­dro­ster­na - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny żołn


Źródła:

SJP.pl

Modroszary

szary o mo­drym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Modrosójka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modrowroniec

pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


Mo­dro­wro­niec ("Gym­nor­hi­nus cy­a­no­cep­ha­lus") – ga­tu­nek śred­nie­go ptaka z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych (Cor­vi­dae). Za­miesz­ku­je za­chod­nią część Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Osia­dły.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modrowronka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modrozielony

zie­lo­ny o mo­drym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Modrożółty

żółty o mo­drym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Modry

in­ten­syw­nie nie­bie­ski; ciem­no­nie­bie­ski, ciem­no­błę­kit­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nie­bie­ski o dużej in­ten­syw­no­ści

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. nie­bie­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modryniec

Mo­dry­niec ( "Модринець") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Mir­cze. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 844

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Mir­cze. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go Lud­no­ści i Miesz­kań (III 2011 roku) miała 451 miesz­kań­ców i była piątą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.


Źródła:

Wikipedia

Modrzaczek

1. re­gio­nal­na nazwa grzy­ba ka­pe­lu­szo­we­go z ro­dzi­ny za­sło­na­ko­wa­tych; za­sło­nak, bedł­ka, gąska;
2. mo­drza­czek siny - ga­tu­nek mchu, mszak z ro­dzi­ny mo­drzacz­ko­wa­tych, two­rzą­cy cha­rak­te­ry­stycz­ne, wy­pu­kłe po­du­chy, w Pol­sce pod czę­ścio­wą ochro­ną


Źródła:

SJP.pl

Modrzak

grzyb z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


Mo­drzak (niem. "Bla­u­berg", 535 m n.p.m.) – szczyt w Kar­ko­no­szach, w obrę­bie Ko­war­skie­go Grzbie­tu.

Jest naj­da­lej na pół­noc po­ło­żo­nym wznie­sie­niem Ko­war­skie­go Grzbie­tu. Leży po­mię­dzy Krza­czy­ną a Ko­wa­ra­mi.

Zbu­do­wa­ny ze skał me­ta­mor­ficz­nych wschod­niej osło­ny gra­ni­tu kar­ko­no­skie­go – głów­nie gnej­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modrzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: modro


Źródła:

SJP.pl

Modrzejewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Modrzejewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Modrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­drzyć.


Źródła:

Wiktionary

Modrzeniec

far­tuch lub za­pa­ska ko­lo­ru mo­dre­go (część ślą­skie­go stro­ju lu­do­we­go); mo­drzy­niec


Źródła:

SJP.pl

Modrzew

1. drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych (Larix), wy­stę­pu­ją­ce w kil­ku­na­stu ga­tun­kach
2. drew­no tego drze­wa; mo­drze­wi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Larix|Mill.|ref=tak., drze­wo igla­ste z ro­dza­ju sos­no­wa­tych, o de­li­kat­nych, jas­no­zie­lo­nych igłach, opa­da­ją­cych na zimę;

 (1.2) techn. drew­no z mo­drze­wia (1.1)


Mo­drzew ("Larix" Mill.) – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych. Obej­mu­je 10, w niek­tó­rych uję­ciach kil­ka­na­ście ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na ob­sza­rach umiar­ko­wa­nych i chłod­nych pół­ku­li pół­noc­nej. W stre­fie umiar­ko­wa­nej za­sied­la­ją ob­sza­ry gór­skie, w stre­fie chłod­nej rosną w la­sach bo­re­al­nych i la­so­tun­drze, będąc naj­da­lej na pół­noc się­ga­ją­cy­mi drze­wa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modrzewiaczek

krob­nik mo­drze­wia­czek - ga­tu­nek mo­ty­la, szkod­nik mo­drze­wi; Eu­pi­sta la­ri­cel­la


Źródła:

SJP.pl

Modrzewianeczka

wskaź­ni­ca mo­drze­wia­necz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modrzewiec

Mo­drze­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Rą­bi­no.


Źródła:

Wikipedia

Modrzewina

drew­no mo­drze­wia; mo­drzew


Mo­drze­wi­na (niem. "Lärchwalde") – dawna po­del­blą­ska wieś na któ­rej współ­cze­śnie pow­sta­je dziel­ni­ca El­blą­ga, sta­no­wią­ca głów­ny teren roz­wo­ju mia­sta. Leży na pół­noc od naj­więk­szych osied­li miesz­ka­nio­wych mia­sta – Nad Jarem i Za­wa­dy. 380 ha te­re­nu zo­sta­ło po­dzie­lo­ne na dwie stre­fy: prze­my­sło­wą Mo­drze­wi­na-Po­łud­nie oraz miesz­ka­nio­wą Mo­drze­wi­na-Pół­noc.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modrzewiowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z mo­drze­wia

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści mo­drze­wia

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią mo­drze­wia


Źródła:

Wiktionary

Modrzewnica

tru­ją­ca krze­win­ka z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych o skó­rza­stych, zi­motr­wa­łych li­ściach, dzba­necz­ko­wa­tych, bla­do­ró­żo­wych kwia­tach i drob­nych, ró­żo­wych owo­cach; an­dro­me­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­dro­me­da|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych;


Mo­drzew­ni­ca ("An­dro­me­da" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych. We współ­czes­nej flo­rze wy­róż­nia­ny jest jeden ga­tu­nek wy­stę­pu­ją­cy w pół­noc­nej czę­ści Eu­ro­py, Azji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, na­le­żą­cy także do flory Pol­ski – mo­drzew­ni­ca po­spo­li­ta "An­dro­me­da po­li­fo­lia".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modrzewnik

ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Modrzewo

Mo­drze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Su­chań, po­ło­żo­na na pół­noc­ny wschód od Su­cha­nia (sie­dzi­by gminy) i na wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Modrzewski

naz­wi­sko


Mo­drzew­ski (Mo­drze­jew­ski, Ry­gisz-Mo­drzew­ski, Ry­gisz-Mo­drze­jew­ski) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, być może od­mia­na herbu Rud­gis (Ry­gisz).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modrzeć

daw­niej: sta­wać się ciem­no­nie­bie­skim; błę­kit­nieć; nie­bie­ścieć; nie­bie­szczeć


Źródła:

SJP.pl

Modrzyk

1. ptak z ro­dzi­ny chru­ście­li;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modrzyniec

far­tuch lub za­pa­ska ko­lo­ru mo­dre­go (część ślą­skie­go stro­ju lu­do­we­go); mo­drze­niec


Źródła:

SJP.pl

Modrzyć

rzad­ko: mo­drzyć się - odróż­niać się od tła nie­bie­skim ko­lo­rem; błę­kit­nieć, nie­bie­ścieć, nie­bie­szczeć, nie­bie­ścić się, nie­bie­szczyć się


cza­sow­nik

 (1.1) przest. far­bo­wać na nie­bie­sko

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. bar­wić (tka­ni­nę) farb­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modrzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mods

przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej po­pu­lar­nej w la­tach sześć­dzie­sią­tych XX wieku


Mods – sub­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa pow­sta­ła w Wiel­kiej Bry­ta­nii z koń­cem lat 50. XX wieku, sku­pia­ją­ca głów­nie mło­dych miesz­kań­ców miast. Łą­czy­ło ich za­mi­ło­wa­nie do okre­ślo­nej mu­zy­ki, mody i stylu życia oraz wspól­ny śro­dek tran­spor­tu – sku­ter. Ruch osią­gnął szczyt po­pu­lar­no­ści w la­tach 1963–1965, a jako spój­na ca­łość prze­stał ist­nieć około roku 1967.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modulacja

1. do­sto­so­wa­nie siły, wy­so­ko­ści i in­to­na­cji głosu do tre­ści wy­po­wie­dzi
2. w fi­zy­ce: pro­ces, w któ­rym prze­bieg o jed­nej for­mie przeksz­tał­ca się w prze­bieg o innej for­mie
3. w mu­zy­ce: zmia­ny w gło­sie jako ele­ment tech­ni­ki wo­kal­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ce­lo­wa zmia­na wy­bra­ne­go pa­ra­me­tru


Mo­du­la­cja – sa­mo­rzut­na lub ce­lo­wa zmia­na pa­ra­me­trów sy­gna­łu. Je­że­li mo­du­lo­wa­ne są sy­gna­ły si­nu­so­i­dal­ne, to pro­ces ten może po­wo­do­wać zmia­ny am­pli­tu­dy, czę­stot­li­wo­ści lub fazy drgań. W przy­pad­ku fal pro­sto­kąt­nych (czę­sto sto­so­wa­nych w tech­ni­ce cy­fro­wej) pro­ce­so­wi mo­du­la­cji pod­le­ga sze­ro­kość, am­pli­tu­da, po­zy­cja (układ) oraz gę­stość im­pul­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modulacyjny

zwią­za­ny z mo­du­la­cją


Źródła:

SJP.pl

Modulant

w ję­zy­koz­naw­stwie: nie­od­mien­na część mowy cha­rak­te­ry­zu­ją­ca sto­su­nek tre­ści zda­nia do rze­czy­wi­sto­ści; wyraz mo­dal­ny


Mo­du­lant, wyraz mo­dal­ny – nie­od­mien­na część mowy, zna­cze­nio­wo sa­mo­dziel­na, lecz niew­cho­dzą­ca w związ­ki skład­nio­we (po­zo­sta­ją­ca poza struk­tu­rą wy­po­wie­dze­nia lub wy­ka­zu­ją­ca luźny zwią­zek z po­zo­sta­ły­mi lek­se­ma­mi w zda­niu). Mo­du­lan­ty to klasa wy­ra­zów, do któ­rej za­li­cza­my (sze­ro­ko ro­zu­mia­ne) tra­dy­cyj­ne par­ty­ku­ły oraz niek­tó­re przy­słów­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modularność

włas­ność obiek­tów al­ge­bra­icz­nych


Mo­du­lar­ność – włas­ność obiek­tów al­ge­bra­icz­nych pier­wot­nie za­ob­ser­wo­wa­na w te­o­rii grup przez Ri­char­da De­de­kin­da, stąd znana też jako "prawo mo­du­lar­no­ści De­de­kin­da", a na­stęp­nie prze­nie­sio­na na grunt te­o­rii pier­ście­ni i te­o­rii mo­du­łów. Na­tu­ral­nym kon­tek­stem oka­za­ła się jed­nak te­o­ria krat – kraty speł­nia­ją­ce tę włas­ność naz­wa­no "kra­ta­mi mo­du­lar­ny­mi".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modularny

skła­da­ją­cy się z mo­du­łów; mo­du­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Modularyzacja

po­dział na mo­du­ły


Źródła:

SJP.pl

Modulator

1. w mu­zy­ce: przy­rząd wska­zu­ją­cy zmia­ny wy­so­ko­ści dźwię­ku
2. w tech­ni­ce: przy­rząd do mo­du­la­cji


Mo­du­la­tor – układ elek­tro­nicz­ny lub op­to­e­lek­tro­nicz­ny, który re­a­li­zu­je pro­ces mo­du­la­cji. Mo­du­la­tor jest urzą­dze­niem o dwóch wej­ściach: jedno dla sy­gna­łu, który na­zy­wa się sy­gna­łem no­śnym lub falą nośną (naj­czę­ściej, choć nie­ko­niecz­nie jest to sy­gnał o wiel­kiej czę­stot­li­wo­ści) oraz dru­gie wej­ście dla sy­gna­łu mo­du­lu­ją­ce­go (naj­czę­ściej sy­gna­łu małej czę­stot­li­wo­ści), który bywa rów­nież na­zy­wa­ny sy­gna­łem in­for­ma­cyj­nym. Na wyj­ściu mo­du­la­to­ra po­ja­wia się sy­gnał zmo­du­lo­wa­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modulatorowy

→ mo­du­la­tor


Patrz:modulator

Źródła:

SJP.pl

Modulo

ope­ra­cja wyz­na­cza­nia resz­ty z dzie­le­nia jed­nej licz­by przez drugą


Mo­du­lo (łac. "mo­du­lus" - "od­mie­rzo­ne") – ope­ra­cja wyz­na­cza­nia resz­ty z dzie­le­nia jed­ne­go typu licz­bo­we­go przez drugi. W dal­szym ciągu napis for­mu­la_1 bę­dzie oz­na­czał, iż for­mu­la_2 jest resz­tą z dzie­le­nia for­mu­la_3 przez for­mu­la_4

Są różne spo­so­by okre­śla­nia resz­ty, a kom­pu­te­ry i kal­ku­la­to­ry mają różne spo­so­by prze­cho­wy­wa­nia i re­pre­zen­to­wa­nia liczb, więc wynik ope­ra­cji mo­du­lo za­le­ży od ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia i/lub sprzę­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modulować

1. zmie­niać sto­pień na­tę­że­nia cze­goś, głów­nie głosu i dźwię­ku;
2. w mu­zy­ce: po­wo­do­wać przej­ście me­lo­dii z jed­nej to­na­cji w inną;
3. w fi­zy­ce: zmie­niać okre­so­wo lub nie­o­kre­so­wo wiel­kość fi­zycz­ną


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmo­du­lo­wać)

 (1.1) muz. techn. zmie­niać pa­ra­me­try sy­gna­łu, tonu, dźwię­ku, głosu w spo­sób kon­tro­lo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modulująco

→ mo­du­lo­wać


Patrz:modulować

Źródła:

SJP.pl

Modus

1. w fi­lo­zo­fii XVII i XVIII wieku: zmien­na cecha przed­mio­tu w odróż­nie­niu od jego cechy sta­łej (atry­bu­tu);
2. w sta­ty­sty­ce: war­tość licz­bo­wa pow­ta­rza­ją­ca się naj­czę­ściej w wielu po­mia­rach


Modus ("pl." modi) – po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne o wielu zna­cze­niach.

W fi­lo­zo­fii śred­nio­wiecz­nej sło­wem "modus" okre­śla­no spo­sób bycia okre­ślo­nej rze­czy. W fi­lo­zo­fii XVII i XVIII w. była to zmien­na cecha przed­mio­tu lub (jak np. w mo­ni­stycz­nej fi­lo­zo­fii Spi­no­zy) prze­mi­ja­ją­ce stany jed­nej, wiecz­nej i nie­skoń­czo­nej sub­stan­cji po­wszech­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moduł

1. jed­nost­ka o usta­lo­nych wy­mia­rach i ce­chach;
2. war­tość bezwz­ględ­na licz­by


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­o­dręb­nio­ny i wy­mien­ny ze­spół funk­cjo­nal­ny, uży­wa­ny w ra­mach więk­szej ca­ło­ści

 (1.2) mat. war­tość bezwz­ględ­na licz­by


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modułowość

cecha sy­ste­mu lub obiek­tu po­le­ga­ją­ca na jego po­dzia­le na nie­za­leż­ne, wy­mien­ne jed­nost­ki (mo­du­ły)


Źródła:

SJP.pl

Modułowy

skła­da­ją­cy się z mo­du­łów; mo­du­lar­ny


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z mo­du­łów (odręb­nych, wy­mien­nych czę­ści)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modyfikacja

1. nie­wiel­ka zmia­na, prze­rób­ka, po­praw­ka cze­goś, nie­na­ru­sza­ją­ca isto­ty rze­czy;
2. efekt ta­kiej zmia­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przet­wo­rze­nie, prze­ro­bie­nie

 (1.2) książk. zmia­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modyfikacyjny

→ mo­dy­fi­ka­cja


Patrz:modyfikacja

Źródła:

SJP.pl

Modyfikator

czyn­nik po­wo­du­ją­cy nie­wiel­ką zmia­nę cze­goś lub w czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­nik zmie­nia­ją­cy, mo­dy­fi­ku­ją­cy coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modyfikatorka

→ mo­dy­fi­ka­tor


Patrz:modyfikator

Źródła:

SJP.pl

Modyfikowalność

→ mo­dy­fi­ko­wal­ny


Patrz:modyfikowalny

Źródła:

SJP.pl

Modyfikowalny

da­ją­cy się mo­dy­fi­ko­wać


przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się mo­dy­fi­ko­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­dy­fi­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Modyfikować

1. wpro­wa­dzać zmia­ny, po­praw­ki, ulep­szać;
2. mo­dy­fi­ko­wać się - zmie­niać się, przeksz­tał­cać się czę­ścio­wo


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmo­dy­fi­ko­wać)

 (1.1) pod­da­wać coś drob­nym zmia­nom

 (1.2) daw. czy­nić coś mniej su­ro­wym lub do­kucz­li­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Modyfikujący

1. wpro­wa­dzać zmia­ny, po­praw­ki, ulep­szać;
2. mo­dy­fi­ko­wać się - zmie­niać się, przeksz­tał­cać się czę­ścio­wo


Patrz:modyfikować

Źródła:

SJP.pl

Modylen

tek­stu­ro­wy ma­te­riał syn­te­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Modylion

w ar­chi­tek­tu­rze sta­ro­żyt­nej: wspor­nik pod­trzy­mu­ją­cy gzyms wień­czą­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ar­chit. ro­dzaj wspor­ni­ka pod gzym­sem w kształ­cie le­żą­cej kon­so­li ozdo­bio­nej li­ściem akan­tu wy­stę­pu­ją­cy w ar­chi­tek­tu­rze an­tycz­nej;


Mo­dy­lion (fr. "mo­dil­lon", wł. "mo­di­glio­ne") – ro­dzaj ozdob­ne­go wspor­ni­ka, kroksz­ty­nu, w kształ­cie po­zio­mej wo­lu­to­wej kon­so­li lub esow­ni­cy ozdo­bio­nej li­ściem akan­tu oraz or­na­men­tem łu­sko­wym. Mo­dy­lio­ny są cha­rak­te­ry­stycz­ne dla sztu­ki an­tycz­nej, zwy­kle pod­trzy­my­wa­ły gzyms wień­czą­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modylon

pu­szy­sta przę­dza do wy­ro­bu dzia­nin


Źródła:

SJP.pl

Modysta

1. osoba zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem i two­rze­niem dam­skich na­kryć głowy; mod­niarz;
2. osoba zna­ją­ca się na mo­dzie i two­rzą­ca czyjś wi­ze­ru­nek; sty­li­sta;
3. przed­sta­wi­ciel jed­ne­go ze śred­nio­wiecz­nych nur­tów fi­lo­zo­fii ję­zy­ka


Źródła:

SJP.pl

Modystka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem i two­rze­niem dam­skich na­kryć głowy; mod­niar­ka, ka­pe­lusz­nicz­ka;
2. ko­bie­ta zna­ją­ca się na mo­dzie i two­rzą­ca czyjś wi­ze­ru­nek; sty­list­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­ra­bia­niem dam­skich ka­pe­lu­szy;


Mo­dyst­ka, mod­niar­ka (z fr. "mo­di­ste") – ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo wy­ro­bem i sprze­da­żą dam­skich ka­pe­lu­szy (prze­waż­nie fil­co­wych), oraz ręcz­nie wy­ra­bia­nych do­dat­ków, ta­kich jak: wo­al­ki (np. do ślubu, na po­grzeb), ozdo­by i do­dat­ki do su­kie­nek pier­wszej ko­mu­nii świę­tej (np. białe wia­nusz­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modzel

od­cisk, zgru­bie­nie na skó­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) med. od­cisk


Zo­bacz też: Mo­dzel – potok, do­pływ Wierz­bia­ka.

Mo­dzel (łac. "ty­lo­ma, cal­lus") – ogra­ni­czo­ne zgru­bie­nie war­stwy ro­go­wej na­skór­ka spo­wo­do­wa­ne przez pow­ta­rzal­ny ucisk, dla­te­go po­ja­wia­ją­cy się naj­czę­ściej w obrę­bie stro­ny po­desz­wo­wej stopy i stro­ny dło­nio­wej ręki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modzelewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Modzelowatość

1. znacz­ne zgru­bie­nie wy­su­szo­ne­go na­skór­ka wy­stę­pu­ją­ce głów­nie na sto­pach; zro­go­wa­ce­nie;
2. zgru­bie­nie błon ślu­zo­wych, np. prze­ły­ku, żo­łąd­ka, krta­ni, świad­czą­ce o sta­nie prze­dra­ko­wym dot­knię­tych tym or­ga­nów


Źródła:

SJP.pl

Modzelowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem mo­dzel (od­cisk na skó­rze); na­gniot­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Modzić

in­ten­syw­nie my­śleć nad czymś, szu­kać roz­wią­za­nia, robić plany


Źródła:

SJP.pl

Modła

1. mod­lit­wa;
2. wzo­rzec do na­śla­do­wa­nia; model; spo­sób


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wzór, wzo­rzec, model cze­goś, norma dzia­ła­nia, me­to­da po­stę­po­wa­nia

 (1.2) daw. mod­lit­wa, proś­ba

 (1.3) daw. bał­wan, bo­ży­szcze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Modły

pod­nio­śle: mod­lit­wy, bła­ga­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. mod­lit­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moellon

[czy­taj: mwalĄ, w od­mia­nie: mo­el­lo­nu - czy­taj: mwaLOnu itd.] ubocz­ny pro­dukt ut­le­nia­nia tranu, słu­żą­cy m.in. do na­tłu­szcza­nia skór; de­gras


Źródła:

SJP.pl

Mofeta

chłod­ny wy­ziew gazów wul­ka­nicz­nych, zło­żo­ny głów­nie z dwut­len­ku węgla, wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nach wul­ka­nicz­nych i po­wul­ka­nicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. chłod­ny (po­ni­żej 100°C), wy­ziew wul­ka­nicz­ny skła­da­ją­cy się głów­nie z dwut­len­ku węgla i azotu;

 (1.2) geol. otwór, przez który wy­do­by­wa się mo­fe­ta (1.1)


Mo­fe­ta – ro­dzaj eks­ha­la­cji wul­ka­nicz­nych, chłod­ny wy­ziew (o tem­pe­ra­tu­rze po­ni­żej 100 °C), za­wie­ra­ją­cy głów­nie dwut­le­nek węgla, bez więk­szej ob­fi­to­ści pary wod­nej. Także otwór, z któ­re­go wy­do­by­wa­ją się te eks­ha­la­cje.

W Pol­sce zja­wi­sko można za­ob­ser­wo­wać w oko­li­cach Szczaw­ni­ka, Ty­li­cza i Złoc­kie­go (Be­skid Są­dec­ki). Naj­więk­szą w Pol­sce i naj­bar­dziej wy­daj­ną jest mo­fe­ta w Ja­strzę­bi­ku, uz­na­na za pom­nik przy­ro­dy nie­o­ży­wio­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mofetowy

→ mo­fe­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­fe­tą, do­ty­czą­cy mo­fe­ty


Patrz:mofeta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mofussil

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w In­diach; mu­fas­sal, mu­fas­sil


Źródła:

SJP.pl

Mogadiszanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­ga­di­szu


Źródła:

Wiktionary

Mogadiszanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­ga­di­szu


Źródła:

Wiktionary

Mogadiszański

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Mo­ga­di­szu


Źródła:

Wiktionary

Mogadiszu

sto­li­ca So­ma­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca So­ma­lii;


Mo­ga­di­szu ( Muq­dis­ho; ‏مقديشيو‎) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto w So­ma­lii, nad Oce­a­nem In­dyj­skim, także port mor­ski i cen­trum hand­lo­we. W 2017 roku mia­sto li­czy­ło 2 590 000 lud­no­ści. Sie­dzi­ba re­gio­nu Ba­na­a­dir.

Znaj­du­ją się tu za­kła­dy prze­my­słu spo­żyw­cze­go (przet­wór­stwo ryb, pro­duk­ty mięs­ne) włó­kien­ni­cze­go i che­micz­ne­go, a także licz­ne za­byt­ki – me­cze­ty z XII i XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mogadiszuanin

miesz­ka­niec Mo­ga­di­szu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­ga­di­szu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mogadiszuanka

miesz­kan­ka Mo­ga­di­szu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­ga­di­szu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mogadiszuański

przy­miot­nik od: Mo­ga­di­szu


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Mo­ga­di­szu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mogielica

1. szczyt w Be­ski­dach Za­chod­nich;
2. nazwa dwóch po­to­ków w Pol­sce


Mo­gie­li­ca – naj­wyż­szy szczyt Be­ski­du Wy­spo­we­go (1170,2 m). Wierz­choł­ko­wa część ma­sy­wu Mo­gie­li­cy jest na­zy­wa­na przez miej­sco­wą lud­ność Kopą, ze wzglę­du na cha­rak­te­ry­stycz­ny kształt. W star­szej li­te­ra­tu­rze można spot­kać błęd­ną nazwę „Mo­giel­ni­ca”. Z punk­tów wi­do­ko­wych, na szczy­cie i na po­la­nach, roz­po­ście­ra­ją się sze­ro­kie wi­do­ki na Be­skid Wy­spo­wy, Be­skid Są­dec­ki, Pie­ni­ny, Gorce, Tatry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mogielnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie;
4. szczyt w Be­ski­dzie Wy­spo­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Mo­giel­ni­ca – mia­sto w Pol­sce, w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim.

Prawa miej­skie uzy­ska­ła w 1317 roku, co czyni ją jed­nym z naj­star­szych miast na Ma­zo­wszu. Mo­giel­ni­ca, po­cząt­ko­wo włas­ność ksią­żę­ca, a na­stęp­nie du­chow­na, w dru­giej po­ło­wie XVI wieku na­le­ża­ła do po­wia­tu biel­skie­go w wo­je­wództ­wie raw­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mogielnicki

przy­miot­nik od: Mo­giel­ni­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mogielniczanin

miesz­ka­niec Mo­giel­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Mogielniczanka

miesz­kan­ka Mo­giel­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Mogilanianin

miesz­ka­niec Mo­gi­lan (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Mogilanianka

miesz­kan­ka Mo­gi­lan (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Mogilany

1. wieś w Pol­sce;
2. wieś na Bia­ło­ru­si


Mo­gi­la­ny – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny. Jest sie­dzi­bą gminy Mo­gi­la­ny.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Mo­gi­la­ny. W la­tach 1975–1998 w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mogilański

przy­miot­nik od: Mo­gi­la­ny


Źródła:

SJP.pl

Mogileński

przy­miot­nik od: Mo­gil­no


Źródła:

SJP.pl

Mogilica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mogilnianin

miesz­ka­niec Mo­gil­na


Źródła:

SJP.pl

Mogilnianka

miesz­kan­ka Mo­gil­na


Źródła:

SJP.pl

Mogilnica

1. wieś w Pol­sce;
2. rzeka, do­pływ Wie­prza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mogilnice

wieś w Pol­sce


Mo­gil­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mogilnicki

→ Mo­gil­ni­ca, → Mo­gil­ni­ce


Mo­gil­nic­ki II – herb szla­chec­ki, na­da­ny w za­bo­rze au­striac­kim.


Patrz:Mogilnica, → Mogilnice

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mogilnik

daw­niej cmen­tarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skła­do­wi­sko na od­pa­dy naj­nie­bez­piecz­niej­szych sub­stan­cji

 (1.2) daw. gwara. cmen­tarz

 (1.3) przest. mo­gi­ła, grób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. gwara. ptak dra­pież­ny z ga­tun­ku orlik krzy­kli­wy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Clan­ga po­ma­ri­na|ref=tak.


Mo­gil­nik – ro­dzaj po­dziem­ne­go zbior­ni­ka przez­na­czo­ne­go do skła­do­wa­nia od­pa­dów, zwła­szcza nie­bez­piecz­nych, w spo­sób wy­klu­cza­ją­cy ja­ki­kol­wiek ich bez­poś­red­ni kon­takt ze śro­do­wi­skiem.

Mo­gil­ni­ki sto­su­je się głów­nie w skła­do­wa­niu od­pa­dów o znacz­nej tok­sycz­no­ści, które wy­stę­pu­ją w nie­wiel­kich ilo­ściach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mogilno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
3. je­zio­ro w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Mo­gil­no – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu mo­gi­leń­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Mo­gil­no. Sie­dzi­ba de­ka­na­tu w ar­chi­die­cez­ji gnieź­nień­skiej. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy, cen­trum hand­lo­wo-usłu­go­we dla oko­li­cy o wy­so­kiej kul­tu­rze rol­nej. Oś­ro­dek szkol­nict­wa i kul­tu­ry. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2023 roku Mo­gil­no li­czy­ło 10 972 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mogilny

→ mo­gi­ła


Patrz:mogiła

Źródła:

SJP.pl

Mogilski

przy­miot­nik od: Mo­gi­ła (dziel­ni­ca Kra­ko­wa)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­gi­łą, do­ty­czą­cy Mo­gi­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mogiła

miej­sce w ziemi, w któ­rym jest cho­wa­ny zmar­ły; grób


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce po­chów­ku zmar­łe­go w ziemi, opa­trzo­ne naj­czę­ściej je­dy­nie krzy­żem lub innym sym­bo­lem wiary

 (1.2) pot. przen. fa­tal­na sy­tu­a­cja, sy­tu­a­cja bez wyj­ścia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mogiłka

mała mo­gi­ła


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mogiłki

re­gio­nal­nie: cmen­tarz


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bia­ły­stok. cmen­tarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mogiłowy

→ mo­gi­ła


Patrz:mogiła

Źródła:

SJP.pl

Mogolski

→ mogoł


Patrz:mogoł

Źródła:

SJP.pl

Mogot

ko­pia­sty, stro­mo­ścien­ny pa­gó­rek zbu­do­wa­ny ze skał wę­gla­no­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pagór zbu­do­wa­ny ze skał wa­pien­nych o stro­mych ścia­nach i ko­pu­la­stym zwień­cze­niu, osta­niec kra­so­wy;


Mogot (hum, hom) – osta­niec kra­so­wy, w po­sta­ci izo­lo­wa­ne­go, zaz­wy­czaj ko­pu­ło­wa­te­go lub stoż­ko­we­go wzgó­rza o bar­dzo stro­mych, ska­li­stych zbo­czach, zbu­do­wa­ne­go ze skał kra­so­wie­ją­cych, które opar­ły się pro­ce­som de­nu­da­cji. Mają wy­so­ko­ści względ­ne do kil­ku­set me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mogoł

tytuł wład­cy w In­diach w XVI wieku; osoba z tym ty­tu­łem


Źródła:

SJP.pl

Moguncja

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech nad Renem;


Mo­gun­cja ( Mainz; Ma­y­en­ce, Mo­gun­tia­cum/Mo­gon­tia­cum) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu nad Renem w Niem­czech, obec­na sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, dawna sto­li­ca Ar­cy­bi­skup­stwa Mo­gun­cji w cza­sach Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go. W sta­ro­żyt­no­ści Mo­gun­cja była twier­dzą do­mi­nu­ją­cą na za­chod­nim brze­gu Renu, jako część pół­noc­nych kre­sów Ce­sar­stwa Rzym­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moguncjanin

miesz­ka­niec Mo­gun­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­gun­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moguncjanka

miesz­kan­ka Mo­gun­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­gun­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moguncki

przy­miot­nik od: Mo­gun­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­gun­cją, do­ty­czą­cy Mo­gun­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mohacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­ha­czem, do­ty­czą­cy Mo­ha­cza


Źródła:

Wiktionary

Mohacz

mia­sto na Wę­grzech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wych Wę­grzech, nad Du­na­jem;


Mo­hacz (węg. "Mohács", chor., serb. i bun. – "Mohač" lub "Мохач", niem. "Mo­hatsch", tur. "Mohaç") – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Wę­gier, nad Du­na­jem, po­ło­żo­ne 185 km na po­łud­nie od Bu­da­pesz­tu. Mo­hacz na­le­ży do ko­mi­ta­tu Ba­ra­nya i sta­no­wi oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny wcho­dzą­ce­go w jego skład po­wia­tu Mo­hacz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mohair

wełna kóz an­gor­skich; moher


Źródła:

SJP.pl

Mohairowy

[czy­taj: mo­he­ro­wy] mo­he­ro­wy;
1. zro­bio­ny z mo­he­ru (wełny);
2. po­gard­li­wie: do­ty­czą­cy kon­ser­wa­tyw­ne­go nurtu pol­skie­go ka­to­li­cyz­mu, re­pre­zen­to­wa­ne­go m.in. przez Radio Ma­ry­ja


Źródła:

SJP.pl

Mohamed

obce imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. Ma­ho­met (pro­rok)

 (1.2) imię|pol­ski|m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mohammed

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Mohar

ro­śli­na pa­stew­na, proso wę­gier­skie


Źródła:

SJP.pl

Moharowy

→ mohar


Patrz:mohar

Źródła:

SJP.pl

Mohel

w ju­da­iz­mie męż­czyz­na do­ko­nu­ją­cy obrzę­do­we­go za­bie­gu obrze­za­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. ży­dow­ski ry­tu­al­ny rze­zak;


Mohel, mojel (heb. מוהל, "obrze­zu­ją­cy") – w ju­da­iz­mie męż­czyz­na do­ko­nu­ją­cy ry­tu­al­ne­go obrze­za­nia chłop­ców.

Obec­nie mo­he­la­mi są czę­sto le­ka­rze. Daw­niej funk­cję tę peł­ni­li szoj­che­ci. Mo­he­lo­wie po­win­ni wy­ko­ny­wać swoje obo­wiąz­ki bez­płat­nie, gdyż obrze­za­nie jest micwą. W cza­sie obrze­za­nia mo­he­lo­wi asy­stu­je san­dak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moher

mo­ha­ir;
1. wełna kóz an­gor­skich
2. lekka tka­ni­na z tej wełny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wełna z kóz an­gor­skich;

 (1.2) pot. po­gard. obraź. zob. mo­he­ro­wy beret.

 (1.3) slang. pot. za­rost na klat­ce pier­sio­wej


Moher ( mo­ha­ir) – wełna z kóz an­gor­skich. Po­cho­dze­nie nazwy jest spor­ne. Np. Wła­dy­sław Ko­pa­liń­ski po­da­je ety­mo­lo­gię z arab­skie­go mu­chaj­jar (‏مخيّر‎, dosł. do­bo­ro­wy, wy­bor­ny). The Col­la­bo­ra­ti­ve In­ter­na­tio­nal Dic­tio­na­ry of En­glish su­ge­ru­je też po­cho­dze­nie z moire – przy­po­mi­na­ją­cy mar­mur.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moherować

1. two­rzyć wy­ro­by z mo­he­ru;
2. śro­do­wi­sko­wo:
a) na­wią­zy­wać do tre­ści i stylu wy­po­wie­dzi pre­zen­to­wa­nych w roz­gło­śni Radio Ma­ry­ja i sta­cji te­le­wi­zyj­nej TV Trwam;
b) mo­he­ro­wać się - upo­dab­niać się w po­glą­dach i stylu wy­po­wie­dzi do słu­cha­czy Radia Ma­ry­ja i wi­dzów TV Trwam


Źródła:

SJP.pl

Moherowy

mo­ha­i­ro­wy;
1. zro­bio­ny z mo­he­ru (wełny);
2. po­gard­li­wie: do­ty­czą­cy kon­ser­wa­tyw­ne­go nurtu pol­skie­go ka­to­li­cyz­mu, re­pre­zen­to­wa­ne­go m.in. przez Radio Ma­ry­ja


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z mo­he­ru; zwią­za­ny z mo­he­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mohikanie

ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej z grupy Al­gon­ki­nów


Mo­hi­ka­nie, Ma­hi­ka­nie ( Mo­hi­cans, od alg. "muh-he-con-n-ok", do­słow­nie „Lud znad wody, która nigdy nie jest nie­ru­cho­ma”) – ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej, daw­niej po­słu­gu­ją­ce się wy­mar­łym obec­nie ję­zy­kiem, który na­le­żał do wschod­niej ga­łę­zi al­gon­kiań­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ków In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Przed przy­by­ciem bia­łych osad­ni­ków, w XVII wieku, ist­nia­ła kon­fe­de­ra­cja kilku mo­hi­kań­skich ple­mion o naz­wach (jak od­no­to­wa­li an­glo­ję­zycz­ni przy­by­sze) "Ho­u­sa­to­nic", "Wy­ach­to­noc" i "Wap­pin­ger".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mohikanin

1. czło­nek jed­ne­go z wy­mar­łych już ple­mion In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej;
2. prze­no­śnie: ostat­ni Mo­hi­ka­nin -
a) ostat­ni przed­sta­wi­ciel ja­kiejś grupy, rodu itp.;
b) kon­ty­nu­a­tor gi­ną­cych tra­dy­cji; epi­gon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek in­diań­skie­go ple­mię­e­mie­nia z Ame­ry­ki Pół­noc­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mohikanka

człon­ki­ni jed­ne­go z wy­mar­łych już ple­mion In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


Źródła:

SJP.pl

Mohikański

do­ty­czą­cy Mo­hi­ka­nów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­hi­ka­na­mi, do­ty­czą­cy Mo­hi­ka­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mohorycz

1. daw­niej: po­da­rek pie­nięż­ny lub po­czę­stu­nek przy sprze­da­ży albo kup­nie; lit­kup; bo­rysz
2. dawny zwy­czaj picia wódki u ro­dzi­ny panny pod­czas pier­wszej wi­zy­ty ka­wa­le­ra sta­ra­ją­ce­go się o jej rękę


Źródła:

SJP.pl

Mohr

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mohylański

do­ty­czą­cy Pio­tra Mo­hy­ły, zwią­za­ny z Pio­trem Mo­hy­łą


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pio­tra Mo­hy­ły, zwią­za­ny z Pio­trem Mo­hy­łą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mohylew

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Bia­ło­ru­si, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu mo­hy­lew­skie­go;


Mo­hy­lew (biał. Магілёў, "Mahiloŭ"; ros. Могилёв, "Mo­gi­low"; jid. מאָלעוו, "Molew") – mia­sto we wschod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, nad Dnie­prem, bli­sko gra­ni­cy z Rosją, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du mo­hy­lew­skie­go i re­jo­nu mo­hy­lew­skie­go. Li­czą­cy ok. 357 tys. miesz­kań­ców (2020) Mo­hy­lew jest czwar­tym pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem bia­ło­ru­skim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mohylewski

przy­miot­nik od: Mo­hy­lew (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Mo­hy­le­wa, zwią­za­ny z Mo­hy­le­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mohylewszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion wokół Mo­hy­le­wa


Źródła:

Wiktionary

Mohylowski

przy­miot­nik od: Mo­hy­lów Po­dol­ski (mia­sto na Ukra­i­nie)


Źródła:

SJP.pl

Mohylów

mia­sto na Ukra­i­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mohyła

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Moi

za­i­mek dzier­żaw­czy bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem za­im­ka oso­bo­we­go "ja"


forma za­im­ka.

 (1.1) mos. plu­ral|mój.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moiściewy

po­u­fa­ły okrzyk wy­ra­ża­ją­cy zdzi­wie­nie, po­dziw


Źródła:

SJP.pl

Moj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. oko­ro­wa­ne drze­wo wy­so­kie na co najm­niej dzie­sięć me­trów, na końcu któ­re­go po­zo­sta­wia się niet­knię­ty wierz­cho­łek i przy­stra­ja ko­lo­ro­wy­mi bi­buł­ka­mi; zwią­za­ne jest z lu­do­wym świę­to­wa­niem po­cząt­ku wios­ny, m.in. na Ora­wie


MOJ – pol­skie przed­się­bior­stwo prze­my­słu elek­tro­ma­szy­no­we­go z sie­dzi­bą przy ulicy To­kar­skiej 6 w Ka­to­wi­cach, no­to­wa­ne na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie, wyt­wa­rza­ją­ce na­rzę­dzia i urzą­dze­nia przez­na­czo­ne dla prze­my­słu wy­do­byw­cze­go, ma­szy­no­we­go, ener­ge­tycz­ne­go, hut­ni­cze­go i ce­men­to­we­go. Wcho­dzi w skład grupy ka­pi­ta­ło­wej Fa­sing.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Moja

za­i­mek dzier­żaw­czy bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem za­im­ka oso­bo­we­go "ja"


za­i­mek dzier­żaw­czy

 (1.1) M. lp. ż. od: mój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mojak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mojave

[czy­taj: mo­ha­wi]
1. pu­sty­nia w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
2. ple­mię pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich In­dian


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moje

za­i­mek dzier­żaw­czy bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem za­im­ka oso­bo­we­go "ja"


Źródła:

SJP.pl

Mojero

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Kraju Kras­no­dar­skim, prawy do­pływ Ko­tu­ja


Źródła:

Wiktionary

Mojiczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. mni­szek le­kar­ski


Źródła:

Wiktionary

Mojito

[czy­taj: mo­hi­to] ku­bań­ski kok­tajl al­ko­ho­lo­wy na bazie bia­łe­go rumu z do­dat­kiem mięty i li­mon­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ku­bań­ski al­ko­ho­lo­wy drink przy­go­to­wa­ny na bazie bia­łe­go rumu z do­dat­kiem li­mon­ki i mięty;


Mo­ji­to (wym. //) – kok­tajl al­ko­ho­lo­wy, po­cho­dze­nia ku­bań­skie­go na bazie bia­łe­go rumu o orzeź­wia­ją­cym słod­ko-kwa­śno-mię­to­wym smaku. Pod­sta­wo­wy­mi skład­ni­ka­mi są:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mojka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. zło­dziej­ska: ży­let­ka uży­wa­na przez kie­szon­kow­ców do roz­ci­na­nia kie­sze­ni lub ubrań swo­ich ofiar

 (1.2) gwara. prze­stęp­cza: nóż


Mojka ( Мойка) – ska­na­li­zo­wa­na rzeka o dłu­go­ści 5 km i sze­ro­ko­ści 40 m, bę­dą­ca od­no­gą Fon­tan­ki, prze­pły­wa­ją­ca przez cen­trum Pe­ters­bur­ga. Po­cząt­ko­wo znana była pod iżor­ską nazwą "Mja" oz­na­cza­ją­cą muł, błoto.

Wy­pły­wa z rzeki Fon­tan­ka, nie­o­po­dal Ogro­du Let­nie­go; prze­pły­wa obok Pola Mar­so­we­go, prze­ci­na New­ski Pro­spekt i Kanał Kriu­ko­wa, aby osta­tecz­nie za­koń­czyć swój bieg wpa­da­jąc do Newy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mojkarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. zło­dziej­ska: kie­szon­ko­wiec, który za po­mo­cą ży­let­ki roz­ci­na kie­sze­nie swo­ich ofiar


Źródła:

Wiktionary

Mojmir

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mojmira

imię żeń­skie


Moj­mi­ra – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Moj­mir. Zna­cze­nie imie­nia: "mój pokój", "mój skarb". W tej for­mie imię nie­no­to­wa­ne w źró­dłach sta­ro­pol­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mojmirostwo

Moj­mir z mał­żon­ką; Moj­mi­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Mojmirowie

Moj­mir z mał­żon­ką; Moj­mi­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Mojmirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Moj­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mojmirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Moj­mi­ry lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mojnowo

Moj­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­to­cin.Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mojr

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: strach; zwy­kle w zwro­cie "mieć mojra" - bać się; mieć stra­cha, mieć boja


Źródła:

SJP.pl

Mojra

prze­no­śnie: przez­na­cze­nie, los, fatum


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przen.; książk. lub przest. nie­u­chron­na kolej rze­czy; siła wyż­sza wyz­na­cza­ją­ca z góry zrzą­dze­nia losu

 (1.2) pot., środ. przest. lub gw-pl|War­sza­wa. od­czu­cie bar­dzo sil­ne­go nie­po­ko­ju, lęku lub pa­ni­ki w obli­czu za­gro­że­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mojsa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mojsak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mojsiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mojsiki

Moj­si­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie So­ko­ły.

Wieś była włas­no­ścią sta­ro­sty gu­zow­skie­go i no­wo­miej­skie­go Sta­ni­sła­wa Opa­liń­skie­go, le­ża­ła w wo­je­wództ­wie pod­la­skim w 1673 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mojski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mojsław

imię mę­skie


Moj­sław – imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, zło­żo­ne z czło­nów "Moj-" ("mój") i "-sław" ("sława"). Imię to zo­sta­ło za­no­to­wa­ne tylko w ru­skiej kro­ni­ce Ne­sto­ra; mogło ono sta­no­wić od­mia­nę imion Ma­sław i Mie­ci­sław.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mojsławice

Moj­sła­wi­ce (ukr. "Мойславичі") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 844.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Moj­sła­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Te­ra­tyn. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mojsławostwo

Moj­sław z mał­żon­ką; Moj­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Mojsławowie

Moj­sław z mał­żon­ką; Moj­sła­wo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Mojsławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Moj­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mojzesowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mojęcice

Mo­ję­ci­ce (niem. "Mondschütz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Mo­ję­ci­ce. W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Mo­ję­ci­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wołów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mojż.

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Moj­że­szo­wa


Źródła:

Wiktionary

Mojżesz

bi­blij­ny wódz i pra­wo­daw­ca na­ro­du iz­ra­el­skie­go (XIII w. p.n.e.), pro­rok który wy­pro­wa­dził Żydów z Egip­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. bibl. sta­ro­te­sta­men­to­wy pro­rok, wódz na­ro­du iz­ra­el­skie­go;

 (1.2) imię|pol­ski|m.;


Moj­żesz ( Mo­y­ses, ‏מֹשֶׁה‎ "Mosze", #PATRZ

"Musa", Пророк Моисе́й Боговидец) – po­stać bi­blij­na, przy­wód­ca Iz­ra­e­li­tów w okre­sie ich wyj­ścia z Egip­tu i wę­drów­ki do Ziemi Obie­ca­nej, świę­ty pro­rok. We­dług niek­tó­rych źró­deł żył praw­do­po­dob­nie w XIII wieku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mojżeszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Moj­żesz


Źródła:

Wiktionary

Mojżeszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Moj­że­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. bibl. do­ty­czą­cy Moj­że­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mojżeszów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lm. od: Moj­żesz


Moj­że­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja w Że­leź­ni­cy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mok

skrót od: Miej­ski Oś­ro­dek Kul­tu­ry


Zo­bacz też: miej­ski oś­ro­dek kul­tu­ry (skrót: MOK).

MOK, wła­ści­wie Tar­kan Karaalioğlu (ur. 21 wrze­śnia 1976 w Ber­li­nie-Neukölln, Niem­cy), nie­miec­ki raper tu­rec­kie­go po­cho­dze­nia, który ma pod­pi­sa­ny kon­trakt z ber­liń­skim wy­daw­nict­wem Sek­ten­mu­zik.

Jego pse­u­do­nim jest skró­tem od słów Muzik Oder Knast, czyli "Mu­zy­ka albo wię­zie­nie".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ski ek­spres do kawy

 (1.2) środ. prze­stęp­cze kawa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mokait

ka­mień ju­bi­ler­ski, ozdob­na forma ra­dio­la­ry­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. Win­da­lia Ra­dio­la­ri­te, od­mia­na ja­spi­su o cze­ko­la­do­wej, czer­wo­nej, żół­tej lub kre­mo­wej bar­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokasyn

1. but z dwóch pła­tów je­le­niej skóry, bez ob­ca­su, no­szo­ny przez In­dian z Ame­ry­ki Pół­noc­nej;
2. płyt­ki pan­to­fel skó­rza­ny na ni­skim ob­ca­sie, wzo­ro­wa­ny na obu­wiu in­diań­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. tra­dy­cyj­ny, skó­rza­ny in­diań­ski but o mięk­kiej cho­le­wie;

 (1.2) obuw. krót­ki but wzo­ro­wa­ny na in­diań­skim mo­ka­sy­nie (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ag­ki­stro­don|ref=tak., ro­dzaj węży z po­dro­dzi­ny grze­chot­ni­ko­wa­tych

 (2.2) zool. wąż z ro­dza­ju mo­ka­syn (2.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mokasyny

1. but z dwóch pła­tów je­le­niej skóry, bez ob­ca­su, no­szo­ny przez In­dian z Ame­ry­ki Pół­noc­nej;
2. płyt­ki pan­to­fel skó­rza­ny na ni­skim ob­ca­sie, wzo­ro­wa­ny na obu­wiu in­diań­skim


Mo­ka­sy­ny – ro­dzaj obu­wia. Słowo "mo­ka­syn" po­cho­dzi od al­gon­kiań­skie­go słowa oz­na­cza­ją­ce­go "but" lub "obu­wie", a za­pi­sy­wa­ne­go roz­ma­i­cie, np.: "Moc­ka­sin" lub "Mawh­ca­sum", "Mo­cus­si­nass", "Moc­kus­sin­chass." Za­kła­da się, że wła­śnie no­szo­ne przez, za­miesz­ku­ją­cych roz­le­głe te­re­ny Ame­ry­ki Pół­noc­nej, ple­mio­na rdzen­nych In­dian buty dały po­czą­tek współ­czes­nym mo­ka­sy­nom, które to dalej przy­czy­ni­ły się do pow­sta­nia i dy­na­micz­ne­go. Może oz­na­czać:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mokiet

wzo­rzy­sta tka­ni­na plu­szo­wa uży­wa­na na po­kry­cie mebli lub jako dywan


Źródła:

SJP.pl

Mokietowy

przy­miot­nik: od mo­kiet (tka­ni­na plu­szo­wa)


Źródła:

SJP.pl

Mokij

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Mokka

mocca;
1. ga­tu­nek kawy arab­skiej;
2. napój z tej kawy


Mokka ( ‏المخا‎) – mia­sto w Je­me­nie, port nad Mo­rzem Czer­wo­nym, który do XIX wieku ob­słu­gi­wał Sanę; póź­niej stra­cił zna­cze­nie, a jego funk­cje prze­ję­ły Al-Hu­daj­da i Aden. Od nazwy mia­sta pow­sta­ła nazwa kawa mokka.

10 wrze­śnia 2026 Mokkę zdo­by­li bo­jow­ni­cy Huti.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moknąć

sta­wać się mo­krym, zwy­kle od de­szczu


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wać się mo­krym, zaz­wy­czaj od de­szczu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokobody

wieś w Pol­sce


Mo­ko­bo­dy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Mo­ko­bo­dy.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "Mo­ko­bo­dy I" i "Mo­ko­bo­dy II".

Wieś leży nad rzeką Li­wiec, na skra­ju Wy­so­czyz­ny Sied­lec­kiej, przy trak­cie z Sied­lec do Wę­gro­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mokobodzki

przy­miot­nik od: Mo­ko­bo­dy (wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim)


Źródła:

SJP.pl

Mokosz

mo­kosz cier­nio­wiak - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. bo­gi­ni sło­wiań­ska, in­ter­pre­to­wa­na jako bo­gi­ni płod­no­ści, wód i ziemi, sło­wiań­ska Bo­gi­ni Matka;


Mo­kosz – bo­gi­ni sło­wiań­ska. We­dług re­kon­struk­cji ety­mo­lo­gicz­nej, Mo­kosz była bo­gi­nią ziemi, wód i płod­no­ści, a póź­niej, we­dług więk­szo­ści ba­da­czy, była odz­wier­cied­la­na w by­li­nach i za­mo­wach jako Matka Zie­mia Wil­got­na. Innej re­kon­struk­cji do­ko­na­no na pod­sta­wie et­no­gra­fii: pod ko­niec XIX wieku na Ro­syj­skiej Pół­no­cy od­no­to­wa­no takie nazwy ki­ki­mo­ry jak "Mo­ku­sza" lub "Mo­ko­sza".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mokoszy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mit­słow. zwią­za­ny z Mo­ko­szą, po­cho­dzą­cy od Mo­ko­szy


Źródła:

Wiktionary

Mokotowianin

miesz­ka­niec Mo­ko­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­ko­to­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokotowianka

miesz­kan­ka Mo­ko­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­ko­to­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokotowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. Mo­ko­tów


Źródła:

Wiktionary

Mokotowski

do­ty­czą­cy Mo­ko­to­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Mo­ko­to­wa, zwią­za­ny z Mo­ko­to­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokotów

dziel­ni­ca War­sza­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca War­sza­wy;

 (1.2) geogr. część wsi Ulów, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Klwów


Zo­bacz też: Mo­ko­tów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Mo­ko­tów – dawna wieś, obec­nie dziel­ni­ca War­sza­wy. Jedna z 18 jed­no­stek po­moc­ni­czych m.st. War­sza­wy, naj­więk­sza pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mokowo

Mo­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Do­brzyń nad Wisłą.


Źródła:

Wikipedia

Mokra

1. po­kry­ty po wierz­chu, prze­sią­knię­ty lub ocie­ka­ją­cy wodą albo inną cie­czą (np. mokra bie­liz­na);
2. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą ilo­ścią opa­dów at­mos­fe­rycz­nych (np. mokry dzień);
3. po­kry­ty potem; spo­co­ny;
4. je­szcze nie­stward­nia­ły, nie­zas­chły (np. mokry tynk); świe­ży


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mokradełko

zdrob­nie­nie od: mo­kra­dło


Źródła:

SJP.pl

Mokradlany

przy­miot­nik od: mo­kra­dło


Źródła:

SJP.pl

Mokradlica

mo­krad­li­ca mie­dzian­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Mokradła

pod­mo­kły teren; grzę­za­wi­sko, bagno, mo­cza­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hy­drol. grzą­skie i pod­mo­kłe te­re­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. od: mo­kra­dło


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mokradło

pod­mo­kły teren; grzę­za­wi­sko, bagno, mo­cza­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­szar o grzą­skiej ziemi, czę­ścio­wo za­la­ny wodą;


Mo­kra­dło (teren pod­mo­kły, bagno, błoto, mo­cza­ry, trzę­sa­wi­sko, ba­jo­ro, grzę­za­wi­sko, to­piel, to­pie­li­sko) – ob­szar łą­czą­cy cechy sied­li­ska lą­do­we­go i wod­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mokradłosz

ro­dzah mchów z rzędu ro­kie­tow­ców


Źródła:

SJP.pl

Mokradłoszka

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny ro­kiet­ko­wa­tych


Mo­kra­dłosz­ka ("Cal­lier­go­nel­la" Lo­e­ske) – ro­dzaj mchu na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ro­kiet­ko­wa­tych ("Hyp­na­ce­ae"). Ga­tun­kiem ty­po­wym jest mo­kra­dłosz­ka za­o­strzo­na "Cal­lier­go­nel­la cu­spi­da­ta" (Hedw.) Lo­e­ske.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mokradłowy

1. → mo­kra­dło;
2. fio­łek mo­kra­dło­wy - ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny fioł­ko­wa­tych;
3. pod­bród­nik mo­kra­dło­wy - pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski ga­tu­nek nie­to­pe­rza z ro­dzi­ny stra­sza­ków;
4. my­szo­ry­jek mo­kra­dło­wy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ry­jów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Mokrawica

Mo­kra­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mokrawy

nieco mokry; wil­got­ny, wil­got­na­wy


Źródła:

SJP.pl

Mokre

po­tocz­nie: mokry, wil­got­ny teren, grunt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mokro

1. po­kry­ty po wierz­chu, prze­sią­knię­ty lub ocie­ka­ją­cy wodą albo inną cie­czą (np. mokra bie­liz­na);
2. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą ilo­ścią opa­dów at­mos­fe­rycz­nych (np. mokry dzień);
3. po­kry­ty potem; spo­co­ny;
4. je­szcze nie­stward­nia­ły, nie­zas­chły (np. mokry tynk); świe­ży


przy­słó­wek

 (1.1) będąc prze­sią­knię­tym czy po­kry­tym wodą lub inną cie­czą

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) od­czu­cie wil­got­no­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mokrosiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mokrski

przy­miot­nik od: Mokr­sko, Mokr­sko Dolne, Mokr­sko Górne, Mokr­sko Rzą­do­we


Źródła:

SJP.pl

Mokrsko

przy­miot­nik od: Mokr­sko, Mokr­sko Dolne, Mokr­sko Górne, Mokr­sko Rzą­do­we


Mokr­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Mokr­sko. Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest przy szo­sie z By­czy­ny do Wie­lu­nia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Mokr­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mokrusieńki

zdrob­nie­nie od: mokry; mo­krzu­teń­ki, mo­krzu­sień­ki, mo­kru­teń­ki, mo­krzut­ki, mo­kruś­ki


Źródła:

SJP.pl

Mokruteńki

zdrob­nie­nie od: mo­krut­ki; mo­krzu­teń­ki, mo­krzu­sień­ki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mokry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokrutki

zdrob­nie­nie od: mokry; mo­krzut­ki, mo­kruś­ki


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: mokry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokruśki

zdrob­nie­nie od: mokry; mo­krut­ki, mo­krzut­ki


Źródła:

SJP.pl

Mokry

1. po­kry­ty po wierz­chu, prze­sią­knię­ty lub ocie­ka­ją­cy wodą albo inną cie­czą (np. mokra bie­liz­na);
2. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą ilo­ścią opa­dów at­mos­fe­rycz­nych (np. mokry dzień);
3. po­kry­ty potem; spo­co­ny;
4. je­szcze nie­stward­nia­ły, nie­zas­chły (np. mokry tynk); świe­ży


przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty lub na­sią­knię­ty wodą, albo inną cie­czą

 (1.2) ob­fi­ty w de­szcze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokrzec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mokrzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mokro; bar­dziej mokro


Źródła:

SJP.pl

Mokrzejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mokry; bar­dziej mokry


Źródła:

SJP.pl

Mokrzeszów

Mo­krze­szów (niem. "Kun­zen­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Mokrzusieńki

zdrob­nie­nie od: mo­krut­ki; mo­krzu­teń­ki, mo­kru­teń­ki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mokry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokrzuteńki

zdrob­nie­nie od: mo­krut­ki; mo­kru­teń­ki, mo­krzu­sień­ki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mokry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokrzutki

zdrob­nie­nie od: mokry; mo­krut­ki, mo­kruś­ki


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: mokry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mokrzyca

ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mokrzycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mokrzycznik

po­spo­li­ta ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, ros­ną­ca na su­chych łą­kach, na zbo­czach i brze­gach dróg


Mo­krzycz­nik ("Ho­lo­ste­um" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki. Ro­dzaj wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie (tu tylko jeden ga­tu­nek i bez pół­noc­nej czę­ści kon­ty­nen­tu), w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce oraz w Etio­pii, a także w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji po Pa­ki­stan, za­chod­nie Chiny i Ka­zach­stan. Do flory Pol­ski na­le­ży jeden ga­tu­nek – mo­krzycz­nik bal­dasz­ko­wy "H. um­bel­la­tum". Ga­tu­nek ten ro­śnie też in­tro­du­ko­wa­ny w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej oraz w Po­łud­nio­wej Afry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mokrzyn

Mo­krzyn (ka­szub. Mòkrzëno; niem. "Pe­ters­dorf") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce na po­gra­ni­czu Po­je­zie­rzy Ka­szub­skie­go i By­tow­skie­go po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Bytów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 20 Star­gard - Szcze­ci­nek - Gdy­nia.


Źródła:

Wikipedia

Moksa

moxa;
1.
a) od­mia­na ter­mo­punk­tu­ry, chiń­ska me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na ogrze­wa­niu od­po­wied­nich punk­tów ciała, zwy­kle za po­mo­cą spe­cjal­ne­go cy­ga­ra;
b) po­je­dyn­czy za­bieg lecz­ni­czy z wy­ko­rzy­sta­niem tej me­to­dy;
2. ro­śli­na, z któ­rej przy­go­to­wu­je się cy­ga­ra, kulki itp. do za­bie­gów o tej samej naz­wie


Źródła:

SJP.pl

Moksoterapia

chiń­ska me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na ogrze­wa­niu od­po­wied­nich punk­tów ciała, zwy­kle za po­mo­cą spe­cjal­ne­go cy­ga­ra; moksa, moxa


Źródła:

SJP.pl

Moksza

w fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej: zba­wie­nie wy­klu­cza­ją­ce po­now­ne na­ro­dzi­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, prawy do­pływ Oki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moktajl

be­zal­ko­ho­lo­wy kok­tajl lub drink; mock­ta­il


Źródła:

SJP.pl

Mokówko

Mo­ków­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Do­brzyń nad Wisłą.


Źródła:

Wikipedia

Mol

1. jed­nost­ka ilo­ści ma­te­rii, pod­sta­wo­wa jed­nost­ka mię­dzy­na­ro­do­we­go ukła­du jed­no­stek miar;
2. licz­ba gra­mów sub­stan­cji równa jej masie czą­stecz­ko­wej; gra­mo­dro­bi­na; gra­mo­czą­stecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. jed­nost­ka licz­no­ści ma­te­rii w ukła­dzie SI;


Mol (skrót od "mo­le­ku­ła") – pod­sta­wo­wa w ukła­dzie SI jed­nost­ka licz­no­ści ma­te­rii o sym­bo­lu (oz­na­cze­niu) mol.

Jeden mol za­wie­ra do­kład­nie for­mu­la_1 obiek­tów ele­men­tar­nych. Licz­ba ta jest na­zy­wa­na licz­bą Avo­ga­dra.

De­fi­ni­cja ta zo­sta­ła za­a­pro­bo­wa­na w li­sto­pa­dzie 2018 r., zmie­nia­jąc starą de­fi­ni­cję mola opar­tą na licz­bie ato­mów w 12 gra­mach węgla 12C.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. mól


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Molak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molalność

mo­lal­ność rozt­wo­ru - licz­ba moli sub­stan­cji roz­pu­szczo­nej w 1 kg rozt­wo­ru; mo­lar­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. stę­że­nie mo­lal­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molalny

stę­że­nie mo­lal­ne - licz­ba moli sub­stan­cji roz­pu­szczo­nej w 1 kg roz­pu­szczal­ni­ka


przy­miot­nik

 (1.1) chem. od­no­szą­cy się do stę­że­nia mo­lal­ne­go, okre­śla­ją­cy stę­że­nie mo­lal­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molarność

mo­lar­ność rozt­wo­ru - licz­ba moli sub­stan­cji roz­pu­szczo­nej w 1 kg rozt­wo­ru; mo­lal­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. stę­że­nie mo­lo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molarny

o rozt­wo­rze: mie­rzo­ny licz­bą moli sub­stan­cji roz­pu­szczo­nej w 1 kg rozt­wo­ru


przy­miot­nik

 (1.1) chem. zwią­za­ny z molem

 (1.2) chem. do­ty­czą­cy stę­że­nia mo­lo­we­go, okre­śla­ją­cy stę­że­nie mo­lo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molasa

mor­ski lub lą­do­wy osad o wiel­kiej miąż­szo­ści


Nie mylić z: Me­la­sa.

Mo­la­sa – ogól­na nazwa kom­plek­su skał osa­do­wych wy­peł­nia­ją­cych za­pad­li­ska pow­sta­ją­ce na przed­po­lu świe­żo wy­pię­trzo­ne­go gó­rot­wo­ru fał­do­we­go w schył­ko­wym sta­dium oro­ge­ne­zy, zwy­kle o gru­bo­ści wielu ki­lo­me­trów.

Głów­nym skład­ni­kiem molas są skały okru­cho­we po­cho­dzą­ce z ni­szcze­nia gór, zwy­kle zle­pień­ce i pia­skow­ce. na­le­żą do nich np. mio­ceń­skie i plio­ceń­skie ut­wo­ry osa­do­we na przed­po­lu Alp - w Szwaj­ca­rii i po­łud­nio­wej Ba­wa­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mole

ro­dzaj sosu


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: mol

 (1.2) M., B. i W. lm. od: mól


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Molek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Molekularny

do­ty­czą­cy mo­le­kuł, czą­ste­czek; czą­stecz­ko­wy, dro­bi­no­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy czą­stecz­ki, najm­niej­szych czę­ści cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molekuła

grupa dwóch lub wię­cej ato­mów zwią­za­nych che­micz­nie; czą­stecz­ka; dro­bi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. obo­jęt­ne elek­trycz­nie in­dy­wi­du­um che­micz­ne, zło­żo­ne z wię­cej niż jed­ne­go atomu, które są ze sobą trwa­le po­łą­czo­ne wią­za­nia­mi che­micz­ny­mi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molenda

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molendowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Molenna

dom mod­lit­wy bez­po­pow­ców


Mo­len­na – dom mod­lit­wy bez­po­pow­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moleskin

gruba, mocna tka­ni­na ba­weł­nia­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. tka­ni­na ba­weł­nia­na imi­tu­ją­ca skórę;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moleskinowy

→ mo­le­skin


Patrz:moleskin

Źródła:

SJP.pl

Molesmes

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Molestacja

prze­sta­rza­łe:
1. nu­dze­nie kogoś proś­ba­mi, na­przy­krza­nie się; mo­le­sto­wa­nie;
2. na­rze­ka­nie, ubo­le­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. na­przy­krza­nie się, nu­dze­nie proś­ba­mi

 (1.2) przest. na­rze­ka­nie, ubo­le­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molestant

osoba mo­le­stu­ją­ca kogoś sek­su­al­nie; mo­le­sta­tor


Źródła:

SJP.pl

Molestantka

ko­bie­ta mo­le­stu­ją­ca kogoś sek­su­al­nie; mo­le­sta­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Molestator

osoba mo­le­stu­ją­ca kogoś sek­su­al­nie; mo­le­stant


Źródła:

SJP.pl

Molestatorka

ko­bie­ta mo­le­stu­ją­ca kogoś sek­su­al­nie; mo­le­stant­ka


Źródła:

SJP.pl

Molestowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­le­sto­wać.


Mo­le­sto­wa­nie (łac. mo­le­sta­re, fr. mo­le­ster "draż­nić, na­przy­krzać się") – za­cho­wa­nie nie­po­żą­da­ne, na­ce­cho­wa­ne wro­go­ścią lub na­tar­czy­wo­ścią, które może mieć cha­rak­ter sek­su­al­ny, psy­chicz­ny lub emo­cjo­nal­ny, a jego celem lub skut­kiem jest na­ru­sze­nie god­no­ści dru­gie­go czło­wie­ka. Może mieć miej­sce w pracy, szko­le, prze­strze­ni pu­blicz­nej lub pry­wat­nej. W uję­ciu praw­nym mo­le­sto­wa­nie może sta­no­wić formę dy­skry­mi­na­cji, prze­stęp­stwo lub czyn nie­doz­wo­lo­ny (de­likt cy­wil­ny), za­leż­nie od oko­licz­no­ści.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Molestować

1. na­wią­zy­wać z kimś kon­takt o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym wbrew jego woli;
2. na­tręt­nie o coś pro­sić, upor­czy­wie do­ma­gać się cze­goś; na­przy­krzać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) na­przy­krzać się, na­tręt­nie pro­sić

 (1.2) na­kła­niać kogoś do kon­tak­tów sek­su­al­nych wbrew woli tej osoby przy wy­ko­rzy­sty­wa­niu włas­nej prze­wa­gi, wyż­szo­ści

 (1.3) praw. w pol­skim pra­wie pracy: pre­zen­to­wać za­cho­wa­nie nie­ak­cep­to­wa­ne i o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym lub od­no­szą­ce się do płci pra­cow­ni­ka, któ­re­go celem lub skut­kiem jest na­ru­sze­nie god­no­ści lub po­ni­że­nie albo upo­ko­rze­nie pra­cow­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molestowice

Mo­le­sto­wi­ce (niem. "Mull­witz")– wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Moleta

1. na­rzę­dzie do roz­cie­ra­nia farb ma­lar­skich
2. sta­lo­wy walec do wy­tła­cza­nia or­na­men­tów na me­ta­lu


Źródła:

SJP.pl

Moletka

mała mo­le­ta


Źródła:

SJP.pl

Moletować

wy­tła­czać mo­le­tą ozdob­ne wzory na przed­mio­tach me­ta­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Moletownik

osoba zaj­mu­ją­ca się zdo­bie­niem przed­mio­tów me­to­dą mo­le­to­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Molex

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. in­form. stan­dard elek­trycz­ne­go złą­cza za­si­la­ją­ce­go 5 V i 12 V sto­so­wa­ne­go w urzą­dze­niach kom­pu­te­ro­wych i tech­ni­ce mo­to­ry­za­cyj­nej;


Molex – po­tocz­na nazwa typu złą­cza ra­stro­we­go, roz­po­wszech­nio­ne­go w wielu urzą­dze­niach, wy­wo­dzą­ca się od nazwy pro­du­cen­ta Molex. Znaj­du­je za­sto­so­wa­nie m.in. w kom­pu­te­rach oraz sa­mo­cho­do­wych in­sta­la­cjach elek­trycz­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Molibden

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mo i licz­bie ato­mo­wej 42;


Mo­lib­den (Mo, mo­lyb­de­num) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych. Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go μόλυβδος "mo­lyb­dos" ‘ołów’, do­słow­nie oz­na­cza­jąc „po­dob­ny do oło­wiu”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Molibdenian

sól kwasu mo­lib­de­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Molibdeniany

sól kwasu mo­lib­de­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Molibdenit

rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków; błyszcz mo­lib­de­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest di­siar­czek mo­lib­de­nu;


Mo­lib­de­nit (błyszcz mo­lib­de­nu) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa „"mo­lyb­dos"” = gra­fit, z któ­rym był czę­sto my­lo­ny, obec­nie na­wią­zu­je do skła­du che­micz­ne­go tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Molibdenitowy

→ mo­lib­de­nit


Patrz:molibdenit

Źródła:

SJP.pl

Molibdenowy

→ mo­lib­den


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­lib­de­nem, do­ty­czą­cy mo­lib­de­nu, zro­bio­ny z mo­lib­de­nu


Patrz:molibden

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molienizja

drob­na ryba ży­wo­rod­na z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych, ho­do­wa­na jako ryba ak­wa­rio­wa; mo­li­nez­ja (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Molier

fran­cu­ski ko­me­dio­pi­sarz (1622-1673); Molière


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spol­szczo­na wer­sja przy­dom­ka XVII-wiecz­ne­go fran­cu­skie­go ko­me­dio­pi­sa­rza Jeana Bap­ti­ste'a Po­qu­e­li­na;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molierowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mo­lie­ra lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­lie­rem i jego twór­czo­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molierysta

znaw­ca, mi­ło­śnik dzieł Mo­lie­ra


Źródła:

SJP.pl

Molierystka

→ mo­lie­ry­sta


Patrz:molierysta

Źródła:

SJP.pl

Molik

motyl z ro­dzi­ny omac­nic, groź­ny szkod­nik mąki i kasz; mlik; mklik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molinezja

drob­na ryba ży­wo­rod­na z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych, ho­do­wa­na jako ryba ak­wa­rio­wa; mo­lie­niz­ja (rza­dziej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa kilku ga­tun­ków ma­łych ryb z ro­dza­ju Po­e­ci­lia; po­pu­lar­na ryba ak­wa­rio­wa;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Molinizm

Mo­li­nizm – po­glą­dy gło­szo­ne przez hisz­pań­skie­go je­zu­i­tę, Luisa de Mo­li­nę (1535–1600) o wza­jem­nej re­la­cji mię­dzy wolną wolą a łaską.

Mo­li­na zajął się tym te­ma­tem w na­wią­za­niu do pro­ble­mów wy­o­strzo­nych przez re­for­ma­cję, zwła­szcza kal­wiń­skiej te­o­rii pre­de­sty­na­cji.


Źródła:

Wikipedia

Molino

mięk­kie, cien­kie płót­no ba­weł­nia­ne; uży­wa­ne na su­kien­ki i po­ściel


Mo­li­no – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Escam­bia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molise

[czy­taj: moLIze] re­gion we Wło­szech


Mo­li­se – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Wło­szech, le­żą­cy w cen­tral­nej czę­ści Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go, o po­wierzch­ni 4 438 km² i 322 tys. miesz­kań­ców ze sto­li­cą w Cam­po­bas­so (52 tys. miesz­kań­ców). Gę­stość za­lud­nie­nia 75 os./km². Gra­ni­czy z na­stę­pu­ją­cy­mi re­gio­na­mi: Abruz­ja, La­cjum, Kam­pa­nia i Apu­lia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moliza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wych Wło­szech, sta­no­wi­ła od śred­nio­wie­cza okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny

 (1.2) geogr. rzad. Mo­li­se, re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Wło­szech


Źródła:

Wiktionary

Molizański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­li­zą, do­ty­czą­cy Mo­li­zy


Źródła:

Wiktionary

Moliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Molka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Moll

w mu­zy­ce: skala dia­to­nicz­na opar­ta na małej ter­cji; minor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ro­dzaj skali mu­zycz­nej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mollikut

mi­kro­or­ga­nizm, ro­dzaj małej bak­te­rii bez ścian­ki ko­mór­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Mollikuty

typ mi­kro­or­ga­niz­mów, bak­te­rii z mięk­ką błoną za­miast ścian­ki ko­mór­ko­wej; my­ko­plaz­ma


Źródła:

SJP.pl

Mollisole

gleby o głę­bo­kim po­zio­mie próch­ni­cy, dużej za­sob­no­ści, dobre w upra­wie, np. czar­no­zie­my, czar­ne zie­mie


Źródła:

SJP.pl

Mollowy

w to­na­cji moll; mi­no­ro­wy


przy­miot­nik

 (1.1) muz. w skali mu­zycz­nej opar­tej na gamie z małą ter­cją mię­dzy pier­wszym a trze­cim stop­niem

 (1.2) książk. wy­ni­ka­ją­cy z przy­gnę­bie­nia i nie­chę­ci do dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molnar

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molnár

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molo

1. sztucz­ne na­brze­że w por­cie;
2. po­most spa­ce­ro­wy, przy któ­rym można też cu­mo­wać ło­dzie; pirs


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­most spa­ce­ro­wy wy­cho­dzą­cy w morze;


Molo – bu­dow­la hy­dro­tech­nicz­na - po­most albo nasyp ziem­ny obra­mo­wa­ny na­brze­ża­mi, wy­su­nię­ty w morze (a także rzekę lub inny zbior­nik wodny) pro­sto­pad­le albo uko­śnie do brze­gu, przy­sto­so­wa­ny do ob­słu­gi stat­ków oraz ruchu po­ja­zdów albo ruchu pie­sze­go lub do ob­słu­gi jed­no­stek spor­to­wych i stat­ków pa­sa­żer­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Molobójczy

za­bi­ja­ją­cy mole


Źródła:

SJP.pl

Moloch

1. ro­dzaj au­stra­lij­skiej ja­szczur­ki;
2. prze­no­śnie:
a) isto­ta za­chłan­na;
b) coś ol­brzy­mie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przen. bibl. isto­ta de­mo­nicz­na, po­tęż­ny pod­miot albo prze­moż­ne, nie­na­sy­co­ne zja­wi­sko, wy­rzą­dza­ją­ce ogrom zła i po­chła­nia­ją­ce wiele ofiar

 (1.2) pot. duża, prze­ro­śnię­ta, nie­spraw­na i nie­przy­jaz­na lu­dziom in­sty­tu­cja;


Mo­loch, Mo­lech – chto­nicz­ne bó­stwo fe­nic­kie i ka­na­nej­skie. Nazwa wy­wo­dzi się od ‏מלך‎ „Me­lech” – król, bóg (gr. Mo­lóch). Iden­ty­fi­ko­wa­ny z Adra­me­le­chem. Mo­lo­cho­wi miano skła­dać ofia­ry z dzie­ci. Wzmian­ka o nim po­ja­wia się w Bi­blii (2 Krl 23,10). Czczo­ny ja­ko­by pod po­sta­cią byka. Śred­nio­wiecz­na de­mo­no­lo­gia uz­na­je Mo­lo­cha za jed­ne­go z de­mo­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Molochowaty

mo­lo­cho­wy; po­tocz­nie:
1. ol­brzy­mi, ogrom­ny;
2. po­tęż­ny, zło­wie­szczy i prze­ra­ża­ją­cy;
3. przy­po­mi­na­ją­cy Mo­lo­cha - mi­to­lo­gicz­ne­go boga


Źródła:

SJP.pl

Molochowy

mo­lo­cho­wa­ty; po­tocz­nie:
1. ol­brzy­mi, ogrom­ny;
2. po­tęż­ny, zło­wie­szczy i prze­ra­ża­ją­cy;
3. przy­po­mi­na­ją­cy Mo­lo­cha - mi­to­lo­gicz­ne­go boga


Źródła:

SJP.pl

Moloodporny

od­por­ny na dzia­ła­nie moli


Źródła:

SJP.pl

Molos

1. duży pies obron­ny i my­śliw­ski, ho­do­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji;
2. stopa me­trycz­na zło­żo­na z trzech dłu­gich lub ak­cen­to­wa­nych sylab; mo­los­sus, try­makr


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molosek

ro­dzaj nie­to­pe­rza z ro­dzi­ny mo­lo­so­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­da­ri­da|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny mo­lo­so­wa­tych;

 (1.2) pot. zool. nie­to­perz z ro­dza­ju mo­lo­sków (1.1)


Mo­lo­sek ("Ta­da­ri­da") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mo­lo­sów (Mo­los­si­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mo­lo­so­wa­tych (Mo­los­si­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Molosowate

1. o psach: sil­nie umię­śnio­ny, o cięż­kiej, zwar­tej bu­do­wie, zwy­kle o krót­kim pysku;
2. o ce­chach mo­lo­so­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


Mo­lo­so­wa­te, mo­lo­sy (Mo­los­si­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du mrocz­koksz­tałt­nych (Ver­spe­til­lio­ni­for­mes) w obrę­bie rzędu nie­to­pe­rzy (Chi­rop­te­ra) cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się ogo­nem wy­sta­ją­cym z błony lot­nej i prze­ciw­staw­nym pier­wszym pal­cem stopy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molosowaty

1. o psach: sil­nie umię­śnio­ny, o cięż­kiej, zwar­tej bu­do­wie, zwy­kle o krót­kim pysku;
2. o ce­chach mo­lo­so­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


Źródła:

SJP.pl

Molossus

stopa me­trycz­na zło­żo­na z trzech dłu­gich lub ak­cen­to­wa­nych sylab; molos, try­makr


Źródła:

SJP.pl

Molowate

kos­mo­po­li­tycz­na ro­dzi­na owa­dów z rzędu mo­ty­li, nie­wiel­kich roz­mia­rów ciała, któ­rych larwy żyją w dom­kach zbu­do­wa­nych z wy­dzie­li­ny gru­czo­łów przęd­nych i czą­stek po­kar­mo­wych; na­le­żą do niej mię­dzy in­ny­mi: mól ko­żusz­nik, mól po­spo­li­ty, mól ziar­niak


Zo­bacz też: mól spo­żyw­czy.

Mo­lo­wa­te (Ti­ne­i­dae) – ro­dzi­na nie­wiel­kich owa­dów z rzędu mo­ty­li. Liczy ok. 3000 ga­tun­ków.

Ro­dzi­na roz­prze­strze­nio­na we wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych. Osob­ni­ki do­ro­słe po­sia­da­ją smu­kłe, gęsto owło­sio­ne ciało o bar­wie od bia­ła­wej, po­przez żółtą po sza­ro­bru­nat­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molowaty

o ce­chach mo­lo­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Molowce

jedna z naj­więk­szych grup mo­ty­li; mo­ty­le mniej­sze


Mo­low­ce zwane też mo­ty­la­mi mniej­szy­mi (Mi­cro­le­pi­dop­te­ra) – jedna z naj­więk­szych grup mo­ty­li, obej­mu­ją­ca kilka ro­dzin.

W samej Eu­ro­pie Środ­ko­wej wy­stę­pu­je około 3000 ga­tun­ków. Jest to grupa bar­dzo nie­jed­no­rod­na, zło­żo­na z wielu róż­nych bez­poś­red­nio nie­spo­krew­nio­nych ro­dzin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molowiec

przed­sta­wi­ciel jed­nej z naj­więk­szych grup mo­ty­li na­zy­wa­nej też mo­ty­la­mi mniej­szy­mi


Źródła:

SJP.pl

Molowość

w che­mii: wiel­kość okre­śla­ją­ca za­war­tość da­ne­go skład­ni­ka w rozt­wo­rze; stę­że­nie mo­lo­we, mo­lar­ność, mo­lal­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. stę­że­nie mo­lo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molowy

1. przy­miot­nik od: mol, np. masa mo­lo­wa;
2. przy­miot­nik od: moll, np. skala mo­lo­wa;
3. przy­miot­nik od: mól, np. mo­lo­we skrzy­deł­ka;
4. przy­miot­nik od: molo, np. mo­lo­we wy­brze­że


przy­miot­nik

 (1.1) chem. zwią­za­ny z molem, jed­nost­ką ilo­ści ma­te­rii

 (1.2) chem. do­ty­czą­cy stę­że­nia mo­lo­we­go, okre­śla­ją­cy stę­że­nie mo­lo­we

 (1.3) muz. do­ty­czą­cy skali dia­to­nicz­nej, gamy lub to­na­cji opar­tej na małej ter­cji

 (1.4) od­no­szą­cy się do molo

 (1.5) ent. do­ty­czą­cy owada mola


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Molto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: bar­dzo; wy­stę­pu­je razem z in­ny­mi okre­śle­nia­mi tempa i cha­rak­te­ru ut­wo­ru, np. molto vi­va­ce, al­le­gro molto


Źródła:

SJP.pl

Molton

ba­weł­nia­na lub lnia­na tka­ni­na po­dob­na do fla­ne­li


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moltonowy

wy­ko­na­ny z mol­to­nu - tka­ni­ny (np. na­kład­ka mol­to­no­wa)


Źródła:

SJP.pl

Molucki

przy­miot­nik od: Mo­lu­ki (grupa wysp w In­do­nez­ji); mo­lu­kań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­lu­ka­mi, do­ty­czą­cy Mo­lu­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molukanka

miesz­kan­ka Mo­lu­ków (wysp w In­do­nez­ji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­lu­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molukańczyk

miesz­ka­niec Mo­lu­ków (grupy wysp in­do­ne­zyj­skich)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­lu­ków;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Molukański

→ Mo­lu­ki (grupa wysp w In­do­nez­ji); mo­luc­ki


Źródła:

SJP.pl

Moluki

grupa wysp w Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skim na­le­żą­ca do In­do­nez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. grupa wysp we wschod­niej czę­ści Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go, wcho­dzą­ca w skład In­do­nez­ji;

 (1.2) geogr. pro­win­cja w In­do­nez­ji obej­mu­ją­ca po­łud­nio­wą część ar­chi­pe­la­gu Mo­lu­ki (1.1);


Mo­lu­ki (Wyspy Ko­rzen­ne, Ke­pu­la­u­an Ma­lu­ku) − grupa wysp we wschod­niej czę­ści Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go, wcho­dzą­ca w skład In­do­nez­ji. Oto­czo­ne są wo­da­mi mórz Banda, Seram, Mo­luc­kie­go, Hal­ma­he­ra i Ara­fu­ra. Naj­więk­szy­mi wy­spa­mi są Hal­ma­he­ra, Seram (Ceram) i Buru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moluskocyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek śli­ma­ko­bój­czy, uniesz­kod­li­wia­ją­cy śli­ma­ki (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ga­stro­po­da|ref=tak.);


Źródła:

Wiktionary

Molwa

ryba z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Moly

ziele mi­tycz­ne za­sto­so­wa­ne przez Ody­se­u­sza jako od­trut­ka


Źródła:

SJP.pl

Molęda

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mom

skró­to­wiec

 (1.1) = spoż. mięso od­dzie­la­ne me­cha­nicz­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Moma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Ja­ku­cji; prawy do­pływ In­dy­gir­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mombasa

dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto w Kenii


Mom­ba­sa – dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto w Kenii. Po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju, na wy­brze­żu Oce­a­nu In­dyj­skie­go; jest cen­trum tu­ry­stycz­nym. W Mom­ba­sie znaj­du­je się naj­więk­szy port Kenii – Ki­lin­di­ni, ob­słu­gu­ją­cy także są­sied­nie pań­stwa bez do­stę­pu do morza, a w po­bli­żu znaj­du­je się ważny port lot­ni­czy Mom­ba­sa-Moi. Licz­ba miesz­kań­ców w 2019 roku prze­kro­czy­ła 1,2 mln[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mombaski

→ Mom­ba­sa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mom­ba­są, do­ty­czą­cy Mom­ba­sy


Patrz:Mombasa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mombasyjczyk

miesz­ka­niec Mom­ba­sy


Źródła:

SJP.pl

Mombasyjka

miesz­kan­ka Mom­ba­sy


Źródła:

SJP.pl

Momencik

chwil­ka, drob­na cząst­ka czasu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mo­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moment

chwi­la, krót­ki od­ci­nek czasu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki od­ci­nek czasu

 (1.2) fiz. pier­wszy człon nazw wiel­ko­ści sto­so­wa­nych w fi­zy­ce;

 (1.3) stat. pier­wszy człon nazw pa­ra­me­trów sto­so­wa­nych w sta­ty­sty­ce; ;

 (1.4) hist. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka czasu równa około 90 se­kun­dom;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Momentalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mo­men­tal­ny, szyb­ko, bły­ska­wicz­nie, nagle


Źródła:

Wiktionary

Momentalny

przy­miot­nik

 (1.1) nagły, bły­ska­wicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Momentami

co pe­wien czas, od czasu do czasu


przy­słó­wek

 (1.1) od czasu do czasu, co pe­wien czas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Momentometr

urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru mo­men­tu obro­to­we­go np. sil­ni­ków, ma­szyn ro­bo­czych itp.


Źródła:

SJP.pl

Momentowy

→ mo­ment


Patrz:moment

Źródła:

SJP.pl

Momentum

1. w za­rzą­dza­niu: na­ra­sta­ją­ca ener­gia i zapał umoż­li­wia­ją­ce wy­ko­na­nie za­da­nia, siła prze­bi­cia;
2. pod­sta­wo­wy wskaź­nik im­pe­tu mie­rzą­cy wiel­kość zmia­ny ceny w za­da­nym okre­sie;
3. po­tocz­nie: impet, roz­mach, pęd


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Momenty

po­tocz­nie: sceny ero­tycz­ne w fil­mie lub w po­wie­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żart. sceny ero­tycz­ne w fil­mie lub w po­wie­ści

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: mo­ment


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Momo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ro­dzaj ty­be­tań­skie­go pie­roż­ka mięs­ne­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Momos

w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej: bóg i uo­so­bie­nie sar­kaz­mu, żar­tów; Momus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg drwin i iro­nii, uo­so­bie­nie sar­kaz­mu, żar­tów i kpin;


Momos (gr. Μῶμος Mō̂mos, łac. "Momus", "Qu­e­rel­la") – w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej bó­stwo drwin i iro­nii oraz uo­so­bie­nie sar­kaz­mu, żar­tów i kpin, a także nie­za­słu­żo­nej kry­ty­ki.

We­dług te­o­go­nii Hez­jo­da był synem Nyks. Po­cząt­ko­wo do­rad­ca bogów olim­pij­skich, lecz z po­wo­du prze­sad­nych drwin i cią­głe­go ich kry­ty­ko­wa­nia (ośmie­lił się drwić nawet z Zeusa) osta­tecz­nie wy­gna­ny z Olim­pu i strą­co­ny na zie­mię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Momot

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Momski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Momą (rzeką na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji)


Źródła:

Wiktionary

Momus

zło­śli­wy, nie­spra­wied­li­wy kry­tyk; zoil


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mon

kocz­ko­dan z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych


skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub rzad. ni­ja­ki

 (1.1) = wojsk. adm. mi­ni­ster­stwo obro­ny na­ro­do­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mon-Owski

→ MON (Mi­ni­ster­stwo Obro­ny Na­ro­do­wej); mo­now­ski


Źródła:

SJP.pl

Mona

kocz­ko­dan z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monachijczyk

miesz­ka­niec Mo­na­chium


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­na­chium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monachijka

miesz­kan­ka Mo­na­chium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­na­chium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monachijski

zwią­za­ny z Mo­na­chium (mia­sto w Niem­czech)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­na­chium, do­ty­czą­cy Mo­na­chium, po­cho­dzą­cy z Mo­na­chium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monachium

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech, sto­li­ca Ba­wa­rii;


Mo­na­chium ( München, ; baw. Minga) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wych Niem­czech, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Ba­wa­ria, sie­dzi­ba re­jen­cji Górna Ba­wa­ria, re­gio­nu Mo­na­chium, po­wia­tu Land­kre­is München (do któ­re­go jed­nak mia­sto nie na­le­ży) oraz Sto­wa­rzy­sze­nia Kra­jo­we­go (Lan­des­ver­band) Tech­nis­ches Hilfs­werk, trze­cie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto Nie­miec, za­miesz­ki­wa­ne pod ko­niec 2019 roku przez nie­mal 1,5 mln osób[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monachomachia

wojna mni­chów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wojna, walka mni­chów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monaco

[czy­taj: mo­na­ko] pań­stwo-mia­sto w Eu­ro­pie; Mo­na­ko, Księ­stwo Mo­na­ko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monacyt

mi­ne­rał, fos­fo­ran ceru, lan­ta­nu i in­nych lan­ta­now­ców z do­miesz­ką toru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy fos­fo­ra­nów, bę­dą­cy waż­nym no­śni­kiem pier­wiast­ków ziem rzad­kich, prze­de wszyst­kim ceru, lan­ta­nu i ne­o­dy­mu


Mo­na­cyt – mi­ne­rał, mie­sza­na sól kwasu fos­fo­ro­we­go, ceru i kilku lan­ta­now­ców. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "mo­na­ze­is" = je­dy­ny lub "mo­na­xo" = być sa­mot­nym; na­wią­zu­jąc do rzad­ko­ści wy­stę­po­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monada

in­dy­wi­du­al­na, pro­sta sub­stan­cja, ele­men­tar­ny skład­nik rze­czy­wi­sto­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monadnok

odo­sob­nio­ne wzgó­rze pow­sta­łe przez zni­szcze­nie ota­cza­ją­cych mas skal­nych, osta­łe dzię­ki więk­szej od­por­no­ści skał; twar­dzie­lec


Źródła:

SJP.pl

Monadnokowy

→ mo­nad­nok


Patrz:monadnok

Źródła:

SJP.pl

Monadologia

te­o­ria fi­lo­zo­ficz­na stwo­rzo­na przez Le­ib­ni­za, we­dług któ­rej rze­czy­wi­stość jest cią­głym zbio­rem monad; mo­na­dyzm


Mo­na­do­lo­gia – książ­ka nie­miec­kie­go po­li­hi­sto­ra Gott­frie­da Wil­hel­ma Le­ib­ni­za przed­sta­wia­ją­ca pod­sta­wy jego sy­ste­mu on­to­lo­gicz­ne­go. Na­pi­sa­na w 1714 roku i wy­da­na w 1720 roku.

Le­ib­niz przed­sta­wiał w niej tezę, że cała rze­czy­wi­stość skła­da się z nie­prze­li­czo­nych czą­stek, monad, które są szczel­ne i nie­za­leż­ne od sie­bie, a roz­wi­ja­ją się tylko w miarę swych z góry okre­ślo­nych moż­li­wo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monadyczny

→ mo­na­da


Patrz:monada

Źródła:

SJP.pl

Monadyzm

te­o­ria fi­lo­zo­ficz­na stwo­rzo­na przez Le­ib­ni­za, we­dług któ­rej rze­czy­wi­stość jest cią­głym zbio­rem monad; mo­na­do­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. zob. mo­na­do­lo­gia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monakijczyk

miesz­ka­niec Mo­na­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­na­ko (sto­li­cy pań­stwa Mo­na­ko)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monakijka

miesz­kan­ka Mo­na­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­na­ko (sto­li­cy pań­stwa Mo­na­ko)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monakijski

zwią­za­ny z Mo­na­ko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Mo­na­ko

 (1.2) od­no­szą­cy się do mia­sta Mo­na­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monako

1. Księ­stwo Mo­na­ko; pań­stwo-mia­sto w Eu­ro­pie;
2. dziel­ni­ca pań­stwa-mia­sta Mo­na­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. małe pań­stwo na po­łud­niu Eu­ro­py, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym;

 (1.2) geogr. sto­li­ca Mo­na­ko (1.1)


Mo­na­ko (fr. i Mo­na­co, moneg. Mùnegu), ofi­cjal­nie Księ­stwo Mo­na­ko (fr. Principauté de Mo­na­co, wł. Prin­ci­pa­to di Mo­na­co, moneg. Prinçipatu de Mùnegu) – mia­sto-pań­stwo po­ło­żo­ne w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej nad Mo­rzem Śró­dziem­nym w obrę­bie Ri­wie­ry Fran­cu­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monar

pol­skie sto­wa­rzy­sze­nie zaj­mu­ją­ce się oso­ba­mi uza­leż­nio­ny­mi od nar­ko­ty­ków, be­zdom­ny­mi i cho­ry­mi na AIDS


Monar – zin­te­gro­wa­ny sy­stem prze­ciw­dzia­ła­nia nar­ko­ma­nii, be­zdom­no­ści i za­gro­że­niom spo­łecz­nym oraz nie­sie­nia sze­ro­ko ro­zu­mia­nej po­mo­cy oso­bom po­zo­sta­ją­cym w trud­nej sy­tu­a­cji ży­cio­wej – sa­mot­nym, cho­rym na AIDS, skrzyw­dzo­nym przez los. Monar to apo­li­tycz­na or­ga­ni­za­cja po­za­rzą­do­wa, sto­wa­rzy­sze­nie, za­re­je­stro­wa­ne w 1981 r. i dzia­ła­ją­ce na te­re­nie całej Pol­ski. Udzie­la po­mo­cy rocz­nie ponad 20 ty­sią­com osób w 135 pla­ców­kach róż­ne­go typu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monarch

tru­ją­cy motyl z ro­dzi­ny da­na­i­do­wa­tych; da­na­id wę­drow­ny


Źródła:

SJP.pl

Monarcha

osoba spra­wu­ją­ca wła­dzę w pań­stwie o ustro­ju mo­nar­chii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. osoba, która rzą­dzi kra­jem o ustro­ju nie­re­pu­bli­kań­skim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Da­na­us ple­xip­pus|ref=tak., motyl z ga­tun­ku


Mo­nar­cha – osoba bę­dą­ca głową pań­stwa w pań­stwie o ustro­ju mo­nar­chicz­nym. Spra­wo­wa­nie urzę­du mo­nar­chy, na­zy­wa­ne ofi­cjal­nie pa­no­wa­niem, trwa, co do za­sa­dy do śmier­ci mo­nar­chy. Moż­li­we jest jed­nak zrze­cze­nie się wła­dzy przez mo­nar­chę po­przez akt ab­dy­ka­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monarchia

forma rzą­dów, w któ­rej mo­nar­cha (król, ce­sarz, suł­tan), stoi na czele kraju jako re­pre­zen­tant wła­dzy su­we­ren­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. ustrój, w któ­rym kra­jem rzą­dzi jedna osoba na­zy­wa­na mo­nar­chą;

 (1.2) polit. pań­stwo o ustro­ju mo­nar­chii (1.1)


Mo­nar­chia ( mo­nar­chia, ze μοναρχία, "monarchía" „je­dy­no­władzt­wo”, od μόναρχος „je­dy­ny wład­ca”, od μόνος "monos" „jeden” i ἀρχός "ar­chós" „po­czą­tek”) – forma rzą­dów, w któ­rej głową pań­stwa jest jedna osoba, na­zy­wa­na mo­nar­chą, nie­wy­bie­ra­na w spo­sób re­pu­bli­kań­ski. Zaz­wy­czaj:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monarchianistyczny

przy­miot­nik

 (1.1) rel. hist. zwią­za­ny z mo­nar­chia­niz­mem, do­ty­czą­cy mo­nar­chia­niz­mu


Źródła:

Wiktionary

Monarchianizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. hist. he­te­ro­dok­sal­ny nurt dok­try­nal­ny, za­kła­da­ją­cy jed­ność Bożej sub­stan­cji i osoby on­tycz­nej;


Mo­nar­chia­nizm (gr. μόνος Αρχή jedna za­sa­da) – he­te­ro­dok­sal­ny nurt dok­try­nal­ny, który roz­wi­nął się pod ko­niec II wieku. Za­kła­dał jed­ność Bożej sub­stan­cji i osoby on­tycz­nej. Wy­róż­nia się dwie od­mia­ny mo­nar­chia­niz­mu:

Adop­cja­ni­ści twier­dzi­li, iż Chry­stus był je­dy­nie czło­wie­kiem, natch­nio­nym przez Ducha Świę­te­go. Mo­da­li­ści na­to­miast za­cie­ra­li róż­ni­ce po­mię­dzy Ojcem, Synem i Du­chem Świę­tym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Monarchiczny

zwią­za­ny z mo­nar­chią - ustro­jem pań­stwo­wym, w któ­rym wła­dza spra­wo­wa­na jest przez mo­nar­chę peł­nią­ce­go swoją funk­cję do­ży­wot­nio; mo­nar­chi­stycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy mo­nar­chii, zwią­za­ny z mo­nar­chią (formą rządu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monarchie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|mo­nar­chia.

 (1.2) B. lm. od mo­nar­chia

 (1.3) W. lm. od mo­nar­chia


Źródła:

Wiktionary

Monarchini

ko­bie­ta rzą­dzą­ca mo­nar­chią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. forma żeń­ska od: mo­nar­cha

 (1.2) książk. żona mo­nar­chy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monarchista

zwo­len­nik mo­nar­chii, osoba o po­glą­dach mo­nar­chi­stycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik mo­nar­chiz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monarchistka

→ mo­nar­chi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka mo­nar­chiz­mu


Patrz:monarchista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monarchistyczny

1. zwią­za­ny z mo­nar­chiz­mem - ustro­jem pań­stwo­wym, w któ­rym wła­dza spra­wo­wa­na jest przez mo­nar­chę peł­nią­ce­go swoją funk­cję do­ży­wot­nio; mo­nar­chicz­ny;
2. zwią­za­ny z opo­wia­da­niem się za mo­nar­chią jako formą rzą­dów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z mo­nar­chiz­mem lub mo­nar­chi­sta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monarchizm

1. ustrój mo­nar­chi­stycz­ny; mo­nar­chia
2. po­pie­ra­nie mo­nar­chii jako ustro­ju pań­stwa, wyz­na­wa­nie po­glą­dów mo­nar­chi­stycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­gląd, we­dług któ­re­go wła­dza pań­stwo­wa po­win­na na­le­żeć do mo­nar­chy – dzie­dzicz­ne­go lub usta­no­wio­ne­go – jako głowy pań­stwa;


Mo­nar­chizm (lub ro­ja­lizm) – idea, we­dług któ­rej mo­nar­chia jest naj­lep­szym ustro­jem po­li­tycz­nym. Mo­nar­chizm jest po­glą­dem dą­żą­cym do przy­wró­ce­nia lub obro­ny mo­nar­chii w danym pań­stwie lub sze­rzej – na świe­cie.

Zwo­len­ni­cy mo­nar­chiz­mu twier­dzą, iż nie chcą wła­dzy dla sie­bie, więc nie mogą być naz­wa­ni par­tią po­li­tycz­ną. Zaz­wy­czaj mają już swo­je­go kan­dy­da­ta, wy­wo­dzą­ce­go się z któ­re­goś ze szla­chec­kich rodów, któ­re­go uwa­ża­ją za od­po­wied­nie­go mo­nar­chę, względ­nie po­tom­ka oba­lo­ne­go wcze­śniej króla.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monarchofaszysta

osoba wyz­na­ją­ca ide­o­lo­gię rzą­dów w Buł­ga­rii sprzed 9 wrze­śnia 1944 roku


Źródła:

SJP.pl

Monarchofaszystowski

zwią­za­ny z sy­ste­mem rzą­dów w Buł­ga­rii sprzed 9 wrze­śnia 1944 roku


Źródła:

SJP.pl

Monarchomacha

we Fran­cji, Hisz­pa­nii i Ho­lan­dii w XVI-XVII wieku: pi­sarz wy­stę­pu­ją­cy prze­ciw ab­so­lu­tyz­mo­wi


Źródła:

SJP.pl

Monarchomachowie

we Fran­cji, Hisz­pa­nii i Ho­lan­dii w XVI-XVII wieku: pi­sarz wy­stę­pu­ją­cy prze­ciw ab­so­lu­tyz­mo­wi


Mo­nar­cho­ma­cho­wie (ty­ra­no­bój­cy) – zwo­len­ni­cy dok­try­ny po­li­tycz­nej, obec­nej w myśli po­li­tycz­nej XVI wieku, wzy­wa­ją­cy do oporu – albo nawet ty­ra­no­bój­stwa – wład­cy (szcze­gól­nie ab­so­lut­ne­go), który wsku­tek swego po­stę­po­wa­nia, a w szcze­gól­no­ści ła­ma­nia prawa bo­skie­go i prawa na­tu­ry uwa­ża­ny był za osobę, która utra­ci­ła sta­tus pra­wo­wi­te­go mo­nar­chy i stała się ty­ra­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monarda

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych; pysz­no­głów­ka


Źródła:

SJP.pl

Monarka

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Monarowiec

czło­nek lub pa­cjent oś­rod­ka dla nar­ko­ma­nów pro­wa­dzo­ne­go przez Monar


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek Mo­na­ru

 (1.2) pen­sjo­na­riusz oś­rod­ka dla nar­ko­ma­nów pro­wa­dzo­ne­go przez sto­wa­rzy­sze­nie Monar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monarowski

przy­miot­nik od: Monar


Źródła:

SJP.pl

Monarszy

→ mo­nar­cha


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z mo­nar­chą

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do mo­nar­chy, bę­dą­cy włas­no­ścią mo­nar­chy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) wła­ści­wy mo­nar­sze, godny mo­nar­chy


Patrz:monarcha

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monarszyk

mo­nar­szyk hia­cyn­to­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mo­na­rek


Źródła:

SJP.pl

Monaster

klasz­tor w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym lub grec­ko­ka­to­lic­kim; mo­na­styr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. klasz­tor we wschod­nim chrze­ści­jań­stwie;


Mo­na­ster albo mo­na­styr (ze sta­ro­ru­skie­go od gr. μοναστήριον, "mo­na­ste­rion") – tra­dy­cyj­na nazwa klasz­to­ru w Ko­ścio­łach wschod­nich.

Pier­wot­nie mo­na­ster oz­na­czał ze­spół od­dziel­nych po­mie­szczeń miesz­kal­nych mni­chów ob­ję­tych kla­u­zu­rą, w póź­niej­szym okre­sie ter­min ten na­brał zna­cze­nia od­po­wia­da­ją­ce­mu klasz­to­ro­wi w chrze­ści­jań­stwie za­chod­nim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monasterski

1. zwią­za­ny z mo­na­ste­rem (mo­na­sty­rem), wy­wo­dzą­cy się z mo­na­ste­ru (mo­na­sty­ru), np. śpiew mo­na­ster­ski, na­bo­żeń­stwo mo­na­ster­skie;
2. przy­miot­nik od: Mo­na­ster (Münster; mia­sto w za­chod­nich Niem­czech); münsterski


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­na­ste­rem (Münsterem), do­ty­czą­cy Mo­na­ste­ru (Münsteru)

 (1.2) rel. zwią­za­ny z mo­na­ste­rem (mo­na­sty­rem), do­ty­czą­cy mo­na­ste­ru (mo­na­sty­ru)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monasterzyska

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Mo­na­ste­rzy­ska ( Монастириська, "Mo­na­sty­ryś­ka") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim nad Ko­rop­cem, dawna sie­dzi­ba by­łe­go re­jo­nu mo­na­ste­rzy­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Monastycyzm

ruch za­kon­ny ma­ją­cy na celu służ­bę Bogu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. w chrze­ści­jań­stwie: forma życia za­kon­ne­go ce­no­bic­kie­go lub ana­cho­rec­kie­go, któ­rej celem jest więk­sza za­ży­łość z Bo­giem, gor­li­wość w prak­ty­kach re­li­gij­nych, mod­lit­wie i asce­zie;

 (1.2) rel. w bud­dyz­mie: życie asce­tycz­ne we wspól­no­cie mni­siej;


Mo­na­sty­cyzm (z łac. "mo­na­sti­cus", od gr. "monastērion" – cela pu­stel­ni­ka, z "mo­na­chos" – sa­mot­ny) – forma życia re­li­gij­ne­go, któ­rej pod­sta­wą jest życie zgod­ne z re­gu­łą za­kon­ną, we wspól­no­cie za­kon­nej (klasz­tor); w chrze­ści­jań­stwie, a także m.in. w re­li­giach po­gań­skich (we­stal­ki), w ju­da­iz­mie (qum­rań­czy­cy), w bud­dyz­mie (sang­ha) i in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monastycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla mo­na­sty­cyz­mu


Źródła:

Wiktionary

Monastyczny

1. do­ty­czą­cy za­ko­nu albo za­kon­ni­ków; klasz­tor­ny;
2. od­no­szą­cy się do życia wspól­no­to­we­go lub pu­stel­ni­cze­go


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­na­sty­cyz­mem lub mo­na­ste­rem, do­ty­czą­cy mo­na­sty­cyz­mu lub mo­na­ste­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monastyr

klasz­tor w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym lub grec­ko­ka­to­lic­kim; mo­na­ster


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. przest. klasz­tor we wschod­nim chrze­ści­jań­stwie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monastyrka

marka wódki śli­wo­wej


Źródła:

SJP.pl

Monastyrski

→ mo­na­styr; mo­na­ster­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monchikit

mag­mo­wa skała ży­ło­wa z grupy lam­pro­fi­rów


Źródła:

SJP.pl

Monciak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pot. reg. ulica Bo­ha­te­rów Monte Cas­si­no w So­po­cie;


Źródła:

Wiktionary

Mondamina

de­li­kat­na mąka ku­ku­ry­dzia­na


Źródła:

SJP.pl

Mondel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. 16 sno­pów


Źródła:

Wiktionary

Mondeo

model sa­mo­cho­du marki Ford


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy typu Ford Mon­deo;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mondializm

pro­ces zwięk­sza­nia się współ­za­leż­no­ści i po­do­bieństw mię­dzy róż­ny­mi kra­ja­mi ca­łe­go świa­ta, wy­ni­ka­ją­cy z po­stę­pu tech­nicz­ne­go w za­kre­sie tran­spor­tu to­wa­rów, prze­pły­wu ludzi i ka­pi­ta­łu, wy­mia­ny in­for­ma­cji; glo­ba­li­za­cja, glo­ba­lizm


Źródła:

SJP.pl

Mondry

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Moneciarstwo

rzad­kie: bicie monet


Źródła:

SJP.pl

Monel

stop niklu z mie­dzią z do­dat­kiem man­ga­nu, krze­mu i że­la­za uży­wa­ny do wy­ra­bia­nia apa­ra­tu­ry la­bo­ra­to­ryj­nej


Monel – sre­brzy­sto­bia­ły stop mie­dzi i niklu z do­miesz­ką że­la­za i man­ga­nu, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą od­por­no­ścią na ko­roz­ję.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monellina

pro­te­i­na otrzy­my­wa­na z ja­go­dy afry­kań­skiej, o smaku 30 ty­się­cy razy słod­szym od cukru sto­ło­we­go (czą­stecz­ko­wo)


Mo­nel­li­na – biał­ko o słod­kim smaku, wy­stę­pu­ją­ce w owo­cach "Dio­sco­re­op­hyl­lum vol­ken­sii", ro­śli­ny ros­ną­cej w Afry­ce Za­chod­niej. Wy­i­zo­lo­wa­ne i opi­sa­ne zo­sta­ło w roku 1972. Jest di­pep­ty­dem o masie 10,7 kDa. Dwa łań­cu­chy po­li­pep­ty­do­we za­wie­ra­ją 44 i 50 reszt ami­nok­wa­so­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monelowy

→ monel


Patrz:monel

Źródła:

SJP.pl

Monepigraficzny

w nu­miz­ma­ty­ce: mo­ne­ta mo­ne­pi­gra­ficz­na - mo­ne­ta bez wi­ze­run­ku, ma­ją­ca tylko na­pi­sy


Źródła:

SJP.pl

Monera

sta­ro­grec­ki sta­tek wodny z jed­nym rzę­dem wio­seł; wio­sło­wiec jed­no­rzę­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. mar. ga­le­ra o jed­nym rzę­dzie wio­seł, po­cząt­ko­wo tylko wio­sło­wa, póź­niej także wio­sło­wo-ża­glo­wa;


Mo­ne­ra (gr. od "monḗrēs" – sa­mot­ny, po­je­dyn­czy; łac. "ūnĭrĕmă") – ogól­ne okre­śle­nie wczes­no­grec­kich stat­ków i okrę­tów wy­po­sa­żo­nych w jeden rząd wio­seł.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monergol

pa­li­wo ra­kie­to­we


Mo­ner­gol – pa­li­wo ra­kie­to­we bę­dą­ce cie­kłą mie­sza­ni­ną ut­le­nia­cza i pa­li­wa wła­ści­we­go lub związ­kiem che­micz­nym za­wie­ra­ją­cym w każ­dej czą­stecz­ce ele­men­ty pa­li­wa i ut­le­nia­cza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monero

rze­czow­nik

 (1.1) kryp­to­wa­lu­ta o sym­bo­lu XMR sta­wia­ją­ca na­cisk na ano­ni­mo­wość tran­sak­cji


Mo­ne­ro – kryp­to­wa­lu­ta typu open-so­ur­ce stwo­rzo­na w kwiet­niu 2014 r., Która kon­cen­tru­je się na pry­wat­no­ści i de­cen­tra­li­za­cji. Mo­ne­ro używa za­ciem­nio­nej księ­gi pu­blicz­nej, co oz­na­cza, że każdy może wy­sy­łać tran­sak­cje, ale żaden zew­nętrz­ny ob­ser­wa­tor nie może poz­nać źró­dła, kwoty lub miej­sca przez­na­cze­nia. Mo­ne­ro używa me­cha­niz­mu Proof of Work do wy­da­wa­nia no­wych monet i za­chę­ca­nia gór­ni­ków do za­bez­pie­cze­nia sieci i spraw­dza­nia po­praw­no­ści tran­sak­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Monessa

spe­cjal­nie im­pre­gno­wa­na tka­ni­na pa­pie­ro­wa, uży­wa­na na dam­skie su­knie do jed­no­ra­zo­we­go lub pa­ro­krot­ne­go uży­cia


Świę­ta Mo­nes­sa (zm. 456) – świę­ta chrze­ści­jań­ska, żyła w V wieku.

We­dług tra­dy­cji Mo­nes­sa była córką ir­landz­kie­go wodza. Zo­sta­ła na­wró­co­na przez świę­te­go Pa­try­ka. Zmar­ła zaraz po tym, jak udzie­lił jej chrztu.

Jej wspom­nie­nie ob­cho­dzo­ne jest 4 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monet

me­ta­lo­wy pie­niądz


Źródła:

SJP.pl

Monet.

skrót od: mo­ne­tar­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Moneta

me­ta­lo­wy pie­niądz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­ta­lo­wy krą­żek lub wie­lo­bok, o okre­ślo­nym wy­mia­rze, wadze i wzo­rze pla­stycz­nym, słu­żą­cy jako śro­dek płat­ni­czy;


Mo­ne­ta – prze­waż­nie me­ta­lo­wy znak pie­nięż­ny o okre­ślo­nej for­mie, opa­trzo­ny zna­kiem emi­ten­ta gwa­ran­tu­ją­ce­go umow­ną war­tość mo­ne­ty. Pier­wot­nie zbli­żo­na była ona do ryn­ko­wej war­to­ści krusz­cu za­war­te­go w mo­ne­cie.

Pier­wsze mo­ne­ty pow­sta­ły w VII w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monetarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mo­ne­tar­ny


Źródła:

Wiktionary

Monetarny

do­ty­czą­cy spraw zwią­za­nych z pie­niędz­mi; pie­nięż­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. do­ty­czą­cy pie­nię­dzy, ich emi­sji, obie­gu, po­kry­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monetarysta

1. zwo­len­nik te­o­rii eko­no­micz­nej uz­na­ją­cej cen­tral­ną rolę po­li­ty­ki pie­nięż­nej w go­spo­dar­ce i ko­niecz­ność kon­tro­lo­wa­nia po­da­ży pie­nią­dza w obie­gu;
2. ek­spert w za­kre­sie po­li­ty­ki fi­nan­so­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie po­li­ty­ki fi­nan­so­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monetarystka

1. zwo­len­nicz­ka te­o­rii eko­no­micz­nej uz­na­ją­cej cen­tral­ną rolę po­li­ty­ki pie­nięż­nej w go­spo­dar­ce i ko­niecz­ność kon­tro­lo­wa­nia po­da­ży pie­nią­dza w obie­gu;
2. ek­spert­ka w za­kre­sie po­li­ty­ki fi­nan­so­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w za­kre­sie po­li­ty­ki fi­nan­so­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monetarystyczny

→ mo­ne­ta­ryzm


Patrz:monetaryzm

Źródła:

SJP.pl

Monetaryzacja

1. przeksz­tał­ce­nie cze­goś w coś przy­no­szą­ce­go do­chód; mo­ne­ty­za­cja;
2. zwięk­sze­nie po­da­ży pie­nią­dza w obie­gu;
3. sto­su­nek ilo­ści go­tów­ki w danym kraju do PKB; mo­ne­ty­za­cja;
4. pod­po­rząd­ko­wa­nie cze­goś chęci zysku


Źródła:

SJP.pl

Monetaryzm

te­o­ria eko­no­micz­na uz­na­ją­ca cen­tral­ną rolę po­li­ty­ki pie­nięż­nej w go­spo­dar­ce i ko­niecz­ność kon­tro­lo­wa­nia po­da­ży pie­nią­dza w obie­gu


Mo­ne­ta­ryzm – szko­ła myśli eko­no­micz­nej zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wpły­wu po­li­ty­ki pie­nięż­nej pań­stwa na do­chód na­ro­do­wy. W obrę­bie tego dzia­łu eko­no­mii ist­nie­je sze­reg ro­zbież­no­ści te­o­re­tycz­nych i ide­o­lo­gicz­nych. Mo­ne­ta­ry­stą na­zy­wa się w tym sen­sie każ­de­go eko­no­mi­stę zaj­mu­ją­ce­go się tą dzie­dzi­ną, nie­za­leż­nie od jego po­glą­dów w tej spra­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monetaryzować

przeksz­tał­cać w coś przy­no­szą­ce­go do­chód; mo­ne­ty­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Monetka

1. zdrob­nie­nie od: mo­ne­ta;
2. drob­ny śli­mak z ro­dzi­ny por­ce­la­nek, o ja­jo­wa­tej musz­li ze szcze­li­no­wym ot­wo­rem, uży­wa­nej daw­niej jako śro­dek płat­ni­czy; kauri;
3. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny obrzę­kow­co­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała mo­ne­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monetnica

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Monetnik

1. po­jem­nik na mo­ne­ty;
2. kie­szon­ko­wa to­reb­ka na bilon; port­mo­net­ka;
3. urzą­dze­nie przyj­mu­ją­ce mo­ne­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto bije mo­ne­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monetny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zob. mo­ne­tar­ny.


Źródła:

Wiktionary

Monetomat

au­to­mat do wy­mia­ny monet na ban­kno­ty lub wpła­ca­nia monet na konto ban­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Monetowy

→ mo­ne­ta, np. sy­stem mo­ne­to­wy, au­to­mat mo­ne­to­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­ne­tą, do­ty­czą­cy mo­ne­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monetyzacja

1. przeksz­tał­ce­nie cze­goś w coś przy­no­szą­ce­go do­chód; mo­ne­ta­ry­za­cja;
2. za­mia­na za­so­bów ma­jąt­ko­wych na pie­nią­dze;
3. sto­su­nek ilo­ści go­tów­ki w danym kraju do PKB; mo­ne­ta­ry­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czer­pa­nie ko­rzy­ści fi­nan­so­wych ze świad­cze­nia usług lub udo­stęp­nia­nia za­so­bów


Mo­ne­ty­za­cja (ang. "mo­ne­ti­za­tion") – oz­na­cza za­mia­nę ak­ty­wów rze­czo­wych lub fi­nan­so­wych na praw­ny śro­dek płat­ni­czy. Zaz­wy­czaj od­no­si się do wy­bi­ja­nia monet lub dru­ko­wa­nia ban­kno­tów przez banki cen­tral­ne. Po­tocz­nie – przeksz­tał­ca­nie cze­goś w pie­niądz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monetyzacyjny

→ mo­ne­ty­za­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­ne­ty­za­cją, do­ty­czą­cy mo­ne­ty­za­cji


Patrz:monetyzacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monetyzować

1. przeksz­tał­cać w coś przy­no­szą­ce­go do­chód; mo­ne­ta­ry­zo­wać;
2. za­mie­niać za­so­by ma­jąt­ko­we na pie­nią­dze


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmo­ne­ty­zo­wać)

 (1.1) ekon. za­mie­niać ak­ty­wa rze­czo­we lub fi­nan­so­we na środ­ki płat­ni­cze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mong.

skrót od: mon­gol­ski


Źródła:

SJP.pl

Mongo

zdaw­ko­wa mo­ne­ta mon­gol­ska (100 mon­gów = 1 tu­grik)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mongoidalny

o czło­wie­ku: ma­ją­cy cechy ty­po­we dla rasy żół­tej; mon­go­lo­i­dal­ny


Źródła:

SJP.pl

Mongolia

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Ułan Bator


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji Środ­ko­wej;


Mon­go­lia ( Монгол улс, trb.: Mon­gol uls; pismo mon­gol­skie: test, trb.: Mong­gol Ulus) – pań­stwo śród­lą­do­we w środ­ko­wows­chod­niej Azji. Od pół­no­cy gra­ni­czy z Rosją, a od wscho­du, za­cho­du i po­łud­nia z Chi­na­mi. Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem jest Ułan Bator, gdzie za­miesz­ku­je ok. 47% po­pu­la­cji ca­łe­go kraju. Mon­go­lia jest re­pu­bli­ką par­la­men­tar­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mongolii

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. od: Mon­go­lia


Źródła:

Wiktionary

Mongolista

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mon­go­li­sty­ki


Źródła:

Wiktionary

Mongolistka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie mon­go­li­sty­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie mon­go­li­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mongolistyczny

zwią­za­ny z mon­go­li­sty­ką, do­ty­czą­cy mon­go­li­sty­ki (np. li­te­ra­tu­ra mon­go­li­stycz­na, bi­blio­te­ka mon­go­li­stycz­na)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mon­go­li­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mongolistyka

nauka ba­da­ją­ca kul­tu­rę, hi­sto­rię i język Mon­go­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ję­zy­ku i kul­tu­rze mon­gol­skiej;


Mon­go­li­sty­ka – dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ję­zy­kiem, kul­tu­rą, hi­sto­rią, li­te­ra­tu­rą i wszyst­kim innym, co do­ty­czy Mon­go­lii. W wą­skim zna­cze­niu mon­go­li­sty­ka jest sy­no­ni­mem fi­lo­lo­gii mon­gol­skiej.

Jako pro­fe­sjo­nal­na dzie­dzi­na nauki roz­wi­nę­ła się w I po­ło­wie XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mongolizm

ze­spół Downa (wro­dzo­ny nie­do­roz­wój umy­sło­wy, po­łą­czo­ny z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi zmia­na­mi fi­zycz­ny­mi); tri­so­mia 21


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. med. ze­spół Downa

 (1.2) daw. zob. mon­gol­szczyz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mongolizować

na­da­wać cechy mon­gol­skie, czy­nić mon­gol­skim


Źródła:

SJP.pl

Mongoloid

1. przed­sta­wi­ciel żół­tej od­mia­ny czło­wie­ka, ma­ją­cy żół­ta­wą, śnia­dą skórę, sze­ro­ką twarz, czar­ne oczy oraz czar­ne i pro­ste włosy;
2. po­tocz­nie: osoba dot­knię­ta mon­go­liz­mem


Źródła:

SJP.pl

Mongoloidalny

o ce­chach mon­go­lo­i­da, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mon­go­lo­i­da (np. rysy mon­go­lo­i­dal­ne)


Źródła:

SJP.pl

Mongoloidka

→ mon­go­lo­id


Patrz:mongoloid

Źródła:

SJP.pl

Mongolski

zwią­za­ny z Mon­go­lią


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Mon­go­lii lub Mon­go­łów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Mon­go­lii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mongolskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem mon­gol­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem mon­gol­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku mon­gol­skim


Źródła:

Wiktionary

Mongolskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Mon­go­lii


Źródła:

SJP.pl

Mongolszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co mon­gol­skie

 (1.2) przest. rzad. Mon­go­ło­wie


Źródła:

Wiktionary

Mongoz

mał­piat­ka z ro­dzi­ny le­mu­rów


Źródła:

SJP.pl

Mongoł

obraź­li­wie:
1. męż­czyz­na dot­knię­ty mon­go­liz­mem;
2. męż­czyz­na mało in­te­li­gent­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) obraź. osoba dot­knię­ta mon­go­liz­mem

 (1.2) obraź. osoba nie­in­te­li­gent­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mongołka

obraź­li­wie:
1. ko­bie­ta z ze­spo­łem Downa;
2. ko­bie­ta mało in­te­li­gent­na; de­bil­ka, idiot­ka, kre­tyn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści mon­gol­skiej, oby­wa­tel­ka Mon­go­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mongołowatość

wro­dzo­ny nie­do­roz­wój umy­sło­wy, po­łą­czo­ny z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi zmia­na­mi fi­zycz­ny­mi; mon­go­lizm, ze­spół Downa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. mon­go­lizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mongołowaty

po­tocz­nie: mało in­te­li­gent­ny; głupi, in­fan­tyl­ny


przy­miot­nik

 (1.1) głupi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monia

zdrob­nie­nie od: Mo­ni­ka (imię żeń­skie); Mo­nicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Mo­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moniak

1. po­tocz­nie: mo­ne­ta o ni­skim no­mi­na­le; drob­niak, gro­szak;
2. daw­niej: guzik me­ta­lo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mo­ne­ta o ni­skim no­mi­na­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monica

[czy­taj: mo­ni­ka] obce imię żeń­skie


Mo­ni­ca, właśc. Mo­ni­ca De­ni­se Ar­nold (ur. 24 paź­dzier­ni­ka 1980 w At­lan­cie) – ame­ry­kań­ska wo­ka­list­ka R&B i pop, au­tor­ka tek­stów i ak­tor­ka. Wy­da­ła pięć al­bu­mów stu­dyj­nych i jedną kom­pi­la­cję. Jej naj­bar­dziej znany prze­bój to „The Boy is Mine” w du­e­cie z wo­ka­list­ką Bran­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moniczka

zdrob­nie­nie od: Mo­ni­ka (imię żeń­skie); Monia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Mo­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moniczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mo­ni­ki lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Monidło

wy­re­tu­szo­wa­ne, pod­ko­lo­ro­wa­ne zdję­cie, zwy­kle ślub­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. depr. bar­wio­na i re­tu­szo­wa­na fo­to­gra­fia oko­licz­no­ścio­wa lub por­tret (zaz­wy­czaj ślub­ny) wy­ko­na­ny na pod­sta­wie zdję­cia przez mier­ne­go ar­ty­stę;


Mo­ni­dło – ro­dzaj por­tre­to­we­go wi­ze­run­ku re­a­li­stycz­ne­go, naj­czę­ściej ma­lo­wa­ne­go na pod­sta­wie zdję­cia ślub­ne­go. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą tego zaz­wy­czaj czar­no-bia­łe­go obra­zu były pod­ko­lo­ro­wa­nia ust (na czer­wo­no) oraz oczu (la­zu­ro­wo­nie­bie­skich); inne de­ta­le re­tu­szo­wa­no. Por­tre­to­wa­nym po­sta­ciom czę­sto do­da­wa­no oka­zal­sze stro­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moniecki

→ Mońki; moń­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Monijka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej bir­mań­ski stan Szan oraz wzdłuż po­łud­nio­we­go od­cin­ka gra­ni­cy bir­mań­sko-taj­landz­kiej;


Źródła:

Wiktionary

Monika

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Mo­ni­ka – imię żeń­skie o zna­cze­niu i po­cho­dze­niu trud­nym do ob­ja­śnie­nia. We­dług niek­tó­rych ba­da­czy imię po­cho­dzi od grec­kie­go słowa „monos” oz­na­cza­ją­ce­go "jeden", "sam", "po­je­dyn­czy", "je­dy­nak" i "je­dy­nacz­ka". Z tego sa­me­go rdze­nia po­cho­dzą takie słowa jak: mo­no­ga­mia, mo­no­te­izm, mo­na­ster (klasz­tor). Inne źró­dło po­da­je, że imię to wy­wo­dzi się od grec­kie­go „monaché”, co zna­czy "sa­mot­na", "odo­sob­nio­na"; we Wło­szech za­kon­ni­ca zwana jest "mo­na­ca", a w niek­tó­rych dia­lek­tach wręcz "mo­ni­ca".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moników

Mo­ni­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Wola Krzysz­to­por­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Moniliaza

grzy­bi­ca wy­wo­ły­wa­na przez grzy­by cho­ro­bot­wór­cze, po­wo­du­ją­ca zmia­ny w skó­rze, na bło­nach ślu­zo­wych, paz­nok­ciach oraz w na­rzą­dach wew­nętrz­nych; droż­dży­ca


Źródła:

SJP.pl

Monilinia

Mo­ni­li­nia Honey (pa­cior­ni­ca) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny tward­ni­co­wa­tych ("Scle­ro­ti­nia­ce­ae").


Źródła:

Wikipedia

Monilioza

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Moniputer

pro­to­typ nie­wiel­kie­go kom­pu­te­ra, w któ­rym mo­ni­tor zo­stał zin­te­gro­wa­ny z jed­nost­ką cen­tral­ną kom­pu­te­ra


Źródła:

SJP.pl

Monisia

zdrob­nie­nie od: Mo­ni­ka (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Mo­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monisiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mo­ni­si lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Monista

zwo­len­nik mo­niz­mu, osoba prześ­wiad­czo­na o jed­no­rod­no­ści na­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Monistka

→ mo­ni­sta


Patrz:monista

Źródła:

SJP.pl

Monistyczny

do­ty­czą­cy mo­niz­mu, zwią­za­ny z mo­niz­mem


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. polit. zwią­za­ny z mo­niz­mem, do­ty­czą­cy mo­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monit

urzę­do­we (zwła­szcza pi­sem­ne) po­na­gle­nie do wy­ko­na­nia cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urz. przy­pom­nie­nie, że na­le­ży wy­peł­nić jakiś za­le­gły obo­wią­zek


Monit – dwu­ty­god­nik Fe­de­ra­cji Mło­dzie­ży Wal­czą­cej Re­gion Gdańsk. Pier­wszy numer uka­zał się w grud­niu 1984. "Monit" był pier­wszym w Gdań­sku i trze­cim w Pol­sce (po war­szaw­skich Bun­cie i Ser­wi­sie In­for­ma­cyj­nym CZI FMW), pis­mem Fe­de­ra­cji Mło­dzie­ży Wal­czą­cej, dru­gim wy­da­wa­nym w spo­sób cy­klicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monitor

1. urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w ekran, słu­żą­ce do wyś­wiet­la­nia in­for­ma­cji;
2. cza­so­pis­mo urzę­do­we lub pro­gram in­for­ma­cyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. upro­szczo­ny te­le­wi­zor od­bie­ra­ją­cy sy­gnał z urzą­dzeń tech­nicz­nych lub kom­pu­te­ra

 (1.2) cza­so­pis­mo ma­ją­ce w ty­tu­le słowo mo­ni­tor

 (1.3) żegl. mały okręt ar­ty­le­ryj­ski uz­bro­jo­ny w dzia­ła du­że­go ka­li­bru;

 (1.4) muz. zob. od­słuch.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monitora

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: mo­ni­tor


Źródła:

Wiktionary

Monitorek

mo­ni­tor nie­wiel­kich roz­mia­rów


Źródła:

SJP.pl

Monitoring

1. stała ob­ser­wa­cja i kon­tro­la ja­kichś pro­ce­sów lub zja­wisk;
2. stały na­dzór nad ja­kimś obiek­tem chro­nio­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stała ob­ser­wa­cja ochra­nia­ne­go obiek­tu

 (1.2) stałe na­dzo­ro­wa­nie i kon­tro­lo­wa­nie po­czy­nań, pro­ce­sów

 (1.3) sy­stem te­le­wi­zyj­ny, dzię­ki któ­re­mu pro­wa­dzo­ny jest mo­ni­to­ring (1.2)


Mo­ni­to­ring – oz­na­cza re­gu­lar­ne ja­ko­ścio­we i ilo­ścio­we po­mia­ry lub ob­ser­wa­cje zja­wi­ska czy obec­no­ści np. sub­stan­cji, prze­pro­wa­dza­ne przez z góry okre­ślo­ny czas.

Pro­gra­my mo­ni­to­rin­gu są czę­sto sto­so­wa­ne w celu gro­ma­dze­nia in­for­ma­cji na temat stanu ilo­ścio­we­go oraz ja­ko­ścio­we­go at­mos­fe­ry i hy­dros­fe­ry lub roz­prze­strze­nia­nia się za­nie­czy­szczeń w cza­sie i prze­strze­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monitoringowy

przy­miot­nik od: mo­ni­to­ring (np. sy­stem mo­ni­to­rin­go­wy, ra­port mo­ni­to­rin­go­wy)


Źródła:

SJP.pl

Monitorium

daw­niej: na­pom­nie­nie, zwła­szcza pi­sem­ne; monit


Źródła:

SJP.pl

Monitorować

na­dzo­ro­wać w cią­gły spo­sób jakiś pro­ces, zja­wi­sko lub miej­sce


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ob­ser­wo­wać obiekt w celu jego na­dzo­ru, zwła­szcza przy uży­ciu sy­ste­mu przez­na­czo­nych do tego urzą­dzeń

 (1.2) sy­ste­ma­tycz­nie kon­tro­lo­wać stan cze­goś lub prze­bieg ja­kichś pro­ce­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monitorowy

przy­miot­nik od: mo­ni­tor


Źródła:

SJP.pl

Monitorujący

na­dzo­ro­wać w cią­gły spo­sób jakiś pro­ces, zja­wi­sko lub miej­sce


Źródła:

SJP.pl

Monitorzysta

po­tocz­nie: osoba ob­słu­gu­ją­ca mo­ni­tor; mo­ni­to­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Monitować

słow­nie lub pi­sem­nie przy­po­mi­nać o czymś nie­za­łat­wio­nym; po­na­glać; wy­sy­łać monit


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) urz. słow­nie lub pi­sem­nie przy­po­mi­nać o czymś nie­za­łat­wio­nym, wy­sy­łać monit, po­na­glać

 (1.2) daw. kar­cić kogoś za nie­wła­ści­we po­stę­po­wa­nie/za­cho­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monitum

ostrze­że­nie skie­ro­wa­ne przez wa­ty­kań­ską Kon­gre­ga­cję nauki wiary do księ­dza lub za­kon­ni­ka, który po­stę­pu­je niez­god­nie z ka­to­lic­ką dok­try­ną lub mo­ral­no­ścią


Źródła:

SJP.pl

Moniuszko

Sta­ni­sław Mo­niusz­ko (1819-72), kom­po­zy­tor pol­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moniuszkowiec

po­tocz­nie: ba­dacz, znaw­ca mu­zy­ki Mo­niusz­ki


Źródła:

SJP.pl

Moniuszkowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mo­niusz­ki lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Monizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na, we­dług któ­rej na­tu­ra wsze­la­kie­go bytu jest jed­no­rod­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd gło­szą­cy jed­no­rod­ność ma­te­rii i rze­czy­wi­sto­ści;

 (1.2) polit. wizja ustro­ju pań­stwa, w któ­rym jeden cen­tral­ny byt za­rzą­dza i kon­tro­lu­je każ­dym aspek­tem jego dzia­ła­nia

 (1.3) nauk. dok­try­na lub sy­stem opie­ra­ją­cy swoje twier­dze­nia na po­je­dyn­czym źród­le


Mo­nizm (gr. "mónos" „je­dy­ny”) – fi­lo­zo­ficz­ny po­gląd we­dług wą­skiej de­fi­ni­cji uz­na­ją­cy na­tu­rę wszel­kie­go bytu za jed­no­rod­ną: ma­te­rial­ną (ma­te­ria­lizm, mo­nizm ma­te­ria­li­stycz­ny), du­cho­wą (spi­ry­tyzm, mo­nizm spi­ry­ty­stycz­ny) lub ma­te­rial­no-du­cho­wą (np. pan­te­izm, choć nie tylko). Taki mo­nizm jest po­glą­dem prze­ciw­staw­nym do du­a­liz­mu i plu­ra­liz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monk

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Monkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Monkonozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du ste­go­za­u­rów


Mon­ko­no­za­ur ("Mon­ko­no­sa­u­rus la­wu­la­cus") – di­no­za­ur z grupy ste­go­za­u­rów (Ste­go­sa­u­ria); jego nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści (Monko), w po­bli­żu któ­rej zna­le­zio­no jego szcząt­ki. Żył w póź­nej jurze (ok. 155-150 mln lat temu) na te­re­nach Azji. Jego szcząt­ki – dwa nie­kom­plet­ne kręgi, trzy płyty grzbie­to­we i kom­plet­ny blok bio­dro­wo-krzy­żo­wy ("ilio-sa­cral block") – zna­le­zio­no w Chi­nach (we wschod­nim Ty­be­cie); jest to pier­wszy di­no­za­ur, któ­re­go szcząt­ki zna­le­zio­no w Ty­be­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monnet

hi­po­te­tycz­na eu­ro­pej­ska jed­nost­ka mo­ne­tar­na, pier­wow­zór euro


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mono

do­ty­czą­cy jed­no­ka­na­ło­we­go prze­ka­zy­wa­nia dźwię­ku; mo­no­fo­nicz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) mo­no­fo­nicz­ny

przy­słó­wek

 (2.1) mo­no­fo­nicz­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) W. lp. od mona


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mono-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych ma­ją­cy zna­cze­nie: jeden, po­je­dyn­czy


Źródła:

Wiktionary

Mono-Poste

[czy­taj: monoPOST] jed­no­miej­sco­wy sa­mo­chód wy­ści­go­wy; mo­no­po­sto


Źródła:

SJP.pl

Monobaktamy

Mo­no­bak­ta­my, an­ty­bio­ty­ki mo­no­bak­ta­mo­we (ATC J 01 DF) – grupa an­ty­bio­ty­ków β-lak­ta­mo­wych z po­je­dyn­czym pier­ście­niem. Mają dzia­ła­nie bak­te­rio­bój­cze.

Me­cha­nizm ich dzia­ła­nia po­le­ga na blo­ko­wa­niu ak­tyw­no­ści tran­spep­ty­daz PBP bio­rą­cych udział w ostat­nim eta­pie syn­te­zy pep­ty­do­gli­ka­nu ścia­ny ko­mór­ki bak­te­ryj­nej.


Źródła:

Wikipedia

Monobank

daw­niej: bank łą­czą­cy funk­cje banku cen­tral­ne­go i ban­ków ko­mer­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Monobenzon

zwią­zek che­micz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w le­cze­niu prze­bar­wień skóry oraz w de­pig­men­ta­cji w przy­pad­ku bie­lact­wa


Źródła:

SJP.pl

Monoblok

kon­struk­cja in­te­gru­ją­ca sil­nik i skrzy­nię bie­gów w jed­nej obu­do­wie, sto­so­wa­na w sa­mo­cho­dach po­pu­lar­nych


Źródła:

SJP.pl

Monoblokowy

→ mo­no­blok


Patrz:monoblok

Źródła:

SJP.pl

Monobob

jed­no­o­so­bo­we sanie wy­ści­go­we


Źródła:

SJP.pl

Monobrandowy

do­ty­czą­cy jed­ne­go bran­du (marki)


Źródła:

SJP.pl

Monobrew

zro­śnię­te brwi


Źródła:

SJP.pl

Monocentryczny

→ mo­no­cen­tryzm


Patrz:monocentryzm

Źródła:

SJP.pl

Monocentryzm

1. te­o­ria za­kła­da­ją­ca ist­nie­nie oś­rod­ka, punk­tu cen­tral­ne­go dla za­cho­dze­nia okre­ślo­nych zja­wisk;
2. po­gląd przyj­mu­ją­cy jeden ogra­ni­czo­ny ob­szar jako pra­oj­czyz­nę czło­wie­ka, skąd od­by­ła się ek­span­sja na inne kon­ty­nen­ty


Źródła:

SJP.pl

Monochord

przy­rząd i in­stru­ment mu­zycz­ny wy­po­sa­żo­ny w jedną stru­nę, uży­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści i w śred­nio­wie­czu, głów­nie do po­mia­ru in­ter­wa­łów


Mo­no­chord (z greki: "monos" – jeden, "chordé" – stru­na) – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji in­stru­ment mu­zycz­ny i jed­no­cze­śnie przy­rząd mier­ni­czy słu­żą­cy do okre­śla­nia sto­sun­ków dłu­go­ści stru­ny do wy­so­ko­ści dźwię­ku. Jego wy­na­le­zie­nie przy­pi­su­je się Pi­ta­go­ra­so­wi ok. po­ło­wy VI w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monochrom

obraz, fo­to­gram lub gra­fi­ka jed­no­barw­na lub w róż­nych od­cie­niach jed­ne­go ko­lo­ru


Źródła:

SJP.pl

Monochromacja

ge­ne­tycz­na nie­zdol­ność do roz­poz­na­wa­nia barw; mo­no­chro­mia, mo­no­chro­ma­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Monochromat

obraz, fo­to­gram lub gra­fi­ka jed­no­barw­na lub w róż­nych od­cie­niach jed­ne­go ko­lo­ru; mo­no­chrom


Źródła:

SJP.pl

Monochromator

urzą­dze­nie op­tycz­ne słu­żą­ce do se­pa­ra­cji jed­nej barwy z szer­sze­go widma świetl­ne­go


Mo­no­chro­ma­tor – przy­rząd op­tycz­ny roz­szcze­pia­ją­cy świa­tło w celu otrzy­ma­nia je­dy­nie nie­wiel­kie­go frag­men­tu z jego widma. Mo­no­chro­ma­to­ry mogą słu­żyć do okre­śla­nia współ­czyn­ni­ka po­chła­nia­nia świa­tła przez fil­try oraz do badań, w któ­rych uży­wa­ne jest świa­tło mo­no­chro­ma­tycz­ne - np. w fo­to­lu­mi­ne­scen­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monochromatyczność

1. jed­no­barw­ność, jed­no­li­tość ko­lo­ru; jed­no­ko­lo­ro­wość;
2. w ma­lar­stwie: jed­no­li­tość uży­tych przy ma­lo­wa­niu barw, zróż­ni­co­wa­nych je­dy­nie od­cie­nia­mi; jed­no­ko­lo­ro­wość;
3. w fi­zy­ce: okre­ślo­na, jed­no­li­ta dłu­gość fali świetl­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co mo­no­chro­ma­tycz­ne


Mo­no­chro­ma­tycz­ność ( mono – jeden, "chro­ma" – kolor) – pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne o ści­śle okre­ślo­nej czę­stot­li­wo­ści (dłu­go­ści fali). Ide­al­nie mo­no­chro­ma­tycz­na jest fala o niez­mie­nia­ją­cej się czę­stot­li­wo­ści i sta­łej am­pli­tu­dzie, dla­te­go tak ide­al­nej mo­no­chro­ma­tycz­nej fali nie można uzy­skać w prak­ty­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monochromatyczny

1. jed­no­barw­ny, jed­no­ko­lo­ro­wy;
2. w sztu­ce: sto­su­ją­cy jeden kolor w róż­nych od­cie­niach;
3. świa­tło mo­no­chro­ma­tycz­ne - świa­tło o jed­nej dłu­go­ści fali


przy­miot­nik

 (1.1) szt. jed­nej barwy (choć mo­gą­cy być w róż­nych jej od­cie­niach)

 (1.2) fiz. ma­ją­cy jed­na­ko­wą dłu­gość fal


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monochromatyk

sto­so­wa­nie w two­rze­niu ja­kie­goś dzie­ła jed­nej barwy w róż­nych od­cie­niach; mo­no­chro­ma­tyzm, mo­no­chro­mia


Źródła:

SJP.pl

Monochromatyka

sto­so­wa­nie w two­rze­niu ja­kie­goś dzie­ła jed­nej barwy w róż­nych od­cie­niach; mo­no­chro­ma­tyzm, mo­no­chro­mia


Źródła:

SJP.pl

Monochromatyzm

mo­no­chro­mia;
1. ge­ne­tycz­na nie­zdol­ność do roz­poz­na­wa­nia barw; mo­no­chro­ma­cja;
2. sto­so­wa­nie w two­rze­niu ja­kie­goś dzie­ła jed­nej barwy w róż­nych od­cie­niach; mo­no­chro­ma­ty­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monochromia

1. ge­ne­tycz­na nie­zdol­ność do roz­poz­na­wa­nia barw; mo­no­chro­ma­cja, mo­no­chro­ma­tyzm;
2. sto­so­wa­nie w two­rze­niu ja­kie­goś dzie­ła jed­nej barwy w róż­nych od­cie­niach; mo­no­chro­ma­tyzm, mo­no­chro­ma­ty­ka;
3. jed­no­barw­ne ma­lo­wi­dło na­ścien­ne; mo­no­chrom


Źródła:

SJP.pl

Monochromowy

→ mo­no­chrom


Patrz:monochrom

Źródła:

SJP.pl

Monocukier

wę­glo­wo­dan za­wie­ra­ją­cy 3-7 ato­mów węgla; cu­kier pro­sty, jed­no­cu­kier, mo­no­sa­cha­ryd


Źródła:

SJP.pl

Monocukry

wę­glo­wo­dan za­wie­ra­ją­cy 3-7 ato­mów węgla; cu­kier pro­sty, jed­no­cu­kier, mo­no­sa­cha­ryd


Źródła:

SJP.pl

Monocykl

rower o jed­nym kole, bez kie­row­ni­cy, uży­wa­ny w cyrku do jazdy fi­gu­ro­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rower z jed­nym kołem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monocykliczny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy tylko jeden pier­ścień


Źródła:

SJP.pl

Monocyt

ro­dzaj du­że­go le­u­ko­cy­tu, ciała obron­ne­go krwi


Nie mylić z: mo­na­cy­tem.

Mo­no­cy­ty – po­pu­la­cja le­u­ko­cy­tów sta­no­wią­ca 3-8% wszyst­kich le­u­ko­cy­tów obec­nych we krwi. Ko­mór­ki te, poza dużym roz­mia­rem, cha­rak­te­ry­zu­ją się wy­stę­po­wa­niem w bło­nie ko­mór­ko­wej ta­kich mar­ke­rów, jak: CD45 (cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wszyst­kich le­u­ko­cy­tów), CD11c, CD14, CD31, CD34 i inne, przy czym je­dy­nie CD14 jest mar­ke­rem spe­cy­ficz­nym dla mo­no­cy­tów i ma­kro­fa­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monocytowy

→ mo­no­cyt


Patrz:monocyt

Źródła:

SJP.pl

Monocytoza

nad­mier­ne stę­że­nie mo­no­cy­tów we krwi


Mo­no­cy­to­za – zwięk­sze­nie licz­by mo­no­cy­tów w roz­ma­zie krwi po­wy­żej 800/μl.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monodeser

śro­do­wi­sko­wo: mały deser nie­bę­dą­cy czę­ścią więk­szej ca­ło­ści, przy­go­to­wa­ny w osob­nym na­czy­niu


Źródła:

SJP.pl

Monodia

śpiew so­lo­wy jed­no­gło­so­wy (głów­nie w cho­ra­łach gre­go­riań­skich)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. liter. so­lo­wa me­lo­re­cy­ta­cja w an­tycz­nym dra­ma­cie grec­kim, w szcze­gól­no­ści mo­no­log o cha­rak­te­rze la­men­ta­cyj­nym

 (1.2) muz. ga­tu­nek mu­zycz­ny wy­róż­nia­ją­cy się jed­no­li­tą linią me­lo­dycz­ną i ta­kimż akom­pa­nia­men­tem


Mo­no­dia (gr. μονωδία – "so­lo­wy śpiew") to:

Cho­ciaż tego ro­dza­ju mu­zy­ka jest spo­ty­ka­na w wielu kul­tu­rach w całej ich hi­sto­rii, ter­min ten jest ge­ne­ral­nie sto­so­wa­ny do wło­skiej pie­śni pow­sta­łej w XVI w., sta­no­wią­cej swo­i­ste prze­ci­wień­stwo po­li­fo­nii, w któ­rej każda część jest jed­na­ko­wo ważna, i ho­mo­fo­nii, w któ­rej akom­pa­nia­ment nie jest ryt­micz­nie nie­za­leż­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monodieta

dieta jed­no­staj­na, nie­u­roz­ma­i­co­na, opar­ta cią­gle na tych sa­mych skład­ni­kach


Źródła:

SJP.pl

Monodram

utwór dra­ma­tycz­ny, w któ­rym wy­stę­pu­je tylko jeden aktor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. dra­mat, w któ­rym wy­stę­pu­je tylko jeden aktor;


Mo­no­dram (gr. "mónos" – je­dy­ny; "dráma" – dzia­ła­nie) – utwór dra­ma­tycz­ny, w któ­rym wy­stę­pu­je tylko jeden bo­ha­ter.

Mo­no­log bo­ha­te­ra może być skie­ro­wa­ny do pu­blicz­no­ści te­a­tral­nej lub do wy­i­ma­gi­no­wa­ne­go od­bior­cy – nie­o­bec­ne­go na sce­nie. Mo­no­log jest mocno zdia­lo­gi­zo­wa­ny, bo­ha­ter cy­tu­je cudze wy­po­wie­dzi, imi­tu­je roz­mo­wę od­po­wia­da­jąc na przy­to­czo­ne bądź dom­nie­ma­ne py­ta­nia po­sta­ci, o któ­rych mówi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monodramat

utwór dra­ma­tycz­ny, w któ­rym wy­stę­pu­je tylko jeden aktor; mo­no­dram


Mo­no­dra­mat – ga­tu­nek dra­ma­tu, w któ­rym głos przyz­na­wa­no jed­nej po­sta­ci. Jeśli w tek­ście po­ja­wia­li się inni bo­ha­te­ro­wie, mogli za­brać głos, lecz ogrom­na więk­szość tek­stu przy­pa­da­ła pro­ta­go­ni­ście. Mo­no­dra­mat zwy­kle koń­czył się śmier­cią mo­no­lo­gu­ją­ce­go bo­ha­te­ra. Rozk­wit mo­no­dra­ma­tu przy­pa­da na epokę ro­man­tyz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monodramatyczny

→ mo­no­dram, → mo­no­dra­mat


Patrz:monodram, → monodramat

Źródła:

SJP.pl

Monodramista

aktor wy­stę­pu­ją­cy w mo­no­dra­mach


Źródła:

SJP.pl

Monoeksportowy

ek­spor­tu­ją­cy tylko jeden ro­dzaj to­wa­rów


Źródła:

SJP.pl

Monoestralny

o sa­mi­cy zwie­rzę­cia: taka, która ma ruję tylko raz w roku; jed­no­ru­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Monoetniczność

jed­no­li­tość et­nicz­na


Źródła:

SJP.pl

Monoetniczny

jed­no­li­ty et­nicz­nie


Źródła:

SJP.pl

Monofag

w zo­o­lo­gii: zwie­rzę odży­wia­ją­ce się tylko jed­nym ro­dza­jem po­kar­mu, np. gą­sie­ni­ca jed­wab­ni­ka mor­wo­we­go, mrów­ko­jad; zwie­rzę jed­no­żer­ne, zwie­rzę mo­no­fa­gicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Monofagiczny

w zo­o­lo­gii: ma­ją­cy zwią­zek z mo­no­fa­giem lub mo­no­fa­giz­mem, odży­wia­ją­cy się tylko jed­nym ro­dza­jem po­kar­mu; jed­no­żer­ny


Źródła:

SJP.pl

Monofagizm

w zo­o­lo­gii: ży­wie­nie się zwie­rząt tylko jed­nym ro­dza­jem po­kar­mu; jed­no­żer­ność


Mo­no­fa­gizm (gr. "mónos" – je­dy­ny, "phageín" – jeść), jed­no­żer­ność – naj­wyż­sza forma spe­cja­li­za­cji po­kar­mo­wej or­ga­niz­mów, po­le­ga­ją­ca na spo­ży­wa­niu jako po­kar­mu – we wszyst­kich lub przy­najm­niej w jed­nym sta­dium roz­wo­ju – or­ga­niz­mów jed­ne­go tylko ga­tun­ku lub kilku ga­tun­ków spo­krew­nio­nych. Np. koala ("Pha­sco­larc­tos ci­ne­re­us") je wy­łącz­nie li­ście eu­ka­lip­tu­sów ("Eu­ca­lyp­tus").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monofazowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się jedną fazą, ma­ją­cy jedną fazę


Źródła:

SJP.pl

Monofiletyczny

po­cho­dzą­cy od wspól­ne­go przod­ka


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy mo­no­fi­le­tyz­mo­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monofilia

po­trze­ba bycia sa­mot­nym


Źródła:

SJP.pl

Monofizycki

od­no­szą­cy się do mo­no­fi­zy­ty, wła­ści­wy mo­no­fi­zy­tom


Źródła:

SJP.pl

Monofizyta

wyz­naw­ca tylko bo­skiej na­tu­ry Chry­stu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wie­rza­ca w na­tu­rę Chry­stu­sa jako po­sia­da­ją­ce­go tylko jedną na­tu­rę boską


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monofizytka

→ mo­no­fi­zy­ta


Patrz:monofizyta

Źródła:

SJP.pl

Monofizytyzm

dok­try­na z V wieku mó­wią­ca o jed­nej, bo­skiej na­tu­rze Chry­stu­sa; eu­ty­chia­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. po­gląd gło­szą­cy, że w Chry­stu­sie była tylko jedna boska na­tu­ra, zaś ludz­ka zo­sta­ła wchło­nię­ta przez boską tuż po wcie­le­niu;


Mo­no­fi­zy­tyzm, eu­ty­chia­nizm – kie­ru­nek te­o­lo­gicz­ny gło­szą­cy, że w Je­zu­sie Chry­stu­sie po wcie­le­niu ist­nie­je jedna na­tu­ra; choć Chry­stus jest jed­no­cze­śnie Bo­giem i czło­wie­kiem, na­tu­ra ludz­ka zo­sta­ła cał­ko­wi­cie wchło­nię­ta przez na­tu­rę boską, dla­te­go nie uz­na­je się w nim odręb­ne­go wspó­łist­nie­nia dwóch natur.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed sa­mot­no­ścią, by­ciem odi­zo­lo­wa­nym; au­to­fo­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy lęk przed sa­mot­no­ścią


MONofobia – drugi w ka­rie­rze demo szcze­ciń­skie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Quo Vadis. Zo­stał wy­da­ny w Maju 1989 roku włas­nym sump­tem, bez udzia­łu ofi­cjal­ne­go wy­daw­cy. Zo­stał wy­da­ny wy­łącz­nie na ka­se­ty ma­gne­to­fo­no­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monofobiczny

→ mo­no­fo­bia


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­no­fo­bi


Patrz:monofobia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monofonia

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Monofoniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mo­no­fo­nicz­ne


Źródła:

Wiktionary

Monofoniczny

→ mo­no­fo­nia


Patrz:monofonia

Źródła:

SJP.pl

Monofoto

1. ro­dzaj fo­tos­kła­du, tech­ni­ka skła­da­nia tek­stu me­to­dą naś­wiet­la­nia błon świa­tło­czu­łych;
2. ma­szy­na do ta­kie­go skła­du


Źródła:

SJP.pl

Monoftong

w ję­zy­koz­naw­stwie: po­je­dyn­cza sa­mo­gło­ska (w odróż­nie­niu od dyf­ton­gu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. pro­sty dźwięk sa­mo­gło­sko­wy


Mo­nof­tong (gr. "mono" „jeden” i "phthón­gos" „dźwięk”) – pro­sta sa­mo­gło­ska bez zmia­ny ja­ko­ści (np. „u”, „a”) w prze­ci­wień­stwie do dyf­ton­gów (np. nie­miec­kie „au”, „ei”) i tryf­ton­gów.

Mię­dzy mo­nof­ton­ga­mi mogą ist­nieć róż­ni­ce ilo­ścio­we (krót­kie i dłu­gie sa­mo­gło­ski) i ja­ko­ścio­we (sto­pień ot­war­cia, za­o­krą­gle­nie warg). Dwu­wy­mia­ro­we­go przed­sta­wie­nia do­star­cza trój­kąt sa­mo­gło­sek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monoftongiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­nof­ton­gu


Źródła:

Wiktionary

Monoftongizacja

pro­ces przeksz­tał­ca­nia się dyf­ton­gu w mo­nof­tong


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. pro­ces przeksz­tał­ca­nia się dyf­ton­gu w mo­nof­tong;


Mo­nof­ton­gi­za­cja (od μονόφθογγος "mo­nopht­hon­gos" „jed­nobrz­mią­cy”) – pro­ces fo­ne­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na przeksz­tał­ca­niu się dyf­ton­gów w po­je­dyn­cze sa­mo­gło­ski (mo­nof­ton­gi). Mo­nof­ton­gi­za­cja zasz­ła mię­dzy in­ny­mi w ła­ci­nie i ję­zy­ku pra­sło­wiań­skim.

Przy­czy­ną jest na­ło­że­nie się na sie­bie ar­ty­ku­la­cji pier­wsze­go i dru­gie­go ele­men­tu dyf­ton­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monofunkcyjność

→ mo­no­funk­cyj­ny


Patrz:monofunkcyjny

Źródła:

SJP.pl

Monofunkcyjny

ma­ją­cy jedną funk­cję; jed­no­funk­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Monogamia

1. mał­żeń­stwo jed­ne­go męż­czyz­ny z jedną ko­bie­tą; mo­no­gi­nia, jed­no­żeń­stwo;
2. w bio­lo­gii: współ­ży­cie jed­ne­go samca z tylko jedną sa­mi­cą w okre­ślo­nym cza­sie lub pod­czas ca­łe­go życia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. życie w związ­ku mał­żeń­skim z tylko jed­nym part­ne­rem

 (1.2) zool. współ­ży­cie jed­ne­go samca z jedną sa­mi­cą


Zo­bacz też: mo­no­ga­mia w zna­cze­niu bio­lo­gicz­nym.

Mo­no­ga­mia ( μονογαμία, od μόνος: "monos" – "jeden" i γάμος: "gamos" – "mał­żeń­stwo") – naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny typ związ­ku mał­żeń­skie­go, w któ­rym jedna osoba zwią­za­na jest trwa­le z jed­nym part­ne­rem. Mo­no­ga­micz­ność związ­ku oz­na­cza ich wy­łącz­ną re­la­cję mał­żeń­ską na wszyst­kich pła­szczyz­nach: spo­łecz­nej, praw­nej, du­cho­wej, emo­cjo­nal­nej, jak i bio­lo­gicz­nej, sek­su­al­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monogamiczny

1. ma­ją­cy cha­rak­ter mo­no­ga­mii, czyli mał­żeń­stwa mię­dzy jed­nym męż­czyz­ną i jedną ko­bie­tą;
2. w zo­o­lo­gii: po­le­ga­ją­cy na współ­ży­ciu jed­ne­go samca z tylko jedną sa­mi­cą


przy­miot­nik

 (1.1) so­cjol. biol. zwią­za­ny z mo­no­ga­mią, ma­ją­cy cha­rak­ter mo­no­ga­mii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monogamista

męż­czyz­na po­sia­da­ją­cy tylko jedną part­ner­kę (żonę)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ży­ją­cy w mo­no­ga­mii

 (1.2) sa­miec współ­ży­ją­cy z jedną part­ner­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monogamistka

ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca tylko jed­ne­go part­ne­ra (męża)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ży­ją­ca w mo­no­ga­mii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monogastryczny

przy­miot­nik

 (1.1) anat. (o zwie­rzę­ciu) po­sia­da­ją­cy jed­no­ko­mo­ro­wy żo­łą­dek


Źródła:

Wiktionary

Monogatari

ro­dzaj tra­dy­cyj­nej ja­poń­skiej prozy nar­ra­cyj­nej


Mo­no­ga­ta­ri (jap. 物語 mono-ga­ta­ri; opo­wia­da­nie [o rze­czach, spra­wach]) – forma li­te­rac­ka w tra­dy­cyj­nej li­te­ra­tu­rze ja­poń­skiej, opo­wieść, forma nar­ra­cyj­na wyksz­tał­co­na w okre­sie Heian. Ter­min obec­nie szer­szy, obej­mu­ją­cy zna­cze­nio­wo ga­tun­ki epic­kie (po­wieść, opo­wia­da­nie, czy no­we­lę).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monogenetyczny

→ mo­no­ge­ne­za


Patrz:monogeneza

Źródła:

SJP.pl

Monogenista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. zwo­len­nik mo­no­ge­niz­mu


Źródła:

Wiktionary

Monogenistka

→ mo­no­ge­ni­sta


Patrz:monogenista

Źródła:

SJP.pl

Monogenowy

kon­tro­lo­wa­ny przez jeden gen


Źródła:

SJP.pl

Monoginia

1. mał­żeń­stwo jed­ne­go męż­czyz­ny z jedną ko­bie­tą; mo­no­ga­mia, jed­no­żeń­stwo;
2. w bo­ta­ni­ce: wy­stę­po­wa­nia u ro­ślin w kwie­cie tylko jed­ne­go słup­ka i zna­mie­nia, z moż­li­wo­ścią wyksz­tał­ce­nia się wielu owo­ców


Źródła:

SJP.pl

Monogliceryd

gli­ce­ryd skła­da­ją­cy się z czą­stecz­ki gli­ce­ro­lu po­łą­czo­nej z kwa­sem tłu­szczo­wym za po­mo­cą wią­za­nia estro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Monograf

autor mo­no­gra­fii; mo­no­gra­fi­sta


Źródła:

SJP.pl

Monografia

praca na­u­ko­wa w pełni wy­czer­pu­ją­ca ja­kieś za­gad­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. nauk. roz­pra­wa na­u­ko­wa o jed­nym za­gad­nie­niu – epoce, życiu, twór­czo­ści jed­nej osoby itp., któ­rej celem jest wy­czer­pu­ją­ce i wie­lo­stron­ne przed­sta­wie­nie oma­wia­ne­go te­ma­tu;

 (1.2) farm. opis leków i su­row­ców far­ma­ce­u­tycz­nych w far­ma­ko­pe­ach


Mo­no­gra­fia – praca na­u­ko­wa oma­wia­ją­ca ja­kieś za­gad­nie­nie w spo­sób wy­czer­pu­ją­cy. Ze­bra­nie i omó­wie­nie wszyst­kich do­stęp­nych in­for­ma­cji do­ty­czą­cych bez­poś­red­nio da­ne­go za­gad­nie­nia.

Zaz­wy­czaj wy­da­wa­na jest w po­sta­ci pu­bli­ka­cji wy­da­nej w ca­ło­ści (np. książ­ka), ale mo­no­gra­fią może być rów­nież ar­ty­kuł, je­że­li speł­ni okre­ślo­ne kry­te­ria, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­no­gra­fią, do­ty­czą­cy mo­no­gra­fii; bę­dą­cy mo­no­gra­fią


Źródła:

Wiktionary

Monografijka

zdrob­nie­nie od: mo­no­gra­fia


Źródła:

SJP.pl

Monografistka

→ mo­no­gra­fi­sta


Patrz:monografista

Źródła:

SJP.pl

Monografka

→ mo­no­graf


Patrz:monograf

Źródła:

SJP.pl

Monogram

znak gra­ficz­ny pow­sta­ły z ozdob­ne­go po­wią­za­nia liter, uży­wa­ny jako pod­pis lub znak włas­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdob­ny znak gra­ficz­ny z po­łą­czo­nych kilku liter;


Mo­no­gram ( μονός – „po­je­dyn­czy”, γράμμα – „znak, li­te­ra”) – li­te­ra lub kilka liter po­wią­za­nych kom­po­zy­cyj­nie, sto­so­wa­nych jako pod­pis lub znak włas­no­ści.

Mo­no­gra­my mogły być haf­to­wa­ne np. na po­ście­li i ubra­niach, ry­so­wa­ne, ryte, na­no­szo­ne na sprzę­tach, dru­ko­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monogramistka

→ mo­no­gra­mi­sta


Patrz:monogramista

Źródła:

SJP.pl

Monoi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) olej z kwia­tów lub pąków gar­de­nii ta­hi­tań­skiej ma­ce­ro­wa­nych w oleju ko­ko­so­wym;


Źródła:

Wiktionary

Monoid

w ma­te­ma­ty­ce: pół­gru­pa, któ­rej dzia­ła­nie ma ele­ment ne­u­tral­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. pół­gru­pa, któ­rej dzia­ła­nie ma ele­ment ne­u­tral­ny;


Mo­no­id (z gr. μονοειδές od μόνος "monos" „je­dy­ny” i εἶδος "eîdos" „wy­gląd, po­stać, kształt”) – pół­gru­pa, któ­rej dzia­ła­nie ma ele­ment ne­u­tral­ny. For­mal­nie mo­no­id to al­ge­bra for­mu­la_1 sy­gna­tu­ry for­mu­la_2 gdzie for­mu­la_3 jest nie­pu­stym zbio­rem, na­to­miast


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monoidalny

→ mo­no­id


Patrz:monoid

Źródła:

SJP.pl

Monoideizm

stan świa­do­mo­ści, w któ­rym umysł czło­wie­ka po­chło­nię­ty jest jedną ideą wyz­na­cza­ją­cą za­cho­wa­nie i cel dzia­ła­nia; mo­no­i­de­o­wość, ob­se­sja, ob­se­syj­ność


Źródła:

SJP.pl

Monoideowość

stan świa­do­mo­ści, w któ­rym umysł czło­wie­ka po­chło­nię­ty jest jedną ideą wyz­na­cza­ją­cą za­cho­wa­nie i cel dzia­ła­nia; mo­no­i­de­izm, ob­se­sja, ob­se­syj­ność


Źródła:

SJP.pl

Monokarpiczny

o ro­śli­nach: kwit­ną­cy i owo­cu­ją­cy jeden raz w ciągu on­to­ge­ne­zy


Źródła:

SJP.pl

Monokauzalny

→ mo­no­ka­u­za­lizm


Patrz:monokauzalizm

Źródła:

SJP.pl

Monokina

or­ga­nicz­ny czyn­nik re­gu­la­cyj­ny wyt­wa­rza­ny przez ma­kro­fa­gi, po­wo­du­ją­cy uak­tyw­nie­nie pro­ce­sów od­por­no­ścio­wych or­ga­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Monokini

dam­ski jed­no­czę­ścio­wy strój ką­pie­lo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bar­dzo mocno wy­cię­ty jed­no­czę­ścio­wy strój ką­pie­lo­wy przy­po­mi­na­ją­cy bi­ki­ni, zaz­wy­czaj po­łą­czo­ny tylko na brzu­chu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monokl

so­czew­ka na jedno oko, wkła­da­na do oczo­do­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­czew­ka za­kła­da­na na jedno oko, po­pu­lar­na w XIX wieku

 (1.2) fot. obiek­tyw jed­no­so­czew­ko­wy


Mo­nokl – przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy do ko­rek­ty wad wzro­ku lub uzy­ska­nia okre­ślo­ne­go wy­glą­du, ro­dzaj ozdo­by. Jest to ro­dzaj oku­la­rów na jedno oko, utrzy­my­wa­nych na miej­scu i we wła­ści­wej po­zy­cji dzię­ki cias­ne­mu osa­dze­niu w oko­li­cy oczo­do­łów, tak, że górna kra­wędź mo­no­kla opar­ta jest o łuk brwio­wy od jego wew­nętrz­nej stro­ny, zaś dolna pod­trzy­my­wa­na jest przez fał­dek skóry oczo­do­łu. Mo­nokl czę­sto bywał przy­mo­co­wa­ny na łań­cusz­ku do kie­sze­ni ka­mi­zel­ki fraka, tzw. wi­zyt­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monoklina

ze­spół warstw skal­nych na­chy­lo­nych w jed­nym kie­run­ku na dużej prze­strze­ni


Mo­no­kli­na (od gr. "mónos" „je­dy­ny”, "klínō" „po­chy­lam”) – roz­le­gły ob­szar, zbu­do­wa­ny z warstw skal­nych na­chy­lo­nych w jed­nym kie­run­ku i pod mniej wię­cej jed­na­ko­wym kątem (zaz­wy­czaj nie­du­żym).

W Pol­sce ob­szar o bu­do­wie mo­no­kli­ny wy­stę­pu­je w po­sta­ci sze­ro­kie­go pasa cią­gną­ce­go się od oko­lic Zie­lo­nej Góry po Kra­ków (tzw. mo­no­kli­na przed­su­dec­ka na za­cho­dzie oraz mo­no­kli­na ślą­sko-kra­kow­ska na wscho­dzie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monoklonalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwła­szcza o biał­ku lub prze­ciw­cie­le: ge­ne­tycz­nie zmo­dy­fi­ko­wa­ny z po­je­dyn­cze­go klonu


Źródła:

Wiktionary

Monoklonius

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ce­ra­top­sów


Mo­no­klo­nius ("Mo­noc­lo­nius") – ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ce­ra­top­sów (Ce­ra­top­si­dae).

Żył w okre­sie póź­nej kredy (ok. 78–74 mln lat temu) na te­re­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Dłu­gość ciała do 6 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w USA (stan Mon­ta­na) w for­ma­cji Ju­dith River.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monokok

część bo­li­du chro­nią­ca kie­row­cę; sko­ru­pa


Źródła:

SJP.pl

Monokratyczny

w pra­wie: jed­no­o­so­bo­wy, np. organ mo­no­kra­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Monokrotofos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. skraj­nie tok­sycz­ny fos­fo­ro­or­ga­nicz­ny in­sek­ty­cyd o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C7H14NO5P.


Źródła:

Wiktionary

Monokrystalizacja

tech­ni­ka wyt­wa­rza­nia sztucz­nych mo­no­krysz­ta­łów


Źródła:

SJP.pl

Monokryształ

ciało stałe o upo­rząd­ko­wa­nej struk­tu­rze wew­nętrz­nej, zbu­do­wa­ne z po­je­dyn­cze­go krysz­ta­łu


Mo­no­krysz­tał – ma­te­riał bę­dą­cy w ca­ło­ści jed­nym krysz­ta­łem (na przy­kład cukru, soli, pół­prze­wod­ni­ka). Mo­no­krysz­tał może za­wie­rać w całej swej ob­ję­to­ści nie­wiel­ką licz­bę de­fek­tów tejże struk­tu­ry, a jego zew­nętrz­na forma nie musi odz­wier­cied­lać struk­tu­ry kry­sta­licz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monokseniczny

pa­so­żyt mo­nok­se­nicz­ny - or­ga­nizm pa­so­ży­tu­ją­cy na osob­ni­kach na­le­żą­cych do jed­ne­go ga­tun­ku; pa­so­żyt jed­no­do­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Monokular

nie­wiel­ki przy­rząd op­tycz­ny sto­so­wa­ny do przy­bli­że­nia obra­zu dla jed­ne­go oka


Źródła:

SJP.pl

Monokularowy

→ mo­no­ku­lar


Patrz:monokular

Źródła:

SJP.pl

Monokultura

1. sy­stem upra­wy ziemi po­le­ga­ją­cy na wie­lo­let­nim upra­wia­niu na tym samym ob­sza­rze ro­ślin jed­ne­go ga­tun­ku;
2. ro­śli­na upra­wia­na w takim sy­ste­mie;
3. ob­szar ta­kiej upra­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sy­stem wie­lo­let­nie­go upra­wia­nia tego sa­me­go ga­tun­ku ro­ślin na okre­ślo­nym grun­cie;

 (1.2) bot. ro­śli­na upra­wia­na w sy­ste­mie mo­no­kul­tu­ry (1.1)


Mo­no­kul­tu­ra – sy­stem rol­ni­czy lub leśny, po­le­ga­ją­cy na wie­lo­let­nim upra­wia­niu na tym samym ob­sza­rze ro­ślin jed­ne­go ga­tun­ku, bądź o po­dob­nych wy­ma­ga­niach gle­bo­wych, np. ba­weł­ny, trzci­ny cu­kro­wej, świer­ku. Po­wo­du­je to szyb­kie wy­ja­ło­wie­nie gleb nawet bar­dzo żyz­nych oraz zmia­nę ich struk­tu­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monolatria

od­da­wa­nie wy­łącz­nej czci jed­ne­mu bó­stwu lo­kal­ne­mu bez ne­ga­cji bóstw czczo­nych przez inne ludy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. czcze­nie jed­ne­go, lo­kal­ne­go bó­stwa bez ne­go­wa­nia ist­nie­nia także ob­cych bóstw;


Mo­no­la­tria (z gr. "monos" – „je­dy­ny” + "latreía" – „służ­ba bogu”) – od­da­wa­nie przez daną spo­łecz­ność czci bo­skiej wy­łącz­nie jed­ne­mu bó­stwu, bez za­prze­cza­nia ist­nie­niu in­nych bóstw, lub z do­pu­szcza­niem kultu in­nych bóstw przez inne spo­łecz­no­ści.

W mo­no­la­trii istot­ne jest ak­tyw­ne od­da­wa­nie czci, czyli prak­ty­ki re­li­gij­ne, a nie je­dy­nie kwe­stia wiary. Inne bó­stwa są pod­po­rząd­ko­wa­ne bogu do­mi­nu­ją­ce­mu, są mar­gi­nal­ne lub są by­ta­mi in­ne­go ro­dza­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monolatryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­no­la­trią; taki, któ­re­go ce­chu­je mo­no­la­tria


Źródła:

Wiktionary

Monolit

1. jed­no­li­ty blok ka­mien­ny;
2. ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny wy­ko­na­ny z tego bloku;
3. coś sta­no­wią­ce­go jed­no­li­tą, zwar­tą i spój­ną ca­łość


Mo­no­lit – ge­o­lo­gicz­ny lub tech­no­lo­gicz­ny twór (np. góra lub obe­lisk) skła­da­ją­cy się z po­je­dyn­cze­go bloku skal­ne­go. For­ma­cje takie zaz­wy­czaj ujaw­nia­ne są na sku­tek eroz­ji. Naj­czę­ściej stwo­rzo­ne są z twar­dej skały me­ta­mor­ficz­nej.

Nazwa po­cho­dzi od μονόλιθος ("mo­no­lit­hos") po­cho­dzą­ce­go od słów μόνος („jeden” lub „sa­mot­ny”) oraz λίθος („głaz, ka­mień”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monolitowość

mo­no­li­tycz­ność;
1. cecha cze­goś, co zo­sta­ło wy­ko­na­ne z mo­no­li­tu lub wy­glą­da jak mo­no­lit;
2. prze­no­śnie: cecha cze­goś, co two­rzy zhar­mo­ni­zo­wa­ną, zwar­tą i spój­ną ca­łość; jed­no­li­tość, jed­ność, jed­nia;
3. prze­no­śnie: cecha kogoś, kto odz­na­cza się sta­ło­ścią cha­rak­te­ru i że­laz­ną kon­sek­wen­cją w po­stę­po­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Monolitowy

mo­no­li­tycz­ny;
1. wy­ko­na­ny z mo­no­li­tu lub wy­glą­da­ją­cy jak mo­no­lit;
2. prze­no­śnie: two­rzą­cy zhar­mo­ni­zo­wa­ną, zwar­tą i spój­ną ca­łość; jed­no­li­ty;
3. prze­no­śnie: odz­na­cza­ją­cy się sta­ło­ścią cha­rak­te­ru i że­laz­ną kon­sek­wen­cją w po­stę­po­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Monolityczność

mo­no­li­to­wość;
1. cecha cze­goś, co zo­sta­ło wy­ko­na­ne z mo­no­li­tu lub wy­glą­da jak mo­no­lit;
2. prze­no­śnie: cecha cze­goś, co two­rzy zhar­mo­ni­zo­wa­ną, zwar­tą i spój­ną ca­łość; jed­no­li­tość, jed­ność, jed­nia;
3. prze­no­śnie: cecha kogoś, kto odz­na­cza się sta­ło­ścią cha­rak­te­ru i że­laz­ną kon­sek­wen­cją w po­stę­po­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Monolityczny

mo­no­li­to­wy;
1. wy­ko­na­ny z mo­no­li­tu lub wy­glą­da­ją­cy jak mo­no­lit;
2. prze­no­śnie: two­rzą­cy zhar­mo­ni­zo­wa­ną, zwar­tą i spój­ną ca­łość; jed­no­li­ty;
3. prze­no­śnie: odz­na­cza­ją­cy się sta­ło­ścią cha­rak­te­ru i że­laz­ną kon­sek­wen­cją w po­stę­po­wa­niu


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z jed­nej czę­ści, sta­no­wią­cy jedną ca­łość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monolofozaur

ro­dzaj nie­wiel­kie­go, póź­no­ju­raj­skie­go di­no­za­u­ra z po­drzę­du te­ro­po­dów


Mo­no­lo­fo­za­ur ("Mo­no­lop­ho­sa­u­rus") to nie­wiel­ki póź­no­ju­raj­ski te­ro­pod, któ­re­go nazwa oz­na­cza „ja­szczur z jed­nym grze­bie­niem”. Żył on ok. 170 mln lat temu w Chi­nach. Mógł osią­gać 5,71 m dłu­go­ści, 1,8 m wy­so­ko­ści i 700 kg wagi. Po­sia­dał nie­wiel­ki grze­bień na czasz­ce (stąd nazwa). Osady w któ­rych zo­stał po­cho­wa­ny zdra­dza­ją obec­ność wody, co może świad­czyć, że mo­no­lo­fo­za­ur żył na brze­gu je­zio­ra lub oce­a­nu. Jego kla­sy­fi­ka­cja jest nie­pew­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monolog

dłuż­sza wy­po­wiedź jed­nej osoby


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) dłuż­sza wy­po­wiedź jed­nej osoby, szcze­gól­nie na sce­nie lub w ut­wo­rze dra­ma­tycz­nym


Mo­no­log (gr. "mónos" – sam, sa­mot­ny, po­je­dyn­czy; "lógos" – słowo, wy­po­wiedź) – sa­mo­dziel­na kom­po­zy­cyj­nie i zna­cze­nio­wo cią­gła wy­po­wiedź jed­ne­go pod­mio­tu mó­wią­ce­go, nie wcho­dzą­ca w skład dia­lo­gu.

Na struk­tu­rę mo­no­lo­gu w ut­wo­rze li­te­rac­kim wpły­wa w spo­sób istot­ny to, czy jest on głów­ną formą po­daw­czą (je­dy­ną lub na­drzęd­ną, mo­dy­fi­ku­ją­cą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monologiczny

→ mo­no­log; mo­no­lo­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Monologistka

→ mo­no­lo­gi­sta


Patrz:monologista

Źródła:

SJP.pl

Monologizować

mo­no­lo­go­wać;
1. wy­gła­szać mo­no­log;
2. mówić przez długi czas, nie do­pu­szcza­jąc in­nych do głosu


Źródła:

SJP.pl

Monologować

mo­no­lo­gi­zo­wać;
1. wy­gła­szać mo­no­log;
2. mówić przez długi czas, nie do­pu­szcza­jąc in­nych do głosu


Źródła:

SJP.pl

Monomach

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Monomachia

walka dwóch osób ze sobą w ukła­dzie jeden na jeden


Źródła:

SJP.pl

Monoman

osoba dot­knię­ta mo­no­ma­nią (cho­ro­bli­wym sku­pie­niu na jed­nej idei), ogar­nię­ta przez mo­no­i­deę; ma­niak, pa­sjo­nat, ob­se­sjo­nat


Źródła:

SJP.pl

Monomania

w psy­cho­lo­gii: cho­ro­bli­we za­wład­nię­cie umy­słu przez jedną ideę, myśl, któ­rej pod­po­rząd­ko­wu­je się swoje za­cho­wa­nie; mania, ob­se­sja, pasja, mo­no­i­de­izm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. cho­ro­bli­we opa­no­wa­nie umy­słu przez jedną myśl


Mo­no­ma­nia (gr. "monos" – jeden i "mania" – mania, szał) – cho­ro­bli­we opa­no­wa­nie umy­słu przez jedną myśl lub ideę, ob­se­syj­ne cho­ro­bli­we za­in­te­re­so­wa­nie tylko jedną spra­wą, przed­mio­tem lub ideą. Emo­cjo­nal­na mo­no­ma­nia jest wtedy, gdy pa­cjent jest opa­no­wa­ny tylko jed­nym uczu­ciem lub kil­ko­ma z nim zwią­za­ny­mi. In­te­lek­tu­al­na mo­no­ma­nia jest wtedy, gdy ktoś opa­no­wa­ny jest wy­łącz­nie jedną ideą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monomanka

ko­bie­ta dot­knię­ta mo­no­ma­nią (cho­ro­bli­wym sku­pie­niu na jed­nej idei), ogar­nię­ta przez mo­no­i­deę; ma­niacz­ka, pa­sjo­nat­ka, ob­se­sjo­nat­ka


Źródła:

SJP.pl

Monomer

zwią­zek che­micz­ny, któ­re­go czą­stecz­ki mogą łą­czyć się w po­li­me­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. czą­stecz­ka skła­do­wa po­li­me­ru;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monomerowy

→ mo­no­mer; mo­no­me­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Monomeryczny

→ mo­no­mer; mo­no­me­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Monometalizm

sy­stem pie­nięż­ny, w któ­rym środ­kiem płat­ni­czym jest jeden kru­szec (złoto lub sre­bro)


Mo­no­me­ta­lizm – sy­stem mo­ne­tar­ny, w któ­rym jeden metal (złoto lub sre­bro) jest praw­nym środ­kiem obie­go­wym, poś­red­ni­kiem wy­mia­ny i mier­ni­kiem war­to­ści. Wy­stę­pu­je on (metal szla­chet­ny) za­rów­no jako towar, jak i pie­niądz. Ko­niecz­ne jest jed­nak speł­nie­nie wa­run­ku: cena da­ne­go dobra jako to­wa­ru musi się rów­nać jego cenie jako środ­ka obie­go­we­go. Mo­no­me­ta­lizm złoty był naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie, srebr­ny - w kra­jach Wscho­du. Prze­ci­wień­stwem mo­no­me­ta­liz­mu jest bi­me­ta­lizm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monomim

ro­dzaj mo­no­dra­mu, w któ­rym treść przed­sta­wia mim, pan­to­mi­ma od­gry­wa­na przez jed­ne­go ak­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Monomit

w mi­to­lo­gii: ro­dzaj struk­tu­ry nar­ra­cyj­nej


Mo­no­mit – w mi­to­lo­gii oz­na­cza po­dróż lub za­da­nie po­dej­mo­wa­ne przez mi­tycz­ne­go bo­ha­te­ra, który prze­cho­dzi przez sze­reg eta­pów, do któ­rych na­le­żą: Odej­ście z domu, Przy­go­da w niez­na­nym świe­cie i Po­wrót z nowym zro­zu­mie­niem. Życie bo­ha­te­ra czę­sto roz­po­czy­na się po­przez cu­dow­ne po­czę­cie i na­ro­dzi­ny, czę­sto z dzie­wi­cy, po czym nowy bo­ha­ter pra­wie na­tych­miast staje w obli­czu za­gro­że­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monomityczny

1. → mo­no­mit;
2. mo­no­mi­tycz­ny sy­stem strzęp­ko­wy - struk­tu­ra grzyb­ni, w któ­rej owoc­nik zbu­do­wa­ny jest wy­łącz­nie ze strzę­pek ge­ne­ra­tyw­nych


Źródła:

SJP.pl

Monomorfizm

Mo­no­mor­fizm – w te­o­rii ka­te­go­rii mor­fizm for­mu­la_1 ma­ją­cy le­wo­stron­ną włas­ność skra­ca­nia w tym sen­sie, że dla wszyst­kich mor­fiz­mów for­mu­la_2 za­cho­dzi:


Źródła:

Wikipedia

Mononukleoza

ostra cho­ro­ba za­kaź­na prze­no­szo­na drogą kro­pel­ko­wą, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie wśród dzie­ci i mło­dzie­ży, spo­wo­do­wa­na przez wirus Ep­ste­in-Barr (EBV), ob­ja­wia­ją­ca się bólem gar­dła, obrzę­kiem wę­złów chłon­nych, śle­dzio­ny i wy­so­ką go­rącz­ką; cho­ro­ba po­ca­łun­ków; go­rącz­ka gru­czo­ło­wa; an­gi­na mo­no­cy­to­wa; cho­ro­ba Pfe­if­fe­ra


Źródła:

SJP.pl

Monopal

kon­struk­cja wbi­ja­na lub wwier­ca­na w dno mor­skie


Źródła:

SJP.pl

Monopartia

je­dy­na lub do­mi­nu­ją­ca par­tia po­li­tycz­na w pań­stwie to­ta­li­tar­nym, spra­wu­ją­ca peł­nię wła­dzy


Źródła:

SJP.pl

Monopartyjność

sy­stem rzą­dów, w któ­rym jedna par­tia spra­wu­je wła­dzę; jed­no­par­tyj­ność


Źródła:

SJP.pl

Monoplan

daw­niej: sa­mo­lot z jed­nym pła­tem no­śnym, z jedną parą skrzy­deł; jed­no­płat


Źródła:

SJP.pl

Monoplegia

po­ra­że­nie ogra­ni­czo­ne do jed­nej czę­ści ciała lub ob­sza­ru uner­wio­ne­go przez jeden nerw


Źródła:

SJP.pl

Monoploid

or­ga­nizm o po­je­dyn­czym ze­spo­le chro­mo­so­mów w ją­drach ko­mó­rek, np. jed­no­ko­mór­ko­wy glon; ha­plont, ha­plo­id


Mo­no­plo­id – or­ga­nizm, w któ­re­go ko­mór­kach so­ma­tycz­nych wy­stę­pu­je jeden ze­spół chro­mo­so­mów nie­ho­mo­lo­gicz­nych, na­zy­wa­ny pod­sta­wo­wym ze­spo­łem chro­mo­so­mów. Licz­bę chro­mo­so­mów ze­spo­łu pod­sta­wo­we­go okre­śla się licz­bą pod­sta­wo­wą (x). U mo­no­plo­i­dów jest ona równa licz­bie ha­plo­i­dal­nej (n), ale u in­nych ha­plo­i­dów n jest wie­lo­krot­no­ścią x.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monopod

forma sta­ty­wu na jed­nej rurce, dla apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. ro­dzaj sta­ty­wu skła­da­ją­cy się z jed­nej nogi, sta­bi­li­zu­ją­cy cał­ko­wi­cie apa­rat fo­to­gra­ficz­ny tylko w osi pio­no­wej;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) mit. fan­ta­stycz­na po­stać ze sta­ro­żyt­nych mitów ma­ją­ca jedną nogę


Mo­no­pod (gr.>łac. "mono" – po­je­dyn­czy, "pod" – stopa, noga) – naj­prost­szy ro­dzaj sta­ty­wu fo­to­gra­ficz­ne­go, skła­da­ją­cy się tylko z jed­nej nogi.

Mo­no­pod sta­bi­li­zu­je cał­ko­wi­cie apa­rat fo­to­gra­ficz­ny tylko w jed­nej, pio­no­wej pła­szczyź­nie. Mimo to jest jed­nak przy­rzą­dem wy­god­nym, gdyż znacz­nie ułat­wia fo­to­gra­fu­ją­ce­mu ręcz­ne sta­bi­li­zo­wa­nie apa­ra­tu w po­zo­sta­łych pła­szczyz­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monopodia

jed­no­sto­po­wa miara wier­szo­wa; jed­no­sto­po­wiec


Mo­no­po­dia – wers bę­dą­cy jedną stopą me­trycz­ną. W wier­szu pol­skim mo­no­po­die nie wy­stę­pu­ją z re­gu­ły sa­mo­dziel­nie, ale w prze­plo­cie z dłuż­szy­mi wer­sa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monopodialny

roz­ga­łę­zie­nie mo­no­po­dial­ne - typ roz­ga­łę­zie­nia wy­stę­pu­ją­ce­go u drzew szpil­ko­wych oraz niek­tó­rych drzew li­ścia­stych


Źródła:

SJP.pl

Monopodowy

→ mo­no­pod


Patrz:monopod

Źródła:

SJP.pl

Monopol

1. wy­łącz­ne prawo przed­się­bior­stwa do pro­duk­cji lub hand­lu w ja­kiejś dzie­dzi­nie; przed­się­bior­stwo po­sia­da­ją­ce taką wy­łącz­ność;
2. czy­jeś wy­łącz­ne prawo do cze­goś;
3. kla­sycz­na gra plan­szo­wa po­le­ga­ją­ca na hand­lu nie­ru­cho­mo­ścia­mi;
4. po­tocz­nie: sklep z na­po­ja­mi al­ko­ho­lo­wy­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. wy­łącz­ne prawo do pro­duk­cji i/lub hand­lu czymś; także. przed­się­bior­stwo, które ma takie prawo;

 (1.2) czy­jeś wy­łącz­ne prawo do cze­goś

 (1.3) pot. spoż. wódka, szcze­gól­nie ku­pio­na w skle­pie (w odróż­nie­niu od sa­mo­go­nu)

 (1.4) pot. hand. sklep z na­po­ja­mi al­ko­ho­lo­wy­mi

 (1.5) fiz. po­je­dyn­czy bie­gun lub ła­du­nek wyt­wa­rza­ją­cy pole


Mo­no­pol (z gr. "monos" – jeden i "poleo" – sprze­da­ję) – rynek, na któ­rym pro­du­ku­je i sprze­da­je pro­dukt tylko jedno przed­się­bior­stwo (mo­no­po­li­sta). Po­sia­da ono po­zy­cję mo­no­po­li­stycz­ną, czyli dla in­nych przed­się­biorstw ist­nie­ją ba­rie­ry wej­ścia na ten rynek unie­moż­li­wia­ją­ce pod­ję­cie kon­ku­ren­cji. Re­a­li­zu­je ono po­li­ty­kę mo­no­po­li­stycz­ną pro­wa­dzą­cą do zdo­by­cia i utrzy­ma­nia po­zy­cji mo­no­po­li­stycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monopolik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mo­no­pol


Źródła:

Wiktionary

Monopolista

przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce do­mi­nu­ją­cą po­zy­cję na rynku


Źródła:

SJP.pl

Monopolistka

pro­du­cent­ka ma­ją­ca na coś mo­no­pol, prawo wy­łącz­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Monopolistyczny

zwią­za­ny z do­mi­nu­ją­cą po­zy­cją ja­kie­goś pod­mio­tu na rynku albo z tymże pod­mio­tem


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy mo­no­po­li­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monopolizacja

1. wpro­wa­dza­nie mo­no­po­lu, wy­łącz­ne­go prawa do pro­duk­cji lub dy­stry­bu­cji cze­goś;
2. zdo­mi­no­wa­nie rynku przez jeden pod­miot


Mo­no­po­li­za­cja – pro­ces pow­sta­wa­nia mo­no­po­li w wy­so­ko roz­wi­nię­tej go­spo­dar­ce ka­pi­ta­li­stycz­nej, bę­dą­cy efek­tem kon­cen­tra­cji ka­pi­ta­łu i pro­duk­cji.

Głów­ny­mi skut­ka­mi mo­no­po­li­za­cji są: z jed­nej stro­ny – zwięk­sze­nie, uspraw­nie­nie i uno­wo­cze­śnie­nie pro­duk­cji, z dru­giej zaś – ogra­ni­cze­nie wol­no­ryn­ko­wej kon­ku­ren­cji; prze­ja­wia­ją­cej się m.in. dyk­to­wa­niem cen przez mo­no­po­li­stów; ogra­ni­cze­niu ne­ga­tyw­nych re­zul­ta­tów kon­cen­tra­cji w go­spo­dar­ce służą prawa i in­sty­tu­cje an­ty­mo­no­po­lo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monopolizacyjny

→ mo­no­po­li­za­cja


Patrz:monopolizacja

Źródła:

SJP.pl

Monopolizm

mo­no­po­li­za­cja;
1. wpro­wa­dza­nie mo­no­po­lu, wy­łącz­ne­go prawa do pro­duk­cji lub dy­stry­bu­cji cze­goś;
2. zdo­mi­no­wa­nie rynku przez jeden pod­miot


Źródła:

SJP.pl

Monopolizować

1. wpro­wa­dzać wy­łącz­ność na pro­duk­cję lub dy­stry­bu­cję cze­goś;
2. mieć na coś wy­łącz­ność lub do­mi­no­wać w ja­kiejś dzie­dzi­nie, np. w ja­kiejś bran­ży go­spo­dar­ki;
3. wpły­wać na coś w de­cy­du­ją­cy spo­sób dzię­ki po­sia­da­niu do­mi­nu­ją­cej po­zy­cji


Źródła:

SJP.pl

Monopolka

po­tocz­nie: wódka, zwła­szcza ku­po­wa­na w skle­pie (w odróż­nie­niu od sa­mo­go­nu pę­dzo­ne­go nie­le­gal­nie); mo­no­po­lo­wa, mo­no­po­lów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. wódka, zwła­szcza po­cho­dzą­ca ze skle­pu (mo­no­po­lo­we­go)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monopolowa

przy­miot­nik od: mo­no­pol


Źródła:

SJP.pl

Monopolowy

przy­miot­nik od: mo­no­pol


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mo­no­po­lem, do­ty­czą­cy mo­no­po­lu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sklep z al­ko­ho­lem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monopolówka

po­tocz­nie: wódka, zwła­szcza ku­po­wa­na w skle­pie (w odróż­nie­niu od sa­mo­go­nu pę­dzo­ne­go nie­le­gal­nie); mo­no­po­lo­wa, mo­no­pol­ka


Źródła:

SJP.pl

Monoporcja

po­je­dyn­cza, in­dy­wi­du­al­na por­cja de­se­ru lub dania


Źródła:

SJP.pl

Monoposto

jed­no­miej­sco­wy sa­mo­chód wy­ści­go­wy; mono-poste


Źródła:

SJP.pl

Monopson

forma rynku cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­stę­po­wa­niem tylko jed­ne­go pod­mio­tu po stro­nie po­py­tu


Mo­nop­son – forma rynku, na któ­rym ist­nie­je tylko jeden od­bior­ca (mo­nop­so­ni­sta) oraz wielu do­staw­ców pew­ne­go to­wa­ru lub usłu­gi.

Mo­nop­so­ni­sta­mi są bar­dzo czę­sto przed­się­bior­stwa pań­stwo­we. Po­sia­da­ją siłę ryn­ko­wą umoż­li­wia­ją­cą usta­la­nie cen.

Mo­nop­so­ni­stą może być je­dy­ny od­bior­ca pro­duk­tu fi­nal­ne­go, jak i rów­nież je­dy­ny od­bior­ca czyn­ni­ka pro­duk­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monopter

Mo­nop­ter, mo­nop­te­ros (gr. "mo­nóp­te­ros") – typ świą­ty­ni grec­kiej lub rzym­skiej zbu­do­wa­ny na ogół na pla­nie koła, oto­czo­ny ko­lum­na­dą, przy­kry­ty da­chem. Wew­nątrz nie bu­do­wa­no celli. Ten typ bu­dow­li roz­po­wszech­nił się szcze­gól­nie w rzym­skiej ar­chi­tek­tu­rze sa­kral­nej. Świą­ty­nie tego typu na­le­żą do naj­rza­dziej spo­ty­ka­nych (w Gre­cji). W ar­chi­tek­tu­rze no­wo­żyt­nej sto­so­wa­ny zwła­szcza przy pro­jek­to­wa­niu bu­dow­li ogro­do­wych (pa­wi­lo­nów, kio­sków itp.).


Źródła:

Wikipedia

Monopteros

w ar­chi­tek­tu­rze an­tycz­nej: bu­dow­la na pla­nie koła oto­czo­na ko­lum­na­dą wspie­ra­ją­cą dach


Źródła:

SJP.pl

Monoptot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. rze­czow­nik po­sia­da­ją­cy tylko jeden przy­pa­dek


Źródła:

Wiktionary

Monopłetwa

płet­wa pły­wac­ka mo­co­wa­na jed­no­cze­śnie na obie stopy


Mo­no­płet­wa – ro­dzaj płet­wy pły­wac­kiej. W odróż­nie­niu od płetw tra­dy­cyj­nych, ma jedną pła­szczyz­nę mo­co­wa­ną do obu stóp jed­no­cze­śnie. Ma lep­szą spraw­ność niż dwie płet­wy, gdyż unika się za­wi­ro­wań (tur­bu­len­cji) wody w prze­strze­ni mię­dzy płet­wa­mi. Ze wzglę­du na po­łą­cze­nie stóp, nie poz­wa­la na wy­ko­ny­wa­nie ru­chów no­ży­co­wych (kra­u­lo­wych) no­ga­mi, poz­wa­la­jąc pły­wać je­dy­nie „del­fi­nem”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monorema

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. mar. zob. mo­ne­ra.


Źródła:

Wiktionary

Monorym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. wiersz lub frag­ment dzie­ła li­te­rac­kie­go, w któ­rym wy­stę­pu­je ten sam rym


Mo­no­rym – wiersz, w któ­rym w każ­dym wer­sie pow­ta­rza się ten sam rym.

Mo­no­rym był sze­ro­ko wy­ko­rzy­sty­wa­ny w po­ez­ji śred­nio­wiecz­ne­go Wscho­du (jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny w niek­tó­rych ukła­dach stro­ficz­nych wschod­niej po­ez­ji, np. ga­ze­li) i w sze­re­gu eu­ro­pej­skich śred­nio­wiecz­nych tra­dy­cji po­e­tyc­kich (np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Monorymowy

taki, w któ­rym wy­stę­pu­je jeden rym


Źródła:

SJP.pl

Monosacharyd

zwią­zek or­ga­nicz­ny bę­dą­cy be­zbarw­ną, kry­sta­licz­ną sub­stan­cją two­rzo­ną przez ro­śli­ny w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy; cu­kier pro­sty; mo­no­za


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, be­zbarw­na, kry­sta­licz­na sub­stan­cja two­rzo­na przez ro­śli­ny w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monosacharydowy

→ mo­no­sa­cha­ryd


Patrz:monosacharyd

Źródła:

SJP.pl

Monosacharydy

zwią­zek or­ga­nicz­ny bę­dą­cy be­zbarw­ną, kry­sta­licz­ną sub­stan­cją two­rzo­ną przez ro­śli­ny w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy; cu­kier pro­sty; mo­no­za


Mo­no­sa­cha­ry­dy, cukry pro­ste – wę­glo­wo­da­ny nie­u­le­ga­ją­ce hy­dro­li­zie na mniej­sze pod­jed­nost­ki pod wpły­wem roz­cień­czo­nych kwa­sów. Czą­stecz­ka za­wie­ra umow­nie co najm­niej 3 atomy węgla. W ro­dzi­nie tych związ­ków wy­róż­nia się tzw. mo­no­sa­cha­ry­dy ma­cie­rzy­ste, czyli po­li­hy­drok­sy­al­de­hy­dy o wzo­rze ogól­nym #PATRZ (al­do­zy) lub po­li­hy­drok­sy­ke­to­ny o wzo­rze #PATRZ (ke­to­zy).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monosemia

po­sia­da­nie przez wyraz lub po­łą­cze­nie wy­ra­zów wy­łącz­nie jed­ne­go zna­cze­nia; jed­noz­nacz­ność


Źródła:

SJP.pl

Monosemiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. po­sia­da­ją­cy jedno zna­cze­nie


Źródła:

Wiktionary

Monoski

po­je­dyn­cza deska nar­ciar­ska, po­dob­na do snow­bo­ar­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Monosomia

mu­ta­cja ge­ne­tycz­na, w któ­rej na­stę­pu­je utra­ta jed­ne­go z chro­mo­so­mów, co po­wo­du­je wy­stę­po­wa­nie jed­ne­go chro­mo­so­mu bez pary, wada śmier­tel­na


Mo­no­so­mia – utra­ta jed­ne­go chro­mo­so­mu z pary ho­mo­lo­gicz­nej, która wtedy za­wie­ra tylko jeden chro­mo­som za­miast dwóch. Ro­dzaj ane­u­plo­i­dal­nej mu­ta­cji chro­mo­so­mo­wej. Wszyst­kie tego typu mu­ta­cje wśród au­to­so­mów są śmier­tel­ne. Na­to­miast mu­ta­cja chro­mo­so­mów płci, czyli obec­ność tylko jed­ne­go chro­mo­so­mu X, ob­ja­wia się jako ze­spół Tur­ne­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monospace

rze­czow­nik

 (1.1) ty­pogr. od­mia­na kroju, w któ­rym pola wszyst­kich zna­ków mają jed­na­ko­wą sze­ro­kość


Źródła:

Wiktionary

Monospermia

Mo­no­sper­mia – po­wszech­ne zja­wi­sko (w prze­ci­wień­stwie do po­li­sper­mii) po­le­ga­ją­ce na wni­knię­ciu tylko 1 plem­ni­ka do ko­mór­ki ja­jo­wej.


Źródła:

Wikipedia

Monostych

myśl, sen­ten­cja wy­ra­żo­na w jed­nym wer­sie; jed­no­wiersz


Źródła:

SJP.pl

Monosylaba

wyraz skła­da­ją­cy się tylko z jed­nej sy­la­by, zgło­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. wyraz skła­da­ją­cy się z jed­nej sy­la­by

 (1.2) książk. krót­ka, la­ko­nicz­na wy­po­wiedź


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monosylabiczny

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. skła­da­ją­cy się z jed­nej sy­la­by


Źródła:

Wiktionary

Monosylabik

wyraz zło­żo­ny z jed­nej sy­la­by; jed­noz­gło­sko­wiec, jed­no­sy­la­bo­wiec, wyraz jed­noz­gło­sko­wy (jed­no­sy­la­bo­wy, mo­no­sy­la­bo­wy, mo­no­sy­la­bicz­ny)


Źródła:

SJP.pl

Monotechnika

ogra­ni­cze­nie roz­wo­ju tech­nicz­ne­go do jed­nej dzie­dzi­ny lub jed­nej wy­bra­nej tech­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Monoteista

wie­rzą­cy w jed­ne­go boga; zwo­len­nik mo­no­te­iz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. rel. wyz­naw­ca jed­ne­go, je­dy­ne­go boga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monoteistka

ko­bie­ta wie­rzą­ca w jed­ne­go boga; zwo­len­nicz­ka mo­no­te­iz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. rel. wyz­naw­czy­ni jed­ne­go, je­dy­ne­go boga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monoteistyczny

→ mo­no­te­izm


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mo­no­te­iz­mem, wła­ści­wy mo­no­te­iz­mo­wi i / lub mo­no­te­i­stom


Patrz:monoteizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monoteizm

wyz­na­wa­nie ist­nie­nia tylko jed­ne­go boga; je­dy­no­bó­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. wiara w jed­ne­go boga;


Mo­no­te­izm, je­dy­no­bó­stwo (mo­no­te­izm z μόνος "monos" – „je­dy­ny” + θεός "theos" – „bóg”) – wiara w ist­nie­nie tylko jed­ne­go Boga i w prze­ci­wień­stwie do he­no­te­iz­mu wy­klu­cza­ją­ca ist­nie­nie ja­kich­kol­wiek in­nych istot bo­skich. Prze­ci­wień­stwem mo­no­te­iz­mu jest po­li­te­izm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monoteleta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. hist. zwo­len­nik mo­no­te­le­tyz­mu


Źródła:

Wiktionary

Monoteletyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. po­gląd te­o­lo­gicz­ny, we­dług któ­re­go Chry­stus w obu na­tu­rach kie­ro­wał się jedną wolą;


Mo­no­te­le­tyzm (od μόνος "monos" „je­dy­ny” i θέλω "thelo" „chcę, mam wolę”) – po­gląd w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej z VII w., we­dług któ­re­go Chry­stus, za­rów­no w swo­jej na­tu­rze bo­skiej, jak i ludz­kiej, kie­ro­wał się jedną wolą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Monotemat

jeden je­dy­ny temat


Źródła:

SJP.pl

Monotematowość

ogra­ni­cze­nie tre­ści, np. ut­wo­ru li­te­rac­kie­go lub dzie­ła na­u­ko­we­go, do jed­ne­go, za­sad­ni­cze­go te­ma­tu; mo­no­te­ma­tycz­ność


Źródła:

SJP.pl

Monotematowy

→ mo­no­te­mat


Patrz:monotemat

Źródła:

SJP.pl

Monotematyczność

nie­u­stan­ne do­ty­cze­nie jed­ne­go za­gad­nie­nia; jed­no­te­ma­to­wość


Źródła:

SJP.pl

Monotematyczny

1. zwią­za­ny z jed­nym te­ma­tem;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: mó­wią­cy cią­gle o tym samym


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy jed­ne­go te­ma­tu

 (1.2) mó­wią­cy cią­gle na jeden temat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monoterapia

te­ra­pia z za­sto­so­wa­niem wy­łącz­nie jed­ne­go leku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. te­ra­pia tylko jed­nym le­kiem


Mo­no­te­ra­pia – okre­śle­nie, które może być sto­so­wa­ne do róż­nych form od­dzia­ły­wań lecz­ni­czych i te­ra­pe­u­tycz­nych, ale naj­czę­ściej oz­na­cza sto­so­wa­nie po­je­dyn­cze­go leku. Mo­no­te­ra­pia poz­wa­la ogra­ni­czyć skut­ki ubocz­ne le­cze­nia, a także umoż­li­wia pre­cy­zyj­ne okre­śle­nie od­dzia­ły­wa­nia da­ne­go leku na or­ga­nizm. Prze­ci­wień­stwo po­li­te­ra­pii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monoterpenoid

zwią­zek z grupy związ­ków che­micz­nych, do któ­rej na­le­żą m.in. cy­tral, li­na­lo­ol


Źródła:

SJP.pl

Monoterpenoidy

zwią­zek z grupy związ­ków che­micz­nych, do któ­rej na­le­żą m.in. cy­tral, li­na­lo­ol


Źródła:

SJP.pl

Monoterpeny

zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, ma­ją­cy silne włas­no­ści za­pa­cho­we


Mo­no­ter­pe­ny – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, pod­gru­pa ter­pe­nów, po­sia­da­ją­ce silne włas­no­ści za­pa­cho­we.

Związ­ki te są w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej cie­cza­mi lub cia­ła­mi sta­ły­mi o in­ten­syw­nym za­pa­chu. Do­brze roz­pu­szczal­ne w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych i tłu­szczach. Są nie­roz­pu­szczal­ne w wo­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monotlenek

zwią­zek che­micz­ny pier­wiast­ka che­micz­ne­go z jedną czą­stecz­ką tlenu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. chem. zwią­zek che­micz­ny ut­wo­rzo­ny z jed­ne­go atomu tlenu i in­ne­go pier­wiast­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monotonia

niez­mien­ność, brak uroz­ma­i­ce­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jed­no­staj­ny, pow­ta­rzal­ny stan bez uroz­ma­i­ce­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monotoniczność

w ma­te­ma­ty­ce: zgod­ność po­rząd­ku w zbio­rze ar­gu­men­tów ja­kiejś funk­cji i w zbio­rze jej war­to­ści, np. mo­no­to­nicz­ność funk­cji, ciągu, miary


Źródła:

SJP.pl

Monotoniczny

1. w fi­zy­ce: opar­ty na jed­nym tonie, dźwię­ku;
2. w ma­te­ma­ty­ce: ma­ją­cy zgod­ny po­rzą­dek w zbio­rze ar­gu­men­tów funk­cji i w zbio­rze jej war­to­ści;
3. w ma­te­ma­ty­ce: ciąg mo­no­to­nicz­ny - ciąg ros­ną­cy lub ma­le­ją­cy, nie­ros­ną­cy lub nie­ma­le­ją­cy;
4. w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja mo­no­to­nicz­na - funk­cja ros­ną­ca lub ma­le­ją­ca, nie­ros­ną­ca lub nie­ma­le­ją­ca


Źródła:

SJP.pl

Monotonizować

rzad­ko: czy­nić coś mo­no­ton­nym


Źródła:

SJP.pl

Monotonnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mo­no­ton­ny


Źródła:

Wiktionary

Monotonniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mo­no­ton­nie


Źródła:

SJP.pl

Monotonniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mo­no­ton­ny


Źródła:

SJP.pl

Monotonność

niez­mien­ność, brak uroz­ma­i­ce­nia; mo­no­to­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mo­no­ton­ne; cecha tych, któ­rzy są mo­no­ton­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monotonny

nudny, jed­no­staj­ny, be­zbarw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) cią­gle taki sam, bez uroz­ma­i­ce­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monotron

mi­kro­fa­lo­wa lampa ge­ne­ra­cyj­na


Źródła:

SJP.pl

Monotropia

szcze­gól­ny przy­pa­dek alo­tro­pii lub po­li­mor­fiz­mu


Źródła:

SJP.pl

Monotropizm

Mo­no­tro­pizm – stra­te­gia poz­naw­cza uwa­ża­na za głów­ną cechę le­żą­cą u pod­staw au­tyz­mu. Umysł mo­no­tro­po­wy to taki, który w do­wol­nym mo­men­cie sku­pia swoją uwagę na nie­wiel­kiej licz­bie za­in­te­re­so­wań, mając ten­den­cję do po­mi­ja­nia rze­czy poza tym tu­ne­lem uwagi. Te­o­ria mo­no­tro­piz­mu zo­sta­ła opra­co­wa­na przez Dinah Mur­ray, Wenn Law­son i Mike Les­ser w la­tach 90.


Źródła:

Wikipedia

Monotyp

ma­szy­na dru­kar­ska słu­żą­ca do od­le­wa­nia i skła­da­nia czcio­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. syst. tak­son obej­mu­ją­cy tylko jeden przy­po­rząd­ko­wa­ny tak­son niż­szy;

 (1.2) druk. po­li­gra­ficz­na ma­szy­na od­lew­ni­cza umoż­li­wia­ją­ca skład tek­stu i od­le­wa­nie czcio­nek;

 (1.3) żegl. jacht tej samej klasy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monotypia

1. tech­ni­ka od­bi­ja­nia, po­le­ga­ją­ca na od­ci­śnię­ciu na pa­pie­ro­wym po­dło­żu świe­żo na­ma­lo­wa­ne­go obra­zu (np. na szkla­nej pły­cie);
2. od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


Mo­no­ty­pia (gr. "monos" – jeden, "typos" – od­bi­cie) – ar­ty­stycz­na tech­ni­ka gra­ficz­na, na­le­żą­ca do druku pła­skie­go, wy­róż­nia­ją­ca się tym, że poz­wa­la na uzy­ska­nie tylko jed­nej od­bit­ki. Wy­na­le­zie­nie mo­no­ty­pii przy­pi­su­je się wło­skie­mu ma­la­rzo­wi Gio­van­ni Be­ne­det­to Ca­sti­glio­ne, zw. Il Gre­chet­to.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monotypistka

→ mo­no­ty­pi­sta


Patrz:monotypista

Źródła:

SJP.pl

Monotypowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co mo­no­ty­po­we


Źródła:

Wiktionary

Monotypowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. syst. zwią­za­ny z mo­no­ty­pem, do­ty­czą­cy mo­no­ty­pu

 (1.2) druk. zwią­za­ny z mo­no­ty­pem, do­ty­czą­cy mo­no­ty­pu


Źródła:

Wiktionary

Monowarstwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. war­stwa o gru­bo­ści od­po­wia­da­ją­cej śred­ni­cy jed­nej czą­stecz­ki lub atomu


Mo­no­war­stwa, ina­czej war­stwa mo­no­mo­le­ku­lar­na (war­stwa jed­no­czą­stecz­ko­wa) lub war­stwa mo­no­a­to­mo­wa – war­stwa o gru­bo­ści od­po­wia­da­ją­cej śred­ni­cy jed­nej czą­stecz­ki (lub atomu), przez co uz­na­je się je za ist­nie­ją­ce w wy­mia­rze dwu­wy­mia­ro­wym. Szcze­gól­nym ro­dza­jem mo­no­war­stwy jest mo­no­war­stwa Lang­mu­i­ra, ut­wo­rzo­na zaz­wy­czaj przez am­fi­fi­lo­we czą­stecz­ki na gra­ni­cy po­wierzch­ni wody i po­wie­trza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Monowski

przy­miot­nik od: MON (Mi­ni­ster­stwo Obro­ny Na­ro­do­wej); MON-owski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z MON-em, do­ty­czą­cy MON-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monowtrysk

po­je­dyn­czy wtrysk w ukła­dzie pa­li­wo­wym sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Monowładza

wła­dza w pań­stwie spra­wo­wa­na przez jedną par­tię


Źródła:

SJP.pl

Monoza

mo­no­sa­cha­ryd, cu­kier pro­sty


Źródła:

SJP.pl

Monozygotyczny

o bliź­nię­tach: iden­tycz­ne ge­ne­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Monroe

[czy­taj: monROŁ] naz­wi­sko, m.in. James Mon­roe (1758-1831) - po­li­tyk ame­ry­kań­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monrovia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Li­be­rii;


Mon­ro­via (dawne spol­szcze­nie: "Mon­ro­wia") – naj­więk­sze mia­sto i sto­li­ca Li­be­rii. Po­ło­żo­ne u uj­ścia rzeki St. Paul do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go (Wy­brze­że Pie­przo­we). Okręg sto­łecz­ny liczy sobie ponad mi­lion miesz­kań­ców, czyli 29% po­pu­la­cji całej Li­be­rii, we­dług spisu lud­no­ści z 2008 roku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Monrowia

sto­li­ca Li­be­rii


Źródła:

SJP.pl

Monrowijczyk

miesz­ka­niec Mon­ro­wii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mon­ro­vii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monrowijka

miesz­kan­ka Mon­ro­wii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mon­ro­vii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monrowijski

→ Mon­ro­wia (sto­li­ca Li­be­rii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Mon­ro­via


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mons.

skrót od: mon­si­gno­re, mon­si­nior; Msgr.


Źródła:

SJP.pl

Monsalwat

zamek świę­te­go Gra­a­la w le­gen­dach o Par­si­fa­lu i Lo­hen­gri­nie; Mon­sal­vat


Źródła:

SJP.pl

Monseigneur

[czy­taj: mąseNIOR] fran­cu­ski zwrot od­po­wia­da­ją­cy pol­skie­mu: Wasza Wy­so­kość, Wasza Świą­to­bli­wość


Źródła:

SJP.pl

Monsieur

[czy­taj: meSJE] we Fran­cji: zwrot grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny w od­nie­sie­niu do męż­czyzn; pan


Źródła:

SJP.pl

Monsignor

[czy­taj: mons-iNIOR] we Wło­szech: tytuł do­stoj­ni­ka ko­ściel­ne­go; mon­si­gno­re, mon­si­nior


Źródła:

SJP.pl

Monsignore

[czy­taj: mons-inio­re] we Wło­szech: tytuł do­stoj­ni­ka ko­ściel­ne­go; mon­si­nior, mon­si­gnor


rze­czow­nik

 (1.1) tytuł ka­pe­la­nów, szam­be­la­nów i pra­ła­tów pa­pie­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monsinior

[czy­taj: mons-iNIOR] we Wło­szech: tytuł do­stoj­ni­ka ko­ściel­ne­go; mon­si­gno­re, mon­si­gnor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mon­si­gno­re


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monster

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od mon­ste­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Monstera

tro­pi­kal­ne pną­cze z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych; po­pu­lar­na ro­śli­na ozdob­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mon­ste­ra|Adans.|ref=tak., pną­cze z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych o du­żych, skó­rza­stych li­ściach z głę­bo­ki­mi wcię­cia­mi;


Mon­ste­ra ("Mon­ste­ra" ) – ro­dzaj pną­czy z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 73 ga­tun­ki po­cho­dzą­ce z Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, od Mek­sy­ku do Bo­li­wii i Bra­zy­lii. Mon­ste­ra Adan­so­na zo­sta­ła in­tro­du­ko­wa­na do Por­to­ry­ko, a mon­ste­ra dziu­ra­wa na Se­sze­lach, Ko­mo­rach, Wy­spach To­wa­rzy­stwa oraz do Ban­gla­de­szu i Korei.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monsterek

po­tocz­nie: napój ener­ge­ty­zu­ją­cy marki Mon­ster Ener­gy


Źródła:

SJP.pl

Monstrancja

na­czy­nie li­tur­gicz­ne wy­ko­na­ne ze złota lub sre­bra słu­żą­ce do wy­sta­wia­nia ho­stii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. na­czy­nie li­tur­gicz­ne do wy­sta­wia­nia kon­se­kro­wa­nej ho­stii; ; Glo­ger.


Mon­stran­cja (z łac. "mon­stra­re" − po­ka­zy­wać) − na­czy­nie li­tur­gicz­ne słu­żą­ce w li­tur­gii ka­to­lic­kiej do umie­szcza­nia w nim kon­se­kro­wa­nej ho­stii, celem wy­sta­wia­nia na oł­tarz pod­czas na­bo­żeństw, ado­ra­cji, bło­go­sła­wień­stwa Najś­więt­szym Sa­kra­men­tem oraz w cza­sie pro­ce­sji te­o­fo­rycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monstre

[czy­taj mąstr] rzad­ko:
1. ol­brzy­mi, ogrom­ny, gi­gan­tycz­ny; mon­stru­al­ny;
2. uro­czy­sty, oka­za­ły, wy­staw­ny


Źródła:

SJP.pl

Monstrualny

1. ol­brzy­mi, wiel­ki, du­żych roz­mia­rów;
2. strasz­li­wy, pot­wor­ny, odra­ża­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) wy­jąt­ko­wo brzyd­ki

 (1.2) wy­jąt­ko­wo du­żych roz­mia­rów lub na­tę­że­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monstrum

ktoś lub coś brzyd­kie­go; szka­ra­da; stra­szy­dło; masz­ka­ra; pocz­wa­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot­wór


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monsun

zmien­ny wiatr wie­ją­cy głów­nie na ob­sza­rach podz­wrot­ni­ko­wych latem od oce­a­nu, w zimie od lądu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. me­te­o­rol. wiatr (sy­stem wia­trów) se­zo­no­wo zmien­ny po­mię­dzy oce­a­nem a lądem, czę­sto bę­dą­cy przy­czy­ną wy­stę­po­wa­nia pory su­chej i de­szczo­wej;


Mon­sun – układ wia­trów, które zmie­nia­ją swój kie­ru­nek na prze­ciw­ny w za­leż­no­ści od pory roku. Są to wia­try se­zo­no­we mię­dzy oce­a­nem a lądem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monsunowy

1. ma­ją­cy cha­rak­ter mon­su­nu;
2. kli­mat mon­su­no­wy - go­rą­cy kli­mat stre­fy podz­wrot­ni­ko­wej, w któ­rym latem po­ja­wia­ją się mon­su­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mon­su­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mont-Joie

rze­czow­nik

 (1.1) al­ter­na­tyw­na pi­sow­nia dla: mont­jo­ie

wy­krzy­knik

 (2.1) al­ter­na­tyw­na pi­sow­nia dla: mont­jo­ie


Źródła:

Wiktionary

Mont-Saint-Michel

[czy­taj: mą sę miSZEL] ska­li­sta wy­sep­ka u pół­noc­no-za­chod­nich wy­brze­ży Fran­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montaigne

[czy­taj: mąTEŃ lub monTEŃ] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Mi­chel Ey­qu­em de Mon­ta­i­gne (1533-1592) - pi­sarz fran­cu­ski, scep­tyk i mo­ra­li­sta


Źródła:

SJP.pl

Montale

Zo­bacz też: Eu­ge­nio Mon­ta­le.


Źródła:

Wikipedia

Montana

stan w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w USA ze sto­li­cą w He­le­na;

 (1.2) geogr. mia­sto w Buł­ga­rii

 (1.3) geogr. adm. obwód ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Buł­ga­rii


Mon­ta­na () – stan w za­chod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, przy gra­ni­cy z Ka­na­dą. W 2012 roku osią­gnął 1 mi­lion miesz­kań­ców i jest jed­nym z naj­sła­biej za­lud­nio­nych. W Mon­ta­nie jest ponad dwu­krot­nie wię­cej krów niż ludzi (dane z 2019). Z po­wierzch­nią nieco więk­szą od po­wierzch­ni Pol­ski, jest czwar­tym co do wiel­ko­ści sta­nem USA.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Montand

[czy­taj: mąTON] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Montania

kra­i­na w Peru


Mon­ta­nia (hiszp.: "La Montaña") – pa­gór­ko­wa­ta kra­i­na we wschod­nim Peru, u wschod­nich pod­nó­ży Andów Pół­noc­nych; za­chod­nia część Ni­zi­ny Ama­zon­ki. Obej­mu­je sze­reg ni­skich gór i pa­gór­ków, zbu­do­wa­nych ze skał kre­do­wych i pa­le­o­ge­nicz­nych, któ­rych wy­so­kość nie prze­kra­cza 1500 m n.p.m. Rocz­na suma opa­dów wy­no­si ponad 3000 mm. Re­gion po­ro­śnię­ty gę­stym wil­got­nym lasem rów­ni­ko­wym (sel­vas). Ob­szar wy­do­by­cia ropy naf­to­wej i gazu ziem­ne­go oraz ek­splo­a­ta­cja lasów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montanista

zwo­len­nik mon­ta­niz­mu (cha­ryz­ma­tycz­ne­go ruchu re­li­gij­ne­go pow­sta­łe­go w II w. we Fry­gii)


Źródła:

SJP.pl

Montanistka

→ mon­ta­ni­sta


Patrz:montanista

Źródła:

SJP.pl

Montanizm

ruch re­li­gij­ny z II w.; gło­sił ry­chłe przyj­ście Chry­stu­sa; kry­ty­ko­wa­ny przez Ko­ściół przez skraj­ne ro­zu­mie­nie po­boż­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Montanka

miesz­kan­ka Mon­ta­ny (stanu w USA)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mon­ta­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montanoceratops

póź­no­kre­do­wy di­no­za­ur z in­fra­rzę­du ce­ra­top­sów


Mon­ta­no­ce­ra­tops ("Mon­ta­no­ce­ra­tops") – ro­dzaj póź­no­kre­do­we­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny lep­to­ce­ra­top­sów, któ­re­go szcząt­ki zna­le­zio­no w ska­łach kam­pań­skich i ma­strychc­kich sze­ściu róż­nych for­ma­cji w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Osią­gał 3 m dłu­go­ści. Szyję okry­wa­ła kost­na kryza, nie wyksz­tał­cał kopyt cha­rak­te­ry­stycz­nych dla bar­dziej za­a­wan­so­wa­nych ce­ra­top­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montauban

[czy­taj: mątoBĄ] mia­sto we Fran­cji


Mon­ta­u­ban (, Mon­tal­ban) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Tarn i Ga­ron­na. W 2013 roku jej po­pu­la­cja wy­no­si­ła 59 630 miesz­kań­ców. Przez gminę prze­pły­wa­ją rzeki Tarn oraz Ave­y­ron.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montańczyk

miesz­ka­niec Mon­ta­ny (stanu w USA)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mon­ta­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montański

przy­miot­nik od: Mon­ta­na, mia­sto w USA


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mon­ta­ną, do­ty­czą­cy Mon­ta­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montaż

1. skła­da­nie urzą­dzeń z go­to­wych czę­ści;
2. za­kła­da­nie, in­sta­lo­wa­nie urzą­dzeń tech­nicz­nych;
3. łą­cze­nie od­dziel­nych czę­ści filmu, au­dy­cji itp. w jedną har­mo­nij­ną ca­łość;
4. film, słu­cho­wi­sko lub przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne skła­da­ją­ce się z frag­men­tów więk­szych ut­wo­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) masz. techn. czyn­ność, pro­ce­du­ra skła­da­nia, łą­cze­nia po­szcze­gól­nych ele­men­tów w ca­łość;

 (1.2) bud. techn. czyn­ność, pro­ce­du­ra za­mo­co­wa­nia da­ne­go ele­men­tu kon­struk­cyj­ne­go lub urzą­dze­nia i ewen­tu­al­ne po­dłą­cze­nie go do źró­dła za­si­la­nia

 (1.3) film. zob. mon­taż fil­mo­wy.;


Mon­taż (z fr. "mon­ta­ge", w zna­cze­niu tech­nicz­nym także ang. "as­sem­bly") – łą­cze­nie odręb­nych czę­ści, ele­men­tów lub ma­te­ria­łów w ca­łość. W innym uży­ciu oz­na­cza także in­sta­lo­wa­nie urzą­dze­nia w przez­na­czo­nym dla niego miej­scu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Montażowiec

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mon­ta­żu róż­no­rod­nych urzą­dzeń, ma­szyn itp.


Źródła:

SJP.pl

Montażownia

1. po­mie­szcze­nie do mon­ta­żu filmu, au­dy­cji itp.;
2. fa­bry­ka lub hala fa­brycz­na, w któ­rej od­by­wa się mon­taż; mon­tow­nia


Źródła:

SJP.pl

Montażownica

urzą­dze­nie do mon­to­wa­nia opon sa­mo­cho­do­wych na felgi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do ścią­ga­nia i na­kła­da­nia opon sa­mo­cho­do­wych na felgi


Mon­ta­żow­ni­ca – jedno z urzą­dzeń wcho­dzą­cych w skład wy­po­sa­że­nia warsz­ta­tów sa­mo­cho­do­wych oraz wul­ka­ni­za­cji. Służy do ścią­ga­nia i na­kła­da­nia (mon­to­wa­nia) opon sa­mo­cho­do­wych na felgi. Wy­róż­nia się mon­ta­żow­ni­ce pó­ła­u­to­ma­tycz­ne i au­to­ma­tycz­ne.

Mon­ta­żow­ni­ce mogą być wy­po­sa­żo­ne w sze­reg do­dat­ko­wych ele­men­tów, na przy­kład:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Montażowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mon­ta­żu


Źródła:

Wiktionary

Montażysta

spe­cja­li­sta od mon­ta­żu fil­mów, mon­ta­ży sce­nicz­nych, ra­dio­wych itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do­ko­nu­ją­ca mon­ta­żu fil­mów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montażystka

spe­cja­list­ka od mon­ta­żu fil­mów, mon­ta­ży sce­nicz­nych, ra­dio­wych itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta do­ko­nu­ją­ca mon­ta­żu fil­mów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montbeliard

rasa bydła mlecz­ne­go z Jury na po­gra­ni­czu Fran­cji i Szwaj­ca­rii; mont­be­liar­de


Źródła:

SJP.pl

Montbeliarde

[czy­taj: mą­be­liard] rasa bydła mlecz­ne­go z Jury na po­gra­ni­czu Fran­cji i Szwaj­ca­rii; mont­be­liard


Źródła:

SJP.pl

Montbrecja

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; kro­kos­mia, cy­no­brów­ka


Źródła:

SJP.pl

Montecchi

[czy­taj: mon­te­ki] naz­wi­sko ro­do­we bo­ha­te­rów sztu­ki W. Szek­spi­ra; Mon­te­ki


Źródła:

SJP.pl

Montejus

apa­rat ci­śnie­nio­wy do okre­so­we­go prze­tła­cza­nia cie­czy; prze­tła­czar­ka


Źródła:

SJP.pl

Monteki

naz­wi­sko ro­do­we bo­ha­te­rów sztu­ki W. Szek­spi­ra; Mon­tec­chi


Źródła:

SJP.pl

Montelupi

Mon­te­lu­pi ("Wil­czo­gór­ski") – pol­ski herb szla­chec­ki.


Źródła:

Wikipedia

Monter

wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy mon­ta­żu i na­pra­wie ma­szyn, in­sta­la­cji itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się mon­to­wa­niem i na­pra­wą ma­szyn i in­sta­la­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monterey

[czy­taj: mon­te­rej] mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monterka

Mon­ter­ka (tyt. oryg. "Mon­ta­tor­ja") – al­bań­ski film krót­ko­me­tra­żo­wy z roku 1970 w re­ży­se­rii Mu­har­re­ma Fejzo.


Źródła:

Wikipedia

Monterrey

[czy­taj: monterREJ] mia­sto w Mek­sy­ku


– mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Mek­sy­ku, na przed­gó­rzu Sier­ra Madre Wschod­niej, sto­li­ca stanu Nuevo León. Mon­ter­rey jest także znane jako „Mia­sto Gór” i „Sul­ta­na del Norte” (Suł­tan­ka Pół­no­cy), mia­sto to jest no­wo­cze­śnie uprze­my­sło­wio­nym, waż­nym punk­tem biz­ne­so­wym w Mek­sy­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monterski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mon­te­ra


Źródła:

Wiktionary

Monteseracki

→ Mont­ser­rat; mont­ser­rac­ki


Źródła:

SJP.pl

Monteskiusz

Char­les Louis de Se­con­dat (1689-1755) - fran­cu­ski fi­lo­zof, praw­nik, wol­no­mu­larz i pi­sarz; Mon­tes­qu­ieu


Mon­te­skiusz ( Mon­tes­qu­ieu), właśc. Char­les Louis de Se­con­dat, baron de La Brède et de Mon­tes­qu­ieu (ur. 18 stycz­nia 1689 w La Brède, zm. 10 lu­te­go 1755 w Pa­ry­żu) – fran­cu­ski fi­lo­zof, praw­nik, wol­no­mu­larz i pi­sarz doby Oś­wie­ce­nia, czło­nek Aka­de­mii Fran­cu­skiej od 1728 r. (fotel 2), czło­nek za­gra­nicz­ny Aka­de­mii Sta­ni­sła­wa w Nancy od 1751 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monteskiuszowski

taki jak u Mon­te­skiu­sza, zgod­ny z jego kon­cep­cja­mi, wy­wo­dzą­cy się z nich


Źródła:

SJP.pl

Montesquieu

[czy­taj: mątesKJU] Char­les Louis de Se­con­dat (1689-1755) - fran­cu­ski fi­lo­zof, praw­nik, wol­no­mu­larz i pi­sarz; Mon­te­skiusz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montessori

naz­wi­sko wło­skie, np. Maria Mon­tes­so­ri (1870 - 1952), wło­ska le­kar­ka i pe­da­gog, twór­czy­ni sy­ste­mu wy­cho­wa­nia dzie­ci


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montevideo

1. sto­li­ca Urug­wa­ju;
2. mia­sto w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Urug­wa­ju;


Mon­te­vi­deo – naj­więk­sze mia­sto, sto­li­ca oraz głów­ny port Urug­wa­ju. We­dług spisu z 2011 roku liczy 1 319 108 miesz­kań­ców i po­sia­da po­wierzch­nię 201 km². Jest naj­bar­dziej wy­su­nię­tą na po­łud­nie sto­li­cą obu Ame­ryk. Mon­te­vi­deo znaj­du­je się na po­łud­nio­wym wy­brze­żu kraju, na pół­noc­no-wschod­nim brze­gu La Platy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Montewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Montezuma

1. wład­ca im­pe­rium az­tec­kie­go;
2. nazwa kilku miast w USA;
3. mia­sto i gmina w Bra­zy­lii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montforiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­to­lic­kim kul­tem świę­te­go Lud­wi­ka Gri­gnion de Mont­fort, do­ty­czą­cy tego kultu


Źródła:

Wiktionary

Montgolfier

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Montgomery

[czy­taj: montGOmery] mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montherlant

Mont­her­lant – miej­sco­wość i dawna gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Oise. W 2008 roku licz­ba lud­no­ści wy­no­si­ła 124 miesz­kań­ców.

1 stycz­nia 2015 roku po­łą­czo­no dwie wcze­śniej­sze gminy: Mont­her­lant oraz Saint-Crépin-Ibo­u­vil­lers. Sie­dzi­bą gminy zo­sta­ła miej­sco­wość Saint-Crépin-Ibo­u­vil­lers, a nowa gmina przy­ję­ła jej nazwę.


Źródła:

Wikipedia

Montjoie

rze­czow­nik

 (1.1) stos ka­mie­ni, pom­nik poś­wię­co­ny ja­kie­muś zda­rze­niu

wy­krzy­knik

 (2.1) hist. okrzyk wo­jen­ny Fran­cu­zów z cza­sów śred­nio­wie­cza


Mont­jo­ie (z fr. „Góra chwa­ły”) – na wpół le­gen­dar­ny, bo­jo­wy pro­po­rzec Ka­ro­la Wiel­kie­go. Jest to rów­nież okrzyk bo­jo­wy ce­sa­rza, póź­niej kró­lów Fran­cji, a wła­ści­wie skró­co­na wer­sja peł­ne­go za­wo­ła­nia – "Mont­jo­ie Saint Denis" (fr. – „Góra chwa­ły św. Dio­ni­ze­go”).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Montmartre

[czy­taj: mąMARTR] dziel­ni­ca w pół­noc­nej czę­ści Pa­ry­ża, nieg­dyś cy­ga­ne­rii ar­ty­stycz­nej, dziś głów­nie roz­ryw­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wzgó­rze w Pa­ry­żu;

 (1.2) geogr. tra­dy­cyj­na dziel­ni­ca Pa­ry­ża na wzgó­rzu Mont­mar­tre (1.1)

 (1.3) geogr. wieś w Ka­na­dzie w pro­win­cji Sa­skat­che­wan


Mont­mar­tre – hi­sto­rycz­na dziel­ni­ca ("qu­ar­tier") Pa­ry­ża, po­ło­żo­na na wzgó­rzu o tej samej naz­wie, znaj­du­ją­ca się w XVIII dziel­ni­cy mia­sta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Montmorency

[czy­taj: mąmorąS-I] mia­sto we Fran­cji


Mont­mo­ren­cy – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, sto­li­ca kan­to­nu w de­par­ta­men­cie Do­li­na Oise. Mont­mo­ren­cy znaj­du­je się około 13 km na pół­noc od ob­wod­ni­cy Pa­ry­ża i 21 km od portu lot­ni­cze­go Paryż-Char­les de Ga­ul­le. Mont­mo­ren­cy liczy około 21 381 miesz­kań­ców (dane z 2007 roku).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montmorillonit

mi­ne­rał ila­sty, wodny krze­mian glinu; mont­mo­ry­lo­nit


Źródła:

SJP.pl

Montmorylonit

mi­ne­rał ila­sty, wodny krze­mian glinu; mont­mo­ril­lo­nit


Mont­mo­ry­lo­nit, mont­mo­ril­lo­nit – sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do mi­ne­ra­łów ila­stych (grupa smek­ty­tów). Nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Mont­mo­ril­lon we Fran­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mon­to­wać.


Mon­to­wa­nie – w sy­ste­mach ope­ra­cyj­nych z ro­dzi­ny Unix przy­po­rząd­ko­wa­nie kon­kret­nej par­ty­cji z sy­ste­mem pli­ków po­ło­że­nia w drze­wie ka­ta­lo­gów – zaz­wy­czaj jest to ka­ta­log /mnt (lub /media) i w nim pod­ka­ta­lo­gi kon­kret­nych urzą­dzeń – co umoż­li­wia ko­rzy­sta­nie z sy­ste­mu pli­ków sy­ste­mo­wi ope­ra­cyj­ne­mu i użyt­kow­ni­ko­wi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Montować

1. skła­dać coś z go­to­wych czę­ści;
2. za­kła­dać, in­sta­lo­wać urzą­dze­nie;
3. łą­czyć od­dziel­ne czę­ści filmu lub au­dy­cji w ca­łość;
4. prze­no­śnie: przy­go­to­wy­wać, or­ga­ni­zo­wać, ini­cjo­wać coś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) bu­do­wać coś z czę­ści

 (1.2) in­sta­lo­wać, za­kła­dać, umo­co­wy­wać

 (1.3) łą­czyć czę­ści filmu, au­dy­cji w ca­łość

 (1.4) przen. or­ga­ni­zo­wać, urzą­dzać

 (1.5) przest. ek­wi­po­wać, za­o­pa­try­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montownia

fa­bry­ka lub hala fa­brycz­na, w któ­rej od­by­wa się mon­taż; mon­ta­żow­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fa­bry­ka lub jej część, w któ­rej od­by­wa się pro­ces mon­ta­żu pro­duk­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montowo

Mon­to­wo (nazwa hi­sto­rycz­na: Mą­to­wo, niem. "Mon­taw)" – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Gro­dzicz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Mon­to­wo za­miesz­ku­je 463 osoby (140 ro­dzin), z czego 48,2% sta­no­wią ko­bie­ty, a 51,8% męż­czyź­ni.


Źródła:

Wikipedia

Montowy

daw­niej:
1. mąka mon­to­wa - mąka pszen­na naj­lep­sze­go ga­tun­ku;
2. bułka mon­to­wa - bułka wy­pie­czo­na z mąki mon­to­wej


Źródła:

SJP.pl

Montparnasse

[czy­taj: mąparNAS] dziel­ni­ca Pa­ry­ża


Mont­par­nas­se -– po­łud­nio­wo-za­chod­nia dziel­ni­ca ("qu­ar­tier") Pa­ry­ża, po­ło­żo­na głów­nie na te­re­nie XIV dziel­ni­cy tego mia­sta. Rejon ten roz­po­czy­na się od gra­nic ogro­du Luk­sem­bur­skie­go i roz­cią­ga się w kie­run­ku po­łud­nio­wo-za­chod­nim, aż do gra­nic ad­mi­ni­stra­cyj­nych ści­słe­go Pa­ry­ża.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montpellier

[czy­taj: mąpelJE] mia­sto we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na po­łud­niu Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia;


Mont­pel­lier (, Montpelhièr) – mia­sto w po­łud­nio­wej Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, sto­li­ca de­par­ta­men­tu Hérault. Jest siód­mym co do wiel­ko­ści mia­stem w kraju, w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych gminy liczy 302 454 miesz­kań­ców, na­to­miast okręg Mont­pel­lier liczy łącz­nie 723 978 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Montpellierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mont­pel­lier, do­ty­czą­cy Mont­pel­lier


Źródła:

Wiktionary

Montrachet

[czy­taj: mą­tra­sze] białe wino bur­gundz­kie


Źródła:

SJP.pl

Montreal

mia­sto w Ka­na­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Qu­e­bec;


Mon­tre­al ( Montréal []) – mia­sto w Ka­na­dzie, nad Rzeką Świę­te­go Wa­wrzyń­ca w pro­win­cji Qu­e­bec. W la­tach 1844–1849 Mon­tre­al był sto­li­cą Pro­win­cji Ka­na­dy.

Jest to dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Ka­na­dy, naj­więk­szy port mor­ski wschod­niej czę­ści kraju oraz głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­czy i kul­tu­ral­ny fran­cu­sko­ję­zycz­nej czę­ści Ka­na­dy. Pow­stał jako nie­wiel­ka osada fran­cu­ska na cześć kró­lew­ską naz­wa­ny Mont Royal – „Wzgó­rze kró­lew­skie” – stąd obec­na nazwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Montrealczyk

miesz­ka­niec Mon­tre­a­lu (mia­sta w Ka­na­dzie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mon­tre­a­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montrealka

miesz­kan­ka Mon­tre­a­lu (mia­sta w Ka­na­dzie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mon­tre­a­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montrealski

przy­miot­nik od: Mon­tre­al (mia­sto w Ka­na­dzie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mon­tre­a­lem, do­ty­czą­cy Mon­tre­a­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montreux

[czy­taj: mątRÖ albo mątRE] mia­sto w za­chod­niej Szwaj­ca­rii


Mon­tre­ux (hist. "Much­tern") – mia­sto i gmina uz­dro­wi­sko­wa "(com­mu­ne)" w za­chod­niej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie Vaud, w okrę­gu "(di­strict)" Ri­vie­ra-Pays-d’En­ha­ut. Leży przy wschod­nim krań­cu Je­zio­ra Ge­new­skie­go.

Latem 1936 r. w Mon­tre­ux od­by­wa­ła się kon­fe­ren­cja mię­dzy­na­ro­do­wa do­ty­czą­ca swo­bo­dy że­glu­gi w cie­śni­nach czar­no­mor­skich (Bos­for i Dar­da­ne­le). 20 lipca 1936 r. pod­pi­sa­na tu zo­sta­ła tzw. Kon­wen­cja z Mon­tre­ux, któ­rej po­sta­no­wie­nia obo­wią­zu­ją do cza­sów obec­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Montserracki

→ Mont­ser­rat [czy­taj: mon­se­rac­ki]; mon­te­se­rac­ki


Źródła:

SJP.pl

Montserrat

[czy­taj: monseRAT]
1. te­ry­to­rium za­leż­ne Wiel­kiej Bry­ta­nii w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;
2. grupa gór­ska w Gó­rach Ka­ta­loń­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski w Ka­ta­lo­nii;

 (1.2) klasz­tor be­ne­dyk­ty­nów w ma­sy­wie gór­skim Mont­ser­rat (1.1) w Ka­ta­lo­nii;

 (1.3) geogr. wyspa w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li;


Mont­ser­rat – te­ry­to­rium za­leż­ne Wiel­kiej Bry­ta­nii w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, na wy­spie Mont­ser­rat w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li, w ba­se­nie Morza Ka­ra­ib­skie­go. Na sku­tek wy­bu­chu wul­ka­nu Soufrière Hills w la­tach 1995–1997 bli­sko 2/3 lud­no­ści mu­sia­ło być ewa­ku­o­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Montserratczyk

[czy­taj: mont­se­rat­czyk] miesz­ka­niec Mont­ser­ra­tu (te­ry­to­rium za­leż­ne­go Wiel­kiej Bry­ta­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mont­ser­ra­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Montserratka

[czy­taj: mont­se­rat­ka] miesz­kan­ka Mont­ser­ra­tu, te­ry­to­rium za­leż­ne­go Wiel­kiej Bry­ta­nii


Źródła:

SJP.pl

Montówka

mąka lub bułka mon­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Monumencik

zdrob­nie­nie od: mo­nu­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mo­nu­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monument

1. posąg, rzeź­ba, obe­lisk wy­sta­wio­ny na pa­miąt­kę ja­kie­goś wy­da­rze­nia lub ku czci za­słu­żo­ne­go czło­wie­ka;
2. coś ogrom­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. posąg, obe­lisk lub rzeź­ba o du­żych roz­mia­rach upa­mięt­nia­ją­ce ja­kieś wy­da­rze­nie lub wznie­sio­ne ku czci kogoś za­słu­żo­ne­go

 (1.2) książk. przen. po­zo­sta­łość po czymś, co ma dużą war­tość, za­słu­gu­je na pa­mię­ci


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monumentalizacja

na­da­wa­nie cze­muś cech mo­nu­men­tal­nych, po­są­go­wych


Mo­nu­men­ta­li­za­cja (łac. "mo­nu­men­ta­lis" – pom­ni­ko­wy) – w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce za­bieg wy­ol­brzy­mie­nia cech opi­sy­wa­nych przed­mio­tów i po­sta­ci, ma­ją­cy na celu uka­za­nie ich szcze­gól­ne­go zna­cze­nia w okre­ślo­nym kon­tek­ście.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monumentalizm

1. styl w sztu­ce, któ­re­go dą­że­niem jest two­rze­nie dzieł mo­nu­men­tal­nych;
2. wiel­kość i mo­nu­men­tal­ność dzie­ła sztu­ki


Źródła:

SJP.pl

Monumentalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mo­nu­men­tal­ny


Źródła:

Wiktionary

Monumentalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mo­nu­men­tal­nie


Źródła:

SJP.pl

Monumentalny

ogrom­ny, bar­dzo du­żych roz­mia­rów


przy­miot­nik

 (1.1) kult. sta­no­wią­cy wiel­ką war­tość dla kul­tu­ry

 (1.2) znacz­nych roz­mia­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Monumentowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­nu­men­tem, do­ty­czą­cy mo­nu­men­tu


Źródła:

Wiktionary

Monza

[czy­taj: monca] mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, w Lom­bar­dii;


Monza – mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Monza i Brian­za, po­ło­żo­ne nad rzeką Lam­bro.

Monza po­ło­żo­na jest 12 km na pół­noc od Me­dio­la­nu. Dziś pro­du­ku­je się tu m.in. tka­ni­ny i dy­wa­ny. Wśród za­byt­ków ka­te­dra go­tyc­ka z XIV wieku. W skarb­cu ka­te­dry prze­cho­wy­wa­na jest ko­ro­na Te­o­do­lin­dy w for­mie opa­ski ozdo­bio­nej 180 ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi w pię­ciu rzę­dach. Ko­ro­na da­to­wa­na na 627 rok jest naj­star­szą za­cho­wa­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Monzonit

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa


Mon­zo­nit – obo­jęt­na skała mag­mo­wa typu głę­bi­no­we­go o struk­tu­rze drob­no­kry­sta­licz­nej lub śred­nio­kry­sta­licz­nej i bar­wie sza­rej lub ciem­no­sza­rej. Na dia­gra­mie kla­sy­fi­ka­cyj­nym QAPF mon­zo­nit zaj­mu­je pole 8.

Dawne nazwy: gabro or­to­kla­zo­we, gabro sy­e­ni­to­we, ga­bro­sy­e­nit.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Monzonitowy

→ mon­zo­nit


Patrz:monzonit

Źródła:

SJP.pl

Moodboard

[czy­taj: MUDbord] zbiór in­spi­ra­cji do­ty­czą­cych da­ne­go przed­sięw­zię­cia lub po­my­słu, zło­żo­ny ze zdjęć, cy­ta­tów, ma­te­ria­łów, przed­mio­tów itp.; mood board


Źródła:

SJP.pl

Moog

wie­lodź­wię­ko­wy syn­te­za­tor mu­zycz­ny z grupy elek­tro­fo­nów elek­tro­nicz­nych; syn­te­za­tor Mooga


Źródła:

SJP.pl

Moon

1. dawna jed­nost­ka mo­ne­tar­na Korei;
2. dawna jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ja­po­nii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moonies

[czy­taj: mu:nis] człon­ko­wie Ko­ścio­ła Zjed­no­cze­nia (zna­ne­go jako sekta Moona)


Źródła:

SJP.pl

Moonista

[czy­taj: mu­ni­sta] czło­nek Ko­ścio­ła Zjed­no­cze­nia (zna­ne­go jako sekta Moona)


Źródła:

SJP.pl

Moonistka

[czy­taj: mu­nist­ka] człon­ki­ni Ko­ścio­ła Zjed­no­cze­nia (zna­ne­go jako sekta Moona)


Źródła:

SJP.pl

Moonletka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. księ­życ pla­ne­to­i­da­a­ne­to­i­dy;


Źródła:

Wiktionary

Moonwalk

[czy­taj: mun­łok] fi­gu­ra ta­necz­na, która zdo­by­ła po­pu­lar­ność w la­tach 80. za spra­wą Mi­cha­e­la Jack­so­na


Mo­on­walk (dosł. "księ­ży­co­wy chód") lub backs­li­de (dosł. "śliz­gać się do tyłu") – fi­gu­ra ta­necz­na, która zdo­by­ła po­pu­lar­ność w la­tach 80. za spra­wą Mi­cha­e­la Jack­so­na. Wy­ko­nał ją po raz pier­wszy w na­da­nym 16 maja 1983 r. pro­gra­mie te­le­wi­zyj­nym "" w trak­cie ut­wo­ru „Bil­lie Jean”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moor

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Moore

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moorea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa wul­ka­nicz­na wcho­dzą­ca w skład Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej;


Nie mylić z: Morea.

Mo­o­rea – wyspa wul­ka­nicz­na w ar­chi­pe­la­gu Wysp To­wa­rzy­stwa, wcho­dzą­ca w skład Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, po­ło­żo­na 17 km na pół­noc­ny za­chód od Ta­hi­ti. Wyspa ma po­wierzch­nię 134 km² z ponad 16 ty­sią­ca­mi sta­łych miesz­kań­ców (2007). Jest czę­ścią gminy Mo­o­rea-Maiao, na­le­żą­cej do re­gio­nu Wysp Na Wie­trze.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mop

po­tocz­nie: ścier­ka na kijku, słu­żą­ca do czy­szcze­nia po­dłóg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zmy­wak do po­dło­gi na kiju;


Mop – ręcz­ny przy­rząd do sprzą­ta­nia na mokro lub sucho. Skła­da się ze sty­li­ska oraz koń­ców­ki czy­szczą­cej w po­sta­ci pa­sków ma­te­ria­łu lub sznur­ków.

Mop jest po­pu­lar­nym przy­rzą­dem do sprzą­ta­nia, pro­sty w uży­ciu i nie wy­ma­ga spe­cjal­nych umie­jęt­no­ści. Pier­wot­nie mopy były przez­na­czo­ne do sprzą­ta­nia na mokro, a do ich pro­duk­cji sto­so­wa­no dłu­gie sple­cio­ne ba­weł­nia­ne sznur­ki, które myły i wchła­nia­ły wil­goć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mopa

po­tocz­nie: ścier­ka na kijku, słu­żą­ca do czy­szcze­nia po­dłóg; mop


Źródła:

SJP.pl

Mopan

mo­span;
1. daw­niej: forma grzecz­no­ścio­wa od­no­szą­ca się do męż­czyzn, rów­no­waż­na dzi­siej­sze­mu "pan";
2. daw­niej: iro­nicz­ne okre­śle­nie szlach­ci­ca


Źródła:

SJP.pl

Mopanek

daw­niej, zdrob­nie­nie od: mopan


Źródła:

SJP.pl

Moped

me­cha­nicz­ny po­jazd jed­no­śla­do­wy, po­dob­ny do mo­to­ro­we­ru


Źródła:

SJP.pl

Mopek

ga­tu­nek nie­to­pe­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bar­ba­stel­la|Gray|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

 (1.2) pot. zool. nie­to­perz z ro­dza­ju mop­ków (1.1)

 (1.3) zdrobn. od: mops

 (1.4) mały mops

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: mopka


Mopek ("Bar­ba­stel­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków (Ve­sper­ti­lio­ni­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych (Ve­sper­ti­lio­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moplik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mot. mo­to­ro­wer


Źródła:

Wiktionary

Mopować

czy­ścić po­dło­gę mopem


Źródła:

SJP.pl

Mopownia

po­mie­szcze­nie na sprzęt i środ­ki do utrzy­my­wa­nia czy­sto­ści


Źródła:

SJP.pl

Mopr

skrót od:
1. Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Po­mo­cy Re­wo­lu­cjo­ni­stom;
2. Miej­ski Oś­ro­dek Po­mo­cy Ro­dzi­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mopr-Owski

→ MOPR; mo­prow­ski


Źródła:

SJP.pl

Moprowski

→ MOPR; MOPR-owski


Źródła:

SJP.pl

Mops

rasa ma­łych psów z cha­rak­te­ry­stycz­nie skró­co­ną czę­ścią twa­rzo­wą głowy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa nie­du­żych, ła­god­nych psów;

 (1.2) kynol. pies rasy mops (1.1)

 (1.3) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mops|Les­son|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny mo­lo­so­wa­tych;

 (1.4) pot. zool. nie­to­perz z ro­dza­ju mop­sów (1.3)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mopsi

zwią­za­ny z mop­sem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mopsa


Źródła:

SJP.pl

Mopsica

sa­mi­ca mopsa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) suka mopsa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mopsik

zdrob­nie­nie od: mops


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: mops


Mop­sik ("Pro­mops") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mo­lo­sów (Mo­los­si­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mo­lo­so­wa­tych (Mo­los­si­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mopsiątko

szcze­nię mopsa; mop­się


Źródła:

SJP.pl

Mopsię

szcze­nię mopsa; mop­siąt­ko


Źródła:

SJP.pl

Mopsowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mopsa, po­dob­ny do mopsa


Źródła:

SJP.pl

Mor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. mór, za­ra­za

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od mora

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (3.1) D. lm. od moro


Źródła:

Wiktionary

Mora

1. tka­ni­na jed­wab­na lub weł­nia­na o fa­li­sto mie­nią­cym się de­se­niu;
2. w me­try­ce an­tycz­nej: czas wy­ma­wia­nia sy­la­by krót­kiej;
3. fa­li­sty układ wło­sów pow­sta­ją­cy u niek­tó­rych zwie­rząt tuż po ich uro­dze­niu;
4. ro­dzaj roz­pro­sze­nia obra­zu;
5. wło­ska gra ha­zar­do­wa po­le­ga­ją­ca na od­ga­dy­wa­niu ilo­ści jed­no­cze­śnie po­ka­zy­wa­nych pal­ców dłoni przez dwóch gra­czy;
6. w sta­ro­żyt­nej Spar­cie: od­dział pie­cho­ty lub ka­wa­le­rii li­czą­cy od 500 do 1000 żoł­nie­rzy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. nie­po­żą­da­ny efekt w po­sta­ci re­gu­lar­nych punk­tów lub wzo­rów, wsku­tek krzy­żo­wa­nia się co najm­niej dwu sia­tek ra­stro­wych;

 (1.2) spe­cjal­na od­mia­na jed­wa­biu o de­ko­ra­cyj­nym, mie­nią­cym się splo­cie;

 (1.3) fa­li­sty układ wło­sów na skó­rze mło­dych zwie­rząt; w fu­trzar­stwie rów­nież po­dob­ny wzór uzy­ski­wa­ny sztucz­nie

 (1.4) jedna z gier to­wa­rzy­skich po­cho­dzą­ca z Włoch;

 (1.5) jęz. jed­nost­ka ilo­cza­su okre­śla­ją­ca „wagę” sy­la­by lub sa­mo­gło­ski;

 (1.6) reg. pozn. daw. zmora, duch

 (1.7) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ćma

 (1.8) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. mara nocna

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. lm. od moro


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moraczewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morakowo

Mo­ra­ko­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Go­łańcz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Moraków

Mo­ra­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, w gmi­nie Góra Świę­tej Mał­go­rza­ty.

Wieś dóbr pre­sty­mo­nial­nych ka­pi­tu­ły ko­le­gia­ty łę­czyc­kiej "Mo­ra­ko­wo", po­ło­żo­na była w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Morakówko

Mo­ra­ków­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Go­łańcz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Morale

duch bo­jo­wy, wola walki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­jaś go­to­wość do wy­peł­nia­nia obo­wiąz­ków, zno­sze­nia tru­dów i nie­bez­pie­czeństw, także po­czu­cie od­po­wie­dzial­no­ści i wiara w suk­ces, czę­sto w od­nie­sie­niu do służ­by woj­sko­wej: duch bo­jo­wy i wola walki

 (1.2) czy­jaś ogól­na po­sta­wa mo­ral­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. i W. lp. od morał


Mo­ra­le − po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się zmo­ty­wo­wa­niem do wy­peł­nia­nia obo­wiąz­ków i zadań, nawet wobec po­ja­wia­ją­cych się trud­no­ści i nie­bez­pie­czeństw. Także wola walki, od­por­ność psy­chicz­na na nie­do­god­no­ści, po­czu­cie od­po­wie­dzial­no­ści za pod­ję­te za­da­nie i wiara w jego suk­ces. Ter­min sto­so­wa­ny prze­de wszyst­kim w in­sty­tu­cjach woj­sko­wych, lecz także w biz­ne­sie i spor­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moralia

ut­wo­ry li­te­rac­kie o cha­rak­te­rze fi­lo­zo­ficz­no-po­u­cza­ją­cym


Mo­ra­lia – krót­kie ut­wo­ry o cha­rak­te­rze fi­lo­zo­ficz­nym i po­u­cza­ją­cym.

Do au­to­rów tego typu dzieł można za­li­czyć mię­dzy in­ny­mi Plu­tar­cha, Eraz­ma z Rot­ter­da­mu i Wac­ła­wa Po­toc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moralik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od morał


Źródła:

Wiktionary

Moralista

1. czło­wiek gło­szą­cy su­ro­we za­sa­dy mo­ral­ne i wzy­wa­ją­cy do ich prze­strze­ga­nia;
2. twór­ca zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi mo­ral­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wska­zu­ją­cy innym, jak mają po­stę­po­wać, gło­szą­cy su­ro­we za­sa­dy mo­ral­ne

 (1.2) fi­lo­zof lub pi­sarz zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi mo­ral­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralistka

→ mo­ra­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­u­cza­ją­ca in­nych o za­sa­dach mo­ral­no­ści


Patrz:moralista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralistyczny

1. zwią­za­ny z tym, co jest wła­ści­we, a co nie­wła­ści­we pod wzglę­dem mo­ral­nym;
2. po­u­cza­ją­cy w spo­sób prze­sad­ny o tym, co jest wła­ści­we pod wzglę­dem mo­ral­nym; mo­ra­li­za­tor­ski, mo­ra­li­zu­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Moralistyka

1. pro­pa­go­wa­nie, czę­sto na­tręt­ne, zasad mo­ral­nych; mo­ra­li­za­tor­stwo;
2. w fi­lo­zo­fii: kon­cen­tra­cja na za­gad­nie­niach mo­ral­nych, za­gad­nie­niach war­to­ściu­ją­cych dobro i zło


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krze­wie­nie zasad mo­ral­nych

 (1.2) filoz. ob­szar re­flek­sji fi­lo­zo­ficz­nej do­ty­czą­cej mo­ral­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralitet

ga­tu­nek li­te­rac­ki o cha­rak­te­rze mo­ra­li­stycz­no-dy­dak­tycz­nym, po­słu­gu­ją­cy się ale­go­rią


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. śred­nio­wiecz­ny dra­mat mo­ra­li­za­tor­ski;

 (1.2) liter. film. dzie­ło o prze­sła­niu mo­ra­li­zu­ją­cym


Mo­ra­li­tet – ga­tu­nek dra­ma­tycz­ny o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej, uksz­tał­to­wa­ny w XIV wieku na pół­no­cy Eu­ro­py. Mo­ra­li­te­ty uka­zy­wa­ły dzie­je jed­nost­ko­we­go bo­ha­te­ra, wy­bie­ra­ją­ce­go po­mię­dzy złem a do­brem, po­tę­pie­niem a zba­wie­niem.

Bo­ha­ter mo­ra­li­te­tu po­zba­wio­ny był wszel­kich cech jed­nost­ko­wych, na­ro­do­wych itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moralitetowy

→ mo­ra­li­tet


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­ra­li­te­tem, do­ty­czą­cy mo­ra­li­te­tu, wy­stę­pu­ją­cy w mo­ra­li­te­cie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mo­ra­li­te­tu


Patrz:moralitet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralizacja

1. utwór li­te­rac­ki lub frag­ment tek­stu o cha­rak­te­rze mo­ra­li­zu­ją­cym;
2. daw­niej: pra­wie­nie mo­ra­łów; mo­ra­li­zo­wa­nie, mo­ra­li­za­tor­stwo, po­u­cza­nie, upo­mi­na­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) utwór o cha­rak­te­rze mo­ra­li­zu­ją­cym

 (1.2) daw. mo­ra­li­zo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralizator

ten, kto mo­ra­li­zu­je


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca ten­den­cję do mo­ra­li­zo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralizatorka

ko­bie­ta, która mo­ra­li­zu­je


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca ten­den­cję do mo­ra­li­zo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralizatorski

po­u­cza­ją­cy w spo­sób prze­sad­ny o tym, co jest wła­ści­we pod wzglę­dem mo­ral­nym; mo­ra­li­stycz­ny, mo­ra­li­zu­ją­cy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­ra­li­za­tor­stwem, do­ty­czą­cy mo­ra­li­za­tor­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralizatorstwo

pra­wie­nie mo­ra­łów; po­u­cza­nie, upo­mi­na­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pra­wie­nie mo­ra­łów

 (1.2) skłon­ność do mo­ra­li­zo­wa­nia


Mo­ra­li­za­tor­stwo − od­mia­na mo­ra­li­sty­ki, uwa­ża­na za skraj­ną, ce­chu­ją­ca się tym, że zaz­wy­czaj wy­wo­łu­je skut­ki prze­ciw­ne od za­mie­rzo­nych. W sa­vo­ir-vivre tym pe­jo­ra­tyw­nym sło­wem okre­śla się po­tocz­nie także na­tręt­ne, do­kucz­li­we upo­mi­na­nie kogoś lub czy­jąś skłon­ność do pra­wie­nia mo­ra­łów. Po­ję­cie to wy­stę­pu­je rów­nież w nauce o li­te­ra­tu­rze, jako cecha dy­dak­tycz­nych ut­wo­rów li­te­rac­kich np. w okre­sie śred­nio­wie­cza, oś­wie­ce­nia lub ba­ro­ku lub pew­nych ga­tun­ków, np. bajek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moralizm

po­gląd uz­na­ją­cy war­to­ści mo­ral­ne za naj­wyż­sze, a dobro mo­ral­ne za głów­ną lub je­dy­ną wy­tycz­ną ludz­kie­go po­stę­po­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uwa­ża­nie mo­ral­no­ści jako naj­waż­niej­sze­go dyk­ta­tu w życiu

 (1.2) filoz. dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na uz­na­ją­ca mo­ra­lizm (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­u­cza­nie o nor­mach mo­ral­nych, stro­fo­wa­nie w spra­wach mo­ral­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Moralizować

pra­wić mo­ra­ły; po­u­czać, upo­mi­nać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pod­da­wać pro­ce­so­wi umo­ral­nie­nia, pra­wić mo­ra­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moralizujący

pra­wić mo­ra­ły; po­u­czać, upo­mi­nać


Źródła:

SJP.pl

Moralka

em­ble­mat z mo­ty­wem pa­trio­tycz­nym, bę­dą­cy do­peł­nie­niem odzie­ży i ak­ce­so­riów mi­li­tar­nych


Źródła:

SJP.pl

Moralniak

po­tocz­nie: po­czu­cie winy po zro­bie­niu cze­goś nie­wła­ści­we­go; kac mo­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Moralnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zgod­ny z mo­ral­no­ścią


Źródła:

Wiktionary

Moralniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mo­ral­nie


Źródła:

SJP.pl

Moralniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mo­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Moralno-Społeczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­ral­no­ści osa­dzo­nej w kon­tek­ście spo­łecz­nym, do­ty­czą­cy so­cjo­lo­gii mo­ral­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Moralnoreligijny

do­ty­czą­cy mo­ral­no­ści re­li­gij­nej


Źródła:

SJP.pl

Moralnoteologiczny

te­o­lo­gicz­ny w per­spek­ty­wie mo­ral­nej


Źródła:

SJP.pl

Moralnościowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­ral­no­ścią, do­ty­czą­cy mo­ral­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Moralność

ze­spół po­wszech­nie uz­na­nych wa­run­ków, po­glą­dów na war­to­ści, na dobro i zło, prze­ko­nań, które war­to­ściu­ją okre­ślo­ne dzia­ła­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór zasad po­stę­po­wa­nia zgod­nych z tym, co jest dobre, pra­wi­dło­we, niesz­kod­li­we;


Mo­ral­ność (z łac. "mōrālis" "mo­ral­ny, etycz­ny") – ze­spół zasad, norm i ocen re­gu­lu­ją­cych za­cho­wa­nie jed­no­stek oraz ich wza­jem­nie re­la­cje, który może być ro­zu­mia­ny dwo­ja­ko:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moralny

1. do­ty­czą­cy mo­ral­no­ści;
2. po­stę­pu­ją­cy w spo­sób uz­na­wa­ny za dobry i wła­ści­wy, zgod­ny z mo­ral­no­ścią


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­ral­no­ści, opi­su­ją­cy mo­ral­ność

 (1.2) po­stę­pu­ją­cy w spo­sób ucz­ci­wy, szla­chet­ny, zgod­ny z mo­ral­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moratorium

odro­cze­nie ter­mi­nu płat­no­ści zo­bo­wią­zań


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. cza­so­we wstrzy­ma­nie okre­ślo­nych dzia­łań ze wzglę­du na szcze­gól­ne oko­licz­no­ści


Mo­ra­to­rium ( morātōrium, od neutr. "morātōrius", „zwle­ka­ją­cy”) – po­ję­cie praw­ni­cze oz­na­cza­ją­ce za­wie­sze­nie, tym­cza­so­we wstrzy­ma­nie, odro­cze­nie. Do­ty­czy zwy­kle za­wie­sze­nia obo­wiąz­ku świad­czeń płat­no­ści, np. od­se­tek kre­dy­to­wych.

Mo­ra­to­rium na wy­ko­ny­wa­nie kary śmier­ci oz­na­cza za­wie­sze­nie jej orze­ka­nia i wy­ko­na­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moratoryjny

przy­miot­nik od: mo­ra­to­rium


Źródła:

SJP.pl

Moravia

[czy­taj: mo­raw­ja] naz­wi­sko, m.in. Al­ber­to Mo­ra­via (wła­ści­wie: Al­ber­to Pin­cher­le; 1907-1990) - pi­sarz wło­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morawa

1. wieś w Pol­sce;
2. mia­sto w Au­stra­lii;
3. lewy do­pływ Du­na­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w środ­ko­wej Eu­ro­pie, lewy do­pływ Du­na­ju


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morawiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Morawianin

miesz­ka­niec Moraw (kra­i­ny)


Źródła:

SJP.pl

Morawianka

miesz­kan­ka Moraw (kra­i­ny)


Źródła:

SJP.pl

Morawiański

→ Mo­ra­wa (lewy do­pływ Du­na­ju)


Źródła:

SJP.pl

Morawica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. rzeka w Pol­sce;
4. rzeka w Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we wschod­nich Cze­chach, prawy do­pływ Opawy


Mo­ra­wi­ca – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, sie­dzi­ba gminy Mo­ra­wi­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go. Mo­ra­wi­ca uzy­ska­ła prawa miej­skie z dniem 1 stycz­nia 2017.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morawicki

przy­miot­nik od: Mo­ra­wi­ca


Źródła:

SJP.pl

Morawiczanin

miesz­ka­niec Mo­ra­wi­cy (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Morawiczanka

miesz­kan­ka Mo­ra­wi­cy (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Morawiec

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. czło­nek hi­sto­rycz­nej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej oko­li­ce Ow­si­szcza i Kie­trza na Ślą­sku;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morawiecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morawka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na ziemi kłodz­kiej, do­pływ Bia­łej Lą­dec­kiej;

 (1.2) geogr. adm. osied­le w po­łud­nio­wej czę­ści Stro­nia Ślą­skie­go;

 (1.3) me­to­ni­mia szpi­tal psy­chia­trycz­ny dzia­ła­ją­cy w czę­ści osied­la Mo­raw­ka (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Morawski

→ Mo­ra­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­ra­wa­mi, do­ty­czą­cy Moraw, po­cho­dzą­cy z Moraw

 (1.2) zwią­za­ny z rzeką Mo­ra­wa, do­ty­czą­cy rzeki Mo­ra­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Morawy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morawsko

→ Mo­ra­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Morawy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morawy

kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­nich Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Cze­chach, w do­rze­czu Mo­ra­wy i gór­nej Odry;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|Mo­ra­wa.


Zo­bacz też: Mo­ra­wy w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Mo­ra­wy ( Mo­ra­va, Mo­ra­via, Mähren) – kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej czę­ści Czech o po­wierzch­ni 22 348,87 km², jedna z trzech krain wcho­dzą­cych w skład tego pań­stwa (obok Czech i Ślą­ska Cze­skie­go).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morał

wnio­sek o cha­rak­te­rze po­u­cza­ją­cym, który można wy­cią­gnąć z ja­kie­goś wy­da­rze­nia lub sy­tu­a­cji, for­mu­ło­wa­ny i umie­szcza­ny w li­te­ra­tu­rze dy­dak­tycz­nej (np. baj­kach, przy­po­wie­ściach) zaz­wy­czaj na końcu ut­wo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwię­zły, po­u­cza­ją­cy wnio­sek pod­su­mo­wu­ją­cy


Morał – uwaga, nauka umo­ral­nia­ją­ca; pu­en­ta koń­co­wa o cha­rak­te­rze po­u­cza­ją­cym, ob­ja­śnia­ją­ca sym­bo­li­kę zda­rzeń przed­sta­wio­nych w ut­wo­rze li­te­rac­kim, zwy­kle w bajce. Ma po­stać zwię­złe­go, ab­strak­cyj­ne­go sądu, za­ka­zu lub na­ka­zu. Morał wy­sło­wio­ny mie­ści się zwy­kle na końcu ut­wo­ru (gr. "epi­myt­hion"); cza­sa­mi sta­no­wi także for­mu­łę po­cząt­ko­wą wy­po­wie­dzi (gr. "pro­myt­hion").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morałowy

→ morał


Patrz:morał

Źródła:

SJP.pl

Morały

wnio­sek o cha­rak­te­rze po­u­cza­ją­cym, który można wy­cią­gnąć z ja­kie­goś wy­da­rze­nia lub sy­tu­a­cji, for­mu­ło­wa­ny i umie­szcza­ny w li­te­ra­tu­rze dy­dak­tycz­nej (np. baj­kach, przy­po­wie­ściach) zaz­wy­czaj na końcu ut­wo­ru


Źródła:

SJP.pl

Morański

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morbidezza

[czy­taj: mor­bi­de­ca, mor­bi­dec­ca lub mor­bi­dett­sa] w pla­sty­ce: zmy­sło­wa sub­tel­ność w ko­lo­rach ciała


Źródła:

SJP.pl

Morbido

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: de­li­kat­nie, ła­god­nie


Źródła:

SJP.pl

Morbital

nazwa hand­lo­wa we­te­ry­na­ryj­ne­go leku sto­so­wa­ne­go do eu­ta­naz­ji psów i kotów, za­wie­ra­ją­ce­go pen­to­bar­bi­tal


Źródła:

SJP.pl

Morcinek

naz­wi­sko


Mor­ci­nek (do 1993 r. "Mar­ci­nek", do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Mor­czi­nek) – przy­sió­łek wsi Stare Bud­ko­wi­ce, po­ło­żo­ny w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Murów.

Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Stare Bud­ko­wi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morciniec

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Morcinowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mord

prze­stęp­stwo, które po­le­ga na ode­bra­niu czło­wie­ko­wi życia; mor­der­stwo, za­bój­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) podn. okrut­ne mor­der­stwo

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od morda


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morda

1. przed­nia część zwie­rzę­cej głowy; pysk, pa­szcza;
2. wul­gar­ne: twarz, usta ludz­kie; gęba, kufa, papa, pa­szcza, pysk, ryj, ryło


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. przed­nia część głowy zwie­rzę­cia

 (1.2) pot. grub. twarz lub usta czło­wie­ka

wy­krzy­knik

 (2.1) grub. zam­knij się!, stul pysk!


Morda – wieś w An­glii, w hrab­stwie Shrops­hi­re. Leży 26 km na pół­noc­ny za­chód od mia­sta Shrews­bu­ry i 249 km na pół­noc­ny za­chód od Lon­dy­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mordak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mordant

barw­nik za­pra­wo­wy


Źródła:

SJP.pl

Mordarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mordasewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mordasty

po­tocz­nie: ma­ją­cy dużą, pełną twarz; mor­dzia­sty


Źródła:

SJP.pl

Mordaty

ma­ją­cy dużą, okrą­głą, pełną twarz; mor­dzia­sty


Źródła:

SJP.pl

Mordawski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mordechaj

ży­dow­skie imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.


Mor­de­chaj (hebr. מרדכי) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mordecki

→ Mordy (mia­sto w Pol­sce); mordz­ki


Źródła:

SJP.pl

Mordeczka

zdrob­nie­nie od: mord­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: mord­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordent

ozdob­nik mu­zycz­ny, szyb­ka wy­mia­na nuty z są­sied­nią górną lub dolną nutą


Mor­dent ( mor­den­te 'ką­sa­ją­cy, ostry') – ro­dzaj ozdob­ni­ka po­le­ga­ją­ce­go na wy­ko­na­niu w krót­kich war­to­ściach ryt­micz­nych przej­ścia me­lo­dii z nuty głów­nej na nutę od­le­głą o in­ter­wał se­kun­dy wiel­kiej lub małej i po­wro­cie na nutę głów­ną, wy­ko­ny­wa­ną jako długa war­tość ryt­micz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morderca

prze­stęp­ca do­ko­nu­ją­cy mor­der­stwa, za­bój­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba, która po­peł­ni­ła mor­der­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morderczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mor­der­czy, po­zba­wia­ją­cy życia


Źródła:

Wiktionary

Morderczy

1. zwią­za­ny z mor­der­stwem lub mor­der­cą; zbrod­ni­czy;
2. skraj­nie mę­czą­cy, po­zba­wia­ją­cy sił; wy­czer­pu­ją­cy, wy­cień­cza­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mor­der­cy lub mordu

 (1.2) po­zba­wia­ją­cy sił, wy­ni­szcza­ją­cy or­ga­nizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morderczyni

ko­bie­ta, która do­ko­na­ła mordu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. forma żeń­ska od mor­der­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morderstwo

prze­stęp­stwo, które po­le­ga na ode­bra­niu czło­wie­ko­wi życia; mord, za­bój­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na ce­lo­wym ode­bra­niu komuś życia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordewind

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. kurs wzglę­dem wia­tru, w któ­rym nie może po­ru­szać się jed­nost­ka o na­pę­dzie ża­glo­wym;


Źródła:

Wiktionary

Mordeńka

pie­szczot­li­wie: morda; mor­du­nia, mor­duch­na, mor­du­sia, mor­decz­ka


Źródła:

SJP.pl

Mordka

1. pysk ma­łe­go zwie­rzę­cia; py­szczek;
2. o twa­rzy lub ustach dziec­ka; buzia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: morda

 (1.2) pysk ma­łe­go zwie­rzę­cia

 (1.3) pieszcz. twarz, buzia dziec­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordkowy

→ mord­ka


Patrz:mordka

Źródła:

SJP.pl

Mordo

1. przed­nia część zwie­rzę­cej głowy; pysk, pa­szcza;
2. wul­gar­ne: twarz, usta ludz­kie; gęba, kufa, papa, pa­szcza, pysk, ryj, ryło


Źródła:

SJP.pl

Mordobicie

po­spo­li­cie: bójka, bicie po twa­rzy; gę­bo­bi­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. bi­ja­ty­ka, bójka, zwła­szcza z ude­rza­niem się po twa­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordochwyt

żar­to­bli­wie:
1. fo­to­gra­fia przed­sta­wia­ją­ca twarz;
2. fo­to­graf ro­bią­cy zdję­cia lu­dziom


Źródła:

SJP.pl

Mordokleja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pot. cią­gli­wy mięk­ki cu­kie­rek, krów­ka


Źródła:

Wiktionary

Mordoklejek

po­tocz­nie: cu­kie­rek o mięk­kiej, cią­gli­wej kon­sy­sten­cji; cią­gu­tek, cią­gut­ka, mor­do­kle­jek


Źródła:

SJP.pl

Mordoklejka

po­tocz­nie: cu­kie­rek o mięk­kiej, cią­gli­wej kon­sy­sten­cji; cią­gu­tek, cią­gut­ka, mor­do­kle­jek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pot. krów­ka (cu­kie­rek)

 (1.2) gwara. żoł­nier­ska: ser to­pio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordoplastyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. sport. żart. boks


Źródła:

Wiktionary

Mordopranie

rzad­ko, wul­gar­nie: bójka, bicie po twa­rzy; mor­do­bi­cie


Źródła:

SJP.pl

Mordor

Mor­dor; prze­no­śnie:
1. mę­czar­nia, mor­dę­ga;
2. ty­ra­nia;
3. nie­bez­piecz­ne miej­sce


Mor­dor (sin. "Czar­ny Kraj", qya. "Kraj Cie­nia") – w le­gen­da­rium Tol­kie­na kra­i­na w Śró­dzie­miu, sie­dzi­ba złego Sa­u­ro­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mordowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okrut­ne za­bi­ja­nie


Źródła:

Wiktionary

Mordować

1. po­peł­niać mor­der­stwo;
2. po­wo­do­wać zmę­cze­nie, mę­czyć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mor­do­wać)

 (1.1) po­zba­wiać życia umyśl­nie, czę­sto z wcze­śniej­szym za­mia­rem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mor­do­wać się

 (2.1) za­bi­jać sie­bie naw­za­jem

 (2.2) pot. mę­czyć się, robić coś z wy­sił­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordowia

re­pu­bli­ka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­pu­bli­ka w Rosji;


Mor­do­wia, Re­pu­bli­ka Mor­do­wii (ros. Республика Мордовия, mordw. Мордовия Республикась), daw­niej: "Mord­wa" – re­pu­bli­ka po­ło­żo­na w eu­ro­pej­skiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mordownia

1. po­tocz­nie: ob­skur­na re­sta­u­ra­cja; spe­lu­na;
2. po­tocz­nie: coś uciąż­li­we­go, spra­wia­ją­ce­go wiele trud­no­ści; męka, mor­dę­ga;
3. miej­sce, gdzie ma­so­wo mor­du­je się ludzi lub zwie­rzę­ta;
4. mor­do­wa­nie kogoś; rzeź


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. posp. po­drzęd­na knaj­pa sły­ną­ca z awan­tur

 (1.2) hist. ar­chit. wojsk. dziu­ra w su­fi­cie na zamku przez którą obroń­cy mogli mio­tać po­ci­ski i wy­le­wać na ata­ku­ją­cych wrzą­tek


Mor­dow­nia (fr. "as­som­mo­ir", ang. "mur­der-hole") – ro­dzaj pu­łap­ki w for­ty­fi­ka­cjach, peł­nią­cy po­dob­ną rolę jak ma­chi­ku­ły, lecz z ot­wo­ra­mi ukry­ty­mi w skle­pie­niu prze­ja­zdów bram­nych czy wejść.

Dzię­ki umie­szcze­niu w skle­pie­niu ot­wo­rów obroń­cy mogli razić wroga znaj­du­ją­ce­go się w cias­nej prze­strze­ni pod ich sto­pa­mi po­ci­ska­mi, wrząt­kiem czy in­ny­mi sub­stan­cja­mi wprost na głowy nie­przy­ja­cie­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mordownik

lu­do­wa nazwa to­ja­du


Źródła:

SJP.pl

Morduchna

pie­szczot­li­wie: morda; mor­du­nia, mor­du­sia, mor­deń­ka, mor­decz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. mord­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordula

zdrob­nie­nie od: morda


Źródła:

SJP.pl

Mordunia

pie­szczot­li­wie: morda; mor­du­sia, mor­duch­na, mor­deń­ka, mor­decz­ka


Źródła:

SJP.pl

Mordusia

pie­szczot­li­wie: morda; mor­du­nia, mor­duch­na, mor­deń­ka, mor­decz­ka


Źródła:

SJP.pl

Mordwa

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


Źródła:

SJP.pl

Mordwin

czło­nek ludu ugro­fiń­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Mordwini

czło­nek ludu ugro­fiń­skie­go


Mord­wi­ni ("Mord­wa") – lud­ność mó­wią­ca ję­zy­ka­mi ugro­fiń­ski­mi z grupy ję­zy­ków woł­żań­skich; za­miesz­ku­je (w roz­rzu­co­nych sku­pi­skach) głów­nie Fe­de­ra­cję Ro­syj­ską: Re­pu­bli­kę Mord­wiń­ską oraz Re­pu­bli­kę Ta­tar­sta­nu i ob­wo­dy: sa­mar­ski, pen­zeń­ski, oren­bur­ski, niż­no­no­wo­grodz­ki oraz Sy­be­rię; także w Azji Środ­ko­wej w Ar­me­nii i w USA. W 2003 było około 1 054 000 Mord­wi­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mordwinka

człon­ki­ni ludu ugro­fiń­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni na­ro­du Mord­wi­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordwiński

do­ty­czą­cy Mord­wi­nów (ludu ugro­fiń­skie­go), wła­ści­wy Mord­wi­nom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mord­wi­na­mi, do­ty­czą­cy Mord­wi­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język mord­wiń­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordy

1. przed­nia część zwie­rzę­cej głowy; pysk, pa­szcza;
2. wul­gar­ne: twarz, usta ludz­kie; gęba, kufa, papa, pa­szcza, pysk, ryj, ryło


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Mordy – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, po­ło­żo­ne 19 km na pół­noc­ny wschód od Sied­lec, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Mordy.

Mia­sto pry­wat­ne, póź­niej mia­sto kró­lew­skie po­sia­da­ło prawo mag­de­bur­skie w 1486 roku, po­ło­żo­ne było w ziemi dro­hic­kiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mordzianin

miesz­ka­niec Mord (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Mordzianka

miesz­kan­ka Mord (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Mordziasty

po­tocz­nie: ma­ją­cy dużą, pełną twarz; mor­da­sty


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dużą twarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mordzki

→ Mordy (mia­sto w Pol­sce); mor­dec­ki


Źródła:

SJP.pl

Mordęga

coś bar­dzo mę­czą­ce­go, wy­czer­pu­ją­ce­go; udrę­ka, mę­czar­nia, utru­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. coś bar­dzo mę­czą­ce­go i wy­czer­pu­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

More

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Morea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. Pe­lo­po­nez


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Moreau

[czy­taj: moRO] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morek

wiatr wie­ją­cy od stro­ny morza


Źródła:

SJP.pl

Morela

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych o ja­dal­nych owo­cach
2. owoc tego drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) spoż. owoce tego drze­wa


Mo­re­la ("Ar­me­nia­ca" ≡ "Pru­nus" sub­gen. "Pru­nus" sect. "Ar­me­nia­ca") – ro­dzaj, po­dro­dzaj lub sek­cja (w za­leż­no­ści od uję­cia kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go) ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Ze wzglę­du na za­gnież­dże­nie w obrę­bie ro­dza­ju śliwa "Pru­nus" zwy­kle wy­róż­nia­ny w ran­dze sek­cji, co oz­na­cza, że ga­tun­ki za­li­cza­ne są do ro­dza­ju śliwa ("Pru­nus").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morelka

zdrob­nie­nie od: mo­re­la


Źródła:

SJP.pl

Morelowy

przy­miot­nik od: mo­re­la


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­re­li (drzew i owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z mo­re­li, z do­dat­kiem mo­re­li

 (1.3) ma­ją­cy kolor owocu mo­re­li, ró­żo­wy z od­cie­niem żół­ta­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morelówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na owo­cach mo­re­li


Źródła:

Wiktionary

Morena

1. wzgó­rze lub wzgó­rza zbu­do­wa­ne z ma­te­ria­łu wy­to­pio­ne­go z lo­dow­ca, lub prze­su­nię­te­go pod jego na­ci­skiem (m. bocz­na, denna, czo­ło­wa);
2. ma­te­riał skal­ny nie­sio­ny przez lo­do­wiec (m. środ­ko­wa)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ma­te­riał skal­ny tran­spor­to­wa­ny i osa­dza­ny przez lo­do­wiec;


Mo­re­na – ma­te­riał skal­ny tran­spor­to­wa­ny lub osa­dzo­ny przez lo­do­wiec lub lą­do­lód.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze, oz­na­cza­ją­ce stop­nio­we zwal­nia­nie tempa i ści­sza­nie


przy­miot­nik

 (1.1) muz. okre­śle­nie na­ka­zu­ją­ce wy­ko­naw­cy zwal­nia­nie tempa przy rów­no­czes­nym przy­ci­sza­niu dźwię­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morenowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mo­re­nę, po­dob­ny do mo­re­ny


Źródła:

SJP.pl

Mores

kar­ność, rygor, su­bor­dy­na­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. prze­strze­ga­nie prze­pi­sów obo­wią­zu­ją­cych w pew­nej gru­pie bez sprze­ci­wu


Mores – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sar­dy­nia, w pro­win­cji Sas­sa­ri.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2067 osób, 21,8 os./km². Gra­ni­czy z Ar­da­ra, Bon­na­na­ro, Bo­nor­va, It­ti­red­du, Ozie­ri, Si­li­go i Tor­ral­ba.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moresca

[czy­taj: mo­re­ska] jeden z naj­star­szych tań­ców lu­do­wych w Eu­ro­pie, czę­sto zwią­za­ny z fech­tun­kiem i ko­stiu­ma­mi z atry­bu­ta­mi ma­u­re­tań­ski­mi; mo­ri­sca


Źródła:

SJP.pl

Moreska

ma­u­re­tań­ski ta­niec ko­stiu­mo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morf

najm­niej­szy, nie­po­dziel­ny seg­ment zna­czą­cy formy wy­ra­zo­wej (np. w każ­dej z form: kot-ek-/, kot-k-a, kot-k-u wy­stę­pu­ją ko­lej­no: morf lek­sy­kal­ny (rdzeń), morf sło­wot­wór­czy i morf flek­syj­ny)


Morf – najm­niej­szy, da­ją­cy się wy­o­dręb­nić w wy­ra­że­niu ele­ment po­sia­da­ją­cy zna­cze­nie. Każdy morf jest re­pre­zen­tan­tem ja­kie­goś mor­fe­mu, mor­fem może mieć kilka mor­fów. Morfy mogą być pre­fik­sa­mi, su­fik­sa­mi, in­ter­fik­sa­mi etc.; Dwa różne morfy wy­stę­pu­ją, jeśli mię­dzy dwie­ma jed­nost­ka­mi za­cho­dzi róż­ni­ca zna­cze­nio­wa, for­mal­na (lub obie), np. "czło­wiek" – "czło­wiecz", także w ho­mo­ni­mii (np. „pokój świa­to­wy”, „pokój w miesz­ka­niu”) ten sam wyraz sta­no­wi dwa morfy, gdyż wy­stę­pu­je róż­ni­ca for­mal­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morfa

jed­nost­ka sy­ste­ma­tycz­na niż­sza od ga­tun­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morfalaksja

Mor­fa­lak­sja – re­ge­ne­ra­cja ca­łe­go or­ga­niz­mu z po­zo­sta­łych przy życiu, drob­nych od­cin­ków ciała, które przeksz­tał­ca­ją się w sta­dium mło­do­cia­ne, by na­stęp­nie odt­wo­rzyć cały or­ga­nizm. Spo­ty­ka­na np. u dżdżow­nic i niek­tó­rych pier­wot­nia­ków.


Źródła:

Wikipedia

Morfem

najm­niej­sza, nie­po­dziel­na zna­cze­nio­wo część wy­ra­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. najm­niej­sza zna­czą­ca cząst­ka wy­ra­zu;


Mor­fem – najm­niej­sza grupa fo­ne­mów, która nie­sie ze sobą okre­ślo­ne zna­cze­nie i któ­rej nie można po­dzie­lić na mniej­sze jed­nost­ki zna­cze­nio­we. Jest ele­men­tar­ną jed­nost­ką mor­fo­lo­gii, jed­nym z uni­wer­sa­liów ję­zy­ko­wych. Naj­waż­niej­szym, głów­nym mor­fe­mem jest rdzeń.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morfemiczny

→ mor­fe­mi­ka


Patrz:morfemika

Źródła:

SJP.pl

Morfemika

dział nauki o ję­zy­ku zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą i od­mia­ną wy­ra­zów; mor­fo­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Morfemowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gram. zwią­za­ny z mor­fe­mem, do­ty­czą­cy mor­fe­mu


Źródła:

Wiktionary

Morfeusz

1. prze­no­śnie: sen, ma­rze­nie senne;
2. roj­nik mor­fe­usz - motyl dzien­ny z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przen. sen, ma­rze­nie senne


Mor­fe­usz (gr. Μορφεύς, "Morp­he­us", od "morp­he" – "kształt", "po­stać", "forma"; Morp­he­us) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg i uo­so­bie­nie ma­rzeń sen­nych. Jego ojcem był bóg snów Hyp­nos, a stry­jem Ta­na­tos, brać­mi zaś Ike­los oraz Fan­ta­sos. Po­stać Mor­fe­u­sza po­ja­wia się w „Me­ta­mor­fo­zach” Owi­diu­sza, gdzie od­gry­wa klu­czo­wą rolę w hi­sto­rii Al­kio­ne i Ce­ik­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morfeuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Mor­fe­u­sza


Źródła:

Wiktionary

Morfid

tro­pi­kal­ny motyl dzien­ny o du­żych, nie­bie­skich, opa­li­zu­ją­cych skrzy­dłach


Źródła:

SJP.pl

Morfidowate

ro­dzi­na mo­ty­li; Morp­hi­dae


Źródła:

SJP.pl

Morfidowaty

o ce­chach mor­fi­do­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Morfidy

tro­pi­kal­ny motyl dzien­ny o du­żych, nie­bie­skich, opa­li­zu­ją­cych skrzy­dłach


Źródła:

SJP.pl

Morfina

głów­ny al­ka­lo­id wcho­dzą­cy w skład opium, wy­ka­zu­ją­cy m.in. dzia­ła­nie nar­ko­tycz­ne (odu­rza­ją­ce), prze­ciw­bó­lo­we, prze­ciw­kasz­lo­we, prze­ciw­bie­gun­ko­we oraz de­pre­syj­ne na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chem. farm. nar­ko­tyk (al­ka­lo­id opium) sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie jako silny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy, otrzy­my­wa­ny z maku;


Mor­fi­na ( Morp­hi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów. Wcho­dzi w skład opium i jest jego na­ji­stot­niej­szym skład­ni­kiem psy­cho­ak­tyw­nym. Zo­sta­ła wy­o­dręb­nio­na w roku 1804 przez Frie­dri­cha Sertürnera. W sta­nie czy­stym jest białą sub­stan­cją stałą, o gorz­kim smaku, słabo roz­pu­szczal­ną w wo­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morfing

w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej: płyn­ne prze­cho­dze­nie jed­ne­go obra­zu w inny; morp­hing


Mor­fing (ang. morp­hing) – tech­ni­ka przeksz­tał­ca­nia obra­zu po­le­ga­ją­ca na płyn­nej zmia­nie jed­ne­go obra­zu w inny, sto­so­wa­na w fil­mie i ani­ma­cji kom­pu­te­ro­wej.

W fil­mie od dawna znany był efekt prze­ni­ka­nia obra­zów – pier­wsza scena stop­nio­wo za­ni­ka­ła, druga sta­wa­ła się coraz bar­dziej wy­raź­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morfinista

osoba na­ło­go­wo uży­wa­ją­ca mor­fi­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba uza­leż­nio­na od mor­fi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morfinistka

→ mor­fi­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej uza­leż­nio­na od mor­fi­ny


Patrz:morfinista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morfinizm

nałóg uży­wa­nia mor­fi­ny, jedna z form nar­ko­ma­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uza­leż­nie­nie po­le­ga­ją­ce na na­ło­go­wym uży­wa­niu mor­fi­ny;


Mor­fi­nizm – uza­leż­nie­nie od za­ży­wa­nia mor­fi­ny – "al­ka­lo­i­du opium", który jest otrzy­my­wa­ny z ma­ków­ki i łodyg maku.

Mor­fi­nizm roz­wi­ja się głów­nie u osób otrzy­mu­ją­cych mor­fi­nę jako śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy. Za­rów­no na Bli­skim, jak i na Da­le­kim Wscho­dzie mor­fi­na była uży­wa­na w cha­rak­te­rze używ­ki, co pro­wa­dzi­ło do uza­leż­nie­nia i nar­ko­ma­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morfinoman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. zob. mor­fi­ni­sta.


Źródła:

Wiktionary

Morfinomania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. mor­fi­nizm.


Źródła:

Wiktionary

Morfinomanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. mor­fi­nist­ka.


Źródła:

Wiktionary

Morfinowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mor­fi­ny


Źródła:

Wiktionary

Morfizacja

fi­gu­ra re­to­rycz­na, prze­no­śnia po­le­ga­ją­ca na na­da­niu po­sta­ci rze­czom, które jej nie mają (np. siłom przy­ro­dy, zja­wi­skom psy­chicz­nym, po­ję­ciom ab­strak­cyj­nym); upo­sta­cio­wa­nie, upo­sta­cio­wie­nie


Mor­fi­za­cja (z gr. μορφή "morphé" ‘kształt, po­stać’), upo­sta­cio­wie­nie – fi­gu­ra re­to­rycz­na, ro­dzaj prze­no­śni. Po­le­ga na na­da­niu ma­te­rial­nej po­sta­ci cze­muś, co jej nie po­sia­da, np. sta­nom psy­chicz­nym, po­ję­ciom ab­strak­cyj­nym, siłom przy­ro­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morfizm

1. w ma­te­ma­ty­ce: typ funk­cji zwią­za­ny z okre­ślo­ną ka­te­go­rią ma­te­ma­tycz­ną;
2. daw­niej: kształt, fo­rem­ność, sy­me­trycz­ność


Źródła:

SJP.pl

Morfo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z kształ­tem, bu­do­wą, po­sta­cią


Źródła:

Wiktionary

Morfochronologia

Mor­fo­chro­no­lo­gia – dział ge­o­mor­fo­lo­gii, który zaj­mu­je się da­to­wa­niem wieku form rzeź­by te­re­nu na po­wierzch­ni Ziemi.


Źródła:

Wikipedia

Morfogen

sub­stan­cja dzia­ła­ją­ca na ko­mór­ki płodu w spo­sób de­cy­du­ją­cy o przysz­łych kształ­tach


Mor­fo­gen – sub­stan­cja, która wpły­wa na przysz­ły los ko­mór­ki oraz wy­wie­ra na niej różny sku­tek w za­leż­no­ści od swego stę­że­nia. Stwo­rzo­no tzw. model mor­fo­ge­nu, który za­kła­da, że in­for­ma­cja po­zy­cyj­na pow­sta­je wzdłuż danej osi or­ga­niz­mu na sku­tek syn­te­zy mor­fo­ge­nu przez jego źró­dło, któ­rym może być np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morfogenetyczny

→ mor­fo­ge­ne­za


Patrz:morfogeneza

Źródła:

SJP.pl

Morfogeneza

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Morfogeniczny

→ mor­fo­ge­ne­za


Patrz:morfogeneza

Źródła:

SJP.pl

Morfolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie mor­fo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Morfologia

1. dział bio­lo­gii, nauka o bu­do­wie or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych;
2. dział ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się uksz­tał­to­wa­niem po­wierzch­ni Ziemi; także: rzeź­ba po­wierzch­ni, te­re­nu;
3. dział gra­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą i od­mia­ną wy­ra­zów;
4. w me­dy­cy­nie: ba­da­nie skła­du krwi; także: wynik ta­kie­go ba­da­nia;
5. w róż­nych uję­ciach spe­cja­li­stycz­nych: forma, bu­do­wa, struk­tu­ra cze­goś (np. mor­fo­lo­gia krysz­ta­łu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. nauka o bu­do­wie or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych;

 (1.2) jęz. dział gra­ma­ty­ki do­ty­czą­cy bu­do­wy wy­ra­zów;

 (1.3) med. ba­da­nie skła­du krwi, w celu usta­le­nia licz­by ery­tro­cy­tów, le­u­ko­cy­tów i za­war­to­ści he­mo­glo­bi­ny;

 (1.4) med. pot. wy­ni­ki ta­kich badań


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morfologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy mor­fo­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Morfologiczny

1. do­ty­czą­cy mor­fo­lo­gii or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych (np. cechy mor­fo­lo­gicz­ne ssa­ków);
2. do­ty­czą­cy mor­fo­lo­gii Ziemi (np. pro­fil mor­fo­lo­gicz­ny te­re­nu);
3. do­ty­czą­cy mor­fo­lo­gii wy­ra­zów (np. węzeł mor­fo­lo­gicz­ny);
4. do­ty­czą­cy mor­fo­lo­gii krwi (np. obraz mor­fo­lo­gicz­ny krwi)


przy­miot­nik

 (1.1) biol. jęz. geol. do­ty­czą­cy mor­fo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morfologizować

w ję­zy­koz­naw­stwie: wią­zać pewne cechy fo­ne­tycz­ne z for­ma­mi gra­ma­tycz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Morfometria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka zaj­mu­ją­ca się me­to­da­mi po­mia­rów i opi­sem obiek­tów na ich pod­sta­wie;


Mor­fo­me­tria (gr. "μορφή, morphé" = kształt i "μετρική, me­tron" = miara) zaj­mu­je się me­to­da­mi po­mia­rów i opi­sem obiek­tów na pod­sta­wie tych po­mia­rów. Po­ję­cie to jest uży­wa­ne we wszyst­kich tych dy­scy­pli­nach na­u­ko­wych, w któ­rych mor­fo­lo­gia jako nauka o kształ­cie i for­mie od­gry­wa zna­czą­cą rolę.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Morfometryczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mor­fo­me­trią, do­ty­czą­cy lub słu­żą­cy do po­mia­rów i opisu obiek­tów na ich pod­sta­wie


Źródła:

Wiktionary

Morfonolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mor­fo­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Morfonologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z mor­fo­no­lo­gią, do­ty­czą­cy mor­fo­no­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Morfotropia

Mor­fo­tro­pia jest zja­wi­skiem przej­ścio­wym mię­dzy izo­mor­fizm krysz­ta­łó­wem, a po­li­mor­fiz­mem. Po­le­ga ona na stop­nio­wej zmia­nie sta­łych sie­cio­wych przez sy­ste­ma­tycz­ne ko­lej­ne pod­sta­wia­nie jed­nych jonów przez dru­gie, róż­nią­cych się mię­dzy sobą głów­nie wiel­ko­ścią pro­mie­ni jo­no­wych.


Źródła:

Wikipedia

Morfotyczny

ma­ją­cy jakiś kształt, jakąś po­stać; upo­sta­cio­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Morfotyp

typ or­ga­niz­mu wy­róż­nio­ny na pod­sta­wie cech mor­fo­lo­gicz­nych


Mor­fo­typ – w bio­lo­gii i me­dy­cy­nie po­ję­cie okre­śla­ją­ce odręb­ne pod wzglę­dem mor­fo­lo­gii jed­nost­ki.

W me­dy­cy­nie mor­fo­ty­pem mogą być ne­u­ro­ny, ko­mór­ki ja­jo­we oraz no­wot­wo­ry o okre­ślo­nym kształ­cie.

W bio­lo­gii jako mor­fo­typ okre­śla się osob­ni­ki ga­tun­ku po­li­mor­ficz­ne­go wy­róż­nia­ją­ce się ce­cha­mi mor­fo­lo­gicz­ny­mi od in­nych grup.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morfoza

w bio­lo­gii: zmia­na bu­do­wy i funk­cji na­rzą­du pod wpły­wem śro­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Morg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. roln. zob. morga. (jed­nost­ka po­wierzch­ni)


Źródła:

Wiktionary

Morga

mórg;
1. miara po­wierzch­ni grun­tu, wy­no­szą­ca obec­nie 5600 me­trów kwa­dra­to­wych;
2. grunt o ta­kiej po­wierzch­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. dawna jed­nost­ka po­wierzch­ni grun­tu, wy­no­szą­ca około 56 arów;

 (1.2) rzad. bu­dy­nek, w któ­rym wy­sta­wia się nie­roz­poz­na­ne zwło­ki w celu ich zi­den­ty­fi­ko­wa­nia


Morga, mórg, ju­trzy­na – hi­sto­rycz­na jed­nost­ka po­wierzch­ni, uży­wa­na w rol­nict­wie. Po­cząt­ko­wo oz­na­cza­ła ob­szar, jaki jeden czło­wiek mógł za­o­rać lub sko­sić jed­nym za­przę­giem w ciągu dnia ro­bo­cze­go (do­kład­nie: od rana do po­łud­nia), a jej wiel­kość wy­no­si­ła – za­leż­nie od ja­ko­ści gleby, za­przę­gu i na­rzę­dzi w Eu­ro­pie 0,33–1,07 hek­ta­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morgan

jedna z naj­star­szych i naj­po­pu­lar­niej­szych ras koni wierz­cho­wych w Ame­ry­ce Płn.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morganatyczny

o związ­ku mał­żeń­skim: za­war­ty przez osobę z pa­nu­ją­ce­go domu z osobą niż­sze­go stanu


przy­miot­nik

 (1.1) o mał­żeń­stwie: za­war­ty przez pa­nu­ją­ce­go z ko­bie­tą nie z rodu kró­lew­skie­go

 (1.2) o żonie, dziec­ku z mał­żeń­stwa (1.1): nie dzie­dzi­czą­cy praw do ty­tu­łu i do tronu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morganit

mi­ne­rał, ró­żo­wa od­mia­na be­ry­lu; ka­mień szla­chet­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, od­mia­na be­ry­lu;


Mor­ga­nit – mi­ne­rał, krze­mian be­ry­lu i glinu, zaz­wy­czaj przez­ro­czy­sta i ró­żo­wa w od­cie­niach od­mia­na be­ry­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morganizm

kie­ru­nek w ge­ne­ty­ce for­mal­nej za­po­cząt­ko­wa­ny przez T.H. Mor­ga­na, bio­lo­ga ame­ry­kań­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Morgała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Morgenstern

[czy­taj: mor­gensz­tern] broń obu­cho­wo-kłu­ją­ca, ma­czu­ga o gło­wi­cy na­bi­tej że­laz­ny­mi kol­ca­mi w kształ­cie gwia­zdy; mor­gensz­tern


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morgensztern

broń obu­cho­wo-kłu­ją­ca, ma­czu­ga o gło­wi­cy na­bi­tej że­laz­ny­mi kol­ca­mi w kształ­cie gwia­zdy; mor­gen­stern


Na tę stro­nę wska­zu­je „kro­pacz”. Zo­bacz też: Kro­pacz – herb szla­chec­ki.

Mor­gensz­tern, kro­pacz (po­tocz­nie „gwia­zda po­ran­na”, „gwia­zda za­ran­na”, „ju­trzen­ka”, z niem. "Mor­gen­stern") – ro­dzaj uży­wa­nej w XIV–XVII wieku broni obu­cho­wej (obu­cho­wo-kłu­ją­cej), ro­dzaj we­kie­ry, oku­tej ma­czu­gi o gło­wi­cy na­bi­tej że­laz­ny­mi kol­ca­mi w kształ­cie gwia­zdy (stąd nazwa).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morgi

morga;
1. miara po­wierzch­ni grun­tu, wy­no­szą­ca obec­nie 5600 me­trów kwa­dra­to­wych;
2. grunt o ta­kiej po­wierzch­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morgowy

po­tocz­nie: ma­ją­cy po­wierzch­nię jed­nej morgi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy wiel­kość jed­nej morgi

 (1.2) przen. du­żych roz­mia­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moria

w psy­chia­trii: ob­se­syj­na skłon­ność do nie­przyz­wo­i­tych żar­tów, czę­sto po­łą­czo­na z eu­fo­rią; wi­łość, na­strój mo­ria­tycz­ny, we­soł­ko­wa­tość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. geogr. dawna nazwa Wzgó­rza Świą­tyn­ne­go w Je­ro­zo­li­mie, wy­stę­pu­ją­ce­go w Sta­rym Te­sta­men­cie jako miej­sce ofia­ry Abra­ha­ma

 (1.2) geogr. wieś i obóz dla uchodź­ców w Gre­cji, na wy­spie Les­bos, na pół­noc od Mi­ty­le­ny

 (1.3) liter. fik­cyj­ne po­dziem­ne mia­sto w po­wie­ści Johna Ro­nal­da Re­u­e­la Tol­kie­na;

 (1.4) mitgr. nimfa z mi­to­lo­gii grec­kiej, jedna z Najad


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Moringa

mo­rin­ga ole­jo­daj­na - drze­wo tro­pi­kal­ne z liść­mi na napar; drze­wo chrza­no­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. dra­pież­na ryba o wę­żo­wa­tym po­kro­ju, wy­stę­pu­ją­ca w wo­dach cie­płych i go­rą­cych

 (1.2) bot. tro­pi­kal­ne drze­wo z ro­dzi­ny mo­rin­go­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morion

1. mi­ne­rał, czar­na od­mia­na kwar­cu;
2. ro­dzaj hełmu ot­war­te­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morisca

[czy­taj: mo­ri­ska] jeden z naj­star­szych tań­ców lu­do­wych w Eu­ro­pie, czę­sto zwią­za­ny z fech­tun­kiem i ko­stiu­ma­mi z atry­bu­ta­mi ma­u­re­tań­ski­mi; mo­re­sca


Źródła:

SJP.pl

Morka

wiatr wie­ją­cy od stro­ny morza


Źródła:

SJP.pl

Morkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Morkwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na,Au­gu­stów. mar­chew


Źródła:

Wiktionary

Morlesz

ryba mor­ska z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


Mor­lesz, bogar, mor­lesz bogar ("Pa­gel­lus bo­ga­ra­veo") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych ("Spa­ri­dae").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mormi

ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kotów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­to­pu­ma|Se­vert­zov|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kotów;

 (1.2) zool. kot z ro­dza­ju mormi (1.1)


Mormi ("Ca­to­pu­ma") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów (Fe­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mormon

czło­nek wspól­no­ty re­li­gij­nej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, łą­czą­cej ele­men­ty chrze­ści­jań­stwa, ju­da­iz­mu i is­la­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba, który wyz­na­je mor­mo­nizm


Mor­mon (de­se­ret 𐐣𐐃𐐡𐐣𐐊𐐤 oraz 𐐣𐐄𐐡𐐣𐐊𐐤) – w wie­rze­niach ruchu świę­tych w dniach ostat­nich (mor­mo­nów) po­stać z koń­co­we­go okre­su ne­fic­kiej hi­sto­rii. Po­to­mek Ne­fie­go, syna Le­hie­go. Oj­ciec Mor­mo­na oraz dzia­dek Mo­ro­nie­go. Sam poś­wię­co­ny mu zapis jest bar­dzo la­ko­nicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mormoni

czło­nek wspól­no­ty re­li­gij­nej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, łą­czą­cej ele­men­ty chrze­ści­jań­stwa, ju­da­iz­mu i is­la­mu


Źródła:

SJP.pl

Mormonizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. wy­wo­dzą­ce się z chrze­ści­jań­stwa wyz­na­nie pow­sta­łe w XIX wieku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, opie­ra­ją­ce się na na­u­cza­niu Jo­sep­ha Smit­ha, który miał prze­tłu­ma­czyć na an­giel­ski świę­tą księ­gę spi­sa­ną przez sta­ro­żyt­ne­go ame­ry­kań­skie­go pro­ro­ka Mor­mo­na;


Mor­mo­nizm – nurt Ko­ścio­łów pow­sta­łych w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści Jo­sep­ha Smit­ha, uz­na­wa­ne­go przez wier­nych za pro­ro­ka. Więk­szość mor­mo­nów sku­pia Ko­ściół Je­zu­sa Chry­stu­sa Świę­tych w Dniach Ostat­nich ( The Church of Jesus Christ of Lat­ter-day Sa­ints – w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych przy­jął się skrót LDS). LDS liczy około 17,5 mln wier­nych w ponad 190 kra­jach świa­ta (2024). Jest to też je­dy­ny odłam mor­mo­niz­mu obec­ny w Pol­sce.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mormonka

człon­ki­ni wspól­no­ty re­li­gij­nej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, łą­czą­cej ele­men­ty chrze­ści­jań­stwa, ju­da­iz­mu i is­la­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która wyz­na­je mor­mo­nizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mormorando

śpiew z zam­knię­ty­mi usta­mi, sto­so­wa­ny zwy­kle w ut­wo­rach chó­ral­nych; mru­czan­do; mur­mu­ran­do


Źródła:

SJP.pl

Mormoński

od­no­szą­cy się do wspól­no­ty re­li­gij­nej mor­mo­nów


Źródła:

SJP.pl

Mormyszka

sztucz­na przy­nę­ta do po­ło­wów pod lodem


Mor­mysz­ka – sztucz­na przy­nę­ta do po­ło­wów pod lodem, na­śla­du­ją­ca pier­wot­nie kieł­ża, obec­nie w wielu fan­ta­zyj­nych kształ­tach.

Mor­mysz­ka wy­ko­na­na jest z oło­wiu lub cięż­sze­go wol­fra­mu z wto­pio­nym na stałe ha­czy­kiem i prze­lo­to­wym ot­wo­rem słu­żą­cym do mo­co­wa­nia mor­mysz­ki do żyłki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morna

styl mu­zycz­ny z Wysp Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka, zwany też oce­a­nicz­nym blu­e­sem


Morna – ga­tu­nek mu­zycz­ny i prak­ty­ka cho­re­o­gra­ficz­na obej­mu­ją­ca śpiew, mu­zy­kę, po­ez­ję i ta­niec, po­cho­dzą­ca z Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka, uz­na­wa­na za na­ro­do­wą mu­zy­kę tego kraju.

Morna jest grana w wol­nym tem­pie, przy­po­mi­na­ją­cym nieco por­tu­gal­skie fado czy bra­zy­lij­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mornay

[czy­taj: morNE] sos be­sza­me­lo­wy przy­pra­wio­ny tar­tym serem (zwy­kle gru­je­rem lub par­me­za­nem)


Zo­bacz też: sos Mor­nay.

Mor­nay – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Saona i Loara.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 159 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 8 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Mor­nay pla­su­je się na 752. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 445.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mornel

ptak z ro­dzi­ny sie­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ra­drius mo­ri­nel­lus|ref=tak., ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wę­drow­ne­go z rzędu siew­kow­ców;


Mor­nel ("Eu­dro­mias mo­ri­nel­lus") – ga­tu­nek śred­nie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych (Cha­ra­drii­dae), za­miesz­ku­ją­cy wy­spo­wo pasma gór­skie od pół­noc­nej czę­ści Wysp Bry­tyj­skich przez Pół­wy­sep Skan­dy­naw­ski, Ural, góry Sy­be­rii po Pół­wy­sep Czu­koc­ki. Na po­łud­niu osią­ga pół­noc­no-wschod­ni Ka­zach­stan, pół­noc­no-za­chod­nie Chiny i Mon­go­lię. Zi­mu­je w Afry­ce Pół­noc­nej, na Bli­skim Wscho­dzie oraz w Ira­nie. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mornina

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sła­be­usz


Źródła:

Wiktionary

Moro

deseń ka­mu­fla­żo­wy zło­żo­ny naj­czę­ściej z plam w od­cie­niach zie­le­ni i brązu; po­tocz­nie: ubra­nie o tym de­se­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) drob­ny, ma­sku­ją­cy wzór na tka­ni­nie w ko­lo­rze khaki

 (1.2) tka­ni­na o wzo­rze moro (1.1);

 (1.3) woj­sko­wy mun­dur po­lo­wy z tka­ni­ny moro (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morochów

Mo­ro­chów (j. łem­kow­ski Морохів, w la­tach 1977–1981 Mrocz­ków) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, w gmi­nie Za­górz. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży w od­le­gło­ści pół ki­lo­me­tra od rzeki Osła­wy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Moroczyn

Mo­ro­czyn (nazwa hi­sto­rycz­na: Mro­czyn) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Hru­bie­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Hru­bie­szów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 311 miesz­kań­ców i była sie­dem­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Hru­bie­szów.


Źródła:

Wikipedia

Moroni

sto­li­ca Ko­mo­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ko­mo­rów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moroniarz

śro­do­wi­sko­wo: osoba cy­wil­na lu­bią­ca nosić odzież przy­po­mi­na­ją­cą po­lo­wy mun­dur woj­sko­wy


Źródła:

SJP.pl

Moronijczyk

miesz­ka­niec Mo­ro­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­ro­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moronijka

miesz­kan­ka Mo­ro­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­ro­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moronijski

→ Mo­ro­ni (sto­li­ca Komor)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Mo­ro­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moroszka

ga­tu­nek ma­li­ny o du­żych, ja­dal­nych owo­cach, w Pol­sce rzad­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus cha­ma­e­mo­rus|L.|ref=tak., ga­tu­nek ma­li­ny o pę­dach bez kol­ców i ja­dal­nych żół­tych owo­cach, wy­stę­pu­ją­cy na tor­fo­wi­skach i ba­gnach;

 (1.2) kulin. owoc mo­rosz­ki (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morować

na­da­wać tka­ni­nie fa­li­sty deseń (na wzór tka­ni­ny: mory)


Źródła:

SJP.pl

Morowiec

1. po­tocz­nie: czło­wiek mo­ro­wy; spry­ciarz, zuch;
2. daw­niej, gwa­ro­wo: czło­wiek za­po­wie­trzo­ny; za­po­wie­trze­niec


Źródła:

SJP.pl

Morowo

przy­słó­wek

 (1.1) daw. świet­nie, wspa­nia­le, faj­nie


Mo­ro­wo (niem. "Moh­row") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Sie­myśl.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2013 r. Mo­ro­wo miało 99 miesz­kań­ców.

Wieś po­ło­żo­na jest przy dro­dze po­wia­to­wej By­sze­wo - Świe­cie Ko­ło­brze­skie - Star­nin. Leży ok. 20 km na po­łud­nie od Ko­ło­brze­gu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Morowszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mo­ro­wy; bar­dziej mo­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Morowy

1. zro­bio­ny z mory (jed­wab­nej tka­ni­ny); po­dob­ny z wy­glą­du do mory;
2. dot­knię­ty morem (za­ra­zą); nio­są­cy mór, śmierć;
3. po­tocz­nie: dziel­ny, wspa­nia­ły, wiel­ki


przy­miot­nik

 (1.1) daw. nio­są­cy mór, po­wo­du­ją­cy mór, za­ra­zę

 (1.2) pot. przest. o oso­bie: dziel­ny, go­dzien uz­na­nia

 (1.3) pot. przest. o przed­mio­cie lub czyn­no­ści: udany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moroz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morozaur

ro­dzaj du­że­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów; ka­ma­ra­za­ur


Źródła:

SJP.pl

Morozowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Morphing

[czy­taj: mor­fing] w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej: płyn­ne prze­cho­dze­nie jed­ne­go obra­zu w inny; mor­fing


Źródła:

SJP.pl

Morris

[czy­taj: moris] marka sa­mo­cho­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morrison

naz­wi­sko, np. Jim Mor­ri­son (wła­ści­wie James Do­u­glas Mor­ri­son, 1943-1971), ame­ry­kań­ski muzyk roc­ko­wy, wo­ka­li­sta ze­spo­łu The Doors


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mors

1. ssak z rzędu płet­wo­no­gich za­miesz­ku­ją­cy morza ark­tycz­ne; koń mor­ski;
2. po­tocz­nie:
a) osoba prak­ty­ku­ją­ca ką­pie­le w lo­do­wa­tej wo­dzie;
b) al­fa­bet Morse'a;
c) apa­rat te­le­gra­ficz­ny Morse'a


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Odo­be­nus ros­ma­rus|ref=tak., ga­tu­nek ssaka mor­skie­go;

 (1.2) pot. al­fa­bet Morse'a

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. osoba, która kąpie się w bar­dzo zim­nej wo­dzie

 (2.2) środ. żegl. osoba po­sia­da­ją­ca sto­pień jach­to­we­go ster­ni­ka mor­skie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) techn. pół­pro­dukt go­rzel­ni­czy z soku z owo­ców;


Mors ("Odo­be­nus") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Odo­be­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny mor­so­wa­tych (Odo­be­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mors.

skrót od: mor­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Morsa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. i B. lp. od: mors


Źródła:

Wiktionary

Morse

[czy­taj: mors] naz­wi­sko, m.in.
1. Ha­rold Morse (1892-1977), ma­te­ma­tyk ame­ry­kań­ski;
2. Sa­mu­el Morse (1791-1872), wy­na­laz­ca ame­ry­kań­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morsica

rzad­ko: sa­mi­ca morsa


Źródła:

SJP.pl

Morski

przy­miot­nik od : morze


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­rzem, do­ty­czą­cy morza

 (1.2) zwią­za­ny z Mor­skiem, do­ty­czą­cy Mor­ska

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor nie­bie­sko­zie­lo­ny, taki jak kolor morza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morsko

przy­miot­nik od : morze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morskość

→ mor­ski


Patrz:morski

Źródła:

SJP.pl

Morsowate

o ce­chach mor­so­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Mor­so­wa­te (Odo­be­ni­dae) – ro­dzi­na du­żych, dra­pież­nych ssa­ków mor­skich, za­li­cza­nych wraz z uchat­ka­mi i fo­ka­mi do na­dro­dzi­ny Pho­co­i­dea w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morsowaty

o ce­chach mor­so­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Morsować

po­tocz­nie: kąpać się zimą na ot­war­tej prze­strze­ni


Źródła:

SJP.pl

Morsowy

zwią­za­ny z mor­sem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla morsa


Źródła:

SJP.pl

Morstin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Morszczuk

mor­ska ryba dor­szoksz­tałt­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mer­luc­cius mer­luc­cius|ref=tak., dra­pież­na ryba mor­ska, po­ła­wia­na dla smacz­ne­go mięsa;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morszczyn

glon mor­ski; kelp; fukus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fucus|L.|ref=tak., ro­dzaj wod­nych glo­nów na­le­żą­cych do bru­nat­nic;

 (1.2) bot. glon z ro­dza­ju mor­szczyn (1.1)


Nie mylić z: Morsz­tyn.

Mor­szczyn ("Fucus") – ro­dzaj wod­nych glo­nów na­le­żą­cych do bru­nat­nic.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morszczynowate

ro­dzi­na glo­nów z gro­ma­dy bru­nat­nic


Źródła:

SJP.pl

Morszczynowaty

o ce­chach mor­szczy­no­wa­tych (ro­dzi­na glo­nów)


Źródła:

SJP.pl

Morszczynowy

→ mor­szczyn


Patrz:morszczyn

Źródła:

SJP.pl

Morszczyzna

1. ska­mie­nia­łe wo­do­ro­sty w ut­wo­rach okre­su perm­skie­go;
2. prze­sta­rza­łe: ro­śli­ny mor­skie;
3. daw­niej: płody morza, wszyst­ko to, co daje morze; owoce morza;
4. daw­niej: przy­pływ i od­pływ morza;
5. daw­niej: ob­szar po­ło­żo­ny nad mo­rzem; po­mo­rze;
6. daw­niej: wiatr wie­ją­cy od stro­ny morza, po­łą­czo­ny z drob­nym de­szczem; bryza, morka


Źródła:

SJP.pl

Morsznica

morsz­ni­ca oso­wa­ta - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Morsztyn

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morszyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Mor­szyn (ukr. Моршин) – mia­sto na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Mor­szyn, po­ło­żo­na na linii Stryj – Iwano-Fran­kiwsk.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Morszyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Mor­szy­na


Źródła:

Wiktionary

Mortadela

ro­dzaj kieł­ba­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. ro­dzaj kieł­ba­sy, pro­du­ko­wa­nej z mięsa mie­lo­ne­go i sło­ni­ny, do­pra­wia­na pie­przem czy in­ny­mi do­dat­ka­mi


Mor­ta­de­la (wł. "mor­ta­del­la") – ro­dzaj wło­skiej nietr­wa­łej, wę­dzo­nej i pa­rzo­nej kieł­ba­sy o dużej śred­ni­cy, ze zmie­lo­ne­go mięsa mie­sza­ne­go. Jest wy­ro­bem ty­po­wym dla re­gio­nu Lom­bar­dii i Emi­lii-Ro­ma­nii, zwła­szcza dla Bo­lo­nii.

Wyt­wa­rza­na z bar­dzo drob­no zmie­lo­nej (przy za­sto­so­wa­niu tzw. sitka pasz­te­to­we­go) wie­przo­wi­ny i cie­lę­ci­ny z ka­wa­łecz­ka­mi sło­ni­ny (20 %) i z do­dat­kiem przy­praw, m.in. na­sio­na­mi gor­czy­cy, for­mo­wa­na jest w od­cin­ki o dużej śred­ni­cy (10–12 cm).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mortira

moź­dzierz lub dzia­ło o krót­kiej lufie, ła­dow­ne od przo­du, strze­la­ją­ce po bar­dzo stro­mym torze


Źródła:

SJP.pl

Mortka

naz­wi­sko


Mort­ka ( Мортка) – osied­le typu miej­skie­go w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, we wcho­dzą­cym w skład tego pań­stwa Chan­ty-Man­syj­skim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym – Ju­grze, po­ło­żo­nym na za­chod­niej Sy­be­rii.

Osada liczy 3.713 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2005), głów­nie Ro­sjan i in­nych eu­ro­pej­skich osad­ni­ków. Nie­wiel­ki udział w po­pu­la­cji mia­sta mają też rdzen­ni miesz­kań­cy Okrę­gu – Chan­to­wie i Man­so­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mortkowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Morton

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mortus

nędza, nie­do­sta­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. bieda


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mortusiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. bie­dak


Źródła:

Wiktionary

Mortusowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. bied­ny


Źródła:

Wiktionary

Mortyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mor­ty­fi­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Mortyfikować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. umart­wiać, drę­czyć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mor­ty­fi­ko­wać się

 (2.1) daw. umart­wiać się


Źródła:

Wiktionary

Moru

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: mór


Źródła:

Wiktionary

Morula

wczes­ne, po­prze­dza­ją­ce bla­stu­lę, sta­dium roz­wo­jo­we za­rod­ka czło­wie­ka i wielu zwie­rząt


Mo­ru­la (łac. 'morwa') – sta­dium roz­wo­ju za­rod­ka na­stę­pu­ją­ce po bruzd­ko­wa­niu cał­ko­wi­tym a przed roz­po­czę­ciem bla­stu­la­cji. Po­prze­dza sta­dium bla­stu­li.

Sta­dium mo­ru­li w roz­wo­ju or­ga­niz­mu ludz­kie­go.

Mo­ru­la jest jed­nym z eta­pów roz­wo­ju jaja pło­do­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morus

po­tocz­nie:
1. osoba brud­na; bru­das, smo­luch;
2. dobry ko­le­ga; kum­pel;
3. po­gard­li­wie: Mu­rzyn; czar­nuch, bambo, bam­bus, as­falt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. kom­pan, sym­pa­tycz­ny czło­wiek

 (1.2) daw. ktoś ubru­dzo­ny, umo­ru­sa­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morusek

prze­sta­rza­łe: umo­ru­sa­ne, ubru­dzo­ne dziec­ko; bru­da­sek


Źródła:

SJP.pl

Morwa

drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych wy­stę­pu­ją­ce w 12 ga­tun­kach (w Pol­sce - morwa biała), upra­wia­ne jako ozdob­ne lub dla cen­ne­go drew­na; także owoc tego drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Morus|L.|ref=Morus (Mo­ra­ce­ae)., ro­dzaj du­żych krze­wów lub nie­wiel­kich drzew li­ścia­stych z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju morwa (1.1)

 (1.3) spoż. ja­dal­ny owoc morwy (1.2)


Morwa ("Morus" L.) – ro­dzaj du­żych krze­wów lub nie­wiel­kich drzew li­ścia­stych z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ("Mo­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 13–19 ga­tun­ków. Cen­trum zróż­ni­co­wa­nia ro­dza­ju jest w Azji Wschod­niej – w Chi­nach ro­śnie 10 ga­tun­ków ro­dzi­mych, z czego 5 jest en­de­mi­ta­mi tego kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morwin

ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rzan­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Morwowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów z rzędu ró­żow­ców; mle­ko­wa­te


Mor­wo­wa­te ("Mo­ra­ce­ae" Link) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu ró­żow­ców ("Ro­sa­les"). Obej­mu­je 37 ro­dza­jów z 1137 ga­tun­ka­mi. Są one spo­ty­ka­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, ale brak ich w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Eu­raz­ji, na ob­sza­rach pu­styn­nych i w Nowej Ze­lan­dii. Więk­szość ga­tun­ków ro­śnie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, nie­licz­ne w stre­fach umiar­ko­wa­nych. Za­li­cza­ne tu ro­śli­ny za­wie­ra­ją zwy­kle sok mlecz­ny. Są wia­tro­pyl­ne lub owa­do­pyl­ne (fi­go­wiec).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morwowaty

o ce­chach mor­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Morwowy

→ morwa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z morwą, do­ty­czą­cy morwy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) fio­le­to­wy z od­cie­niem czer­wie­ni, o ko­lo­rze owo­ców morwy


Patrz:morwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moryc

zdrob­nie­nie od: Ma­u­ry­cy


Źródła:

SJP.pl

Moryna

barw­nik na­tu­ral­ny wy­stę­pu­ją­cy w drew­nie paru ga­tun­ków drzew ros­ną­cych w Ame­ry­ce Środk.


Mo­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną fla­wo­nu. Jest barw­ni­kiem ek­stra­ho­wa­nym z żół­te­go drze­wa bra­zy­lij­skie­go. Kry­sta­li­zu­je z 1 lub 2 czą­stecz­ka­mi wody. Tem­pe­ra­tu­ra top­nie­nia wy­no­si 290 °C. Sto­so­wa­na jest w far­biar­stwie oraz jako od­czyn­nik w ana­li­zie che­micz­nej do wy­kry­wa­nia oraz flu­o­ry­me­trycz­ne­go lub ko­lo­ry­me­trycz­ne­go oz­na­cza­nia Al, B, Be, Ca, Cd, Ga, In, Mo, Pb, Sb, Sc, Sr, Ta, Th, U, W, Zn i Zr oraz poś­red­nio.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morynianin

miesz­ka­niec Mo­ry­nia (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Morynianka

miesz­kan­ka Mo­ry­nia (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Morysk

mu­zuł­ma­nin z Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, który po upad­ku emi­ra­tu Gre­na­dy (1492 r.) przy­jął pod przy­mu­sem chrze­ści­jań­stwo


Źródła:

SJP.pl

Moryska

dawny ta­niec po­dob­ny do mor­ris dance


Źródła:

SJP.pl

Moryń

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Moryń (niem. "Moh­rin") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Moryń. Po­ło­żo­ne nad je­zio­rem Mo­rzyc­ko.

31 grud­nia 2021 r. mia­sto miało 1610 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moryński

przy­miot­nik od: Moryń


Źródła:

SJP.pl

Morze

1. wy­o­dręb­nio­na część oce­a­nu, zwy­kle przy­le­ga­ją­ca do kon­ty­nen­tu, od­dzie­lo­na od ot­war­tych wód oce­a­nicz­nych łań­cu­cha­mi wysp, pół­wy­spa­mi lub pod­wod­ny­mi pro­ga­mi, utrud­nia­ją­cy­mi wy­mia­nę wód głę­bi­no­wych;
2. pot.: duża ilość cze­goś, mnó­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. hy­drol. duży zbior­nik sło­nej wody ma­ją­cy po­łą­cze­nie z oce­a­nem;

 (1.2) przen. ogrom­na ilość cze­goś


Morze – na­tu­ral­ny zbior­nik wodny, część oce­a­nu, mniej lub bar­dziej wy­raź­nie od­dzie­lo­na od po­zo­sta­łych jego czę­ści brze­ga­mi kon­ty­nen­tu, wy­spa­mi lub wznie­sie­niem dna. Ze wzglę­du na utrud­nio­ną wy­mia­nę wód morza cha­rak­te­ry­zu­ją się in­dy­wi­du­al­ny­mi ce­cha­mi, zbiór tych cech na­zy­wa się ustro­jem hy­dro­lo­gicz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Morzeszczyn

wieś na Po­mo­rzu


Mo­rze­szczyn ( "Mor­ros­chin") – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, sie­dzi­ba gminy Mo­rze­szczyn. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość leży na ma­gi­stra­li wę­glo­wej Śląsk – Porty i przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 234. Do czasu za­wie­sze­nia w 1989 roku ruchu ko­le­jo­we­go do Gnie­wu sta­cja ko­le­jo­wa Mo­rze­szczyn po­sia­da­ła sta­tus węzła ko­le­jo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morzeszczyński

przy­miot­nik od: Mo­rze­szczyn (wieś na Po­mo­rzu)


Źródła:

SJP.pl

Morzewiec

Mo­rze­wiec – (niem. "Mart­has­ha­u­sen, 1942-1945 Mar­tas­ha­u­sen") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo.

We wsi znaj­do­wa­ła się sta­cja ko­le­jo­wa Mo­rze­wiec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Morzycko

je­zio­ro w Pol­sce


Mo­rzyc­ko (niem. "Moh­ri­ner See") – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu My­śli­bor­skim, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Moryń, w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych mia­sta Moryń, w otu­li­nie Ce­dyń­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Mo­rzyc­ko jest dzie­wią­tym pod wzglę­dem głę­bo­ko­ści w Pol­sce, wy­stę­pu­je tu zja­wi­sko kryp­to­de­pre­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morzyczanie

śred­nio­wiecz­ne ple­mię sło­wiań­skie


Mo­ry­cza­nie, Mo­rzy­cza­nie, Mo­ra­cza­nie – śred­nio­wiecz­ne ple­mię sło­wiań­skie na­le­żą­ce do wie­lec­kiej grupy ję­zy­ko­wej za­miesz­ku­ją­ce środ­ko­wy bieg rzeki Łaby koło Mag­de­bur­ga. Są­sia­do­wa­li z in­ny­mi ple­mio­na­mi sło­wiań­ski­mi: Ziem­czy­cy, Le­si­cy, Li­pia­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morzyczanin

czło­nek śred­nio­wiecz­ne­go ple­mie­nia sło­wiań­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Morzyczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Morzyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny alk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki ptak mor­ski z ro­dzi­ny alk, z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Synth­li­bo­ramp­hus|ref=tak.

 (1.2) ornit. nie­wiel­ki ptak mor­ski z ro­dzi­ny alk, z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bra­chy­ramp­hus|ref=tak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morzypławiec

mo­rzy­pła­wiec grusz­ko­no­śny - wiel­ki glon mor­ski z gro­ma­dy bru­nat­nic; wiel­ko­morszcz grusz­ko­no­śny


Źródła:

SJP.pl

Morzypło

ro­dzaj bru­nat­ni­cy, wy­stę­pu­ją­cej głów­nie w Morzu Sar­gas­so­wym; gro­no­rost; sar­gas; sar­gas­so; sar­ga­so


Źródła:

SJP.pl

Morzysko

u zwie­rząt, naj­czę­ściej u bydła i koni: napad bólów wy­wo­ła­ny scho­rze­niem na­rzą­dów jamy brzusz­nej, głów­nie prze­wo­du po­kar­mo­we­go; kolka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dawne ko­ry­to morza, miej­sce, gdzie było morze

 (1.2) przest. głód, czczość, nud­no­ści w żo­łąd­ku

 (1.3) wet. grupa róż­nych scho­rzeń po­kar­mo­wych u koni o zbli­żo­nej etio­lo­gii i pa­to­ge­ne­zie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morzyskowy

→ mo­rzy­sko


Patrz:morzysko

Źródła:

SJP.pl

Morzyszcze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dawne ko­ry­to morza, miej­sce, gdzie było morze


Źródła:

Wiktionary

Morzyszów

Mo­rzy­szów ( "Mo­ris­chau", "Ne­is­stal") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko.


Źródła:

Wikipedia

Morzysław

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morzysławostwo

Mo­rzy­sław z mał­żon­ką; Mo­rzy­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Morzysławowie

Mo­rzy­sław z mał­żon­ką; Mo­rzy­sła­wo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Morzysławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mo­rzy­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Morzyć

prze­sta­rza­le: uśmier­cać, do­pro­wa­dzać do umoru


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. do­pro­wa­dzać kogoś do po­wol­nej śmier­ci, za­mę­czać, za­drę­czać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mo­rzyć się

 (2.1) przest. mart­wić się czymś, drę­czyć się czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Morówka

rzad­ko:
1. dżuma; za­ra­za mo­ro­wa;
2. kro­sta, wy­syp­ka na ciele wy­wo­ła­na dżumą


Źródła:

SJP.pl

Morąg

daw­niej:
1. pręga, smuga, pasmo na ja­śniej­szym tle;
2. zwie­rzę o sier­ści mo­rę­go­wa­tej, prę­go­wa­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w war­miń­sko-ma­zur­skim;


Morąg (niem. "Moh­run­gen") – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Morąg.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 12 757 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morągowaty

o zwie­rzę­ciu, o jego sier­ści: ma­ją­cy ciem­niej­sze pasy na ja­śniej­szym tle; prę­go­wa­ny; mo­rę­go­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Morąski

przy­miot­nik od: Morąg


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Mo­rą­ga, zwią­za­ny z Mo­rą­giem, po­cho­dzą­cy z Mo­rą­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morążanin

miesz­ka­niec Mo­rą­ga (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­rą­ga

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Mo­rą­ga, uro­dzo­na w Mo­rą­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morążanka

miesz­kan­ka Mo­rą­ga (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­rą­ga

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Mo­rą­ga, uro­dzo­na w Mo­rą­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moręgowany

suseł mo­rę­go­wa­ny - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Moręgowaty

o zwie­rzę­tach, o sier­ści zwie­rząt: ma­ją­cy ciem­niej­sze pasy na ja­śniej­szym tle


przy­miot­nik

 (1.1) o zwie­rzę­ciu: ma­ją­cy uma­szcze­nie o ciem­nych pa­sach na ja­śniej­szym tle


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Morświn

ssak z ro­dzi­ny del­fi­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pho­co­e­na|Cu­vier|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny morś­wi­no­wa­tych;

 (1.2) daw. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pho­co­e­na pho­co­e­na|Lin­na­e­us|ref=tak., morś­win zwy­czaj­ny;


Morś­win ("Pho­co­e­na") – ro­dzaj wod­nych ssa­ków z ro­dzi­ny morś­wi­no­wa­tych (Pho­co­e­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morświnarium

miej­sce ek­spo­zy­cji i badań morś­wi­nów


Źródła:

SJP.pl

Morświnek

1. ro­dzaj wod­nych ssa­ków z ro­dzi­ny morś­wi­no­wa­tych;
2. morś­wi­nek bez­płet­wy - ga­tu­nek morś­wi­na; morś­win bez­płet­wy, morś­win bez­pió­ry, morś­win az­ja­tyc­ki


Morś­wi­nek ("Ne­op­ho­ca­e­na") – ro­dzaj wod­nych ssa­ków z ro­dzi­ny morś­wi­no­wa­tych (Pho­co­e­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Morświnowate

ro­dzi­na ssa­ków mor­skich z kladu zę­bow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pho­co­e­ni­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków mor­skich z kladu zę­bow­ców;


Morś­wi­no­wa­te (Pho­co­e­ni­dae) – ro­dzi­na ssa­ków mor­skich z par­vor­do zę­bow­ców (Odon­to­ce­ti) w obrę­bie in­fra­rzą­du wa­le­ni (Ce­ta­cea). Są bli­sko spo­krew­nio­ne z del­fi­no­wa­ty­mi (Delp­hi­ni­dae), od któ­rych się jed­nak odróż­nia­ją sze­re­giem ana­to­micz­nych szcze­gó­łów, w tym cha­rak­te­ry­stycz­nym kształ­tem głowy i zębów. Ist­nie­je sie­dem ga­tun­ków, za­miesz­ku­ją­cych we wszyst­kich oce­a­nach, naj­czę­ściej bli­sko wy­brze­ży. Naj­bar­dziej znany wśród nich jest morś­win zwy­czaj­ny z pół­noc­nej he­mis­fe­ry, ży­ją­cy także w Bał­ty­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Morświnowaty

o ce­chach morś­wi­no­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Mos

skrót: Mię­dzysz­kol­ny Oś­ro­dek Spor­to­wy


Mos – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Pon­te­ve­dra, w Ga­li­cji, o po­wierzch­ni 53,21 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 15 267 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mosad

iz­ra­el­ska agen­cja wy­wia­dow­cza; In­sty­tut Wy­wia­du i Zadań Spe­cjal­nych; Mos­sad


Mosad, właśc. In­sty­tut do spraw Wy­wia­du i Zadań Spe­cjal­nych (hebr. המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, "Ha-Mosad le-Modi’in u-le-Taf­ki­dim Me­ju­cha­dim") – iz­ra­el­ska agen­cja wy­wia­dow­cza od­po­wie­dzial­na m.in. za gro­ma­dze­nie po­li­tycz­nych, tech­nicz­nych, go­spo­dar­czych da­nych wy­wia­dow­czych poza gra­ni­ca­mi kraju, for­mal­nie ut­wo­rzo­na 1 kwiet­nia 1951 jako In­sty­tut Ko­or­dy­na­cji. Obec­ną nazwę na­da­no w 1963.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mosak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mosakowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mosh

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. agre­syw­ne pogo


Mosh – ry­tu­al­ny ta­niec gru­po­wy (typ za­cho­wa­nia), ro­dzaj tańca na wy­stę­pach ze­spo­łów gra­ją­cych mu­zy­kę hard­co­re, he­a­vy­me­ta­lo­wą, pun­kroc­ko­wą czy po­dob­ną, zaz­wy­czaj „cięż­ką”. "Mos­hu­ją­cy" agre­syw­nie wy­ma­chu­ją koń­czy­na­mi, zaz­wy­czaj przed sceną lub w spe­cjal­nie wyz­na­czo­nej czę­ści wi­dow­ni.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Moshing

[czy­taj: mo­szing] agre­syw­niej­szy ro­dzaj tańca pogo na wy­stę­pach ze­spo­łów he­a­vy­me­ta­lo­wych, pun­kroc­ko­wych, hard­co­re'owych itp., w któ­rym uczest­ni­cy dy­na­micz­nie wy­ma­chu­ją łok­cia­mi i pię­ścia­mi, ude­rza­jąc się naw­za­jem


Źródła:

SJP.pl

Mosiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mosiek

po­gard­li­wie: Żyd; pej­so­wa­ty, parch, gu­dłaj, Ży­dzi­sko, Mo­siek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa, Kra­ków. Żyd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mosielski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mosiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mosin

skon­stru­o­wa­ny pod ko­niec XIX wieku przez Sier­gie­ja Mo­si­na ro­syj­ski ka­ra­bin pow­ta­rzal­ny


Źródła:

SJP.pl

Mosina

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w po­wie­cie poz­nań­skim;


Mo­si­na – mia­sto w środ­ko­wej czę­ści wo­je­wództ­wa wiel­ko­pol­skie­go, w po­wie­cie poz­nań­skim, po­ło­żo­ne 22 km na po­łud­nie od Poz­na­nia, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Mo­si­na.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2024 gmina liczy 33 259, a samo mia­sto 13698 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mosinianin

miesz­ka­niec Mo­si­ny (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mo­si­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mosinianka

miesz­kan­ka Mo­si­ny (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mo­si­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mosiołek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mosir

[czy­taj: mos-ir] skrót od: Miej­ski Oś­ro­dek Spor­tu i Re­kre­a­cji


skró­to­wiec

 (1.1) = Miej­ski Oś­ro­dek Spor­tu i Re­kre­a­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mosiądz

po­ma­rań­czo­wo­żół­ty stop mie­dzi i cynku, czę­sto z do­dat­kiem in­nych me­ta­li, od­por­ny na ko­roz­ję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stop mie­dzi z cyn­kiem;

 (1.2) wy­ro­by z mo­sią­dzu (1.1)

 (1.3) łódź. mo­ne­ty


Mo­siądz – stop mie­dzi i cynku, za­wie­ra­ją­cy 10–45% cynku. Może za­wie­rać do­dat­ki in­nych me­ta­li, ta­kich jak ołów, glin, cyna, man­gan, że­la­zo, chrom oraz krzem. Topi się w temp. po­ni­żej 1000 °C (za­leż­nie od ga­tun­ku). Po­wy­żej tem­pe­ra­tu­ry 907 °C głów­ny skład­nik sto­po­wy mo­sią­dzu tj. cynk za­czy­na pa­ro­wać po­wo­du­jąc two­rze­nie się zgaru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mosiądzowy

rzad­ko: wy­ko­na­ny z mo­sią­dzu; mo­sięż­ny


Źródła:

SJP.pl

Mosiężnictwo

1. zawód mo­sięż­ni­ka;
2. wy­ro­by z mo­sią­dzu


Źródła:

SJP.pl

Mosiężnik

daw­niej: rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy drob­ne przed­mio­ty z mo­sią­dzu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z mo­sią­dzu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mosiężnożółty

żółty o od­cie­niu mo­sięż­nym


Źródła:

SJP.pl

Mosiężny

wy­ko­na­ny z mo­sią­dzu, stopu mie­dzi i cynku


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z mo­sią­dzu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mosiński

przy­miot­nik od: Mo­si­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od Mo­si­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moskal

1. po­gard­li­wie: Ro­sja­nin; Mo­skal, kacap, Rusek (rusek), Ruski (ruski);
2. ro­dzaj plac­ka ow­sia­ne­go, re­gio­nal­na po­tra­wa kuch­ni pod­ha­lań­skiej; mo­skol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. Ro­sja­nin

 (1.2) po­gard. o Ro­sja­ni­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moskalewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Moskalik

mały śledź przy­rzą­dza­ny zwy­kle w occie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moskalka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. Ro­sjan­ka

 (1.2) po­gard. o Ro­sjan­ce


Źródła:

Wiktionary

Moskalofil

1. zwo­len­nik po­li­ty­ki pro­wa­dzo­nej przez Rosję;
2. zwo­len­nik daw­ne­go ruchu spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go wśród lud­no­ści ukra­iń­skiej na te­re­nie Ga­li­cji, dą­żą­ce­go do so­ju­szu z car­ską Rosją


Źródła:

SJP.pl

Moskalofilizm

ru­so­fil­stwo, ru­so­fi­lizm, mo­ska­lo­fil­stwo;
1. sym­pa­tia do Ro­sjan i wszyst­kie­go, co ro­syj­skie;
2. przy­chyl­ność dla daw­ne­go ruchu spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go wśród lud­no­ści ukra­iń­skiej na te­re­nie Ga­li­cji, dą­żą­ce­go do so­ju­szu z car­ską Rosją


Źródła:

SJP.pl

Moskalofilski

→ mo­ska­lo­fil


Patrz:moskalofil

Źródła:

SJP.pl

Moskalofilstwo

ru­so­fi­lizm, ru­so­fil­stwo, mo­ska­lo­fi­lizm;
1. sym­pa­tia do Ro­sjan i wszyst­kie­go, co ro­syj­skie;
2. przy­chyl­ność dla daw­ne­go ruchu spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go wśród lud­no­ści ukra­iń­skiej na te­re­nie Ga­li­cji, dą­żą­ce­go do so­ju­szu z car­ską Rosją


Mo­ska­lo­fil­stwo, także mo­ska­lo­fi­lizm, ru­so­fil­stwo ga­li­cyj­skie (kar­pac­kie) lub mosk­wo­fil­stwo – po­cząt­ko­wo ję­zy­ko­wo-li­te­rac­ki, a póź­niej spo­łecz­no-po­li­tycz­ny prąd ist­nie­ją­cy od po­cząt­ku XIX wieku do lat 40. XX wieku wśród Ru­si­nów kar­pac­kich za­miesz­ku­ją­cych Ga­li­cję, Bu­ko­wi­nę i Za­kar­pa­cie. Gło­sił wspól­no­tę na­ro­do­wo-kul­tu­ro­wą, na­stęp­nie rów­nież pań­stwo­wą i po­li­tycz­ną z na­ro­dem ro­syj­skim. Ruch ten ry­wa­li­zo­wał z ukra­iń­skim ru­chem na­ro­do­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moskarzew

daw­niej: Mo­sko­rzew (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Moskarzewski

→ Mo­ska­rzew


Patrz:Moskarzew

Źródła:

SJP.pl

Moskała

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moskiewka

daw­niej: Ro­sjan­ka


Źródła:

SJP.pl

Moskiewski

przy­miot­nik od: Mosk­wa (sto­li­ca Rosji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z mia­stem Mosk­wa, do­ty­czą­cy mia­sta Mosk­wy

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z rzeką Mosk­wa, do­ty­czą­cy rzeki Mosk­wy

 (1.3) przen. ro­syj­ski, tzn. zwią­za­ny z wła­dzą w Mosk­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moskiewszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pejor. wszyst­ko to, co w Pol­sce po­sia­da ro­syj­ską pro­we­nien­cję, w opo­zy­cji do pol­sko­ści


Źródła:

Wiktionary

Moskit

1. mu­chów­ka ży­wią­ca się krwią (m.in. czło­wie­ka), prze­no­szą­ca cho­ro­by, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej;
2. zwy­kle w lm, pot. różne ga­tun­ki ko­ma­rów i mu­szek wy­stę­pu­ją­ce w kra­jach podz­wrot­ni­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. nie­wiel­ki owad tro­pi­kal­ny prze­no­szą­cy wiele cho­rób;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moskitiera

ro­dzaj bal­da­chi­mu za­wie­sza­ne­go nad łóż­kiem w celu ochro­ny przed uką­sze­nia­mi mo­ski­tów i in­nych owa­dów la­ta­ją­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­sło­na z gę­stej siat­ki chro­nią­ca przed prze­do­sta­wa­niem się owa­dów (np. do po­mie­szczeń);


Mo­ski­tie­ra (hiszp. "mos­qu­i­to" – komar) – za­sło­na z gę­stej siat­ki, za­kła­da­na na ot­wo­ry okien­ne i drzwio­we lub za­wie­sza­na nad łóż­kiem. Sta­no­wi osło­nę przed ko­ma­ra­mi, mu­cha­mi oraz in­ny­mi owa­da­mi. Może być wy­ko­ny­wa­na z ba­weł­ny, po­lie­ty­le­nu, po­lie­stru, oraz ny­lo­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moskitnik

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


Mo­skit­nik, [] ("Chry­so­lam­pis mos­qu­i­tus") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych (Tro­chi­li­dae), za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą i kilka wysp u jej pół­noc­nych wy­brze­ży. Nie jest za­gro­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moskity

po­dro­dzi­na ma­łych owa­dów z rzędu mu­chó­wek, żeń­skie osob­ni­ki żywią się krwią krę­gow­ców


Phle­bo­to­mi­nae – po­dro­dzi­na mu­chó­wek na­le­żą­ca do ćmian­ko­wa­tych (Psy­cho­di­dae). Obej­mu­je ona ponad 1000 ga­tun­ków, z któ­rych około 100 są stwier­dzo­ny­mi wek­to­ra­mi pa­to­ge­nów chro­bot­wór­czych m.in. pier­wot­nia­ka "Le­ish­ma­nia do­no­va­ni", po­wo­du­ją­ce­go le­isz­ma­nio­zę, bak­te­rię "Bar­to­nel­la ba­cil­li­for­mis", wy­wo­łu­ją­cą cho­ro­bę Car­rió­na oraz licz­nych ar­bo­wi­ru­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moskol

ro­dzaj plac­ka ow­sia­ne­go, re­gio­nal­na po­tra­wa kuch­ni pod­ha­lań­skiej; mo­skal


Źródła:

SJP.pl

Moskorzew

wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim


Mo­sko­rzew (daw. "Mo­ska­rzew") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Mo­sko­rzew. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Mo­sko­rzew. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moskorzewski

→ Mo­sko­rzew


Patrz:Moskorzew

Źródła:

SJP.pl

Moskorzyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Moskow

pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 118 (sym­bol Mc)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. drugi wiek pen­syl­wa­nu (młod­szy kar­bon), trwa­ją­cy od 311,7 ± 1,1 do 306,5 ± 1,0 mln lat temu;

 (1.2) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mc i licz­bie ato­mo­wej 115;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moskwa

sto­li­ca Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, sto­li­ca tego kraju;

 (1.2) przen. pot. polit. wła­dze Rosji

 (1.3) geogr. rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Oki;

 (1.4) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w gmi­nie No­wo­sol­na;


Mosk­wa ( Москва, wym. []) – sto­li­ca Rosji i naj­więk­sze mia­sto tego pań­stwa, po­ło­żo­ne w Cen­tral­nym Okrę­gu Fe­de­ral­nym.

Liczy 12 655 050 miesz­kań­ców (stan na 2021 rok), przy czym cała aglo­me­ra­cja liczy 17,2 mln miesz­kań­ców (2020). Jeden z naj­waż­niej­szych oś­rod­ków po­li­tycz­nych, go­spo­dar­czych, kul­tu­ro­wych, re­li­gij­nych, fi­nan­so­wych, edu­ka­cyj­nych, ko­mu­ni­ka­cyj­nych oraz tu­ry­stycz­nych Rosji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moskwianin

miesz­ka­niec Mosk­wy; Mosk­wi­cza­nin (po­tocz­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mosk­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moskwianka

miesz­kan­ka Mosk­wy; Mosk­wi­czan­ka (po­tocz­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mosk­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moskwicin

daw­niej:
1. miesz­ka­niec Mosk­wy;
2. miesz­ka­niec Rosji; Mo­skal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Wiel­kie­go Księ­stwa Mo­skiew­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moskwicz

marka sa­mo­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Mosk­wicz


Mosk­wicz (ros. Москвич) – ra­dziec­kie, na­stęp­nie ro­syj­skie za­kła­dy sa­mo­cho­do­we, mie­szczą­ce się w Mosk­wie, ist­nie­ją­ce pod róż­ny­mi naz­wa­mi w la­tach 1930–2010 oraz po­now­nie od 2022 roku, oraz marka sa­mo­cho­dów oso­bo­wych wyt­wa­rza­nych przez nie od 1946 roku. Nazwę OAO Mosk­wicz za­kła­dy no­si­ły od 1994 roku, a po­przed­nio ist­nia­ły pod skró­ta­mi: KIM, MZMA i AZLK. Markę Mosk­wicz no­si­ły także ana­lo­gicz­ne sa­mo­cho­dy pro­du­ko­wa­ne przez za­kła­dy Iż­masz w Iżew­sku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moskwiczanin

po­tocz­nie: mosk­wia­nin (miesz­ka­niec Mosk­wy)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec Mosk­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moskwiczanka

po­tocz­nie: mosk­wian­ka (miesz­kan­ka Mosk­wy)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. miesz­kan­ka Mosk­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moskwin

Mosk­win – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Wysz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 681


Źródła:

Wikipedia

Mospan

mopan;
1. daw­niej: forma grzecz­no­ścio­wa od­no­szą­ca się do męż­czyzn, rów­no­waż­na dzi­siej­sze­mu "pan";
2. daw­niej: iro­nicz­ne okre­śle­nie szlach­ci­ca


Źródła:

SJP.pl

Mospanek

zdrob­nie­nie od: mo­span


Źródła:

SJP.pl

Mospani

sta­ro­pol­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy; wasz­mość­pa­ni


Źródła:

SJP.pl

Moss

naz­wi­sko


Moss – nor­we­skie mia­sto i gmina le­żą­ca w okrę­gu Østfold.

Moss jest 414. nor­we­ską gminą pod wzglę­dem po­wierzch­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mossad

iz­ra­el­ska agen­cja wy­wia­dow­cza; In­sty­tut Wy­wia­du i Zadań Spe­cjal­nych; Mosad


Źródła:

SJP.pl

Mossakowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mossi

[czy­taj: mos-i] język urzę­do­wy Bur­ki­na Faso


Mossi – lud afry­kań­ski za­miesz­ku­ją­cy głów­nie Bur­ki­na Faso (sta­no­wi tam 46,4% miesz­kań­ców), po­nad­to duże grupy na Wy­brze­żu Kości Sło­nio­wej, w Gha­nie i Ni­grze. Ogó­łem liczy ponad 11 mln osób.

Tra­dy­cyj­ne za­ję­cia: rol­nict­wo (upra­wa zbóż i ho­dow­la bydła), roz­wi­nię­te rze­mio­sło (ko­wal­stwo, od­lew­nict­wo, garn­car­stwo) i sztu­ka lu­do­wa – rzeź­by an­tro­po- i zo­o­mor­ficz­ne, po­pu­lar­nym mo­ty­wem ich sztu­ki jest maska an­ty­lo­py.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mosso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z oży­wie­niem, ruch­li­wie


Mosso – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Biel­la.

We­dług da­nych na sty­czeń 2009 gminę za­miesz­ki­wa­ły 1683 osoby przy gę­sto­ści za­lud­nie­nia 92,5 os./1 km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Most

1. bu­dow­la łą­czą­ca brze­gi rzeki lub innej przesz­ko­dy wod­nej, umoż­li­wia­ją­ca jej prze­by­cie;
2. ro­dzaj pro­te­zy sto­ma­to­lo­gicz­nej; mo­stek;
3. głów­ny ele­ment kon­struk­cji no­śnej suw­ni­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. kon­struk­cja two­rzą­ca drogę ponad wodą;

 (1.2) anat. część mózgu za­war­ta mię­dzy rdze­niem prze­dłu­żo­nym a śród­móz­go­wiem;

 (1.3) przen. coś co łączy


Most – ro­dzaj prze­pra­wy w po­sta­ci bu­dow­li in­ży­nier­skiej, któ­rej kon­struk­cja poz­wa­la na po­ko­na­nie przesz­ko­dy wod­nej lub lą­do­wej skon­stru­o­wa­na w taki spo­sób, że pod nią po­zo­sta­je wolna prze­strzeń (w odróż­nie­niu od na­sy­pu). Przę­słem mostu na­zy­wa się ele­ment kon­struk­cyj­ny łą­czą­cy dwie pod­po­ry lub prze­strzeń mię­dzy nimi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mostar

mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Her­ce­go­wi­nie, sto­li­ca re­gio­nu:


Mo­star – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, sto­li­ca kan­to­nu her­ce­go­wiń­sko-ne­ret­wiań­skie­go, sie­dzi­ba mia­sta Mo­star. Jest po­ło­żo­ny nad Ne­ret­wą. Sta­no­wi jeden z naj­więk­szych oś­rod­ków miej­skich w kraju. W 2013 roku li­czy­ło 60 195 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Chor­wa­ci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mostarski

przy­miot­nik od: Mo­star (mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Mo­sta­ru, zwią­za­ny z Mo­sta­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mosteczek

zdrob­nie­nie od: mo­stek


Źródła:

SJP.pl

Mostek

1. mały most;
2. pła­ska kość z przo­du klat­ki pier­sio­wej;
3. nad­bu­dów­ka na stat­ku przez­na­czo­na dla ka­pi­ta­na i ofi­ce­rów stat­ku;
4. ru­cho­me schod­ki, po­most lub kład­ka słu­żą­ce m. in. do wcho­dze­nia na sta­tek;
5. część stru­no­we­go in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go, na któ­rej opie­ra­ją się stru­ny;
6. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na tym, by od­chy­lić się w tył i dot­knąć rę­ka­mi ziemi;
7. przed­nia część tuszy zwie­rzę­cej za­wie­ra­ją­ca mięso łącz­nie z kość­mi że­bro­wy­mi;
8. stała pro­te­za umo­co­wa­na na są­sied­nich zę­bach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: most

 (1.2) mały most lub więk­sza kład­ka

 (1.3) anat. środ­ko­wa kość przed­niej ścia­ny klat­ki pier­sio­wej;

 (1.4) sto­mat. ro­dzaj pro­te­zy zę­bo­wej

 (1.5) żegl. wznie­sio­na część po­kła­du;

 (1.6) sport. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­gię­ciu ciała do tyłu tak, aby oprzeć się rę­ka­mi o po­dło­że

 (1.7) sport. tech­ni­ka obro­ny w za­pa­sach, po­le­ga­ją­ca na wy­gię­ciu ciała jak w most­ku (1.6)

 (1.8) muz. ta część in­stru­men­tu stru­no­we­go, o którą opie­ra­ją się stru­ny;

 (1.9) spoż. przed­nia mięs­no-kost­na część tuszy zwie­rzę­cej z oko­lic most­ka (1.3)

 (1.10) techn. część ro­we­ru łą­czą­ca ramę i wi­de­lec z kie­row­ni­cą;

 (1.11) elek­tron. rów­no­le­głe po­łą­cze­niem co najm­niej dwóch dziel­ni­ków na­pię­cia;

 (1.12) chem. po­łą­cze­nie dwóch frag­men­tów związ­ku che­micz­ne­go za po­mo­cą wią­za­nia, atomu lub pro­ste­go łań­cu­cha ato­mów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mosterdziej

dawny, po­u­fa­ły tytuł grzecz­no­ścio­wy, czę­sto tylko wtręt wy­ra­zo­wy, skrót wy­ra­że­nia "mi­ło­ści­wy do­bro­dziej"; mosz­ter­dziej


Źródła:

SJP.pl

Mosterdzieju

daw­niej: po­tocz­ny, po­u­fa­ły zwrot grzecz­no­ścio­wy, uży­wa­ny zwy­kle jako wtręt wy­ra­zo­wy; panie


Źródła:

SJP.pl

Mostki

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kilku miej­sco­wo­ści;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mostkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mostkowo-Obojczykowy

staw most­ko­wo-oboj­czy­ko­wy - staw łą­czą­cy ze sobą mo­stek i oboj­czyk


Źródła:

SJP.pl

Mostkowy

→ mo­stek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z most­kiem, do­ty­czą­cy most­ka


Patrz:mostek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mostne

daw­niej: opła­ta po­bie­ra­na za przej­ście lub prze­jazd przez most; mo­sto­we


Źródła:

SJP.pl

Mostno

Most­no (do 1945 r. Kerstenbrügge) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do woj. go­rzow­skie­go.

We­dług da­nych z 2012 r. miej­sco­wość li­czy­ła 199 miesz­kań­ców. Wieś wcho­dzi­ła w skład pru­skiej do­me­ny kró­lew­skiej Dębno od 1771 r., kiedy za­ło­żo­no tutaj smo­lar­nię i osa­dzo­no ko­lo­ni­stów. Od 1945 r. leży w gra­ni­cach Pol­ski.


Źródła:

Wikipedia

Mostostal

pol­skie przed­się­bior­stwo


Mo­sto­stal – nazwa pow­sta­łe­go na bazie ut­wo­rzo­ne­go w 1945 w Kra­ko­wie pry­wat­ne­go «Przed­się­bior­stwa Bu­do­wy Mo­stów i Kon­struk­cji Sta­lo­wych „Mo­sto­stal”», bran­żo­we­go or­ga­nu za­rzą­dza­nia w PRL – w pier­wszym okre­sie «Cen­tral­ne­go Za­rzą­du Kon­struk­cji Sta­lo­wych „Mo­sto­stal”» (1951–1958), a na­stęp­nie przeksz­tał­co­ne­go w «Zjed­no­cze­nie Kon­struk­cji Sta­lo­wych i Urzą­dzeń Prze­my­sło­wych „Mo­sto­stal”», z sie­dzi­bą w War­sza­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mostowe

opła­ta po­bie­ra­na za przej­ście lub prze­jazd przez most


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. fi­nans. opła­ta po­bie­ra­na za prze­jazd lub przej­ście przez most;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. n. lp. i M., B., W. nmos. lm. od: mo­sto­wy


Mo­sto­we – myto po­bie­ra­ne do skar­bu wład­cy za prze­jazd przez most, zwią­za­ne ze śred­nio­wiecz­nym przy­mu­sem droż­nym. Było jed­nym z re­ga­liów. W Pol­sce znie­sio­ne osta­tecz­nie w 1538, co zwią­za­ne było ze znie­sie­niem przy­mu­su prze­ja­zdów przez mosty i zez­wo­le­niem na po­wszech­ne ko­rzy­sta­nie z bro­dów.


Patrz:most

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mostowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mostowice

Mo­sto­wi­ce (niem. "Langenbrück") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka.

W przesz­ło­ści do wsi na­le­żał przy­sió­łek Trój­ka (niem. "Dreihäuser"). Obec­nie nazwa nie­stan­da­ry­zo­wa­na, przy­sió­łek wy­lud­nio­ny w gra­ni­cach wsi.


Źródła:

Wikipedia

Mostowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mostowiec

suw­ni­ca mo­sto­wa lub bra­mo­wa, słu­żą­ca do prac prze­ła­dun­ko­wych


Mo­sto­wiec, most prze­ła­dun­ko­wy – jedno z naj­więk­szych urzą­dzeń dźwi­go­wych, sto­so­wa­ne naj­czę­ściej w por­tach do prze­ła­dun­ku su­row­ców ma­so­wych (rudy, węgla itp.).

Skła­da się z ustro­ju sta­lo­we­go, kra­tow­ni­cy (zwa­nej wy­się­gni­cą) o roz­pię­to­ści nawet po­wy­żej 100 m, wspar­tej z jed­nej stro­ny na pod­po­rach po­łą­czo­nych na sztyw­no, a z dru­giej na pod­po­rach wah­li­wych, wy­po­sa­żo­ny w zwo­dzo­ny wy­się­gnik ułat­wia­ją­cy ma­ne­wry stat­kom.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mostowik

naz­wi­sko


Mo­sto­wik ( Мостовик) – osied­le w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, w re­jo­nie sier­gi­je­wo-po­sadz­kim. W 2010 li­czy­ło 1995 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mostownica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mostownictwo

dział in­ży­nie­rii zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą mo­stów


Źródła:

SJP.pl

Mostowniczy

daw­niej: czło­wiek na­dzo­ru­ją­cy most


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mostowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mostowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mostowy

→ most


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­stem, do­ty­czą­cy mostu


Patrz:most

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mostówka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mosul

mia­sto w Iraku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nym Iraku, nad Ty­gry­sem;


Mosul ( ‏الموصل‎, "Al-Mawṣil"; kurd. مووسڵ, "Musll") – mia­sto w pół­noc­nym Iraku, sto­li­ca mu­ha­fa­zy Ni­ni­wa.

Mosul leży nad Ty­gry­sem, około 350 km na pół­noc­ny za­chód od Bag­da­du; jest trze­cim naj­więk­szym mia­stem w kraju pod wzglę­dem po­wierzch­ni, zaraz po Bag­da­dzie i Bas­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mosulczyk

miesz­ka­niec Mo­su­lu


Źródła:

SJP.pl

Mosulka

miesz­kan­ka Mo­su­lu


Źródła:

SJP.pl

Mosulski

przy­miot­nik od: Mosul


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­su­lem, do­ty­czą­cy Mo­su­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mosuo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) etn. jedna z grup et­nicz­nych w Chi­nach, za­miesz­ku­ją­ca w pro­win­cjach Jun­nan i Sy­czu­an, nie­da­le­ko Ty­be­tu;


Mosuo (chiń. 摩梭; pi­ny­in "Mósuō") – grupa et­nicz­na w Chi­nach, za­miesz­ku­ją­ca w pro­win­cjach Jun­nan i Sy­czu­an. Mosuo nie są uz­na­wa­ni przez wła­dze ChRL za odręb­ną mniej­szość na­ro­do­wą i po­mi­mo istot­nych róż­nic kul­tu­ro­wych są za­li­cza­ni do Naxi. Po­słu­gu­ją się dia­lek­tem "na", bli­sko spo­krew­nio­nym z ję­zy­kiem naxi, nie mają jed­nak włas­ne­go pisma.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Moszaw

spół­dziel­nia rol­ni­cza ut­wo­rzo­na przez ma­so­wo emi­gru­ją­cych do Pa­le­sty­ny sy­jo­ni­stów na po­cząt­ku XX wieku


Mo­szaw ( ‏מושב‎; „wio­ska, osada”) – spół­dziel­nia rol­ni­cza, jaką two­rzy­li sy­jo­ni­ści na­pły­wa­ją­cy ma­so­wo do Pa­le­sty­ny pod­czas alii na po­cząt­ku XX wieku. W mo­sza­wach, po­dob­nie jak w ki­bu­cach, kła­dzie się na­cisk na pracę ze­spo­ło­wą.

W 1986 w Iz­ra­e­lu ist­nia­ło 448 mo­sza­wów, w tym 405 "mo­szaw owdim" i 43 "mo­szaw szi­tu­fi".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moszcz

1. su­ro­wy sok wy­tła­cza­ny z owo­ców lub wa­rzyw, uży­wa­ny do pro­duk­cji soków pit­nych, ga­la­re­tek i win;
2. młode wino gro­no­we i owo­co­we o ni­skiej za­war­to­ści al­ko­ho­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. pół­pro­dukt ze świe­żo wy­ci­śnię­te­go soku z owo­ców lub wa­rzyw

 (1.2) spoż. młode wino o nie­wiel­kiej za­war­to­ści al­ko­ho­lu


Moszcz (niem. "Most", od łac. "mu­stum") – świe­żo wy­ci­śnię­ty sok owo­co­wy lub wa­rzyw­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako pół­pro­dukt (głów­ny lub do­dat­ko­wy) w pro­ce­sie wy­ro­bu na­po­ju do­ce­lo­we­go: soku, na­po­ju, wina itp. Po­zo­sta­łość po wy­tło­cze­niu na­zy­wa się wy­tło­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moszczanecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Mo­szczan­ki, zwią­za­ny z Mo­szczan­ką


Źródła:

Wiktionary

Moszczanica

Zo­bacz też: Mo­szcza­ni­ca w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Mo­szcza­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Stary Dzi­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie prze­my­skim.


Źródła:

Wikipedia

Moszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Ryki;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Prud­nik;

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Rasz­ków;

 (1.4) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie łódz­kim, prawy do­pływ Wol­bór­ki;

 (1.5) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, do­pływ Ropy;

 (1.6) geogr. dawna nazwa rzeki Mo­szcze­ni­cy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Moszczenica

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. część Ja­strzę­bia-Zdro­ju;
3. prawy do­pływ Bzury;
4. lewy do­pływ Wie­przy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moszczenicki

→ Mo­szcze­ni­ca


Patrz:Moszczenica

Źródła:

SJP.pl

Moszczeniczanin

miesz­ka­niec Mo­szcze­ni­cy (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Moszczeniczanka

miesz­kan­ka Mo­szcze­ni­cy (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Moszczeński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moszczowy

→ moszcz


Patrz:moszcz

Źródła:

SJP.pl

Moszczyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moszea

świą­ty­nia mu­zuł­mań­ska, me­czet


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. świą­ty­nia mu­zuł­mań­ska; bu­dy­nek słu­żą­cy do od­pra­wia­nia mod­litw i spra­wo­wa­nia kultu przez wyz­naw­ców is­la­mu, współ­cze­śnie okre­śla­ny mia­nem me­cze­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moszenica

mo­sze­ni­ca wierz­bów­ka - ga­tu­nek ston­ki


Źródła:

SJP.pl

Moszenka

1. zdrob­nie­nie od: mosz­na;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; mo­szen­ki


Źródła:

SJP.pl

Moszenki

1. zdrob­nie­nie od: mosz­na;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; mo­szen­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moszizaur

ro­dzaj du­że­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów; ma­men­chi­za­ur


Źródła:

SJP.pl

Moszkowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moszkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moszna

worek skór­no-mię­śnio­wy bę­dą­cy uwy­pu­kle­niem przed­niej ścia­ny jamy brzusz­nej, mie­szczą­cy jądra u męż­czyzn i in­nych ssa­ków płci mę­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. skór­no-mię­śnio­wy wo­re­czek, w któ­rym mie­szczą się jądra, wy­stę­pu­ją­cy u sam­ców wielu ssa­ków lą­do­wych (w tym u czło­wie­ka), znaj­du­ją­cy się po­mię­dzy prą­ciem i od­by­tem;

 (1.2) stpol. worek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mosznica

Mosz­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Dział­do­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

W cza­sach krzy­żac­kich wieś po­ja­wia się w do­ku­men­tach w roku 1321, pod­le­ga­ła pod kom­tu­rię w Dą­brów­nie, były to dobra ry­cer­skie o po­wierzch­ni 30 włók.


Źródła:

Wikipedia

Mosznowy

→ mosz­na


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od mosz­na


Patrz:moszna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moszowice

Mo­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gło­gow­skim, w gmi­nie Kotla.


Źródła:

Wikipedia

Moszterdziej

dawny, po­u­fa­ły tytuł grzecz­no­ścio­wy, czę­sto tylko wtręt wy­ra­zo­wy, skrót wy­ra­że­nia "mi­ło­ści­wy do­bro­dziej"; mo­ster­dziej


Źródła:

SJP.pl

Moszyce

Mo­szy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Twar­do­gó­ra.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Na te­re­nie wsi znaj­du­ją się ślady śred­nio­wiecz­ne­go osad­nict­wa: gro­dzi­sko bę­dą­ce re­lik­tem za­ło­że­nia obron­ne­go typu motte.


Źródła:

Wikipedia

Moszyński

naz­wi­sko, m.in. Ka­zi­mierz Mo­szyń­ski (1887-1959) - pol­ski uczo­ny, et­no­graf, et­no­log, sla­wi­sta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. ćma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Motacz

1. osoba trud­nią­ca się na­wi­ja­niem nici na mo­to­wi­dła;
2. ro­dzaj pa­ją­ka z ro­dzi­ny mo­ta­czo­wa­tych;
3. daw­niej: ma­tacz


Źródła:

SJP.pl

Motaczowate

o ce­chach mo­ta­czo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


Mo­ta­czo­wa­te (Anyp­ha­e­ni­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków z po­drzę­du Opist­hot­he­lae i in­fra­rzę­du Ara­ne­o­morp­hae. Grupa kos­mo­po­li­tycz­na, obej­mu­ją­ca ponad 500 opi­sa­nych ga­tun­ków. Odz­na­cza się zło­żo­nym ukła­dem tchaw­ko­wym i blasz­ko­wa­ty­mi szcze­cin­ka­mi przy­pa­zur­ko­wy­mi. Samce szyb­ko wi­bru­ją od­wło­kiem w ra­mach za­lo­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motaczowaty

o ce­chach mo­ta­czo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


Źródła:

SJP.pl

Motak

przy­rząd do na­wi­ja­nia przę­dzy


Źródła:

SJP.pl

Motalnia

część fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, gdzie mota się nici w motki


Źródła:

SJP.pl

Motanina

po­tocz­nie: coś splą­ta­ne­go, two­rzą­ce­go kłąb


Źródła:

SJP.pl

Motanka

pra­daw­na sło­wiań­ska lalka bę­dą­ca formą ta­liz­ma­nu


Źródła:

SJP.pl

Motarzewo

Mo­ta­rze­wo ( Wall­bruch) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek nad rzeką Do­brzy­cą. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 74 miesz­kań­ców. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Mach­li­ny, jedna z najm­niej­szych wsi gminy.


Źródła:

Wikipedia

Motarzyn

Mo­ta­rzyn (przed 1945 r. niem. "Mut­trin", dawn. "Mo­ta­rzy­no") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do woj. ko­sza­liń­skie­go. We­dług da­nych UM na dzień 31 grud­nia 2014 roku wieś miała 93 sta­łych miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Motaska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Nie­na­dów­ka. motek przę­dzy

 (1.2) daw. gw-pl|Pod­ha­le. cho­ro­ba żo­łąd­ka wy­stę­pu­ją­ca u owiec

 (1.3) daw. gw-pl|Pod­ha­le. bot. drob­na ro­śli­na pa­so­żyt­ni­cza roz­wi­ja­ją­ca się pod korą but­wie­ją­cych pni drzew, wy­ko­rzy­sty­wa­na jako śro­dek lecz­ni­czy prze­ciw mo­ta­sce (1.2)


Źródła:

Wiktionary

Motać

1. plą­tać;
2. zwi­jać, na­wi­jać (np. nici, przę­dzę na motek);
3. krę­cić, snuć in­try­gi;
4. po­tocz­nie: zdo­by­wać coś z tru­dem, np. "Motam książ­kę z fi­zy­ki."


Źródła:

SJP.pl

Mote

jedno- albo dwu­wer­so­wy utwór li­te­rac­ki upra­wia­ny w pięt­na­sto­wiecz­nej li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej, za­wie­ra­ją­cy zwięź­le sfor­mu­ło­wa­ną myśl do­ty­czą­cą kon­kret­ne­go te­ma­tu


Mote (ke­czua: "mut'i") - ogól­ne okre­śle­nie po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich po­traw, spo­rzą­dza­nych z go­to­wa­nych zia­ren zbóż. W Peru oz­na­cza zaz­wy­czaj po­tra­wy z ku­ku­ry­dzy, zwła­szcza od­mia­ny o szcze­gól­nie du­żych ziar­nach, zwa­nej "mote gi­gan­te del Cusco".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moteczek

mały zwój nici, mały kłę­bek wełny


Źródła:

SJP.pl

Motek

1. pewna licz­ba ko­li­sto na­mo­ta­nych pasm nici, przę­dzy itp. zwi­nię­tych luźno w po­dłuż­ny pę­czek
2. szpul­ka z na­mo­ta­ny­mi nićmi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pewna licz­ba ko­li­sto na­mo­ta­nych pasm nici, przę­dzy zwi­nię­tych luźno w po­dłuż­ny pę­czek

 (1.2) szpul­ka z na­mo­ta­ny­mi nićmi

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. techn. mło­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motel

miej­sce noc­le­gu dla prze­jezd­nych, naj­czę­ściej bli­sko au­to­stra­dy lub drogi szyb­kie­go ruchu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hotel znaj­du­ją­cy się w po­bli­żu szosy, zaz­wy­czaj skła­da­ją­cy się z ma­łych od­dziel­nych dom­ków i ob­słu­gu­ją­cy prze­jezd­nych po­dróż­nych;


Motel – przed­się­bior­stwo świad­czą­ce pod­sta­wo­we usłu­gi ho­te­lar­skie przy uczę­szcza­nym szla­ku ko­mu­ni­ka­cyj­nym, któ­re­go ofer­ta jest skie­ro­wa­na prze­de wszyst­kim do zmo­to­ry­zo­wa­nych po­dróż­nych. Mo­te­le są naj­czę­ściej usy­tu­o­wa­ne na obrze­żach miast, oraz wzdłuż da­le­kich tras, a także w in­nych szcze­gól­nych miej­scach, ta­kich jak np. przej­ścia gra­nicz­ne, czy skrzy­żo­wa­nia waż­nych dróg.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motela

ryba mor­ska z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych


Mo­te­la ("En­che­ly­o­pus cim­brius") – ga­tu­nek mor­skiej dor­szoksz­tałt­nej ryby z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych (Ga­di­dae). Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "En­che­ly­o­pus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motelik

zdrob­nie­nie od: motel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od motel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motet

1. w mu­zy­ce: kom­po­zy­cja wo­kal­no-po­li­fo­nicz­na, os­nu­ta na wier­szu wy­ję­tym z psal­mów lub na przy­po­wie­ści bi­blij­nej
2. w nauce o li­te­ra­tu­rze: sied­mio­wer­so­wy wiersz w śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji fran­cu­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. wie­lo­gło­so­wy utwór wo­kal­ny, zwy­kle o cha­rak­te­rze re­li­gij­nym, wy­ko­ny­wa­ny a cap­pel­la lub z mi­ni­mal­nym akom­pa­nia­men­tem, czę­sto opar­ty na ła­ciń­skim tek­ście bi­blij­nym lub li­tur­gicz­nym


Motet ( le mot „słowo”) – ga­tu­nek mu­zycz­ny, wo­kal­ny a cap­pel­la lub wo­kal­no-in­stru­men­tal­ny, trwa­le obec­ny w mu­zy­ce od XIII w. Naj­więk­szą rolę ode­grał w okre­sach śred­nio­wie­cza i re­ne­san­su, gdy był głów­nym polem roz­wo­ju po­li­fo­nii. W wie­kach póź­niej­szych wchła­niał tech­ni­ki wyksz­tał­co­ne w in­nych for­mach lub był uży­wa­ny jako "ar­cha­izm". Stał się też źró­dłem wielu form – ta­kich jak re­ne­san­so­wy ri­cer­car i póź­niej­sza fuga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motetowy

→ motet


Patrz:motet

Źródła:

SJP.pl

Motia

daw­niej:
1. spół­ka w grze lub w zysku;
2. współ­za­wod­nict­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wspó­łu­czest­nict­wo, wspól­nict­wo, spół­ka

 (1.2) daw. wspó­łu­czest­nicz­ka, part­ner­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motiant

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. wspól­nik, to­wa­rzysz, part­ner


Źródła:

Wiktionary

Motoambulans

mo­to­cykl wy­po­sa­żo­ny w sprzęt me­dycz­ny, uży­wa­ny do szyb­kiej po­mo­cy me­dycz­nej w wa­run­kach miej­skich


Mo­to­am­bu­lans – mo­to­cykl wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako po­jazd ra­tun­ko­wy, dzię­ki po­sia­da­ne­mu spe­cjal­ne­mu do­po­sa­że­niu w sprzęt me­dycz­ny, oraz kwa­li­fi­ka­cjom osób, które kie­ru­ją po­ja­zdem.

Wdro­że­nie po­my­słu jest wy­ni­kiem wy­ko­rzy­sta­nia funk­cjo­nal­no­ści dwóch po­ja­zdów: mo­to­cy­kla i am­bu­lan­su, a także od­po­wie­dzią na zwięk­sza­ją­cą się licz­bę użyt­kow­ni­ków dróg, przy ogra­ni­czo­nym za­kre­sie prze­pu­sto­wo­ści in­fra­struk­tu­ry tran­spor­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motobazar

po­tocz­nie: targi mo­to­cy­klo­we


Źródła:

SJP.pl

Motocross

[czy­taj: mo­to­kros] wy­ścig mo­to­cy­klo­wy od­by­wa­ją­cy się w trud­nym, uroz­ma­i­co­nym te­re­nie; mo­to­kros


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. mot. forma wy­ści­gów mo­to­cy­klo­wych na tra­sie z utrud­nie­nia­mi;

 (1.2) sport. mot. wy­ścig mo­to­cy­klo­wy na tra­sie z utrud­nie­nia­mi


Mo­to­cross - to dy­scy­pli­na spor­tów mo­to­ro­wych roz­gry­wa­na na zam­knię­tych to­rach o na­wierzch­ni na­tu­ral­nej, pia­szczy­stej lub gli­nia­stej.Tory mo­to­cros­so­we za­wie­ra­ją licz­ne przesz­ko­dy, takie jak skoki, who­op­sy, ko­le­i­ny, bandy oraz ostre za­krę­ty. Sport ten łączy dużą pręd­kość z wy­ma­ga­ją­cą tech­ni­ką jazdy i wy­so­kim ob­cią­że­niem fi­zycz­nym za­wod­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motocrossowiec

[czy­taj: mo­to­kro­so­wiec] za­wod­nik bio­rą­cy udział w mo­to­cros­sie - wy­ści­gu mo­to­cy­klo­wym od­by­wa­ją­cym się w trud­nym, uroz­ma­i­co­nym te­re­nie; mo­to­kro­so­wiec


Źródła:

SJP.pl

Motocrossowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. mot. od­no­szą­cy się do mo­to­cros­su, zwią­za­ny z mo­to­cros­sem


Źródła:

Wiktionary

Motocykl

po­jazd o dwóch ko­łach na­pę­dza­ny sil­ni­kiem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. nie­ma­ją­cy nad­wo­zia po­jazd sil­ni­ko­wy, naj­czę­ściej dwu­ko­ło­wy, przez­na­czo­ny dla jed­nej, dwóch lub rzad­ko dla trzech osób;


Mo­to­cykl – jedno- lub dwu­śla­do­wy me­cha­nicz­ny po­jazd dro­go­wy o masie włas­nej do 400 kg.

We­dług Prawa o ruchu dro­go­wym jest to po­jazd sa­mo­cho­do­wy za­o­pa­trzo­ny w sil­nik spa­li­no­wy, dwu­ko­ło­wy lub z bocz­nym wóz­kiem – wie­lo­śla­do­wy. Okre­śle­nie to obej­mu­je rów­nież po­jazd trój­ko­ło­wy o sy­me­trycz­nym roz­mie­szcze­niu kół.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motocyklista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kie­ru­ją­ca mo­to­cy­klem


Mo­to­cy­kli­sta – osoba kie­ru­ją­ca mo­to­cy­klem, czyli po­ja­zdem sil­ni­ko­wym jed­no­śla­do­wym lub dwu­śla­do­wym (z wóz­kiem bocz­nym) lub trój­śla­do­wym (traj­ka), który speł­nia okre­ślo­ne kry­te­ria tech­nicz­ne, po­sia­da­ją­ca od­po­wied­nie upraw­nie­nia (prawo jazdy ka­te­go­rii A lub jej pod­ka­te­go­rii), po­ru­sza­ją­ca się po dro­gach pu­blicz­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Motocyklistka

→ mo­to­cy­kli­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kie­ru­ją­ca mo­to­cy­klem


Patrz:motocyklista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motocyklizm

sport mo­to­cy­klo­wy; jeż­dże­nie mo­to­cy­klem


Źródła:

SJP.pl

Motocyklowy

przy­miot­nik

 (1.1) od: mo­to­cykl


Źródła:

Wiktionary

Motodrom

tor przez­na­czo­ny do za­wo­dów kar­tin­go­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tor przez­na­czo­ny spe­cjal­nie dla wy­ści­gów go­kar­to­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motofanklub

klub mi­ło­śni­ków sa­mo­cho­dów, mo­to­cy­kli, spor­tów mo­to­ro­wych


Źródła:

SJP.pl

Motogaleria

ek­spo­zy­cja sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Motogodzina

go­dzi­na pracy sil­ni­ka


Mo­to­go­dzi­na (w skró­cie mth lub mtg), ma­szy­no­go­dzi­na (mg.) – jed­nost­ka miary czasu pracy ma­szy­ny, obli­cza­nej jako róż­ni­ca mię­dzy cza­sem jej za­koń­cze­nia a roz­po­czę­cia, od­po­wia­da­ją­ca jed­nej go­dzi­nie.

Przy­kład: "Dla wy­ko­na­nia okre­ślo­nej pracy re­mon­to­wej drogi użyto na­stę­pu­ją­cych ma­szyn:"


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motokros

wy­ścig mo­to­cy­klo­wy od­by­wa­ją­cy się w trud­nym, uroz­ma­i­co­nym te­re­nie; mo­to­cross


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. mot. forma wy­ści­gów mo­to­cy­klo­wych na tra­sie z utrud­nie­nia­mi;

 (1.2) sport. mot. wy­ścig mo­to­cy­klo­wy na tra­sie z utrud­nie­nia­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motokrosowiec

za­wod­nik bio­rą­cy udział w mo­to­cros­sie; mo­to­cros­so­wiec


Źródła:

SJP.pl

Motolotnia

lot­nia wy­po­sa­żo­na w nie­wiel­ki sil­nik ze śmi­głem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ul­tra­lek­ki sta­tek po­wietrz­ny;


Mo­to­lot­nia – ul­tra­lek­ki sta­tek po­wietrz­ny. Skła­da się ze skrzy­dła o kon­struk­cji ana­lo­gicz­nej jak skrzy­dło lotni, ale o więk­szej po­wierzch­ni i pod­wie­szo­ne­go doń trój­ko­ło­we­go lub pły­wa­ko­we­go wózka. Wózek ma jedno lub dwa miej­sca sie­dzą­ce oraz sil­nik ze śmi­głem pcha­ją­cym. Ste­ro­wa­nie mo­to­lot­nią od­by­wa się po­przez prze­mie­szcza­nie środ­ka cięż­ko­ści za po­mo­cą ste­row­ni­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motolotniarka

→ mo­to­lot­niarz


Patrz:motolotniarz

Źródła:

SJP.pl

Motolotniarz

osoba la­ta­ją­ca na mo­to­lot­ni


Źródła:

SJP.pl

Motomaniaczka

→ mo­to­ma­niak


Patrz:motomaniak

Źródła:

SJP.pl

Motomaniak

po­tocz­nie: mi­ło­śnik mo­to­ry­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Motomuzeum

ek­spo­zy­cja sa­mo­cho­dów za­byt­ko­wych; mu­ze­um mo­to­ry­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Motoneuron

jeden z ne­u­ro­nów mię­śni od­de­cho­wych


U krę­gow­ców mo­to­ne­u­ro­ny (zwane także ne­u­ro­na­mi mo­to­rycz­ny­mi lub ru­cho­wy­mi) to ne­u­ro­ny efe­rent­ne, które wy­cho­dzą swo­i­mi wy­pust­ka­mi z rdze­nia krę­go­we­go lub pnia mózgu i two­rzą sy­nap­sy z włó­kna­mi mię­śnio­wy­mi (mo­to­ne­u­ro­ny alfa) słu­żą­ce do wy­wo­ły­wa­nia skur­czu, a także sy­nap­sy z wrze­cio­na­mi mię­śnio­wy­mi (mo­to­ne­u­ro­ny gamma) słu­żą­ce do re­gu­la­cji czu­ło­ści pro­prio­cep­tyw­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motoparalotnia

pa­ra­lot­nia z sil­ni­kiem na ple­cach pi­lo­ta


Źródła:

SJP.pl

Motoparalotniarz

osoba la­ta­ją­ca na mo­to­pa­ra­lot­ni


Źródła:

SJP.pl

Motopark

wy­dzie­lo­ny ob­szar do nauki jazdy po­ja­zda­mi sil­ni­ko­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Motopielgrzymka

piel­grzym­ka na mo­to­cy­klu


Źródła:

SJP.pl

Motopiryna

nazwa hand­lo­wa hi­sto­rycz­ne­go leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go aspi­ry­nę; Po­lo­pi­ry­na


Źródła:

SJP.pl

Motopompa

pompa wodna sto­so­wa­na do ga­sze­nia po­ża­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. pompa na­pę­dza­na sil­ni­kiem spa­li­no­wym;


Mo­to­pom­pa – pompa wi­ro­wa two­rzą­ca z na­pę­dza­ją­cym ją sil­ni­kiem spa­li­no­wym ze­spół do­sto­so­wa­ny do prze­no­sze­nia bądź do umie­szcza­nia na stałe na przy­cze­pie po­żar­ni­czej lub sa­mo­cho­dzie po­żar­ni­czym.

Mo­to­pom­py o mniej­szych wy­daj­no­ściach (np. M-400) mają zwy­kle sil­ni­ki jed­no­cy­lin­dro­we chło­dzo­ne po­wie­trzem, więk­sze (np. M-800) sil­ni­ki wie­lo­cy­lin­dro­we chło­dzo­ne cie­czą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motor

1. sil­nik do przet­wa­rza­nia ener­gii elek­trycz­nej w ener­gię me­cha­nicz­ną
2. po­tocz­nie o mo­to­cy­klu
3. po­tocz­nie: coś, co po­bu­dza do dzia­ła­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mot. mo­to­cykl

 (1.2) techn. sil­nik

 (1.3) przen. siła na­pę­do­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motoreduktor

Mo­to­re­duk­tor – ma­szy­na na­pę­do­wa, bę­dą­ca nor­mal­nie nie­ro­złącz­nym, zin­te­gro­wa­nym po­łą­cze­niem na­pę­du elek­trycz­ne­go z prze­kład­nią me­cha­nicz­ną, a cza­sa­mi także z urzą­dze­nia­mi do­dat­ko­wy­mi, ta­ki­mi jak sprzę­gło jed­no­kie­run­ko­we, ha­mu­lec, itp. Dzię­ki zwar­tej bu­do­wie, mo­to­re­duk­tor zaj­mu­je kilka (a cza­sa­mi nawet kil­ka­na­ście) razy mniej miej­sca niż „roz­pro­szo­ny” układ na­pę­do­wy.


Źródła:

Wikipedia

Motorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: motor

 (1.2) nie­wiel­ki sil­nik

 (1.3) mot. mały mo­to­cykl


Źródła:

Wiktionary

Motornicza

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca tram­wa­jem; mo­to­ro­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pro­wa­dze­niem tram­wa­ju;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motorniczy

ma­szy­ni­sta tram­wa­ju; tram­wa­jarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pro­wa­dze­niem tram­wa­ju;


Mo­tor­ni­czy – ma­szy­ni­sta tram­wa­ju.

Zawód mo­tor­ni­cze­go wy­wo­dzi się bez­poś­red­nio od woź­ni­cy, gdyż w po­cząt­ko­wym okre­sie sto­so­wa­ne były wy­łącz­nie tram­wa­je konne. Pier­wsze tram­wa­je elek­trycz­ne nie po­sia­da­ły osło­nię­tej ka­bi­ny mo­tor­ni­cze­go i kie­ru­ją­cy na­ra­żo­ny był na zmien­ne wa­run­ki at­mos­fe­rycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motorola

marka te­le­fo­nów i firma


Zo­bacz też: Mo­to­ro­la Mo­bi­li­ty, Mo­to­ro­la So­lu­tions.

Mo­to­ro­la (wy­mo­wa:) – byłe ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo elek­tro­nicz­ne z sie­dzi­bą w Scha­um­bur­gu koło Chi­ca­go (USA), za­ło­żo­ne w 1928 roku. 4 stycz­nia 2011 po­dzie­li­ło się na dwa przed­się­bior­stwa: Mo­to­ro­la Mo­bi­li­ty i Mo­to­ro­la So­lu­tions.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motorowa

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca tram­wa­jem; mo­tor­ni­cza


Źródła:

SJP.pl

Motorower

po­jazd jed­no­śla­do­wy na­pę­dza­ny sil­ni­kiem małej mocy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. po­jazd jed­no­śla­do­wy lub dwu­śla­do­wy, po­sia­da­ją­cy dwa lub czte­ry koła jezd­ne, wy­po­sa­żo­ny w sil­nik spa­li­no­wy o po­jem­no­ści do 50 cm³ i cza­sem rów­nież pe­da­ły;


Mo­to­ro­wer, moped – dwu- lub trój­ko­ło­wy po­jazd po­dob­ny do mo­to­cy­kla lub za­li­cza­ny do tej grupy, zde­fi­nio­wa­ny przez ogra­ni­czo­ne moż­li­wo­ści na­pę­du. We­dług pol­skiej de­fi­ni­cji z Prawa o ruchu dro­go­wym mo­to­ro­wer ma sil­nik spa­li­no­wy o po­jem­no­ści sko­ko­wej do 50 cm3 lub sil­nik elek­trycz­ny o mocy nie więk­szej niż 4 kW, a jego kon­struk­cja ogra­ni­cza pręd­kość jazdy do 45 km/h; w niek­tó­rych kra­jach do­pu­szczo­na jest więk­sza pręd­kość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motorowerzysta

osoba kie­ru­ją­ca mo­to­ro­we­rem


Źródła:

SJP.pl

Motorowerzystka

→ mo­to­ro­we­rzy­sta


Patrz:motorowerzysta

Źródła:

SJP.pl

Motorowiec

za­wod­nik upra­wia­ją­cy sport mo­to­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Motorownia

po­mie­szcze­nie na wa­go­ny mo­to­ro­we


Źródła:

SJP.pl

Motorowodniacki

→ mo­to­ro­wod­niact­wo


Patrz:motorowodniactwo

Źródła:

SJP.pl

Motorowodniaczka

ko­bie­ta pły­wa­ją­ca spor­to­wo lub ama­tor­sko na ło­dziach mo­to­ro­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spor­ta­mi mo­to­ro­wod­ny­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motorowodniak

osoba pły­wa­ją­ca spor­to­wo lub ama­tor­sko na ło­dziach mo­to­ro­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś zaj­mu­ją­cy się spor­ta­mi mo­to­ro­wod­ny­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motorowodny

ma­ją­cy zwią­zek z pły­wa­niem na ło­dziach i jach­tach mo­to­ro­wych (np. sklep mo­to­ro­wod­ny, sport mo­to­ro­wod­ny)


Źródła:

SJP.pl

Motorowozownia

po­mie­szcze­nie dla lo­ko­mo­tyw spa­li­no­wych; mo­to­wo­zow­nia, lo­ko­mo­ty­wow­nia, pa­ro­wo­zow­nia, elek­tro­wo­zow­nia


Źródła:

SJP.pl

Motorowy

1. po­ru­sza­ny za po­mo­cą sil­ni­ka;
2. do­ty­czą­cy mo­to­ru, po­ja­zdów me­cha­nicz­nych lub ruchu dro­go­we­go


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­to­rem, do­ty­czą­cy mo­to­ru (sil­ni­ka)

 (1.2) zwią­za­ny z mo­to­rem, do­ty­czą­cy mo­to­ru (po­ja­zdu)

 (1.3) za­o­pa­trzo­ny w sil­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) reg. pozn. kra­ków. mo­tor­ni­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motorsport

sport mo­to­ro­wy; mo­to­sport


Źródła:

SJP.pl

Motorsportowy

→ mo­tor­sport


Patrz:motorsport

Źródła:

SJP.pl

Motoryczność

ogół funk­cji ru­cho­wych wła­ści­wych isto­cie żywej


Mo­to­rycz­ność czło­wie­ka – ca­łoksz­tałt za­cho­wań, moż­li­wo­ści i po­trzeb ru­cho­wych czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motoryczny

do­ty­czą­cy mo­to­ry­ki - ruchu, oś­rod­ków ru­cho­wych kie­ru­ją­cych skur­cza­mi i roz­kur­cza­mi mię­śni ru­cho­wych (np. mię­śnie mo­to­rycz­ne, afaz­ja mo­to­rycz­na - za­bu­rze­nia w mó­wie­niu przy zdol­no­ści ro­zu­mie­nia); ru­cho­wy


Źródła:

SJP.pl

Motoryka

1. spraw­ność fi­zycz­na, ru­cho­wa
2. w mu­zy­ce: rów­no­mier­ne ro­zło­że­nie iden­tycz­nych zwy­kle jed­no­stek ryt­micz­nych na dłuż­szych od­cin­kach, jako cecha kom­po­zy­cji


Źródła:

SJP.pl

Motorynka

niski po­jazd jed­no­śla­do­wy z sil­ni­kiem o małej mocy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. mały mo­to­cykl przez­na­czo­ny głów­nie dla mło­dzie­ży, ma­ją­cy sil­nik o po­jem­no­ści do 50 cm3;


Mo­to­ryn­ka – zmi­nia­tu­ry­zo­wa­ny mo­to­ro­wer, przez­na­czo­ny dla mło­dzie­ży, do kie­ro­wa­nia któ­rym wy­ma­ga­ne jest prawo jazdy ka­te­go­rii AM.

Spo­ty­ka się także zmi­nia­tu­ry­zo­wa­ne mo­to­cy­kle – mini bike, które na­zy­wa­ne są rów­nież mo­to­ryn­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motorynkarz

osoba kie­ru­ją­ca mo­to­ryn­ką


Źródła:

SJP.pl

Motoryzacja

1. ca­łość za­gad­nień do­ty­czą­cych prze­my­słu sa­mo­cho­do­we­go, ko­mu­ni­ka­cji sa­mo­cho­do­wej i tran­spor­tu;
2. za­stę­po­wa­nie siły ludz­kiej i zwie­rzę­cej pracą urzą­dzeń me­cha­nicz­nych;
3. po­tocz­nie: wszel­kie za­gad­nie­nia zwią­za­ne z me­cha­nicz­ny­mi po­ja­zda­mi dro­go­wy­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół za­gad­nień zwią­za­nych z po­ja­zda­mi me­cha­nicz­ny­mi

 (1.2) za­stę­po­wa­nie siły ludz­kiej i zwie­rzę­cej siłą me­cha­nicz­ną

 (1.3) wpro­wa­dza­nie po­ja­zdów me­cha­nicz­nych

 (1.4) daw. żądza cią­głej dzia­łal­no­ści


Mo­to­ry­za­cja – ca­łoksz­tałt za­gad­nień zwią­za­nych z za­sto­so­wa­niem sa­mo­cho­dów, mo­to­cy­kli i cią­gni­ków (po­ru­sza­ją­ce się dzię­ki włas­ne­mu na­pę­do­wi; m.in. sil­ni­ka­mi spa­li­no­wy­mi, elek­trycz­ny­mi, wo­do­ro­wy­mi, ga­zo­wy­mi etc.).

Ek­splo­a­ta­cja tych po­ja­zdów wy­ma­ga od­po­wied­niej in­fra­struk­tu­ry (sieci dróg, sta­cji paliw, warsz­ta­tów na­praw­czych, miejsc par­kin­go­wych oraz ga­ra­żo­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motoryzacyjny

zwią­za­ny z mo­to­ry­za­cją


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­to­ry­za­cji, sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motoryzować

1. wy­po­sa­żać w po­ja­zdy, sprzęt na­pę­dza­ny sil­ni­kiem spa­li­no­wym; me­cha­ni­zo­wać
2. mo­to­ry­zo­wać się - być mo­to­ry­zo­wa­nym


Źródła:

SJP.pl

Motorzysta

osoba ob­słu­gu­ją­ca sil­nik na ma­łych jach­tach


Mo­to­rzy­sta – pod­sta­wo­wa (nie­o­fi­cer­ska) funk­cja w dzia­le ma­szy­no­wym na stat­ku hand­lo­wym (okrę­cie). W ma­ry­nar­ce hand­lo­wej wy­róż­nia się dwa sta­no­wi­ska mo­to­rzy­sty:

Funk­cja mo­to­rzy­sty wach­to­we­go jest za­li­cza­na do sta­no­wisk po­moc­ni­czych nie­zbęd­nych dla za­pew­nie­nia bez­pie­czeń­stwa że­glu­gi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motorzystka

→ mo­to­rzy­sta


Patrz:motorzysta

Źródła:

SJP.pl

Motoróweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: mo­to­rów­ka


Źródła:

Wiktionary

Motorówka

łódź po­ru­sza­na za po­mo­cą mo­to­ru; łódź mo­to­ro­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. mała jed­nost­ka pły­wa­ją­ca na­pę­dza­na sil­ni­kiem (mo­to­rem);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motorówkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­to­rów­ką, do­ty­czą­cy mo­to­rów­ki


Źródła:

Wiktionary

Motosacrum

[czy­taj: mo­to­sa­krum] uro­czy­stość poś­wię­ce­nia mo­to­cy­kli


Źródła:

SJP.pl

Motosanie

sanie z na­pę­dem mo­to­ro­wym


Źródła:

SJP.pl

Motosport

sport mo­to­ro­wy; mo­tor­sport


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sport mo­to­ro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motosportowy

→ mo­to­sport


Patrz:motosport

Źródła:

SJP.pl

Motoszybowiec

Mo­to­szy­bo­wiec – od­mia­na szy­bow­ca wy­po­sa­żo­na w sil­nik umoż­li­wia­ją­cy sa­mo­dziel­ny start. Od kla­sycz­ne­go szy­bow­ca odróż­nia się też pod­wo­ziem umoż­li­wia­ją­cym sa­mo­dziel­ne star­ty (zwy­kłe szy­bow­ce w trak­cie star­tu muszą być wspo­ma­ga­ne przez ob­słu­gę na­ziem­ną). W odróż­nie­niu od sa­mo­lo­tu, sil­nik w mo­to­szy­bow­cu nie sta­no­wi głów­ne­go źró­dła na­pę­du, a je­dy­nie napęd po­moc­ni­czy uży­wa­ny do star­tu oraz w lo­tach bez wa­run­ków ter­micz­nych.


Źródła:

Wikipedia

Motowidło

1. przy­rząd słu­żą­cy do od­mie­rza­nia i zwi­ja­nia w motki nici, przę­dzy
2. część ro­bo­cza ma­szyn żniw­nych słu­żą­ca do na­gi­na­nia ści­na­nych ro­ślin na przy­rząd tnący i ukła­da­nia ich na prze­no­śni­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. przy­rząd słu­żą­cy do od­mie­rza­nia i zwi­ja­nia w motki nici lub przę­dzy;


Mo­to­wi­dło – przy­rząd słu­żą­cy do od­mie­rza­nia i zwi­ja­nia w motki nici lub przę­dzy.

Skła­da się z cen­tral­ne­go pręta, z po­przecz­ka­mi na każ­dym z jego koń­ców, obró­co­ny­mi wzglę­dem sie­bie o kąt 90 stop­ni. Cen­tral­ny pręt jest zwy­kle rzeź­bio­ny, aby ułat­wić chwyt­ność i ope­ro­wa­nie na­rzę­dziem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motowiązanie

owi­nię­cie splo­tu liny wą­skim ban­da­żem z płót­na ża­glo­we­go i nicią ża­glo­wą w celu za­bez­pie­cze­nia przed wil­go­cią i bru­dem oraz ochro­ny rąk


Mo­to­wią­za­nie, klaj­du­nek (z niem. "Kle­i­dung" – ubra­nie) – spo­sób za­bez­pie­cze­nia splo­tu liny po­przez owi­nię­cie ban­da­żem z płót­na ża­glo­we­go i bar­dzo cias­ne ob­wią­za­nie nicią ża­glo­wą lub ju­zin­giem, zaz­wy­czaj z uży­ciem na­rzę­dzia zwa­ne­go owi­ja­kiem lub łyżką do mo­to­wią­za­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motowozownia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne dla lo­ko­mo­tyw spa­li­no­wych


Źródła:

SJP.pl

Motowóz

po­tocz­nie: po­jazd trak­cyj­ny wy­po­sa­żo­ny w sil­nik spa­li­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Motowąz

1. ro­dzaj sieci ry­bac­kiej do po­ło­wu ryb den­nych;
2. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: sznu­rek lub gruba nitka do prze­wią­zy­wa­nia pa­se­mek na mo­to­wid­le


Źródła:

SJP.pl

Motto

1. cytat umie­szczo­ny przed tek­stem ut­wo­ru lub jego frag­men­tu, wpro­wa­dza­ją­cy w za­mysł au­to­ra, te­ma­ty­kę lub idee zwią­za­ne z dzie­łem;
2. krót­ka myśl, de­wi­za ży­cio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. cytat po­prze­dza­ją­cy treść ut­wo­ru;

 (1.2) idea, którą się ktoś kie­ru­je, wy­ra­żo­na cy­ta­tem


Motto – cytat po­prze­dza­ją­cy treść ut­wo­ru, umie­szczo­ny tam ce­lo­wo przez au­to­ra, aby wy­wo­łać na od­bior­cy okre­ślo­ne skut­ki zgod­ne z za­my­słem au­to­ra. Isto­tą motta jest, aby miało ono nie tylko jed­no­ra­zo­wy wpływ na od­bior­cę pod­czas za­poz­na­nia się z tym mot­tem, ale także to­wa­rzy­szy­ło ono od­bior­cy w my­ślach pod­czas ca­łe­go czasu trwa­nia kon­tak­tu z dzie­łem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mottramit

mi­ne­rał pow­sta­ją­cy na sku­tek ut­le­nia­nia złóż oło­wio­wo-cyn­ko­wo-mie­dzio­wych


Mot­tra­mit – mi­ne­rał z gro­ma­dy wa­na­dia­nów, na­le­ży do wa­na­dia­nów wy­spo­wych. Jest to mi­ne­rał stref ut­le­nia­nia krusz­ców Pb, Zn i Cu. Nazwa po­cho­dzi od an­giel­skiej miej­sco­wo­ści Mot­tram. Po raz pier­wszy opi­sa­ny w 1876 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motwica

Mot­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka. Leży na Rów­ni­nie Ko­deń­skiej, przez wieś prze­pły­wa rzecz­ka Ży­la­wa, prawy do­pływ Zie­la­wy.

W czerw­cu 1929 roku pożar zni­szczył 40 domów, 30 sto­dół i 40 chle­wów. Pod­czas ga­sze­nia po­ża­ru kilka osób zo­sta­ło po­pa­rzo­nych.


Źródła:

Wikipedia

Motyczka

mała mo­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Motyczkować

po­tocz­nie: spulch­niać zie­mię, ob­sy­py­wać ro­śli­ny, usu­wać chwa­sty itp. za po­mo­cą mo­ty­ki; mo­ty­ko­wać, mo­ty­czyć


Źródła:

SJP.pl

Motyczno

Mo­tycz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Wło­szczo­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Motyczyć

po­tocz­nie: spulch­niać zie­mię, ob­sy­py­wać ro­śli­ny, usu­wać chwa­sty itp. za po­mo­cą mo­ty­ki; mo­ty­ko­wać, mo­tycz­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Motyka

ręcz­ne na­rzę­dzie rol­ni­cze lub ogrod­ni­cze w po­sta­ci ka­wał­ka me­ta­lo­wej płyt­ki osa­dzo­nej na dłu­giej rącz­ce, słu­żą­ce do spulch­nia­nia ziemi, ob­sy­py­wa­nia ro­ślin, usu­wa­nia chwa­stów itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. roln. pro­ste na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce m.in. do spulch­nia­nia ziemi;


Mo­ty­ka (ko­pacz­ka) – na­rzę­dzie ręcz­ne słu­żą­ce do spulch­nia­nia gleby, kop­czy­ko­wa­nia ro­ślin, zwal­cza­nia chwa­stów; wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie w ogrod­nict­wie i rol­nict­wie.

Mo­ty­ka zbu­do­wa­na jest z pła­skie­go ostrza, naj­czę­ściej że­laz­ne­go, osa­dzo­ne­go na dłu­gim, drew­nia­nym trzon­ku, pra­wie pro­sto­pad­le do tego trzon­ka. Ostrze to może mieć różny kształt i wiel­kość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motykować

po­tocz­nie: spulch­niać zie­mię, ob­sy­py­wać ro­śli­ny, usu­wać chwa­sty itp. za po­mo­cą mo­ty­ki; mo­tycz­ko­wać, mo­ty­czyć


Źródła:

SJP.pl

Motyl

1. owad o du­żych, barw­nych skrzy­dłach, ży­wią­cy się nek­ta­rem kwia­tów albo so­kiem ro­ślin;
2. przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem tego owada, np. ko­kar­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. do­ro­sły owad z rzędu mo­ty­li, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­pi­dop­te­ra|ref=tak.;

 (1.2) przen. przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem mo­ty­la (1.1)

 (1.3) sport. styl pły­wac­ki: del­fin

 (1.4) przest. przen. czło­wiek nie­sta­ły, lek­ko­myśl­ny, wietrz­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) żegl. trój­kąt­ny ża­giel: spi­na­ker


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motylarnia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym żyją mo­ty­le


Źródła:

SJP.pl

Motyle

1. owad o du­żych, barw­nych skrzy­dłach, ży­wią­cy się nek­ta­rem kwia­tów albo so­kiem ro­ślin;
2. przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem tego owada, np. ko­kar­da


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­pi­dop­te­ra|ref=tak., rząd owa­dów na­le­żą­cych do sta­wo­no­gów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: motyl


Zo­bacz też: motyl i mo­ty­le w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Mo­ty­le, ina­czej łu­skos­krzy­dłe (Le­pi­dop­te­ra – z λεπίς "lepis", do­peł­niacz λεπίδος "le­pi­dos" – „łuska” i πτερόν "pte­ron" – „skrzy­dło”) – rząd owa­dów us­krzyd­lo­nych, bli­sko spo­krew­nio­ny z chru­ści­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motylek

1. zdrob­nie­nie od: motyl;
2. śro­do­wi­sko­wo: zwo­len­nicz­ka ruchu pro-ana; motyl


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. pieszcz. ent. mały motyl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. sport. jeden z czte­rech pod­sta­wo­wych sty­lów pły­wac­kich;

 (2.2) pot. techn. na­kręt­ka skrzy­deł­ko­wa

 (2.3) pot. nóż mo­tyl­ko­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motylewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Motyli

przy­miot­nik od: motyl (w zna­cze­niu: owad), np. mo­ty­le skrzy­dła, mo­ty­la noga


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do mo­ty­la

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mo­ty­la, ma­ją­cy cechy jak u mo­ty­la

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: motyl


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motylica

1. pa­so­żyt ży­ją­cy w wą­tro­bie owiec, kóz i bydła, nie­kie­dy czło­wie­ka; mo­ty­li­ca wą­tro­bo­wa;
2. cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza owiec, kóz i bydła, nie­kie­dy czło­wie­ka, wy­wo­ły­wa­na przez mo­ty­li­cę wą­tro­bo­wą, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. mar­sko­ścią wą­tro­by; fas­cjo­lo­za, cho­ro­ba mo­ty­li­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fa­scio­la|L.|ref=tak., ro­dzaj pa­so­żyt­ni­cze­go pła­ziń­ca z gro­ma­dy przywr

 (1.2) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gal­le­ria mel­lo­nel­la|L.|ref=tak., nocny motyl, któ­re­go larwy ni­szczą pla­ste­ra­stry w ulach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motyliczka

1. pa­so­żyt wy­stę­pu­ją­cy u prze­żu­wa­czy, np. u krów;
2. cho­ro­ba spo­wo­do­wa­na roz­wo­jem tego pa­so­ży­ta w prze­wo­dach żół­cio­wych


Źródła:

SJP.pl

Motyliczy

cho­ro­ba mo­ty­li­cza - cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza owiec, kóz i bydła, nie­kie­dy czło­wie­ka, wy­wo­ły­wa­na przez mo­ty­li­cę wą­tro­bo­wą, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. mar­sko­ścią wą­tro­by; mo­ty­li­ca, fas­cjo­lo­za


Źródła:

SJP.pl

Motylik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Motylina

hor­mon tkan­ko­wy sty­mu­lu­ją­cy skur­cze mię­śni gład­kich je­li­ta


Mo­ty­li­na – hor­mon tkan­ko­wy pro­du­ko­wa­ny przez wy­spe­cja­li­zo­wa­ne ko­mór­ki je­li­ta cien­kie­go. Sty­mu­lu­je skur­cze mię­śni gład­kich je­li­ta, bie­rze udział w re­gu­la­cji mo­to­ry­ki prze­wo­du po­kar­mo­we­go prze­de wszyst­kim w okre­sie mię­dzy­tra­wien­nym.

Forma ak­tyw­na bio­lo­gicz­nie mo­ty­li­ny (zbu­do­wa­na z 22 ami­nok­wa­sów: Phe-Val-Pro-Ile-Phe-Thr-Tyr-Gly-Glu-Leu-Gln-Arg-Met-Gln-Glu-Lys-Glu-Arg-Asn-Lys-Gly-Gln) pow­sta­je z nie­ak­tyw­nej cząst­ki pro­hor­mo­nu i jest ko­do­wa­na przez gen MLT.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motyliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Motylki

po­tocz­nie:
1. po­tocz­nie: ob­wi­sa­ją­ca skóra ra­mion; skrzy­deł­ka, pe­li­ka­ny;
2. dam­skie majt­ki o sze­ro­kich, klo­szo­wych no­gaw­kach


Źródła:

SJP.pl

Motylkiem

1. zdrob­nie­nie od: motyl;
2. śro­do­wi­sko­wo: zwo­len­nicz­ka ruchu pro-ana; motyl


Źródła:

SJP.pl

Motylkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mo­tyl­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Motylkowate

ro­dzi­na z klasy dwu­li­ścien­nych li­czą­ca około 18 tys. ga­tun­ków ro­ślin ziel­nych i drze­wia­stych; cha­rak­te­ry­zu­ją się pie­rza­sto­zło­żo­ny­mi liść­mi, kwia­ta­mi grzbie­ci­sty­mi i owo­cem strą­kiem, wy­stę­pu­ją na obu pół­ku­lach; bo­bo­wa­te


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fa­ba­ce­ae|Lindl.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu bo­bow­ców;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motylkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem mo­ty­la;
2. o ce­chach mo­tyl­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Motylkować

cza­sow­nik

 (1.1) przest. być lek­ko­du­chem, żyć lek­ko­myśl­nie, pło­cho


Źródła:

Wiktionary

Motylkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­tyl­ka, owada o barw­nych skrzy­dłach, zwią­za­ny z nim

 (1.2) do­ty­czą­cy przed­mio­tu przy­po­mi­na­ją­ce­go mo­tyl­ka (owada) np. ko­kard­ki, kra­wa­ta, pło­mie­nia ga­zo­we­go

 (1.3) taki, który ma jedno lub dwa ra­mio­na słu­żą­ce do prze­krę­ca­nia

 (1.4) do­ty­czą­cy mo­tyl­ka (stylu pły­wac­kie­go)

 (1.5) do­ty­czą­cy klap­ka z dwoma skrzy­żo­wa­ny­mi pa­ska­mi na pal­cach

 (1.6) przen. zwiew­ny, lekki

 (1.7) przen. lek­ko­myśl­ny


Źródła:

Wiktionary

Motylnik

kwia­to­wa ro­śli­na ozdob­na, ga­tu­nek stor­czy­ka


Źródła:

SJP.pl

Motylowce

ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych obej­mu­ją­ca około 570 ga­tun­ków


Źródła:

SJP.pl

Motylowiec

1. ryba po­cho­dzą­ca z wód Afry­ki Środ­ko­wej, osią­ga­ją­ca około 10-14 cm dłu­go­ści;
2. przed­sta­wi­ciel jed­nej z ro­dzin mo­ty­li dzien­nych


Mo­ty­lo­wiec, ryba motyl ("Pan­to­don buch­hol­zi") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby kost­no­ję­zy­koksz­tałt­nej, je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Pan­to­don" i ro­dzi­ny mo­ty­low­co­wa­tych (Pan­to­don­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Motyloznawstwo

nauka, wie­dza o mo­ty­lach


Źródła:

SJP.pl

Motylski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Motyw

1. bo­dziec do dzia­ła­nia, po­bud­ka, powód;
2. pow­ta­rza­ją­cy się ele­ment kom­po­zy­cyj­ny w dzie­łach sztu­ki lub część me­lo­dii pow­ta­rza­na w ut­wo­rze mu­zycz­nym;
3. wątek, po­stać lub idea w tra­dy­cji kul­tu­ral­nej pow­ta­rza­ją­ce się w ut­wo­rach li­te­rac­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. bo­dziec skła­nia­ją­cy do dzia­ła­nia

 (1.2) szt. pow­ta­rza­ją­cy się ele­ment kom­po­zy­cyj­ny w dzie­łach sztu­ki

 (1.3) muz. najm­niej­szy ele­ment formy w ut­wo­rze mu­zycz­nym, struk­tu­ra pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku współ­dzia­ła­nia ele­men­tów mu­zycz­nych;

 (1.4) liter. najm­niej­sza ele­men­tar­na jed­nost­ka świa­ta przed­sta­wio­ne­go dzie­ła li­te­rac­kie­go: zda­rze­nie, przed­miot, cecha, sy­tu­a­cja lub prze­ży­cie;

 (1.5) in­form. wy­gląd pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go itp.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motywacja

1. zbiór czyn­ni­ków skła­nia­ją­cych do dzia­ła­nia
2. uza­sad­nie­nie po­przez uka­za­nie zbio­ru mo­ty­wów, zwła­szcza po­stę­po­wa­nia bo­ha­te­rów li­te­rac­kich i okre­ślo­ne­go roz­wo­ju akcji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, co po­wo­du­je pod­ję­cie ja­kichś dzia­łań lub de­cyz­ji

 (1.2) praw. uza­sad­nie­nie czy­ichś dzia­łań lub de­cyz­ji


Mo­ty­wa­cja (z łac. "mo­ti­vu"s „ru­cho­my” od "motus" „ruch”) – stan go­to­wo­ści do pod­ję­cia okre­ślo­ne­go dzia­ła­nia, wzbu­dzo­ny po­trze­bą ze­spół pro­ce­sów psy­chicz­nych i fiz­jo­lo­gicz­nych, okre­śla­ją­cy po­dło­że za­cho­wań i ich zmian. Wew­nętrz­ny stan czło­wie­ka, ma­ją­cy wy­miar atry­bu­to­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motywacyjny

zwią­za­ny z mo­ty­wa­cją


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cha­rak­ter mo­ty­wa­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motywator

osoba skła­nia­ją­ca lub za­chę­ca­ją­ca do ja­kie­goś dzia­ła­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto mo­ty­wu­je lub in­spi­ru­je in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motywatorka

→ mo­ty­wa­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta mo­ty­wa­tor


Patrz:motywator

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motywik

zdrob­nie­nie od: motyw


Źródła:

SJP.pl

Motywować

1. za­chę­cać, skła­niać do cze­goś; na­ma­wiać, na­kła­niać, prze­ko­ny­wać;
2. uza­sad­niać swoje po­stę­po­wa­nie, po­pie­rać coś do­wo­da­mi, ar­gu­men­ta­mi; ar­gu­men­to­wać, tłu­ma­czyć


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­chę­cać, być bodź­cem do dzia­ła­nia

 (1.2) po­da­wać przy­czy­ny, uza­sad­nie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Motywująco

→ mo­ty­wo­wać


Patrz:motywować

Źródła:

SJP.pl

Motór

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) środ. mot. wła­ści­ciel mo­to­cy­kla dwu­su­wo­we­go

 (1.2) pot. mo­to­cykl


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Motława

rzeka w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, do­pływ Mart­wej Wisły;


Nie mylić z: Moł­ta­wa. Zo­bacz też: Nowa Mo­tła­wa, Opływ Mo­tła­wy.

Mo­tła­wa (niem. "Mott­lau") – rzeka w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, do­pływ Mart­wej Wisły, pły­ną­ca przez Po­je­zie­rze Sta­ro­gardz­kie i Żu­ła­wy Wi­śla­ne, po­wia­ty: sta­ro­gardz­ki, tczew­ski, gdań­ski i mia­sto Gdańsk.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Motławski

→ Mo­tła­wa (rzeka w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Motłoch

po­gard­li­wie:
1. tłum ludzi za­cho­wu­ją­cych się nie­kul­tu­ral­nie, wy­wo­łu­ją­cych burdy, bi­ja­ty­ki; ho­ło­ta, swo­łocz, tłu­szcza;
2. lu­dzie prze­cięt­ni, nie­na­le­żą­cy do elity; plebs, tłum, masy, po­spól­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gard. tłum chu­li­ga­nów, ho­ło­ta

 (1.2) po­gard. gmin, lud


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moulage

[czy­taj: muLAŻ] model z gipsu, wosku itp., za­cho­wu­ją­cy kształt i bu­do­wę po­wierzch­ni przed­mio­tu; mulaż


Źródła:

SJP.pl

Moulinet

w szer­mier­ce: ude­rze­nie ko­li­stym lub pół­ko­li­stym ru­chem ostrza, z omi­nię­ciem broni prze­ciw­ni­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mountainboard

[czy­taj: mał­tyn­bord]
1. ro­dzaj de­sko­rol­ki wy­po­sa­żo­nej w koła z opo­na­mi;
2. jazda na de­sko­rol­ce z kół­ka­mi;
3. no­śnik re­kla­my zew­nętrz­nej na tra­sach nar­ciar­skich


Mo­un­ta­in­bo­ard (ATB – ang. "All Ter­ra­in Board" – deska na każdy teren) – deska z pom­po­wa­ny­mi ko­ła­mi z opo­na­mi przy­sto­so­wa­na do jazdy po każ­dym te­re­nie.

Mo­un­ta­in­bo­ard to let­nia al­ter­na­ty­wa snow­bo­ar­du oraz dobre roz­wią­za­nie dla sur­fe­rów, ki­te­bo­ar­de­rów, wa­ke­bo­ar­de­rów, ska­te­bo­ar­de­rów itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mountbatten

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mousaka

[czy­taj: mu­sa­ka] po­tra­wa po­pu­lar­na w kuch­ni grec­kiej, ro­dzaj pie­czo­ne­go mięsa z wa­rzy­wa­mi, z serem i z sosem be­sza­me­lo­wym


Źródła:

SJP.pl

Mousepad

[czy­taj: mał­spad] spe­cjal­na pod­kład­ka o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, po któ­rej po­ru­sza się mysz kom­pu­te­ro­wą; pad


Źródła:

SJP.pl

Mowa

1. język (np. mowa pol­ska);
2. mó­wie­nie; zdol­ność mó­wie­nia;
3. spo­sób wy­ma­wia­nia wy­ra­zów; wy­mo­wa;
4. dłuż­sza wy­po­wiedź oko­licz­no­ścio­wa; prze­mó­wie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­mó­wie­nie, wy­po­wiedź;

 (1.2) język, zbiór słów i reguł gra­ma­tycz­nych

 (1.3) zdol­ność mó­wie­nia;

 (1.4) przen. zna­cze­nie, sens ge­stów, zna­ków, sy­gna­łów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mowa-Trawa

po­tocz­nie: słowa bez po­kry­cia, wy­po­wiedź bez tre­ści i zna­cze­nia


Mowa-Trawa – de­biu­tanc­ki album ze­spo­łu Su­per­pu­der wy­da­ny w 2007.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mowca

daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: mówca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. mówca, prze­ma­wia­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moweina

czer­wo­no­fio­le­to­wy barw­nik za­sa­do­wy; pier­wszy barw­nik syn­te­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. czer­wo­no­fio­le­to­wy barw­nik z grupy barw­ni­ków azy­no­wych sto­so­wa­ny daw­niej do bar­wie­nia jed­wa­biu i ba­weł­ny; pier­wszy barw­nik uzy­ska­ny syn­te­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mowgli

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. imię|pol­ski|m., bo­ha­ter serii po­wie­ści Ru­dy­ar­da Ki­plin­ga pt. „Księ­ga dżun­gli”;


Mow­gli – po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter książ­ki Ru­dy­ar­da Ki­plin­ga pt. "Księ­ga dżun­gli".

Mow­gli jako chło­piec wy­cho­wał się w sta­dzie wil­ków. Zo­stał on od­bi­ty ty­gry­so­wi, Shere Kha­no­wi, i przy­ję­ty do wil­czej gro­ma­dy. Na­u­czył się ję­zy­ka zwie­rząt i praw dżun­gli.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mownica

daw­niej: mów­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Mowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mowny


Źródła:

SJP.pl

Mowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mowne; cecha tych, któ­rzy są mowni


Źródła:

Wiktionary

Mowny

prze­sta­rza­le:
1. roz­mow­ny, wy­ga­da­ny, ga­dat­li­wy;
2. zwią­za­ny z mó­wie­niem, z mową, słu­żą­cy do mó­wie­nia, np. na­rzą­dy mowne


Źródła:

SJP.pl

Mowotwórczy

wpły­wa­ją­cy na two­rze­nie mowy


Źródła:

SJP.pl

Mowoznawca

daw­niej: ję­zy­koz­naw­ca


Źródła:

SJP.pl

Mowoznawstwo

daw­niej: ję­zy­koz­naw­stwo


Źródła:

SJP.pl

Moxa

moksa;
1.
a) od­mia­na ter­mo­punk­tu­ry, chiń­ska me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na ogrze­wa­niu od­po­wied­nich punk­tów ciała, zwy­kle za po­mo­cą spe­cjal­ne­go cy­ga­ra;
b) po­je­dyn­czy za­bieg lecz­ni­czy z wy­ko­rzy­sta­niem tej me­to­dy;
2. ro­śli­na, z któ­rej przy­go­to­wu­je się cy­ga­ra, kulki itp. do za­bie­gów o tej samej naz­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Moyamoya

ze­spół mo­y­a­mo­ya, cho­ro­ba mo­y­a­mo­ya - po­stę­pu­ją­cy zanik tęt­nic krę­go­wych, szyj­nych i wew­nątrz­czasz­ko­wych, który do­pro­wa­dza do nie­dokr­wie­nia oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Moyseowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Moza

rzeka pły­ną­ca przez te­ry­to­rium Fran­cji, Bel­gii i Ho­lan­dii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Eu­ro­pie;

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Grand Est;


Moza ( Meuse, Maas, Maas) – rzeka pły­ną­ca przez te­ry­to­rium Fran­cji, Bel­gii i Ho­lan­dii. Bie­rze źró­dła z Mont Fa­u­cil­les w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji, dalej pły­nie przez Lo­ta­ryn­gię. W Namur za­si­la ją Sam­bra. Na­stęp­nie Moza skrę­ca na wschód i pły­nie przez Ar­de­ny, gdzie me­an­dru­je. Koło Liège skrę­ca na pół­noc. Sta­no­wi gra­ni­cę bel­gij­sko-ho­len­der­ską w Lim­bur­gii. W Ho­lan­dii pły­nie na pół­noc, a na­stęp­nie na za­chód. Two­rzy wspól­ną deltę z od­no­gą Renu – Waal – i ucho­dzi do Morza Pół­noc­ne­go w po­bli­żu Rot­ter­da­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mozaicysta

twór­ca mo­za­ik; mo­za­i­karz, mo­za­i­sta


Źródła:

SJP.pl

Mozaicystka

→ mo­za­i­cy­sta


Patrz:mozaicysta

Źródła:

SJP.pl

Mozaika

[czy­taj: mo­zaj­ka]
1. obraz wy­ko­na­ny z róż­no­rod­nych ele­men­tów, np. ko­lo­ro­wych szkieł, ma­łych ko­lo­ro­wych ka­my­ków itp.; także tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia ta­kich obra­zów
2. układ róż­no­rod­nych ele­men­tów two­rzą­cych pewną ca­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. de­ko­ra­cja w po­sta­ci or­na­men­tu lub obra­zu, wy­ko­na­na z ma­łych, wie­lo­barw­nych ka­mycz­ków, ka­wał­ków szkła lub ce­ra­mi­ki o róż­nej fak­tu­rze i kształ­cie;

 (1.2) szt. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia obra­zów lub de­ko­ra­cyj­nych wzo­rów (1.1)

 (1.3) bot. objaw cho­ro­bo­wy u ro­ślin w po­sta­ci jas­nych pla­ma­am na tle zdro­wej zie­le­ni li­ścia;

 (1.4) przen. zbiór róż­no­rod­nych ele­men­tów two­rzą­cych jakąś ca­łość

 (1.5) biol. zob. chi­me­ra.


Mo­za­i­ka – de­ko­ra­cja w po­sta­ci or­na­men­tu lub obra­zu, wy­ko­na­na z drob­nych, o róż­nej ko­lo­ry­sty­ce (dwu- lub wie­lo­barw­ne), fak­tu­rze i kształ­cie ka­mycz­ków, ka­wał­ków szkła lub ce­ra­mi­ki. Ele­men­ty są przy­kle­jo­ne do po­dło­ża przez uło­że­nie na niez­wią­za­nej za­pra­wie, wa­pien­nej, ce­men­to­wej lub ży­wi­cy po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go (ma­styks z drze­wa pi­sta­cji kle­i­stej). Sto­so­wa­na jest do zdo­bie­nia po­sa­dzek, ścian, kopuł, skle­pień, apsyd w bu­dow­nict­wie sa­kral­nym i świec­kim, mebli (zwła­szcza bla­tów sto­łów, se­pe­tów, biu­rek).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mozaikarstwo

sztu­ka two­rze­nia mo­za­ik z drob­nych ele­men­tów ka­mie­nia, szkła lub in­nych ma­te­ria­łów


Źródła:

SJP.pl

Mozaikarz

twór­ca mo­za­ik; mo­za­i­cy­sta, mo­za­i­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) twór­ca mo­za­ik, ar­ty­sta lub rze­mieśl­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozaikowatość

1. bu­do­wa przy­po­mi­na­ją­ca mo­za­i­kę;
2. cho­ro­ba ro­ślin wy­wo­ła­na przez wi­ru­sy, ob­ja­wia­ją­ca się wy­stę­po­wa­niem jas­no­zie­lo­nych lub żół­ta­wych plam na li­ściach


Źródła:

SJP.pl

Mozaikowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mo­za­i­kę, po­dob­ny do mo­za­i­ki


Źródła:

SJP.pl

Mozaikowość

→ mo­za­i­ka


Patrz:mozaika

Źródła:

SJP.pl

Mozaikowy

→ mo­za­i­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mo­za­i­ki, zwią­za­ny z mo­za­i­ką


Patrz:mozaika

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozaista

1. wyz­naw­ca mo­za­iz­mu (ju­da­iz­mu); żyd, ju­da­i­sta;
2. prze­sta­rza­le: twór­ca mo­za­ik; mo­za­i­karz, mo­za­i­cy­sta


Źródła:

SJP.pl

Mozaistka

→ mo­za­i­sta


Patrz:mozaista

Źródła:

SJP.pl

Mozaistyczny

→ mo­za­izm


Patrz:mozaizm

Źródła:

SJP.pl

Mozaizm

mo­no­te­i­stycz­na re­li­gia Żydów; ju­da­izm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ju­da­izm


Mo­za­izm – okre­śle­nie ju­da­iz­mu, uży­wa­ne głów­nie w za­chod­nim chrze­ści­jań­stwie, nazwa wy­wie­dzio­na od Moj­że­sza. Wśród współ­czes­nych odła­mów ju­da­iz­mu więk­szość (te, które uz­na­ją Tal­mud) nie używa tej nazwy i pod­kre­śla, że Moj­żesz to tylko jeden, jak­kol­wiek bar­dzo ważny z tych, przez któ­rych prze­ma­wia Pan. Wy­da­je się, że tylko ka­ra­i­mi i fa­la­sze okre­śla­ją się jako "mo­za­i­ści".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mozambicki

przy­miot­nik od: Mo­zam­bik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Mo­zam­bik, zwią­za­ny z Mo­zam­bi­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozambijczyk

oby­wa­tel Mo­zam­bi­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Mo­zam­bi­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozambijka

oby­wa­tel­ka Mo­zam­bi­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Mo­zam­bi­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozambijski

1. → Mo­zam­bik; mo­zam­bic­ki;
2. afro­kul­czyk (kul­czyk) mo­zam­bij­ski - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych; afro­kul­czyk (kul­czyk) mo­zam­bic­ki


Źródła:

SJP.pl

Mozambik

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ma­pu­to; Re­pu­bli­ka Mo­zam­bi­ku;
2. mia­sto w Mo­zam­bi­ku (pań­stwie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. wyspa ko­ra­lo­wa na Ka­na­le Mo­zam­bic­kim;

 (1.3) geogr. mia­sto na wy­spie Mo­zam­bik (1.2)


Mo­zam­bik ( Moçambique), Re­pu­bli­ka Mo­zam­bi­ku ( República de Moçambique) – pań­stwo po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce. Gra­ni­czy z Po­łud­nio­wą Afry­ką, Es­wa­ti­ni, Zim­bab­we, Zam­bią, Ma­la­wi i Tan­za­nią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mozarab

hisz­pań­ski chrze­ści­ja­nin, który przy­jął arab­ską kul­tu­rę i język (ale nie re­li­gię) w okre­sie arab­skie­go pa­no­wa­nia na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. chrze­ści­ja­nin ży­ją­cy na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim pod do­mi­na­cją Ara­bów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozarabski

do­ty­czą­cy Mo­za­ra­bów (miesz­kań­ców Hisz­pa­nii, któ­rzy za pa­no­wa­nia Ma­u­rów po­zo­sta­li ka­to­li­ka­mi, ale przy­ję­li kul­tu­rę i język arab­ski)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mo­za­ra­ba­mi, do­ty­czą­cy mo­za­ra­bów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozart

Wolf­gang Ama­de­usz (albo Ama­de­us) Mo­zart (1756-91), kom­po­zy­tor au­striac­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mozartowski

[czy­taj: mo­car­tow­ski] taki jak u Mo­zar­ta, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Mo­zar­ta, jego mu­zy­ki


przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy życia i mu­zy­ki Wolf­gan­ga Mo­zar­ta, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Mo­zar­ta lub jego mu­zy­ki, taki jak u Mo­zar­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozazaur

wiel­ka ko­pal­na ja­szczur­ka mor­ska z rzędu łu­sko­no­śnych, mię­so­żer­na, bli­sko spo­krew­nio­na z wa­ra­na­mi, ży­ją­ca w dru­giej po­ło­wie okre­su kre­do­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­sa­sa­u­rus|ref=tak., ro­dzaj za­u­rop­sy­dów ży­ją­cych w póź­nej kre­dzie;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju mo­za­za­ur (1.1)


Mo­za­za­ur ("Mo­sa­sa­u­rus") – ro­dzaj wy­mar­łych ja­szczu­rek mor­skich z ro­dzi­ny mo­za­za­u­rów (Mo­sa­sa­u­ri­dae); jego nazwa oz­na­cza „ja­szczur znad Mozy” ( Mosa „Moza”; σαυρος "sa­u­ros" „ja­szczur­ka”). Była to jedna z naj­więk­szych ja­szczu­rek w dzie­jach.

"Mo­sa­sa­u­rus" żył w okre­sie póź­nej kredy (ma­strycht, około 71–66 mln lat temu) na te­re­nach obec­nych: Eu­ro­py (Bel­gia, Ho­lan­dia, Szwe­cja, Pol­ska), Ame­ry­ki Pół­noc­nej (USA; stany Da­ko­ta Po­łud­nio­wa i New Jer­sey), Afry­ki, Nowej Ze­lan­dii i być może Ja­po­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mozański

→ Moza (rzeka we Fran­cji, Bel­gii i Ho­lan­dii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mozą, do­ty­czą­cy Mozy (rzeki)

 (1.2) zwią­za­ny z Mozą, do­ty­czą­cy Mozy (de­par­ta­men­tu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozela

rzeka w Eu­ro­pie, lewy do­pływ Renu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka pły­ną­ca przez Fran­cję, Niem­cy i Luk­sem­burg, lewy do­pływ Renu;

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Grand Est;


Mo­ze­la ( Mo­sel­le, Mosel, Musel) – rzeka pły­ną­ca przez Fran­cję, Luk­sem­burg i Niem­cy, lewy do­pływ Renu (drugi pod wzglę­dem dłu­go­ści, po Mozie).

Dłu­gość Mo­ze­li wy­no­si 544 km (313 km we Fran­cji i 231 km w Niem­czech), a po­wierzch­nia do­rze­cza 28 153,28 km². Jej źró­dła znaj­du­ją się w po­łud­nio­wych Wo­ge­zach we Fran­cji, w oko­li­cach prze­łę­czy Col de Bus­sang. Na­stęp­nie Mo­ze­la pły­nie przez Lo­ta­ryn­gię, wzdłuż gra­ni­cy z Luk­sem­bur­giem i przez Niem­cy, ucho­dząc do Renu w Ko­blen­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mozelski

→ Mo­ze­la (rzeka w Eu­ro­pie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­ze­lą, do­ty­czą­cy Mo­ze­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozga

trawa wy­stę­pu­ją­ca w dwóch ga­tun­kach: mozga trzci­no­wa­ta (ostrzy­ca) i mozga ka­na­ryj­ska (kanar)


Mozga ("Pha­la­ris" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Liczy ok. 20 ga­tun­ków, z któ­rych w Pol­sce wy­stę­pu­je jeden ga­tu­nek ro­dzi­my (mozga trzci­no­wa­ta "Pha­la­ris arun­di­na­cea") i kilka przej­ścio­wo dzi­cze­ją­cych (efe­me­ro­fi­tów): mozga prze­wę­zi­sta "P. an­gu­sta", mozga błę­kit­na­wa "P. co­e­ru­le­scens", drob­na "P. minor", ka­na­ryj­ska "P. ca­na­rien­sis", krót­ko­kło­sa "P. bra­chy­sta­chys", oso­bli­wa "P. pa­ra­do­xa" i ucię­ta "P. trun­ca­ta".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mozgowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mozgą, do­ty­czą­cy mozgi


Źródła:

Wiktionary

Mozilla

or­ga­ni­za­cja wy­da­ją­ca m.in. po­pu­lar­ną prze­glą­dar­kę Mo­zil­la Fi­re­fox; daw­niej nazwa prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej


Mo­zil­la – prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa.

Pier­wot­nie była to nazwa ko­do­wa sil­ni­ka dla prze­glą­dar­ki Net­sca­pe Na­vi­ga­tor. Słowo „Mo­zil­la” pow­sta­ło z po­łą­cze­nia słów "Mo­sa­ic" (nazwy jed­nej z pier­wszych prze­glą­da­rek in­ter­ne­to­wych) i "kil­ler" (za­bój­ca).

Póź­niej, po prze­gra­nej woj­nie prze­glą­da­rek, firma Net­sca­pe Com­mu­ni­ca­tions ut­wo­rzy­ła pro­jekt naz­wa­ny Mo­zil­la, któ­re­go celem miało być udo­sko­na­le­nie prze­glą­dar­ki Net­sca­pe Na­vi­ga­tor jako pro­gra­mu open-so­ur­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mozol

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. od­cisk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mozolić

mo­zo­lić się - robić coś z tru­dem i wy­sił­kiem; znoić się


Źródła:

SJP.pl

Mozolnie

przy­słó­wek

 (1.1) długo, z wy­sił­kiem i cier­pli­wie


Źródła:

Wiktionary

Mozolniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mo­zol­nie


Źródła:

SJP.pl

Mozolniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mo­zol­ny


Źródła:

SJP.pl

Mozolność

→ mo­zol­ny


Patrz:mozolny

Źródła:

SJP.pl

Mozolny

wy­ma­ga­ją­cy wiele wy­sił­ku, po­chła­nia­ją­cy siły i czas; pra­co­chłon­ny, wy­czer­pu­ją­cy, żmud­ny


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ma­ga­ją­cy spo­re­go wy­sił­ku i dużo cier­pli­wo­ści, po­chła­nia­ją­cy wiele czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mozyrski

→ Mo­zyrz (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


Źródła:

SJP.pl

Mozyrz

mia­sto na Bia­ło­ru­si


Mo­zyrz ( Мазыр, "Mazyr") – mia­sto na Bia­ło­ru­si w ob­wo­dzie ho­mel­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu mo­zyr­skie­go. Hi­sto­rycz­nie na Po­le­siu. W mie­ście znaj­du­je port rzecz­ny nad Pry­pe­cią, ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej, za­kła­du prze­my­słu drzew­ne­go i elek­tro­tech­nicz­ne­go. W 2014 li­czy­ło 112 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mozzarella

[czy­taj: moc­ca­rel­la] mięk­ki, biały ser z mleka kro­wie­go, bar­dzo po­pu­lar­ny w kuch­ni wło­skiej, uży­wa­ny do bar­dzo wielu po­traw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. spoż. biały, mięk­ki, wil­got­ny ser o ła­god­nym smaku, daw­niej wyt­wa­rza­ny z mleka ba­wo­lic, dziś – z mleka kro­wie­go;


Moz­za­rel­la – wło­ski ser pod­puszcz­ko­wy po­cho­dzą­cy z Kam­pa­nii.

Ser ten wyt­wa­rza­ny jest ze świe­że­go mleka ba­wo­lic – samic wołu do­mo­we­go ("Bu­ba­lus bu­ba­lis"), względ­nie z mleka kro­wie­go bądź z ich mie­szan­ki. Sprze­da­wa­ny w po­sta­ci nie­wiel­kich go­mó­łek o obłym kształ­cie, za­nu­rzo­nych w ser­wat­ce. Pro­dukt znany ze swej cią­gli­wo­ści po roz­to­pie­niu. Sta­no­wi skład­nik wielu dań tra­dy­cyj­nej kuch­ni wło­skiej, m.in. la­za­nii, sa­łat­ki ca­pre­se i więk­szo­ści ro­dza­jów pizzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mozzetta

pe­le­ryn­ka no­szo­na przez wyż­sze du­cho­wień­stwo jako oz­na­ka po­sia­da­nej ju­rys­dyk­cji; mucet


Źródła:

SJP.pl

Mozów

Mozów ( "Mosau") – wieś so­łec­ka w za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Su­le­chów, około 4 km od Su­le­cho­wa. Za­miesz­ki­wa­na przez 342 osoby (stan na 30 czerw­ca 2025). W la­tach 1975–1998 zlo­ka­li­zo­wa­na w wo­je­wództ­wie zie­lo­no­gór­skim.


Źródła:

Wikipedia

Mozół

cięż­ka lub wy­ma­ga­ją­ca cier­pli­wo­ści praca; trud, znój, mor­dę­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praca wy­ma­ga­ją­ca ogrom­ne­go wy­sił­ku i du­że­go na­kła­du cier­pli­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moćko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mołdawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Ru­mu­nii, prawy do­pływ Se­re­tu;


Moł­da­wa (rum. "Mol­do­va") – rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Ru­mu­nii (Moł­da­wia), prawy do­pływ Se­re­tu w zle­wi­sku Morza Czar­ne­go. Jej dłu­gość wy­no­si 213 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 4299 km², śred­ni prze­pływ – 32 m³/s.

Źró­dła po­ło­żo­ne są pod szczy­tem Lu­ci­na w gó­rach Ob­ci­na Mestecăniș, na­stęp­nie rzeka pły­nie na wschód przez Ob­ci­ne­le Bu­co­vi­nei wąską i głę­bo­ką do­li­ną.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mołdawia

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Ki­szy­nio­wie; Re­pu­bli­ka Moł­da­wii, Moł­do­wa (forma o cha­rak­te­rze urzę­do­wym)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie Wschod­niej ze sto­li­cą w Ki­szy­nio­wie;

 (1.2) geogr. hist. re­gion hi­sto­rycz­ny na po­gra­ni­czu Re­pu­bli­ki Moł­da­wii (1.1), Ru­mu­nii i Ukra­i­ny;


Moł­da­wia, Re­pu­bli­ka Moł­da­wii ( Mol­do­va, Re­pu­bli­ca Mol­do­va) – pań­stwo eu­ro­pej­skie po­ło­żo­ne na te­re­nach hi­sto­rycz­nej Be­sa­ra­bii oraz czę­ścio­wo na lewym brze­gu Dnie­stru. Suk­ce­sor Moł­daw­skiej SRR.

Le­żą­ce na lewym brze­gu Dnie­stru tzw. Nadd­nie­strze, nie­wiel­ka część Moł­da­wii za­miesz­ka­na w znacz­nej mie­rze przez Ro­sjan i Ukra­iń­ców, po upad­ku Związ­ku Ra­dziec­kie­go ogło­si­ło se­ce­sję i od czasu krót­kiej wojny do­mo­wej w 1992 funk­cjo­nu­je jak nie­pod­le­głe pań­stwo ze sto­li­cą w Ty­ra­spo­lu ("Nadd­nie­strzań­ska Re­pu­bli­ka Moł­daw­ska)", które jed­nak nie jest uz­na­wa­ne na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mołdawianeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Moł­da­wian­ka


Źródła:

Wiktionary

Mołdawianin

oby­wa­tel Moł­da­wii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Moł­da­wii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mołdawianka

oby­wa­tel­ka Moł­da­wii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Moł­da­wii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mołdawica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie;


Moł­da­wi­ca (rum. "Moldovița", daw­niej pol. "Moł­da­wi­ca Ruska", rum. "Rușii Moldovița", niem. "Russ Mol­da­wit­za") – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Moł­da­wi­ca. W 2011 roku li­czy­ła 2215 miesz­kań­ców. Jest po­ło­żo­na w do­li­nie Moł­da­wi­cy, po­wy­żej Vatra Moldoviței, na po­łud­nio­wej Bu­ko­wi­nie (Ru­mu­nia).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mołdawin

Moł­da­win (niem. " Mal­de­win ") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Ra­do­wo Małe. Moł­da­win jest sie­dzi­bą so­łect­wa do któ­re­go na­le­ży osada Moł­da­wi­nek.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Moł­da­win, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ło­so­śni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Mołdawit

zie­lo­ny, przez­ro­czy­sty tek­tyt uży­wa­ny w ju­bi­ler­stwie


Moł­da­wit ("weł­ta­wit", "weł­ta­win, vltavín") – ro­dzaj zie­lo­nych, przez­ro­czy­stych lub prześ­wie­ca­ją­cych tek­ty­tów wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w iłach po­łud­nio­wych Czech i Moraw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mołdawski

zwią­za­ny z Moł­da­wią


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Moł­da­wii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Moł­da­wii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mołdawskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem moł­daw­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem moł­daw­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku moł­daw­skim


Źródła:

Wiktionary

Mołdowa

(forma o cha­rak­te­rze urzę­do­wym) pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Ki­szy­nio­wie; Moł­da­wia, Re­pu­bli­ka Moł­da­wii


Źródła:

SJP.pl

Mołek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mołnia

1. seria ra­dziec­kich ra­kiet no­śnych;
2. ro­syj­ska marka ze­gar­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mołodecki

→ Mo­ło­decz­no (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


Źródła:

SJP.pl

Mołodeczański

→ Mo­ło­decz­no (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


Źródła:

SJP.pl

Mołodeczno

mia­sto na Bia­ło­ru­si


Mo­ło­decz­no ( Маладзечна, "Ma­ła­dziecz­na"; Молодечно, "Mo­ło­diecz­no") – mia­sto po­ło­żo­ne nad Uszą, sto­li­ca re­jo­nu w ob­wo­dzie miń­skim Bia­ło­ru­si, na wschod­nich krań­cach hi­sto­rycz­nej Wi­leń­szczyz­ny.

Sie­dzi­ba ut­wo­rzo­nej w 2014 r. pra­wo­sław­nej epar­chii mo­ło­de­czań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mołodyca

prze­sta­rza­le, gwa­ro­wo: młoda mę­żat­ka, zwła­szcza Ukra­in­ka lub Bia­ło­ru­sin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. dziew­czy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mołoga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, lewy do­pływ Wołgi ma­ją­cy swe źró­dła na wzgó­rzach Wał­daj w ob­wo­dzie twer­skim;


Mo­ło­ga (ros. Молога) – lewy do­pływ Wołgi ma­ją­cy swe źró­dła na Wzgó­rzach Wał­daj w ob­wo­dzie twer­skim, na te­re­nie Rosji.

U uj­ścia rzeki znaj­do­wa­ło się mia­sto Mo­ło­ga.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mołojec

prze­sta­rza­łe:
1. młody Kozak;
2. żoł­nierz ko­zac­ki;
3. ktoś od­waż­ny, dziel­ny, za­rad­ny; zuch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) młody Kozak

 (1.2) żoł­nierz ko­zac­ki

 (1.3) daw. męż­czyz­na od­waż­ny, krzep­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mołojecki

od­no­szą­cy się do mo­łoj­ca, wła­ści­wy mo­łoj­com


Źródła:

SJP.pl

Mołoniewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mołotow

naz­wi­sko, np. Wia­cze­sław Mi­chaj­ło­wicz Mo­ło­tow (1890-1986), ro­syj­ski po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kok­tajl Mo­ło­to­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mołstowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;


Moł­sto­wa – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, pły­ną­ca po Po­brze­żu Po­łud­nio­wo­bał­tyc­kim, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, o dłu­go­ści we­dług róż­nych źró­deł od 48,9 km do 57 km i po­wierzch­ni do­rze­cza od 371,5 km² do 377 km²; pra­wo­brzeż­ny do­pływ Regi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mołstowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mołtowo

Moł­to­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, gmi­nie Go­ści­no, po­ło­żo­na na po­gra­ni­czu Rów­ni­ny Bia­ło­gardz­kiej i Rów­ni­ny Gry­fic­kiej.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2014 wieś miała 147 sta­łych miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Mołła

mułła;
1. tytuł na­da­wa­ny du­chow­ne­mu mu­zuł­mań­skie­mu, zna­czą­cy tyle co: mistrz, uczo­ny;
2. mu­zuł­mań­ski sę­dzia, dok­tor prawa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. w szy­iz­mie: ho­no­ro­wy tytuł te­o­lo­ga lub praw­ni­ka mu­zuł­mań­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mońka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mońki

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Pol­sce;


Mońki – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Mońki. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mońkowianin

miesz­ka­niec Mo­niek


Źródła:

SJP.pl

Mońkowianka

miesz­kan­ka Mo­niek


Źródła:

SJP.pl

Mońkowski

→ Mońki; mo­niec­ki


Źródła:

SJP.pl

Moński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­na­mi, do­ty­czą­cy Monów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język moń­ski


Źródła:

Wiktionary

Moś

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mości

część skła­do­wa róż­nych ty­tu­łów grzecz­no­ścio­wych, np. mości pan, mości ksią­żę


Źródła:

SJP.pl

Mościa

część skła­do­wa daw­nych ty­tu­łów grzecz­no­ścio­wych (skrót słowa: mi­łość), dziś wy­łącz­nie w sta­ro­pol­skim przy­sło­wiu: pieprz­no i sza­fran­no moja mo­ścia panno... (się u nas jada)


Źródła:

SJP.pl

Mościce

Mo­ści­ce (pełna nazwa ad­mi­ni­stra­cyj­na: Osied­le nr 8 „Mo­ści­ce”) – jed­nost­ka po­moc­ni­cza Tar­no­wa, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści mia­sta; hi­sto­rycz­nie jego dziel­ni­ca prze­my­sło­wa.

Mo­ści­ce roz­po­czę­to bu­do­wać pod ko­niec lat 20. XX wieku wokół Pań­stwo­wej Fa­bry­ki Związ­ków Azo­to­wych, na te­re­nach wsi Świercz­ków i Dą­brów­ka In­fu­łac­ka.


Źródła:

Wikipedia

Mościcki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mościejewo

Mo­ście­je­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Kwilcz.


Źródła:

Wikipedia

Mościk

zdrob­nie­nie od: most; mo­stek


Źródła:

SJP.pl

Mościompan

daw­niej: mości pan


Źródła:

SJP.pl

Mościska

zgru­bie­nie od: most


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Mo­ści­ska ( Мостиська, "Mo­styś­ka") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ja­wo­row­skim, na Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kim.

Przed 17 lipca 2020 roku sie­dzi­ba re­jo­nu mo­ści­skie­go, który zo­stał zlik­wi­do­wa­ny na sku­tek de­cen­tra­li­za­cji.

Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne w 1404 roku, na­le­żą­ce do sta­ro­stwa mo­ści­skie­go, w 1627 roku le­ża­ło w ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mościski

→ Mo­ści­ska (mia­sto na Ukra­i­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Mo­ścisk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mościsko

zgru­bie­nie od: most


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mościwy

daw­niej: zwrot grzecz­no­ścio­wy wy­ra­ża­ją­cy sza­cu­nek; mi­ło­ści­wy


Źródła:

SJP.pl

Mościć

1. wy­ście­lać, słać
2. usa­do­wić się wy­god­nie na czymś


Źródła:

SJP.pl

Mościński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mośznil

skró­to­wiec

 (1.1) = adm. Mi­ni­ster­stwo Ochro­ny Śro­do­wi­ska, Za­so­bów Na­tu­ral­nych i Le­śnict­wa;


Źródła:

Wiktionary

Mość

część skła­do­wa daw­nych ty­tu­łów grzecz­no­ścio­wych (skrót słowa: mi­łość)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) …uży­wa­ny daw­niej do two­rze­nia ty­tu­łów grzecz­no­ścio­wych

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: mo­ścić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Moździerz

1. me­ta­lo­we, ka­mien­ne, ce­ra­micz­ne lub drew­nia­ne na­czy­nie w kształ­cie od­wró­co­ne­go dzwo­nu, o wklę­słym, pół­ko­li­stym dnie słu­żą­ce do roz­drab­nia­nia róż­nych ma­te­ria­łów za po­mo­cą spe­cjal­ne­go tłucz­ka, po­bi­ja­ka, stępy;
2. ro­dzaj broni do pro­wa­dze­nia ognia o stro­mej pa­ra­bo­li lotu, poz­wa­la­ją­cej razić cele ukry­te za na­tu­ral­ny­mi lub sztucz­ny­mi przesz­ko­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. lekka broń ar­ty­le­ryj­ska ła­do­wa­na od lufy, umoż­li­wia czę­sty ostrzał po­ci­ska­mi ma­łe­go ka­li­bru;

 (1.2) kulin. na­rzę­dzie ku­chen­ne lub la­bo­ra­to­ryj­ne w po­sta­ci cięż­kie­go na­czy­nia i tłucz­ka, słu­żą­ce do roz­drab­nia­nia cze­goś na pro­szek;

 (1.3) daw. gw-pl|War­sza­wa. twarz


Moź­dzierz (daw. "mio­tacz", "mio­tacz min") – ro­dzaj dzia­ła strze­la­ją­ce­go stro­mo­to­ro­wo. Ter­min współ­cze­śnie utoż­sa­mia­ny naj­czę­ściej z lek­ki­mi dzia­ła­mi bez opo­ro­po­wrot­ni­ków, o krót­kich lu­fach z gład­kim prze­wo­dem, ła­do­wa­ny­mi od­przo­do­wo. Nie jest to jed­nak re­gu­łą, a po­ję­cie to (zwła­szcza hi­sto­rycz­nie) od­no­si się do sze­re­gu zróż­ni­co­wa­nych kon­struk­cji, w tym i do cięż­kich dział oblęż­ni­czych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Moździerzowiec

żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy moź­dzierz


Źródła:

SJP.pl

Moździerzyk

zdrob­nie­nie od: moź­dzierz


Źródła:

SJP.pl

Moździerzysta

żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy moź­dzierz; moź­dzie­rzo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Możdżanowo

Moż­dża­no­wo (kaszb. "Mòżdżónowò", Mützenow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ustka.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie Moż­dża­no­wo jest so­łect­wem.

Stare osied­le. W dru­giej po­ło­wie XVIII w. dzia­ła­ła tu duża ko­pal­nia bursz­ty­nu ży­dow­skie­go kupca Liepp­man­na, wy­do­by­wa­ją­ca su­ro­wiec z szy­bów o głę­bo­ko­ści do 23 m. Dziś znaj­du­je się tu jedno z więk­szych w Pol­sce złóż bursz­ty­nu (o za­sob­no­ści 20-30 t), ak­tu­al­nie nie­ek­splo­a­to­wa­ne.


Źródła:

Wikipedia

Możdżanów

Moż­dża­nów – wieś w gmi­nie So­śnie, w po­wie­cie ostrow­skim, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim. Liczy około 142 miesz­kań­ców. Po­ło­żo­ny w Parku Kra­jo­bra­zo­wym Do­li­na Ba­ry­czy w re­jo­nie Sta­wów Moż­dża­now­skich. Nie­da­le­ko wsi ro­śnie jeden z naj­więk­szych dębów Wiel­ko­pol­ski – trzy­stu­let­ni Dąb Jan o ob­wo­dzie 867 cm i wy­so­ko­ści 28 m. Pień dębu po­sia­da u pod­sta­wy sporą dziu­plę, za­bez­pie­czo­ną be­to­no­wą plom­bą.


Źródła:

Wikipedia

Możdżer

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Możdżeń

wy­ro­stek kości czo­ło­wej u zwie­rząt pu­sto­ro­gich, bę­dą­cy pod­sta­wą po­chwy ro­go­wej


Moż­dżeń – pa­rzy­sty wy­ro­stek kości czo­ło­wej czasz­ki krę­to­ro­gich, z któ­re­go wy­ra­sta róg.

Moż­dżeń jest zbu­do­wa­ny z kości, w dol­nej czę­ści łączy się z ko­ścią czo­ło­wą. W miarę jak ro­śnie ku górze, po­wo­du­je uwy­pu­kle­nie skóry, osią­ga­jąc dłu­gość kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów. Po­kry­wa go skóra po­ro­śnię­ta wło­sa­mi, które z cza­sem za­ni­ka­ją. Nad moż­dże­niem wy­ra­sta róg.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Możdżyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Może

par­ty­ku­ła na­da­ją­ca całej wy­po­wie­dzi lub jej czę­ści od­cień przy­pu­szcze­nia


par­ty­ku­ła

 (1.1) …na­da­ją­ca wy­po­wie­dzi cha­rak­ter przy­pu­szcze­nia

 (1.2) …sto­so­wa­na w celu wy­ra­że­nia pro­po­zy­cji, rady, proś­by

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3 os. lp. ter. od: móc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Możebniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mo­żeb­ny


Źródła:

SJP.pl

Możebność

prze­sta­rza­le: moż­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Możebny

daw­niej: moż­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Możejki

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Lit­wie;


Mo­żej­ki (lit. Mažeikiai, żmudz. Mažeikē; 1899-1918 Mu­ra­wie­wo) – mia­sto na pół­no­cy Litwy przy gra­ni­cy z Łotwą po­ło­żo­ne nad rzeką Win­da­wą. Licz­ba miesz­kań­ców ok. 45,3 tys. (ósme pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców mia­sto Litwy). Rejon mo­żej­ski wcho­dzi w skład okrę­gu tel­szań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Możejko

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Możenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. moż­li­wość, moż­ność


Źródła:

Wiktionary

Możliwe

to, co jest moż­li­we, co da się zro­bić


Źródła:

SJP.pl

Możliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w miarę moż­li­wo­ści; tak jak tylko się da; jak to tylko moż­li­we

 (1.2) pot. dość do­brze; nie naj­go­rzej


Źródła:

Wiktionary

Możliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: moż­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Możliwości

po­ten­cjał;
1. zdol­no­ści, pre­dy­spo­zy­cje psy­chicz­ne i fi­zycz­ne czło­wie­ka;
2. zdol­ność do dzia­ła­nia i osią­ga­nia ja­kichś efek­tów


Źródła:

SJP.pl

Możliwościowy

→ moż­li­wość


Patrz:możliwość

Źródła:

SJP.pl

Możliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan, w któ­rym coś jest moż­li­we (da się zre­a­li­zo­wać)

 (1.2) czę­sto w lm. umie­jęt­ność, pre­dy­spo­zy­cja, sprzy­ja­ją­ce wa­run­ki do do­ko­na­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Możliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: moż­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Możliwy

1. da­ją­cy się wy­ko­nać, zre­a­li­zo­wać, urze­czy­wist­nić;
2. bę­dą­cy w za­kre­sie czy­ichś moż­li­wo­ści; do­stęp­ny;
3. taki, który może się zda­rzyć, za­ist­nieć;
4. po­tocz­nie: zno­śny, nie­zły, dość dobry


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który da się zre­a­li­zo­wać lub urze­czy­wist­nić

 (1.2) pot. ak­cep­to­wal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Można

mo­dal­ny cza­sow­nik nie­wła­ści­wy okre­śla­ją­cy do­pu­szczal­ność (np.: Czy można wejść?) albo wy­ko­nal­ność (np.: Ten zegar można na­pra­wić.) cze­goś, wy­stę­pu­ją­cy w zda­niu w po­łą­cze­niu z be­zo­ko­licz­ni­kiem; wolno


cza­sow­nik nie­wła­ści­wy

 (1.1) jest moż­li­we do wy­ko­na­nia

 (1.2) jest doz­wo­lo­ne; poz­wa­la się na coś

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. M. i W. lp. od: możny


Można – utwór mu­zycz­ny z 2024 roku, wy­ko­ny­wa­ny przez pol­skich pio­sen­ka­rzy No­sow­ską i Bła­że­ja Króla, po­cho­dzą­cy z ich wspól­ne­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go "Kasia i Bła­żej". 3 lipca 2024 zo­stał wy­da­ny przez wy­daw­nict­wo Kayax jako pier­wszy pro­mu­ją­cy go sin­gel.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Możnaż

prze­sta­rza­łe: cza­sow­nik mo­dal­ny "można" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą wzmac­nia­ją­cą "-ż", uży­wa­ny w funk­cji py­taj­nej lub wzmoc­nio­nej


Źródła:

SJP.pl

Możnie

daw­niej: mocno, sil­nie, po­tęż­nie


Źródła:

SJP.pl

Możniej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: moż­nie


Źródła:

SJP.pl

Możniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: możny; bar­dziej możny


Źródła:

SJP.pl

Możnowładca

czło­wiek o du­żych wpły­wach, po­cho­dzą­cy z moż­ne­go rodu; ma­gnat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. osoba z moż­ne­go rodu ma­ją­ca wpły­wa na po­li­ty­kę pań­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Możnowładczy

→ moż­no­wład­ca


Patrz:możnowładca

Źródła:

SJP.pl

Możnowładczyni

→ moż­no­wład­ca


Patrz:możnowładca

Źródła:

SJP.pl

Możnowładza

wpły­wy po­li­tycz­ne, rządy moż­no­wład­ców w spo­łe­czeń­stwie fe­u­dal­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wła­dza moż­nych – wiel­kich panów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Możnowładztwo

ogół moż­no­wład­ców, rody ma­gnac­kie; ma­gna­te­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) górna war­stwa spo­łecz­na w fe­u­dal­nym spo­łe­czeń­stwie śred­nio­wiecz­nym


Moż­no­władzt­wo – górna war­stwa spo­łecz­na w fe­u­dal­nym spo­łe­czeń­stwie śred­nio­wiecz­nym (naj­wyż­sza war­stwa śred­nio­wiecz­ne­go ry­cer­stwa zaj­mu­ją­ca uprzy­wi­le­jo­wa­ną po­zy­cję w pań­stwie). Obej­mo­wa­ła ona po­sia­da­czy naj­więk­szych ma­jąt­ków ziem­skich. Moż­no­wład­cy po­sia­da­li do­stęp (czę­sto mo­no­pol) do naj­wyż­szych urzę­dów pań­stwo­wych i ko­ściel­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Możność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) moż­li­wość

 (1.2) stpol. moc


Źródła:

Wiktionary

Możny

daw­niej:
1. ma­ją­cy wiel­ki ma­ją­tek i duże wpły­wy; bo­ga­ty, po­tęż­ny;
2. moż­li­wy, do­stęp­ny


przy­miot­nik

 (1.1) o dużej mocy i wpły­wie

 (1.2) na­le­żą­cy do elity wła­dzy

 (1.3) przest. ma­ją­cy znacz­ny ma­ją­tek

 (1.4) daw. ob­fi­ty

 (1.5) daw. moż­li­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba wpły­wo­wa, u wła­dzy

 (2.2) przest. osoba bar­dzo bo­ga­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Możylinek

Mo­ży­li­nek ("Mo­eh­rin­gia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 25–29 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej chłod­nej Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Azji i Eu­ro­py. W Pol­sce rosną dziko dwa ga­tun­ki – po­spo­li­ty mo­ży­li­nek trój­ner­wo­wy ("M. tri­ner­via") oraz mo­ży­li­nek mcho­wa­ty ("M. mu­sco­sa").


Źródła:

Wikipedia