M

1. jedna z liter pol­skie­go al­fa­be­tu;
2. spół­gło­ska no­so­wa;
3. skrót od: metr (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. sie­dem­na­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;


M m

M ("em", mi­nu­sku­ła: m) – trzy­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i sie­dem­na­sta al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza zwy­kle w danym ję­zy­ku spół­gło­skę war­go­wą no­so­wą, np. [].

Nazwę tej li­te­ry w ję­zy­ku pol­skim wy­ma­wia się "em".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ma

za­i­mek dzier­żaw­czy bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem za­im­ka oso­bo­we­go "ja"


forma za­im­ka.

 (1.1) = moja

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: mieć


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maa

język z ro­dzi­ny ni­lo­tyc­kiej uży­wa­ny przez Ma­sa­jów; język ma­saj­ski, masai


Źródła:

SJP.pl

Maaka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Maalox

nazwa hand­lo­wa leku zo­bo­jęt­nia­ją­ce­go kwas żo­łąd­ko­wy, sto­so­wa­ne­go przy zga­dze, nie­straw­no­ści i re­fluk­sie, za­wie­ra­ją­ce­go wo­do­rot­le­nek glinu i ma­gne­zu


Źródła:

SJP.pl

Maanam

nazwa ze­spo­łu


Ma­a­nam – pol­ski ze­spół roc­ko­wy pow­sta­ły w Kra­ko­wie, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1975–2008.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maar

kra­ter pow­sta­ły wsku­tek jed­no­ra­zo­wej erup­cji wul­ka­nu, czę­sto wy­peł­nio­ny wodą i two­rzą­cy je­zio­ro


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. lej­ko­wa­ty kra­ter pow­sta­ły na sku­tek wy­bu­chu wul­ka­nu, czę­sto wy­peł­nio­ny wodą i two­rzą­cy je­zio­ro;


Maar – forma wul­ka­nicz­na pow­sta­ła w wy­ni­ku erup­cji fre­a­tycz­nej lub fre­a­to­mag­mo­wej. Ze wzglę­du na mor­fo­lo­gię okre­śla­ny jest „dziu­rą w ziemi”. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą ma­a­rów jest ob­ni­żo­ne dno kra­te­ru (lej­ko­wa­te za­głę­bie­nie), co jest spo­wo­do­wa­ne ubyt­kiem masy skal­nej po­ni­żej po­wierzch­ni kra­te­ru na sku­tek ek­sploz­ji po kon­tak­cie magmy z wodą lub na­sy­co­ny­mi wodą osa­da­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maarianhamina

oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Wysp Alandz­kich


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Wysp Alandz­kich,


Ma­a­rian­ha­mi­na, Ma­rie­hamn – sto­li­ca, a za­ra­zem je­dy­ne mia­sto, ar­chi­pe­la­gu Wysp Alandz­kich, au­to­no­micz­nej pro­win­cji Fin­lan­dii i jej re­gio­nu, najm­niej­szej spoś­ród tego typu jed­no­stek ad­mi­ni­stra­cyj­nych Fin­lan­dii. Mia­sto jest też sie­dzi­bą władz Ma­rie­hamns stad, jed­ne­go z trzech po­dre­gio­nów ar­chi­pe­la­gu, po­sia­da także prawa gminy. W 2024 miesz­ka­ło w nim 11 837 osób, na ob­sza­rze lą­do­wym li­czą­cym około 11,6 km². Cał­ko­wi­ta po­wierzch­nia mia­sta, uwz­ględ­nia­jąc po­wierzch­nię wody, to 21,6 km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maarowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­a­rem, do­ty­czą­cy maaru


Źródła:

Wiktionary

Maastricht

[czy­taj: ma­stricht albo ma­strycht] mia­sto w Ho­lan­dii


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Ho­lan­dii;


Ma­a­stricht ( Me­stre­ech) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ho­lan­dii, po­ło­żo­ne nad rzeką Mozą, bę­dą­ce sto­li­cą pro­win­cji Lim­bur­gia. Ma­a­stricht jest praw­do­po­dob­nie naj­star­szym mia­stem Ho­lan­dii. Jest także mia­stem naj­da­lej wy­su­nię­tym na po­łud­nio­wy wschód (leży po­mię­dzy Bel­gią a Niem­ca­mi). Mia­sto na­le­ży do eu­ro­re­gio­nu Moza-Ren. Inne głów­ne mia­sta tego eu­ro­re­gio­nu to Ak­wiz­gran w Niem­czech oraz Has­selt i Liège we fla­mandz­ko- i fran­cu­sko­ję­zycz­nej czę­ści Bel­gii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maat

w mi­to­lo­gii egip­skiej: uo­so­bie­nie ładu we wszechś­wie­cie, bo­gi­ni praw­dy i spra­wied­li­wo­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­te­gip. bo­gi­ni praw­dy i spra­wied­li­wo­ści, uo­so­bie­nie har­mo­nii i ładu we wszechś­wie­cie, córka Re, żona Thota


Maat – w mi­to­lo­gii egip­skiej bo­gi­ni praw po­rząd­ku, har­mo­nii i spra­wied­li­wo­ści we wszechś­wie­cie i spo­łe­czeń­stwie, mał­żon­ka Thota.

Przed­sta­wia­no ją w ludz­kiej po­sta­ci ze stru­sim pió­rem na gło­wie. Jej wi­ze­ru­nek no­si­li egip­scy urzęd­ni­cy spra­wu­ją­cy sądy. W za­pi­sie hie­ro­gli­ficz­nym jej sym­bo­le to pióro i ło­kieć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mably

[czy­taj: maBLI] naz­wi­sko, m.in. Ga­briel Bon­not de Mably (1709-1785) - fran­cu­ski my­śli­ciel, pi­sarz po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny


Mably – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Loara.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 8291 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 253 osób/km² (wśród 2880 gmin re­gio­nu Rodan-Alpy Mably pla­su­je się na 87. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 178.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mabon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. rel. dru­i­dycz­ne i wik­kań­skie świę­to rów­no­no­cy je­sien­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mit­celt. bóg cel­tyc­ki, syn wa­lij­skiej bo­gi­ni Mo­dron;


Zo­bacz też: Mabon – świę­to wik­kań­skie.

Mabon – syn wa­lij­skiej bo­gi­ni Mo­dron. Gdy miał trzy dni, zo­stał upro­wa­dzo­ny i uwię­zio­ny w Glo­u­ce­ster. Tylko on jed­nak po­tra­fił obła­ska­wić psa, któ­re­go Culhwch po­trze­bo­wał, aby zdo­być rękę Olwen, i dla­te­go zor­ga­ni­zo­wa­no wy­pra­wę ma­ją­cą na celu uwol­nie­nie Ma­bo­na.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mac

1. cien­ki pla­cek z niek­wa­szo­ne­go cia­sta spo­ży­wa­ny przez żydów w cza­sie świę­ta Pas­chy; prza­śnik;
2. ro­dzaj pie­czy­wa po­dob­ne­go do tego plac­ka; prza­śnik;
3. dawna miara ob­ję­to­ści ciał syp­kich równa garn­co­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. punkt sprze­da­ży sieci McDonald’s

 (1.2) pot. kom­pu­ter marki Apple (Ma­cin­tosh, Mac Pro, iMac, MacBook, itp.)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mac.

skrót

 (1.1) = ma­ce­doń­ski


Źródła:

Wiktionary

Maca

1. cien­ki pla­cek z niek­wa­szo­ne­go cia­sta spo­ży­wa­ny przez żydów w cza­sie świę­ta Pas­chy; prza­śnik;
2. ro­dzaj pie­czy­wa po­dob­ne­go do tego plac­ka; prza­śnik;
3. dawna miara ob­ję­to­ści ciał syp­kich równa garn­co­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pła­ski pszen­ny pla­cek z prza­śne­go (niek­wa­szo­ne­go) cia­sta, ja­da­ny przez Żydów pod­czas świę­ta Pas­chy;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) spoż. ko­rzeń pie­przy­cy pe­ru­wiań­skiej (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­pi­dium me­y­e­nii|Walp.|ref=tak.), który w for­mie sprosz­ko­wa­nej sprze­da­wa­ny jest jako su­ple­ment diety lub w ca­ło­ści jako ja­rzy­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp., ter. od macać


Maca ( ‏מצה‎) – chleb prza­śny, prza­śni­ki, spo­ży­wa­ny przez wyz­naw­ców ju­da­iz­mu pod­czas świę­ta Pe­sach. Na­wią­zu­je on do chle­ba, który spo­ży­wa­li Iz­ra­e­li­ci przed wy­ru­sze­niem z Egip­tu. Przy­rzą­dza­ny jest ze spe­cjal­nie w tym celu przy­go­to­wa­nej mąki, bez uży­cia zak­wa­su, któ­re­go po­sia­da­nia w domu pod­czas Pas­chy za­ka­zu­je ży­dow­skie prawo re­li­gij­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macadełko

1. żar­to­bli­wie: to­uch­pad; gła­ska­deł­ko;
2. rzad­ko: ru­cho­my wy­ro­stek ciała bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy jako na­rząd chwyt­ny lub do­ty­ko­wy; macek, macka, czu­łek


Źródła:

SJP.pl

Macak

1. przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści, uży­wa­ny w ko­wal­stwie;
2. w scrab­blach: osoba szu­ka­ją­ca blan­ka pod­czas wy­cią­ga­nia liter z worka


Źródła:

SJP.pl

Macanina

po­tocz­nie:
1. do­ty­ka­nie, zwy­kle lu­bież­ne; ma­can­ka;
2. szu­ka­nie, ba­da­nie, son­do­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Macanka

po­tocz­nie:
1. do­ty­ka­nie, zwy­kle lu­bież­ne; ma­ca­ni­na;
2. re­wiz­ja oso­bi­sta


Źródła:

SJP.pl

Macanko

po­tocz­nie:
1. do­ty­ka­nie, zwy­kle lu­bież­ne; ma­ca­ni­na;
2. re­wiz­ja oso­bi­sta


Źródła:

SJP.pl

Macant

żar­to­bli­wie o czło­wie­ku do­ty­ka­ją­cym cze­goś, ma­ca­ją­cym coś, np. towar ma­ca­ny na­le­ży do ma­can­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. o czło­wie­ku do­ty­ka­ją­cym cze­goś, ma­ca­ją­cym coś

 (1.2) pot. żart. gi­ne­ko­log


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macantka

→ ma­cant


Patrz:macant

Źródła:

SJP.pl

Macao

gra w karty, w któ­rej obo­wią­zu­je zmien­ny kolor atu­to­wy w ko­lej­nych roz­gryw­kach jed­ne­go cyklu tej gry; makao


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. zob. makao.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macarena

ta­niec wy­wo­dzą­cy się z Hisz­pa­nii, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny przez pio­sen­kę ze­spo­łu Los Del Rio o tym samym ty­tu­le; ma­ka­re­na


Ma­ca­re­na – pio­sen­ka hisz­pań­skie­go duetu Los Del Río z 1993, któ­rej mu­zy­ka jest po­łą­cze­niem fla­men­co i popu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macarthur

[czy­taj: makARtur] naz­wi­sko


Ma­cart­hur – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Wik­to­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macaulay

[czy­taj: maKOlej]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macać

1. roz­poz­na­wać coś za po­mo­cą do­ty­ku, badać coś do­ty­ka­jąc;
2. do­ty­kać w spo­sób ob­ce­so­wy, lu­bież­ny;
3. prze­no­śnie: szu­kać, badać, son­do­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ty­kać cze­goś pal­ca­mi, stopą itp., pró­bu­jąc wy­czuć, roz­poz­nać coś

 (1.2) szu­kać, badać, son­do­wać

 (1.3) do­ty­kać lu­bież­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maccartyzm

[czy­taj: mak­kar­tyzm] kie­ru­nek w po­li­ty­ce wew­nętrz­nej USA w
1. po­ło­wie lat 50. XX wieku; za­i­ni­cjo­wa­ny w at­mos­fe­rze zim­nej wojny przez se­na­to­ra J.R. McCarthy'ego, miał na celu prze­ciw­sta­wie­nie się in­fil­tra­cji ko­mu­ni­stycz­ne­go apa­ra­tu wła­dzy i śro­do­wisk opi­niot­wór­czych; mak­kar­tyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. skraj­nie pra­wi­co­wy kie­ru­nek po­li­ty­ki wew­nętrz­nej Sta­nów Zjed­no­czo­nych w la­tach 50. XX wieku cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ra­dy­kal­nym zwal­cza­niem ko­mu­niz­mu i jego przed­sta­wi­cie­li w pań­stwie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macchiato

[czy­taj: ma­kia­to] ro­dzaj kawy espres­so z do­dat­kiem mleka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kawa espres­so z odro­bi­ną mleka;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macdonald

[czy­taj: mak­do­nald] naz­wi­sko, m.in. James Ram­say MacDonald (1866-1937) - po­li­tyk bry­tyj­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macdonaldyzacja

[czy­taj: mak­do­nal­dy­za­cja] przyj­mo­wa­nie na świe­cie ame­ry­kań­skie­go stylu życia, głów­nie po­staw kon­sump­cyj­nych; mcdo­nal­dy­za­cja, mak­do­nal­dy­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Maceba

na­gro­bek ży­dow­ski w for­mie pio­no­wo usta­wio­nej pro­sto­kąt­nej płyty ka­mien­nej; ma­ce­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ma­ce­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macedonia

1. pań­stwo w Eu­ro­pie; Re­pu­bli­ka Ma­ce­do­nii;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Eu­ro­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) hist. geogr. re­gion w pół­noc­nej Gre­cji;

 (1.3) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na obej­mu­ją­ca po­gra­ni­cze współ­czes­nej Gre­cji, Al­ba­nii, Buł­ga­rii i Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej;

 (1.4) hist. sta­ro­żyt­ne kró­le­stwo;

 (1.5) hist. pro­win­cja Im­pe­rium Rzym­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macedoniusz

imię mę­skie


Ma­ce­do­niusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, oz­na­cza­ją­ce "wspa­nia­ły", "boski". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ma­ce­do­niusz, syn św. Lidii i św. Fi­le­ta.

Ma­ce­do­niusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 marca i 12 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macedonka

1. oby­wa­tel­ka Ma­ce­do­nii
2. miesz­kan­ka Ma­ce­do­nii (Ma­ce­do­nii Grec­kiej, kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści ma­ce­doń­skiej

 (1.2) miesz­kan­ka re­gio­nu ge­o­gra­ficz­ne­go Ma­ce­do­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macedończyk

1. oby­wa­tel Ma­ce­do­nii
2. miesz­ka­niec Ma­ce­do­nii (Ma­ce­do­nii Grec­kiej, kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) geogr. polit. osoba na­ro­do­wo­ści ma­ce­doń­skiej, oby­wa­tel lub miesz­ka­niec Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej;

 (1.2) hist. miesz­ka­niec sta­ro­żyt­nej Ma­ce­do­nii

 (1.3) geogr. miesz­ka­niec kra­i­ny hi­sto­rycz­nej po­dzie­lo­nej współ­cze­śnie mię­dzy Gre­cję, Buł­ga­rię i Ma­ce­do­nię Pół­noc­ną


Ma­ce­doń­czyk – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 2013 roku w re­ży­se­rii Petro Alek­sow­skie­go. Opo­wia­da hi­sto­rię przesz­ło 3500 dzie­ci (po po­ło­wie po­cho­dze­nia grec­kie­go i ma­ce­doń­skie­go) z grec­kiej Ma­ce­do­nii, które w cza­sie wojny do­mo­wej w Gre­cji zo­sta­ły ewa­ku­o­wa­ne do Pol­ski. Dzie­ci Ma­ce­doń­skie, w prze­ci­wień­stwie do Grec­kich ko­le­gów, nie zo­sta­ły po woj­nie uz­na­ne przez Gre­cję za oby­wa­te­li tego kraju, wobec czego zo­sta­ły zmu­szo­ne do po­zo­sta­nia w Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macedoński

zwią­za­ny z Ma­ce­do­nią


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­ce­do­nii lub Ma­ce­doń­czy­ków

 (1.2) od­no­szą­cy się do kra­i­ny Ma­ce­do­nii w Gre­cji lub miesz­kań­ców tego re­gio­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Ma­ce­do­nii;

 (2.2) jęz. język wy­mar­ły uży­wa­ny przez sta­ro­żyt­nych miesz­kań­ców Ma­ce­do­nii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macedońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ma­ce­doń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ma­ce­doń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ma­ce­doń­skim


Źródła:

Wiktionary

Macedońskość

→ ma­ce­doń­ski


Patrz:macedoński

Źródła:

SJP.pl

Macek

1. daw­niej: ciem­ność, brak świa­tła;
2. ru­cho­my wy­ro­stek ciała bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy jako na­rząd chwyt­ny lub do­ty­ko­wy; macka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­zda­ra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. od macka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maceracja

1. dłu­gotr­wa­łe mo­cze­nie su­row­ca w roz­pu­szczal­ni­ku w celu zmięk­cze­nia lub od­dzie­le­nia ja­kie­goś skład­ni­ka, np. sub­stan­cji za­pa­cho­wych z ro­ślin;
2. wza­jem­ne prze­ni­ka­nie się sma­ków i za­pa­chów skład­ni­ków przy­go­to­wy­wa­nej po­tra­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maceracyjny

→ ma­ce­ra­cja


Patrz:maceracja

Źródła:

SJP.pl

Macerat

pół­pro­dukt pow­sta­ły przy wy­ro­bie wódek ga­tun­ko­wych i li­kie­rów; nalew


Źródła:

SJP.pl

Macerata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, w re­gio­nie Mar­che;


– mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Mar­che, w pro­win­cji Ma­ce­ra­ta.

We­dług da­nych na rok 2015 gminę za­miesz­ki­wa­ło 42750 osób (464 na km²). Mia­sto zaj­mu­je szczyt wzgó­rza o wy­so­ko­ści 315 m n.p.m., po­mię­dzy do­li­na­mi, któ­ry­mi od pół­no­cy prze­pły­wa rzeka Po­ten­za, od po­łud­nia zaś Chien­ti.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Macerator

urzą­dze­nie do ma­ce­ra­cji, czyli roz­pu­szcza­nia sub­stan­cji sta­łych za po­mo­cą cie­czy; per­ko­la­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. apa­rat do otrzy­my­wa­nia wy­cią­gu z ziół me­to­dą ma­ce­ra­cji

 (1.2) techn. urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce łatwą i bez­piecz­ną uty­li­za­cję od­pa­dów me­dycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macerał

nie­skry­sta­li­zo­wa­ny skład­nik węgla ko­pal­ne­go, reszt­ki ma­te­ria­łów or­ga­nicz­nych bez sta­łe­go skła­du che­micz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ele­men­tar­ny skład­nik węgla wy­róż­nial­ny je­dy­nie mi­kro­sko­po­wo, od­po­wia­da­ją­cy mi­ne­ra­ło­wi w in­nych ska­łach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macerałowy

przy­miot­nik

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ma­ce­ra­łem, do­ty­czą­cy ma­ce­ra­łu


Źródła:

Wiktionary

Macerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ce­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Macerować

pod­da­wać coś dzia­ła­niu płynu w celu zmięk­cze­nia lub wy­wo­ła­nia zmian che­micz­nych


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spoż. farm. mo­czyć jakiś su­ro­wiec w ja­kiejś cie­czy w celu roz­mięk­cze­nia lub wy­dzie­le­nia okre­ślo­ne­go skład­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macewa

na­gro­bek ży­dow­ski w for­mie pio­no­wo usta­wio­nej pro­sto­kąt­nej płyty ka­mien­nej; ma­ce­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj na­grob­ka ży­dow­skie­go w for­mie pio­no­wej płyty;


Ma­ce­wa ( ‏מַצֵּבָה‎ „na­gro­bek”) – ży­dow­ska stela na­grob­na, naj­czę­ściej w for­mie pio­no­wo usta­wio­nej, pro­sto­kąt­nej płyty ka­mien­nej lub drew­nia­nej (od XIX w. także że­liw­nej) zwień­czo­nej linią pro­stą, trój­ką­tem, pół­ko­lem, dwoma od­cin­ka­mi koła bądź linią łu­ko­wa­tą. Górną jej część może wy­peł­niać pła­sko­rzeź­ba, dolną zaś in­skryp­cja (epi­ta­fium).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macewicz

naz­wi­sko


Ma­ce­wicz (Ma­ce­wicz I, Pio­tro­wicz, Le­li­wa odm.) − pol­ski herb szla­chec­ki, we­dług Bo­niec­kie­go od­mia­na herbu Le­li­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macguffin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. przed­miot, miej­sce, lub cel sta­no­wią­cy pre­tekst dla fa­bu­ły filmu i przy­ku­wa­ją­cy uwagę widza, jed­nak poza tym po­zba­wio­ny więk­sze­go zna­cze­nia dla opo­wie­ści;


MacGuffin (cza­sa­mi też McGuffin) – ter­min oz­na­cza­ją­cy przed­miot, miej­sce, cel itp. na­pę­dza­ją­cy fa­bu­łę filmu i mo­ty­wu­ją­cy dzia­ła­nia po­sta­ci. Jest ważny nie jako kon­kret­ny obiekt (dla widza nie ma zna­cze­nia czym do­kład­nie jest), a je­dy­nie sta­no­wi pre­tekst do roz­wią­za­nia i prze­bie­gu akcji fil­mo­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mach

1. jed­nost­ka pręd­ko­ści sto­so­wa­na w lot­nict­wie, równa pręd­ko­ści dźwię­ku w danym oś­rod­ku
2. ta­niec lu­do­wy znany głów­nie w re­gio­nie lu­bel­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka pręd­ko­ści równa pręd­ko­ści roz­cho­dze­nia się dźwię­ku w po­wie­trzu

 (1.2) daw. szyb­kie mach­nię­cie, szyb­ki ruch

 (1.3) reg. w Lu­bel­skiem: wi­ro­wy ta­niec lu­do­wy w ryt­mie 2/4, cha­rak­te­ry­stycz­ny przy­spie­sza­niem tempa do naj­wyż­szych moż­li­wo­ści tan­ce­rzy, z to­wa­rzy­sze­niem ryt­micz­ne­go kla­ska­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: macha


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mach-Mach

po­tocz­nie: szyb­ko, bły­ska­wicz­nie, na­tych­miast; mach mach, ciach-mach (ciach mach), szach-mach (szach mach), rach-ciach (rach ciach), rachu-cia­chu (rachu cia­chu)


Źródła:

SJP.pl

Macha

1. zgru­bie­nie od: maska (sa­mo­cho­du)
2. po­tocz­nie o twa­rzy; gęba, fa­cja­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mina


Macha – w mi­to­lo­gii go­i­del­skiej była jedną z trzech po­sta­ci Mor­ri­gan.

Wraz z Anann i Badb two­rzy­ła trium­wi­rat bogiń wojny, na­le­żąc do grupy ir­landz­kich bóstw wojny. Kar­mi­ła się gło­wa­mi swo­ich wro­gów, lecz po­dob­no czę­sto le­czy­ła ran­nych. Uwa­ża­no, że była kró­lo­wą Ul­ste­ru, któ­rej sto­li­cę na cześć jej imie­nia naz­wa­no Emain Macha. Ona i inne wcie­le­nia Mor­ri­gan (Badb i Nem­ha­in) wspo­ma­ga­ły lud Tu­at­ha de Da­na­an w walce z ple­mie­niem Fir­bol­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Machabejczycy

ród ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­be­u­sze, Has­mo­ne­u­sze


Źródła:

SJP.pl

Machabejczyk

przed­sta­wi­ciel rodu ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­be­usz, Has­mo­ne­usz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. przy­do­mek Judy Has­mo­ne­u­sza;

 (1.2) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii ma­cha­bej­skiej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machabejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny dy­na­stią Ma­cha­be­u­szy, do­ty­czą­cy Ma­cha­be­u­szy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sła­bo­wi­ty, nie­zdol­ny do pracy


Źródła:

Wiktionary

Machabeusz

przed­sta­wi­ciel rodu ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­bej­czyk, Has­mo­ne­usz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. przy­do­mek Judy Has­mo­ne­u­sza;

 (1.2) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii ma­cha­bej­skiej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Machabeusze

ród ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­bej­czy­cy, Has­mo­ne­u­sze


Ma­cha­be­u­sze, znani rów­nież jako Has­mo­ne­u­sze ( ‏מַכַּבִּים‎ lub ‏מקבים‎, "Ma­ka­bim") – ju­dej­ski ród ka­płań­ski, a po pow­sta­niu Ma­cha­be­u­szy – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Judei (147–37 p.n.e.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machaczkalski

→ Ma­chacz­ka­ła (mia­sto w Rosji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­chacz­ka­łą, do­ty­czą­cy Ma­chacz­ka­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machaczkała

sto­li­ca Da­ge­sta­nu, re­pu­bli­ki ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej nad Mo­rzem Ka­spij­skim, sto­li­ca Da­ge­sta­nu;


Ma­chacz­ka­ła ( Махачкала; МахIачхъала "Maħačqala") – sto­li­ca Da­ge­sta­nu, au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki, wcho­dzą­cej w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.

Ma­chacz­ka­ła leży nad Mo­rzem Ka­spij­skim, w ni­zin­nej czę­ści Da­ge­sta­nu. Przez mia­sto prze­bie­ga­ją ważne trasy tran­spor­to­we z Rosji do Azer­bej­dża­nu i Iranu. Ma­chacz­ka­ła jest także waż­nym por­tem Morza Ka­spij­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Machaj

1. po­ru­szać ryt­micz­nie jakąś czę­ścią ciała lub przed­mio­tem trzy­ma­nym w ręku, np. ma­chać nogą, ogo­nem, chu­stecz­ką; wy­ma­chi­wać, wy­wi­jać, maj­tać, maj­dać;
2. po­tocz­nie: robić coś szyb­ko, np. ma­chać kilka por­tre­tów dzien­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machajka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kib. flaga słu­żą­ca do ma­cha­nia


Źródła:

Wiktionary

Machajrodon

wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, dra­pież­nik o po­tęż­nych, za­krzy­wio­nych gór­nych kłach; ty­grys (kot) sza­bla­sto­zęb­ny (sza­blo­zęb­ny, sza­blo­zę­by), ma­chaj­ro­dont


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych o wiel­kich kłach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machajrodont

wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, dra­pież­nik o po­tęż­nych, za­krzy­wio­nych gór­nych kłach; ty­grys (kot) sza­bla­sto­zęb­ny (sza­blo­zęb­ny, sza­blo­zę­by), ma­chaj­ro­don


Źródła:

SJP.pl

Machalewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machalica

naz­wi­sko, m.in. Hen­ryk Ma­cha­li­ca (1930-2003) - pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Machalski

naz­wi­sko, m.in. Lud­wik Ma­chal­ski (1879-1934) - pol­ski ma­larz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­chać.


Źródła:

Wiktionary

Macharski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machault

[czy­taj: maSZO] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machać

1. po­ru­szać ryt­micz­nie jakąś czę­ścią ciała lub przed­mio­tem trzy­ma­nym w ręku, np. ma­chać nogą, ogo­nem, chu­stecz­ką; wy­ma­chi­wać, wy­wi­jać, maj­tać, maj­dać;
2. po­tocz­nie: robić coś szyb­ko, np. ma­chać kilka por­tre­tów dzien­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. mach­nąć)

 (1.1) szyb­ko, wa­ha­dło­wo ru­szać czymś

 (1.2) pot. przen. robić coś szyb­ko

 (1.3) pot. przen. cięż­ko pra­co­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machała

1. po­ru­szać ryt­micz­nie jakąś czę­ścią ciała lub przed­mio­tem trzy­ma­nym w ręku, np. ma­chać nogą, ogo­nem, chu­stecz­ką; wy­ma­chi­wać, wy­wi­jać, maj­tać, maj­dać;
2. po­tocz­nie: robić coś szyb­ko, np. ma­chać kilka por­tre­tów dzien­nie


Źródła:

SJP.pl

Machałek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machcewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machcin

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machcinko

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


Mach­cin­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bielsk.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Mach­ci­no".

Wieś pry­wat­na Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­na była w 1827 roku w po­wie­cie płoc­kim, ob­wo­dzie płoc­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machcino

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


Mach­ci­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bielsk.

W skład so­łect­wa "Mach­ci­no" wcho­dzi także wieś Mach­cin­ko.

Wieś pry­wat­na Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­na była w 1827 roku w po­wie­cie płoc­kim, ob­wo­dzie płoc­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machejek

naz­wi­sko, m.in. Wła­dy­sław Ma­che­jek (1920-1992) - pol­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta


Źródła:

SJP.pl

Machek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Macher

po­tocz­nie:
1. fa­cho­wiec, spe­cja­li­sta, mistrz; maj­ster;
2. oszust, sza­chraj, kom­bi­na­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk.) fa­cho­wiec

 (1.2) pot. oszust, sza­chraj


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macherka

1. po­tocz­nie: nie­ucz­ci­wa tran­sak­cja; sza­chraj­stwo, oszu­stwo, ma­cher­stwo;
2. oszust­ka, kom­bi­na­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Macherstwo

po­tocz­nie: nie­ucz­ci­wa tran­sak­cja; sza­chraj­stwo, oszu­stwo, ma­cher­ka;


Źródła:

SJP.pl

Macherzyna

gwa­ro­wo:
1. pę­cherz;
2. mosz­na zwie­rzę­ca;
3. wo­re­czek na tytoń; kap­ciuch


Źródła:

SJP.pl

Macherzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Macheta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machete

[czy­taj: ma­cze­te] hiszp. prze­sta­rza­łe: ma­cze­ta


Źródła:

SJP.pl

Machiavelizm

[czy­taj: ma­kia­we­lizm] ma­chia­we­lizm, ma­kia­we­lizm, ma­chia­vel­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


Źródła:

SJP.pl

Machiavelli

[czy­taj: ma­kia­wel­li] naz­wi­sko wło­skie, np. Nic­co­lo di Ber­nar­do dei Ma­chia­vel­li (1469 - 1527), wło­ski pi­sarz, autor trak­ta­tu o spra­wo­wa­niu wła­dzy "Ksią­żę"


Źródła:

SJP.pl

Machiavellizm

[czy­tak: ma­kia­we­lizm] ma­chia­we­lizm, ma­chia­ve­lizm, ma­kia­we­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


Źródła:

SJP.pl

Machiaweliczny

[czy­taj: ma­kia­we­licz­ny] kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­li­stycz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski, ma­kia­wel­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zob. ma­kia­we­licz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machiawelistyczny

[czy­taj: ma­kia­we­li­stycz­ny] kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski, ma­kia­wel­ski


Źródła:

SJP.pl

Machiawelizm

[czy­tak: ma­kia­we­lizm] ma­chia­vel­lizm, ma­chia­ve­lizm, ma­kia­we­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


Źródła:

SJP.pl

Machiawelski

[czy­taj: ma­kia­wel­ski] kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­cha­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­kia­wel­ski


Źródła:

SJP.pl

Machiawelstwo

[czy­taj: ma­kia­wel­stwo] ma­kia­wel­stwo; prze­sta­rza­le: ma­kia­we­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


Źródła:

SJP.pl

Machikuł

w śred­nio­wiecz­nych zam­kach obron­nych - ro­dzaj ganku wy­su­nię­te­go przed ścia­nę muru, z ot­wo­ra­mi w po­dło­dze, przez które rzu­ca­no na oblę­ża­ją­cych po­ci­ski, wy­le­wa­no wrzą­cy olej, smołę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. bud. śred­nio­wiecz­ny, wy­su­nię­ty w mu­rach ganek albo ga­le­ria z ka­mie­nia lub cegły, z przez­na­czo­ny­mi dla obro­ny ot­wo­ra­mi w po­dło­dze;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machikuła

ro­dzaj ganku strzel­ni­cze­go w mu­rach śred­nio­wiecz­ne­go zamku obron­ne­go; ma­chi­kuł


Źródła:

SJP.pl

Machin

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|ma­chi­na.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Machina

1. prze­sta­rza­le: ma­szy­na;
2. w prze­no­śni: zło­żo­ny układ dzia­ła­nia ludzi, or­ga­ni­za­cji (np. ma­chi­na urzęd­ni­cza)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiel­ka ma­szy­na

 (1.2) zło­żo­ny sy­stem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Machinacja

pod­stęp­ne, za­ku­li­so­we dzia­ła­nie na czy­jąś szko­dę; in­try­ga, kno­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­stęp­ne dzia­ła­nie na czy­jąś nie­ko­rzyść


Ma­chi­na­cja lub prze­kręt – oszu­stwo po­le­ga­ją­ce na wzbu­dze­niu u kogoś za­u­fa­nia, a na­stęp­nie wy­ko­rzy­sta­nie tego za­u­fa­nia do wy­łu­dze­nia pie­nię­dzy lub in­nych skład­ni­ków ma­jąt­ku. Osoba wzbu­dza­ją­ca fał­szy­we za­u­fa­nie zwy­kle dzia­ła na jedną z ludz­kich cech cha­rak­te­ru, za­rów­no ne­ga­tyw­nych, jak i po­zy­tyw­nych, ta­kich jak pycha i chci­wość, ale też em­pa­tia i al­tru­izm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Machinalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ma­chi­nal­ny, odru­cho­wo, bez za­sta­no­wie­nia


Źródła:

Wiktionary

Machinalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­chi­nal­nie


Źródła:

SJP.pl

Machinalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co jest wy­ko­ny­wa­ne mi­mo­wol­nie i au­to­ma­tycz­nie


Źródła:

Wiktionary

Machinalny

wy­ko­na­ny bez udzia­łu świa­do­mo­ści i woli


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dzie­ją­cy się mi­mo­wol­nie, bez udzia­łu świa­do­mo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machinator

osoba po­dej­mu­ją­ca pod­stęp­ne, nie­ucz­ci­we dzia­ła­nia; in­try­gant, ma­tacz, kno­wacz, kom­bi­na­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba, która po­dej­mu­je pod­stęp­ne dzia­ła­nia, by osią­gnąć jakiś cel, zwła­szcza na czy­jąś szko­dę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machineria

ma­szy­ne­ria;
1. wew­nętrz­ne skom­pli­ko­wa­ne me­cha­niz­my dzia­ła­ją­ce w ja­kimś urzą­dze­niu;
2. ze­spół ma­szyn i me­cha­niz­mów dzia­ła­ją­cych łącz­nie;
3. zło­żo­na struk­tu­ra or­ga­ni­za­cyj­na i jej dzia­ła­nia; ma­chi­na;
4. ze­spół pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mie, umoż­li­wia­ją­cy jego funk­cjo­no­wa­nie w okre­ślo­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Machinima

tech­ni­ka ani­ma­cyj­na opar­ta na wy­ko­rzy­sta­niu obra­zu ge­ne­ro­wa­ne­go przez sil­nik gra­ficz­ny, naj­czę­ściej z gry kom­pu­te­ro­wej


Ma­chi­ni­ma – tech­ni­ka ani­ma­cji po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sta­niu obra­zu ge­ne­ro­wa­ne­go przez sil­ni­ki gra­ficz­ne, naj­czę­ściej te wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez gry kom­pu­te­ro­we. W naj­prost­szej wer­sji ma­chi­ni­ma po­le­ga po pro­stu na wy­ko­rzy­sta­niu ani­ma­cji z gier (po­przez tzw. ren­de­ro­wa­nie i np. do­da­nie pod­kła­du mu­zycz­ne­go), w nieco am­bit­niej­szej for­mie – na ste­ro­wa­niu po­sta­cia­mi w grze w taki spo­sób, żeby uzy­skać po­żą­da­ną sek­wen­cję. W wer­sji naj­trud­niej­szej ma­chi­ni­ma po­le­ga na mo­dy­fi­ko­wa­niu kodu gry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machinka

1. zdrob­nie­nie od: ma­chi­na;
2. ek­spre­syw­nie: nie­wiel­ki po­jazd


Źródła:

SJP.pl

Machismo

[czy­taj: ma­czis­mo] to, co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla praw­dzi­we­go męż­czyz­ny: spraw­ność fi­zycz­na i sek­su­al­na; sam­czość, mę­skość


Ma­chis­mo (także: macho od macho – dosł. „sa­miec”) – męż­czyz­na prze­ja­wia­ją­cy cechy ste­re­o­ty­po­wo uz­na­wa­ne za wyz­nacz­nik mę­sko­ści: siłę, wład­czość, sa­mo­dziel­ność, spraw­ność sek­su­al­ną, a także wy­ka­zu­ją­cy się od­po­wie­dzial­no­ścią za utrzy­ma­nie, opie­kę i ochro­nę włas­nej ro­dzi­ny. Po­ję­cie zwią­za­ne jest także z „sil­nym po­czu­ciem mę­skiej dumy: prze­sad­ną mę­sko­ścią”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machista

zwo­len­nik ma­chiz­mu


Źródła:

SJP.pl

Machistka

zwo­len­nicz­ka ma­chiz­mu


Źródła:

SJP.pl

Machistowski

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. wła­ści­wy macho, zgod­ny z po­sta­wą okre­śla­ną jako ma­chis­mo

 (1.2) filoz. do­ty­czą­cy ma­chiz­mu


Źródła:

Wiktionary

Machizm

kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny łą­czą­cy ide­a­lizm i ma­te­ria­lizm, gło­szą­cy, że rze­czy­wi­stość jest zło­żo­na z ogółu kon­kret­nych wra­żeń zmy­sło­wych; em­pi­rio­kry­ty­cyzm


Źródła:

SJP.pl

Machlarz

1. prze­sta­rza­le: osoba czer­pią­ca zyski z nie­ucz­ci­wych in­te­re­sów;
2. prze­sta­rza­le: poś­red­nik w spra­wach kupna i sprze­da­ży za okre­ślo­ną pro­wiz­ją


Źródła:

SJP.pl

Machloja

po­tocz­nie, ek­spre­syw­nie: wiel­kie, or­dy­nar­ne oszu­stwo; afera, prze­kręt


Źródła:

SJP.pl

Machlojka

po­tocz­nie: oszu­stwo, sza­chraj­stwo, nie­ucz­ci­wość; mach­loj­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. nie­ucz­ci­wa ak­tyw­ność ma­ją­ca na celu osią­gnię­cie ko­rzy­ści lub ukry­cie cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machlojstwo

po­tocz­nie: oszu­stwo, sza­chraj­stwo, nie­ucz­ci­wość; mach­loj­ka


Źródła:

SJP.pl

Machlować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. zmy­ślać, kła­mać


Źródła:

Wiktionary

Machlowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machluga

daw­niej: po­piół uży­wa­ny do bie­le­nia płó­cien; waj­daż


Źródła:

SJP.pl

Machniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machnice

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


Mach­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 5.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machnicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machnik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machnikowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machniom

z ro­syj­skie­go, do­słow­nie: "za­mie­ni­my się?", gdyby ktoś po­sia­da­ją­cy kijek za­pro­po­no­wał stryj­ko­wi za­mia­nę, użył­by ta­kie­go wła­śnie słowa


Źródła:

SJP.pl

Machnówka

wieś w Pol­sce


Mach­nów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Chor­ków­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś du­chow­na "Mach­nów­ka", włas­ność opact­wa cy­ster­sów ko­przyw­nic­kich po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie biec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machnąć

1. wy­ko­nać szyb­ki ruch
2. po­tocz­nie: szyb­ko coś zro­bić
3. po­tocz­nie: dać komuś znak
4. po­tocz­nie: ude­rzyć, rąb­nąć
5. mach­nąć się - po­tocz­nie:
a) udać się gdzieś w te pędy
b) po­my­lić się
c) wyjść za mąż, oże­nić się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ma­chać)

 (1.1) wa­ha­dło­wo po­ru­szyć czymś

 (1.2) pot. przen. zro­bić coś szyb­ko, czę­sto nie­sta­ran­nie, ru­ty­no­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macho

[czy­taj: maczo] po­tocz­nie: męż­czyz­na o ce­chach ty­po­wo mę­skich, ta­kich jak siła, wład­czość; maczo


Ma­syw­ne zwar­te obiek­ty halo (ang. "Mas­si­ve astrop­hy­si­cal com­pact halo ob­ject", MACHO) – ogól­ne okre­śle­nie klasy ciał nie­bie­skich, które mogą sta­no­wić część ciem­nej ma­te­rii w ga­lak­tycz­nych halo. MACHO oz­na­cza do­wol­ne sku­pi­sko ba­rio­no­wej ma­te­rii, emi­tu­ją­ce nie­wie­le pro­mie­nio­wa­nia i niez­naj­du­ją­ce się na or­bi­cie żad­nej gwia­zdy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machometr

przy­rząd po­kła­do­wy sa­mo­lo­tu wska­zu­ją­cy jego pręd­kość; ma­cho­mierz


Ma­cho­metr – przy­rząd po­kła­do­wy stat­ku po­wietrz­ne­go słu­żą­cy do po­mia­ru licz­by Macha, czyli sto­sun­ku pręd­ko­ści stat­ku po­wietrz­ne­go wzglę­dem opły­wa­ją­ce­go go po­wie­trza do lo­kal­nej war­to­ści pręd­ko­ści dźwię­ku.

Ma­cho­me­try sto­su­je się prze­de wszyst­kim w sa­mo­lo­tach la­ta­ją­cych z du­ży­mi pręd­ko­ścia­mi, kiedy to wraz ze zbli­ża­niem się do pręd­ko­ści dźwię­ku zmie­nia­ją się włas­no­ści pi­lo­ta­żo­we sa­mo­lo­tu, spada siła nośna, wzra­sta siła oporu, zmie­nia się punkt par­cia sił ae­ro­dy­na­micz­nych, spada sku­tecz­ność lotek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machometrowy

przy­miot­nik od: ma­cho­metr


Źródła:

SJP.pl

Machomierz

mier­nik pręd­ko­ści, wy­ska­lo­wa­ny w ma­chach, sto­so­wa­ny w lot­nict­wie; ma­cho­metr


Źródła:

SJP.pl

Machora

ga­tu­nek sła­be­go ja­ko­ścio­wo ty­to­niu; ma­chor­ka


Źródła:

SJP.pl

Machorka

ga­tu­nek sła­be­go ja­ko­ścio­wo ty­to­niu; ma­cho­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tytoń słab­szej ja­ko­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machorkowy

przy­miot­nik od: ma­chor­ka


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ma­chor­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Machowczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machowica

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


Ma­cho­wi­ca – (niem. "Elis") mała osada śród­le­śna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Przy­bier­nów na ob­sza­rze Pu­szczy Go­le­niow­skiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machowski

naz­wi­sko, np. Igna­cy Ma­chow­ski (1920-2001), pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Machów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machulski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machura

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Machzor

ży­dow­ski mod­li­tew­nik z mod­lit­wa­mi przez­na­czo­ny­mi do od­ma­wia­nia pod­czas świąt Jom Kipur lub Pe­sach


Mach­zor, mah­zor (hebr. מחזר – obrót, cykl) – w ju­da­iz­mie mod­li­tew­nik za­wie­ra­ją­cy mod­lit­wy przez­na­czo­ne na okres świąt. Mach­zor wy­wo­dzi się z mod­li­tew­ni­ka co­dzien­ne­go – sid­dur. Poza mod­lit­wa­mi za­wie­ra w sobie także wier­sze re­li­gij­ne – pi­ju­tim.

Mach­zor uży­wa­ny jest pod­czas Rosz ha-Szana, Jamim No­ra­im, Jom Kipur, Pe­sach, Sza­wu­ot i Suk­kot.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Machów

prze­sta­rza­łe: ruch


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maci

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) D., C., Ms. i W. lp. oraz M., D., B. i W. lm. od: mać


Źródła:

Wiktionary

Maciak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciaszczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciaszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Macica

na­rząd roz­rod­czy ko­biet i samic ssa­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. na­rząd krę­gow­ców, w któ­rym roz­wi­ja się em­brion;

 (1.2) anat. od­ci­nek dróg rod­nych bez­krę­gow­ców, w któ­rym gro­ma­dzo­ne są jaja;

 (1.3) szt. zob. masa per­ło­wa.

 (1.4) głów­ny pień, głów­ny ko­rzeń, głów­na ło­dy­ga, jako ro­dzi­ciel­ka roz­ga­łę­zień


Ma­ci­ca ( ute­rus) – na­rząd żeń­skie­go ukła­du roz­rod­cze­go, w któ­rym za­cho­dzi roz­wój em­brio­nal­ny krę­gow­ców (naj­wy­raź­niej roz­wi­nię­ta jest u tor­ba­czy i ło­ży­skow­ców) lub od­ci­nek dróg rod­nych bez­krę­gow­ców, w któ­rym gro­ma­dzo­ne są jaja prze­cho­dzą­ce wstęp­ny roz­wój.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maciczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pieszcz. ma­tecz­ka


Źródła:

Wiktionary

Maciczny

przy­miot­nik od: ma­ci­ca


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­ci­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maciej

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


– imię mę­skie, po­cho­dze­nia he­braj­skie­go: ‏מַתִּתְיָהוּ‎ "Mat­tit­ja­hu", oz­na­cza­ją­ce „dar Jahwe”.

Wedle da­nych PESEL we­dług stanu na 19 stycz­nia 2024 roku imię to no­si­ło w Pol­sce 267 723 męż­czyzn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macieja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ma­ciej mos.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maciejak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciejczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciejczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciejczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciejewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciejewo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciejewski

naz­wi­sko


Ma­cie­jew­ski (forma żeń­ska: Ma­cie­jew­ska; licz­ba mnoga: Ma­cie­jew­scy) – pol­skie naz­wi­sko, pow­sta­łe z rdze­nia „Ma­ciej”, lub od nazw miej­sco­wych Ma­cie­jów, Ma­cie­je­wi­ce, Ma­cie­jo­wi­ce. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 31 224 osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciejka

ga­tu­nek jed­no­rocz­nej ro­śli­ny z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych; lew­ko­nia dłu­go­płat­ko­wa, lew­ko­nia dwu­ro­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. pot. bot. lew­ko­nia dłu­go­płat­ko­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maciejkowy

przy­miot­nik od: ma­ciej­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­ciej­ki, zwią­za­ny z ma­ciej­ką, ma­ją­cy jej za­pach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maciejostwo

Ma­ciej z mał­żon­ką; Ma­cie­jo­wie


Źródła:

SJP.pl

Maciejowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Gor­cach;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim;

 (1.3) geogr. dziel­ni­ca Je­le­niej Góry;

 (1.4) przest. żona Ma­cie­ja

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Ma­cie­jów

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Ma­cie­jo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maciejowice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


Ma­cie­jo­wi­ce – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w miej­sko-wiej­skiej gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce. Sie­dzi­ba gminy oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny.

Ma­cie­jo­wi­ce uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską w 1507 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciejowicki

przy­miot­nik od: Ma­cie­jo­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Maciejowiczanin

miesz­ka­niec Ma­cie­jo­wic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Maciejowiczanka

miesz­kan­ka Ma­cie­jo­wic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Maciejowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Maciejowiec

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


Ma­cie­jo­wiec (niem. "Nie­der-, Ober- Mat­zdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim w po­wie­cie lwó­wec­kim w gmi­nie Lu­bo­mierz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciejowski

naz­wi­sko


Ma­cie­jow­ski (forma żeń­ska: Ma­cie­jow­ska; licz­ba mnoga: Ma­cie­jow­scy) – pol­skie naz­wi­sko, pow­sta­łe z rdze­nia "Ma­ciej". Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 1848 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciejowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­cie­ja lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ma­cie­ja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maciejski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciejuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciejówka

okrą­gła czap­ka z sza­re­go lub gra­na­to­we­go sukna, z dasz­kiem skó­rza­nym, roz­po­wszech­nio­na w końcu XIX w. wśród pol. lud­no­ści wiej­skiej; w okre­sie I wojny świat. no­szo­na przez czł. or­ga­ni­za­cji strze­lec­kich i w Le­gio­nach Pol­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. męska czap­ka z okrą­głym den­kiem wy­ko­na­na z sukna;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maciek

1. po­tocz­nie:
a) pro­stak, cham;
b) brzuch, zwła­szcza duży, wy­sta­ją­cy;
c) gru­bas, ob­żar­tuch;
2. gwa­ro­wo:
a) bo­cian;
b) duża laska z za­krzy­wio­ną rącz­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. brzuch, brzu­szy­sko

 (1.2) pot. pro­stak, gbur, cham

 (1.3) reg. ob­żar­tuch, gru­bas

 (1.4) gwara. duża laga o za­krzy­wio­nym uchwy­cie

 (1.5) gwara. bo­cian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macierewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macierz

1. daw­niej: matka;
2. prze­no­śnie: oj­czyz­na;
3. jedno- lub wie­lo­wy­mia­ro­wa ta­bli­ca da­nych z okre­ślo­ną struk­tu­rą al­ge­bra­icz­ną umoż­li­wia­ją­cą wy­ko­ny­wa­nie dzia­łań ma­te­ma­tycz­nych na jej ele­men­tach;
4. elek­tro­nicz­ny układ prze­li­cza­ją­cy;
5. sub­stan­cja wy­peł­nia­ją­ca wnę­trze mi­to­chon­drium; ma­trix mi­to­chon­drial­na; ma­triks mi­to­chon­drial­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. pro­sto­kąt­na ta­bli­ca liczb lub in­nych ele­men­tów pew­ne­go pier­ście­nia;

 (1.2) przen. oj­czyz­na

 (1.3) daw. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) matka

 (1.4) zob. ma­cierz dy­sko­wa.

 (1.5) or­ga­ni­za­cja kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wa

 (1.6) pod­sta­wa, źró­dło, za­czą­tek cze­goś


W ma­te­ma­ty­ce ma­cierz to układ liczb, sym­bo­li lub wy­ra­żeń za­pi­sa­nych w po­sta­ci pro­sto­kąt­nej ta­bli­cy.

W al­ge­brze li­nio­wej ma­cie­rze wpro­wa­dza się czę­sto jako spo­sób skon­den­so­wa­ne­go za­pi­su ukła­dów rów­nań li­nio­wych, co ma na celu wy­e­li­mi­no­wa­nie pow­ta­rza­ją­cych się ele­men­tów stan­dar­do­wej no­ta­cji ukła­dów rów­nań tego ro­dza­ju z wie­lo­ma nie­wia­do­my­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macierzak

ro­dzi­na pszcze­la, z któ­rej od­dzie­lił się nowy rój


Źródła:

SJP.pl

Macierzanka

krze­wi­na pół­ku­li pół­noc­nej z ro­dzi­ny war­go­wych, sto­so­wa­na w lecz­nict­wie, prze­my­śle kos­me­tycz­nym i spo­żyw­czym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thy­mus|L.|ref=Thy­mus (La­mia­ce­ae)., li­czą­cy 35 ga­tun­ków ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ma­cie­rzan­ka (1.1)


Ma­cie­rzan­ka ("Thy­mus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych ("La­mia­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia ok. 220, 270 lub 300 ga­tun­ków. Róż­ni­ce wy­ni­ka­ją m.in. z róż­nic w sta­tu­sie wielu tak­so­nów wy­o­dręb­nia­nych jako osob­ne ga­tun­ki lub włą­cza­nych jako tak­so­ny wew­nątrz­ga­tun­ko­we (w tym w dużej czę­ści re­pre­zen­tu­ją­ce pod­ga­tun­ki i od­mia­ny ma­cie­rzan­ki pia­sko­wej "Thy­mus ser­pyl­lum").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Macierzankowaty

pia­sko­wiec ma­cie­rzan­ko­wa­ty: naj­po­spo­lit­szy w Pol­sce ga­tu­nek pia­skow­ca (ro­śli­ny z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych), ce­chu­ją­cy się sil­nie roz­ga­łę­zio­ną ło­dy­gą i nie­wiel­ki­mi bia­ły­mi kwia­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Macierzankowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ma­cie­rzan­ka


Źródła:

Wiktionary

Macierzowy

do­ty­czą­cy ma­cie­rzy


Źródła:

SJP.pl

Macierzystość

cecha wy­ni­ka­ją­ca z po­cho­dze­nia, przy­na­leż­no­ści; pier­wot­ność, źró­dło­wość


Źródła:

SJP.pl

Macierzysty

taki, z któ­rym ktoś jest zwią­za­ny po­cho­dze­niem, przy­na­leż­no­ścią itp.


przy­miot­nik

 (1.1) taki, z któ­rym ktoś jest zwią­za­ny uro­dze­niem, po­cho­dze­niem lub przy­na­leż­no­ścią

 (1.2) taki, od któ­re­go coś bie­rze po­czą­tek

 (1.3) daw. wy­wo­dzą­cy się od matki, spo­krew­nio­ny przez matkę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macierzyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. spa­dek po matce


Źródła:

Wiktionary

Macierzyński

wła­ści­wy matce; mat­czy­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­cie­rzyń­stwa, wła­ści­wy matce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macierzyńskość

→ ma­cie­rzyń­ski


Patrz:macierzyński

Źródła:

SJP.pl

Macierzyństwo

1. bycie matką, ze­spół cech wła­ści­wych matce;
2. ma­cie­rzyń­stwo za­stęp­cze - dzia­łal­ność ko­bie­ty, która przyj­mu­je do swo­jej ma­ci­cy za­płod­nio­ną in vitro ko­mór­kę ja­jo­wą innej ko­bie­ty, a po uro­dze­niu dziec­ka od­da­je go ro­dzi­com; su­ro­gact­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie matką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macikowo

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


Ma­ci­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macintosh

[czy­taj: ma­kin­tosz lub me­kin­tosz] marka kom­pu­te­rów i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. kom­pu­ter marki Ma­cin­tosh


Ma­cin­tosh, póź­niej także jako Mac – seria kom­pu­te­rów oso­bi­stych pro­du­ko­wa­nych przez Apple, która jest pro­jek­tem za­stę­pu­ją­cym Apple 2, two­rzo­nym rów­no­le­gle i wew­nętrz­nie kon­ku­ru­ją­cym z Apple Lisa.

Apple chcia­ło stwo­rzyć łatwy w ob­słu­dze kom­pu­ter, który bę­dzie w sta­nie ob­słu­żyć każdy użyt­kow­nik, bez ko­niecz­no­ści po­sia­da­nia spe­cjal­nej wie­dzy in­for­ma­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maciora

1. sa­mi­ca świni, dzika; locha; sa­mu­ra
2. prze­sta­rza­le: matka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. locha

 (1.2) daw. matka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maciorka

1. zdrob­nie­nie od: ma­cio­ra
2. sa­mi­ca owcy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ma­cio­ra

 (1.2) sa­mi­ca owcy

 (1.3) bot. ko­no­pie o kwia­tach żeń­skich

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­cio­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maciorny

→ ma­cio­ra


Patrz:maciora

Źródła:

SJP.pl

Maciorowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciorowy

→ ma­cio­ra


Patrz:maciora

Źródła:

SJP.pl

Macioszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciołek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Macis

przy­pra­wa ku­chen­na uzy­ski­wa­na z os­nów­ki owocu musz­ka­to­łow­ca; kwiat musz­ka­to­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Maciszewice

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim


Ma­ci­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciukiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciupci

ma­ciup­ki, ma­leń­ki, ma­luś­ki;
1. bar­dzo mały; tyci;
2. bar­dzo młody


Źródła:

SJP.pl

Maciupeńki

nie­du­ży, ma­lut­ki


Źródła:

SJP.pl

Maciupki

ma­ciup­ci, ma­leń­ki, ma­luś­ki;
1. bar­dzo mały; tyci;
2. bar­dzo młody


przy­miot­nik

 (1.1) pot. pieszcz. mały, ma­lut­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maciupkość

cecha cze­goś bar­dzo ma­łe­go; ma­leń­kość


Źródła:

SJP.pl

Maciura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­cio­ra


Źródła:

Wiktionary

Maciusiowie

zdrob­nie­nie od: Ma­ciej (imię mę­skie); Ma­ciek


Źródła:

SJP.pl

Maciusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ciu­sia lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Maciuszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciuszko

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciuś

zdrob­nie­nie od: Ma­ciej (imię mę­skie); Ma­ciek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od Ma­ciej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maciąg

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maciążek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maciński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Macka

1. ru­cho­my wy­ro­stek ciała bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy jako na­rząd chwyt­ny lub do­ty­ko­wy; macek;
2. pro­sty przy­rząd sa­per­ski do wy­kry­wa­nia min - ostro za­koń­czo­ny pręt sta­lo­wy na dłu­gim trzon­ku;
3. groź­na siła, za­sięg od­dzia­ły­wa­nia kogoś lub cze­goś; macki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. wy­ro­stek ciała niek­tó­rych wod­nych bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy do chwy­ta­nia lub roz­poz­na­wa­nia do­ty­kiem

 (1.2) wojsk. ostro za­koń­czo­ny pręt sta­lo­wy uży­wa­ny do wy­kry­wa­nia min;

 (1.3) przen. pejor. za­sięg czy­ichś groź­nych wpły­wów (zwy­kle w licz­bie mno­giej)

 (1.4) macki po­mia­ro­we przy­rząd do prze­no­sze­nia wiel­ko­ści obiek­tu z nie­do­stęp­ne­go miej­sca w miej­sce gdzie można ją zmie­rzyć;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mackay

Mac­kay – mia­sto w Au­stra­lii po­ło­żo­ne w sta­nie Qu­e­ens­land. Oś­ro­dek prze­my­słu cu­krow­ni­cze­go, port lot­ni­czy i mor­ski. Mia­sto sły­nie z or­ga­ni­zo­wa­nia rej­sów na Wiel­ką Rafę Ko­ra­lo­wą.

W Mac­kay uro­dzi­ły się te­ni­sist­ka Ni­co­le Pratt, oraz Cathy Fre­e­man, mi­strzy­ni świa­ta i olim­pij­ska w biegu na 400 me­trów.


Źródła:

Wikipedia

Mackenzie

[czy­taj:mak­kenz-i] ark­tycz­ny i su­bark­tycz­ny pies za­przę­go­wy wiel­ko­ści 66-74 cm, spe­cy­ficz­na od­mia­na husky


Mac­ken­zie ( Mac­ken­zie River, fle­u­ve Mac­ken­zie, jęz. sla­vey "Deh-Cho" [„Wiel­ka Rzeka”]) – naj­dłuż­sza rzeka w Ka­na­dzie i drugi sy­stem rzecz­ny w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (po Mis­si­si­pi-Mis­so­u­ri). Jej dłu­gość wy­no­si 4241 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 1760 tys. km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macki

1. daw­niej: ciem­ność, brak świa­tła;
2. ru­cho­my wy­ro­stek ciała bez­krę­gow­ców, słu­żą­cy jako na­rząd chwyt­ny lub do­ty­ko­wy; macka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mackie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mackiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mackintosh

[czy­taj: ma­kin­tosz] płaszcz z tka­ni­ny o tej samej naz­wie; ma­kin­tosz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maclean

[czy­taj: makLEJN] naz­wi­sko, m.in. Ali­sta­ir MacLean (1922-1987) - pi­sarz szkoc­ki


Źródła:

SJP.pl

Macluhan

[czy­taj: makLU-en] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Macluhanizm

te­o­ria ka­na­dyj­skie­go fi­lo­zo­fa, H. M. McLuhana, uz­na­ją­ca, że roz­wój kul­tu­ry za­le­ży od środ­ków i tech­nik ko­mu­ni­ko­wa­nia się mię­dzy ludź­mi i że środ­ki prze­ka­zu in­for­ma­cji mają wpływ na spo­sób my­śle­nia ludzi


Źródła:

SJP.pl

Macnąć

1. dot­knąć cze­goś aby wy­czuć, roz­poz­nać coś;
2. objąć, dot­knąć lu­bież­nie


Źródła:

SJP.pl

Macocha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona ojca, ale nie matka;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Macos

Nie mylić z: Mac OS.

macOS (wy­mo­wa:, daw­niej OS X, a także Mac OS X) – ro­dzi­na unik­so­wych sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych pro­du­ko­wa­nych i roz­pro­wa­dza­nych przez Apple Inc. Do­stęp­ny ofi­cjal­nie je­dy­nie dla kom­pu­te­rów Ma­cin­tosh, in­sta­lo­wa­ny fa­brycz­nie na nich od 2002 roku. 13 czerw­ca 2016 roku na WWDC zo­sta­ła ogło­szo­na zmia­na nazwy na macOS w związ­ku z po­trze­bą uni­fi­ka­cji nazw uży­wa­nych przez Apple dla swo­ich sy­ste­mów ope­ra­cyj­nych (iOS, watchOS, tvOS).


Źródła:

Wikipedia

Macoszka

re­gio­nal­nie: bra­tek, fio­łek trój­barw­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ma­co­cha

 (1.2) lud. reg-pl|Poz­nań. bot. bra­tek

 (1.3) bot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. fio­łek ogro­do­wy, bra­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macoszo

przy­słó­wek

 (1.1) pot. trak­tu­jąc go­rzej niż po­zo­sta­łych


Źródła:

Wiktionary

Macoszy

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla złej ma­co­chy, np. ma­co­sza za­wiść;
2. na­le­żą­cy do ma­co­chy, np. ma­co­szy ma­ją­tek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­co­chą, do­ty­czą­cy ma­co­chy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macowy

przy­miot­nik od: maca


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy macy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Macpherson

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Macromedia

Ma­cro­me­dia – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo pro­gra­mi­stycz­ne z sie­dzi­bą w San Fran­ci­sco, two­rzą­ca opro­gra­mo­wa­nie do two­rze­nia gra­fi­ki i bu­do­wy wi­tryn in­ter­ne­to­wych.

Firma pow­sta­ła w 1992 roku, z po­łą­cze­nia Aut­hor­wa­re, Inc. (twór­ców pa­kie­tu Aut­hor­wa­re) i MacroMind-Pa­ra­comp (pro­du­cen­ta Ma­cro­mind Di­rec­tor).


Źródła:

Wikipedia

Macron

[czy­taj: ma­kron] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macuga

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maculec

belka rusz­to­wa­nia, na któ­rej ukła­da­ne są po­mo­sty z desek; leż­nia


Źródła:

SJP.pl

Maculewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Macumba

[czy­taj: ma­kum­ba] ma­kum­ba;
1. re­li­gia syn­kre­tycz­na zbli­żo­na do wudu, roz­po­wszech­nio­na w Bra­zy­lii;
2. pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie na obrzę­dy czar­nej magii;
3. wywar z ko­no­pi in­dyj­skich z dużą ilo­ścią środ­ka psy­cho­ak­tyw­ne­go THC


Źródła:

SJP.pl

Macura

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Macworld

Mac­world – mie­sięcz­nik kom­pu­te­ro­wy poś­wię­co­ny kom­pu­te­rom Apple Ma­cin­tosh, wy­da­wa­ny przez Mac Pu­blis­hing (włas­ność IDG) w San Fran­ci­sco; wy­da­wa­ny od 1984 r., jest naj­po­pu­lar­niej­szym ma­ga­zy­nem dla użyt­kow­ni­ków Ma­cin­tos­hy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

W 1997 r.


Źródła:

Wikipedia

Maczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­czać.


Źródła:

Wiktionary

Maczanka

re­gio­nal­nie: ro­dzaj ka­nap­ki, prze­ką­ski


Ma­czan­ka (biał. мачанка lub маканка, ukr. мачанка) — danie mlecz­ne lub mięs­ne kuch­ni bia­ło­ru­skiej i ukra­iń­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maczać

za­nu­rzać coś w ja­kimś pły­nie lub w czymś syp­kim


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) za­nu­rzać coś w ja­kimś pły­nie lub w czymś syp­kim

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­czać się (dk. brak)

 (2.1) być za­nu­rzo­nym cza­so­wo w pły­nie

 (2.2) pot. żart. długo się kąpać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maczałka

1. po­jem­nik z na­są­czo­ną gąbką słu­żą­cy do zwil­ża­nia pal­ców lub znacz­ków; zwil­żacz;
2. po­tocz­nie: to­reb­ka ziół lub her­ba­ty ek­spre­so­wej, którą za­le­wa się wrząt­kiem;
3. sos, w któ­rym macza się pro­duk­ty spo­żyw­cze przed je­dze­niem


Źródła:

SJP.pl

Maczek

1. zdrob­nie­nie od: mak;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych; po­złot­ka, eszol­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mak

 (1.2) drob­ne, gęste pismo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maczeta

duży, cięż­ki nóż z roz­sze­rzo­ną klin­gą uży­wa­ny do cię­cia trzci­ny i wy­rą­by­wa­nia ście­żek w buszu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długi, sze­ro­ki nóż po­dob­ny do ta­sa­ka, uży­wa­ny prze­waż­nie do wy­rą­by­wa­nia ście­żek w gę­stych za­ro­ślach;


Ma­cze­ta (hiszp. "Ma­che­te") – ro­dzaj dłu­gie­go, bar­dzo sze­ro­kie­go noża po­dob­ne­go do ta­sa­ka, uży­wa­ne­go w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej oraz w Afry­ce do wy­rą­by­wa­nia ście­żek w tro­pi­kal­nej dżun­gli, a także na plan­ta­cjach do ści­na­nia trzci­ny cu­kro­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maczetnik

1. ban­dy­ta z ma­cze­tą;
2. osoba uży­wa­ją­ca ma­cze­ty do pracy


Źródła:

SJP.pl

Maczetowy

→ ma­cze­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z ma­cze­tą, do­ty­czą­cy ma­cze­ty, taki jak ma­cze­ta


Patrz:maczeta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maczicze

bra­zy­lij­ski ta­niec o umiar­ko­wa­nym tem­pie, po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie pod ko­niec XIX wieku


Źródła:

SJP.pl

Maczki

1. zdrob­nie­nie od: mak;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych; po­złot­ka, eszol­cja


Macz­ki – wschod­nia, oto­czo­na ze­wsząd la­sa­mi dziel­ni­ca Sos­now­ca, na skra­ju Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, po­sia­da­ją­ca głę­bo­kie tra­dy­cje ko­le­jar­skie a wy­ni­ka­ją­ce z hi­sto­rycz­nie stra­te­gicz­ne­go po­ło­że­nia na mapie Eu­ro­py, na gra­ni­cy dwóch za­bo­rów (koń­co­wa sta­cja Gra­ni­ca Kolei War­szaw­sko-Wie­deń­skiej). Macz­ki okre­śla­ne są jako „zie­lo­ne płuca Sos­now­ca”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maczkiem

1. zdrob­nie­nie od: mak;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych; po­złot­ka, eszol­cja


Źródła:

SJP.pl

Maczkowaty

bar­dzo drob­ny, przy­po­mi­na­ją­cy ma­czek


Źródła:

SJP.pl

Maczkowy

przy­miot­nik od: ma­czek


Źródła:

SJP.pl

Maczo

po­tocz­nie: męż­czyz­na o ce­chach ty­po­wo mę­skich, ta­kich jak siła, wład­czość; macho


Maczo – pier­wszy sin­gel z czwar­te­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go Krzysz­to­fa "K.A.S.Y." Ka­sow­skie­go pt. "Maczo?". Za­wie­ra utwór "Maczo" w 6 wer­sjach oraz za­po­wiedź tego ut­wo­ru. Do ut­wo­ru pow­stał te­le­dysk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maczok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ko­wy ko­łacz


Źródła:

Wiktionary

Maczuga

pro­sta broń biała - po­gru­bio­na na końcu pałka, cza­sem na­bi­ja­na ka­mie­nia­mi, ka­wał­ka­mi me­ta­lu itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z naj­star­szych broni obu­cho­wych, pałka z gru­bym koń­cem na­bi­tym ostry­mi ka­mie­nia­mi lub ka­wał­ka­mi me­ta­lu;

 (1.2) bot. roln. od­mia­na bruk­sel­ki

 (1.3) pot. penis


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maczugowatość

cecha cze­goś przy­po­mi­na­ją­ce­go kształ­tem ma­czu­gę


Źródła:

SJP.pl

Maczugowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ma­czu­gę; ma­czu­go­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do ma­czu­gi, ma­ją­cy cechy ma­czu­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maczugowce

bak­te­ria z ro­dza­ju wła­ści­wych, o ciele wie­locz­ło­no­wym, nie­kie­dy roz­pa­da­ją­cym się na formy zia­ren­ko­wa­te


Ma­czu­gow­ce (gr. "Co­ry­ne­bac­te­ria­ce­ae"; "co­ry­ne" – ma­czu­ga, bu­ła­wa i "bac­te­rion" – pa­łecz­ka) – za­li­cza­na do form wy­dłu­żo­nych forma mor­fo­lo­gicz­na Gram-do­dat­nich bak­te­rii tle­no­wych lub względ­nie bezt­le­no­wych. U niek­tó­rych wi­docz­ne ziar­ni­sto­ści. []. Kształ­tem przy­po­mi­na­ją ma­czu­gę. Niek­tó­re ga­tun­ki są pa­to­ge­na­mi ro­ślin i zwie­rząt (w tym czło­wie­ka).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maczugowiec

bak­te­ria z ro­dza­ju wła­ści­wych, o ciele wie­locz­ło­no­wym, nie­kie­dy roz­pa­da­ją­cym się na formy zia­ren­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Maczugowy

1. → ma­czu­ga;
2. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ma­czu­gę; ma­czu­go­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Maczupia

spół­ka hand­lo­wo-okrę­to­wa lub ry­bac­ka; ma­szo­pe­ria, ma­szo­pa


Źródła:

SJP.pl

Maczużnik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny ma­czuż­ni­ko­wa­tych, pa­so­ży­tu­ją­cy m.in. na owa­dach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maczużnikowate

o ce­chach ma­czuż­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


Ma­czuż­ni­ko­wa­te ("Cor­dy­ci­pi­ta­ce­ae" Kre­i­sel ex G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spa­ta­fo­ra) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ro­zet­kow­ców ("Hy­po­cre­a­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maczużnikowaty

o ce­chach ma­czuż­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


Źródła:

SJP.pl

Maczystowski

→ ma­czyzm


Patrz:maczyzm

Źródła:

SJP.pl

Maczyzm

bycie maczo, za­cho­wy­wa­nie się jak maczo; ma­chis­mo, mę­skość, sam­czość


Źródła:

SJP.pl

Maczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. głów­ny pęd ro­śli­ny


Źródła:

Wiktionary

Mada

gleba alu­wial­na pow­sta­ła przez na­no­sze­nie osa­dów ila­stych i or­ga­nicz­nych w miej­scu wy­le­wu rzeki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madaba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Jor­da­nii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy;


Ma­da­ba (arab. مادبا, bi­blij­na Me­de­ba) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Jor­da­nii, w oazie na pła­sko­wy­żu, na po­łud­nio­wy za­chód od Am­ma­nu, sto­li­ca mu­ha­fa­zy Ma­da­by.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Madagaskar

1. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. pań­stwo w Afry­ce; Re­pu­bli­ka Ma­da­ga­ska­ru (w la­tach 1960-75 Re­pu­bli­ka Mal­ga­ska)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) geogr. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim


Ma­da­ga­skar ( Ma­da­ga­si­ka­ra, Ma­da­ga­scar), ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Ma­da­ga­ska­ru ( Re­po­bli­kan’I Ma­da­ga­si­ka­ra, République de Ma­da­ga­scar) – pań­stwo wy­spiar­skie po­ło­żo­ne na Ma­da­ga­ska­rze w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu In­dyj­skie­go, u po­łud­nio­wo-wschod­nich wy­brze­ży Afry­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Madagaskarczyk

1. oby­wa­tel Ma­da­ga­ska­ru (pań­stwa w Afry­ce);
2. miesz­ka­niec Ma­da­ga­ska­ru (wyspy na Oce­a­nie In­dyj­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­da­ga­ska­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madagaskarka

1. oby­wa­tel­ka Ma­da­ga­ska­ru (pań­stwa w Afry­ce);
2. miesz­kan­ka Ma­da­ga­ska­ru (wyspy na Oce­a­nie In­dyj­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­da­ga­ska­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madagaskarnik

ptak z rzędu żu­ra­wio­wa­tych, ży­ją­cy wy­łącz­nie na Ma­da­ga­ska­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­si­tor­nit­hi­dae|ref=tak.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madagaskarniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­si­tor­nit­hi­for­mes|Wet­mo­re|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ma­da­ga­skar­nik


Ma­da­ga­skar­ni­ki – rząd (Me­si­tor­nit­hi­for­mes) oraz ro­dzi­na (Me­si­tor­nit­hi­dae) pta­ków z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki, wy­stę­pu­ją­ce wy­łącz­nie w wil­got­nych la­sach i za­ro­ślach na Ma­da­ga­ska­rze. Wszyst­kie uz­na­wa­ne są za ga­tun­ki na­ra­żo­ne i ob­ję­te ochro­ną.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Madagaskarski

zwią­za­ny z Ma­da­ga­ska­rem


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­da­ga­skar

 (1.2) od­no­szą­cy się do wyspy Ma­da­ga­skar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madaj

naz­wi­sko


Madaj (hebr. מָדַי) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, jeden z sied­miu synów Ja­fe­ta (Rdz 10,2).

Uwa­ża­ny za pro­to­pla­stę Medów. We­dług apo­kry­ficz­nej Księ­gi Ju­bi­le­u­szów (Jub 10,35) Madaj, mąż córki Sema, nie chciał za­miesz­kać wraz ze swo­i­mi brać­mi na za­cho­dzie i osied­lił się w kra­i­nach wschod­nich poś­ród szwa­grów. Jego córka Melka miała na­to­miast po­ślu­bić Ka­i­na­na (Jub 8,5).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madajczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madalin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Madaliński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madame

[czy­taj: maDAM]
1. zwrot grzecz­no­ścio­wy uży­wa­ny obec­nie we Fran­cji i w in­nych kra­jach w sto­sun­ku do ko­biet za­męż­nych lub bę­dą­cych kie­dyś mę­żat­ka­mi;
2. dawne okre­śle­nie na­u­czy­ciel­ki lub gu­wer­nant­ki po­cho­dzą­cej z Fran­cji;
3. iro­nicz­nie o ko­bie­cie wy­nio­słej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madapolam

biała tka­ni­na ba­weł­nia­na uży­wa­na na bie­liz­nę; ma­de­po­lam


Źródła:

SJP.pl

Madeira

rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madej

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madejczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madejowy

ma­de­jo­we łoże:
1. w baj­kach: łoże na­bi­te ostry­mi kol­ca­mi;
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: bar­dzo nie­wy­god­ne po­sła­nie, sie­dzi­sko, łoże


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­de­jem, do­ty­czą­cy Ma­de­ja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madejski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madeleine

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Madelski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mademoiselle

[czy­taj: madmuaZEL] we Fran­cji: zwrot grzecz­no­ścio­wy uży­wa­ny w sto­sun­ku do nie­za­męż­nych ko­biet


Źródła:

SJP.pl

Madepolam

biała tka­ni­na ba­weł­nia­na uży­wa­na na bie­liz­nę; ma­da­po­lam


Źródła:

SJP.pl

Madera

1. mocne, de­se­ro­we wino por­tu­gal­skie, po­cho­dzą­ce z Ma­de­ry, por­tu­gal­skiej wyspy;
2. sos do mięsa za­pra­wio­ny ma­de­rą - winem;
3. ro­dzaj cien­kiej, im­pre­gno­wa­nej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. por­tu­gal­ski ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim na za­chód od Ma­ro­ka;

 (1.2) geogr. naj­więk­sza wyspa ar­chi­pe­la­gu Ma­de­ra (1.1)


Ma­de­ra ( Ma­de­i­ra), ofi­cjal­nie Re­gion Au­to­no­micz­ny Ma­de­ry ( Região Au­tó­no­ma da Ma­de­i­ra) – na­le­żą­cy do Por­tu­ga­lii ar­chi­pe­lag i re­gion au­to­no­micz­ny na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim o po­wierzch­ni 801,11 km². We­dług da­nych z 31 grud­nia 2021 za­miesz­ki­wa­ło ją 250 769 osób, w tym 105 795 osób w Fun­chal, naj­więk­szym mie­ście ar­chi­pe­la­gu i sto­li­cy re­gio­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maderka

zdrob­nie­nie od: ma­de­ra


Źródła:

SJP.pl

Maderowy

1. zro­bio­ny z ma­de­ry (wina), np. sos ma­de­ro­wy;
2. zro­bio­ny z ma­de­ry (ma­te­ria­łu), np. ubra­nie ma­de­ro­we


Źródła:

SJP.pl

Maderski

→ Ma­de­ra; ma­de­ryj­ski (rza­dziej)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­de­rą, do­ty­czą­cy Ma­de­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maderyjski

→ Ma­de­ra; ma­der­ski (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Maderyzacja

prze­pro­wa­dza­nie fer­men­ta­cji wina w sto­sun­ko­wo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze w celu na­da­nia mu cech wła­ści­wych ma­de­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pro­ces doj­rze­wa­nia wina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madey

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Madeyski

[czy­taj: ma­dej­ski] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madeła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Madianici

czło­nek bi­blij­ne­go ludu wy­wo­dzą­ce­go się od Abra­ha­ma i Ke­tu­ry; Mi­dia­ni­ta


Źródła:

SJP.pl

Madianicki

→ Ma­dia­ni­ci, → Ma­dia­ni­ta


Patrz:Madianici, → Madianita

Źródła:

SJP.pl

Madianita

czło­nek bi­blij­ne­go ludu wy­wo­dzą­ce­go się od Abra­ha­ma i Ke­tu­ry; Mi­dia­ni­ta


Źródła:

SJP.pl

Madison

[czy­taj: me­di­son] ame­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski; mu­zy­ka do tego tańca


Ma­di­son – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Wi­scon­sin oraz sie­dzi­ba hrab­stwa Dane, po­ło­żo­ne na przes­my­ku roz­dzie­la­ją­cym je­zio­ra Mo­no­na i Men­do­ta. Ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Ma­di­son obej­mu­je 683,2 tys. miesz­kań­ców (2021) i jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem w sta­nie Wi­scon­sin. Znane jako „Mia­sto Czte­rech Je­zior” ze wzglę­du na po­ło­że­nie wśród czte­rech je­zior.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madisoński

→ Ma­di­son


Patrz:Madison

Źródła:

SJP.pl

Madka

lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta bez kul­tu­ry oso­bi­stej, która nie­daw­no uro­dzi­ła dziec­ko i dzię­ki temu jest prze­ko­na­na o swo­jej wyż­szo­ści nad in­ny­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pejor. ne­ga­tyw­ne okre­śle­nie matki, zwła­szcza prze­ko­na­nej o swej wyż­szo­ści z po­wo­du uro­dze­nia dziec­ka


Madka – pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie mło­dej, uciąż­li­wej dla oto­cze­nia ko­bie­ty wy­cho­wu­ją­cej po­tom­stwo, przyj­mu­ją­cej ro­szcze­nio­wą po­sta­wę wobec in­nych, uwa­ża­ją­cą się za lep­szą ze wzglę­du na to, że uro­dzi­ła dziec­ko, co upo­waż­nia ją do tego, że „jej się na­le­ży”. Wraz z po­pu­la­ry­za­cją okre­śle­nia po­ja­wi­ły się rów­nież po­wią­za­ne z nim ne­o­lo­giz­my – „mad­kizm” czy „mad­ko­mo­wa” – oraz memy in­ter­ne­to­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Madla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. aku­szer­ka


Źródła:

Wiktionary

Madleński

kul­tu­ra mad­leń­ska - jedna z kul­tur póź­ne­go pa­le­o­li­tu, znana z od­kryć w ja­ski­ni w La Ma­de­le­i­ne we Fran­cji, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­ra­fi­no­wa­ną pro­duk­cją na­rzę­dzi z krze­mie­nia, rogu i kości; kul­tu­ra mag­da­leń­ska


Źródła:

SJP.pl

Madness

[czy­taj: med­nes] bry­tyj­ski ze­spół roc­ko­wy za­ło­żo­ny w 1976 roku


Mad­ness – ze­spół bry­tyj­ski, gra­ją­cy ska, re­pre­zen­tant sceny 2 Tone (obok The Spe­cials, The Se­lec­ter, The Beat, Bad Man­ners, The Bo­dys­nat­chers). Od­mien­ność Mad­ness od in­nych grup tego ga­tun­ku z tego okre­su po­le­ga­ła na tym, iż two­rzy­li go wy­łącz­nie biali mu­zy­cy, przez co nie­słusz­nie ko­ja­rze­ni byli z ru­cha­mi ra­si­stow­ski­mi. W póź­niej­szym okre­sie grupa odesz­ła od ska i kie­ro­wa­ła się ku pop-roc­ko­wi, za­cho­wu­jąc jed­nak roz­poz­na­wal­ne brzmie­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madonna

ko­bie­ta o uro­dzie sub­tel­nej i udu­cho­wio­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. pe­ryfr. Maria z Na­za­re­tu

 (1.2) imię|pol­ski|ż.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Madonnowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem Ma­don­nę - matkę Je­zu­sa Chry­stu­sa


Źródła:

SJP.pl

Madowy

przy­miot­nik od: mada


Źródła:

SJP.pl

Madrac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­te­rac


Źródła:

Wiktionary

Madraca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. ma­te­rac


Źródła:

Wiktionary

Madras

1. tka­ni­na ba­weł­nia­na po­dob­na do gazy
2. ga­tu­nek her­ba­ty in­dyj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. lekka tka­ni­na ba­weł­nia­na o splo­cie ga­zej­skim, przy­po­mi­na­ją­ca gazę, zdo­bio­na jed­no­barw­ny­mi lub wie­lo­barw­ny­mi wzo­ra­mi wąt­ko­wy­mi, po­sia­da­ją­ca zwy­kle wzór w krat­kę

 (1.2) daw. włók. tka­ni­na ubra­nio­wa przy­po­mi­na­ją­ca kort lub kor­cik

 (1.3) spoż. ga­tu­nek her­ba­ty in­dyj­skiej o wy­raź­nym smaku i aro­ma­cie, upra­wia­nej w sta­nie Ta­mil­na­du

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ma­dra­sa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Madrasa

mu­zuł­mań­ska szko­ła; me­dre­sa, ma­dre­sa


Źródła:

SJP.pl

Madraski

→ Ma­dras; ćen­naj­ski


Źródła:

SJP.pl

Madrasyjczyk

miesz­ka­niec Ma­dra­su


Źródła:

SJP.pl

Madrasyjka

miesz­kan­ka Ma­dra­su (mia­sta w In­diach)


Źródła:

SJP.pl

Madrepora

ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ro­wiec, koral ma­dre­po­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Madreporowce

ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ra, koral ma­dre­po­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Madreporowiec

ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ra, koral ma­dre­po­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Madreporowy

koral ma­dre­po­ro­wy - ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ra, ma­dre­po­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Madrepory

ko­ra­lo­wiec sze­ścio­pro­mien­ny o ma­syw­nym szkie­le­cie wa­pien­nym, bio­rą­cy udział w two­rze­niu raf i wysp ko­ra­lo­wych; ma­dre­po­ro­wiec, koral ma­dre­po­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Madresa

mu­zuł­mań­ska szko­ła; ma­dra­sa, me­dre­sa


Źródła:

SJP.pl

Madridista

śro­do­wi­sko­wo: kibic Realu Ma­dryt


Źródła:

SJP.pl

Madroxin

hand­lo­wa nazwa sul­fa­di­me­tok­sy­ny (che­mo­te­ra­pe­u­ty­ka o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym)


Źródła:

SJP.pl

Madrycki

przy­miot­nik od: Ma­dryt (sto­li­ca Hisz­pa­nii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­dryt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madrygalista

twór­ca lub wy­ko­naw­ca ma­dry­ga­łów, świec­kich pie­śni po­pu­lar­nych w XIV - XVI wieku


Źródła:

SJP.pl

Madrygalistka

→ ma­dry­ga­li­sta


Patrz:madrygalista

Źródła:

SJP.pl

Madrygał

1. ga­tu­nek mu­zy­ki wo­kal­nej po­pu­lar­ny w XIV - XVI wieku;
2. dawny ga­tu­nek sie­lan­ko­wej po­ez­ji lub pie­śni mi­łos­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. świec­ki, wie­lo­gło­so­wy utwór wo­kal­ny, po­pu­lar­ny głów­nie w epoce re­ne­san­su

 (1.2) liter. krót­ki, sie­lan­ko­wy, zwy­kle żar­to­bli­wy lub po­chwal­ny wiersz, naj­czę­ściej o te­ma­ty­ce mi­łos­nej

 (1.3) daw. zręcz­ny kom­ple­ment


Ma­dry­gał (wo­kal­na forma mu­zycz­na) – wo­kal­ny utwór wie­lo­gło­so­wy, opar­ty na tek­stach po­ru­sza­ją­cych zwy­kle tre­ści o te­ma­ty­ce świec­kiej, mi­łos­nej, przed­sta­wia­ją­cej sie­lan­ko­wy tryb życia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Madrygałowy

→ ma­dry­gał (utwór po­e­tyc­ki lub mu­zycz­ny)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. lub muz. zwią­za­ny z ma­dry­ga­łem, do­ty­czą­cy ma­dry­ga­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madryt

sto­li­ca Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Hisz­pa­nii;

 (1.2) geogr. jeden z sie­dem­na­stu au­to­no­micz­nych re­gio­nów Hisz­pa­nii;


Ma­dryt ( Ma­drid) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Hisz­pa­nii, po­ło­żo­ne w środ­ko­wej czę­ści kraju, na Wy­ży­nie Ka­sty­lij­skiej, u pod­nó­ża Sier­ra de Gu­a­dar­ra­ma, nad rzeką Man­za­na­res. Ma po­wierzch­nię 604,45 km² i licz­bę lud­no­ści 3 266 126 (2019). Znaj­du­je się w re­gio­nie au­to­no­micz­nym "Co­mu­ni­dad de Ma­drid", który ma po­wierzch­nię 8022 km² i licz­bę lud­no­ści ok. 6,7 mln (2020).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Madrytczyk

miesz­ka­niec Ma­dry­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­dry­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madrytka

miesz­kan­ka Ma­dry­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­dry­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madsen

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Madura

naz­wi­sko


Ma­du­ra – wyspa w In­do­nez­ji na Morzu Ja­waj­skim przy pół­noc­no-wschod­nim wy­brze­żu Jawy; od­dzie­lo­na od niej na za­cho­dzie cie­śni­ną Su­ra­ba­ja, a na po­łud­niu cie­śni­ną Ma­du­ra, nad którą znaj­du­je się most dro­go­wy Su­ra­ma­du. Po­wierzch­nia 4250 km²; dłu­gość linii brze­go­wej 467,8 km; około 4 mi­lio­nów miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maduraj

mia­sto w In­diach


Ma­du­raj (tamil. மதுரை, hind. मदुरै, tran­skryp­cja ma­du­rai) – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Indii, w sta­nie Ta­mil­na­du, nad rzeką Waj­haj (ucho­dzi do cie­śni­ny Palk), sto­li­ca dy­stryk­tu Ma­du­rai. Około 2 mln miesz­kań­ców. Ważny węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny na szla­ku pro­wa­dzą­cym na Cej­lon, oś­ro­dek prze­my­słu odzie­żo­we­go i rze­mio­sła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Madurajski

→ Ma­du­raj


Patrz:Maduraj

Źródła:

SJP.pl

Madurowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Madurski

1. → Ma­du­ra (wyspa w In­do­nez­ji);
2. język ma­dur­ski - uży­wa­ny na wy­spie Ma­du­ra oraz we wschod­niej czę­ści Jawy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­du­rą, do­ty­czą­cy Ma­du­ry (wyspy nie­o­po­dal Jawy)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­dur­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madzia

zdrob­nie­nie od: Magda, Mag­da­le­na (imio­na żeń­skie); Mag­dzia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Mag­da­le­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madziak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Madziar

po­tocz­nie o Wę­grze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek ple­mię­e­mion ugro­fiń­skich, które za­ło­ży­ły pań­stwo na ob­sza­rze dzi­siej­szych Wę­gier w IX w.

 (1.2) pot. Wę­gier


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madziarka

prze­sta­rza­le: Wę­gier­ka (oby­wa­tel­ka Wę­gier)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. człon­ki­ni ple­mię­e­mion ugro­fiń­skich, które za­ło­ży­ły pań­stwo na ob­sza­rze dzi­siej­szych Wę­gier w IX w.

 (1.2) przest. pot. Wę­gier­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madziarofilski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­ce­cho­wa­ny ma­dzia­ro­fil­stwem, sym­pa­ty­zu­ją­cy z Wę­gra­mi albo na­ro­dem wę­gier­skimm


Źródła:

Wiktionary

Madziarowie

po­tocz­nie o Wę­grze


Źródła:

SJP.pl

Madziarski

do­ty­czą­cy Ma­dzia­rów, wła­ści­wy Ma­dzia­rom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­dzia­rów, zwią­za­ny z Ma­dzia­ra­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ma­dzia­rów, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Ma­dzia­rom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madziarskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wę­gier­skość


Źródła:

Wiktionary

Madziarszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co ma­dziar­skie


Źródła:

Wiktionary

Madziaryzacja

na­rzu­ca­nie wpły­wów wę­gier­skich lub ule­ga­nie im; hun­ga­ry­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. na­rzu­ca­nie lub przys­wa­ja­nie kul­tu­ry wę­gier­skiej i ję­zy­ka wę­gier­skie­go

 (1.2) na­da­wa­nie cze­muś wę­gier­skie­go cha­rak­te­ru lub wła­ści­wo­ści


Ma­dzia­ry­za­cja – pro­ces asy­mi­lo­wa­nia bądź asy­mi­lo­wa­nia się lud­no­ści nie­ma­dziar­skiej do kul­tu­ry i na­ro­do­wo­ści wę­gier­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Madziaryzacyjny

→ ma­dzia­ry­za­cja


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­dzia­ry­za­cji


Patrz:madziaryzacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madziaryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zob. hun­ga­ryzm.


Źródła:

Wiktionary

Madziaryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kult. na­rzu­ca­nie wę­gier­sko­ści, przy­mu­sza­nie kogoś do zo­sta­nia Wę­grem, zmie­nia­nie cze­goś na wę­gier­skie


Źródła:

Wiktionary

Madziaryzować

pod­da­wać wpły­wom wę­gier­skim, roz­sze­rzać wpły­wy wę­gier­skie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo wę­gier­skie; hun­ga­ry­zo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­dzia­ry­zo­wać)

 (1.1) kult. na­rzu­cać wę­gier­skość, przy­mu­szać kogoś do zo­sta­nia Wę­grem, zmie­niać coś na wę­gier­skie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­dzia­ry­zo­wać się (dk. zma­dzia­ry­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się Wę­grem, na­bie­rać cech wę­gier­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Madziarz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Madziarzy

po­tocz­nie o Wę­grze


Źródła:

SJP.pl

Madziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Madzi lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Madzisty

za­wie­ra­ją­cy madę; gli­nia­sty


Źródła:

SJP.pl

Madżlis

par­la­ment w niek­tó­rych kra­jach Bli­skie­go Wscho­du, m.in. w Egip­cie, Ira­nie i Tur­cji; medż­lis


Źródła:

SJP.pl

Madżong

li­czą­ca ponad 2500 lat gra chiń­ska, w ory­gi­na­le czte­ro­o­so­bo­wa, roz­gry­wa­na 144 bam­bu­so­wy­mi ta­blicz­ka­mi przy­po­mi­na­ją­cy­mi z wy­glą­du kost­ki do­mi­na; dziś po­pu­lar­na także w wer­sji jed­no­o­so­bo­wej; mah­jong


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) chiń­ska gra dla czte­rech gra­czy;


 "Ar­ty­kuł za­wie­ra tekst bro­szu­ry au­tor­stwa Ra­fa­ła T. Prin­ke pt. "Ma­dżong – gra chiń­skich fi­lo­zo­fów" (za zgodą au­to­ra)."

Ma­dżong (inne spo­ty­ka­ne pi­sow­nie: "mah­jong", "mah jong", "mah­jongg"; chin. trad. 麻將, chin. upr. 麻将, pi­ny­in: májiàng; kant. 麻雀, jy­ut­ping: maa4 zoek3; jap.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Madżongowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­dżon­ga, po­wią­za­ny z ma­dżon­giem


Źródła:

Wiktionary

Maea

Mię­dzy­na­ro­do­wa Agen­cja Ener­gii Ato­mo­wej


skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go

 (1.1) = Mię­dzy­na­ro­do­wa Agen­cja Ener­gii Ato­mo­wej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maelstrom

prąd mor­ski pow­sta­ją­cy u wy­brze­ży Nor­we­gii przy wej­ściach do fior­dów i cie­śnin; mal­strom; malström


Źródła:

SJP.pl

Maestoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: uro­czy­ście, ma­je­sta­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Maestra

1. ko­bie­ta ma­e­stro;
2. na­u­czy­ciel­ka mu­zy­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. muz. tytuł wy­ra­ża­ją­cy sza­cu­nek dla wy­bit­nej ar­tyst­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maestria

mi­strzo­stwo, per­fek­cja w wy­ko­na­niu cze­goś; ar­tyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ar­tyzm, bie­głość, mi­strzo­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maestro

1. tytuł przyz­na­wa­ny zwy­cza­jo­wo dy­ry­gen­tom, wir­tu­o­zom, kom­po­zy­to­rom;
2. czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się do­sko­na­ło­ścią, bie­gło­ścią w ja­kiejś dzie­dzi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. podn. tytuł wy­ra­ża­ją­cy sza­cu­nek dla wy­bit­ne­go ar­ty­sty mu­zy­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maeterlinck

[czy­taj: meterLINK albo meterLĘK] naz­wi­sko, m.in. Ma­u­ri­ce Ma­e­ter­linck (1862-1949) - bel­gij­ski pi­sarz two­rzą­cy w ję­zy­ku fran­cu­skim, la­u­re­at li­te­rac­kiej Na­gro­dy Nobla z roku 1911


Źródła:

SJP.pl

Maewestka

[czy­taj: mej­łest­ka] ka­mi­zel­ka ra­tun­ko­wa uży­wa­na przez lot­ni­ków la­ta­ją­cych nad mo­rzem


Źródła:

SJP.pl

Maf

skrót

 (1.1) = mię­dzy­na­ro­do­wy al­fa­bet fo­ne­tycz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mafalde

wło­ski, po­fał­do­wa­ny ma­ka­ron


Źródła:

SJP.pl

Mafia

1. mię­dzy­na­ro­do­wa, tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza po­sia­da­ją­ca wpły­wy w or­ga­nach wła­dzy i po­li­cji, po­słu­gu­ją­ca się prze­mo­cą, za­stra­sza­niem i szan­ta­żem;
2. grupa osób nie prze­bie­ra­ją­ca w środ­kach w re­a­li­za­cji włas­nych in­te­re­sów; klika, gang


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krym. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza wy­wo­dzą­ca się z Włoch (obec­nie dzia­ła­ją­ca w wielu kra­jach), o hie­rar­chicz­nej struk­tu­rze, dzia­ła­ją­ca w wielu ob­sza­rach życia, rów­nież dą­żą­ca do uzy­ska­nia wpły­wów w po­li­ty­ce

 (1.2) pot. grupa osób wza­jem­nie się po­pie­ra­ją­cych, zwią­za­nych wspól­ny­mi in­te­re­sa­mi


Mafia – tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza, nazwa zor­ga­ni­zo­wa­nej grupy prze­stęp­czej o du­żych wpły­wach, po­wią­za­niach z oso­ba­mi na róż­nych szcze­blach wła­dzy, po­li­cją, biz­ne­sem, pro­wa­dzą­ca dzia­łal­ność go­spo­dar­czą fi­nan­so­wa­ną z prze­stępstw; uży­wa­na przez media nazwa każ­dej zor­ga­ni­zo­wa­nej grupy prze­stęp­czej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mafijnie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ma­fij­ny


Źródła:

Wiktionary

Mafijność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­fij­ne


Źródła:

Wiktionary

Mafijny

zwią­za­ny z mafią; ma­ją­cy cha­rak­ter mafii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mafii; taki, który jest zwią­za­ny z mafią; ma­ją­cy cha­rak­ter mafii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mafios

czło­nek mafii; ma­fio­so; ma­fio­zo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. czło­nek mafii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mafioska

człon­ki­ni mafii; gang­ster­ka


Źródła:

SJP.pl

Mafioso

[czy­taj: ma­fio­zo] czło­nek mafii; ma­fios; ma­fio­zo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. czło­nek mafii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mafioz

czło­nek mafii; ma­fio­so, ma­fios, ma­fio­zo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. czło­nek mafii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mafiozo

czło­nek mafii; ma­fios; ma­fio­so


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. czło­nek mafii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mag

1. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się magią, po­sia­da­ją­cy wie­dzę ta­jem­ną i zdol­no­ści wy­wo­ły­wa­nia zja­wisk nad­przy­ro­dzo­nych;
2. mę­drzec ze Wscho­du;
3. w sta­ro­żyt­nej Per­sji: ka­płan i astro­log


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ezot. osob­nik, który wpraw­nie włada magią mi­stycz­ną

 (1.2) rel. w sta­ro­żyt­nej Per­sji: ka­płan (czło­nek kasty ka­płań­skiej), który zaj­mo­wał się astro­lo­gią i magią

 (1.3) rel. w Bi­blii: wschod­ni mę­drzec, jeden z Trzech Króli


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. maggi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: mag


Źródła:

Wiktionary

Magacyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. sklep


Źródła:

Wiktionary

Magadan

mia­sto w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej nad Mo­rzem Ochoc­kim, sto­li­ca ob­wo­du ma­ga­dań­skie­go;


Ma­ga­dan (ros. Магадан) – sto­li­ca ob­wo­du ma­ga­dań­skie­go w az­ja­tyc­kiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, port nad Mo­rzem Ochoc­kim; 92 tys. miesz­kań­ców (2020).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magadański

→ Ma­ga­dan (mia­sto w Rosji)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ga­da­nem (mia­stem w Rosji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magas

sto­li­ca In­gu­sze­tii, re­pu­bli­ki ro­syj­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magazyn

1. cza­so­pis­mo (gł. ty­god­nik) o zróż­ni­co­wa­nej za­war­to­ści te­ma­tycz­nej, prze­waż­nie bo­ga­to ilu­stro­wa­ne
2. po­mie­szcze­nie, skład
3. duży sklep
4. pro­gram ra­dio­wy lub te­le­wi­zyj­ny na­da­wa­ny cy­klicz­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia przed­mio­tów, zwła­szcza to­wa­rów

 (1.3) cy­klicz­na au­dy­cja ra­dio­wa lub te­le­wi­zyj­na

 (1.4) wojsk. za­sob­nik na na­bo­je

 (1.5) duży sklep z róż­no­rod­nym asor­ty­men­tem

 (1.6) daw. sklep


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magazynek

1. za­sob­nik na na­bo­je, z któ­re­go za­si­la­na jest ręcz­na broń palna, a także na­bo­je się w nim znaj­du­ją­ce;
2. mały ma­ga­zyn, skła­dzik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ma­ga­zyn

 (1.2) mały ma­ga­zyn

 (1.3) wojsk. za­sob­nik na amu­ni­cję


Ma­ga­zy­nek – część skła­do­wa broni pal­nej sta­no­wią­ca wew­nętrz­ny za­sob­nik za­pa­so­wych na­bo­jów. Pod­czas prze­ła­do­wa­nia ko­lej­ne na­bo­je do­sy­ła­ne są z ma­ga­zyn­ka do ko­mo­ry na­bo­jo­wej. Umoż­li­wia to pro­wa­dze­nie ognia bez ko­niecz­no­ści każ­do­ra­zo­we­go ła­do­wa­nia broni po­je­dyn­czy­mi na­bo­ja­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magazynier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pra­cu­ją­ca w ma­ga­zy­nie


Ma­ga­zy­nier – pra­cow­nik fi­zycz­ny lub umy­sło­wy za­trud­nio­ny w ma­ga­zy­nie, od­po­wie­dzial­ny za prze­pływ to­wa­rów i ma­te­ria­łów. Do jego głów­nych zadań na­le­ży przyj­mo­wa­nie do­staw, roz­mie­szcza­nie ła­dun­ków w stre­fach skła­do­wa­nia, kom­ple­ta­cja za­mó­wień oraz wy­da­wa­nie to­wa­rów od­bior­com zew­nętrz­nym lub wew­nętrz­nym (np. na pro­duk­cję).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Magazynierka

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca ma­ga­zy­nem, od­po­wie­dzial­na za ma­ga­zyn


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w ma­ga­zy­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magazynierowa

daw­niej: żona ma­ga­zy­nie­ra


Źródła:

SJP.pl

Magazynierski

→ ma­ga­zy­nier; ma­ga­zy­nie­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Magazynik

zdrob­nie­nie od: ma­ga­zyn


Źródła:

SJP.pl

Magazynkowy

→ ma­ga­zy­nek, np. ka­ra­bin ma­ga­zyn­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Magazynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ga­zy­no­wać.


Ma­ga­zy­no­wa­nie (prze­cho­wal­nict­wo) – czyn­no­ści zwią­za­ne z cza­so­wym gro­ma­dze­niem za­pa­sów dóbr ma­te­rial­nych, ich skła­do­wa­niem we wła­ści­wych wa­run­kach oraz prze­ka­zy­wa­niem od­bior­com. Ko­niecz­ność ma­ga­zy­no­wa­nia wy­ni­ka m.in. z faktu, że czas pro­duk­cji po­szcze­gól­nych dóbr nie po­kry­wa się z cza­sem ich kon­sump­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Magazynować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­cho­wy­wać w ma­ga­zy­nie


Źródła:

Wiktionary

Magazynowe

przy­miot­nik od: ma­ga­zyn


Źródła:

SJP.pl

Magazynowo-Warsztatowy

do­ty­czą­cy za­rów­no ma­ga­zy­nu jak i warsz­ta­tu


Źródła:

SJP.pl

Magazynowość

1. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z ma­ga­zy­nem (cza­so­pis­mem);
2. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z ma­ga­zy­nem (pro­gra­mem ra­dio­wym lub te­le­wi­zyj­nym)


Źródła:

SJP.pl

Magazynowy

przy­miot­nik od: ma­ga­zyn


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ga­zy­nem, do­ty­czą­cy ma­ga­zy­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magda

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Mag­da­le­na (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Mag­da­le­na


Magda – zdrob­nie­nie imie­nia Mag­da­le­na. Wy­stę­pu­je jed­nak rów­nież w Pol­sce jako sa­mo­dziel­ne imię, po­mi­mo praw­ne­go za­ka­zu na­da­wa­nia imion w for­mie zdrob­nia­łej.

Magda ob­cho­dzi imie­ni­ny razem z Mag­da­le­ną, w tym 10 kwiet­nia, 25 maja, 29 maja i 22 lipca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magdala

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kilku miej­sco­wo­ści (np. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto nad Je­zio­rem Ga­li­lej­skim w Pa­le­sty­nie, mia­sto w Niem­czech, wieś w środ­ko­wej Etio­pii)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Magdalena

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Mag­da­le­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go. Wy­wo­dzi się od przy­dom­ka Marii Mag­da­le­ny, czyli Marii z Mag­da­li, wio­ski le­żą­cej w po­bli­żu Je­zio­ra Ty­be­riadz­kie­go (Ga­li­lej­skie­go). W Pol­sce wy­stę­pu­je od XIII wieku.

Wśród imion na­da­wa­nych w Pol­sce nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Mag­da­le­na w 2013 zaj­mo­wa­ła 22. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magdaleniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Magdaleniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mag­da­le­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Magdalenka

1. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­tej Marii Mag­da­le­ny od Po­ku­ty;
2. małe ciast­ko pie­czo­ne w kształ­cie małży


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z ka­to­lic­kie­go za­ko­nu opie­ku­ją­ce­go się dziew­czę­ta­mi za­nied­ba­ny­mi mo­ral­nie

 (1.2) cuk. kulin. ciast­ko w kształ­cie mu­szel­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magdalenki

zakon żeń­ski, za­ło­żo­ny do opie­ki nad dziew­czę­ta­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magdalenkowy

→ mag­da­len­ka


Patrz:magdalenka

Źródła:

SJP.pl

Magdalenowo

Mag­da­le­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Magdaleński

1. → Mag­da­len­ka;
2. kul­tu­ra mag­da­leń­ska - jedna z kul­tur póź­ne­go pa­le­o­li­tu, znana z od­kryć w ja­ski­ni w La Ma­de­le­i­ne we Fran­cji, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­ra­fi­no­wa­ną pro­duk­cją na­rzę­dzi z krze­mie­nia, rogu i kości; kul­tu­ra mad­leń­ska


Źródła:

SJP.pl

Magdeburczyk

miesz­ka­niec Mag­de­bur­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mag­de­bur­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magdeburg

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, le­żą­ca nad Łabą sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sak­so­nia-An­halt;


Mag­de­burg – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, le­żą­ca nad Łabą sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sak­so­nia-An­halt. Li­cząc 235 723 miesz­kań­ców (stan na gru­dzień 2015) jest 32. pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem Nie­miec. Sie­dzi­ba za­rów­no bi­skup­stwa ewan­ge­lic­kie­go, jak i ka­to­lic­kie­go. Dzia­ła­ją tu dwie uczel­nie: Uni­wer­sy­tet Ot­to­na von Gu­e­ric­ke­go ("Otto-von-Gu­e­ric­ke-Universität Mag­de­burg") i Wyż­sza Szko­ła Mag­de­burg-Sten­dal (""). W roku 2005 Mag­de­burg ob­cho­dził 1200-lecie swego ist­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magdeburka

miesz­kan­ka Mag­de­bur­ga


Źródła:

SJP.pl

Magdeburski

przy­miot­nik od: Mag­de­burg


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mag­de­bur­giem, do­ty­czą­cy Mag­de­bur­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magdoń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magdusia

zdrob­nie­nie od: Mag­da­le­na, Magda (imio­na żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Magdusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mag­du­si lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Magdyno

urzą­dze­nie sta­no­wią­ce po­łą­cze­nie iskrow­ni­ka i prąd­ni­cy, sto­so­wa­ne w spa­li­no­wych sil­ni­kach tło­ko­wych sa­mo­cho­dów i mo­to­cy­kli


Mag­dy­no – szcze­gól­ny ro­dzaj urzą­dze­nia sto­so­wa­ny w spa­li­no­wych sil­ni­kach tło­ko­wych. Jest po­łą­cze­niem iskrow­ni­ka i prąd­ni­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magdzia

zdrob­nie­nie od: Magda, Mag­da­le­na (imio­na żeń­skie); Ma­dzia


Źródła:

SJP.pl

Magdziak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magdziarz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magdzik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magdziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Magdy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Magdziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magelanka

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ka­czek


Źródła:

SJP.pl

Magellan

Fer­dy­nand Ma­gel­lan, (ok. 1480-1521), że­glarz por­tu­gal­ski w służ­bie hisz­pań­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magellański

1. ping­win ma­gel­lań­ski - ga­tu­nek ptaka;
2. tor­fo­wiec ma­gel­lań­ski - ga­tu­nek mchu;
3. tu­ko­tu­ko ma­gel­lań­ski - ga­tu­nek gry­zo­nia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Fer­dy­nan­dem Ma­gel­la­nem, od­kry­ty przez Fer­dy­nan­da Ma­gel­la­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magenta

[czy­taj: ma­dżen­ta] kolor czer­wo­ny o od­cie­niu nie­bie­ska­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) barwa pur­pu­ro­wa;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magentowy

→ ma­gen­ta


Patrz:magenta

Źródła:

SJP.pl

Maggi

przy­pra­wa w pły­nie zbli­żo­na do sosu so­jo­we­go


Maggi – mię­dzy­na­ro­do­wa marka przy­praw, zup, sosów, ma­ka­ro­nów oraz in­nych do­dat­ków spo­żyw­czych. W Pol­sce czę­sto uży­wa­na jako sy­no­nim przy­pra­wy Maggi w pły­nie, bę­dą­cej jed­nym z pro­duk­tów na­le­żą­cych do marki Maggi. Maggi jest za­re­je­stro­wa­nym zna­kiem to­wa­ro­wym firmy Nestlé.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maggiore

[czy­taj: madż­dżio­re] skala, to­na­cja du­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Maghreb

[czy­taj: ma­greb] nazwa mu­zuł­mań­skich kra­jów pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki od At­lan­ty­ku po gra­ni­cę z Egip­tem;


Magh­reb ( ‏المغرب‎ "al-Maġrib", do­słow­nie: ‘za­chód’) – okre­śle­nie sto­so­wa­ne przez Ara­bów w sto­sun­ku do re­gio­nu pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki, pow­sta­łe w cza­sie ek­span­sji arab­skiej w śred­nio­wie­czu. Nazwa ta przy­ję­ła się rów­nież w ję­zy­kach eu­ro­pej­skich i od­no­si­ła do Ma­ro­ka, Al­gie­rii i Tu­nez­ji, a współ­cze­śnie rów­nież do Libii, Ma­u­re­ta­nii i Sa­ha­ry Za­chod­niej. Pań­stwa Magh­re­bu współ­pra­cu­ją ze sobą w ra­mach Arab­skiej Unii Magh­re­bu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maghrebczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Magh­re­bu


Źródła:

Wiktionary

Maghrebijka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Magh­re­bu


Źródła:

Wiktionary

Maghrebski

[czy­taj: ma­greb­ski] przy­miot­nik od: Magh­reb (mu­zuł­mań­skie kraje pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­gio­nu Magh­re­bu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Magh­re­bu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maghrib

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. czwar­ta (spoś­ród pię­ciu) mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska w ciągu dnia, od­ma­wia­na po za­cho­dzie słoń­ca;


Magh­rib ( ‏مَغْرِب‎) – mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska (salat), czwar­ta w ciągu dnia, od­ma­wia­na po za­cho­dzie Słoń­ca. Obej­mu­je trzy obo­wiąz­ko­we ra­ka­ty.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Magia

1. ogół wie­dzy ta­jem­nej i wiary w moż­li­wość wpły­wa­nia na świat rze­czy­wi­sty za po­mo­cą spe­cjal­nych obrzę­dów, za­klęć, cza­rów;
2. ma­gicz­ne obrzę­dy i za­klę­cia wy­wo­dzą­ce się z tej wie­dzy; czary;
3. niez­wy­kła siła od­dzia­ły­wa­nia, znie­wa­la­ją­cy urok ja­kichś miejsc, osób lub wy­da­rzeń;
4. sztucz­ki ma­gicz­ne; ku­glar­stwo;
5. czar­na magia:
a) przy­wo­ły­wa­nie złych mocy, zwy­kle dla wy­rzą­dze­nia komuś szko­dy;
b) po­tocz­nie: coś skom­pli­ko­wa­ne­go i trud­ne­go do zro­zu­mie­nia; chiń­szczyz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. lub fant. prak­ty­ki opar­te na wie­rze w zja­wi­ska nad­przy­ro­dzo­ne, wy­ko­rzy­stu­ją­ce za­klę­cia i czyn­no­ści ry­tu­al­ne;

 (1.2) coś, co wy­da­je się nad­przy­ro­dzo­ne; niez­wy­kła siła od­dzia­ły­wa­nia osób, miejsc, wy­da­rzeń


Magia, czary – ogół wie­rzeń i prak­tyk opar­tych na prze­ko­na­niu o ist­nie­niu sił nad­przy­ro­dzo­nych, które można opa­no­wać za po­mo­cą od­po­wied­nich za­klęć i okre­ślo­nych czyn­no­ści.

Osoba zaj­mu­ją­ca się magią (mag, cza­row­nik, sza­man) sto­su­je róż­no­ra­kie gesty, wy­po­wia­da za­klę­cia (in­kan­ta­cje) i wy­ko­nu­je czyn­no­ści o ce­chach ry­tu­a­łu ma­ją­ce dać mu wła­dzę nad si­ła­mi nad­przy­ro­dzo­ny­mi, i które w jego prze­ko­na­niu umoż­li­wia­ją mu kształ­to­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magiczka

ko­bie­ta po­ka­zu­ją­ca sztucz­ki ma­gicz­ne opar­te na zręcz­no­ści; iluz­jo­nist­ka, ku­glar­ka, pre­sti­di­gi­ta­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Magicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­gicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Magiczny

zwią­za­ny z magią; cza­ro­dziej­ski, ta­jem­ni­czy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z magią, do­ty­czą­cy magii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który ma wy­jąt­ko­wy, cza­ru­ją­cy, dziw­ny urok

 (2.2) ir­ra­cjo­nal­ny, wy­kra­cza­ją­cy poza ra­cjo­nal­ne my­śle­nie, po­strze­ga­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wę­drow­ny kaz­no­dzie­ja ży­dow­ski; tytuł przyz­na­wa­ny wy­bit­nym ra­bi­nom i przy­wód­com du­cho­wym;


Magid lub mag­gid (z ‏מַגִּיד‎ „prze­ma­wia­ją­cy”) – w ju­da­iz­mie wschod­nio­e­u­ro­pej­skim tytuł przyz­na­wa­ny wę­drow­nym kaz­no­dzie­jom, któ­rzy czę­sto za­ra­bia­li na życie opła­ta­mi zbie­ra­ny­mi w róż­nych gmi­nach. Z racji tego, że dawni ra­bi­ni byli bar­dziej uczo­ny­mi i znaw­ca­mi pisma niż kaz­no­dzie­ja­mi, dłu­gie, barw­ne i przy­stęp­ne ka­za­nia (czę­sto w ji­dysz) znaj­do­wa­ły wielu chęt­nych słu­cha­czy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Magiel

1. przy­rząd do pra­so­wa­nia wy­pra­nej bie­liz­ny;
2. po­mie­szcze­nie lub za­kład usłu­go­wy, gdzie od­by­wa się ma­glo­wa­nie bie­liz­ny;
3. po­tocz­nie: chaos, ba­ła­gan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy (reg. żeń­ski)

 (1.1) ma­szy­na do pra­so­wa­nia przy po­mo­cy wal­ców;

 (1.2) po­mie­szcze­nie lub za­kład, w któ­rym za­wo­do­wo ma­glu­je się bie­liz­nę

 (1.3) pot. duże na­gro­ma­dze­nie ludzi na małej prze­strze­ni

 (1.4) pot. szcze­gó­ło­we prze­py­ty­wa­nie, bądź w ce­lach edu­ka­cyj­nych, bądź są­do­wych


Ma­giel albo ma­glow­ni­ca – ma­szy­na słu­żą­ca do ma­glo­wa­nia, czyli pra­so­wa­nia przy uży­ciu sy­ste­mu wal­ców. Ma­glo­wa­niu pod­da­wa­ne są po pra­niu naj­czę­ściej więk­sze sztu­ki bie­liz­ny – po­ściel, obru­sy, ręcz­ni­ki, za­sło­ny, któ­rych pra­so­wa­nie że­laz­kiem by­ło­by uciąż­li­we i nie­e­fek­tyw­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magielek

zdrob­nie­nie od: ma­giel


Źródła:

SJP.pl

Magiera

czap­ka wę­gier­ska z gru­be­go sukna roz­po­wszech­nio­na w daw­nej Pol­sce; ma­gier­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ma­gier­ka.


Ma­gie­ra, wła­ści­wie To­masz Ja­ni­szew­ski (ur. 1980) – pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny i in­ży­nier dźwię­ku. To­masz Ja­ni­szew­ski znany jest prze­de wszyst­kim jako współt­wór­ca duetu pro­du­cenc­kie­go White House, w ra­mach któ­re­go dzia­ła od 1997 roku. Po­nad­to, wraz z Igo­rem Pudło zna­nym z wy­stę­pów w ze­spo­le Skal­pel współt­wo­rzy for­ma­cję Evo­re­vo. W la­tach 2002–2003 grał na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych w ze­spo­le rocka al­ter­na­tyw­ne­go Hurt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magierka

czap­ka bez dasz­ka, ob­szy­ta ba­ran­kiem, uży­wa­na do stro­ju lu­do­we­go; ba­to­rów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wę­gier­ska czap­ka z gru­be­go sukna, okrą­gła lub czwo­ro­kąt­na, ob­szy­ta ba­ran­kiem i ko­lo­ro­wy­mi sznur­ka­mi, uży­wa­na głów­nie do stro­ju lu­do­we­go, po­pu­lar­na w daw­nej Pol­sce, zwła­szcza za Ba­to­re­go;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. czap­ka z wełny


Ma­gier­ka – znana rów­nież jako "ba­to­rów­ka"[], "czap­ka wę­gier­ska", "kra­ko­wian­ka", "krym­ka"[], "poń­czo­cha"", ślach­my­ca", "żarna" – mę­skie na­kry­cie głowy wy­ko­na­ne z wełny.

Nazwa ma­gier­ka po­cho­dzi od wę­gier­skie­go słowa „Ma­gy­ar” – czap­ka wę­gier­ska. W pol­skich źró­dłach po­ja­wi­ła się około 1600 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magierowski

naz­wi­sko


Ma­gie­row­ski (forma żeń­ska: Ma­gie­row­ska; licz­ba mnoga: Ma­gie­row­scy) – pol­skie naz­wi­sko szla­chec­kie. W Pol­sce nosi je ok. 700 osób, przy czym więk­szość z nich miesz­ka na Ślą­sku.

Ród Ma­gie­row­skich wy­wo­dzi się z oko­lic Kol­czy­na. Ma­gie­row­scy byli her­bow­ny­mi herbu Sze­li­ga[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magierski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magik

1. osoba po­ka­zu­ją­ca sztucz­ki ma­gicz­ne opar­te na zręcz­no­ści; iluz­jo­ni­sta, sztuk­mistrz, ku­glarz, pre­sti­di­gi­ta­tor;
2. po­tocz­nie: czło­wiek prze­bie­gły, spryt­ny; spry­ciarz, cwa­niak;
3. żar­to­bli­wie: spe­cja­li­sta w ja­kiejś dzie­dzi­nie; fa­cho­wiec, fach­man, fa­chu­ra, spec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ro­bią­ca sztucz­ki ma­ją­ce spra­wiać wra­że­nie magii

 (1.2) pot. przen. ktoś per­fek­cyj­ny w tym, czym się zaj­mu­je

 (1.3) pot. spryt­ny oszust

 (1.4) łódź. fa­cho­wiec, spe­cja­li­sta, rze­mieśl­nik, zwła­szcza zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magini

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się magią, po­sia­da­ją­ca wie­dzę ta­jem­ną i zdol­no­ści wy­wo­ły­wa­nia zja­wisk nad­przy­ro­dzo­nych


Źródła:

SJP.pl

Maginot

[czy­taj: mażiNO] naz­wi­sko, m.in. André Ma­gi­not (1877-1932) - po­li­tyk fran­cu­ski


Źródła:

SJP.pl

Magister

1. osoba, która ukoń­czy­ła stu­dia oraz na­pi­sa­ła i obro­ni­ła pracę ma­gi­ster­ską; tytuł otrzy­my­wa­ny po ukoń­cze­niu stu­diów wyż­szych i obro­nie pracy ma­gi­ster­skiej;
2. far­ma­ce­u­ta pra­cu­ją­cy w ap­te­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. tytuł za­wo­do­wy na­da­wa­ny przez wyż­sze uczel­nie po ukoń­cze­niu stu­diów dru­gie­go stop­nia

 (1.2) eduk. stud. osoba, która zdo­by­ła tytuł ma­gi­stra (1.1)

 (1.3) w węż­szym sen­sie: osoba, która zdo­by­ła tytuł ma­gi­stra (1.1), a nie zdo­by­ła ty­tu­łu dok­to­ra

 (1.4) pot. farm. ap­te­karz

 (1.5) daw. maj­ster

 (1.6) daw. do­wód­ca, dy­rek­tor, ko­men­dant

 (1.7) daw. uczo­ny


Ma­gi­ster (skrót mgr, z łac. do­wód­ca, mistrz, na­u­czy­ciel) – tytuł za­wo­do­wy na­da­wa­ny przez uczel­nie po ukoń­cze­niu stu­diów dru­gie­go stop­nia lub jed­no­li­tych stu­diów ma­gi­ster­skich.

Dla uzy­ska­nia ty­tu­łu ma­gi­stra nie­zbęd­ne jest wcze­śniej­sze uzy­ska­nie ab­so­lu­to­rium, zło­że­nie pracy dy­plo­mo­wej i zda­nie eg­za­mi­nu ma­gi­ster­skie­go. Jest to rów­nież tytuł zwy­cza­jo­wy uży­wa­ny w sto­sun­ku do far­ma­ce­u­tów (po­dob­nie jak tytuł dok­to­ra uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do le­ka­rzy i pro­fe­so­ra wobec na­u­czy­cie­li).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magisterek

żar­to­bli­wie: osoba z ty­tu­łem ma­gi­stra


Źródła:

SJP.pl

Magisterialny

→ ma­gi­ste­rium


Patrz:magisterium

Źródła:

SJP.pl

Magisteriat

1. tytuł ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­rium;
2. eg­za­min upraw­nia­ją­cy do uzy­ska­nia ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­rium;
3. stu­dia, które koń­czą się uzy­ska­niem ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­rium;
4. tytuł wy­kła­dow­cy sied­miu nauk świec­kich w szko­łach sta­ro­żyt­ne­go Rzymu i śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­py


Źródła:

SJP.pl

Magisterium

1. tytuł ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­riat;
2. eg­za­min upraw­nia­ją­cy do uzy­ska­nia ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­riat;
3. po­tocz­nie: stu­dia, które koń­czą się uzy­ska­niem ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka, ma­gi­ste­riat;
4. praca ma­gi­ster­ska bę­dą­ca pod­sta­wą na­da­nia ty­tu­łu ma­gi­stra; ma­gi­ster­ka;
5. ofi­cjal­ne sta­no­wi­sko Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w spra­wach wiary, na­u­cza­nie w spra­wach wiary


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tytuł ma­gi­stra

 (1.2) na­u­cza­nie w spra­wach wiary przez Ko­ściół ka­to­lic­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magisterka

żar­to­bli­wie: osoba z ty­tu­łem ma­gi­stra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. praca ma­gi­ster­ska

 (1.2) pot. eduk. stu­dia dru­gie­go stop­nia (stu­dia ma­gi­ster­skie)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magisterski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ty­tu­łem ma­gi­stra

 (1.2) zwią­za­ny z osobą ma­gi­stra


Źródła:

Wiktionary

Magistracik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­gi­strat


Źródła:

Wiktionary

Magistracki

zwią­za­ny z ma­gi­stra­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­gi­stra­tu

 (1.2) zwią­za­ny z ma­gi­stra­tu­rą, od­no­szą­cy się do ma­gi­stra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magistrala

1. głów­ne po­łą­cze­nie tran­spor­to­we lub ko­mu­ni­ka­cyj­ne;
2. głów­ny prze­wód ja­kiejś in­sta­la­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) głów­ny szlak ko­mu­ni­ka­cyj­ny, łącz­no­ścio­wy lub tran­spor­to­wy

 (1.2) głów­ny prze­wód danej in­sta­la­cji

 (1.3) in­form. sieć wew­nętrz­na kom­pu­te­ra prze­no­szą­ca sy­gna­ły po­mię­dzy czę­ścia­mi urzą­dze­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magistralność

cecha cze­goś zwią­za­ne­go z ma­gi­stra­lą - głów­nym po­łą­cze­niem tran­spor­to­wym lub ko­mu­ni­ka­cyj­nym


Źródła:

SJP.pl

Magistralny

1. → ma­gi­stra­la;
2. po­cho­dzą­cy od au­to­ry­te­tu lub na­u­czy­cie­la


Źródła:

SJP.pl

Magistrancki

zwią­za­ny z ma­gi­stran­tem


Źródła:

SJP.pl

Magistrant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stu­dent stu­diów ma­gi­ster­skich


Źródła:

Wiktionary

Magistrantka

ko­bie­ta uczę­szcza­ją­ca na stu­dia ma­gi­ster­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  stu­dent­ka stu­diów ma­gi­ster­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magistrat

1. daw­niej: organ wy­ko­naw­czy władz miej­skich; za­rząd mia­sta;
2. sie­dzi­ba tego or­ga­nu; ra­tusz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wła­dze miej­skie;

 (1.2) sie­dzi­ba ma­gi­stra­tu (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. urzęd­nik re­pre­zen­tu­ją­cy ma­gi­strat (1.1)

 (2.2) daw. urzęd­nik miej­ski spra­wu­ją­cy naj­wyż­szą wła­dzę wo­jen­ną i są­do­wą lub wy­ko­naw­czą w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Ma­gi­strat – za­rząd mia­sta, urząd mu­ni­cy­pal­ny.

Jest to wła­dza wy­ko­naw­cza, rzą­dzą­ca mia­stem w gra­ni­cach przyz­na­ne­go mu sa­mo­rzą­du. Różni się od rady miej­skiej, która jest cia­łem obra­du­ją­cym i kon­tro­lu­ją­cym.

Po­tocz­ne okre­śle­nie or­ga­nu wy­ko­naw­cze­go sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go w mia­stach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magistratowy

przy­miot­nik od: ma­gi­strat


Źródła:

SJP.pl

Magistratura

zwierzch­ni urząd miej­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ze­spół urzę­dów w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;

 (1.2) daw. wła­dze miej­skie


Ma­gi­stra­tu­ra – ze­spół urzę­dów w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magistratus

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urzęd­nik o naj­wyż­szych upraw­nie­niach, zwierzch­nik in­nych władz; ma­gi­strat


Źródła:

SJP.pl

Magistrowa

mał­żon­ka ma­gi­stra


Źródła:

SJP.pl

Magistrowy

→ ma­gi­ster (daw­niej); ma­gi­ster­ski


Źródła:

SJP.pl

Maglara

1. po­tocz­nie: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ma­glo­wa­niem bie­liz­ny;
2. po­tocz­nie: wła­ści­ciel­ka magla


Źródła:

SJP.pl

Maglarka

→ ma­glarz


Patrz:maglarz

Źródła:

SJP.pl

Maglarnia

ma­glow­nia;
1. za­kład, w któ­rym wy­gła­dza się bie­liz­nę w maglu;
2. dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, gdzie na­sy­ca się tka­ni­ny apre­tu­rą


Źródła:

SJP.pl

Maglarski

przy­miot­nik od: ma­glarz


Źródła:

SJP.pl

Maglarz

wła­ści­ciel bądź pra­cow­nik magla


Źródła:

SJP.pl

Maglemose

tor­fo­wi­sko w Danii


Źródła:

SJP.pl

Maglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­glo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Maglować

1. wy­gła­dzać bie­liz­nę w maglu;
2. po­tocz­nie:
a) do­cie­kli­wie wy­py­ty­wać kogoś; eg­za­mi­no­wać;
b) oma­wiać coś szcze­gó­ło­wo, nie­u­stan­nie, do znu­dze­nia


cza­sow­nik

 (1.1) pra­so­wać ubra­nia lub po­ściel przy po­mo­cy magla

 (1.2) przen. upor­czy­wie wy­py­ty­wać kogoś

 (1.3) przen. upar­cie po­wra­cać w roz­mo­wie do ja­kiejś spra­wy

 (1.4) pot. prze­słu­chi­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maglownia

ma­glar­nia;
1. za­kład, w któ­rym wy­gła­dza się bie­liz­nę w maglu;
2. dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, gdzie na­sy­ca się tka­ni­ny apre­tu­rą


Źródła:

SJP.pl

Maglownica

1. po­dłuż­na de­szczuł­ka z po­przecz­ny­mi kar­ba­mi do ręcz­ne­go ma­glo­wa­nia; wał­kow­ni­ca
2. część magla su­wa­ją­ca się po wał­kach z bie­liz­ną


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maglowniczy

rzad­ko: ma­ją­cy zwią­zek z ma­glo­wa­niem i ma­glem - urzą­dze­niem do wy­gła­dza­nia wy­pra­nej bie­liz­ny i tka­nin; ma­glo­wy


Źródła:

SJP.pl

Maglownik

część magla słu­żą­ca do na­wi­ja­nia ma­glo­wa­nej bie­liz­ny


Źródła:

SJP.pl

Maglowy

przy­miot­nik od: ma­giel


Źródła:

SJP.pl

Magma

go­rą­ca masa pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku lo­kal­ne­go top­nie­nia skał (wsku­tek wzro­stu tem­pe­ra­tu­ry) w głębi sko­ru­py ziem­skiej lub w jej po­dło­żu (w gór­nym pła­szczu Ziemi), zdol­na do pły­nię­cia i pod­no­sze­nia się ku po­wierzch­ni Ziemi (in­truz­ja magmy)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. go­rą­ca, ruch­li­wa ma­te­ria, cie­kły stop zło­żo­ny głów­nie z krze­mia­nów i gli­no­krze­mia­nów, znaj­du­ją­cy się w głębi sko­ru­py ziem­skiej;


Magma ( "μάγμα" ’gęsta maść’) – go­rą­ca, sto­pio­na masa krze­mia­nów i gli­no­krze­mia­nów z do­miesz­ka­mi tlen­ków i siarcz­ków, z dużą ilo­ścią wody i gazów, pow­sta­ją­ca w głębi Ziemi; magma, która wy­do­by­wa się na po­wierzch­nię Ziemi, na­zy­wa­na jest lawą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magmatyczny

→ mag­ma­tyzm


Patrz:magmatyzm

Źródła:

SJP.pl

Magmatyzm

ze­spół pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych pro­wa­dzą­cych do pow­sta­nia magmy, jej ru­chów w sko­ru­pie ziem­skiej, wy­do­by­wa­nie się na po­wierzch­nię, za­sty­ga­nie i wy­dzie­la­nie się złóż mi­ne­ral­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ogół pro­ce­sów zwią­za­nych z po­ja­wia­niem się, ru­chem i kon­so­li­da­cją magmy w sko­ru­pie ziem­skiej


Mag­ma­tyzm – en­do­ge­nicz­ny pro­ces ge­o­lo­gicz­ny, w wy­ni­ku któ­re­go do­cho­dzi do pow­sta­wa­nia magmy i skał mag­mo­wych. Pro­ces ten, za­cho­dzą­cy we wnę­trzu Ziemi, okre­śla­ny jest jako plu­to­nizm, a prze­mie­szcza­nie się magmy w kie­run­ku jej po­wierzch­ni okre­śla­ne jest po­ję­ciem wul­ka­niz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magmowaty

po­dob­ny do magmy


Źródła:

SJP.pl

Magmowy

przy­miot­nik od: magma


przy­miot­nik

 (1.1) geol. pow­sta­ły z magmy, ma­ją­cy zwią­zek z magmą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnacki

zwią­za­ny z ma­gna­tem


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ma­gna­ta

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ma­gna­tem, do­ty­czą­cy ma­gna­ta

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ma­gna­ta, ma­ją­cy cechy ma­gna­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnal

lekki stop glinu z ma­gne­zem (cza­sem z do­dat­kiem mie­dzi), wy­ko­rzy­sty­wa­ny głów­nie w prze­my­śle lot­ni­czym


Ma­gna­le to ogól­na nazwa sto­pów me­ta­li za­wie­ra­ją­cych głów­nie alu­mi­nium, któ­re­mu to­wa­rzy­szy do­miesz­ka ma­gne­zu w ilo­ści od 3 do 30%. Do­dat­ko­wo stopy te mogą za­wie­rać nie­wiel­ką do­miesz­kę mie­dzi. Ma­gna­le są sto­pa­mi o gę­sto­ści niż­szej od alu­mi­nium, za to o wyż­szej od­por­no­ści na ko­roz­ję, np. gę­stość przy 10% ma­gne­zu wy­no­si 2,55 g/cm³, przy gę­sto­ści alu­mi­nium rów­nej 2,7. Za­sto­so­wa­nie: czę­ści sil­ni­ków, kon­struk­cje lot­ni­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnalium

stop alu­mi­nium z ma­gne­zem, cza­sa­mi z do­dat­kiem mie­dzi, od­por­ny na ko­roz­ję


Źródła:

SJP.pl

Magnani

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Magnat

czło­nek bo­ga­te­go rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. szlach­cic z ary­sto­kra­tycz­ne­go rodu, który ma wiel­ki ma­ją­tek

 (1.2) ekon. wła­ści­ciel po­tęż­ne­go przed­się­bior­stwa, który kon­tro­lu­je po­waż­ną część rynku w okre­ślo­nej bran­ży


Ma­gnat (z ma­gna­tus – moż­no­wład­ca, wiel­ki) – czło­nek naj­bo­gat­szej grupy szlach­ty, wy­wo­dzą­cej się ze śred­nio­wiecz­ne­go moż­no­władzt­wa. Ma­gna­ci zaj­mo­wa­li naj­wyż­sze urzę­dy pań­stwo­we oraz sku­pia­li w swo­ich rę­kach wiel­kie ma­jąt­ki ziem­skie (la­ty­fun­dia), które two­rzy­ły ich po­tę­gę eko­no­micz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnateria

naj­wyż­sza war­stwa spo­łecz­na stanu szla­chec­kie­go; ma­gna­ci; moż­no­władzt­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. naj­wyż­sza war­stwa spo­łecz­na szlach­ty;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnatka

→ ma­gnat


Patrz:magnat

Źródła:

SJP.pl

Magnes

1. ele­ment wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu ma­gne­tycz­nie twar­de­go, na­ma­gne­so­wa­ny do stanu na­sy­ce­nia, sta­no­wią­cy źró­dło sta­łe­go pola ma­gne­tycz­ne­go;
2. prze­no­śnie: coś co budzi za­in­te­re­so­wa­nie, przy­cią­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot ma­ją­cy zdol­ność przy­cią­ga­nia niek­tó­rych przed­mio­tów (zro­bio­nych z że­la­za i jego sto­pów);


Nie mylić z: Ma­gnez.

Ta stro­na do­ty­czy ma­gne­tyz­mu. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.

Ma­gnes – ciało lub urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce stałe pole ma­gne­tycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnesik

zdrob­nie­nie od: ma­gnes


Źródła:

SJP.pl

Magnesium

[czy­taj: ma­gnez­jum] z ła­ci­ny: ma­gnez (pier­wia­stek che­micz­ny)


Źródła:

SJP.pl

Magnesowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­gne­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Magnesować

1. na­da­wać ciału wła­ści­wo­ści trwa­łe­go ma­gne­su;
2. ma­gne­so­wać się - na­bie­rać wła­ści­wo­ści trwa­łe­go ma­gne­su; na­ma­gne­so­wy­wać się


Źródła:

SJP.pl

Magnesowy

przy­miot­nik od: ma­gnes


Źródła:

SJP.pl

Magnesyn

przet­wor­nik elek­tro­ma­gne­tycz­ny słu­żą­cy do prze­ka­zy­wa­nia wska­zań przy­rzą­dów po­mia­ro­wych na od­le­głość, sto­so­wa­ny w na­wi­ga­cji, w me­te­o­ro­lo­gii i w prze­my­śle


Ma­gne­syn – elek­tro­me­cha­nicz­ny przet­wor­nik elek­tro­ma­gne­tycz­ny słu­żą­cy do zdal­ne­go prze­ka­zy­wa­nia po­ło­że­nia ką­to­we­go wału lub wska­zań przy­rzą­dów na od­le­głość.W li­te­ra­tu­rze tech­nicz­nej urzą­dze­nia tego typu są okre­śla­ne rów­nież mia­nem "sel­sy­nów" lub "syn­chro" (syn­chro­nicz­nych przet­wor­ni­ków kąta).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnesówka

wier­tar­ka lub szli­fier­ka ma­gne­tycz­na


Źródła:

SJP.pl

Magnet

po­tocz­nie:
1. ma­gne­to­fon;
2. ma­gne­to­fon ka­se­to­wy; ka­se­to­fon, ka­se­ciak, ka­se­to­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. techn. ma­gne­to­fon

 (1.2) daw. fiz. ma­gnes


Ma­gnet – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Al­lier.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnet.

skrót od: ma­gne­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Magnetar

gwia­zda ne­u­tro­no­wa pow­sta­ła z wy­bu­chu su­per­no­wej, wy­sy­ła­ją­ca silne pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne


Ma­gne­tar – obiekt zwar­ty (gwia­zda ne­u­tro­no­wa lub hi­po­te­tycz­na gwia­zda kwar­ko­wa), po­sia­da­ją­cy bar­dzo silne pole ma­gne­tycz­ne, B>1010 T (1014 Gs), emi­tu­ją­cy w spo­sób re­gu­lar­ny (pulsy) lub nie­re­gu­lar­ny (bły­ski) pro­mie­nio­wa­nie gamma oraz pro­mie­nio­wa­nie rent­ge­now­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magneto

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia prądu elek­trycz­ne­go; iskrow­nik


 "Zo­bacz też: Iskrow­nik."

Ta stro­na do­ty­czy ro­dza­ju prąd­ni­cy. Zo­bacz też: ar­ty­kuł o po­sta­ci na­zy­wa­nej „Ma­gne­to”.

Ma­gne­to – ro­dzaj prąd­ni­cy uży­wa­ją­cej ma­gne­sów trwa­łych do wyt­wa­rza­nia okre­so­wych im­pul­sów prądu prze­mien­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magneto-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ma­gne­sem, ma­gne­tyz­mem


Źródła:

Wiktionary

Magnetobiologia

dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wpły­wu pola ma­gne­tycz­ne­go na obiek­ty bio­lo­gicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Magnetochemia

dział che­mii fi­zycz­nej zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wza­jem­nej za­leż­no­ści mię­dzy struk­tu­rą elek­tro­no­wą i mo­le­ku­lar­ną sub­stan­cji a jej wła­ści­wo­ścia­mi ma­gne­tycz­ny­mi


Ma­gne­to­che­mia – dział che­mii fi­zycz­nej obej­mu­ją­cy ba­da­nia za­leż­no­ści mię­dzy włas­no­ścia­mi ma­gne­tycz­ny­mi a bu­do­wą che­micz­ną sub­stan­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetodielektryk

ma­te­riał, zbu­do­wa­ny z zia­ren fer­ro­ma­gne­tycz­nych umie­szczo­nych w die­lek­try­ku, sto­so­wa­ny jako no­śnik ma­gne­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Magnetodynamika

dział nauki o ma­gne­tyz­mie obej­mu­ją­cy zja­wi­ska ma­gne­tycz­ne za­leż­ne od czasu


Źródła:

SJP.pl

Magnetofluidodynamika

nauka zaj­mu­ją­ca się ru­chem pły­nów prze­wo­dzą­cych prąd elek­trycz­ny, pod­da­nych dzia­ła­niu pola ma­gne­tycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Magnetofon

urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia (re­je­stra­cji) na ta­śmie ma­gne­tycz­nej (ma­gne­tycz­ny zapis) i od­czy­ty­wa­nia z niej sy­gna­łu fo­nicz­ne­go (dźwię­ku przet­wo­rzo­ne­go na sy­gnał elek­trycz­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do wie­lo­krot­ne­go na­gry­wa­nia i odt­wa­rza­nia dźwię­ku na spe­cjal­nej ta­śmie ma­gne­tycz­nej;


Ma­gne­to­fon – urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia i odt­wa­rza­nia sy­gna­łu fo­nicz­ne­go na ta­śmie ma­gne­tycz­nej. Ma­gne­to­fon do­ko­nu­ją­cy tylko za­pi­su to "re­je­stra­tor", a tylko od­czy­tu to "odt­wa­rzacz" sy­gna­łu fo­nicz­ne­go.

Ma­gne­to­fon typu Di­gi­tal Audio Tape (DAT) to urzą­dze­nie do za­pi­su i od­czy­tu sy­gna­łu fo­nicz­ne­go w po­sta­ci sy­gna­łu cy­fro­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnetofonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­gne­to­fon


Źródła:

Wiktionary

Magnetofonoman

mi­ło­śnik na­grań ma­gne­to­fo­no­wych


Źródła:

SJP.pl

Magnetofonowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­fon


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­gne­to­fo­nem, do­ty­czą­cy ma­gne­to­fo­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnetogazodynamika

dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się dy­na­mi­ką gazów ści­śli­wych prze­wo­dzą­cych w polu ma­gne­tycz­nym, gdy ener­gia pól elek­trycz­nych jest znacz­nie mniej­sza niż ener­gia pól ma­gne­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Magnetograf

urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce zmia­ny pola ma­gne­tycz­ne­go Ziemi w cza­sie


Źródła:

SJP.pl

Magnetografowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­graf


Źródła:

SJP.pl

Magnetogramowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­gram


Źródła:

SJP.pl

Magnetohydrodynamika

dział fi­zy­ki ba­da­ją­cy od­dzia­ły­wa­nie prze­wo­dzą­cych elek­trycz­nie cie­czy w polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym; hy­dro­ma­gne­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dzie­dzi­na fi­zy­ki ba­da­ją­ca zja­wi­ska zwią­za­ne z ru­chem prze­wo­dzą­cych prąd elek­trycz­ny cie­czy i gazów w polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym;


Ma­gne­to­hy­dro­dy­na­mi­ka (MHD), hy­dro­ma­gne­ty­ka, ma­gne­to­ga­zo­dy­na­mi­ka, ma­gne­to­plaz­mo­dy­na­mi­ka – dział fi­zy­ki, kon­kret­niej me­cha­ni­ki pły­nów, ba­da­ją­cy ruch pły­nów prze­wo­dzą­cych prąd elek­trycz­ny w polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym, zwła­szcza od­dzia­ły­wa­nie oś­rod­ka i pola ma­gne­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnetolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy zja­wi­sko ma­gne­tyz­mu ziem­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Magnetometr

przy­rząd do po­mia­ru róż­nych wiel­ko­ści ma­gne­tycz­nych i ich zmian


Ma­gne­to­metr – przy­rząd do po­mia­ru wiel­ko­ści, kie­run­ku oraz zmian pola ma­gne­tycz­ne­go lub wła­ści­wo­ści ma­gne­tycz­nych ma­te­rii (np. ma­gne­ty­za­cji fer­ro­ma­gne­ty­ku).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetometria

Ma­gne­to­me­tria (z gr. μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos" "ma­gne­tyt", łac. "me­treo" "mie­rzę") – dział ge­o­fi­zy­ki in­ter­pre­tu­ją­cy ano­ma­lie ma­gne­tycz­ne, sko­ru­po­we oraz wła­ści­wo­ści ma­gne­tycz­nych ut­wo­rów ge­o­lo­gicz­nych.


Źródła:

Wikipedia

Magneton

stała fi­zycz­na o wy­mia­rze mo­men­tu ma­gne­tycz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetooptyczny

→ ma­gne­to­op­ty­ka


Patrz:magnetooptyka

Źródła:

SJP.pl

Magnetooptyka

dział op­ty­ki zaj­mu­ją­cy się wpły­wem pól ma­gne­tycz­nych na zja­wi­ska op­tycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Magnetoopór

zmia­na oporu ma­te­ria­łów pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go


Ma­gne­to­o­pór – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na zmia­nie oporu ma­te­ria­łów pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go. Prak­tycz­ne za­sto­so­wa­nie zna­la­zło w ma­gne­to­o­por­ni­kach.

Ist­nie­je wiele efek­tów, które można naz­wać ma­gne­to­o­por­no­ścią. Niek­tó­re wy­stę­pu­ją w ma­te­ria­łach nie­ma­gne­tycz­nych me­ta­lach i pół­prze­wod­ni­kach i za­le­żą bez­poś­red­nio od pola ma­gne­tycz­ne­go (ma­gne­to­o­por­ność ge­o­me­trycz­na, oscy­la­cje Shub­ni­ko­va de Haasa lub po­wszech­na do­dat­nia ma­gne­to­o­por­ność w me­ta­lach).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetopauza

gra­ni­ca mię­dzy wia­trem sło­necz­nym a ma­gne­tos­fe­rą pow­sta­ją­cą w miej­scu zrów­na­nia ci­śnie­nia pola ma­gne­tycz­ne­go i ci­śnie­nia dy­na­micz­ne­go wia­tru sło­necz­ne­go


Ma­gne­to­pa­u­za – po­wierzch­nia, na któ­rej wy­stę­pu­je rów­no­wa­ga ci­śnie­nia wia­tru sło­necz­ne­go i ci­śnie­nia pola ma­gne­tycz­ne­go danej pla­ne­ty, zlo­ka­li­zo­wa­na na gra­ni­cy ma­gne­tos­fe­ry pla­ne­ty. Ma­gne­to­pa­u­za Ziemi znaj­du­je się w od­le­gło­ści 10,4 pro­mie­nia Ziemi od środ­ka pla­ne­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetopłyta

pła­skie pu­deł­ko ze sztucz­ne­go two­rzy­wa za­wie­ra­ją­ce ut­wo­ry mu­zycz­ne na­gra­ne na taśmę ma­gne­to­fo­no­wą


Źródła:

SJP.pl

Magnetorecepcja

zdol­ność or­ga­niz­mu do wy­kry­wa­nia pola ma­gne­tycz­ne­go umoż­li­wia­ją­ca orien­ta­cję w prze­strze­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. zdol­ność or­ga­niz­mu do roz­poz­na­wa­nia kie­run­ku pola ma­gne­tycz­ne­go;


Ma­gne­to­re­cep­cja – zdol­ność or­ga­niz­mu do wy­kry­wa­nia kie­run­ku linii ziem­skie­go pola ma­gne­tycz­ne­go umoż­li­wia­ją­ca orien­ta­cję w prze­strze­ni. Zdol­ność tę ma wiele zwie­rząt, w tym czło­wiek, przy czym jej ak­tyw­ne wy­ko­rzy­sta­nie – na­zy­wa­ne na­wi­ga­cją ge­o­ma­gne­tycz­ną – za­ob­ser­wo­wa­no tylko u niek­tó­rych, np. u zwie­rząt wę­drow­nych (m.in. ptaki, pszczo­ły, ryby, wa­le­nie i żół­wie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnetorelaksometria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. me­tro­lo­gia zaj­mu­ją­ca się po­mia­rem od­ma­gne­so­wa­nia ma­gne­tycz­nych na­no­czą­stek


Źródła:

Wiktionary

Magnetorezystor

ele­ment pół­prze­wod­ni­ko­wy o re­zy­stan­cji sil­nie za­leż­nej od pola ma­gne­tycz­ne­go; ga­u­so­tron


Ma­gne­to­re­zy­stor, ma­gne­to­o­por­nik (ga­us­so­tron) – przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy o re­zy­stan­cji za­leż­nej od pola ma­gne­tycz­ne­go, przy czym re­zy­stan­cja zwięk­sza się wraz ze wzro­stem in­duk­cji pola ma­gne­tycz­ne­go, a prze­bieg jej zmian za­le­ży za­rów­no od wiel­ko­ści pola, jak i od kształ­tu ele­men­tu. Zja­wi­sko to nosi nazwę efek­tu Ga­us­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetosfera

część prze­strze­ni wokół pla­ne­ty, gwia­zdy lub ga­lak­ty­ki, w któ­rej wy­stę­pu­je pole ma­gne­tycz­ne tego ciała nie­bie­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­szar w kształ­cie ko­me­ty wokół Ziemi lub innej pla­ne­ta­a­ne­ty, w któ­rym na­ła­do­wa­ne cząst­ki są uwię­zio­ne lub od­chy­la­ne, kształ­to­wa­ny przez wiatr sło­necz­ny i pole ma­gne­tycz­ne pla­ne­ta­a­ne­ty;


Ma­gne­tos­fe­ra – ob­szar wokół ciała nie­bie­skie­go, w któ­rym ruchy i zja­wi­ska do­ty­czą­ce na­ła­do­wa­nych czą­stek są zdo­mi­no­wa­ne przez pole ma­gne­tycz­ne da­ne­go obiek­tu. W Ukła­dzie Sło­necz­nym na­stę­pu­ją­ce ciała nie­bie­skie po­sia­da­ją ma­gne­tos­fe­rę: Słoń­ce, Jo­wisz, Sa­turn, Uran, Nep­tun, Zie­mia, Mer­ku­ry oraz Ga­ni­me­des, księ­życ Jo­wi­sza. Po­ję­cie to jest rów­nież sto­so­wa­ne jako okre­śle­nie ob­sza­ru zdo­mi­no­wa­ne­go przez od­dzia­ły­wa­nie pola ma­gne­tycz­ne­go, po­cho­dzą­ce­go od obiek­tów astro­no­micz­nych jak np. ma­gne­tos­fe­ra pul­sa­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnetosferyczny

→ ma­gne­tos­fe­ra


Patrz:magnetosfera

Źródła:

SJP.pl

Magnetoskopowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­skop


Źródła:

SJP.pl

Magnetosprężystość

zja­wi­sko zmia­ny roz­mia­rów ciała pod wpły­wem pola ma­gne­tycz­ne­go, w szcze­gól­no­ści na­ma­gne­so­wa­nia ciała; ma­gne­to­stryk­cja


Źródła:

SJP.pl

Magnetostatyczny

→ ma­gne­to­sta­ty­ka


Patrz:magnetostatyka

Źródła:

SJP.pl

Magnetostatyka

dział nauki o ma­gne­tyz­mie, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zja­wisk ma­gne­tycz­nych oraz od­dzia­ły­wań pól ma­gne­tycz­nych i prą­dów elek­trycz­nych, w przy­pad­ku gdy są one nie­za­leż­ne od czasu


Ma­gne­to­sta­ty­ka – dział fi­zy­ki, kon­kret­niej elek­tro­dy­na­mi­ki, ba­da­ją­cy pola ma­gne­tycz­ne nie­za­leż­ne od czasu – wyt­wo­rzo­ne przez nie­ru­cho­me ma­gne­sy lub prądy stałe.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetostrykcja

zja­wi­sko zmia­ny roz­mia­rów ciała pod wpły­wem pola ma­gne­tycz­ne­go, w szcze­gól­no­ści na­ma­gne­so­wa­nia ciała; ma­gne­to­sprę­ży­stość


Ma­gne­to­stryk­cja – zja­wi­sko pow­sta­wa­nia odksz­tał­ceń w fer­ro­ma­gne­ty­kach pod wpły­wem pola ma­gne­tycz­ne­go. Zja­wi­skiem od­wrot­nym jest efekt Vil­la­rie­go (Emi­lio Vil­la­ri, 1836–1904). Zmia­na roz­mia­rów pod wpły­wem pola ma­gne­tycz­ne­go może mieć cha­rak­ter li­nio­wy lub ob­ję­to­ścio­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetoterapia

sto­so­wa­na w fi­zy­ko­te­ra­pii me­to­da le­cze­nia przy uży­ciu pola ma­gne­tycz­ne­go


Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ma­gne­to­te­ra­pia (te­ra­pia zmien­nym polem ma­gne­tycz­nym ni­skiej czę­stot­li­wo­ści) – dział me­dy­cy­ny fi­zy­kal­nej, wy­ko­rzy­stu­ją­cy zmien­ne pola ma­gne­tycz­ne ni­skiej czę­stot­li­wo­ści (do 100 Hz) i in­duk­cji ma­gne­tycz­nej od 0,1 do 10 mT w te­ra­pii wy­bra­nych scho­rzeń. Me­cha­nizm dzia­ła­nia pola ma­gne­tycz­ne­go na ustrój nie jest wy­ja­śnio­ny. Po­mi­mo tego za­bie­gi te sta­no­wią jedną z metod wspo­ma­ga­ją­cych pro­ces re­ha­bi­li­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetowid

urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia (na ta­śmie ma­gne­tycz­nej) i odt­wa­rza­nia sy­gna­łów te­le­wi­zyj­nych; po­tocz­nie: wideo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia na ta­śmie ma­gne­tycz­nej sy­gna­łów te­le­wi­zyj­nych i póź­niej­sze­go ich odt­wa­rza­nia;


Ma­gne­to­wid – urzą­dze­nie do ma­gne­tycz­ne­go re­je­stro­wa­nia i odt­wa­rza­nia obra­zu z taśmy ma­gne­tycz­nej, dzia­ła­ją­ce na po­dob­nej za­sa­dzie jak ma­gne­to­fon.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnetowideofonowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­wi­de­o­fon


Źródła:

SJP.pl

Magnetowidowy

przy­miot­nik od: ma­gne­to­wid


Źródła:

SJP.pl

Magnetowód

Ma­gne­to­wód lub obwód ma­gne­tycz­ny – rdzeń wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu fer­ro­ma­gne­tycz­ne­go uży­wa­ny do kształ­to­wa­nia pola ma­gne­tycz­ne­go. Linie pola ma­gne­tycz­ne­go two­rzą zam­knię­te pętle wew­nątrz ma­gne­to­wo­du. Skła­da się z od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­nych ma­te­ria­łów (śro­do­wisk) przez które za­my­ka się stru­mień ma­gne­tycz­ny oraz z uz­wo­jeń, w któ­rych pły­nie prąd nie­zbęd­ny do wyt­wo­rze­nia pola ma­gne­tycz­ne­go. Roz­róż­nia się ob­wo­dy ma­gne­tycz­ne nie­roz­ga­łę­zio­ne (pro­ste) oraz roz­ga­łę­zio­ne.


Źródła:

Wikipedia

Magnetron

mi­kro­fa­lo­wa lampa ge­ne­ra­cyj­na


Ma­gne­tron – lampa mi­kro­fa­lo­wa, sa­mow­zbud­ne urzą­dze­nie oscy­la­cyj­ne opar­te na zja­wi­sku re­zo­nan­su, które przet­wa­rza wej­ścio­wą ener­gię prądu sta­łe­go na ener­gię elek­tro­ma­gne­tycz­ną wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści. Przet­wa­rza­nie ener­gii od­by­wa się w spe­cjal­nie uksz­tał­to­wa­nej ko­mo­rze ano­do­wej umie­szczo­nej w sil­nym polu ma­gne­tycz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetronowy

przy­miot­nik od: ma­gne­tron


Źródła:

SJP.pl

Magnetycznie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób ma­gne­tycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Magnetyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­gne­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­gne­tycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Magnetyczny

→ ma­gne­tyzm, np. azy­mut ma­gne­tycz­ny, bie­gun ma­gne­tycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ma­gne­tyz­mem; do­ty­czą­cy ma­gne­su, ma­gne­tyz­mu; ma­ją­cy wła­ści­wo­ści takie jak ma­gnes

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki, który jest przy­cią­ga­ją­cy, dzia­ła przy­cią­ga­ją­co (rów­nież w zna­cze­niu prze­no­śnym)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnetyk

sub­stan­cja wy­ka­zu­ją­ca zdol­ność do wyt­wa­rza­nia pola ma­gne­tycz­ne­go lub zmie­nia­ją­ca wła­ści­wo­ści pod jego wpły­wem


Źródła:

SJP.pl

Magnetyka

me­to­da ba­da­nia bu­do­wy ge­o­lo­gicz­nej po­przez mie­rze­nie roz­kła­du na­tu­ral­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Magnetysta

zwo­len­nik mes­me­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl

Magnetyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, o sil­nych wła­ści­wo­ściach ma­gne­tycz­nych, naj­bo­gat­sza ruda że­la­za;


Nie mylić z: ma­gne­zyt.

Ma­gne­tyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, za­li­cza­ny do grupy spi­ne­li (że­la­zo­wych). Na­le­ży do mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych.

Ka­mień ten znany był już sta­ro­żyt­nym Gre­kom. Jego nazwa μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos"" dosł. "ka­mień ma­gne­zyj­ski", po­cho­dzi od daw­ne­go grec­kie­go mia­sta Ma­gne­sia (Μαγνησία, obec­nie Ma­ni­sa) – dziś na te­re­nie Tur­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Magnetytowy

przy­miot­nik od: ma­gne­tyt


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ma­gne­ty­tu , skła­da­ją­cy się z ma­gne­ty­tu, za­wie­ra­ją­cy ma­gne­tyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnetyzacja

1. na­da­nie włas­no­ści ma­gne­zu; na­ma­gne­so­wa­nie;
2. na­ma­gne­so­wa­nie ciała fi­zycz­ne­go pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go; po­la­ry­za­cja ma­gne­tycz­na


Ma­gne­ty­za­cja (na­ma­gne­so­wa­nie) jest wła­ści­wo­ścią ma­te­ria­łów (m.in. ma­gne­sów), która opi­su­je pole ma­gne­tycz­ne wyt­wa­rza­ne przez ma­te­riał. Przez ma­gne­ty­za­cję ro­zu­mie się także wiel­kość fi­zycz­ną okre­śla­ją­cą wyt­wa­rza­ne przez ma­te­riał pole ma­gne­tycz­ne, de­fi­niu­je się ją przez okre­śle­nie mo­men­tów ma­gne­tycz­nych wyt­wo­rzo­nych w jed­nost­ce ob­ję­to­ści. Głów­ny­mi skład­ni­ka­mi ma­gne­ty­za­cji są or­bi­tal­ne i spi­no­we mo­men­ty ma­gne­tycz­ne elek­tro­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetyzer

prze­sta­rza­łe: ktoś, kto kogoś hip­no­ty­zu­je; hip­no­ty­zer


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnetyzerka

daw­niej: hip­no­ty­zer­ka


Źródła:

SJP.pl

Magnetyzm

1. wła­ści­wo­ści ma­te­rii i zja­wi­ska fi­zycz­ne zwią­za­ne z od­dzia­ły­wa­niem ciał po­przez pole ma­gne­tycz­ne;
2. siła przy­cią­ga­ją­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. zja­wi­ska i wła­ści­wo­ści ma­te­rii od­no­szą­ce się do od­dzia­ły­wa­nia pól ma­gne­tycz­nych;

 (1.2) przen. siła przy­cią­ga­ją­ca

 (1.3) przest. filoz. ta­jem­ni­cza siła tkwią­ca w isto­cie żywej, która wpły­wa na inne jed­nost­ki;


Ma­gne­tyzm (z gr. μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos" „ma­gne­tyt”) – ze­spół zja­wisk fi­zycz­nych zwią­za­nych z polem ma­gne­tycz­nym, które może być wyt­wa­rza­ne za­rów­no przez prąd elek­trycz­ny, jak i przez ma­te­ria­ły ma­gne­tycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnetyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­gne­ty­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Magnetyzować

daw­niej:
1. wpro­wa­dzać w stan poś­red­ni mię­dzy snem a jawą; hip­no­ty­zo­wać;
2. wy­wie­rać silne wra­że­nie; osza­ła­miać, urze­kać;
3. ma­gne­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Magnetyzujący

daw­niej:
1. wpro­wa­dzać w stan poś­red­ni mię­dzy snem a jawą; hip­no­ty­zo­wać;
2. wy­wie­rać silne wra­że­nie; osza­ła­miać, urze­kać;
3. ma­gne­so­wać


Patrz:magnetyzować

Źródła:

SJP.pl

Magnez

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mg i licz­bie ato­mo­wej 12


Ma­gnez (Mg, ma­gne­sium) – pier­wia­stek che­micz­ny, metal ziem al­ka­licz­nych (druga grupa głów­na ukła­du okre­so­we­go). Ma trzy sta­bil­ne izo­to­py:, oraz.

Ma­gnez po raz pier­wszy zo­stał uz­na­ny za pier­wia­stek przez Jo­sep­ha Blac­ka (1755), zaś wy­o­dręb­nio­ny w for­mie czy­stej w 1808 roku przez Humph­ry’ego Davy’ego, który nadał mu ła­ciń­ską nazwę. Pol­ską nazwę za­pro­po­no­wał Filip Ne­riusz Wal­ter.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnezja

1. sub­stan­cja w po­sta­ci prosz­ku, uży­wa­na w kos­me­ty­ce, me­dy­cy­nie, pro­duk­cji pa­pie­ru;
2. zwią­zek ma­gne­zu i związ­ków po­ta­su, mocno świe­cą­cy po za­pa­le­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. tle­nek ma­gne­zu wzór che­micz­ny|MgO.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnezjański

→ Ma­gnez­ja


Patrz:Magnezja

Źródła:

SJP.pl

Magnezjowy

przy­miot­nik od: ma­gnez­ja


Źródła:

SJP.pl

Magnezowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­gne­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Magnezować

użyź­niać glebę ubogą w ma­gnez na­wo­zem ma­gne­zo­wym


Źródła:

SJP.pl

Magnezowy

przy­miot­nik od: ma­gnez


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­gne­zu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnezyt

wę­glan ma­gne­zu, biały mi­ne­rał z sza­ra­wym lub żół­ta­wym od­cie­niem, uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi do pro­duk­cji ce­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, skła­da­ją­cy się w głów­nej mie­rze ze związ­ków ma­gne­zu;

 (1.2) geol. skała osa­do­wa z dużą za­war­to­ścią ma­gne­zy­tu (1.1);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnezytowy

przy­miot­nik od: ma­gne­zyt


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miner. zwią­za­ny z ma­gne­zy­tem, do­ty­czą­cy ma­gne­zy­tu; za­wie­ra­ją­cy ma­gne­zyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magneśnica

Ma­gne­śni­ca – część skła­do­wa ma­szy­ny elek­trycz­nej (sil­ni­ka elek­trycz­ne­go lub prąd­ni­cy), w któ­rej wyt­wa­rza­ny jest stru­mień ma­gne­tycz­ny.

W ma­gne­śni­cy znaj­du­je się uz­wo­je­nie wzbu­dze­nia albo ma­gne­sy trwa­łe.


Źródła:

Wikipedia

Magnificat

[czy­taj: magniFIkat lub magNIfikat] tytuł ła­ciń­skiej pie­śni re­li­gij­nej, za­czy­na­ją­cej się od słów "Ma­gni­fi­cat anima mea Do­mi­num" - "Wiel­bi dusza moja Pana"


Ma­gni­fi­cat – kan­tyk śpie­wa­ny w cza­sie niesz­po­rów. Nazwa po­cho­dzi od jego pier­wsze­go słowa w ję­zy­ku ła­ciń­skim: "Ma­gni­fi­cat anima mea Do­mi­num "(Wiel­bi dusza moja Pana). Jest to ra­dos­na pieśń dzięk­czyn­na, opar­ta na tek­stach ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, którą we­dług Ewan­ge­lii św. Łu­ka­sza (1, 46-55) wy­po­wie­dzia­ła (lub zaś­pie­wa­ła) Ma­ry­ja pod­czas spot­ka­nia ze świę­tą Elż­bie­tą, krót­ko po Zwia­sto­wa­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnificencja

tra­dy­cyj­ny tytuł przy­słu­gu­ją­cy rek­to­rom wyż­szych uczel­ni, głów­nie aka­de­mic­kich


Jej/Jego Ma­gni­fi­cen­cja – tytuł przy­słu­gu­ją­cy rek­to­rom szkół wyż­szych. Po­cho­dzi z ła­ciń­skie­go "ma­gni­fi­cen­tia" ("wspa­nia­łość"). Uży­wa­ny w sy­tu­a­cjach ofi­cjal­nych (uro­czy­sto­ści, do­ku­men­ty). W zwy­czaj­nej roz­mo­wie na­le­ży mówić „pani rek­tor/panie rek­to­rze”. W wy­wia­dach pra­so­wych zwy­kle ko­rzy­sta się z ty­tu­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnifika

daw­niej: żar­to­bli­wie lub iro­nicz­nie o żonie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żart. lub iron. żona


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnitogorsk

mia­sto w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Rosji na gra­ni­cy Eu­ro­py i Azji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim, nad rzeką Ural;


Ma­gni­to­gorsk ( Магнитогорск) – mia­sto prze­my­sło­we w po­łud­nio­wej Rosji, w Ural­skim Okrę­gu Fe­de­ral­nym, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim. Po­ło­żo­ne u wschod­nich pod­nó­ży Uralu, nad rzeką Ural, która dzie­li je na część Eu­ro­pej­ską i Az­ja­tyc­ką. Nie­da­le­ko od gra­ni­cy ro­syj­sko-ka­zach­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnitogorski

przy­miot­nik od: Ma­gni­to­gorsk, mia­sto we wschod­niej Rosji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­gni­to­gor­skiem, do­ty­czą­cy Ma­gni­to­gor­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnitogorszczanin

miesz­ka­niec Ma­gni­to­gor­ska


Źródła:

SJP.pl

Magnitogorszczanka

miesz­kan­ka Ma­gni­to­gor­ska


Źródła:

SJP.pl

Magnitola

od­bior­nik ra­dio­wy po­łą­czo­ny z ma­gne­to­fo­nem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­łą­cze­nie od­bior­ni­ka ra­dio­we­go z ma­gne­to­fo­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magnituda

sto­pień siły trzę­sie­nia Ziemi w skali Rich­te­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. fiz. licz­bo­wa miara ener­gii trzę­sie­nia ziemi opar­ta na wiel­ko­ści mo­men­tu sejs­micz­ne­go;


Ma­gni­tu­da (łac. ma­gni­tu­do "wiel­kość" od ma­gnus, mo­ment ma­gni­tu­de scale (skrót MMS; MW lub M)) – licz­bo­wa miara wiel­ko­ści trzę­sie­nia ziemi, opar­ta na wiel­ko­ści tzw. mo­men­tu sejs­micz­ne­go. Pier­wszą wer­sję opra­co­wał w 1935 r. Ch.F. Rich­ter do skla­sy­fi­ko­wa­nia lo­kal­nych wstrzą­sów ka­li­for­nij­skich. Opra­co­wa­na przez niego „skala ma­gni­tud” zo­sta­ła póź­niej naz­wa­na skalą Rich­te­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnitudo

sto­pień siły trzę­sie­nia Ziemi w skali Rich­te­ra


Źródła:

SJP.pl

Magnolia

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­gno­lia|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych;

 (1.2) pot. kwiat ma­gno­lii (1.1)


Ma­gno­lia ("Ma­gno­lia" L.) – ro­dzaj drzew lub krze­wów, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych ("Ma­gno­lia­ce­ae"). W za­leż­no­ści od uję­cia za­li­cza­ne są tu wszyst­kie ga­tun­ki z ro­dzi­ny poza tu­li­pa­now­ca­mi i wów­czas wy­róż­nia się tu od ok. 220 do ok. 320 albo dzie­lo­ne są one na kil­ka­na­ście ro­dza­jów, z któ­rych do wąsko uj­mo­wa­ne­go ro­dza­ju "Ma­gno­lia" za­li­cza­nych jest od ok. 20 do 120 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnoliolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o li­ściach jak li­ście ma­gno­lii


Źródła:

Wiktionary

Magnoliowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych o du­żych, pach­ną­cych kwia­tach, obej­mu­ją­ca wiele ga­tun­ków ros­ną­cych w Ame­ry­ce i Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­gno­lia­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na drzew, krze­wów lub pną­czy na­le­żą­ca do rzędu ma­gno­liow­ców;


Ma­gno­lio­wa­te ("Ma­gno­lia­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na drzew, krze­wów lub pną­czy na­le­żą­ca do rzędu ma­gno­liow­ców. Obej­mu­je około 221, 250 lub nawet 300 ga­tun­ków za­li­cza­nych w za­leż­no­ści od uję­cia do dwóch (ma­gno­lia i tu­li­pa­no­wiec), 6, 15 lub nawet 17 ro­dza­jów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnoliowaty

o ce­chach ma­gno­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Magnoliowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­gno­lia­les|Juss.|ref=tak., rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych;


Ma­gno­liow­ce ("Ma­gno­lia­les" Juss. ex Bercht. & J. Presl) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Na­le­żą do nich drze­wa i krze­wy re­pre­zen­tu­ją­ce jedne z wcze­śniej­szych grup roz­wo­jo­wych ro­ślin kwia­to­wych (tzw. wczes­ne dwu­li­ścien­ne). Ro­śli­ny te wy­róż­nia­ją się wśród okry­to­na­sien­nych na­gro­ma­dze­niem cech re­la­tyw­nie pier­wot­nych, za­rów­no w mor­fo­lo­gii, jak i ana­to­mii (w drew­nie do­mi­nu­ją cewki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnoliowe

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­gno­lii­dae|Novák., klad ro­ślin okry­to­na­sien­nych;


Ma­gno­lio­we ("Ma­gno­lii­dae" Novák ex Takht.) – grupa ro­ślin wy­róż­nia­na zwy­kle w ran­dze pod­kla­sy lub de­fi­nio­wa­na bez od­nie­sie­nia do rang sy­ste­ma­tycz­nych jako jeden z kla­dów ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Ma­gno­lio­we jako pod­kla­sę w obrę­bie klasy okry­to­na­sien­nych ("Ma­gno­liop­si­da") wy­mie­nia sy­stem Re­ve­a­la (1999) i po­pu­lar­ny w ostat­nich de­ka­dach XX wieku sy­stem Cron­qu­i­sta (1981) (jed­nak w obu tych sy­ste­mach tak­son różni się po­zy­cją i skła­dem).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Magnoliowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Magnoliowy

przy­miot­nik od: ma­gno­lia


Źródła:

SJP.pl

Magnon

kwa­zi­cząst­ka opi­su­ją­ca ele­men­tar­ny kwant pro­pa­gu­ją­cych się wzbu­dzeń spi­no­wych w krysz­ta­le


Ma­gnon (od ma­gne­tyz­mu) – kwa­zi­cząst­ka opi­su­ją­ca ele­men­tar­ny kwant pro­pa­gu­ją­cych się wzbu­dzeń spi­no­wych w krysz­ta­le.

Od­dzia­łu­ją­ce spiny w sieci kry­sta­licz­nej mogą two­rzyć pro­pa­gu­ją­ce się jak fale wzbu­dze­nia, które na­zy­wa­my fa­la­mi spi­no­wy­mi. Fale spi­no­we są ko­lek­tyw­ny­mi wzbu­dze­nia­mi ukła­du spi­nów w krysz­ta­le. Wzbu­dze­nia te mogą (zgod­nie z me­cha­ni­ką kwan­to­wą) być skwan­to­wa­ne po­dob­nie jak fala elek­tro­ma­gne­tycz­na. Kwan­tem fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej jest foton.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnoniczny

→ ma­gnon


Patrz:magnon

Źródła:

SJP.pl

Magnozaur

ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny me­ga­lo­za­u­ro­i­dów ży­ją­ce­go w środ­ko­wej jurze


Ma­gno­za­ur ("Ma­gno­sa­u­rus") – ro­dzaj te­ro­po­da z grupy me­ga­lo­za­u­ro­i­dów ży­ją­ce­go w środ­ko­wej jurze na obec­nych te­re­nach Eu­ro­py.

Ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju jest "Ma­gno­sa­u­rus net­her­com­ben­sis", opi­sa­ny w 1923 roku przez Frie­dri­cha von Hu­e­ne­go na pod­sta­wie ska­mie­nia­ło­ści znaj­du­ją­cych się w ko­lek­cji Ja­me­sa Par­ke­ra w Oks­for­dzie, po­cho­dzą­cych z Net­her­com­be.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnum

1. bu­tel­ka wina mie­szczą­ca od pół­to­ra do dwóch li­trów;
2. ame­ry­kań­ski nabój re­wol­we­ro­wy o dużej sile prze­bi­cia;
3. po­tocz­nie: re­wol­wer na na­bo­je ma­gnum


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnus

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Magnuski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magnusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Ma­gnus


Źródła:

Wiktionary

Magnuszew

mia­sto w Pol­sce


}|-

Ma­gnu­szew (dawn. "Ma­gnu­szów") – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim. Jest sie­dzi­bą miej­sko-wiej­skiej gminy Ma­gnu­szew oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la.

Fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­nie po­ło­żo­ny na po­łud­niu Rów­ni­ny War­szaw­skiej; pod wzglę­dem hi­sto­rycz­no-kul­tu­ro­wym w pół­noc­nej czę­ści ziemi ra­dom­skiej, na tzw. Za­pi­li­czu – daw­nej pra­wo­brzeż­nej czę­ści ziemi czer­skiej w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magnuszewianin

miesz­ka­niec Ma­gnu­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Magnuszewianka

miesz­kan­ka Ma­gnu­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Magnuszewice

Ma­gnu­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Kot­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Magnuszewski

zwią­za­ny z Ma­gnu­sze­wem, do­ty­czą­cy Ma­gnu­sze­wa


Źródła:

SJP.pl

Magodia

pan­to­mi­micz­na scena ko­me­dio­wa od­gry­wa­na przez ak­to­ra-męż­czyz­nę prze­bra­ne­go za ko­bie­tę


Źródła:

SJP.pl

Magog

bi­blij­ne imię sym­bo­li­zu­ją­ce po­tę­gę wrogą lu­do­wi Bo­że­mu


Magog – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Qu­e­bec, w re­gio­nie Estrie i MRC Memphrémagog. Magog zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1776 roku przez lo­ja­li­stów ucie­ka­ją­cych z Ver­mon­tu. Przez pra­wie wiek osada zwana była po pro­stu "the Out­let" (ang. uj­ście, od­pływ; nazwa praw­do­po­dob­nie była zwią­za­na po­bli­skim uj­ściem rzeki Magog do je­zio­ra Memphrémagog), w 1855 na­da­no nazwę „Magog”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magot

ga­tu­nek małpy wą­sko­no­sej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ca­ca syl­va­nus|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek małpy z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych, po­sia­da­ją­cej szcząt­ko­wy ogon i czer­wo­na­wo­o­liw­ko­wą sierść;

 (1.2) zool. małpa z ga­tun­ku magot (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Magowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magribi

ar­ty­stycz­ne pismo pow­sta­łe w X wieku, od­mia­na ka­li­gra­fii arab­skiej


Źródła:

SJP.pl

Magris

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magryta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms., W. lp. od: zob. mag.


Magu (chiń. 麻姑, pi­ny­in "Mágū") – w mi­to­lo­gii chiń­skiej pię­kna bo­gi­ni, jedna z nie­śmier­tel­nych ("xian") w wie­rze­niach ta­o­i­stycz­nych.

Przed­sta­wia­no ją z bam­bu­so­wym kijem, na któ­rym za­wie­szo­ny był kosz. W koszu znaj­do­wa­ły się brzosk­wi­nie i świę­te grzy­by lingz­hi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Magulanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. bójka


Źródła:

Wiktionary

Magulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Magura

szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magurka

1. nazwa wielu szczy­tów gór­skich w Pol­sce i na Sło­wa­cji;
2. schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Magurski

→ Ma­gu­ra (szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim)


Źródła:

SJP.pl

Mahabharata

sanskr. in­dyj­ska epo­pe­ja o woj­nie po­tom­ków Bha­ra­ty, przy­pi­sy­wa­na le­gen­dar­ne­mu Wja­sie


Ma­hab­ha­ra­ta (san­skryt: "Mahābhārata", महाभारत) – jeden z dwóch głów­nych hin­du­i­stycz­nych po­e­ma­tów epic­kich (obok Ra­ma­ja­ny), znaj­du­ją­cy się w ka­te­go­rii smry­ti i na­le­żą­cy do głów­nych dzieł li­te­ra­tu­ry in­dyj­skiej. W hin­du­iz­mie na­zy­wa­ny jest "piątą Wedą". Utwór jest czę­sto uz­na­wa­ny za naj­dłuż­szy epos na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mahajana

jeden z głów­nych kie­run­ków bud­dyz­mu, uksz­tał­to­wał się w około I w. n.e. w In­diach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. kie­ru­nek bud­dyz­mu, wy­o­dręb­nio­ny w pier­wszym wieku p.n.e.;


Ma­ha­ja­na (skt. "mahāyāna" „Wiel­ki Wóz”, chiń.: 大乘, "dàshèng"; kor. 대승 "taesŭng", jap.: 大乗, "daijō", wiet. đại thừa) – kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w I wieku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mahajanistyczny

→ ma­ha­ja­na


Patrz:mahajana

Źródła:

SJP.pl

Mahajuga

w kos­mo­lo­gii in­dyj­skiej: pełen cykl czte­rech jug; ća­tur­ju­ga


Ma­ha­ju­ga (san­skryt: "wiel­ka juga") – w hin­du­iz­mie okres ist­nie­nia ma­te­rial­ne­go świa­ta skła­da­ją­cy się z czte­rech okre­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maharadża

tytuł in­dyj­skich wład­ców i kró­lów wysp Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nie­za­leż­ny wład­ca w In­diach i na Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skim


Ma­ha­ra­dża ( महाराज "mahārādża" „wiel­ki król”) – hi­sto­rycz­ny tytuł kró­lew­ski wład­ców róż­nych re­gio­nów Indii, prze­de wszyst­kim z rodu Ku­sza­nów, a póź­niej Gup­tów. W póź­niej­szym okre­sie tytuł ten oz­na­czał wy­łącz­nie księ­cia.

Mał­żon­ka ma­ha­ra­dży no­si­ła tytuł "ma­ha­ra­ni".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maharadżowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z ma­ha­ra­dżą, do­ty­czą­cy ma­ha­ra­dży


Źródła:

Wiktionary

Maharani

1. żona ma­ha­ra­dży;
2. pa­nu­ją­ca księż­nicz­ka hin­du­ska


Źródła:

SJP.pl

Maharasztra

stan w In­diach


Ma­ha­rasz­tra (ma­rat­hi महाराष्ट्र, trb. "Ma­ha­rasz­tra", trl. "Mahārāṣṭra"; ang. "Ma­ha­rash­tra") – trze­ci pod wzglę­dem wiel­ko­ści i drugi pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści stan in­dyj­ski. Ma­ha­rasz­tra gra­ni­czy ze sta­na­mi: Gu­dźa­rat, Madh­ja Pra­deś, Ćhat­tis­garh, Te­lan­ga­na, Kar­na­ta­ka, Goa i z te­ry­to­rium związ­ko­wym Dadra i Na­gar­ha­we­li. Na za­cho­dzie styka się z Mo­rzem Arab­skim. Ma­ha­rasz­tra była także znana pod nazwą "Rash­tra".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maharasztryjski

→ Ma­ha­rasz­tra


Patrz:Maharasztra

Źródła:

SJP.pl

Maharisi

tytuł in­dyj­skie­go guru lub prze­wod­ni­ka du­cho­we­go


Źródła:

SJP.pl

Mahatma

tytuł na­da­wa­ny w In­diach wy­bit­nym przy­wód­com du­cho­wym; ma­hat­man


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­no­ro­wy tytuł na­da­wa­ny w In­diach wiel­kim lu­dziom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mahatman

tytuł na­da­wa­ny w In­diach wy­bit­nym przy­wód­com du­cho­wym; ma­hat­ma


Ma­hat­ma(n) (de­wa­na­ga­ri महात्मा, tran­skryp­cja "mahātmā") – "Wiel­ki Duch, Wiel­ka Jaźń", tytuł w san­skry­cie. Uży­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do wy­bit­nych du­cho­wych i spo­łecz­nych

przy­wód­ców in­dyj­skich, szcze­gól­nie jako po­sta­ci au­to­ry­te­tów mo­ral­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mahaut

do­zor­ca słoni; kor­nak


Ma­ha­ut – wieś we Wspól­no­cie Do­mi­ni­ki, w pa­ra­fii świę­te­go Pawła. W 1991 roku wieś za­miesz­ki­wa­ło 2364 osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mahała

dziel­ni­ca w mie­ście arab­skim


Ma­ha­ła ( Магала) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie czer­nio­wiec­kim, w re­jo­nie czer­nio­wiec­kim, sie­dzi­ba hro­ma­dy.

W 2001 roku wieś li­czy­ła 2552 miesz­kań­ców, w tym 1529 osób po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­kiem moł­daw­skim jako oj­czy­stym, 446 – ru­muń­skim, 152 – ukra­iń­skim, 37 – ro­syj­skim i 2 – buł­gar­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mahdi

w is­la­mie: wy­słan­nik Al­la­ha, zba­wi­ciel, me­sjasz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. tytuł ocze­ki­wa­ne­go w is­la­mie me­sja­sza, pro­ro­ka, który ma zo­stać ze­sła­ny przez Al­la­ha w celu do­ko­na­nia dzie­ła Ma­ho­me­ta;


Mahdī (arab. مهدي) – w is­la­mie me­sjasz, zba­wi­ciel.

We­dług niek­tó­rych kon­cep­cji (bliż­szych sun­niz­mo­wi) je­dy­nym mah­dim był Jezus – Isa. Czę­ściej jed­nak sun­ni­ci uwa­ża­ją, że mahdi i Isa po­łą­czą swoje siły w osta­tecz­nej walce z an­ty­chry­stem (fał­szy­wym pro­ro­kiem) Dadż­dża­lem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mahdysta

uczest­nik pow­sta­nia zbroj­ne­go, któ­re­mu prze­wo­dził Mahdi (wła­ści­wie: Mu­ham­mad Ahmad) w XIX wieku w Su­da­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. uczest­nik pow­sta­nia Mah­die­go, wiel­kiej re­wo­lu­cji re­li­gij­no-nie­pod­le­gło­ścio­wej w Su­da­nie, trwa­ją­cej w la­tach 1881–1899


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mahjong

[czy­taj: ma­dżong] li­czą­ca ponad 2500 lat gra chiń­ska, w ory­gi­na­le czte­ro­o­so­bo­wa, roz­gry­wa­na 144 bam­bu­so­wy­mi ta­blicz­ka­mi przy­po­mi­na­ją­cy­mi z wy­glą­du kost­ki do­mi­na; dziś po­pu­lar­na także w wer­sji jed­no­o­so­bo­wej; ma­dżong


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ma­dżong, chiń­ska gra dla czte­rech gra­czy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mahjongowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mah­jon­ga, zwią­za­ny z mah­jon­giem


Źródła:

Wiktionary

Mahler

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Mahlerowski

taki jak u Gu­sta­va Mah­le­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Gu­sta­va Mah­le­ra


Źródła:

SJP.pl

Mahmal

lek­ty­ka nie­sio­na przez wiel­błą­da; mah­mil


Źródła:

SJP.pl

Mahmil

lek­ty­ka nie­sio­na przez wiel­błą­da; mah­mal


Źródła:

SJP.pl

Mahmud

arab­skie imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mahomet

pro­rok arab­ski (około 570-632 r.), twór­ca i pra­wo­daw­ca is­la­mu; Mu­ham­mad; Rasul Allah


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. arab­ski pro­rok, twór­ca is­la­mu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. gmina w USA, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign;

 (2.2) geogr. stru­ga w Pol­sce, do­pływ Ka­mion­ki;

 (2.3) ty­pogr. li­ga­tu­ra pisma arab­skie­go przed­sta­wia­ją­cą imię pro­ro­ka Ma­ho­me­ta (1.1);


Ma­ho­met ( ‏‎, pełne arab­skie imię: Mu­ham­mad ibn Abd Allah ibn Abd al-Mut­ta­lib, ‏محمد إبن عبد الله إبن عبد المطاليب‎), (ur. w Mekce, zm. 8 czerw­ca 632 w Me­dy­nie) – pro­rok is­la­mu, za­ło­ży­ciel pier­wszej wspól­no­ty mu­zuł­mań­skiej, która prze­o­bra­zi­ła się w te­o­kra­tycz­ne pań­stwo re­li­gij­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mahometanin

wyz­naw­ca is­la­mu; mu­zuł­ma­nin, is­la­mi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca is­la­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mahometanizm

re­li­gia ob­ja­wio­na pro­ro­ko­wi Ma­ho­me­to­wi, gło­szą­ca wiarę w jed­ne­go Boga (Al­la­ha), roz­po­wszech­nio­na głów­nie w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du, niek­tó­rych kra­jach az­ja­tyc­kich oraz afry­kań­skich; islam, mu­zuł­ma­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. inne okre­śle­nie is­la­mu wy­wo­dzą­ce się od imie­nia pro­ro­ka Ma­ho­me­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mahometanka

wyz­naw­czy­ni is­la­mu; mu­zuł­man­ka, is­la­mist­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni is­la­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mahometański

do­ty­czą­cy ma­ho­me­ta­niz­mu, ma­ho­me­tan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ho­me­ta­niz­mem i ma­ho­me­ta­na­mi, do­ty­czą­cy ma­ho­me­ta­niz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ma­ho­me­ta­niz­mu i ma­ho­me­tan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mahonia

krzew z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych; ościał


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ho­nia|Nutt.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ma­ho­nia (1.1)


Ma­ho­nia, ościał ("Ma­ho­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych o pro­ble­ma­tycz­nej po­zy­cji tak­so­no­micz­nej. Przez wielu tak­so­no­mów bywa czę­sto łą­czo­ny z ro­dza­jem ber­be­rys "Ber­be­ris", ale wciąż jest zwy­kle wy­róż­nia­ny przez ogrod­ni­ków, wciąż też po­ja­wia­ją się w pi­śmien­nict­wie na­u­ko­wym kon­cep­cje za­cho­wa­nia tego ro­dza­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mahoniowiec

drze­wo z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych o ciem­no­czer­wo­nym drew­nie ce­nio­nym w me­blar­stwie, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; drze­wo ma­ho­nio­we


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Swie­te­nia|Jacq.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych drzew z ro­dzi­ny me­lio­wa­tych, do­star­cza­ją­cych cen­ne­go drew­na (mahoń);


Ma­ho­nio­wiec ("Swie­te­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny me­lio­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki drzew i ich mie­szań­ce wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mahoniowy

1. do­ty­czą­cy ma­ho­niu (drze­wa);
2. wy­ko­na­ny z drew­na ma­ho­niu;
3. o ko­lo­rze: czer­wo­na­wo­bru­nat­ny;
4. drze­wo ma­ho­nio­we - drze­wo z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych o ciem­no­czer­wo­nym drew­nie ce­nio­nym w me­blar­stwie, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; ma­ho­nio­wiec


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ma­ho­niu

 (1.2) w ko­lo­rze ma­ho­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mahoń

1. ma­ho­nio­wiec; drze­wo z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych o ciem­no­czer­wo­nym drew­nie ce­nio­nym w me­blar­stwie, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej;
2. drew­no otrzy­my­wa­ne z ma­ho­niow­ca;
3. mebel z ta­kie­go drew­na;
4. kolor bru­nat­no­czer­wo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drew­no otrzy­my­wa­ne z ma­ho­niow­ca

 (1.2) pot. mebel z ma­ho­niu (1.1)

 (1.3) dendr. ma­ho­nio­wiec

 (1.4) kolor czer­wo­no­bru­nat­ny


Mahoń – drew­no otrzy­my­wa­ne z róż­nych ga­tun­ków i ro­dza­jów drzew. Mahoń ame­ry­kań­ski po­zy­sku­je się z ma­ho­niow­ca ("Swie­te­nia"), na­to­miast mahoń afry­kań­ski tzw. za­ma­hoń z drzew z ro­dza­ju "Khaya" oraz tzw. mahoń nie­wła­ści­wy z grusz afry­kań­skich (ro­dzaj "Mi­mu­sops").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mahr

w re­li­giach mu­zuł­mań­skich: dar przed­mał­żeń­ski prze­ka­zy­wa­ny przez męża


Mahr (arab. مهر) – w is­la­mie dar ślub­ny, który otrzy­mu­je panna młoda od męż­czyz­ny, w mo­men­cie za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go, na wy­pa­dek roz­wo­du.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mahuły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. od­pa­dy przy obrób­ce lnu


Źródła:

Wiktionary

Maic

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. Mi­ni­ster­stwo Ad­mi­ni­stra­cji i Cy­fry­za­cji;


Źródła:

Wiktionary

Maiczek

zdrob­nie­nie od: maik


Źródła:

SJP.pl

Maier

[czy­taj: majer] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maik

1. lu­do­wy zwy­czaj wi­ta­nia wios­ny po­le­ga­ją­cy na ob­no­sze­niu po wsi przy­stro­jo­nej ga­łę­zi sos­no­wej i śpie­wa­niu tra­dy­cyj­nych pie­śni wio­sen­nych; gaik;
2. przy­stro­jo­na na uro­czy­sto­ści wi­ta­nia wios­ny gałąź sos­no­wa; gaik


Źródła:

SJP.pl

Mail

[czy­taj: mejl] mejl, e-mail, email;
1. pocz­ta elek­tro­nicz­na;
2. wia­do­mość wy­sła­na za po­mo­cą pocz­ty elek­tro­nicz­nej;
3. adres użyt­kow­ni­ka pocz­ty elek­tro­nicz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wia­do­mość e-ma­i­lo­wa

 (1.2) pot. adres e-mail


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mailbomber

[czy­taj: mejl­bom­ber] pro­gram kom­pu­te­ro­wy do au­to­ma­tycz­ne­go wy­sy­ła­nia wiel­kiej licz­by e-maili na okre­ślo­ny adres pocz­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Mailbombing

[czy­taj: mejl­bom­bing] wy­sy­ła­nie na czyjś adres e-ma­i­lo­wy ogrom­nej ilo­ści li­stów elek­tro­nicz­nych w celu za­blo­ko­wa­nia jego skrzyn­ki od­bior­czej lub wpro­wa­dze­nia pro­ble­mów ze zna­le­zie­niem przez niego istot­nych wia­do­mo­ści


Źródła:

SJP.pl

Mailbot

[czy­taj: mejl­bot] pro­gram kom­pu­te­ro­wy au­to­ma­tycz­nie od­po­wia­da­ją­cy na e-maile


Źródła:

SJP.pl

Mailing

[czy­taj: mej­ling] mej­ling;
1. wy­sył­ka e-maili do dużej grupy od­bior­ców;
2. e-maile za­wie­ra­ją­ce ofer­ty, re­kla­my itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) forma re­kla­my po­le­ga­ją­ca na wy­sy­ła­niu li­stów, naj­czę­ściej elek­tro­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mailingowy

→ ma­i­ling [czy­taj: mej­lin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Mailowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­i­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Mailować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. zob. e-ma­i­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Mailowy

→ mail [czy­taj: mej­lo­wy]; mej­lo­wy, e-ma­i­lo­wy, ema­i­lo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z pocz­tą e-mail


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mailoza

[czy­taj: mej­lo­za] po­tocz­nie: zbyt czę­ste ko­rzy­sta­nie z pocz­ty elek­tro­nicz­nej, zwy­kle w ra­mach obo­wiąz­ków za­wo­do­wych; mej­lo­za


Źródła:

SJP.pl

Maine

1. stan w USA;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji;
3. Maine de Biran (właśc. Marie François Pier­re Gont­hier de Biran) (1766-1824), fran­cu­ski po­li­tyk i fi­lo­zof;
4. sir Henry Meine (1822-88), bryt. praw­nik i hi­sto­ryk prawa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, ze sto­li­cą Au­gu­sta;

 (1.2) geogr. pro­win­cja we Fran­cji z głów­nym mia­stem Le Mans;

 (1.3) geogr. nazwa trzech miast w sta­nach Wi­scon­sin i New York


Maine (wym.) – stan w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, po­ło­żo­ny na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, w re­gio­nie Nowej An­glii. W 2013 roku za­miesz­ka­ny przez 1 328 302 osoby (gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 16,6 os./km²). Na po­łud­nio­wym za­cho­dzie gra­ni­czy ze sta­nem New Hamps­hi­re, na pół­noc­nym za­cho­dzie z ka­na­dyj­ską pro­win­cją Qu­e­bec, a na wscho­dzie z ka­na­dyj­ską pro­win­cją Nowy Brunsz­wik.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mainframe

kom­pu­ter mo­gą­cy ob­słu­gi­wać znacz­ną licz­bę użyt­kow­ni­ków jed­no­cze­śnie


Ma­in­fra­me (ang. "main" – głów­ny, "frame" – struk­tu­ra) (czę­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na­zy­wa­ny „Big Iron”, daw­niej­sze pol­skie okre­śle­nie to „kom­pu­te­ry głów­ne­go sze­re­gu”) – klasa kom­pu­te­rów uży­wa­nych głów­nie przez duże or­ga­ni­za­cje dla kry­tycz­nych apli­ka­cji (np. fi­nan­so­wych, sta­ty­stycz­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mainka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mainkun

[czy­taj: majn­kun] ame­ry­kań­ska rasa kotów dłu­go­wło­sych; maine coon


Źródła:

SJP.pl

Mainstream

[czy­taj: mejn­strim] głów­ny nurt cze­goś, naj­bar­dziej po­pu­lar­na forma dzia­ła­nia lub my­śle­nia


Ma­in­stre­am (ang. „głów­ny nurt”) – nurt my­ślo­wy bądź sty­li­stycz­ny re­pre­zen­to­wa­ny przez więk­szość ar­ty­stów, twór­ców lub in­nych ludzi za­an­ga­żo­wa­nych w daną dzie­dzi­nę. Ma­in­stre­am może od­no­sić się do:

Na pła­szczyź­nie kul­tu­ro­wej ma­in­stre­am jest utoż­sa­mia­ny z pop­kul­tu­rą. W opo­zy­cji do ma­in­stre­a­mu stoją sub­kul­tu­ry, kontr­kul­tu­ry, un­der­gro­und i wszel­kie­go ro­dza­ju my­śle­nie i twór­czość ni­szo­wa, która nie ma ta­kiej po­pu­lar­no­ści i tylu zwo­len­ni­ków co ma­in­stre­am.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mainstreamowy

[czy­taj: mejn­stri­mo­wy] odz­na­cza­ją­cy się upo­do­ba­niem do ak­tu­al­nych za­pa­try­wań na to, co modne i po­pu­lar­ne


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­in­stre­a­mem, do­ty­czą­cy ma­in­stre­a­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) na­le­żą­cy do głów­ne­go, wio­dą­ce­go nurtu sztu­ki, kul­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mainy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mai lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mais

[czy­taj: ma-is] daw­niej: ku­ku­ry­dza, prze­de wszyst­kim jej ziar­no przez­na­czo­ne do celów spo­żyw­czych


Źródła:

SJP.pl

Maisons-Laffitte

Ma­i­sons-Laf­fit­te (wym.) – gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Yve­li­nes. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Sek­wa­na.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 22 173 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 3285 osób/km² (wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Ma­i­sons-Laf­fit­te pla­su­je się na 124. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 566.)[].


Źródła:

Wikipedia

Maisz

przy­bie­rać, zdo­bić coś zie­lo­ny­mi ga­łąz­ka­mi, liść­mi, kwia­ta­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. ornit. młody ptak szko­lo­ny do po­lo­wań

 (1.2) przen. daw. nie­doś­wiad­czo­ny wy­ro­stek, młody dy­le­tant

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., oz­najm. od maić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maithili

[czy­taj: maj­ti­li] jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii


Źródła:

SJP.pl

Maiz

w ło­wiect­wie: młody ptak łow­czy, ukła­da­ny do po­lo­wań; maiż, maisz


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. ornit. zob. maisz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maizena

skro­bia ku­ku­ry­dzia­na po­zy­ski­wa­na z bia­łych prę­ci­ków ku­ku­ry­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. skro­bia ku­ku­ry­dzia­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maić

przy­bie­rać, zdo­bić coś zie­lo­ny­mi ga­łąz­ka­mi, liść­mi, kwia­ta­mi


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umaić)

 (1.1) książk. przy­o­zda­biać liść­mi, kwia­ta­mi, ga­łąz­ka­mi i in­ny­mi ele­men­ta­mi ro­ślin

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny maić się (dk. umaić się)

 (2.1) przest. o ro­śli­nach: po­kry­wać się liść­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maiż

w ło­wiect­wie: młody ptak łow­czy, ukła­da­ny do po­lo­wań; maiz; maisz


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. ornit. zob. maisz.


Maiż lub maisz – ter­min z za­kre­su so­kol­nict­wa, oz­na­cza­ją­cy mło­de­go orła lub so­ko­ła, albo też do­wol­ne­go ptaka dra­pież­ne­go w pier­wszej je­sie­ni, któ­re­go wła­śnie roz­po­czę­to ukła­dać do po­lo­wa­nia.

Żar­to­bli­wie na­zy­wa­no tak też daw­niej nie­doś­wiad­czo­ne­go mło­dzi­ka (no­wi­cju­sza), w prze­ci­wień­stwie do sta­re­go by­wal­ca, któ­re­go zwano "ćwi­kiem".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maj

piąty mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) piąty mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go)

 (1.2) drzew­ko ma­jo­we, słup ma­jo­wy

 (1.3) bu­kiet z ga­łę­zi jo­dło­wych i kwia­tów, przy­wią­za­ny na wierz­choł­ku drze­wa przy domu, w któ­rym jest ładna dziew­czy­na

 (1.4) lud. bot. mni­szek


Maj – piąty mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni.

Maj jest mie­sią­cem wio­sen­nym na pół­ku­li pół­noc­nej, a je­sien­nym na po­łud­nio­wej. W ciągu trwa­nia maja w Pol­sce dzień wy­dłu­ża się do bli­sko 16,5 go­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maja

ga­tu­nek kraba; je­żo­krab, pająk mor­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zob. je­żo­krab.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. zob. maj.


Maja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, wy­wo­dzą­ce się od słowa "μαῖα (maia)" oz­na­cza­ją­ce­go „dobrą matkę”, „damę” lub „przy­bra­ną matkę”. W mi­to­lo­giach grec­kiej i rzym­skiej Maja była naj­star­szą z nimf – Ple­jad, córek Zeusa i Ple­jo­ne, oraz matką Her­me­sa.

Sto­so­wa­ne także jako zdrob­nie­nie imie­nia Maria. Po­nad­to ist­nie­ją imio­na arab­skie (Maya) o iden­tycz­nym brzmie­niu, a w niek­tó­rych kra­jach rów­nież za­pi­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majaczenia

ma­ja­ki;
1. uro­je­nia to­wa­rzy­szą­ce wy­so­kiej go­rącz­ce lub po­ja­wia­ją­ce się we śnie; przy­wi­dze­nia, omamy, wi­dzia­dła;
2. bez­sen­sow­ne słowa wy­po­wia­da­ne w takim sta­nie; bre­dze­nie;
3. po­tocz­nie: mó­wie­nie bred­ni, bzdur, ple­ce­nie an­dro­nów


Źródła:

SJP.pl

Majaczenie

ma­ja­ki;
1. uro­je­nia to­wa­rzy­szą­ce wy­so­kiej go­rącz­ce lub po­ja­wia­ją­ce się we śnie; przy­wi­dze­nia, omamy, wi­dzia­dła;
2. bez­sen­sow­ne słowa wy­po­wia­da­ne w takim sta­nie; bre­dze­nie;
3. po­tocz­nie: mó­wie­nie bred­ni, bzdur, ple­ce­nie an­dro­nów


Ma­ja­cze­nie (ze­spół ma­ja­cze­nio­wy, de­li­rium, ostry ze­spół móz­go­wy) – ze­spół za­bu­rzeń świa­do­mo­ści, któ­re­mu to­wa­rzy­szą iluz­je, omamy wzro­ko­we, słu­cho­we, do­ty­ko­we i inne oraz lęk i po­bu­dze­nie psy­cho­mo­to­rycz­ne, za­bu­rze­nia snu, przy czym ob­ja­wy te na­si­la­ją się czę­sto wie­czo­rem i nocą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majaczeniowy

do­ty­czą­cy ma­ja­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Majaczewice

Ma­ja­cze­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Majaczeć

ma­ja­czyć; uka­zy­wać się nie­wy­raź­nie, mgli­ście; za­ry­so­wy­wać się


Źródła:

SJP.pl

Majaczyć

wy­po­wia­dać pod­czas snu lub wy­so­kiej go­rącz­ki słowa, które naj­czę­ściej nie mają ze sobą żad­ne­go związ­ku; bre­dzić


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć zwidy

 (1.2) mówić głup­stwa z po­wo­du wy­so­kiej go­rącz­ki, cho­ro­by, wy­czer­pa­nia

 (1.3) o kształ­cie cze­goś: po­ja­wiać się nie­wy­raź­nie w od­da­li, na ho­ry­zon­cie

 (1.4) daw. wa­łę­sać się, błą­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) o kształ­cie cze­goś: po­ja­wiać się nie­wy­raź­nie w od­da­li, na ho­ry­zon­cie

 (2.2) przy­wi­dy­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majak

1. ha­lu­cy­na­cja, złu­dze­nie, uro­je­nie; ma­ja­ki;
2. w ło­wiect­wie: łódka uma­jo­na trzci­ną, ta­ta­ra­kiem lub ga­łę­zia­mi, uży­wa­na do po­lo­wa­nia na ptact­wo wodne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zja­wi­sko wra­że­nio­we, ilu­zo­rycz­ny obraz; coś, co wy­da­je się ist­nieć, ale w rze­czy­wi­sto­ści jest tylko złu­dze­niem wzro­ko­wym

 (1.2) łow. pro­wi­zo­rycz­na łódka lub trat­wa, zwy­kle okry­ta trzci­ną, ga­łę­zia­mi lub innym ma­te­ria­łem ka­mu­flu­ją­cym, uży­wa­na do pod­cho­dze­nia i po­lo­wa­nia na ptaki wodne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majaki

1. ha­lu­cy­na­cja, złu­dze­nie, uro­je­nie; ma­ja­ki;
2. w ło­wiect­wie: łódka uma­jo­na trzci­ną, ta­ta­ra­kiem lub ga­łę­zia­mi, uży­wa­na do po­lo­wa­nia na ptact­wo wodne


Źródła:

SJP.pl

Majakowski

naz­wi­sko


Zo­bacz też: Wła­di­mir Ma­ja­kow­ski.

Ma­ja­kow­ski – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ko­tajk. W 2011 roku li­czy­ła 2161 miesz­kań­ców. Swoją obec­ną nazwę otrzy­ma­ła na cześć ro­syj­skie­go poety Wło­dzi­mie­rza Ma­ja­kow­skie­go. []


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majakowy

→ majak


Patrz:majak

Źródła:

SJP.pl

Majanka

człon­ki­ni grupy ludów in­diań­skich mó­wią­cych ję­zy­ka­mi z ro­dzi­ny maja, za­miesz­ku­ją­cych pół­wy­sep Ju­ka­tan oraz stan Chia­pas w po­łud­nio­wo-wschod­nim Mek­sy­ku, Gwa­te­ma­lę, Be­li­ze i za­chod­nie ob­sza­ry Hon­du­ra­su


Źródła:

SJP.pl

Majazaura

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


Ma­ja­za­u­ra ("Ma­ia­sa­u­ra") – ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów (Ha­dro­sa­u­ri­dae). Jego nazwa oz­na­cza „dobra ja­szczu­rza matka” ( μαια "maia" „dobra matka”; σαυρος "sa­u­ros" „ja­szczur­ka”). Ten di­no­za­ur żył na te­re­nach for­ma­cji Two Me­di­ci­ne (Mon­ta­na, USA) wraz z ta­ki­mi di­no­za­u­ra­mi, jak ty­ra­no­za­u­ryd da­sple­to­za­ur czy ce­ra­tops ei­nio­za­ur, ok. 74 mln lat temu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majański

1. do­ty­czą­cy Majów, wła­ści­wy Majom; maj­ski, ma­jow­ski;
2. ję­zy­ki ma­jań­skie - grupa ję­zy­ków uży­wa­nych w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ja­mi, do­ty­czą­cy Majów, ich kul­tu­ry, sztu­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majcher

w gwa­rze zło­dziej­skiej: nóż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. duży nóż uży­wa­ny w bój­kach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majcherczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majcherek

naz­wi­sko


Maj­che­rek (927 m) – szczyt w Pa­śmie Lu­ba­nia w Gor­cach. Wzno­si się po pół­noc­nej stro­nie po­la­ny Stu­dzion­ki. Pół­noc­ne stoki opa­da­ją do do­li­ny Ochot­ni­czan­ki (Ochot­ni­cy).

Jest to nie­wy­bit­ny szczyt, jego de­ni­we­la­cja nad prze­łę­czą na po­la­nie Stu­dzion­ki wy­no­si około 25 m. Jest cał­ko­wi­cie po­ro­śnię­ty lasem, z wy­jąt­kiem zbo­czy nad Stu­dzion­ka­mi. Po­łud­nio­wym pod­nó­żem przez Stu­dzion­ki pro­wa­dzi szlak tu­ry­stycz­ny omi­ja­ją­cy wierz­cho­łek Maj­cher­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majchernik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. środ. prze­stęp. prze­stęp­ca po­słu­gu­ją­cy się maj­chrem (pod­czas bójki, na­pa­du itp.); no­żow­nik


Źródła:

Wiktionary

Majchrować

cza­sow­nik

 (1.1) daw. środ. prze­stęp. ciąć, pi­ło­wać, kra­jać


Źródła:

Wiktionary

Majchrowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majchrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majchrzak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majchrzycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majchrzyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majciochy

zgru­bie­nie od: majt­ki; majty


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgrub. majt­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majda

ma­chać, wy­wi­jać, kiwać czymś; maj­tać, faj­tać


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majdak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majdan

po­tocz­nie: duży bagaż, czy­jeś rze­czy, to­bo­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. czy­jeś rze­czy, tłu­mo­ki, to­bo­ły

 (1.2) przest. plac we wsi, w obo­zie woj­sko­wym lub w wa­row­ni

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. ła­du­nek gazet


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majdanek

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Lu­bli­na;
3. dziel­ni­ca Tar­no­brze­ga;
4. hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny w Lu­bli­nie w la­tach 1941-1944


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majdaniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. zło­dziej­ska zło­dziej, który krad­nie na dwor­cach

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. osoba, która roz­wo­zi ga­ze­ty do kio­sków


Źródła:

Wiktionary

Majdanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od maj­dan


Źródła:

Wiktionary

Majdankowski

→ Maj­da­nek


Patrz:Majdanek

Źródła:

SJP.pl

Majdać

ma­chać, wy­wi­jać, kiwać czymś; maj­tać, faj­tać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. majd­nąć)

 (1.1) zob. maj­tać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny maj­dać się (dk. majd­nąć się)

 (2.1) zob. maj­tać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majdański

→ Maj­dan


Patrz:Majdan

Źródła:

SJP.pl

Majdok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mań­kut


Źródła:

Wiktionary

Majdrować

maj­stro­wać; po­tocz­nie:
1. nie­u­dol­nie na­pra­wiać lub ob­słu­gi­wać coś;
2. ma­ni­pu­lo­wać przy czymś


Źródła:

SJP.pl

Majdziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majek

1. ro­dzaj z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), obej­mu­ją­cy licz­ne ga­tun­ki me­ta­licz­nie zie­lo­nych chrzą­szczy dłu­go­ści 12-22 mm, uży­wa­nych daw­niej do pro­duk­cji leków i afro­dyz­ja­ków, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie kraje zwrot­ni­ko­we;
2. majka le­kar­ska, majka kan­ta­ry­da - chrząszcz z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), o zie­lo­nej me­ta­licz­nej bar­wie i ciele dłu­go­ści od 12 do 22 mm, któ­re­go krew za­wie­ra draż­nią­cą sub­stan­cję - kan­ta­ry­dy­nę, sto­so­wa­ną daw­niej w lecz­nict­wie; kan­ta­ry­da, pry­szczel le­kar­ski, pry­szczaw­ka, mucha hisz­pań­ska


Źródła:

SJP.pl

Majenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|maić.


Źródła:

Wiktionary

Majer

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majeran

ro­śli­na przy­pra­wo­wa i lecz­ni­cza z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; ma­je­ra­nek, le­biod­ka ma­je­ra­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ma­je­ra­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majeranek

1. ro­śli­na przy­pra­wo­wa i lecz­ni­cza z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; ma­je­ran, le­biod­ka ma­je­ra­nek;
2. przy­pra­wa z su­szo­nych liści tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na upraw­na sto­so­wa­na w lecz­nict­wie i ga­stro­no­mii;

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z su­szo­nych pędów ma­je­ran­ku (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majerankowy

przy­miot­nik od: ma­je­ra­nek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­je­ran­kiem, do­ty­czą­cy ma­je­ran­ku; za­wie­ra­ją­cy ma­je­ra­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majerczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majerek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majerkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majerowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majerski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majestacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­je­stat


Źródła:

Wiktionary

Majestat

1. do­sto­jeń­stwo, po­wa­ga;
2. god­ność mo­nar­chy; mo­nar­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­sto­jeń­stwo, po­wa­ga lub oka­za­łość ja­kichś osób, zja­wisk lub rze­czy

 (1.2) god­ność i wła­dza mo­nar­chy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majestator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Spisz. mo­nar­cha, wład­ca


Źródła:

Wiktionary

Majestatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­je­sta­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Majestatyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­je­sta­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Majestatyczność

1. pełen do­sto­jeń­stwa i po­wa­gi
2. im­po­nu­ją­cy wiel­ko­ścią i oka­za­ło­ścią


Źródła:

SJP.pl

Majestatyczny

1. pełen ma­je­sta­tu, do­sto­jeń­stwa; wy­nio­sły, wspa­nia­ły;
2. daw­niej: zwią­za­ny z mo­nar­chą


przy­miot­nik

 (1.1) książk. pełen do­stoj­nej po­wa­gi

 (1.2) im­po­nu­ją­cy oka­za­ło­ścią, wspa­nia­ło­ścią; wiel­ki, oka­za­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majeutyczny

me­to­da ma­je­u­tycz­na - me­to­da na­u­cza­nia wy­my­ślo­na i sto­so­wa­na przez So­kra­te­sa, po­le­ga­ją­ca na skła­nia­niu do sa­mo­dziel­ne­go roz­wią­za­nia pro­ble­mu po­przez sta­wia­nie ko­lej­nych pytań


Źródła:

SJP.pl

Majeutyka

me­to­da na­u­cza­nia fi­lo­zo­fii, po­le­ga­ją­ca na takim za­da­wa­niu pytań, by roz­mów­ca sam do­szedł do pra­wi­dło­we­go twier­dze­nia; me­to­da ma­je­u­tycz­na


Me­to­da ma­je­u­tycz­na – stwo­rzo­na przez So­kra­te­sa dia­lo­gicz­na me­to­da fi­lo­zo­ficz­na (część me­to­dy so­kra­tycz­nej), któ­rej celem jest wspól­ne do­tar­cie do praw­dy. Po­le­ga ona na wy­do­by­wa­niu z dy­sku­tan­ta nie­uś­wia­do­mio­nej przez niego wie­dzy praw­dzi­wej.

So­kra­tes uwa­żał, że sam nie po­sia­da wie­dzy, nie mógł jej więc na­u­czać w tra­dy­cyj­ny spo­sób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majewski

naz­wi­sko


Ma­jew­ski (forma żeń­ska: Ma­jew­ska; licz­ba mnoga: Ma­jew­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 46 379 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majgier

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majka

1. ro­dzaj z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), obej­mu­ją­cy licz­ne ga­tun­ki me­ta­licz­nie zie­lo­nych chrzą­szczy dłu­go­ści 12-22 mm, uży­wa­nych daw­niej do pro­duk­cji leków i afro­dyz­ja­ków, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie kraje zwrot­ni­ko­we;
2. majka le­kar­ska, majka kan­ta­ry­da - chrząszcz z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), o zie­lo­nej me­ta­licz­nej bar­wie i ciele dłu­go­ści od 12 do 22 mm, któ­re­go krew za­wie­ra draż­nią­cą sub­stan­cję - kan­ta­ry­dy­nę, sto­so­wa­ną daw­niej w lecz­nict­wie; kan­ta­ry­da, pry­szczel le­kar­ski, pry­szczaw­ka, mucha hisz­pań­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. ro­dzaj chrzą­szcza o zie­lo­nej me­ta­licz­nej bar­wie

 (1.2) pot. lewa ręka

 (1.3) pot. po­gard. mań­kut


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majkifer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­lo­lont­ha me­lo­lont­ha|Lin­na­e­us|ref=tak., chra­bąszcz ma­jo­wy


Źródła:

Wiktionary

Majkong

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; maj­kong kra­bo­żer­ny, lis kra­bo­jad


Maj­kong ("Cer­do­cy­on") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny pso­wa­tych (Ca­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majkop

sto­li­ca Ady­gei


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Ady­gei;


Zo­bacz też: Maj­kop (kur­han).

Maj­kop ( Майко́п, , "Məeqwāpă") – sto­li­ca Ady­gei, au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki, wcho­dzą­cej w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, le­żą­ca nad Biełą.

W mie­ście dzia­ła sieć tro­lej­bu­so­wa. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł drzew­ny, che­micz­ny, ma­szy­no­wy oraz spo­żyw­czy. Znaj­du­je się tu rów­nież nie­czyn­ny port lot­ni­czy Maj­kop.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majkopski

→ Maj­kop (sto­li­ca Ady­gei)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Maj­ko­pem, do­ty­czą­cy Maj­ko­pu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majkowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy; ole­i­co­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Majkowaty

o ce­chach maj­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Majkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majkowy

→ majka


Patrz:majka

Źródła:

SJP.pl

Majkut

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majloch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg-pl|Czę­sto­cho­wa. nie­za­rad­ny al­ko­ho­lik, pijak


Źródła:

Wiktionary

Majluft

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. ma­jów­ka.


Źródła:

Wiktionary

Majna

ptak z ro­dzi­ny szpa­ków, wy­stę­pu­ją­cy na Nowej Gwi­nei, Ar­chi­pe­la­gu Bis­marc­ka i Wy­spach Sa­lo­mo­na


Źródła:

SJP.pl

Majnusz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majolika

1. ro­dzaj fa­jan­su spe­cy­ficz­nie far­bo­wa­ne­go i wy­pa­la­ne­go;
2. wyrób z tego fa­jan­su, zwła­szcza na­czy­nie z Włoch lub Hisz­pa­nii z XVI-XVII wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­te­riał ce­ra­micz­ny z gliny po­kry­tej po­le­wą oło­wio­wo-cy­no­wą;


Ma­jo­li­ka – wy­ro­by ce­ra­micz­ne z gliny po­kry­tej bia­łym, nie­przez­ro­czy­stym szkli­wem cy­no­wym, bo­ga­to zdo­bio­ne. Ro­dzaj fa­jan­su pro­du­ko­wa­ne­go we Wło­szech od XV do XVII wieku.

Tech­ni­ka wy­ko­na­nia i zdo­bie­nia wy­ro­bów ma­jo­li­ko­wych.

W dwóch mia­stach Um­brii (w De­ru­cie i Gub­bio), ek­spe­ry­men­to­wa­no z po­kry­wa­niem go­to­we­go wy­ro­bu związ­ka­mi za­wie­ra­ją­cy­mi tlen­ki mie­dzi lub sre­bra i wy­pa­la­niem po raz trze­ci w niż­szej tem­pe­ra­tu­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majolikowy

przy­miot­nik od: ma­jo­li­ka


Źródła:

SJP.pl

Majonez

sos do po­traw spo­rzą­dzo­ny z żół­tek, oliwy i przy­praw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gęsty sos z żół­tek, musz­tar­dy, przy­praw i oleju;


Ma­jo­nez (z ma­y­on­na­i­se) – gęsty sos, emul­sja wyt­wa­rza­na z oleju ro­ślin­ne­go, żół­tek jajek i do­dat­ków sma­ko­wych, o sze­ro­kim za­sto­so­wa­niu ku­li­nar­nym.

Po­cząt­ko­wo wy­ra­bia­ny do­mo­wo (ręcz­nie) na bie­żą­ce po­trze­by, od po­cząt­ku XX wieku także prze­my­sło­wo, w po­sta­ci do dłuż­sze­go prze­cho­wy­wa­nia. Głów­nym skład­ni­kiem kla­sycz­ne­go ma­jo­ne­zu jest oliwa z do­dat­kiem su­ro­we­go żółt­ka, jako skład­ni­ka emul­gu­ją­ce­go, przy­pra­wio­na octem win­nym lub cy­try­ną, solą i bia­łym pie­przem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majonezikowy

→ ma­jo­ne­zik


Patrz:majonezik

Źródła:

SJP.pl

Majonezowy

przy­miot­nik od: ma­jo­nez


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­jo­ne­zem, do­ty­czą­cy ma­jo­ne­zu; za­wie­ra­ją­cy ma­jo­nez


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Major

ofi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy, wyż­szy rangą od ka­pi­ta­na; żoł­nierz ma­ją­cy ten sto­pień


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. sto­pień ofi­cer­ski wojsk lą­do­wych i po­wietrz­nych wyż­szy od ka­pi­ta­na;


Major (mjr) – sto­pień ofi­cer­ski uży­wa­ny w ar­miach wielu kra­jów. Major jest naj­niż­szym stop­niem w kor­pu­sie ofi­ce­rów star­szych, na­to­miast w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym wcho­dził w skład kor­pu­su ofi­ce­rów szta­bo­wych. W woj­sku pol­skim jest to sto­pień niż­szy od pod­puł­kow­ni­ka, wyż­szy od ka­pi­ta­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majoracki

zwią­za­ny z ma­jo­ra­tem; ma­jo­ra­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Majoran

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; ma­je­ra­nek ogro­do­wy, le­biod­ka ma­je­ra­nek


Źródła:

SJP.pl

Majoranta

po­ję­cie z za­kre­su te­o­rii sze­re­gów nie­skoń­czo­nych


Źródła:

SJP.pl

Majorat

1. spo­sób dzie­dzi­cze­nia, we­dług któ­re­go cały ma­ją­tek prze­cho­dzi na naj­star­sze­go syna lub jego naj­bliż­sze­go krew­ne­go;
2. ma­ją­tek dzie­dzi­czo­ny w taki spo­sób;
3. w daw­nej Pol­sce: wiel­ki, nie­po­dziel­ny ma­ją­tek ro­do­wy; or­dy­na­cja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majoratowy

zwią­za­ny z ma­jo­ra­tem; ma­jo­rac­ki


Źródła:

SJP.pl

Majorczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majordom

za­rząd­ca dworu i dóbr kró­lew­skich w pań­stwach fran­koń­skich; ma­jor­do­mus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik w pań­stwie fran­kij­skim

 (1.2) daw. za­rząd­ca w do­mach moż­no­wład­ców;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majordomostwo

urząd, funk­cja ma­jor­do­ma (ma­jor­do­mu­sa)


Źródła:

SJP.pl

Majordomus

za­rząd­ca dworu i dóbr kró­lew­skich w pań­stwach fran­koń­skich; ma­jor­dom


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik w pań­stwie fran­kij­skim

 (1.2) daw. za­rząd­ca w do­mach moż­no­wład­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majordomuska

→ ma­jor­do­mus


Patrz:majordomus

Źródła:

SJP.pl

Majorek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majorette

[czy­taj: ma­żo­ret] marka za­ba­wek i firma


Źródła:

SJP.pl

Majorka

wyspa hisz­pań­ska w za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go; Mal­lor­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sza wyspa ar­chi­pe­la­gu Ba­le­a­rów na Morzu Śró­dziem­nym;


Ma­jor­ka (hiszp. i kat. "Mal­lor­ca") – naj­więk­sza w ar­chi­pe­la­gu Ba­le­a­rów wyspa hisz­pań­ska na Morzu Śró­dziem­nym o dłu­go­ści około 100 km i po­wierzch­ni 3640 km². We­dług da­nych spisu lud­no­ści INE na 1 stycz­nia 2024 roku za­miesz­ki­wa­ło ją 957 726 miesz­kań­ców. Głów­nym mia­stem i sto­li­cą wyspy jest Palma.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majorkanin

miesz­ka­niec Ma­jor­ki (wyspy na Morzu Śró­dziem­nym)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­jor­ki; osoba z tej wyspy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majorkanka

miesz­kan­ka Ma­jor­ki (wyspy na Morzu Śró­dziem­nym)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­jor­ki; ko­bie­ta z tej wyspy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majorkańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­jor­ki; osoba z tej wyspy


Źródła:

Wiktionary

Majorkański

→ Ma­jor­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­jor­ką, do­ty­czą­cy Ma­jor­ki


Patrz:Majorka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majorostwo

major z żoną


Źródła:

SJP.pl

Majorowa

po­tocz­nie: żona ma­jo­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żona ma­jo­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majorowski

→ major; ma­jor­ski


Źródła:

SJP.pl

Majorowy

1. opar­ty na gamie z wiel­ką ter­cją mię­dzy pier­wszym a trze­cim stop­niem; dur, du­ro­wy, major;
2. żar­to­bli­wie: na­le­żą­cy do ma­jo­ra; ma­jor­ski, ma­jo­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Majors

[czy­taj: mej­dżers] okre­śle­nie naj­więk­szych wyt­wór­ni mu­zycz­nych na­rzu­ca­ją­cych swoje prawa innym


Źródła:

SJP.pl

Majorski

→ major; ma­jo­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Majorstwo

sto­pień, ranga, sta­no­wi­sko ma­jo­ra; ma­jo­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Majorytet

więk­szość, prze­wa­ga gło­sów przy gło­so­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Majoryzacja

li­czeb­na do­mi­na­cja w gło­so­wa­niu, prze­pro­wa­dza­nie woli więk­szo­ści gło­su­ją­cych


Ma­jo­ry­za­cja – górne ogra­ni­cza­nie war­to­ści bezwz­ględ­nej danej funk­cji przez funk­cję wy­kład­ni­czą (np. ek­spo­nen­cjal­ną).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majorzysko

zgru­bie­nie od: major; po­u­fa­le o ma­jo­rze


Źródła:

SJP.pl

Majotta

wspól­no­ta de­par­ta­men­tal­na Fran­cji, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa fran­cu­ska na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) geogr. polit. te­ry­to­rium za­mor­skie Fran­cji na wy­spie Ma­jot­cie (1.1)


Ma­jot­ta ( Ma­y­ot­te, Département de Ma­y­ot­te) – fran­cu­ski de­par­ta­ment i re­gion za­mor­ski po­ło­żo­ny w Ka­na­le Mo­zam­bic­kim na Oce­a­nie In­dyj­skim.

Po­wierzch­nia de­par­ta­men­tu wy­no­si 374 km², w tym głów­nej wyspy 363 km². W roku 2018 li­czy­ła 256 518 miesz­kań­ców. Ję­zy­kiem urzę­do­wym jest fran­cu­ski. Po­nad­to w uży­ciu jest dia­lekt ję­zy­ka su­a­hi­li – maore (shi­ma­o­re). Do­mi­nu­ją­cą re­li­gią jest islam, który wyz­na­je 97% miesz­kań­ców wyspy. Kli­mat zwrot­ni­ko­wy mor­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majotyjczyk

miesz­ka­niec Ma­jot­ty (wspól­no­ty de­par­ta­men­tal­nej Fran­cji po­ło­żo­nej w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­jot­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majotyjka

miesz­kan­ka Ma­jot­ty, wspól­no­ty de­par­ta­men­tal­nej Fran­cji po­ło­żo­nej w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów


Źródła:

SJP.pl

Majotyjski

przy­miot­nik od: Ma­jot­ta (wspól­no­ta de­par­ta­men­tal­na Fran­cji, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­jot­tą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majowe

na­bo­żeń­stwo ma­jo­we


Patrz:maj

Źródła:

SJP.pl

Majowie

grupa ludów in­diań­skich mó­wią­cych ję­zy­ka­mi z ro­dzi­ny maja, za­miesz­ku­ją­cych pół­wy­sep Ju­ka­tan oraz stan Chia­pas w po­łud­nio­wo-wschod­nim Mek­sy­ku, Gwa­te­ma­lę, Be­li­ze i za­chod­nie ob­sza­ry Hon­du­ra­su


Ma­jo­wie – grupa ludów in­diań­skich mó­wią­cych ję­zy­ka­mi z ro­dzi­ny maja, za­miesz­ku­ją­cych po­łud­nio­wo-wschod­ni Mek­syk (pół­wy­sep Ju­ka­tan i stan Chia­pas), Gwa­te­ma­lę, Be­li­ze i zach. Hon­du­ras.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majownik

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, po­dob­na do kon­wa­lii, ros­ną­ca w la­sach li­ścia­stych; kon­wa­lij­ka dwu­list­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majowski

do­ty­czą­cy Majów, wła­ści­wy Majom; ma­jań­ski, maj­ski


Źródła:

SJP.pl

Majowy

→ maj


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z majem, do­ty­czą­cy maja


Patrz:maj

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majsak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majsel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. prze­ci­nak


Źródła:

Wiktionary

Majski

do­ty­czą­cy Majów, wła­ści­wy Majom; ma­jań­ski, ma­jow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Mają (rzeką na Sy­be­rii w Rosji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majster

1. rze­mieśl­nik pro­wa­dzą­cy warsz­tat, szko­lą­cy ucz­niów w swoim rze­mio­śle;
2. osoba o od­po­wied­nim przy­go­to­wa­niu za­wo­do­wym na­dzo­ru­ją­ca pracę pod­le­głych sobie ro­bot­ni­ków;
3. po­tocz­nie: dobry fa­cho­wiec; spe­cja­li­sta, mistrz;
4. po­tocz­nie: czło­wiek zręcz­ny, spryt­ny, zdol­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sa­mo­dziel­ny rze­mieśl­nik, który pro­wa­dzi warsz­tat i szko­li ucz­niów

 (1.2) osoba, która bez­poś­red­nio na­dzo­ru­je pracę ro­bot­ni­ków w fa­bry­ce lub na bu­do­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majster-Klepka

maj­ster­klep­ka; po­tocz­nie:
1. męż­czyz­na umie­ją­cy do­brze wy­ko­nać różne, sto­sun­ko­wo pro­ste na­pra­wy i prace re­mon­to­we; złota rącz­ka;
2. męż­czyz­na, który bez przy­go­to­wa­nia fa­cho­we­go za­bie­ra się do róż­nych prac tech­nicz­nych i robi to nie­u­dol­nie


Źródła:

SJP.pl

Majsterek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majsterka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majsterklepka

maj­ster-klep­ka; po­tocz­nie:
1. męż­czyz­na umie­ją­cy do­brze wy­ko­nać różne, sto­sun­ko­wo pro­ste na­pra­wy i prace re­mon­to­we; złota rącz­ka;
2. męż­czyz­na, który bez przy­go­to­wa­nia fa­cho­we­go za­bie­ra się do róż­nych prac tech­nicz­nych i robi to nie­u­dol­nie


Źródła:

SJP.pl

Majsterkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie ręcz­nej pracy tech­nicz­nej przy uży­ciu na­rzę­dzi, na ogół na włas­ne po­trze­by


Źródła:

Wiktionary

Majsterkować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­ko­ny­wać ręcz­ną pracę tech­nicz­ną przy uży­ciu na­rzę­dzi, na ogół na włas­ne po­trze­by


Źródła:

Wiktionary

Majsterkowicz

osoba lu­bią­ca maj­ster­ko­wać


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba lu­bią­ca wyt­wa­rza­nie lub na­pra­wia­nie rze­czy za po­mo­cą pro­stych na­rzę­dzi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majsterkowiczka

→ maj­ster­ko­wicz


Patrz:majsterkowicz

Źródła:

SJP.pl

Majstersinger

[czy­taj: maj­ster-z-inger] śred­nio­wiecz­ny nie­miec­ki wę­drow­ny poeta dwor­ski, two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy pie­śni mi­łos­ne, naj­czę­ściej do wtóru wioli albo harfy; mi­ne­zin­ger, min­ne­sin­ger, mi­ne­sin­ger, mi­ne­zen­ger, maj­ste­rzen­ger, maj­ste­rzin­ger, me­i­ster­sin­ger


Źródła:

SJP.pl

Majstersztyk

wy­bit­ne osią­gnię­cie w dzie­dzi­nie sztu­ki; ar­cy­dzie­ło


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. coś wy­jąt­ko­wo uda­ne­go, umie­jęt­nie prze­pro­wa­dzo­ne­go; osią­gnię­cie

 (1.2) środ. rzem. przed­miot, pro­dukt bę­dą­cy spraw­dzia­nem umie­jęt­no­ści za­wo­do­wych rze­mieśl­ni­ka, wa­ru­nek uzy­ska­nia ty­tu­łu mi­strza


Maj­stersz­tyk ( Meisterstück, dosł. "mi­strzow­skie dzie­ło") – praca cze­lad­ni­ka ce­cho­we­go, bę­dą­ca głów­nym spraw­dzia­nem jego umie­jęt­no­ści przed wyz­wo­le­niem się na mi­strza. Praca taka mu­sia­ła ce­cho­wać się in­no­wa­cyj­no­ścią i sta­ran­nym wy­ko­na­niem, co oce­nia­ła rada zło­żo­na ze star­szych cechu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majsterszula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wyż­sza szko­ła ar­ty­stycz­na


Źródła:

Wiktionary

Majsterzenger

[czy­taj: maj­ster-zen­ger] śred­nio­wiecz­ny nie­miec­ki wę­drow­ny poeta dwor­ski, two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy pie­śni mi­łos­ne, naj­czę­ściej do wtóru wioli albo harfy; mi­ne­zin­ger, min­ne­sin­ger, mi­ne­sin­ger, mi­ne­zen­ger, maj­ster­sin­ger, maj­ste­rzin­ger, me­i­ster­sin­ger


Źródła:

SJP.pl

Majsterzinger

[czy­taj: maj­ster-z-inger] śred­nio­wiecz­ny nie­miec­ki wę­drow­ny poeta dwor­ski, two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy pie­śni mi­łos­ne, naj­czę­ściej do wtóru wioli albo harfy; mi­ne­zin­ger, min­ne­sin­ger, mi­ne­sin­ger, mi­ne­zen­ger, maj­ster­sin­ger, maj­ste­rzen­ger, me­i­ster­sin­ger


Źródła:

SJP.pl

Majsterzynger

[czy­taj: maj­ster-zyn­ger] rzad­ko: śred­nio­wiecz­ny nie­miec­ki wę­drow­ny poeta dwor­ski, two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy pie­śni mi­łos­ne, naj­czę­ściej do wtóru wioli albo harfy; mi­ne­zin­ger, min­ne­sin­ger, mi­ne­sin­ger, mi­ne­zen­ger, maj­ster­sin­ger, maj­ste­rzen­ger, me­i­ster­sin­ger, maj­ste­rzin­ger


Źródła:

SJP.pl

Majstrat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Kresy. urząd miej­ski, ma­gi­strat


Źródła:

Wiktionary

Majstrostwo

za­ję­cie, tytuł maj­stra (rze­mieśl­ni­ka pro­wa­dzą­ce­go warsz­tat)


Źródła:

SJP.pl

Majstrowa

po­tocz­nie: żona maj­stra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona maj­stra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majstrować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmaj­stro­wać)

 (1.1) pot. wy­ko­ny­wać drob­ne, zwy­kle prak­tycz­ne prace przy czymś, po­słu­gu­jąc się na­rzę­dzia­mi


Źródła:

Wiktionary

Majstrowski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla maj­stra, po­dob­ny do maj­stra, zwią­za­ny z maj­strem; maj­ster­ski


Źródła:

SJP.pl

Majstrowy

przy­miot­nik od: maj­ster


Źródła:

SJP.pl

Majstrówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka maj­stra


Źródła:

Wiktionary

Majsur

mia­sto w In­diach


Maj­sur ( My­so­re) – hi­sto­rycz­ne pań­stwo w po­łud­nio­wym De­ka­nie, na te­re­nie obec­nych Indii, włą­czo­ne do nich w 1947 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Majsurski

→ Maj­sur


Patrz:Majsur

Źródła:

SJP.pl

Majtadały

po­tocz­nie: duże, sze­ro­kie majt­ki; maj­ta­sy


Źródła:

SJP.pl

Majtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ma­cha­nie czymś luźno zwi­sa­ją­cym lub gięt­kim

 (1.2) pot. rzu­ca­nie czymś z roz­ma­chem


Źródła:

Wiktionary

Majtaski

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ekspr. majt­ki


Źródła:

Wiktionary

Majtasy

po­tocz­nie:
1. duże, sze­ro­kie majt­ki; maj­ta­da­ły;
2. krót­kie spo­den­ki chło­pię­ce; majt­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgrub. majt­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majtać

ma­chać, wy­wi­jać, kiwać czymś; maj­dać, faj­tać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. majt­nąć)

 (1.1) pot. ma­chać czymś luźno zwi­sa­ją­cym lub gięt­kim

 (1.2) pot. rzu­cać coś lub czymś z roz­ma­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majtczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majteczki

1. zdrob­nie­nie od: majt­ki (dolna część bie­liz­ny);
2. zdrob­nie­nie od: majt­ki (krót­kie spo­den­ki chło­pię­ce)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: majt­ki

 (1.2) małe majt­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majteczkowy

1. ró­żo­wy o wy­bla­kłym od­cie­niu; majt­ko­wy;
2. → maj­tecz­ki


Patrz:majteczki

Źródła:

SJP.pl

Majtek

po­moc­nik ma­ry­nar­ski wy­ko­nu­ją­cy pro­ste prace na stat­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mar. żegl. naj­niż­szy stop­niem ma­ry­narz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|majt­ki.


Maj­tek – ma­ry­narz wy­ko­nu­ją­cy pro­ste prace zwią­za­ne z że­glu­gą i utrzy­my­wa­niem po­rząd­ku na stat­ku. Majt­ka na­zy­wa­no także chłop­cem okrę­to­wym albo po­kła­do­wym. Maj­tek speł­niał naj­roz­ma­it­sze po­słu­gi: mógł szo­ro­wać po­kład, kla­ro­wać liny, po­ma­gać ku­ko­wi czy prze­no­sić wia­do­mo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majtki

1. dolna część bie­liz­ny za­kry­wa­ją­ca po­ślad­ki i ge­ni­ta­lia;
2. po­tocz­nie: krót­kie spo­den­ki chło­pię­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. odzież. dolna część bie­liz­ny okry­wa­ją­ca bio­dra;

 (1.2) daw. odzież. spod­nie mę­skie

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M. i W. plu­ral|maj­tek.


Majt­ki – ro­dzaj bie­liz­ny okry­wa­ją­cej zwy­kle ge­ni­ta­lia, kro­cze i po­ślad­ki. Daw­niej słowo to oz­na­cza­ło rów­nież spod­nie mę­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majtkowy

1. ró­żo­wy o wy­bla­kłym od­cie­niu; maj­tecz­ko­wy;
2. → majt­ki;
3. → maj­tek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z majt­ka­mi, do­ty­czą­cy maj­tek


Patrz:majtki;
3. → majtek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majtnąć

kiw­nąć, wy­wi­nąć czymś; mach­nąć


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. maj­tać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|maj­tać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majtusie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: majt­ki

 (1.2) małe majt­ki


Źródła:

Wiktionary

Majty

po­tocz­nie: majt­ki, zwła­szcza du­że­go roz­mia­ru; maj­ta­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgrub. majt­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majtyka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Majufes

ży­dow­ska pieśń śpie­wa­na pod­czas obrzę­dów re­li­gij­nych i zwy­cza­jo­wych


Źródła:

SJP.pl

Majuro

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Wysp Mars­hal­la;


Ma­ju­ro ( Mājro) – jeden z atoli łań­cu­cha Ratak Chain w ar­chi­pe­la­gu Wysp Mars­hal­la w środ­ko­wej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go. W jego skład wcho­dzą 64 wy­sep­ki, o łącz­nej po­wierzch­ni 9,17 km². Ota­cza­ją one la­gu­nę o po­wierzch­ni około 295,05 km².

W niek­tó­rych źró­dłach sto­li­cą Wysp Mars­hal­la okre­śla się cały atol Ma­ju­ro, na któ­rym znaj­du­je się aglo­me­ra­cja Delap-Uliga-Djar­rit, gdzie znaj­du­ją się sie­dzi­by władz pań­stwo­wych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Majuskuła

duża li­te­ra al­fa­be­tu; wer­sa­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ty­pogr. duża li­te­ra;


Ma­ju­sku­ła (wer­sa­lik, wiel­ka li­te­ra, duża li­te­ra) – każda z du­żych liter al­fa­be­tu, tj. więk­sze­go for­ma­tu i/lub in­ne­go kształ­tu w sto­sun­ku do małej. Ma­ju­sku­ły wy­stę­pu­ją je­dy­nie w pis­mach dwu­sze­re­go­wych, jak cy­ry­li­ca, ła­cin­ka, al­fa­bet or­miań­ski czy grec­ki, a nie wy­stę­pu­ją w pis­mach jed­no­sze­re­go­wych, jak awe­styj­skie czy au­re­besh.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majuskułowy

przy­miot­nik od: ma­ju­sku­ła


Źródła:

SJP.pl

Majyntny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­jęt­ny, bo­ga­ty


Źródła:

Wiktionary

Majzel

sta­lo­we na­rzę­dzie o ostrzu tną­cym, uży­wa­ne do cię­cia bla­chy, prę­tów itp.; mesel, mes­sel, prze­ci­nak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kra­ków. techn. prze­ci­nak


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majzlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. prze­ci­nak


Źródła:

Wiktionary

Majóneza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. ma­jo­nez


Źródła:

Wiktionary

Majówka

1. wy­ciecz­ka za mia­sto późną wios­ną lub latem;
2. ot­war­ta im­pre­za na po­wie­trzu w okre­sie wio­sen­nym lub let­nim;
3. dni wolne od pracy z okaz­ji Świę­ta Pracy oraz Świę­ta Kon­sty­tu­cji Trze­cie­go Maja;
4. po­tocz­nie: na­bo­żeń­stwo ma­jo­we;
5. śro­do­wi­sko­wo: cię­żar­na ko­bie­ta o ter­mi­nie po­ro­du pla­no­wa­nym na maj;
6. ma­jów­ka wio­sen­na - ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny kęp­kow­co­wa­tych; gę­śni­ca wio­sen­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. or­ga­ni­zo­wa­na w maju, albo ogól­nie wios­ną lub latem, wy­ciecz­ka za mia­sto

 (1.2) pot. wspól­ne okre­śle­nie Świę­ta Pracy i Świę­ta Na­ro­do­we­go Trze­cie­go Maja razem z dnia­mi wol­ny­mi od pracy przy­pa­da­ją­cy­mi tuż przed lub tuż po nich

 (1.4) rel. na­bo­żeń­stwo ma­jo­we ku czci Matki Bożej;

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. nar­cyz

 (1.6) spoż. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wczes­ny owoc cze­re­śni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majówkowy

przy­miot­nik od: ma­jów­ka


Źródła:

SJP.pl

Mająteczek

zdrob­nie­nie od: ma­ją­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ma­ją­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majątek

1. po­sia­dłość ziem­ska;
2. ogół praw da­ją­cych się oce­nić pie­nięż­nie (ak­ty­wów), przy­słu­gu­ją­cych okre­ślo­nej oso­bie fi­zycz­nej lub praw­nej; stan po­sia­da­nia; mie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bo­gact­wo, for­tu­na

 (1.2) praw. księg. stan po­sia­da­nia

 (1.3) po­sia­dłość ziem­ska

 (1.4) przen. coś bar­dzo cen­ne­go


Zo­bacz też: ma­ją­tek w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Ma­ją­tek – w pra­wie cy­wil­nym oz­na­cza ak­ty­wa i pa­sy­wa ma­jąt­ko­we. Do ma­jąt­ku mogą wcho­dzić długi (które są pa­sy­wa­mi ma­jąt­ko­wy­mi). Ma­ją­tek sta­no­wi pod­sta­wo­wy skład­nik dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej, jest to tzw. ma­ją­tek pro­duk­cyj­ny. Ma­ją­tek brut­to pom­niej­szo­ny o zo­bo­wią­za­nia sta­no­wi ma­ją­tek netto. Ma­ją­tek za­wsze jest od­no­szo­ny do kon­kret­ne­go pod­mio­tu, do któ­re­go na­le­ży.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Majątkochłonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. re­la­cja po­mię­dzy ilo­ścią pie­nię­dzy i in­nych za­so­bów ma­jąt­ko­wych zu­ży­tych pod­czas pro­duk­cji do wy­so­ko­ści pro­duk­cji

 (1.2) ekon. po­trze­ba zu­ży­cia dużej ilo­ści pie­nię­dzy i in­nych za­so­bów ma­jąt­ko­wych na wyt­wo­rze­nie danej rze­czy


Źródła:

Wiktionary

Majątkochłonny

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia re­la­tyw­nie dużej ilo­ści pie­nię­dzy i in­nych za­so­bów ma­jąt­ko­wych do osią­gnię­cia okre­ślo­nej wy­so­ko­ści pro­duk­cji

 (1.2) ekon. wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia dużej ilo­ści pie­nię­dzy i in­nych za­so­bów ma­jąt­ko­wych do bycia wyt­wo­rzo­nym


Źródła:

Wiktionary

Majątkowo

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem ma­jąt­ko­wym


Źródła:

Wiktionary

Majątkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­jąt­ku


Źródła:

Wiktionary

Majętnie

przy­słó­wek

 (1.1) tak, że ktoś ma dużo ma­jąt­ku

 (1.2) bo­ga­to

 (1.3) do­stoj­nie


Źródła:

Wiktionary

Majętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­jęt­nie


Źródła:

SJP.pl

Majętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­jęt­ny


Źródła:

SJP.pl

Majętnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek bo­ga­ty


Źródła:

Wiktionary

Majętność

1. daw­niej: ma­ją­tek ziem­ski;
2. stan po­sia­da­nia, za­moż­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ma­ją­tek ziem­ski, po­sia­dłość ziem­ska, dobra

 (1.2) przest. to, co ktoś po­sia­da, mie­nie

 (1.3) przest. do­sta­tek, bo­gact­wo, za­moż­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Majętny

prze­sta­rza­łe: za­moż­ny, bo­ga­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­sia­da­ją­cy duży ma­ją­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mak

po­spo­li­ty kwiat polny ro­śli­ny o tej samej naz­wie, czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w zbo­żach jako chwast


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­pa­ver|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju mak (1.1)

 (1.3) spoż. na­sio­na maku (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. fran­czy­za, sieć re­sta­u­ra­cji McDonald’s

 (2.2) pot. jedna z re­sta­u­ra­cji sieci McDonald’s


Mak ("Pa­pa­ver" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych ("Pa­pa­ve­ra­ce­ae"). Jest ro­dzi­my dla Eu­raz­ji, Afry­ki i Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Za­li­cza się do niego w sze­ro­kim uję­ciu ok. 100 ga­tun­ków, na­to­miast w wą­skim – 66 ga­tun­ków. Nie­mal wszyst­kie ga­tun­ki wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej i poza ga­tun­ka­mi in­tro­du­ko­wa­ny­mi tylko jeden ro­śnie w Afry­ce Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mak-Yks

po­stać nie­szczę­śli­we­go, oder­wa­ne­go od rze­czy­wi­sto­ści mło­dzień­ca ze sztu­ki Nor­wi­da "Pier­ścień wiel­kiej damy"


Źródła:

SJP.pl

Maka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ko­rzeń pie­przy­cy pe­ru­wiań­skiej (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­pi­dium me­y­e­nii|Walp.|ref=tak.), który w for­mie sprosz­ko­wa­nej sprze­da­wa­ny jest jako su­ple­ment diety lub w ca­ło­ści jako ja­rzy­na


Maka – sta­ro­żyt­na kra­i­na wy­stę­pu­ją­ca w źró­dłach per­skich z I tys. p.n.e., lo­ka­li­zo­wa­na naj­czę­ściej na te­re­nach współ­czes­ne­go Omanu i po­łud­nio­we­go Iranu; we wcze­śniej­szych źró­dłach su­me­ryj­skich, asy­ryj­skich i ba­bi­loń­skich wy­stę­pu­ją­ca pod nazwą Magan.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Makabra

coś prze­ra­ża­ją­ce­go; okrop­ność; kosz­mar


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś wzbu­dza­ją­ce­go grozę, coś strasz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makabreska

drob­ny utwór li­te­rac­ki za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty grozy i gro­te­ski


Ma­ka­bre­ska – utwór li­te­rac­ki, zwy­kle sce­nicz­ny, w któ­rym do­mi­nu­ją ele­men­ty grozy, gro­te­ski i czar­ne­go hu­mo­ru.

Przy­kła­dem ma­ka­bre­ski są niek­tó­re ut­wo­ry Ed­ga­ra Al­la­na Poego, Ro­lan­da To­po­ra czy twór­czość Tima Bur­to­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makabrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w ma­ka­brycz­ny spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Makabryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­ka­brycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Makabryczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­ka­brycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Makabryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­ka­brycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­ka­brycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Makabryczny

ma­ją­cy cechy ma­ka­bry, bu­dzą­cy grozę; prze­ra­ża­ją­cy, pot­wor­ny


przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy prze­ra­że­nie i odra­zę, zaz­wy­czaj przez su­ge­styw­ne uka­za­nie ago­nii, śmier­ci lub roz­kła­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makabryzm

bu­dze­nie grozy; prze­ra­ża­nie


Źródła:

SJP.pl

Makabryła

po­tocz­nie: brzyd­ka bu­dow­la


Ma­ka­bry­ła – an­ty­na­gro­da ar­chi­tek­to­nicz­na przyz­na­wa­na przez por­tal bryla.pl, na­le­żą­cy do kon­cer­nu Agora, bu­dyn­kom, pom­ni­kom lub innym bu­dow­lom, które nie pa­su­ją do oto­cze­nia, są nie­pro­por­cjo­nal­ne lub nie­funk­cjo­nal­ne. Przyz­na­wa­na była rów­no­le­gle z na­gro­dą „Bryła Roku”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makadam

dwu­war­stwo­wa na­wierzch­nia tłucz­nio­wa do po­kry­wa­nia dróg


Ma­ka­dam – na­wierzch­nia dro­go­wa zło­żo­na z dwóch uwa­ło­wa­nych warstw "tłucz­nia": dol­nej – o więk­szej ziar­ni­sto­ści i gór­nej – o ziar­ni­sto­ści mniej­szej.

War­stwy tłucz­nia uwa­ło­wa­ne są na po­dło­żu z pia­sku przy po­mo­cy walca.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szkoc­kie­go wy­na­laz­cy me­to­dy szyb­kiej bu­do­wy dróg Johna Lo­u­do­na McAdama (1756 – 1836). W 1815 roku McAdam zo­stał in­spek­to­rem ge­ne­ral­nym dróg w Bri­sto­lu, gdzie po raz pier­wszy za­czę­to sto­so­wać jego me­to­dę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makadamia

ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych, któ­rych owo­cem jest pest­ko­wiec


Ma­ka­da­mia ("Ma­ca­da­mia") – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych ("Pro­te­a­ce­ae"). Na­le­ży do niego 9 ga­tun­ków i 1 mie­sza­niec. Wy­stę­pu­ją dziko w Au­stra­lii, na Nowej Ka­le­do­nii (jeden ga­tu­nek " M. ne­u­rop­hyl­la") i na Su­la­we­si (jeden ga­tu­nek "M. hil­de­bran­dii").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makadamizacja

ut­war­dza­nie na­wierzch­ni drogi przy po­mo­cy ma­ka­da­mu, dwóch warstw tłucz­nia ka­mien­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. sy­stem bu­do­wy dróg po­le­ga­ją­cy na po­kry­wa­niu ko­ry­ta drogi drob­no tłu­czo­ny­mi ka­mie­nia­mi i ugnia­ta­niu ich w so­lid­ną war­stwę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makadamowy

→ ma­ka­dam


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z ma­ka­da­mem, do­ty­czą­cy ma­ka­da­mu


Patrz:makadam

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makagiga

twar­de ciast­ko zro­bio­ne głów­nie z miodu, cukru, roz­drob­nio­nych orze­chów i nie­kie­dy maku; ma­ka­gi­gi


Źródła:

SJP.pl

Makagigi

twar­de ciast­ko zro­bio­ne głów­nie z miodu, cukru, roz­drob­nio­nych orze­chów i nie­kie­dy maku; ma­ka­gi­gi


Ma­ka­gi­gi (lub ma­ka­gi­ga) – w kuch­ni pol­skiej, ro­dzaj ciast­ka lub trwa­łe­go wy­ro­bu cu­kier­ni­cze­go za­li­cza­ne­go do gry­la­żo­wych. Ma­ka­gi­gi wy­ko­nu­je się z cukru, miodu, roz­drob­nio­nych orze­chów (w tym pra­żo­nych fi­stasz­ków lub mig­da­łów) i, op­cjo­nal­nie, maku.

Po­cho­dze­nie ma­ka­gig przy­pi­su­je się kuch­ni ży­dow­skiej w Pol­sce, w któ­rej przy­go­to­wa­no je na świę­to Purim, z maku i orze­chów sma­żo­nych w mio­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makaira

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny ża­gli­co­wa­tych


Ma­ka­i­ra – mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny ża­gli­co­wa­tych (Istiop­ho­ri­dae). Wcze­śniej za­li­cza­no do niego kilka in­nych ga­tun­ków okre­śla­nych zwy­cza­jo­wą nazwą mar­li­ny, obec­nie kla­sy­fi­ko­wa­nych w ro­dza­jach "Istiom­pax" i "Te­trap­tu­rus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makak

małpa z na­dro­dzi­ny małp wą­sko­no­sych, zwie­rzę o szcząt­ko­wym ogo­nie, krę­pej bu­do­wie ciała oraz czar­nej lub ciem­no­brą­zo­wej, dłu­giej sier­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ca­ca|ref=tak., nie­wiel­ka, wą­sko­no­sa małpa;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makakowate

ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych, obej­mu­ją­ca kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków; kocz­ko­da­no­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Makakowaty

o ce­chach ma­ka­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Makalu

szczyt w Hi­ma­la­jach, na gra­ni­cy Ne­pa­lu i Chin, piąty pod wzglę­dem wy­so­ko­ści na Ziemi


Ma­ka­lu (nep. मकालु, chiń. 马卡鲁山 "Mǎkǎlǔ Shān") – ośmio­ty­sięcz­nik, piąty co do wy­so­ko­ści szczyt świa­ta. Po­ło­żo­ny w Hi­ma­la­jach Wy­so­kich, na gra­ni­cy Chin i Ne­pa­lu, 20 km na po­łud­nio­wy wschód od Mount Eve­re­stu. We­dług róż­nych źró­deł jego wy­so­kość wy­no­si 8463 lub 8485 m n.p.m.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makam

w mu­zy­ce arab­skiej: model me­lo­dycz­ny ma­ją­cy okre­ślo­ną skalę, sche­mat rytmu, dźwięk cen­tral­ny, for­mu­ły me­lo­dycz­ne i wła­ści­we sobie ozdob­ni­ki; maqam


Makam (arab. مقام – "maqām)" wzo­rzec me­lo­dycz­ny w tra­dy­cyj­nej mu­zy­ce arab­skiej. Cha­rak­te­ry­stycz­ne ele­men­ty "ma­ka­mu" to skala czę­sto wy­ko­rzy­stu­ją­ca ćwierć­to­ny, mo­du­la­cję i in­to­na­cję. Ma­ka­my mogą być uży­wa­ne w mu­zy­ce wo­kal­nej lub in­stru­men­tal­nej i nie za­wie­ra­ją w sobie żad­nych sche­ma­tów ryt­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makama

ga­tu­nek li­te­rac­ki w kla­sycz­nej pro­zie arab­skiej, krót­ka opo­wieść oby­cza­jo­wa lub sa­ty­rycz­na pi­sa­na prozą ze wstaw­ka­mi wier­szo­wa­ny­mi


Ma­ka­ma (ma­qa­ma, "ma­ka­me") (po arab­sku مقامة, l.mn. maqāmāt مقامات oz­na­cza "zgro­ma­dze­nie, miej­sce zbiór­ki") – ga­tu­nek li­te­rac­ki wy­wo­dzą­cy się z li­te­ra­tu­ry arab­skiej bę­dą­cy nar­ra­tyw­ną prozą wier­szo­wa­ną.

Za in­spi­ra­cję do pow­sta­nia ga­tun­ku po­wszech­nie ucho­dzą opo­wia­da­nia za­ba­wia­ją­ce ("hadis") Ibn Du­raj­da (zm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makao

gra w karty, w któ­rej obo­wią­zu­je zmien­ny kolor atu­to­wy w ko­lej­nych roz­gryw­kach jed­ne­go cyklu tej gry; macao


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. gra dla wielu osób, od­mia­na oczka;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makar

naz­wi­sko


Makar (nep. माकर) – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Lum­bi­ni w dy­stryk­cie Na­wal­pa­ra­si. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 4003 go­spo­darstw do­mo­wych i 20594 miesz­kań­ców (10512 ko­biet i 10082 męż­czyzn).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makara

naz­wi­sko


Ma­ka­ra – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej stwór wodny przed­sta­wia­ny z pa­szczą kro­ko­dy­la i ogo­nem ryby lub jako pół­słoń-pół­ry­ba. Może mieć czte­ry bądź dwie łapy. W iko­no­gra­fii hin­du­skiej czę­sto wy­stę­pu­je jako wa­ha­na (sym­bo­licz­ny wierz­cho­wiec) bóstw zwią­za­nych z wodą, np. Gangi, bo­gi­ni rzeki Gan­ges lub boga wód Wa­ru­ny. Motyw ma­ka­ry jest czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako ele­ment zdob­ni­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makarczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makarena

ta­niec wy­wo­dzą­cy się z Hisz­pa­nii, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny przez pio­sen­kę ze­spo­łu Los Del Rio o tym samym ty­tu­le; ma­ca­re­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty układ cho­re­o­gra­ficz­ny od­tań­cza­ny naj­czę­ściej do pio­sen­ki „Ma­ca­re­na” duetu Los Del Río

 (1.2) pot. po­je­dyn­cze od­tań­cze­nie ma­ka­re­ny (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makarewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makaron

1. pro­dukt z cia­sta przy­go­to­wa­ne­go z mąki pszen­nej, z do­dat­kiem jaj i soli, w kształ­cie rurek, nitek, mu­sze­lek;
2. tekst pełen ma­ka­ro­niz­mów; ma­ka­ro­nizm;
3. dług wałek dmu­cha­ny lub z pian­ki do nauki pły­wa­nia i ćwi­czeń wod­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. pół­pro­dukt żyw­no­ścio­wy wyt­wa­rza­ny z cia­sta za­gnie­cio­ne­go z mąki, wody i soli;

 (1.2) przen. gwara ra­dio­wa: taśma, która spa­dła ze szpu­li ma­gne­to­fo­nu


Ma­ka­ron – pro­dukt żyw­no­ścio­wy wyt­wa­rza­ny na bazie mąki, wody i nie­kie­dy jaj (mó­wi­my wtedy o ma­ka­ro­nie ja­jecz­nym) oraz in­nych skład­ni­ków, o sze­ro­kiej gamie kształ­tów i za­sto­so­wań.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makaronezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zbior­cza nazwa wul­ka­nicz­nych wysp po­ło­żo­nych na pół­noc­no-wschod­nim At­lan­ty­ku u wy­brze­ży Eu­ro­py i Afry­ki;


Ma­ka­ro­nez­ja (z gr. Μακάροι Νήσοι, "Makároi Nēsoi", Wyspy Szczę­śli­we, lub Μακάρων Νήσοι, "Makárōn Nēsoi", Wyspy Szczę­śli­wych) – zbior­cze okre­śle­nie kil­ku­dzie­się­ciu wul­ka­nicz­nych wysp, w tym czte­rech du­żych ar­chi­pe­la­gów, po­ło­żo­nych na pół­noc­no-wschod­nim At­lan­ty­ku przy wy­brze­żach Eu­ro­py i Afry­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Makaroniarka

urzą­dze­nie do go­to­wa­nia ma­ka­ro­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do go­to­wa­nia ma­ka­ro­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makaroniarnia

wyt­wór­nia ma­ka­ro­nu; ma­ka­ro­now­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład wyt­wa­rza­ją­cy ma­ka­ron


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makaroniarski

→ ma­ka­ro­niarz


Patrz:makaroniarz

Źródła:

SJP.pl

Makaroniarz

żar­to­bli­wie lub po­gard­li­wie o Wło­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź. lub żart. Włoch

 (1.2) pot. żart. sma­kosz za­ja­da­ją­cy się po­tra­wa­mi z ma­ka­ro­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makaroniczny

przy­miot­nik

 (1.1) liter. zwią­za­ny z ma­ka­ro­niz­ma­mi; zło­żo­ny z ma­ka­ro­niz­mów; pełen ma­ka­ro­niz­mów, ob­co­ję­zycz­nych wtrą­ceń


Źródła:

Wiktionary

Makaronik

zdrob­nie­nie od: ma­ka­ron


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ma­ka­ron

 (1.2) kulin. ro­dzaj ciast­ka przy­rzą­dza­ne­go z bia­łek jaj, cukru pudru i mie­lo­nych mig­da­łów;

 (1.3) pot. gąbka w kształ­cie dłu­giej rury uży­wa­na pod­czas nauki pły­wa­nia w celu ułat­wie­nia sobie utrzy­ma­nia się na wo­dzie


Ma­ka­ro­nik – słod­kie ciast­ko przy­rzą­dzo­ne z bia­łek jaj, cukru pudru i mie­lo­nych mig­da­łów, cza­sem także z nie­wiel­kim do­dat­kiem masła, mąki, droż­dży, miodu, śmie­ta­ny, żół­tek, cze­ko­la­dy, kakao, ba­ka­lii, przy­praw ko­rzen­nych. Za­miast mig­da­łów uży­wa­ne są nie­kie­dy mie­lo­ne orze­chy wło­skie, la­sko­we, orzesz­ki ara­chi­do­we, mak, orzesz­ki pi­sta­cjo­we, pest­ki dyni, na­sio­na sło­necz­ni­ka, a nawet płat­ki ow­sia­ne, wiór­ki ko­ko­so­we lub po­kru­szo­ne su­char­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makaronikowy

przy­miot­nik od: ma­ka­ro­nik


Źródła:

SJP.pl

Makaronista

pi­sarz, mówca uży­wa­ją­cy ma­ka­ro­niz­mów, ob­cych wy­ra­zów, zwro­tów


Źródła:

SJP.pl

Makaronistka

→ ma­ka­ro­ni­sta


Patrz:makaronista

Źródła:

SJP.pl

Makaronizacja

wpro­wa­dza­nie ter­mi­nów ob­co­ję­zycz­nych do ję­zy­ka oj­czy­ste­go


Źródła:

SJP.pl

Makaronizm

obcy, zwła­szcza ła­ciń­ski, wyraz, zwrot lub obca forma gra­ma­tycz­na wple­cio­ne do zdań w ję­zy­ku oj­czy­stym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ob­co­ję­zycz­ne słowo, zwrot lub forma gra­ma­tycz­na wpro­wa­dzo­na do wy­po­wie­dzi w ję­zy­ku oj­czy­stym;


Ma­ka­ro­nizm – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa (wyraz, wy­ra­że­nie lub forma gra­ma­tycz­na, np. flek­syj­na) o po­cho­dze­niu obcym wple­cio­na do wy­po­wie­dzi w ję­zy­ku ro­dzi­mym; także spo­sób mó­wie­nia i pi­sa­nia po­le­ga­ją­cy na na­sy­ce­niu ję­zy­ka ta­ki­mi ele­men­ta­mi ob­cy­mi oraz tekst li­te­rac­ki pi­sa­ny w stylu ma­ka­ro­nicz­nym, tj. mie­sza­ją­cy różne ję­zy­ki (tzw. ma­ka­ron). Za­bieg po­le­ga­ją­cy na uży­ciu ma­ka­ro­niz­mów to tzw. ma­ka­ro­ni­zo­wa­nie. Okre­śle­nie na­wią­zu­je do ma­ka­ro­nu ro­zu­mia­ne­go jako obca spe­cjal­ność ku­li­nar­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makaronizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ka­ro­ni­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Makaronizować

wpla­tać obce, zwła­szcza ła­ciń­skie, wy­ra­zy, zwro­ty lub obce formy gra­ma­tycz­ne do tek­stu w ję­zy­ku oj­czy­stym


cza­sow­nik

 (1.1) uży­wać ma­ka­ro­niz­mów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makaronownia

wyt­wór­nia ma­ka­ro­nu; ma­ka­ro­niar­nia


Źródła:

SJP.pl

Makaronowy

przy­miot­nik od: ma­ka­ron


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ka­ro­nem, do­ty­czą­cy ma­ka­ro­nów; za­wie­ra­ją­cy ma­ka­ron

przy­miot­nik

 (2.1) daw. o ję­zy­ku: na­sy­co­ny ma­ka­ro­niz­ma­mi, wtrą­ce­nia­mi ła­ciń­ski­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makarostwo

Ma­ka­ry z mał­żon­ką; Ma­ka­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Makarowie

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ka­re­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Makarska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Chor­wa­cji nad Mo­rzem Adria­tyc­kim;


Ma­kar­ska ( "Ma­car­sca") – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Chor­wa­cji, w żu­pa­nii splic­ko-dal­ma­tyń­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Ma­kar­ska. Leży w Dal­ma­cji nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, u pod­nó­ża ma­sy­wu gór­skie­go Bio­ko­vo bę­dą­ce­go czę­ścią Gór Dy­nar­skich. Sta­no­wi głów­ny oś­ro­dek Ri­wie­ry Ma­kar­skiej i naj­więk­szy chor­wac­ki ku­rort tu­ry­stycz­ny, po­ło­żo­ny 60 km na po­łud­nio­wy wschód od Spli­tu oraz 140 km na pół­noc od Du­brow­ni­ka. W 2011 roku li­czy­ło 13 426 miesz­kań­ców. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł me­ta­lo­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Makarski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­kar­ską, do­ty­czą­cy Ma­kar­skiej (mia­sta w Chor­wa­cji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makart

ma­kar­tow­ski kwiat, bu­kiet; za­su­szo­ny, bar­wio­ny kwiat lub bu­kiet kwia­tów i traw


Źródła:

SJP.pl

Makartowski

kwiat ma­kar­tow­ski - bar­wio­ny, za­su­szo­ny kwiat wy­ko­rzy­sty­wa­ny do spo­rzą­dza­nia ozdob­nych bu­kie­tów


Źródła:

SJP.pl

Makaruk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makary

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ma­ka­ry – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Po­cho­dzi od słowa μακάριος "makários" oz­na­cza­ją­ce­go „szczęs­ny, bło­go­sła­wio­ny”. Zna­cze­nio­wo od­po­wia­da­ją mu imio­na: Fe­liks (po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go) i Szczęs­ny.

Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest imię Ma­ka­ria.

Ma­ka­ry imie­ni­ny ob­cho­dzi 2 stycz­nia, 15 stycz­nia, 28 lu­te­go, 10 marca, 1 kwiet­nia, 10 kwiet­nia, 20 czerw­ca, 12 sierp­nia, 30 paź­dzier­ni­ka i 20 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makarówka

wieś w Pol­sce


Ma­ka­rów­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Husz­lew.

Wieś ma­gnac­ka po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w hrab­stwie bial­skim w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makasarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ka­sa­rem lub Ma­ka­sar­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ma­ka­sa­ru lub Mak­sar­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­ka­sar­ski;


Źródła:

Wiktionary

Makata

nie­wiel­ki kilim z płót­na, wełny itp. prze­waż­nie haf­to­wa­ny w różne wzory, czę­sto ozdo­bio­ny ko­lo­ro­wy­mi frędz­la­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) de­ko­ra­cyj­na tka­ni­na jed­wab­na prze­ty­ka­na zło­tem lub sre­brem za­wie­sza­na na ścia­nie lub roz­kła­da­na na me­blach

 (1.2) wy­szy­wa­ne płót­no

 (1.3) weł­nia­ny kilim


Ma­ka­ta (arab. mak ad – na­kry­cie lub sie­dze­nie) – de­ko­ra­cyj­na tka­ni­na jed­wab­na prze­ty­ka­na złotą lub srebr­ną nicią (zło­to­li­ta lub srebr­no­li­ta) o sty­li­zo­wa­nych wzo­rach ro­ślin­nych (głów­nie kwia­ty – goź­dzik, tu­li­pan, róża), ar­chi­tek­to­nicz­nych (np. motyw mih­ra­bu) lub ge­o­me­trycz­nych, wy­ko­na­na w róż­nych tech­ni­kach tkac­kich (m.in. bro­szo­wa­nia lub lan­so­wa­nia). Spo­ty­ka się rów­nież ma­ka­ty zdo­bio­ne haf­tem lub apli­ka­cją, wy­ko­na­ne barw­ny­mi jed­wa­bia­mi na jed­wab­nej tka­ni­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makatka

mała ma­ka­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­ka­ta

 (1.2) de­ko­ra­cyj­na tka­ni­na opa­trzo­na sen­ten­cją, wie­sza­na na ku­chen­nej ścia­nie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makatkowy

przy­miot­nik od: ma­kat­ka


Źródła:

SJP.pl

Makatowy

przy­miot­nik od: ma­ka­ta


Źródła:

SJP.pl

Makau

gra w karty, w któ­rej obo­wią­zu­je zmien­ny kolor atu­to­wy w ko­lej­nych roz­gryw­kach jed­ne­go cyklu tej gry; macao


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. spe­cjal­ny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej;

 (1.2) geogr. mia­sto w Chi­nach


Makau lub Makao (chiń. trad. 澳門, chiń. upr. 澳门, kant. jy­ut­ping "Ou3 mun4" wym. [], mand. pi­ny­in "Àomén" wym. []), ofi­cjal­nie Spe­cjal­ny Re­gion Ad­mi­ni­stra­cyj­ny Makau (chiń. upr. 澳门特别行政区; chiń. trad. 澳門特別行政區; pi­ny­in "Àomén Tèbié Xíngzhèngqū"; jy­ut­ping "Ou3 mun4 Dak6 bit6 Hang4 zing3 keoi1"; port.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na. mo­czyć

 (1.2) gw-pl|Ko­ście­li­ska,Kro­mo­łów,Poz­nań­skie. do­ty­kać, macać

 (1.3) gw-pl|Za­wadz­kie. spraw­dzać, czy kura znio­sła już jajo

 (1.5) gw-pl|Poz­nań­skie. bić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny makać się

 (2.1) gw-pl|Ku­ja­ko­wi­ce. za­sta­na­wiać się


Źródła:

Wiktionary

Makbet

1. tra­ge­dia Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re'a;
2. król Szko­cji w la­tach 1040-1057


Mak­bet ( Mac­beth) – tra­ge­dia Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re’a na­pi­sa­na około roku 1606, na­le­ży do naj­czę­ściej wy­sta­wia­nych i adap­to­wa­nych sztuk szek­spi­row­skich, jest rów­nież naj­krót­szą tra­ge­dią jego au­tor­stwa.

Sztu­ka opar­ta zo­sta­ła na prze­ka­zach hi­sto­rycz­nych do­ty­czą­cych króla szkoc­kie­go Mak­be­ta spi­sa­nych w kro­ni­ce Rap­ha­e­la Ho­lins­he­da (ok. 1570–1577), a poś­red­nio na kro­ni­ce "Hi­sto­ria gen­tis Sco­to­rum" (1527) Hec­to­ra Boece (która była źró­dłem dla Ho­lins­he­da).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makbetowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mak­be­ta lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Makchia

wiecz­nie zie­lo­ne za­ro­śla wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie śró­dziem­no­mor­skiej; makia


Źródła:

SJP.pl

Makdonaldyzacja

przyj­mo­wa­nie na świe­cie ame­ry­kań­skie­go stylu życia, głów­nie po­staw kon­sump­cyj­nych; mcdo­nal­dy­za­cja; mac­do­nal­dy­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko ujed­no­li­ca­nia się zasad funk­cjo­no­wa­nia i za­cho­wań ludzi i jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych, a także stan­da­ry­za­cji ofe­ro­wa­nych im pro­duk­tów i usług oraz spo­so­bu ich trak­to­wa­nia;


Mak­do­nal­dy­za­cja – pro­ces stop­nio­we­go upo­wszech­nia­nia się zasad dzia­ła­nia zna­nych z barów szyb­kiej ob­słu­gi (uo­sa­bia­nych przez sieć McDonald’s) we wszyst­kich dzie­dzi­nach życia spo­łecz­ne­go w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i na całym świe­cie.

Te­ma­tem mak­do­nal­dy­za­cji za­in­te­re­so­wał się Ge­or­ge Rit­zer już w la­tach 60. XX wieku. Zja­wi­sko mak­do­nal­dy­za­cji, po­wią­za­ne z pro­ce­sem glo­ba­li­za­cji, szyb­ko roz­po­wszech­ni­ło się w więk­szo­ści kra­jów. Mak­do­nal­dy­za­cję po­prze­dzi­ła ra­cjo­na­li­za­cja i biu­ro­kra­cja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makdonaldyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. mak­do­nal­dy­za­cja.


Źródła:

Wiktionary

Makdonaldyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. publ. do­ko­ny­wać mak­do­nal­dy­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Make-Up

1. ma­ki­jaż, ma­qu­il­la­ge (prze­sta­rza­le);
a) kos­me­ty­ki (np. puder, szmin­ka) na­ło­żo­ne na twarz w celu jej upięk­sze­nia;
b) na­kła­da­nie na twarz od­po­wied­nich kos­me­ty­ków (np. szmin­ki, różu) w celu upięk­sze­nia; ma­lo­wa­nie (się);
2. krem ko­lo­ry­zu­ją­cy uży­wa­ny jako pod­kład pod ma­ki­jaż; fluid


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. gęsty pod­kład pod ma­ki­jaż


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Make-Uper

[czy­taj: mejk aper] osoba wy­ko­nu­ją­ca ma­ki­jaż; wi­za­ży­sta, ma­ki­ja­ży­sta


Źródła:

SJP.pl

Makeupista

[czy­taj: mej­ka­pi­sta] osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo wy­ko­ny­wa­niem ma­ki­ja­żu


Źródła:

SJP.pl

Makeupistka

[czy­taj: mej­ka­pist­ka] ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo wy­ko­ny­wa­niem ma­ki­ja­żu


Źródła:

SJP.pl

Maki

po­spo­li­ty kwiat polny ro­śli­ny o tej samej naz­wie, czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w zbo­żach jako chwast


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makia

wiecz­nie zie­lo­ne za­ro­śla wy­stę­pu­ją­ce w wil­got­niej­szych przy­brzeż­nych re­gio­nach stre­fy śró­dziem­no­mor­skiej i podz­wrot­ni­ko­wej; mak­chia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. wtór­na for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca w wil­got­niej­szych sied­li­skach w re­jo­nie śró­dziem­no­mor­skim; w jej skład wcho­dzą twar­do­list­ne za­ro­śla, ni­skie drze­wa i wiele ziół;


Makia (fr. "ma­qu­is", wł. "mac­chia") – za­ro­ślo­wa for­ma­cja ro­ślin­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go, kształ­tu­ją­ca się zwy­kle wtór­nie w miej­scach po usu­nię­tych la­sach twar­do­list­nych, głów­nie dę­bo­wych, rza­dziej sos­no­wych i cy­pry­so­wych. Makia w za­leż­no­ści od wa­run­ków sied­li­sko­wych bywa luźna lub gęsta, niska – wy­łącz­nie za­ro­ślo­wa (do 2,5 m wy­so­ko­ści), lub wy­so­ka – z udzia­łem oka­za­łych krze­wów i ni­skich drzew osią­ga­ją­cych do 5 m wy­so­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makiawel

Nic­co­lo di Ber­nar­do dei Ma­chia­vel­li (1469 - 1527), wło­ski pi­sarz, autor trak­ta­tu o spra­wo­wa­niu wła­dzy "Ksią­żę"


Źródła:

SJP.pl

Makiawelicznie

przy­słó­wek

 (1.1) per­fid­nie, obłud­nie


Źródła:

Wiktionary

Makiaweliczny

kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski, ma­kia­wel­ski


przy­miot­nik

 (1.1) pod­stęp­ny, prze­wrot­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makiawelista

osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, sto­su­ją­ca za­sa­dę: "cel uś­wię­ca środ­ki"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ktoś, kto po­słu­gu­je się pod­stę­pem w osią­gnię­ciu za­mie­rzo­ne­go celu

 (1.2) polit. zwo­len­nik ma­kia­we­liz­mu w po­li­ty­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makiawelistka

→ ma­kia­we­li­sta


Patrz:makiawelista

Źródła:

SJP.pl

Makiawelistyczny

kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­chia­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski, ma­kia­wel­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zob. ma­kia­we­licz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makiawelizm

ma­chia­we­lizm, ma­chia­ve­lizm, ma­chia­vel­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na po­li­tycz­na i stra­te­gia po­stę­po­wa­nia opi­sa­na przez Niccolò Ma­chia­vel­le­go;

 (1.2) psych. po­sta­wa cy­nicz­na, obłud­na, po­zba­wio­na skru­pu­łów; wiara w to, że cel uś­wię­ca środ­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makiawelski

kie­ru­ją­cy się cy­niz­mem i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu, zwła­szcza po­li­tycz­ne­go; ma­kia­we­li­stycz­ny, ma­cha­we­li­stycz­ny, ma­chia­we­licz­ny, ma­kia­we­licz­ny, ma­chia­wel­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zob. ma­kia­we­licz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makiawelstwo

ma­chia­wel­stwo; prze­sta­rza­le: ma­kia­we­lizm;
1. po­sta­wa ce­chu­ją­ca się lek­ce­wa­żą­cym sto­sun­kiem do zasad i bra­kiem skru­pu­łów w dą­że­niu do celu;
2. dok­try­na po­li­tycz­na do­pu­szcza­ją­ca za­sto­so­wa­nie pod­stę­pów, prze­mo­cy i obłu­dy pod­czas re­a­li­za­cji za­mie­rzo­ne­go celu


Źródła:

SJP.pl

Makiejewecki

→ Ma­kie­jew­ka


Patrz:Makiejewka

Źródła:

SJP.pl

Makiejewka

mia­sto na Ukra­i­nie


Ma­kie­jew­ka ( Макіївка, "Ma­ki­jiw­ka", do 1917 Dmy­tri­jiw­ka, ukr. Дмитріївка, w la­tach 1917–1931 Dmy­try­jewś­kyj, Dmy­tri­jiwśk lub Dmy­tri­jewś­kie, ukr. Дмитріївський, Дмитріївськ, Дмитріївське) – mia­sto w ob­wo­dzie do­niec­kim, we wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny. Na sku­tek ro­syj­skiej na­pa­ści na Ukra­i­nę, od 2014 roku znaj­du­je się pod oku­pa­cją sa­moz­wań­czej Do­niec­kiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makieta

1. model wy­ko­na­ny w zmniej­szo­nej skali;
2. frag­ment de­ko­ra­cji te­a­tral­nej lub fil­mo­wej imi­tu­ją­cy au­ten­tycz­ny obiekt;
3. plan ukła­du gra­ficz­ne­go ma­te­ria­łu przez­na­czo­ne­go do druku; szczot­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) model cze­goś wy­ko­na­ny w małej skali


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makietka

mała ma­kie­ta


Źródła:

SJP.pl

Makietować

bu­do­wać, wy­ko­ny­wać ma­kie­tę


Źródła:

SJP.pl

Makietowy

przy­miot­nik od: ma­kie­ta


Źródła:

SJP.pl

Makiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makieła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makiełki

re­gio­nal­nie: tra­dy­cyj­na po­tra­wa wi­gi­lij­na z ma­kiem i klu­ska­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) łódź., reg. pozn., gw-pl|Górny Śląsk. po­tra­wa wi­gi­lij­na z maku, ba­ka­lii i lek­kie­go pie­czy­wa lub klu­sek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makijaż

make-up, ma­qu­il­la­ge (prze­sta­rza­le);
1. kos­me­ty­ki (np. puder, szmin­ka) na­ło­żo­ne na twarz w celu jej upięk­sze­nia;
2. na­kła­da­nie na twarz od­po­wied­nich kos­me­ty­ków (np. szmin­ki, różu) w celu upięk­sze­nia; ma­lo­wa­nie (się)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. kos­me­ty­ki (szmin­ka, tusz, cień do po­wiek itp.) na­ło­żo­ne na twarz

 (1.2) kos­met. czyn­ność na­kła­da­nia na twarz kos­me­ty­ków, sztu­ka zdo­bie­nia twa­rzy


Ma­ki­jaż (fr. "ma­qu­il­ler": fał­szo­wać, szmin­ko­wać) znany rów­nież jako ang. make-up – kos­me­ty­ki upięk­sza­ją­ce na­ło­żo­ne na skórę (szcze­gól­nie twa­rzy). Ter­min ten może oz­na­czać rów­nież samo na­kła­da­nie kos­me­ty­ków.

Sło­wem ma­ki­jaż oz­na­cza się za­rów­no pre­pa­ra­ty, efekt, jak i czyn­no­ści po­le­ga­ją­ce na kos­me­tycz­nym upięk­sza­niu twa­rzy po­przez ma­lo­wa­nie, na­kła­da­nie szmin­ki czy pu­dro­wa­nie. Ma­ki­jaż po­ma­ga wy­ek­spo­no­wać urodę, pod­kre­ślić jej sub­tel­ność, za­ma­sko­wać nie­do­sko­na­ło­ści cery. W pew­nym stop­niu, w okre­ślo­nych wa­run­kach, także wy­ra­ża oso­bo­wość. Dzię­ki jego roz­ma­i­tym tech­ni­kom można upo­zo­ro­wać twarz na ide­al­ną i zdro­wą. Po­żą­da­nym efek­tem ma­ki­ja­żu jest jak naj­do­sko­nal­sze zbli­że­nie wy­glą­du do ak­tu­al­nie obo­wią­zu­ją­ce­go ka­no­nu pię­kna i urody.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makijażowy

→ ma­ki­jaż


Patrz:makijaż

Źródła:

SJP.pl

Makijażysta

osoba zaj­mu­ją­ca się na­kła­da­niem ma­ki­ja­żu


Źródła:

SJP.pl

Makijażystka

ko­bie­ta trud­nią­ca się ro­bie­niem ma­ki­ja­ży


Źródła:

SJP.pl

Makimono

obraz ma­lo­wa­ny na pa­pie­rze lub jed­wa­biu, naj­star­sza forma książ­ki ilu­stro­wa­nej na Da­le­kim Wscho­dzie; ema­ki­mo­no


Źródła:

SJP.pl

Makinetka

ci­śnie­nio­we urzą­dze­nie do pa­rze­nia kawy; ka­fe­te­ria, ka­wiar­ka, ka­fe­tie­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ski ek­spres do kawy


Na tę stro­nę wska­zu­je „ka­wiar­ka”. Zo­bacz też: ka­wiar­ka (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ma­ki­net­ka, ory­gi­nal­nie moka, czę­sto na­zy­wa­na rów­nież ku­pre­sem, ka­fe­tier­ką, ka­wiar­ką – ci­śnie­nio­wy czaj­ni­czek do pa­rze­nia kawy. Ma­ki­net­ki są naj­bar­dziej po­pu­lar­ne we Wło­szech (samo okre­śle­nie „ma­ki­net­ka” po­cho­dzi od wło­skie­go "mac­chi­net­ta del caffè").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makintosz

płaszcz z tka­ni­ny o tej samej naz­wie; mac­kin­tosh


Źródła:

SJP.pl

Makis

wiecz­nie zie­lo­ne, gęste za­ro­śla krze­wów twar­do­list­nych w wil­got­niej­szych sied­li­skach, w nad­mor­skich re­gio­nach Au­stra­lii


Źródła:

SJP.pl

Makiwara

uni­wer­sal­ny przy­rząd do ćwi­cze­nia ude­rzeń w ka­ra­te


Ma­ki­wa­ra (jap. dosł. "snop słomy"; "maki" = rulon, zwi­tek, snop; "wara" = słoma) – uni­wer­sal­ny przy­rząd w po­sta­ci ela­stycz­nej, wko­pa­nej pio­no­wo w zie­mię deski z po­dusz­ką amor­ty­zu­ją­cą słu­żą­cy do ćwi­cze­nia wszyst­kich ro­dza­jów cio­sów. Daw­niej wy­ko­ny­wa­ny był ze za­wi­nię­tej w płót­no słomy ry­żo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makkartyzm

kie­ru­nek w po­li­ty­ce wew­nętrz­nej USA w
1. po­ło­wie lat 50. XX wieku; za­i­ni­cjo­wa­ny w at­mos­fe­rze zim­nej wojny przez se­na­to­ra J.R. McCarthy'ego, miał na celu prze­ciw­sta­wie­nie się in­fil­tra­cji ko­mu­ni­stycz­ne­go apa­ra­tu wła­dzy i śro­do­wisk opi­niot­wór­czych; mac­car­tyzm


Mak­kar­tyzm (spo­ty­ka­na także pi­sow­nia mac­car­tyzm, ang. "McCarthyism") – ogól­na nazwa dzia­łań po­li­tycz­nych, po­zba­wio­nych skru­pu­łów metod śled­czych oraz two­rze­nia at­mos­fe­ry stra­chu i po­dej­rzeń, w walce z „wew­nętrz­nym za­gro­że­niem ko­mu­ni­stycz­nym” w la­tach 1950–1954 w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maklabus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­zda­ra


Źródła:

Wiktionary

Maklakiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makleja

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych


Ma­kle­ja ("Mac­le­a­ya") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych. Obej­mu­je dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Ja­po­nii i Chi­nach. Ro­dza­jo­wa nazwa na­u­ko­wa upa­mięt­nia szkoc­kie­go bo­ta­ni­ka i en­to­mo­lo­ga – Ale­xan­dra Mac­le­a­ya (1767-1848). Ro­śli­ny w na­tu­rze wy­stę­pu­ją na po­la­nach le­śnych, na sto­kach i przy­dro­żach. Upra­wia­ne są poza tym jako ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makler

bro­ker;
1. poś­red­nik w tran­sak­cjach fi­nan­so­wych na gieł­dzie;
2. poś­red­nik w spra­wach zwią­za­nych z za­o­pa­trze­niem stat­ku i wy­sył­ką to­wa­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fi­nans. osoba, która za­wo­do­wo zaj­mu­je się poś­red­nict­wem w hand­lu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maklerka

→ ma­kler; bro­ker­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)poś­red­nicz­ka w tran­sak­cjach fi­nan­so­wych na gieł­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maklerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą ma­kle­ra


Źródła:

Wiktionary

Maklura

jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; w Pol­sce po­spo­li­ty chwast; żółt­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Makocice

Ma­ko­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Makocz

w gwa­rze poz­nań­skiej: ma­ko­wiec, cia­sto ma­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Makoko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dawna wio­ska ry­bac­ka, współ­cze­śnie getto uchodź­ców zlo­ka­li­zo­wa­ne w la­gu­nie przy Za­to­ce Gwi­nej­skiej, w ni­ge­ryj­skim Lagos, uwa­ża­ne za naj­więk­szy na świe­cie, li­czą­cy 250 ty­się­cy miesz­kań­ców, slums na wo­dzie


Źródła:

Wiktionary

Makolec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­ba­stes men­tel­la|Tra­vin|ref=tak., ga­tu­nek at­lan­tyc­kiej ryby z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych


Źródła:

Wiktionary

Makolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście przy­po­mi­na­ją­ce li­ście maku


Źródła:

Wiktionary

Makolągwa

ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­du­e­lis can­na­bi­na|ref=tak., mniej­szy od wró­bla ptak gnia­zdu­ją­cy w krze­wach;

 (1.2) obraź. krzy­kli­wa pro­stacz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makosz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makoszka

wieś w Pol­sce


Ma­kosz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Dę­bo­wa Kłoda.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie par­czew­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go w 1786 roku.

Nazwa wsi po­cho­dzi od sta­ro­pol­skiej nazwy oso­bo­wej "Ma­kosz". We­dług le­gen­dy był to pszcze­larz, który osied­lił się nad źró­dła­mi Ko­no­to­py. Ma­kosz­ka była osadą w kró­lew­skich la­sach, w któ­rej miesz­ka­li bart­ni­cy, ga­jo­wi, zbie­ra­cze runa le­śne­go i lu­dzie zaj­mu­ją­cy się wy­pa­la­niem po­pio­łu i po­to­żu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makoszowski

przy­miot­nik od: Ma­ko­szo­wy


Źródła:

SJP.pl

Makoszowy

dziel­ni­ca Za­brza


Ma­ko­szo­wy (niem. "Ma­kos­chau") – dziel­ni­ca mia­sta Za­brze od 1951, daw­niej sa­mo­dziel­na gmina Ma­ko­szo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makotra

ro­dzaj na­czy­nia, zwy­kle gli­nia­ne­go, słu­żą­ce­go do ucie­ra­nia maku, ciast, kre­mów; ma­ku­tra, do­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Makowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych dwu­li­ścien­nych


Ma­ko­wa­te ("Pa­pa­ve­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej i sub­tro­pi­kal­nej na pół­ku­li pół­noc­nej. Po­zy­cja i uję­cie ro­dzi­ny jest zmien­ne w róż­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. Cha­rak­te­ry­sty­ka tu za­war­ta do­ty­czy sze­ro­kie­go uję­cia zgod­nie z APweb, od­po­wia­da­ją­ce­go w niek­tó­rych sy­ste­mach rzę­do­wi ma­kow­ców ("Pa­pa­ve­ra­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makowaty

o ce­chach ma­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Makowianin

miesz­ka­niec Ma­ko­wa Ma­zo­wiec­kie­go lub Ma­ko­wa Pod­ha­lań­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Makowianka

miesz­kan­ka Ma­ko­wa Ma­zo­wiec­kie­go lub Ma­ko­wa Pod­ha­lań­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Makowica

górne za­koń­cze­nie ko­lum­ny lub fi­la­ru w kształ­cie głów­ki maku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makowiec

cia­sto prze­kła­da­ne ma­kiem; ma­kow­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto prze­kła­da­ne masą ze zmie­lo­ne­go maku przy­pra­wio­ne­go cu­krem i ba­ka­lia­mi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makowiecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makowina

łu­pi­na lub ło­dy­ga maku


Źródła:

SJP.pl

Makowisko

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim


Ma­ko­wi­sko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na na Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kim w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ja­ro­sław.

Wieś "Ma­ko­wisz­ko" na­le­żą­ca do mia­sta Ja­ro­sła­wia po­ło­żo­na była na prze­ło­mie XVI i XVII wieku w po­wie­cie prze­my­skim ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ru­skim, w 1739 roku na­le­ża­ła do klu­cza Ja­ro­sław Lu­bo­mir­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makownik

cia­sto prze­kła­da­ne ma­kiem; ma­ko­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. pla­cek z cia­sta droż­dżo­we­go prze­kła­da­ne­go masą ma­ko­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makowo

od­no­szą­cy się do maku albo ma­ją­cy kolor kwia­tu maku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makowski

przy­miot­nik od: Maków Ma­zo­wiec­ki, Maków Pod­ha­lań­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makowszczyzna

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makowy

od­no­szą­cy się do maku albo ma­ją­cy kolor kwia­tu maku


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do maku (ro­śli­ny)

 (1.2) kulin. od­no­szą­cy się do na­sion maku, przy­rzą­dzo­ny z maku lub z do­dat­kiem maku

 (1.3) ma­ją­cy kolor taki jak kwiat maku; ja­skra­wo­czer­wo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makrama

tka­ni­na ażu­ro­wa, wy­ko­na­na z nici lub sznur­ków z róż­nych włó­kien (len, ba­weł­na, jed­wab, sizal itd.) wią­za­nych w de­ko­ra­cyj­ne supły lub ple­cio­nych


Ma­kra­ma – znana od sta­ro­żyt­no­ści sztu­ka wią­za­nia sznur­ków za po­mo­cą sa­mych dłoni, bez uży­cia igieł, dru­tów lub szy­deł­ka. W dzi­siej­szych cza­sach uz­na­wa­na za jedną z form rę­ko­dzie­ła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makramowy

→ ma­kra­ma


Patrz:makrama

Źródła:

SJP.pl

Makrański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­kra­nem, do­ty­czą­cy Ma­kra­nu


Źródła:

Wiktionary

Makrela

nie­wiel­ka (dłu­gość do 60 cm), ja­dal­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych o dużym zna­cze­niu go­spo­dar­czym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba mor­ska z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych z ro­dza­ju Scom­ber lub Scom­be­ro­mo­rus;

 (1.2) spoż. kulin. ce­nio­na w prze­my­śle spo­żyw­czym ryba mor­ska; ma­kre­la at­lan­tyc­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makrelka

zdrob­nie­nie od: ma­kre­la


Źródła:

SJP.pl

Makrelokształtne

o ce­chach ma­kre­loksz­tałt­nych (po­drząd ryb)


Źródła:

SJP.pl

Makrelokształtny

o ce­chach ma­kre­loksz­tałt­nych (po­drząd ryb)


Źródła:

SJP.pl

Makrelosz

ga­tu­nek ła­wi­co­wej ryby mor­skiej z ro­dzi­ny ma­kre­lo­szo­wa­tych


Ma­kre­losz ("Scom­be­re­sox sa­u­rus") – ga­tu­nek ła­wi­co­wej ryby mor­skiej z ro­dzi­ny ma­kre­lo­szo­wa­tych (Scom­be­re­so­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makreloszowate

ro­dzi­na mor­skich ryb z rzędu be­lo­noksz­tałt­nych


Ma­kre­lo­szo­wa­te, wrę­gow­co­wa­te (Scom­be­re­so­ci­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb be­lo­noksz­tałt­nych (Be­lo­ni­for­mes), bar­dzo bli­sko spo­krew­nio­na z be­lo­no­wa­ty­mi. Ma­kre­losz i sajra są cen­ny­mi ga­tun­ka­mi użyt­ko­wy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makreloszowaty

o ce­chach ma­kre­lo­szo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Makrelowate

ro­dzi­na ryb mor­skich


Ma­kre­lo­wa­te (Scom­bri­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych. Ce­nio­ne[] jako ryby kon­sump­cyj­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrelowaty

o ce­chach ma­kre­lo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Makrelowce

po­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych; ma­kre­loksz­tałt­ne, tuń­czy­kow­ce


Ma­kre­low­ce (Scom­bro­i­dei), tuń­czy­kow­ce (Thun­no­i­dei) – po­drząd ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes) obej­mu­ją­cy ga­tun­ki pe­la­gicz­ne stre­fy umiar­ko­wa­nej i tro­pi­kal­nej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się cia­łem wrze­cio­no­wa­te­go kształ­tu z cien­kim, ale moc­nym trzo­nem ogo­no­wym, za­koń­czo­nym półk­się­ży­co­wa­tą płet­wą ogo­no­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrelowy

przy­miot­nik od: ma­kre­la


Źródła:

SJP.pl

Makro

w in­for­ma­ty­ce: po­tocz­ne okre­śle­nie pojęć: ma­kro­de­fi­ni­cja, ma­kro­in­struk­cja i ma­kro­po­le­ce­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. ze­staw po­le­ceń przez­na­czo­nych do wy­ko­na­nia przez okre­ślo­ną apli­ka­cję, ro­dzaj nie­sa­mo­dziel­ne­go pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go;

 (1.2) fot. pot. zdję­cie wy­ko­na­ne tech­ni­ką ma­kro­fo­to­gra­fii

przy­miot­nik

 (2.1) pot. bar­dzo duży


Makro, ma­kro­po­le­ce­nie – ze­staw roz­ka­zów re­a­li­zu­ją­cy al­go­rytm kom­pu­te­ro­wy przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia przez okre­ślo­ną apli­ka­cję (edy­tor, ar­kusz kal­ku­la­cyj­ny, pro­gram gra­ficz­ny) zwy­kle w celu au­to­ma­ty­za­cji pew­nych czyn­no­ści lub do­ko­na­nia zmian w do­ku­men­tach bez in­te­rak­cji z użyt­kow­ni­kiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na duże roz­mia­ry lub dużą skalę tego, co jest naz­wa­ne dru­gim czło­nem


Źródła:

Wiktionary

Makroanaliza

ana­li­za che­micz­na, w któ­rej bada się prób­ki o masie więk­szej od 100 mg.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ana­li­za che­micz­na prób­ki o masie po­wy­żej 0,1 grama


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makrobiotyczka

→ ma­kro­bio­tyk


Patrz:makrobiotyk

Źródła:

SJP.pl

Makrobiotyczny

→ ma­kro­bio­ty­ka


Patrz:makrobiotyka

Źródła:

SJP.pl

Makrobiotyk

zwo­len­nik ma­kro­bio­ty­ki - nauki o spo­so­bach ży­wie­nia i le­cze­nia pro­duk­ta­mi na­tu­ral­ny­mi, nie­przet­wo­rzo­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Makrobiotyka

te­o­re­tycz­na i prak­tycz­na nauka o spo­so­bach ży­wie­nia i le­cze­nia pro­duk­ta­mi na­tu­ral­ny­mi, nie­przet­wo­rzo­ny­mi


Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ma­kro­bio­ty­ka lub dieta ma­kro­bio­tycz­na (z ję­zy­ka grec­kie­go μακρóς, "duży" i βιοτικóς, "do­ty­czą­cy życia") – ro­dzaj diety, ma­ją­cej we­dług jej zwo­len­ni­ków za­po­bie­gać cho­ro­bom, za­pew­niać dobre sa­mo­po­czu­cie oraz spra­wiać, że sto­su­ją­ca ją osoba nie bę­dzie po­dat­na na nie­spo­dzie­wa­ne po­gor­sze­nie zdro­wia, a nawet nie bę­dzie ule­ga­ła wy­pad­kom.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrocefalia

nad­mier­ne (cho­ro­bli­we) roz­mia­ry czasz­ki - wro­dzo­ne lub na­by­te, wy­stę­pu­ją­ce naj­czę­ściej u dzie­ci; wiel­ko­gło­wie


Ma­kro­ce­fa­lia (wiel­ko­gło­wie, z gr. μακρύς trb. "ma­kris" = długi + κεφάλη trb. "kie­fa­li" = głowa, ma­cro­cep­ha­ly) – za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we po­le­ga­ją­ce na ob­wo­dzie głowy po­wy­żej 97 cen­ty­la dla płci i wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrocykl

długi, pełny cykl (zwy­kle w od­nie­sie­niu do cyklu tre­nin­go­we­go)


Źródła:

SJP.pl

Makrocykliczny

→ ma­kro­cykl


Patrz:makrocykl

Źródła:

SJP.pl

Makrocyklina

nazwa hand­lo­wa an­ty­bio­ty­ku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu za­ka­żeń bak­te­ryj­nych, za­wie­ra­ją­ce­go te­tra­cy­kli­nę i ery­tro­my­cy­nę


Źródła:

SJP.pl

Makrocytoza

pod­wyż­sze­nie śred­niej ob­ję­to­ści krwin­ki czer­wo­nej


Źródła:

SJP.pl

Makrocząsteczka

czą­stecz­ka związ­ku che­micz­ne­go skła­da­ją­ca się z dużej licz­by (kil­ka­dzie­siąt do kilku ty­się­cy) pow­ta­rza­ją­cych się ugru­po­wań ato­mów, tzw. merów; ma­kro­mo­le­ku­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. fiz. czą­stecz­ka zbu­do­wa­na z bar­dzo dużej licz­by ato­mów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makrocząsteczkowy

przy­miot­nik od: ma­kro­czą­stecz­ka, np. zwią­zek ma­kro­czą­stecz­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Makrocząstka

rzad­ko: ma­kro­czą­stecz­ka; ma­kro­mo­le­ku­ła, ma­kro­dro­bi­na


Źródła:

SJP.pl

Makrodefinicja

w in­for­ma­ty­ce: ciąg de­fi­ni­cji; makro


Źródła:

SJP.pl

Makrodrobina

czą­stecz­ka che­micz­na zbu­do­wa­na z wiel­kiej licz­by ato­mów o względ­nej masie czą­stecz­ko­wej po­wy­żej kilku ty­się­cy; ma­kro­czą­stecz­ka, ma­kro­mo­le­ku­ła


Źródła:

SJP.pl

Makroefekt

efekt mak­sy­mal­ny


Źródła:

SJP.pl

Makroekonomia

dział eko­no­mii ba­da­ją­cy całe sy­ste­my eko­no­micz­ne, w celu wy­kry­cia pra­wi­dło­wo­ści w funk­cjo­no­wa­niu i usta­le­nia zasad op­ty­mal­nej po­li­ty­ki go­spo­dar­czej pań­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. ekon. dział eko­no­mii zaj­mu­ją­cy się go­spo­dar­ką jako ca­ło­ścią, w skali kra­jo­wej lub glo­bal­nej


Ma­kro­e­ko­no­mia – dzie­dzi­na eko­no­mii po­słu­gu­ją­ca się wiel­ko­ścia­mi za­gre­go­wa­ny­mi (zbior­czy­mi, do­ty­czą­cy­mi całej go­spo­dar­ki) do ba­da­nia pra­wi­dło­wo­ści wy­stę­pu­ją­cych w go­spo­dar­ce jako ca­ło­ści.

Przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia ma­kro­e­ko­no­mii jest prze­de wszyst­kim zro­zu­mie­nie tego, w jaki spo­sób two­rzy się do­chód na­ro­do­wy i jak do­ko­nu­je się po­dział do­cho­du na­ro­do­we­go, a także za­gad­nie­nia zwią­za­ne z in­fla­cją, bez­ro­bo­ciem, in­we­sty­cja­mi i bi­lan­sem płat­ni­czym, z uwz­ględ­nie­niem po­li­ty­ki pie­nięż­nej banku cen­tral­ne­go oraz po­li­ty­ki go­spo­dar­czej pań­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makroekonomiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­kro­e­ko­no­mii, zwią­za­ny z ma­kro­e­ko­no­mią


Źródła:

Wiktionary

Makroekonomika

dział eko­no­mii ba­da­ją­cy re­la­cje mię­dzy du­ży­mi sy­ste­ma­mi i pod­sy­ste­ma­mi eko­no­micz­ny­mi oraz ta­ki­mi ka­te­go­ria­mi jak: do­chód na­ro­do­wy, in­we­sty­cje, oszczęd­no­ści, kon­sump­cja, za­trud­nie­nie, ek­sport, im­port, podaż pie­nią­dza, bi­lans płac


Źródła:

SJP.pl

Makroelement

pier­wia­stek che­micz­ny (np. azot, fos­for, siar­ka, potas, wapń, ma­gnez) wy­stę­pu­ją­cy w or­ga­niz­mach ży­wych w znacz­nej ilo­ści, nie­zbęd­ny do ich pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju; ma­kro­pier­wia­stek, ma­kros­kład­nik, pier­wia­stek pod­sta­wo­wy


Źródła:

SJP.pl

Makroewolucja

zja­wi­ska ewo­lu­cji or­ga­niz­mów za­cho­dzą­ce na po­zio­mie po­nad­ga­tun­ko­wym


Ma­kro­e­wo­lu­cja – okre­śle­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce ewo­lu­cję na po­zio­mie po­wy­żej ga­tun­ku. W za­leż­no­ści od au­to­ra bywa róż­nie de­fi­nio­wa­na. Step­hen Jay Gould okre­ślał ją jako „"fe­no­me­no­lo­gię ewo­lu­cyj­ną obej­mu­ją­cą pro­ce­sy od pow­sta­nia ga­tun­ku wzwyż"”. W za­kres tak de­fi­nio­wa­nej ma­kro­e­wo­lu­cji wcho­dzi hi­sto­ria pow­sta­wa­nia i wy­mie­ra­nia wyż­szych tak­so­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makroewolucyjny

→ ma­kro­e­wo­lu­cja


Patrz:makroewolucja

Źródła:

SJP.pl

Makrofag

1. po­cho­dzą­ca ze szpi­ku kost­ne­go ko­mór­ka ukła­du od­por­no­ścio­we­go, wy­po­sa­żo­na w zdol­no­ści fa­go­cy­to­zy i en­zy­ma­tycz­nej de­gra­da­cji po­chło­nię­tych frag­men­tów tkan­ko­wych, ko­mór­ko­wych i bak­te­ryj­nych;
2. zwie­rzę odży­wia­ją­ce się du­ży­mi czą­stecz­ka­mi po­kar­mo­wy­mi lub nawet ca­ły­mi or­ga­niz­ma­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) or­ga­nizm żywy odży­wia­ją­cy się drob­ny­mi cząst­ka­mi po­kar­mo­wy­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makrofanerofit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wy­so­kie drze­wo osią­ga­ją­ce ponad 30 me­trów wy­so­ko­ści;


Źródła:

Wiktionary

Makrofauna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. zool. ogół więk­szych zwie­rząt na danym ob­sza­rze, w danym śro­do­wi­sku lub okre­sie ge­o­lo­gicz­nym


Źródła:

Wiktionary

Makrofil

w bo­ta­ni­ce: liść ma­ją­cy blasz­kę z roz­ga­łę­zio­nym sy­ste­mem żyłek; mi­kro­fil


Ma­kro­fil ("me­gap­hyl") – liść wy­stę­pu­ją­cy u skrzy­pów, pa­pro­ci, ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych i okry­to­za­ląż­ko­wych. Za­wie­ra roz­ga­łę­zio­ny układ tka­nek prze­wo­dzą­cych (w po­sta­ci ner­wów), sta­no­wią­cy od­ga­łę­zie­nie walca osio­we­go ło­dy­gi. Nad od­ga­łę­zie­nia­mi z walca osio­we­go po­zo­sta­ją luki li­ścio­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrofit

ro­śli­na za­ko­rze­nio­na w wo­dzie, któ­rej więk­sza część jest wy­nu­rzo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przyt­wier­dzo­na do dna zbior­ni­ka wod­ne­go ro­śli­na na­czy­nio­wa bądź ra­mie­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makroflora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. bot. or­ga­niz­my ro­ślin­ne wcho­dzą­ce w skład ma­kro­ben­to­su, o roz­mia­rach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm


Źródła:

Wiktionary

Makrofotografia

1. tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na umoż­li­wia­ją­ca wy­ko­ny­wa­nie zdjęć ma­łych przed­mio­tów z nie­wiel­kiej od­le­gło­ści i o re­la­tyw­nie dużym po­więk­sze­niu
2. zdję­cie otrzy­ma­ne taką me­to­dą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia zdjęć, w któ­rej fo­to­gra­fo­wa­ny obiekt zo­sta­je odw­zo­ro­wa­ny w na­tu­ral­nych roz­mia­rach lub jest po­więk­szo­ny; także: zdję­cie wy­ko­na­ne tą tech­ni­ką;


Ma­kro­fo­to­gra­fia – ro­dzaj fo­to­gra­fii, w któ­rej fo­to­gra­fo­wa­ny obiekt zo­sta­je odw­zo­ro­wa­ny w na­tu­ral­nych roz­mia­rach lub jest niez­nacz­nie po­więk­szo­ny.

Na ogół za­kres po­więk­sze­nia li­nio­we­go (czę­sto zwa­ne­go przez fo­to­gra­fów skalą odw­zo­ro­wa­nia) waha się w gra­ni­cach od 1:1 do 10:1 – od wiel­ko­ści na­tu­ral­nej do 10-krot­ne­go po­więk­sze­nia (dla for­ma­tu ma­ło­o­braz­ko­we­go jest to ob­szar 24×36–2,4×3,6 mm).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makrogameta

zdol­na do sa­mo­dziel­ne­go ruchu ga­me­ta żeń­ska, więk­sza od mę­skiej


Źródła:

SJP.pl

Makrogenerator

pro­gram kom­pu­te­ro­wy za­stę­pu­ją­cy ma­kro­in­struk­cję w pro­gra­mie źró­dło­wym przez ciąg in­struk­cji zde­fi­nio­wa­nych w tym samym ję­zy­ku


Źródła:

SJP.pl

Makrogeneza

hi­po­te­za za­kła­da­ją­ca pow­sta­wa­nie no­wych jed­no­stek sy­ste­ma­tycz­nych or­ga­niz­mów w spo­sób sko­ko­wy, przez jedną znacz­ną zmia­nę mu­ta­cyj­ną


Źródła:

SJP.pl

Makrogenitosomia

znacz­ne po­więk­sze­nie zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych


Źródła:

SJP.pl

Makrografia

gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie struk­tu­ry me­ta­lu albo stopu


Źródła:

SJP.pl

Makrograficzny

→ ma­kro­gra­fia


Patrz:makrografia

Źródła:

SJP.pl

Makroinstrukcja

w in­for­ma­ty­ce: ciąg in­struk­cji; makro, ma­kro­roz­kaz


Ma­kro­in­struk­cja (ang. "macro in­struc­tion") — ciąg in­struk­cji wy­wo­ły­wa­nych za po­mo­cą jed­nej do­dat­ko­wo zde­fi­nio­wa­nej in­struk­cji. Przeksz­tał­ce­nie (roz­sze­rze­nie) ma­kro­in­struk­cji w ciąg słów ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia (pod­da­wa­nych dal­szej trans­la­cji) jest re­a­li­zo­wa­ne przez wstęp­ny ele­ment trans­la­to­ra, zwany pre­pro­ce­so­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrojęzyk

język ma­ją­cy kilka od­mian, uz­na­wa­nych za wa­rian­ty tego sa­me­go ję­zy­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ze­spół bli­sko spo­krew­nio­nych od­mian ję­zy­ko­wych, które by­wa­ją uwa­ża­ne za jeden język w niek­tó­rych kon­tek­stach kul­tu­ro­wych, spo­łecz­nych lub po­li­tycz­nych, mimo że mogą mieć znacz­ne róż­ni­ce i odręb­ne kody ję­zy­ko­we;


Ma­kro­ję­zyk ( ma­cro­lan­gu­a­ge) – jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cyj­na wy­wo­dzą­ca się z mię­dzy­na­ro­do­we­go stan­dar­du ISO 639. Używa się jej w od­nie­sie­niu do grup od­mian ję­zy­ko­wych, nie za­wsze wza­jem­nie zro­zu­mia­łych, ale które z pew­nych wzglę­dów (np. po­za­ję­zy­ko­wych – kul­tu­ro­wych, po­li­tycz­nych, et­nicz­nych, re­li­gij­nych itd.)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makrokierunek

kie­ru­nek stu­diów łą­czą­cy wie­dzę z kilku po­krew­nych dzie­dzin w ra­mach jed­ne­go pro­gra­mu


Ma­kro­kie­ru­nek – kie­ru­nek stu­diów na uczel­niach wyż­szych, któ­re­go pro­gram łączy dwie lub wię­cej tra­dy­cyj­nych dy­scy­plin na­u­ko­wych lub tech­nicz­nych, lub który kształ­ci na pier­wszych dwóch la­tach w dzie­dzi­nie nauk, bę­dą­cych wspól­ną bazą kil­ku­na­stu spe­cjal­no­ści, a na­stęp­nie daje moż­li­wość wy­bo­ru jed­nej z nich jako osta­tecz­ne­go kie­run­ku dy­plo­mo­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makroklimat

kli­mat du­żych ob­sza­rów, kształ­to­wa­ny przez czyn­ni­ki ge­o­gra­ficz­ne, głów­nie: sze­ro­kość ge­o­gra­ficz­ną, wy­so­kość n.p.m., rzeź­bę te­re­nu, od­le­głość od oce­a­nów


Ma­kro­kli­mat – (po­tocz­nie zwane kli­ma­tem) jest kształ­to­wa­ny przez czyn­ni­ki ge­o­gra­ficz­ne takie jak: ogól­na cyr­ku­la­cja at­mos­fe­ry, sze­ro­kość ge­o­gra­ficz­ną, wy­so­kość nad po­zio­mem morza, rzeź­bę te­re­nu, od­le­głość od mórz i oce­a­nów itp., i cha­rak­te­ry­zo­wa­ny na pod­sta­wie wie­lo­let­nich da­nych ob­ser­wa­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makroklimatologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ma­kro­kli­ma­tów


Źródła:

SJP.pl

Makroklimatyczny

→ ma­kro­kli­mat


Patrz:makroklimat

Źródła:

SJP.pl

Makrokomórka

część płyty głów­nej kom­pu­te­ra oso­bi­ste­go ułat­wia­ją­ca po­dłą­cze­nie urzą­dzeń pe­ry­fe­ryj­nych


Źródła:

SJP.pl

Makrokosmos

1. wszechś­wiat po­ję­ty jako jed­no­li­ta ca­łość, prze­ciw­sta­wia­ny mi­kro­kos­mo­so­wi świa­tu czą­stek ele­men­tar­nych;
2. świat ciał nie­bie­skich w prze­ci­wień­stwie do mi­kro­kos­mo­su - świa­ta czło­wie­ka


Ma­kro­kos­mos – Pod­nieb­ny ta­niec (fr. " Le pe­u­ple mi­gra­te­ur") – fran­cu­ski przy­rod­ni­czy film do­ku­men­tal­ny z 2001 roku, uka­zu­ją­cy życie pta­ków. Jest to ko­lej­ne, po "Mi­kro­kos­mo­sie" (1996), tego typu przed­sięw­zię­cie fran­cu­skie­go pro­du­cen­ta Jac­qu­es’a Per­ri­na.

Obraz był no­mi­no­wa­ny do Osca­ra za naj­lep­szy peł­no­me­tra­żo­wy film do­ku­men­tal­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrokosmosowy

przy­miot­nik od: ma­kro­kos­mos; ma­kro­kos­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Makrolid

ro­dzaj an­ty­bio­ty­ku o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym; an­ty­bio­tyk ma­kro­li­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Makrolidowy

an­ty­bio­tyk ma­kro­li­do­wy - ro­dzaj an­ty­bio­ty­ku o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym; ma­kro­lid


Źródła:

SJP.pl

Makrolingwistyka

nauka opi­su­ją­ca język w po­wią­za­niach z fi­lo­zo­fią, psy­cho­lo­gią, so­cjo­lo­gią itp.


Źródła:

SJP.pl

Makrolit

na­rzę­dzie z ka­mie­nia nie­gła­dzo­ne­go, znane z póź­ne­go pa­le­o­li­tu i me­zo­li­tu


Źródła:

SJP.pl

Makromer

więk­szy bla­sto­mer, który pow­sta­je pod­czas roz­wo­ju em­brio­nal­ne­go np. je­żow­ca, pła­zów i niek­tó­rych ło­ży­skow­ców


Źródła:

SJP.pl

Makrominerał

pier­wia­stek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w śro­do­wi­sku w sto­sun­ko­wo du­żych ilo­ściach; ma­kro­e­le­ment, ma­kro­pier­wia­stek


Źródła:

SJP.pl

Makromolekuła

czą­stecz­ka związ­ku che­micz­ne­go skła­da­ją­ca się z dużej licz­by (kil­ka­dzie­siąt do kilku ty­się­cy) pow­ta­rza­ją­cych się ugru­po­wań ato­mów, tzw. merów; ma­kro­czą­stecz­ka


Ma­kro­mo­le­ku­ła, ma­kro­czą­stecz­ka, ma­kro­dro­bi­na – czą­stecz­ka che­micz­na (mo­le­ku­ła) zło­żo­na z wię­cej niż około 1000 ato­mów. Ma­kro­mo­le­ku­ła czę­sto pow­sta­je z po­łą­cze­nia jed­ne­go lub kilku ro­dza­jów jed­no­stek pod­sta­wo­wych, tzw. merów, two­rząc struk­tu­rę sub­stan­cji po­li­me­ro­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makromutacja

jed­no­ra­zo­wa, wiel­ka zmia­na mu­ta­cyj­na pro­wa­dzą­ca do wy­o­dręb­nie­nie się no­we­go ga­tun­ku albo jed­nost­ki sy­ste­ma­tycz­nej ro­ślin lub zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Makron

cząst­ka sub­stan­cji o śred­ni­cy po­wy­żej 0,1 mm


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makroniwelacja

wy­rów­ny­wa­nie niez­wy­kle du­żych po­wierzch­ni te­re­nu do jed­ne­go po­zio­mu


Źródła:

SJP.pl

Makroniwelacyjny

→ ma­kro­ni­we­la­cja


Patrz:makroniwelacja

Źródła:

SJP.pl

Makroobiektyw

obiek­tyw przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia zdjęć bar­dzo ma­łych obiek­tów z bli­ska


Źródła:

SJP.pl

Makroorganizm

wie­lo­ko­mór­ko­wy or­ga­nizm żywy wi­docz­ny gołym okiem


Źródła:

SJP.pl

Makroostrożnościowy

do­ty­czą­cy sta­bil­no­ści ca­łe­go sy­ste­mu fi­nan­so­we­go


Źródła:

SJP.pl

Makroparafina

stały pro­dukt pow­sta­ją­cy obok pa­ra­fi­ny syn­te­tycz­nej w pro­ce­sie syn­te­zy paliw cie­kłych z tlen­ku węgla i wo­do­ru; pa­ra­fi­na kon­tak­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Makropierwiastek

pier­wia­stek che­micz­ny (np. azot, fos­for, siar­ka, potas, wapń, ma­gnez) wy­stę­pu­ją­cy w or­ga­niz­mach ży­wych w znacz­nej ilo­ści, nie­zbęd­ny do ich pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju; ma­kro­e­le­ment, ma­kros­kład­nik, pier­wia­stek pod­sta­wo­wy


Źródła:

SJP.pl

Makroplankton

plank­ton skła­da­ją­cy się z or­ga­niz­mów o dłu­go­ści po­wy­żej 1 cen­ty­me­tra (np. meduz ja­mo­chło­nów, osło­nic), uno­szą­cy się bier­nie z fa­la­mi i prą­da­mi w toni oce­a­nicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Makropod

drob­na ryba z ro­dzi­ny łaź­co­wa­tych, z na­rzą­dem błęd­ni­ko­wym umoż­li­wia­ją­cym od­dy­cha­nie tle­nem at­mos­fe­rycz­nym; wiel­ko­płetw


Źródła:

SJP.pl

Makropokarmowy

do­ty­czą­cy pier­wiast­ków nie­zbęd­nych do utrzy­ma­nia funk­cji ży­cio­wych or­ga­niz­mu, za­war­tych w sub­stan­cjach odżyw­czych


Źródła:

SJP.pl

Makropolecenie

w in­for­ma­ty­ce: ciąg po­le­ceń; makro


Źródła:

SJP.pl

Makroprojektant

ar­chi­tekt pro­jek­tu­ją­cy duże ze­spo­ły ur­ba­ni­stycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Makroproporcja

pro­por­cja wyz­na­cza­ją­ca skalę pro­por­cji szcze­gó­ło­wych albo bę­dą­ca wy­pad­ko­wą pro­por­cji szcze­gó­ło­wych


Źródła:

SJP.pl

Makroregion

ob­szar obej­mu­ją­cy kilka re­gio­nów o zbli­żo­nych ce­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. jed­nost­ka po­dzia­łu fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­ne­go prze­strze­ni, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się zbli­żo­ny­mi ce­cha­mi śro­do­wi­sko­wo-kra­jo­bra­zo­wy­mi więk­sza od me­zo­re­gio­nu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makroregionalny

do­ty­czą­cy ob­sza­ru obej­mu­ją­ce­go kilka re­gio­nów


Źródła:

SJP.pl

Makrorelief

duże formy uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu, takie jak góry, wy­ży­ny, pra­do­li­ny; ma­kro­rzeź­ba


Źródła:

SJP.pl

Makrorodnik

wolny rod­nik pow­sta­ły przez przy­łą­cze­nie czą­ste­czek mo­no­me­ru do wol­ne­go rod­ni­ka wyt­wo­rzo­ne­go wsku­tek roz­pa­du ini­cja­to­ra po­li­me­ry­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Makrorozkaz

w in­for­ma­ty­ce: ciąg in­struk­cji; makro, ma­kro­in­struk­cja


Źródła:

SJP.pl

Makrorzeźba

duże formy uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu, takie jak góry, wy­ży­ny, pra­do­li­ny; ma­kro­re­lief


Źródła:

SJP.pl

Makrosegmentacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. pro­ce­du­ra ba­daw­cza w mar­ke­tin­go­wej ana­li­zie rynku, gdzie seg­men­ta­mi, na które do­ko­nu­je się po­dzia­łu, są rynki na­ro­do­we lub ich grupy;


Ma­kro­seg­men­ta­cja (seg­men­ta­cja pier­wot­na) – pro­ce­du­ra ba­daw­cza w mar­ke­tin­go­wej ana­li­zie rynku, gdzie seg­men­ta­mi, na które do­ko­nu­je się po­dzia­łu, są rynki na­ro­do­we lub ich grupy.

Ma­kro­seg­men­ta­cja opie­ra się głów­nie na źró­dłach wtór­nych. Do­ty­czą one zmien­nych nie­za­leż­nych od sku­tecz­no­ści dzia­łań mar­ke­tin­go­wych, jak np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Makrosiedlisko

teren o po­dob­nych wa­run­kach sied­li­sko­wych kli­ma­tu i po­dło­ża


Źródła:

SJP.pl

Makroskala

w ma­kro­ska­li -
a) w od­nie­sie­niu do du­żych jed­no­stek
b) na wiel­ką skalę


Źródła:

SJP.pl

Makroskalowy

→ ma­kro­ska­la


Patrz:makroskala

Źródła:

SJP.pl

Makroskopowy

wi­dzial­ny gołym okiem, bez uży­cia przy­rzą­dów op­tycz­nych


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­kro­sko­pii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makroskładnik

pier­wia­stek che­micz­ny (np. azot, fos­for, siar­ka, potas, wapń, ma­gnez) wy­stę­pu­ją­cy w or­ga­niz­mach ży­wych w znacz­nej ilo­ści, nie­zbęd­ny do ich pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju; ma­kro­pier­wia­stek, ma­kro­e­le­ment, pier­wia­stek pod­sta­wo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skład­nik, który wy­stę­pu­je w du­żych ilo­ściach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makrosocjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ma­kro­so­cjo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Makrosocjologia

dział so­cjo­lo­gii, któ­re­go przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia są ma­kro­struk­tu­ry spo­łecz­ne


Ma­kro­so­cjo­lo­gia – dział so­cjo­lo­gii, któ­re­go przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia są ma­kro­struk­tu­ry spo­łecz­ne; także so­cjo­lo­gicz­na orien­ta­cja ba­daw­cza zaj­mu­ją­ca się prze­de wszyst­kim ana­li­zą tak zwa­nych wiel­kich pro­ce­sów i zja­wisk spo­łecz­nych oraz bu­do­wa­niem na tej pod­sta­wie ogól­nych te­o­rii so­cjo­lo­gicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrosomia

wiel­kość płodu nad­mier­na w sto­sun­ku do wieku pło­do­we­go; hi­per­tro­fia wew­nątrz­ma­cicz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ny roz­miar ciała, nad­mier­na masa płodu w sto­sun­ku do wieku pło­do­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makrospora

duży za­rod­nik pa­prot­ni­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych wyt­wa­rza­ny w za­rod­ni dużej (ma­kro­spo­ran­gium) na spo­ro­fi­cie; me­ga­spo­ra


Ma­kro­spo­ra (me­ga­spo­ra) – za­rod­nik, z któ­re­go roz­wi­ja się ga­me­to­fit żeń­ski (pro­du­ku­ją­cy ko­mór­ki ja­jo­we). Ma­kro­spo­ry wyt­wa­rza­ne są w ma­kro­spo­ran­giach na spo­ro­fi­cie. Wy­stę­pu­ją u ro­ślin róż­no­za­rod­ni­ko­wych (wy­mar­łe ga­tun­ki skrzy­po­wych, niek­tó­re wi­dła­ki i pa­pro­cie oraz wszyst­kie ro­śli­ny na­sien­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrosporangium

u pa­prot­ni­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych: za­rod­nia wyt­wa­rza­ją­ca za­rod­ni­ki - ma­kro­spo­ry


Ma­kro­spo­ran­gium, me­ga­spo­ran­gium – jeden z dwóch typów za­rod­ni obec­ny u ro­ślin róż­no­za­rod­ni­ko­wych. Pow­sta­ją w nim nie­licz­ne lub wręcz po­je­dyn­cze za­rod­ni­ki zwane ma­kro­spo­ra­mi, z któ­rych z kolei roz­wi­ja­ją się prze­dro­śla wyt­wa­rza­ją­ce tylko żeń­skie na­rzą­dy – rod­nie, a w nich ko­mór­ki ja­jo­we. Ma­kro­spo­ran­gia są zwy­kle więk­sze od mi­kro­spo­ran­giów. Wy­ra­sta­ją na li­ściach zwa­nych ma­kro­spo­ro­fi­la­mi, czę­sto zmo­dy­fi­ko­wa­nych i od­mien­nych od in­nych liści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrosporogeneza

pro­ces pow­sta­wa­nia żeń­skich za­rod­ni­ków, czyli ma­kro­spor, na dro­dze po­dzia­łów me­jo­tycz­nych ma­kro­spo­ro­cy­tów


Źródła:

SJP.pl

Makrostruktura

1. gru­bo­ziar­ni­sta bu­do­wa skał, mi­ne­ra­łów itp., da­ją­ca się odróż­nić gołym okiem lub za po­mo­cą sła­bej lupy
2. układ kla­so­wo-war­stwo­wy spo­łe­czeń­stwa


Ma­kro­struk­tu­ra (wiel­ka struk­tu­ra) – w na­jo­gól­niej­szym uję­ciu de­fi­nio­wa­na jest jako część spo­łe­czeń­stwa glo­bal­ne­go i wiel­kich grup spo­łecz­nych. Two­rzo­na jest mię­dzy in­ny­mi przez klasy, war­stwy, grupy za­wo­do­we, grupy wyz­na­nio­we, naród, pań­stwo i wza­jem­ne re­la­cje mię­dzy nimi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makrosy

po­tocz­nie: ma­kros­kład­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Makrot

prok­se­ne­ta; daw­niej:
1. fak­tor, poś­red­nik;
2. raj­fur


Źródła:

SJP.pl

Makrotekstura

struk­tu­ra wew­nętrz­na skały da­ją­ca się ob­ser­wo­wać gołym okiem


Źródła:

SJP.pl

Makrourzędowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wiel­kiej in­sty­tu­cji urzęd­ni­czej albo dla zbiu­ro­kra­ty­zo­wa­nej or­ga­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Makrowirus

Ma­kro­wi­rus ("wirus typu makro") – wirus kom­pu­te­ro­wy uru­cha­mia­ją­cy się tak samo jak zwy­kłe makra, a więc w śro­do­wi­sku in­ne­go pro­gra­mu (naj­czę­ściej któ­re­goś z pa­kie­tu Mi­cro­soft Of­fi­ce, ze wzglę­du na jego po­pu­lar­ność). Do re­pli­ka­cji wy­ko­rzy­stu­ją ję­zy­ki makro obec­ne w za­in­fe­ko­wa­nym śro­do­wi­sku. Ata­ku­ją nie pliki wy­ko­ny­wal­ne, lecz pliki za­wie­ra­ją­ce de­fi­ni­cje makro.


Źródła:

Wikipedia

Makrowy

przy­miot­nik od: makro


Źródła:

SJP.pl

Makrozmiana

zmia­na za­cho­dzą­ca na wiel­ką skalę


Źródła:

SJP.pl

Makroświat

świat w skali makro; prze­ci­wień­stwo mi­kroś­wia­ta


Źródła:

SJP.pl

Makryna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ma­kry­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go słowa "macra". Oz­na­cza „chuda, długa”. Wśród pa­tro­nek – św. Ma­kry­na Młod­sza, sio­stra św. Ba­zy­le­go Wiel­kie­go, św. Pio­tra z Se­ba­sty i św. Grze­go­rza z Nyssy (IV wiek).

Ma­kry­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 stycz­nia i 19 lipca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maks

po­tocz­nie: naj­wyż­szy po­ziom cze­goś, np. gło­śno­ści mu­zy­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. ka­szub­ska wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no;


Maks (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. "Maks") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no. Leży na ob­sza­rze Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go, na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Prze­wóz". Do 2023 miej­sco­wość była osadą wsi Prze­wóz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maks.

max, max.; skrót od:
1. mak­si­mum;
2. mak­sy­mal­ny;
3. mak­sy­mal­nie


Źródła:

SJP.pl

Maksencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Mak­sen­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, po­cho­dzą­ce od imie­nia "Ma­xen­tius", wy­wo­dzą­ce­go się od słowa "ma­xi­mus" "naj­więk­szy, najw­spa­nial­szy". Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Mak­sen­cja z Be­a­u­va­is, Szkot­ka z po­cho­dze­nia, oraz św. Mak­sen­cja z Try­den­tu, matka św. Wi­gi­liu­sza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maksencjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maksi

[czy­taj: maks-i] maxi;
1. o ubio­rze: długi, się­ga­ją­cy do ko­stek;
2. ubra­nie się­ga­ją­ce do ko­stek;
3. ma­ją­cy mak­sy­mal­ne roz­mia­ry, za­sięg, na­tę­że­nie itp.


przy­miot­nik

 (1.1) długi (o ubra­niu)

 (1.2) ob­szer­niej­szy niż stan­dard (o ubra­niu)

 (1.3) dużo za­wie­ra­ją­cy, wiele obej­mu­ją­cy

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) duże ubra­nie


Maksi – wieś na Łot­wie, w kra­i­nie Łat­ga­lia, w no­vad­sie Balvi. We­dług da­nych na rok 2007, w miej­sco­wo­ści miesz­ka­ły 2 osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maksim

[czy­taj: maks-im] imię mę­skie


MakSim ( MакSим, właśc. Ma­ri­na Sier­gie­jew­na Abro­si­mo­wa, ros. Марина Сергеевна Абросимова, z domu Mak­si­mo­wa, ros. Максимова, ur. 10 czerw­ca 1983 w Ka­za­niu) – ro­syj­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów i pro­du­cent­ka mu­zycz­na. Za­słu­żo­na Ar­tyst­ka Re­pu­bli­ki Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­skiej (2013), Za­słu­żo­na Ar­tyst­ka Re­pu­bli­ki Ta­tar­sta­nu (2016).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maksimafilia

[czy­taj: maks-ima­fi­lia] zbie­ract­wo kart ana­lo­gicz­nych (mak­si­mum)


Mak­si­ma­fi­lia – dział zbie­ract­wa, któ­rej przed­mio­tem są karty mak­si­mum, jej po­czą­tek zaw­dzię­cza się ko­lek­cjo­no­wa­niu wi­do­kó­wek z na­kle­jo­nym znacz­kiem pocz­to­wym po stro­nie wi­do­ko­wej. Pier­wsze karty mak­si­mum były przy­pad­ko­we i przed­sta­wia­ły na przy­kład sfink­sa i pi­ra­mi­dy w Egip­cie, póź­niej­szy roz­wój tej dzie­dzi­ny spo­wo­do­wał wy­o­dręb­nie­nie mak­si­ma­fi­lii jako sa­mo­dziel­ny ro­dzaj zbie­ract­wa fi­la­te­li­stycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maksimow

[czy­taj: maks-imow] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maksimowicz

[czy­taj: maks-imo­wicz] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maksimum

[czy­taj: maks-imum] naj­wyż­szy sto­pień cze­goś, naj­więk­sza ilość, licz­ba, war­tość itp. osią­ga­na przez coś; ma­xi­mum, punkt szczy­to­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) naj­więk­szy sto­pień, naj­więk­sza ilość / war­tość / wiel­kość

 (1.2) mat. naj­więk­sza war­tość przyj­mo­wa­na przez daną funk­cję

przy­słó­wek

 (2.1) w po­łą­cze­niu z okre­śle­niem licz­by: co naj­wy­żej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maksio

zdrob­nie­nie od: Mak­sym, Mak­sy­mi­lian (imio­na mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Maksisingel

[czy­taj: maks-is-ingel] płyta kom­pak­to­wa lub wi­ny­lo­wa z kil­ko­ma na­gra­nia­mi; mak­si­sin­giel, maxi-sin­giel, maxi-sin­gel


Źródła:

SJP.pl

Maksisingiel

[czy­taj: maks-is-in­giel] płyta kom­pak­to­wa lub wi­ny­lo­wa z kil­ko­ma na­gra­nia­mi; mak­si­sin­gel, maxi-sin­giel, maxi-sin­gel


Mak­si­sin­giel, maxi-sin­giel, mak­si­sin­gel – wy­daw­nict­wo mu­zycz­ne, sin­gel zło­żo­ny z wię­cej niż dwóch ut­wo­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maksisinglowy

→ mak­si­sin­giel, → mak­si­sin­gel [czy­taj: maks-is-in­glo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Maksispódnica

[czy­taj: maks-ispód­ni­ca] spód­ni­ca się­ga­ją­ca do ko­stek


Źródła:

SJP.pl

Maksisukienka

[czy­taj: maks-isu­kien­ka] su­kien­ka się­ga­ją­ca do ko­stek


Źródła:

SJP.pl

Maksura

miej­sce w me­cze­cie przez­na­czo­ne dla wład­cy


Mak­su­ra – drew­nia­na ścian­ka lub krata usta­wia­na w me­cze­cie, od­dzie­la­ją­ca wład­cę od resz­ty mod­lą­cych się. Póź­niej ta nazwa za­czę­ła obej­mo­wać całą wy­dzie­lo­ną prze­strzeń (lożę) dla wład­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makswel

dawna jed­nost­ka stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go; max­well


Maks­wel (Mx) – jed­nost­ka stru­mie­nia in­duk­cji ma­gne­tycz­nej w ukła­dzie CGS (jed­nost­ka przej­ścio­wo le­gal­na ukła­du SI). Nazwa "maks­wel" po­cho­dzi od naz­wi­ska szkoc­kie­go fi­zy­ka Ja­me­sa Cler­ka Max­wel­la.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maksygraf

przy­rząd słu­żą­cy do gra­ficz­ne­go re­je­stro­wa­nia prze­bie­gu zmian mocy elek­trycz­nej po­bie­ra­nej i do okre­śla­nia mocy szczy­to­wej


Źródła:

SJP.pl

Maksym

re­gu­ła, za­sa­da po­stę­po­wa­nia, ogól­ne pra­wi­dło mo­ral­ne sfor­mu­ło­wa­ne w spo­sób zwię­zły i sty­li­stycz­nie do­bit­ny, zwy­kle w jed­nym zda­niu; sen­ten­cja; afo­ryzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Mak­sym – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, ut­wo­rzo­ne od przy­miot­ni­ka "ma­xi­mus" oz­na­cza­ją­cy „naj­więk­szy”, przy­dom­ka Jo­wi­sza. Ist­nie­ją licz­ni świę­ci pra­wo­sław­ni i ka­to­lic­cy o tym imie­niu:

Mak­sym Wyz­naw­ca, Mak­sym Grek, Mak­sym Wo­ło­ski, Mak­sym Gor­lic­ki, Mak­sym z Riez i wielu in­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maksyma

re­gu­ła, za­sa­da po­stę­po­wa­nia, ogól­ne pra­wi­dło mo­ral­ne sfor­mu­ło­wa­ne w spo­sób zwię­zły i sty­li­stycz­nie do­bit­ny, zwy­kle w jed­nym zda­niu; sen­ten­cja; afo­ryzm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. myśl zwięź­le wy­ra­żo­na, za­wie­ra­ją­ca jakąś za­sa­dę po­stę­po­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maksymalista

1. czło­wiek dą­żą­cy do osią­gnię­cia wszyst­kich sta­wia­nych sobie lub innym celów w jak naj­więk­szym stop­niu;
2. w fi­lo­zo­fii: przed­sta­wi­ciel mak­sy­ma­liz­mu


Źródła:

SJP.pl

Maksymalistka

→ mak­sy­ma­li­sta


Patrz:maksymalista

Źródła:

SJP.pl

Maksymalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mak­sy­ma­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są mak­sy­ma­li­stycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Maksymalistyczny

do­ty­czą­cy mak­sy­ma­liz­mu albo mak­sy­ma­li­sty (np. mak­sy­ma­li­stycz­ny plan, mak­sy­ma­li­stycz­na wizja)


Źródła:

SJP.pl

Maksymalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mak­sy­mal­ne zwięk­sze­nie


Źródła:

Wiktionary

Maksymalizator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś lub coś, co czyni bądź dąży do uczy­nie­nia pew­nej rze­czy, cechy, war­to­ści itd. moż­li­wie naj­więk­szą


Źródła:

Wiktionary

Maksymalizm

1. dą­że­nie do osią­gnię­cia wszyst­kich sta­wia­nych sobie lub innym celów w jak naj­więk­szym stop­niu
2. filoz. kie­ru­nek wi­dzą­cy w filoz. naukę wy­ja­śnia­ją­cą całą rze­czy­wi­stość, zmie­rza­ją­cy do sy­ste­ma­tycz­ne­go roz­wi­nię­cia wszyst­kich jej dzia­łów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na sta­wia­niu sobie lub innym naj­wyż­szych wy­ma­gań i dą­że­niu do peł­nej re­a­li­za­cji za­mie­rzo­nych celów

 (1.2) polit. dą­że­nie do peł­nej re­a­li­za­cji pro­gra­mu bez go­dze­nia się na kom­pro­mi­sy

 (1.3) szt. este­ty­ka cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się prze­py­chem, róż­no­rod­no­ścią barw, wzo­rów i form


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maksymalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mak­sy­ma­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Maksymalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmak­sy­ma­li­zo­wać)

 (1.1) książk. zwięk­szać do mak­si­mum

 (1.2) in­form. roz­sze­rzać okno pro­gra­mu tak, by zaj­mo­wa­ło cały ekran

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mak­sy­ma­li­zo­wać się (dk. zmak­sy­ma­li­zo­wać się)

 (2.1) książk. mak­sy­ma­li­zo­wać (1.1) sa­me­go sie­bie


Źródła:

Wiktionary

Maksymalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mak­sy­mal­ny


Źródła:

Wiktionary

Maksymalność

→ mak­sy­mal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mak­sy­mal­ne; cecha tych, któ­rzy są mak­sy­mal­ni


Patrz:maksymalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maksymalny

osią­ga­ją­cy lub okre­śla­ją­cy mak­si­mum; naj­więk­szy, naj­wyż­szy


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który osią­gnął mak­si­mum; taki, który jest naj­więk­szy (np. w na­si­le­niu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maksymek

zdrob­nie­nie od: Mak­sym, Mak­sy­mi­lian (imio­na mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Maksymiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maksymian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Mak­sy­mian, Mar­cus Au­re­lius Va­le­rius Ma­xi­mia­nus, Ma­xi­mia­nus Her­cu­lius (ur. ok. 250 w Sir­mium w Pa­no­nii, zm. 310) – ce­sarz rzym­ski w la­tach 286–305, współ­rzą­dzą­cy z Dio­kle­cja­nem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maksymilian

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Mak­sy­mi­lian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "ma­xi­mus" oz­na­cza­ją­ce­go „naj­więk­szy” oraz naz­wi­ska rzym­skie­go rodu Emi­liu­szów. Żeń­skie od­po­wied­ni­ki tego imie­nia to Mak­sy­mi­lia­na i Mak­sy­mi­lian­na.

W 2022 imię to no­si­ło 64 172 oby­wa­te­li Pol­ski (76. miej­sce w gru­pie imion mę­skich).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maksymilianostwo

Mak­sy­mi­lian z mał­żon­ką; Mak­sy­mi­lia­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Maksymilianowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Mak­sy­mi­lia­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Mak­sy­mi­lia­no­wo

 (2.2) D. lp. od: Mak­sy­mi­lia­nów

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Mak­sy­mi­lia­no­wy


Źródła:

Wiktionary

Maksymilianowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Maksymilianowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Maksymilianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mak­sy­mi­lia­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Maksymin

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Mak­sy­min – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wśród pa­tro­nów – św. Mak­sy­min (†IV wiek).

W Pol­sce daw­nej imię nie było poś­wiad­czo­ne do­ku­men­ta­mi. W XXI wieku imię rzad­kie. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 8 męż­czyzn o imie­niu Mak­sy­min na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maksymiuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maksymostwo

Mak­sym z mał­żon­ką; Mak­sy­mo­wie


Źródła:

SJP.pl

Maksymowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maksymowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Maksymowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mak­sy­ma lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Maktab

arab­ska szko­ła pod­sta­wo­wa


Źródła:

SJP.pl

Maku

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., Ms. i W. lp. od: mak


Maku (per­ski: ماكو) – mia­sto w Ira­nie, w osta­nie Azer­bej­dżan Za­chod­ni. Licz­ba miesz­kań­ców w 2006 roku wy­no­si­ła ok. 41 tys.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Makuba

ga­tu­nek ta­ba­ki po­cho­dzą­cy z Mar­ty­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Makuch

wy­ci­śnię­te na­sio­na ro­ślin ole­i­stych, sta­no­wią­ce paszę dla bydła; kuch


Ma­ku­chy, ko­ła­cze, kuchy – wy­tło­ki bę­dą­ce ubocz­nym pro­duk­tem wyt­wa­rza­nia oleju z ro­ślin ole­i­stych – z na­sion: maku, sło­necz­ni­ka, rze­pa­ku (około 650 kg z 1 t na­sion), se­za­mu, soi, lnu, a także orze­chów i in­nych. Za­wie­ra­ją m.in. wę­glo­wo­da­ny, biał­ka, tłu­szcze i sole mi­ne­ral­ne. Za­miast ma­ku­chów wy­ko­rzy­sta­na być może rów­nież mącz­ka po­ek­strak­cyj­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. otrę­by pszen­ne


Źródła:

Wiktionary

Makuchowy

przy­miot­nik od: ma­kuch


Źródła:

SJP.pl

Makuchy

wy­ci­śnię­te na­sio­na ro­ślin ole­i­stych, sta­no­wią­ce paszę dla bydła; kuch


Źródła:

SJP.pl

Makulatura

1. stare książ­ki, ga­ze­ty, pa­pie­ry itp., słu­żą­ce jako su­ro­wiec do wy­ro­bu pa­pie­ru
2. prze­no­śnie, po­tocz­nie o kiep­skiej li­te­ra­tu­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­po­trzeb­ny, zu­ży­ty lub zni­szczo­ny pa­pier przez­na­czo­ny do re­cy­klin­gu;

 (1.2) pot. przen. bez­war­to­ścio­we, mier­ne książ­ki

 (1.3) druk. ar­ku­sze zu­ży­te pod­czas druku, ar­ku­sze z de­fek­tem


Ma­ku­la­tu­ra – nie­po­trzeb­ne lub zni­szczo­ne wy­ro­by pa­pier­ni­cze, na­da­ją­ce się bez­poś­red­nio do wtór­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia w in­nych ce­lach niż były przez­na­czo­ne pier­wot­nie lub na­da­ją­ce się jako jeden z su­row­ców do pro­duk­cji no­we­go pa­pie­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makulaturowiec

żar­to­bli­wie o czło­wie­ku zbie­ra­ją­cym ma­ku­la­tu­rę i ods­prze­da­ją­cym ją w punk­cie skupu


Źródła:

SJP.pl

Makulaturowy

przy­miot­nik od: ma­ku­la­tu­ra


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ku­la­tu­rą, od­no­szą­cy się do ma­ku­la­tu­ry

 (1.2) wyt­wo­rzo­ny z ma­ku­la­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makulec

ślu­zo­wiec wy­stę­pu­ją­cy w 30 ga­tun­kach na but­wie­ją­cych li­ściach, mchach, ko­rze­niach drzew itp.


Źródła:

SJP.pl

Makulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makumba

ma­cum­ba;
1. re­li­gia syn­kre­tycz­na zbli­żo­na do wudu, roz­po­wszech­nio­na w Bra­zy­lii;
2. pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie na obrzę­dy czar­nej magii;
3. wywar z ko­no­pi in­dyj­skich z dużą ilo­ścią środ­ka psy­cho­ak­tyw­ne­go THC


Zo­bacz też: Ma­kum­ba (utwór mu­zycz­ny).

Ma­kum­ba – słowo po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, zwią­za­ne z kul­tu­rą Bantu, ko­ja­rzo­ne m.in. z imie­niem jed­ne­go ze środ­ko­wo­a­fry­kań­skich bóstw, względ­nie po­ję­ciem magii lub po pro­stu z nazwą in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makurat

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makuszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Makutra

ro­dzaj na­czy­nia, zwy­kle gli­nia­ne­go, słu­żą­ce­go do ucie­ra­nia maku, ciast, kre­mów; ma­ko­tra, do­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. duża, cięż­ka, gli­nia­na lub ka­mion­ko­wa misa do ucie­ra­nia róż­nych skład­ni­ków spo­żyw­czych;


Ma­ku­tra (ma­ko­tra, ukr. "ma­ki­tra"; daw­niej do­ni­ca) – cięż­ka, gli­nia­na misa o po­ro­wa­tej (row­ko­wa­nej, żło­bio­nej) po­wierzch­ni wew­nętrz­nej. Przy po­mo­cy spe­cjal­nej, zaz­wy­czaj drew­nia­nej (rza­dziej por­ce­la­no­wej), pałki (kuli) ucie­ra się w niej różne pół­pro­duk­ty spo­żyw­cze (cza­sem po ich uprzed­nim zmie­le­niu) aż do uzy­ska­nia moż­li­wie gład­kiej, jed­no­li­tej masy. Duży cię­żar ma­ku­try ułat­wia ucie­ra­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makuła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maków

po­spo­li­ty kwiat polny ro­śli­ny o tej samej naz­wie, czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w zbo­żach jako chwast


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Makóweczka

zdrob­nie­nie od: ma­ków­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ma­ków­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Makówka

1. głów­ka maku za­wie­ra­ją­ca na­sio­na
2. po­tocz­nie głowa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. owoc maku w for­mie to­reb­ki z na­sio­na­mi

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. zwy­kle w lm. ślą­ska po­tra­wa wi­gi­lij­na, któ­rej pod­sta­wą są na­mo­czo­ne bułki oraz mak z orze­cha­mi, ro­dzyn­ka­mi, mig­da­ła­mi;

 (1.3) pot. przen. o gło­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Makówkowy

→ ma­ków­ka


Patrz:makówka

Źródła:

SJP.pl

Makłowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mal.

skrót od: ma­laj­ski


Źródła:

SJP.pl

Malabar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na na za­chod­nim wy­brze­żu Indii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Malabarczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­la­ba­ru


Źródła:

Wiktionary

Malabarski

przy­miot­nik od: Ma­la­bar (część wy­brze­ża Indii nad Mo­rzem Arab­skim; Wy­brze­że Ma­la­bar­skie)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­la­ba­ru lub Ma­la­bar­czy­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malabijczyk

miesz­ka­niec Ma­la­bo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­la­bo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malabijka

miesz­kan­ka Ma­la­bo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­la­bo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malabijski

przy­miot­nik od: Ma­la­bo (sto­li­ca Gwi­nei Rów­ni­ko­wej)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­la­bo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malabo

(do 1973 Santa Isa­bel) sto­li­ca Gwi­nei Rów­ni­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Gwi­nei Rów­ni­ko­wej;


Ma­la­bo (do 1973 Santa Isa­bel) – mia­sto w Gwi­nei Rów­ni­ko­wej, port na wy­spie Bioko w Za­to­ce Gwi­nej­skiej. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju (zaraz po Bata). Do 2026 roku było sto­li­cą Gwi­nei Rów­ni­ko­wej. Utra­ci­ło swoją funk­cję na rzecz Oyali.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malachiasz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malachiaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ma­la­chia­sza


Źródła:

Wiktionary

Malachit

1. mi­ne­rał, za­sa­do­wy wę­glan mie­dzi o szma­rag­do­wo­zie­lo­nej bar­wie, da­ją­cy się po­le­ro­wać, uży­wa­ny do wy­ro­bu bi­żu­te­rii, a także jako pig­ment;
2. kolor szma­rag­do­wo­zie­lo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. jubil. mi­ne­rał o zie­lo­nej bar­wie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ju­bi­ler­stwie, ar­chi­tek­tu­rze, sztu­ce zdob­ni­czej oraz jako pig­ment;

 (1.2) książk. kolor ma­la­chi­tu (1.1)


Ma­la­chit – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, bę­dą­cy za­sa­do­wym wę­gla­nem mie­dzi. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych na Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go μαλάχη, "ma­la­che" (malwa) i μαλακός, "ma­la­kos" (mięk­ki) – aluz­ja do zie­lo­nej barwy mi­ne­ra­łu i jego nie­wiel­kiej twar­do­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malachitowy

1. wy­ko­na­ny z ma­la­chi­tu (np. po­są­żek ma­la­chi­to­wy)
2. o ko­lo­rze ma­la­chi­tu; szma­rag­do­wo­zie­lo­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jubil. miner. do­ty­czą­cy ma­la­chi­tu, wy­ko­na­ny z ma­la­chi­tu, zwią­za­ny z ma­la­chi­tem, ozdo­bio­ny ma­la­chi­tem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. ma­ją­cy kolor szma­rag­do­wo­zie­lo­ny, taki jak kolor ma­la­chi­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malacja

zmia­na stanu tkan­ki mart­wi­czej w płyn­ny


Źródła:

SJP.pl

Malacki

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Sło­wa­cji;


Źródła:

Wiktionary

Malacyjny

→ ma­la­cja


Patrz:malacja

Źródła:

SJP.pl

Maladyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. zwią­za­ny ze sta­nem cho­ro­bo­wym, z cho­ro­bą, do­ty­czą­cy tego stanu


Źródła:

Wiktionary

Malaga

1. słod­kie wino hisz­pań­skie, mocne i aro­ma­tycz­ne
2. ga­tu­nek du­żych ro­dzyn­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, w An­da­luz­ji, port nad Mo­rzem Śró­dziem­nym;

 (1.2) geogr. pro­win­cja w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, ze sto­li­cą w Ma­la­dze (1.1);


Ma­la­ga ( Málaga, wym. ; fen. "Ma­la­ka", Ma­la­ca, ‏مالقة‎ = "Mālaqah") – mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie An­da­luz­ja. Szó­ste co do wiel­ko­ści mia­sto w Hisz­pa­nii z licz­bą lud­no­ści na po­zio­mie 574 654 miesz­kań­ców. Me­tro­po­lia liczy 1 001 680 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malagenia

1. hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy, od­mia­na fan­dan­ga
2. ro­dzaj hisz­pań­skiej pio­sen­ki lu­do­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. li­rycz­na hisz­pań­ska pio­sen­ka tra­dy­cyj­na

 (1.2) cho­re­ogr. szyb­ki hisz­pań­ski ta­niec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malagijski

przy­miot­nik od: Ma­la­ga (pro­win­cja lub mia­sto w Hisz­pa­nii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­la­gą, do­ty­czą­cy Ma­la­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malaj

rdzen­ny miesz­ka­niec Pół­wy­spu Ma­laj­skie­go lub Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malajalam

język z grupy dra­wi­dyj­skich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malajczyk

miesz­ka­niec Ma­la­jów


Źródła:

SJP.pl

Malaje

po­tocz­nie o Pół­wy­spie Ma­laj­skim lub Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. dawne po­sia­dło­ści bry­tyj­skie na Pół­wy­spie Ma­laj­skim;


Ma­la­je (ang. i ma­laj­ski "Ma­la­ya") – nazwa sto­so­wa­na na okre­śle­nie daw­nych po­sia­dło­ści bry­tyj­skich na Pół­wy­spie Ma­laj­skim (do 1946 kilku, a na­stęp­nie jed­nej pow­sta­łej w wy­ni­ku ich po­łą­cze­nia), od 1957 zaś do nie­pod­le­głe­go pań­stwa, które w 1963 przeksz­tał­ci­ło się w Ma­lez­ję. Dla okre­su do 1957 sto­so­wa­na jest także nazwa Ma­la­je Bry­tyj­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malajka

ga­tu­nek dużej kacz­ki; piż­mów­ka ma­laj­ska


Ma­laj­ka, piż­mów­ka ma­laj­ska ("Asar­cor­nis scu­tu­la­ta") – ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), wy­stę­pu­ją­cy w pół­noc­no-wschod­nich In­diach i w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, obec­nie skraj­nie nie­licz­ny i kry­tycz­nie za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem. Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Asar­cor­nis. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malajski

przy­miot­nik od: Ma­la­je (1. dawna po­sia­dłość bry­tyj­ska na Pół­wy­spie Ma­laj­skim;
2. po­tocz­nie:
a) Pół­wy­sep Ma­laj­ski;
b) Ar­chi­pe­lag Ma­laj­ski)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­la­jów (lub Ma­lez­ji)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ma­lez­ji i Ma­la­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malajskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ma­laj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ma­laj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ma­laj­skim


Źródła:

Wiktionary

Malak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malakka

1. pół­wy­sep w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji;
2. mia­sto i stan w ma­lez­ji;
3. dawny suł­ta­nat w Azji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malakkański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­lak­ką, do­ty­czą­cy Ma­lak­ki


Źródła:

Wiktionary

Malakofit

typ kse­ro­fi­tu, ro­śli­na do­brze zno­szą­ca krót­kotr­wa­łą suszę, ma­ją­ca jed­nak li­ście sto­sun­ko­wo mięk­kie i słabo za­bez­pie­czo­ne przed utra­tą wody, np. trawa ste­po­wa


Źródła:

SJP.pl

Malakogamia

za­py­la­nie ro­ślin przez śli­ma­ki


Ma­la­ko­ga­mia – za­py­la­nie kwia­tów przez śli­ma­ki. Zja­wi­sko kon­tro­wer­syj­ne (wąt­pli­we) we­dług wielu au­to­rów ze wzglę­du na brak przy­sto­so­wań ro­ślin do tego spo­so­bu za­py­la­nia. Z dru­giej stro­ny do­wie­dzio­no, że śli­ma­ki do­ko­nu­ją za­py­leń zwła­szcza ro­ślin wod­nych i błot­nych, a w niek­tó­rych przy­pad­kach (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malakolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ma­la­ko­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. zo­o­log zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem mię­cza­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) zool. spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem mię­cza­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malakologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem mię­cza­ków; ma­la­ko­zo­o­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. zool. dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się mię­cza­ka­mi;


Ma­la­ko­lo­gia, ma­la­ko­zo­o­lo­gia (gr. "ma­la­kós" – mię­czak + "logos" – słowo) – dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem mię­cza­ków. Obej­mu­je ich mor­fo­lo­gię, em­brio­lo­gię, fiz­jo­lo­gię, eko­lo­gię, bio­lo­gię i sy­ste­ma­ty­kę. Uksz­tał­to­wa­ła się w XIX wieku. Pod­sta­wy dał Mar­tin Li­ster, zaś Ge­or­ges Cu­vier za­po­cząt­ko­wał sy­ste­ma­tycz­ną kla­sy­fi­ka­cję.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malakologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z ma­la­ko­lo­gią, do­ty­czą­cy ma­la­ko­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Malakozoolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ma­la­ko­zo­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Malakozoologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem mię­cza­ków; ma­la­ko­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. zool. dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się mię­cza­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malakozoologiczny

→ ma­la­ko­zo­o­lo­gia


Patrz:malakozoologia

Źródła:

SJP.pl

Malaksator

wie­lo­funk­cyj­ny robot ku­chen­ny słu­żą­cy m.in. do tar­cia owo­ców, mie­le­nia mięsa i mie­sza­nia na­po­jów; ma­lak­ser


Źródła:

SJP.pl

Malakser

wie­lo­funk­cyj­ny robot ku­chen­ny słu­żą­cy m.in. do tar­cia owo­ców, mie­le­nia mięsa i mie­sza­nia na­po­jów; ma­lak­sa­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. robot ku­chen­ny do roz­drab­nia­nia, mie­sza­nia, wy­ra­bia­nia cia­sta i ubi­ja­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malambo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­re­ogr. ar­gen­tyń­ski ta­niec lu­do­wy wy­ko­ny­wa­ny przez męż­czyzn


Ma­lam­bo – mia­sto w pół­noc­nej Ko­lum­bii, w de­par­ta­men­cie Atlántico. Mia­sto za­miesz­ku­je 99 058 osób.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Malamut

pies za­przę­go­wy rasy ala­skan ma­la­mut


Źródła:

SJP.pl

Malamówka

wieś w Pol­sce


Ma­la­mów­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny w Ma­cie­jo­wi­cach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malankowo

Ma­lan­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo.


Źródła:

Wikipedia

Malanowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malanowski

przy­miot­nik od: Ma­la­nów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­la­no­wa, zwią­za­ny z Ma­la­no­wem


Ma­la­now­ski (forma żeń­ska: Ma­la­now­ska, licz­ba mnoga: Ma­la­now­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

We­dług da­nych za­war­tych w in­ter­ne­to­wej wer­sji "Słow­ni­ka naz­wisk współ­cze­śnie w Pol­sce uży­wa­nych" pod re­dak­cją prof. Ka­zi­mie­rza Ry­mu­ta (wy­da­ne­go w wer­sji tra­dy­cyj­nej przez In­sty­tut Ję­zy­ka Pol­skie­go PAN w Kra­ko­wie) na po­cząt­ku lat 90. XX wieku naz­wi­skiem Ma­la­now­ski po­słu­gi­wa­ło się 1897 osób ży­ją­cych, za­re­je­stro­wa­nych w bazie PESEL.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malanów

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malanówko

Ma­la­nów­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Mo­cho­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś pry­wat­na Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­na była w 1827 roku w po­wie­cie lip­now­skim, ob­wo­dzie lip­now­skim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Malapropizm

uży­cie in­ne­go wy­ra­zu niż za­mie­rzo­ny, zaz­wy­czaj z mi­mo­wol­nie ko­micz­nym efek­tem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. uży­cie in­ne­go słowa czy wy­ra­że­nia niż za­mie­rzo­ny, czę­sto da­ją­ce ko­micz­ny efekt;


Ma­la­pro­pizm ( mal-à-pro­pos „nie w porę”) – omył­ka słow­na po­le­ga­ją­ca na uży­ciu w wy­po­wie­dzi wy­ra­zu o myl­nym zna­cze­niu za­miast po­dob­ne­go w brzmie­niu wła­ści­we­go wy­ra­zu, tj. po­my­le­nie pa­ro­ni­mów. Naj­czę­ściej efek­ty tak uksz­tał­to­wa­nej wy­po­wie­dzi są ko­micz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malara

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malarewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malaria

ostra lub przew­le­kła cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez wew­nątrz­ko­mór­ko­we­go pier­wot­nia­ka z ga­tun­ku za­rodź­ców, prze­no­szo­ne­go przez ko­ma­ra wid­lisz­ka; zim­ni­ca; febra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zim­ni­ca, ro­dzaj cho­ro­by tro­pi­kal­nej;


Ma­la­ria, zim­ni­ca (śrdw. mala aria ‘złe po­wie­trze’; łac. "ma­la­ria", "plas­mo­dio­sis", dawne nazwy: "febra" z łac. "fe­bris" = go­rącz­ka i "pa­lu­dyzm") – ostra lub przew­le­kła tro­pi­kal­na cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza, któ­rej różne po­sta­cie wy­wo­ły­wa­ne są przez jeden lub wię­cej z na­stę­pu­ją­cych ga­tun­ków jed­no­ko­mór­ko­we­go pier­wot­nia­ka z ro­dza­ju Plas­mo­dium:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ar­tyst­ka, która ma­lu­je obra­zy


Źródła:

Wiktionary

Malarnia

po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do bar­wie­nia, ma­lo­wa­nia pro­du­ko­wa­nych wy­ro­bów; warsz­tat ma­lar­ski


Źródła:

SJP.pl

Malarniczy

rzad­ko: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla miej­sca, w któ­rym ma­lu­je się pro­du­ko­wa­ne przed­mio­ty


Źródła:

SJP.pl

Malarski

do­ty­czą­cy ma­la­rza albo ma­lar­stwa (np. pra­cow­nia ma­lar­ska, ze­staw ma­lar­ski)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­lar­stwem (dzie­dzi­ną sztu­ki) lub ma­la­rzem, do­ty­czą­cy tego ma­lar­stwa lub ma­la­rza

 (1.2) zwią­za­ny z ma­lar­stwem (ro­dza­jem rze­mio­sła) lub ma­la­rzem, do­ty­czą­cy tego ma­lar­stwa lub ma­la­rza

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. na­da­ją­cy się na temat obra­zu, dzie­ła sztu­ki ze wzglę­du na wa­lo­ry este­tycz­ne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malarskość

→ ma­lar­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­lar­skie


Patrz:malarski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malarstwo

1. jedna z ga­łę­zi sztuk pla­stycz­nych obej­mu­ją­ca obra­zy wy­ko­ny­wa­ne na pła­szczyź­nie za po­mo­cą farb
2. ogół obra­zów ja­kie­goś ma­la­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. sztu­ka pla­stycz­na po­słu­gu­ją­ca się m.in. plama barw­na­a­mą barw­ną, linią na­kła­da­ną na okre­ślo­ną po­wierzch­nię (np. płót­no, tek­tu­ra, deska, ścia­na);


Ma­lar­stwo – jedna z ga­łę­zi sztuk pla­stycz­nych, po­le­ga­ją­ca na na­kła­da­niu farby lub barw­ni­ka na ma­lo­wa­ną po­wierzch­nię. We­dług innej de­fi­ni­cji isto­tą ma­lar­stwa jest po­słu­gi­wa­nie się linią i barwą na pła­szczyź­nie. Spoś­ród sztuk pla­stycz­nych cha­rak­te­ry­zu­je się naj­więk­szy­mi moż­li­wo­ścia­mi odt­wór­czy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malaryczny

bę­dą­cy ob­ja­wem ma­la­rii, sprzy­ja­ją­cy za­cho­ro­wa­niu na nią (np. oko­li­ce ma­la­rycz­ne, go­rącz­ka ma­la­rycz­na)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ma­la­rii, zwią­za­ny z ma­la­rią

 (1.2) o ob­sza­rze, te­re­nie: taki, na któ­rym czę­sto wy­stę­pu­ją za­cho­ro­wa­nia na ma­la­rię

 (1.3) sprzy­ja­ją­cy pow­sta­wa­niu i roz­wo­jo­wi ognisk ma­la­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malarz

1. ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się ma­lar­stwem
2. rze­mieśl­nik za­ra­bia­ją­cy ma­lo­wa­niem ścian, mebli itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bud. rzem. rze­mieśl­nik lub ro­bot­nik, który ma­lu­je ścia­ny i inne czę­ści bu­dyn­ku

 (1.2) szt. ar­ty­sta, który ma­lu­je obra­zy


Ma­larz (z niem. "Maler", łac. "pic­tor", "pic­to­rel­lus", "ico­ni­sta", "ima­gi­na­tor") – rze­mieśl­nik, ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się ma­lar­stwem. Jest to zawód po­le­ga­ją­cy na po­kry­wa­niu, ma­lo­wa­niu pła­szczyzn, przed­mio­tów po­wło­ka­mi, li­nia­mi, punk­ta­mi, ko­lo­rem, farbą, far­ba­mi, po to by je ochro­nić, zmie­nić ich włas­ny kolor lub na­ma­lo­wać, stwo­rzyć obraz, wy­o­bra­że­nie, iluz­ję tego co od­bie­ra­my zmy­słem wzro­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malarzowy

→ ma­larz (daw­niej); ma­lar­ski


Źródła:

SJP.pl

Malarzyna

po­gard­li­wie lub lek­ce­wa­żą­co o ma­la­rzu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. słaby ma­larz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; za­li­cza­na do asan sto­ją­cych; wy­ko­ny­wa­na, ku­ca­jąc z moż­li­wie po­łą­czo­ny­mi sto­pa­mi, z łok­cia­mi roz­py­cha­ją­cy­mi ko­la­na na boki


Źródła:

Wiktionary

Malatang

chiń­ska zupa ulicz­na z do­wol­nie do­bie­ra­nych skład­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Malation

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy estrów kwa­sów fos­fo­ro­wych, pe­sty­cyd po­wszech­nie sto­so­wa­ny w upra­wach rol­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek fos­fo­ro­or­ga­nicz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C10H19O6PS2., uży­wa­ny jako in­sek­ty­cyd, wy­ka­zu­ją­cy się niską tok­sycz­no­ścią wobec ludzi;


Ma­la­tion – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy estrów kwa­sów fos­fo­ro­wych i po­chod­nych kwasu bursz­ty­no­we­go. Jest pa­ra­sym­pa­to­mi­me­ty­kiem wią­żą­cym się nie­od­wra­cal­nie z cho­li­no­e­ste­ra­zą. Sto­su­je się go jako in­sek­ty­cyd, gdyż ma bar­dzo sze­ro­kie spek­trum dzia­ła­nia owa­do­bój­cze­go, na­to­miast sto­sun­ko­wo niską tok­sycz­ność wobec ludzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malatura

obraz ma­lo­wa­ny far­ba­mi na ścia­nie lub na drew­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób ma­lo­wa­nia


Ma­la­tu­ra – część or­na­men­ty­ki ar­chi­tek­to­nicz­nej sta­no­wią­ca obraz ma­lo­wa­ny far­ba­mi, zwła­szcza na ścia­nie lub na drew­nie, ale także na szkle (spo­ty­ka się także ma­la­tu­ry podsz­kliw­ne). Ma­la­tu­ry (ma­lo­wi­dła) w ar­chi­tek­tu­rze naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne są w po­łą­cze­niu z ta­ki­mi tech­ni­ka­mi ma­lar­ski­mi jak fresk, graf­fi­ti, me­da­lion, mo­no­chrom, po­li­chro­mia, pan­ne­au, su­pra­por­ta czy pe­tro­gli­fy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malaty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim.


Ma­la­ty (lit. "Molėtai") – mia­sto na Lit­wie po­ło­żo­ne ok. 60 km na pół­noc od Wilna, 30 km od Ucia­ny. Licz­ba miesz­kań­ców w 2011 wy­no­si­ła 6434. Spoś­ród nich ok. 2% to Po­la­cy.

Mia­sto jest jedną z naj­star­szych osad na Lit­wie. Ma­la­ty są wzmian­ko­wa­ne już w do­ku­men­tach z końca XIV w. wśród osad bę­dą­cych upo­sa­że­niem bi­sku­pa wi­leń­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Malatyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malawi

1. je­zio­ro w Afry­ce; Niasa;
2. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Li­long­we; Re­pu­bli­ka Ma­la­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. jedno z państw w Afry­ce;

 (1.2) geogr. zob. Niasa. (je­zio­ro)


Ma­la­wi, Re­pu­bli­ka Ma­la­wi ( Re­pu­blic of Ma­la­wi; czewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) daw­niej "Niasa" – pań­stwo we wschod­niej Afry­ce, bez do­stę­pu do morza. Gra­ni­czy z Tan­za­nią, Mo­zam­bi­kiem i Zam­bią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malawijczyk

oby­wa­tel Ma­la­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­la­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malawijka

oby­wa­tel­ka Ma­la­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­la­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malawijski

przy­miot­nik od: Ma­la­wi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­la­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malawski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malborczanin

miesz­ka­niec Mal­bor­ka; Mal­bor­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mal­bor­ka

 (1.2) osoba rodem z Mal­bor­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malborczanka

miesz­kan­ka Mal­bor­ka; Mal­bor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mal­bor­ka

 (1.2) ko­bie­ta rodem z Mal­bor­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malborczyk

miesz­ka­niec Mal­bor­ka; Mal­bor­cza­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mal­bor­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malbork

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, dawna sto­li­ca pań­stwa krzy­żac­kie­go;

 (1.2) geogr. adm. gmina wiej­ska w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie mal­bor­skim;

 (1.3) geogr. część wsi Ga­po­wo w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim;


Mal­bork (łac. "Ma­ria­e­bur­gum", "Ma­riae ca­strum", "Ma­ria­no­po­lis", niem. "Ma­rien­burg") – mia­sto po­wia­to­we, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim nad No­ga­tem. Sie­dzi­ba po­wia­tu mal­bor­skie­go i gminy wiej­skiej Mal­bork, w 1309–1457 sto­li­ca pań­stwa za­ko­nu krzy­żac­kie­go. Mal­bork leży na ob­sza­rze daw­nej Po­me­za­nii, w hi­sto­rycz­nych Pru­sach na ziemi mal­bor­skiej, a et­no­gra­ficz­nie na Po­wi­ślu. Mia­sto kró­lew­skie po­ło­żo­ne było w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malborka

miesz­kan­ka Mal­bor­ka; Mal­bor­czan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mal­bor­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malborski

przy­miot­nik od: Mal­bork


przy­miot­nik

 (1.1) od Mal­bork


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malcanów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Malcharek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malcherczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malcherek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malcheusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;


Źródła:

Wiktionary

Malcheuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Mal­che­usz


Źródła:

Wiktionary

Malchos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Malchus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;


Mal­chus także Mal­che­usz, Mal­chos – zla­ty­ni­zo­wa­ne imię po­cho­dze­nia he­braj­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „do­rad­ca”. Niek­tó­re źró­dła wy­wo­dzą jego ro­do­wód z ję­zy­ka pu­nic­kie­go, w któ­rym oz­na­cza­ło­by tyle co „pa­nu­ją­cy”, „mój król”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Malchusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Mal­chus


Źródła:

Wiktionary

Malciak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malcok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cu­kie­rek


Źródła:

Wiktionary

Malcolm

[czy­taj: mal­kolm] imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malcy

małe dzie­ci


Źródła:

SJP.pl

Malczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Malczewski

naz­wi­sko


Mal­czew­ski (forma żeń­ska: Mal­czew­ska; licz­ba mnoga: Mal­czew­scy) – pol­skie naz­wi­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malczyce

1. wieś w Pol­sce;
2. ko­lo­nia w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie


Mal­czy­ce ( Maltsch, 1945–1946 "Ma­ło­szyn") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, sie­dzi­ba gminy Mal­czy­ce. Na dzień 1 stycz­nia 2019 wieś li­czy­ła 3216 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malczycki

przy­miot­nik od: Mal­czy­ce


Źródła:

SJP.pl

Malczyczanin

miesz­ka­niec Mal­czyc


Źródła:

SJP.pl

Malczyczanka

miesz­kan­ka Mal­czyc


Źródła:

SJP.pl

Malczyk

mo­dra­szek mal­czyk - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malczyn

Mal­czyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Malczów

Mal­czów (niem. "Malts­cha­we") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Maldanin

Mal­da­nin (niem. "Mal­da­ne­y­en", 1938–1945 "Mal­da­ne­ien") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą so­łect­wa. We­dług po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go obo­wią­zu­ją­ce­go do 1998 roku na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Maldonit

mi­ne­rał, biz­mu­tek złota


Źródła:

SJP.pl

Male

sto­li­ca Ma­le­di­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ma­le­di­wów;


Male ( ‏މާލެ‎, trl. Maale) – sto­li­ca Ma­le­di­wów, na wy­spie Male w atolu Male Pół­noc­ne. Osob­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w po­dzia­le ad­mi­ni­stra­cyj­nym Ma­le­di­wów. Male to naj­więk­szy oś­ro­dek prze­my­sło­wy kraju, znaj­du­je się tam głów­ny port mor­ski oraz port lot­ni­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malec

małe dziec­ko płci mę­skiej; chłop­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mały chło­piec


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malechowo

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malechowski

przy­miot­nik od: Ma­le­cho­wo


Źródła:

SJP.pl

Malechówko

Ma­le­chów­ko (nazwa obocz­na: Ma­le­chó­wek, Neu Mal­chow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Malecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malediwczyk

miesz­ka­niec Ma­le­di­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­le­di­wów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malediwka

miesz­kan­ka Ma­le­di­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­le­di­wów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malediwski

→ Ma­le­di­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­le­di­wy

 (1.2) od­no­szą­cy się do ar­chi­pe­la­gu Ma­le­di­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Ma­le­di­wów;


Patrz:Malediwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malediwskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ma­le­diw­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ma­le­diw­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ma­le­diw­skim


Źródła:

Wiktionary

Malediwy

Ma­le­dy­wy (bar­dzo rzad­ko);
1. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Male; Re­pu­bli­ka Ma­le­di­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pań­stwo i ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim;


Ma­le­di­wy ( ‏ދިވެހިރާއްޖެ‎, "Di­we­hi Radź­dźe"; ofic. Re­pu­bli­ka Ma­le­di­wów, maled. ‏ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ‎, "Di­we­hi Radź­dźe­ge Dźum­hu­rij­ja") – ar­chi­pe­lag oraz pań­stwo wy­spiar­skie o tej samej naz­wie, po­ło­żo­ne na Oce­a­nie In­dyj­skim, ok. 500 km na po­łud­nio­wy za­chód od po­łud­nio­we­go krań­ca Indii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maledywski

przy­miot­nik od: Ma­le­dy­wy (Ma­le­di­wy); ma­le­diw­ski (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Maledywy

bar­dzo rzad­ko: Ma­le­di­wy (ar­chi­pe­lag lub pań­stwo)


Źródła:

SJP.pl

Maleina

sub­stan­cja słu­żą­ca do wy­kry­wa­nia u zwie­rząt ukry­tych po­sta­ci no­sa­ciz­ny


Źródła:

SJP.pl

Maleinian

sól kwasu ma­le­i­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Maleinowy

kwas ma­le­i­no­wy - naj­prost­szy nie­na­sy­co­ny kwas dwu­kar­bok­sy­lo­wy, pow­sta­ją­cy z kwasu jabł­ko­we­go i z ben­ze­nu, sto­so­wa­ny m.in. do pro­duk­cji żywic syn­te­tycz­nych i leków


Źródła:

SJP.pl

Malejczyk

miesz­ka­niec Male


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Male


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malejka

miesz­kan­ka Male


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Male


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malejski

przy­miot­nik od: Male (sto­li­ca Ma­le­di­wów)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Male


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malendowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malendowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malenin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Malerzów

Ma­le­rzów (niem. "Ma­liers") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Do­bro­szy­ce.


Źródła:

Wikipedia

Malesa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maleszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maleszka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maleszów

Ma­le­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Kon­dra­to­wi­ce.

Wieś po­ło­żo­na jest nad Małą Ślęzą. W pier­wszej de­ka­dzie XXI wieku pla­no­wa­no w ra­mach pro­gra­mu małej re­ten­cji bu­do­wę w re­jo­nie wsi za­po­ry wod­nej o wy­so­ko­ści 11,11 m i dłu­go­ści 338 m. Ut­wo­rzo­ny zbior­nik re­ten­cyj­ny miał mieć po­jem­ność użyt­ko­wą 2,3 mln m³ i po­jem­ność cał­ko­wi­tą 5,6 mln m³.


Źródła:

Wikipedia

Malewice

Ma­le­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dziad­ko­wi­ce. Leży nad rzeką Leśną.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Bo­les­nej w Os­mo­li.


Źródła:

Wikipedia

Malewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Malewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malewszczyzna

wieś w Pol­sce


Ma­lew­szczyz­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Kras­no­bród. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 849

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Kras­no­bród. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 148 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malezja

pań­stwo w Azji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;


Ma­lez­ja ( Ma­la­y­sia) – pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, na Pół­wy­spie Ma­laj­skim i wy­spie Bor­neo; ob­szar 330,803 km², lud­ność 34 564 810 (we­dług stanu na 2024 r.), sto­li­ca Kuala Lum­pur (ok. 8,419 mln miesz­kań­ców), sie­dzi­ba rządu w Pu­tra­ja­ya.

Ma­lez­ja na Pół­wy­spie Ma­laj­skim gra­ni­czy z Taj­lan­dią i Sin­ga­pu­rem, na wy­spie Bor­neo z Bru­nei i In­do­nez­ją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malezyjczyk

oby­wa­tel Ma­lez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­lez­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malezyjka

oby­wa­tel­ka Ma­lez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­lez­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malezyjski

zwią­za­ny z Ma­lez­ją


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­lez­ja

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. zob. ma­laj­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maleć

sta­wać się mniej­szym pod róż­ny­mi wzglę­da­mi, np. wiel­ko­ści, in­ten­syw­no­ści


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wać się mniej­szym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maleńczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maleńka

1. mała dziew­czyn­ka;
2. pie­szczot­li­wie w zwro­cie do ko­bie­ty do­ro­słej lub zwie­rzę­cia


Ma­leń­ka – de­biu­tanc­ki album pol­sko-ukra­iń­skiej grupy Da­ga­da­na wy­da­ny 7 lu­te­go 2010 roku przez Off­si­de Re­cords. Na pły­cie wy­stą­pi­li go­ścin­nie m.in.: Gaba Kulka, Karim Mar­tu­se­wicz i Afro­jax.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maleńki

zdrob­nie­nie od: mały


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: mały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maleńko

przy­słó­wek

 (1.1) nie­wie­le


Źródła:

Wiktionary

Maleństwo

1. pie­szczot­li­wie o małym dziec­ku lub mło­dym zwie­rzę­ciu;
2. coś bar­dzo ma­łe­go lub bła­he­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. małe stwo­rze­nie – dziec­ko lub zwie­rzę

 (1.2) pot. coś bar­dzo ma­łe­go, nie­i­stot­ne­go

 (1.3) przest. dzie­ciń­stwo

 (1.4) pot. eufem. srom


Ma­leń­stwo ( Roo) – mały kan­gur, po­stać z li­te­ra­tu­ry dzie­cię­cej stwo­rzo­na w 1925 przez bry­tyj­skie­go pi­sa­rza Alana Ale­xan­dra Milne’a. Ma­leń­stwo żyje razem z no­szą­cą go w tor­bie Kan­gu­rzy­cą. Jest do­brym przy­ja­cie­lem Pu­chat­ka, a jego naj­lep­szym przy­ja­cie­lem jest Ty­grys, z któ­rym lubi bry­kać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maleńtas

rza­dziej: ma­leń­stwo, ma­leń­kie dziec­ko


Źródła:

SJP.pl

Malformacja

wro­dzo­na wada spo­wo­do­wa­na za­bu­rze­niem roz­wo­ju or­ga­niz­mu w okre­sie za­rod­ko­wym


Mal­for­ma­cja (łac. "mal­for­ma­tio", ang. "mal­for­ma­tion") – ro­dzaj wady wro­dzo­nej, wy­wo­ła­nej przez pier­wot­ne za­bu­rze­nie roz­wo­ju w okre­sie za­rod­ko­wym. Pier­wot­ne za­bu­rze­nie do­ty­czy pro­li­fe­ra­cji, róż­ni­co­wa­nia, mi­gra­cji, apop­to­zy ko­mó­rek albo pro­ce­sów wza­jem­ne­go ko­mu­ni­ko­wa­nia się ko­mó­rek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malgasja

nie­o­fi­cjal­na nazwa Re­pu­bli­ki Mal­ga­ska (Ma­da­ga­ska­ru)


Źródła:

SJP.pl

Malgaski

do­ty­czą­cy Mal­ga­szów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Mal­ga­szów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mal­ga­sza­mi, do­ty­czą­cy Mal­ga­szów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język mal­ga­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malgaskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem mal­ga­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem mal­ga­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku mal­ga­skim


Źródła:

Wiktionary

Malgasz

rdzen­ny miesz­ka­niec Ma­da­ga­ska­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. rdzen­ny miesz­ka­niec Ma­da­ga­ska­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malgasze

rdzen­ni miesz­kań­cy Ma­da­ga­ska­ru; Mal­ga­szo­wie


Mal­ga­sze – au­toch­to­nicz­na lud­ność Ma­da­ga­ska­ru. Naród ten liczy ok. 20 mln osób. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem mal­ga­skim, wyz­na­ją w więk­szo­ści chrze­ści­jań­stwo.

Na et­no­ge­ne­zę Mal­ga­szów zło­ży­ła się prze­de wszyst­kim lud­ność au­stro­ne­zyj­ska, która przy­by­ła z Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go (w szcze­gól­no­ści z po­łud­nio­we­go Bor­neo) w okre­sie od VII do XIII w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malgaszka

rdzen­na miesz­kan­ka Ma­da­ga­ska­ru


Źródła:

SJP.pl

Malgaszowie

rdzen­ni miesz­kań­cy Ma­da­ga­ska­ru; Mal­ga­sze


Źródła:

SJP.pl

Malherbe

naz­wi­sko, np. François de Mal­her­be (1555-1628), poeta fran­cu­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malhowice

Mal­ho­wi­ce ( 'Малковичі, Мальговичі') – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Prze­myśl. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość ta znaj­du­je się 100–150 me­trów od gra­ni­cy pol­sko-ukra­iń­skiej, od­le­głość od Prze­my­śla wy­no­si ok. 10 km. We wsi znaj­du­je się dro­go­we przej­ście gra­nicz­ne z Ukra­i­ną Mal­ho­wi­ce-Ni­żan­ko­wi­ce.


Źródła:

Wikipedia

Mali

1. nie­wiel­ki, niski, nie­du­ży;
2. prze­no­śnie: zwy­kły, po­spo­li­ty, ma­ło­war­to­ścio­wy;
3. wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kim na­tę­że­niu; niez­nacz­ny, nie­waż­ny, błahy;
4. krót­kotr­wa­ły;
5. bar­dzo młody, nie­do­ro­sły


forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) mos. lm. → zob. mały.


Mali, ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Mali ( République du Mali) – śród­lą­do­we pań­stwo po­ło­żo­ne w Afry­ce Za­chod­niej, siód­me co do wiel­ko­ści w Afry­ce, ze sto­li­cą w Ba­ma­ko. Gra­ni­czy z Al­gie­rią na pół­no­cy, Ni­grem i Bur­ki­na Faso na wscho­dzie, Wy­brze­żem Kości Sło­nio­wej i Gwi­neą na po­łud­niu oraz z Se­ne­ga­lem i Ma­u­re­ta­nią na za­cho­dzie. Czło­nek Unii Afry­kań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malibu

rum wyt­wa­rza­ny z ko­ko­sów, po­cho­dzą­cy z Bar­ba­do­su


Ma­li­bu – mia­sto w Ka­li­for­nii w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na wy­brze­żu Pa­cy­fi­ku, w aglo­me­ra­cji Los An­ge­les i hrab­stwie Los An­ge­les.

Sły­nie z mod­nych plaż i jest miej­scem za­miesz­ka­nia wielu gwiazd bran­ży roz­ryw­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Malicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maligna

wy­so­ka go­rącz­ka, któ­rej to­wa­rzy­szy ma­ja­cze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­so­ka go­rącz­ka, któ­rej to­wa­rzy­szą za­bu­rze­nia świa­do­mo­ści i ma­ja­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maligłówka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malijczyk

oby­wa­tel Mali


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Mali


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malijka

oby­wa­tel­ka Mali


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Mali


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malijski

zwią­za­ny z Mali


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Mali


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malik

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ktoś ni­skie­go wzro­stu


Zo­bacz też: Malik w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Malik ( ‏ملك‎ "malik" „król, su­we­ren”) – w In­diach: tytuł po­cho­dze­nia arab­skie­go, przyz­na­wa­ny oso­bi­sto­ściom pań­stwa mu­zuł­mań­skie­go, a także lu­dziom za­słu­żo­nym dla nauki. Forma żeń­ska brzmi "ma­li­ka" ( ‏ملكة‎). Z cza­sem tytuł ten stał się pa­tro­ni­mi­kum.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malikici

zwo­len­nik szko­ły prawa mu­zuł­mań­skie­go stwo­rzo­nej w VIII wieku w Me­dy­nie przez Ma­li­ka Ibn Anasa


Źródła:

SJP.pl

Malikicki

→ ma­li­ki­ta


Patrz:malikita

Źródła:

SJP.pl

Malikita

zwo­len­nik szko­ły prawa mu­zuł­mań­skie­go stwo­rzo­nej w VIII wieku w Me­dy­nie przez Ma­li­ka Ibn Anasa


Źródła:

SJP.pl

Malikitka

→ ma­li­ki­ta


Patrz:malikita

Źródła:

SJP.pl

Malimo

tech­no­lo­gia wyt­wa­rza­nia przę­dzy gład­kiej lub pu­szy­stej, po­le­ga­ją­ca na prze­szy­wa­niu niez­wią­za­ne­go wątku i os­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Malin

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: ma­li­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Malina

ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach, w Pol­sce naj­bar­dziej po­spo­li­ta ma­li­na wła­ści­wa; owoc ta­kiej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus ida­e­us|L.|ref=tak., krzew ma­li­ny wła­ści­wej

 (1.3) pot. kulin. owoc ma­li­ny wła­ści­wej (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malinconico

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: me­lan­cho­lij­nie


Źródła:

SJP.pl

Malineczka

zdrob­nie­nie od: ma­lin­ka


Źródła:

SJP.pl

Malines

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. typ ko­ron­ki kloc­ko­wej przed­sta­wia­ją­cy białe kwia­ty na tiu­lo­wym tle;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maliniak

1. za­ro­śla malin;
2. na­gro­ma­dze­nie blo­ków skal­nych u pod­nó­ża zbo­cza gór­skie­go ut­wo­rzo­ne wsku­tek ich od­pa­da­nia od ścian skal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ro­śla malin

 (1.2) spoż. na­lew­ka lub miód pitny na bazie malin

 (1.3) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. kynol. ma­li­no­is, typ ow­czar­ka bel­gij­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malinica

za­kaź­na cho­ro­ba tro­pi­kal­na o prze­bie­gu po­dob­nym do kiły; fram­bez­ja, fram­bo­ez­ja, ja­go­dzi­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez kręt­ka bla­de­go, po­wo­du­ją­ca zmia­ny skór­ne oraz kost­ne;


Ma­li­ni­ca (fram­bez­ja, ja­go­dzi­ca) - bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na, za­li­cza­na do tzw. kręt­ko­wic en­de­micz­nych lub ina­czej zwa­nych kręt­ko­wi­ca­mi nie­we­ne­rycz­ny­mi. Czyn­ni­kiem etio­lo­gicz­nym jest bak­te­ria krę­tek blady ("Tre­po­ne­ma pal­li­dum)" subsp. "per­te­nue"

Do grupy kręt­ko­wic en­de­micz­nych za­li­cza­my także kiłę en­de­micz­ną i pintę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malinieć

rzad­ko: na­bie­rać ko­lo­ru ró­żo­wo­czer­wo­ne­go, owo­ców ma­li­ny


Źródła:

SJP.pl

Maliniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. suche pędy malin


Źródła:

Wiktionary

Malinisko

1. miej­sce w lesie, gdzie rosną ma­li­ny; ma­li­niak;
2. zgru­bie­nie od: ma­li­na


Źródła:

SJP.pl

Malinka

1. zdrob­nie­nie od: ma­li­na;
2. cu­kie­rek w kształ­cie i ko­lo­rze ma­li­ny, na­dzie­wa­ny kon­fi­tu­rą;
3. ślad na skó­rze po po­ca­łun­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­li­na

 (1.2) pot. ślad na skó­rze po in­ten­syw­nym po­ca­łun­ku;

 (1.3) uczn. coś ład­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malinke

język urzę­do­wy Mali


Ma­lin­ke – grupa ludów w Afry­ce Za­chod­niej, li­czą­ca ok. 25 mln osób, bę­dą­ca czę­ścią więk­szej ro­dzi­ny ple­mion Mande. Za­miesz­ku­ją głów­nie na te­ry­to­rium Gwi­nei, Mali, Se­ne­ga­lu, Gam­bii, Sier­ra Leone, Gwi­nei Bis­sau, Wy­brze­ża Kości Sło­nio­wej, Bur­ki­na Faso i Li­be­rii. Mówią ję­zy­kiem ma­lin­ke, zwy­kle wyz­na­ją islam. Dzie­lą się na wiele ple­mion i grup et­nicz­nych, m.in. Bam­ba­ra, Ma­nin­ka, Man­din­ka, Diula, Kha­son­ke, Ku­ran­ko, Mahou, Marka, Ja­lun­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malinnik

miej­sce upra­wy malin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. miej­sce upra­wy malin, plan­ta­cja malin

 (1.2) daw. spoż. miód pitny albo na­lew­ka na bazie malin


Ma­lin­nik – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malinois

[czy­taj: ma­lin­ła] bel­gij­ski pies pa­ster­ski


Ma­li­no­is – (wym [ˌmaliˈnwɑ]) jeden z bel­gij­skich psów pa­ster­skich, obok gro­e­nen­da­e­la, ter­vu­e­re­na i la­e­ke­no­i­sa, w za­leż­no­ści od na­ro­do­we­go klubu uz­na­wa­nych za odręb­ne rasy psów (np. we Fran­cji lub w Sta­nach Zjed­no­czo­nych) lub od­mia­ny w obrę­bie rasy ow­cza­rek bel­gij­ski (np. w sy­ste­ma­ty­ce ras we­dług FCI.), za­li­cza­ne do ras pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych, za­kla­sy­fi­ko­wa­ne do sek­cji psów pa­ster­skich (ow­czar­skich).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malinojeżyna

krzew bę­dą­cy krzy­żów­ką ma­li­ny wła­ści­wej i je­ży­ny krze­wia­stej


Ma­li­no­je­ży­na (ang. "Ta­y­ber­ry") – mie­sza­niec dwóch ga­tun­ków ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Pow­stał w wy­ni­ku skrzy­żo­wa­nia ma­li­ny wła­ści­wej ("Rubus ida­e­us") z je­ży­ną krze­wia­stą ("Rubus fru­ti­co­sus"). Ma­li­no­je­ży­na zo­sta­ła wy­ho­do­wa­na w 1962 roku w Szkoc­kim In­sty­tu­cie Pro­duk­cji Ro­ślin­nej ("Scot­tish Crops Re­se­arch In­sti­tu­te") w Dun­dee.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malinotruskawka

ro­śli­na z ro­dza­ju ró­żo­wa­tych, o owo­cach po­dob­nych do ma­li­ny i tru­skaw­ki


Źródła:

SJP.pl

Malinować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. prze­stęp. miesz­kać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­li­no­wać się

 (2.1) środ. prze­stęp. ma­li­no­wać (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Malinowice

Ma­li­no­wi­ce (daw­niej "Ma­li­no­wi­cze", "Ma­ly­no­wi­cze", "Ma­li­no­wy­cze") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie bę­dziń­skim, w gmi­nie Psary (jedno z 10 so­łectw).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Malinowiec

1. pry­szcza­rek ma­li­no­wiec - ga­tu­nek mu­chów­ki, któ­rej larwy że­ru­ją na ma­li­nie;
2. prze­zier­nik ma­li­no­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny prze­zier­ni­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z ma­li­na­mi i ga­la­ret­ką


Ma­li­no­wiec – część ko­lo­nii Kar­lu­sin w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski.

W la­tach 1934-59 w gra­ni­cach So­ko­ło­wa Pod­la­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malinowoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu ma­li­no­wym


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru czer­wo­ne­go o od­cie­niu ma­li­no­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malinowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malinowszczyzna

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malinowy

1. do­ty­czą­cy ma­li­ny (krze­wu) np. ma­li­no­wy za­gaj­nik;
2. zro­bio­ny z owo­ców ma­li­ny, ma­ją­cy smak malin, za­pach malin;
3. ma­ją­cy kolor doj­rza­łych owo­ców ma­li­ny, ró­żo­wo­czer­wo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy malin (krze­wów i owo­ców)

 (1.2) kulin. przy­rzą­dzo­ny z malin, z do­dat­kiem owo­ców malin

 (1.3) ma­ją­cy kolor doj­rza­łe­go owocu ma­li­ny, ró­żo­wo­czer­wo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malinówka

od­mia­na ja­bło­ni o ma­li­no­wo­czer­wo­nych owo­cach; też owoc tej od­mia­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na ma­li­nach

 (1.2) bot. ogrod. od­mia­na ja­bło­ni o owo­cach ko­lo­ru ma­li­no­wo­czer­wo­ne­go

 (1.3) ogrod. spoż. kulin. cuk. jabł­ko ko­lo­ru ma­li­no­wo­czer­wo­ne­go, owoc ma­li­nów­ki (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malisz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maliszewko

wieś w Pol­sce


Ma­li­szew­ko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maliszewo

wieś w Pol­sce


Ma­li­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Lipno.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maliszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malizna

pe­jo­ra­tyw­nie o czymś małym, mier­nym, sła­bym, o nie­wiel­kiej war­to­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. pot. (także. z po­li­to­wa­niem lub lek­cew.

 (1.2) rzad. pot. (także. z po­li­to­wa­niem lub lek­cew.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maliński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mund Ma­liń­ski (ur. 27 li­sto­pa­da 1949) – pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel, se­na­tor II ka­den­cji
  • Eu­sta­chy Ma­liń­ski (zm. 1621) – bi­skup grec­ko­ka­to­lic­ki, or­dy­na­riusz łucko-ostrog­ski
  • Jan Ma­liń­ski (ur. 1 marca 1917, zm. 6 lu­te­go 2006) – pol­ski lot­nik, uczest­nik kam­pa­nii wrze­śnio­wej i bitwy o An­glię
  • Mar­cin Ma­liń­ski (ur. 10 stycz­nia 1973) – pol­ski pły­wak, olim­pij­czyk, me­da­li­sta MŚ i ME
  • Mie­czy­sław Ma­liń­ski (ur. 31 paź­dzier­ni­ka 1923, zm. 15 stycz­nia 2017) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pi­sarz, pu­bli­cy­sta „Dzien­ni­ka Pol­skie­go”
  • Paweł Ma­liń­ski (ur. 1790, zm. 1853) – pol­ski rzeź­biarz, wol­no­mu­larz
  • Ta­de­usz Ma­liń­ski (ur. 1946) – pol­ski che­mik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malka

naz­wi­sko


Malka – miej­sco­wość w Jor­da­nii, w mu­ha­fa­zie Irbid. W 2015 roku li­czy­ła 11 706 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Irena Mal­kie­wicz – pol­ska ak­tor­ka
  • Jan Mal­kie­wicz – pol­ski urzęd­nik
  • Krzysz­tof Mal­kie­wicz – pol­ski i ame­ry­kań­ski re­ży­ser i ope­ra­tor fil­mo­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malkontencki

wła­ści­wy mal­kon­ten­to­wi


Źródła:

SJP.pl

Malkontenckość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mal­kon­tenc­kie; cecha tych, któ­rzy są mal­kon­tenc­cy


Źródła:

Wiktionary

Malkontenctwo

ne­ga­tyw­ny sto­su­nek do wszyst­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa na­ce­cho­wa­na cią­głym nie­za­do­wo­le­niem z życia, wy­naj­dy­wa­niem we wszyst­kim cech ne­ga­tyw­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malkontent

czło­wiek ne­ga­tyw­nie na­sta­wio­ny do życia, nie­za­do­wo­lo­ny z rze­czy­wi­sto­ści, we wszyst­kim do­szu­ku­ją­cy się ujem­nych stron; ma­ru­da, zrzę­da, te­tryk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­za­do­wo­lo­ny ze wszyst­kie­go, do­szu­ku­ją­cy się wad we wszyst­kim i wszyst­kich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malkontentka

nie­za­do­wo­lo­na ze wszyst­kie­go ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Malkontentyzm

do­szu­ki­wa­nie się ujem­nych stron wszyst­kie­go; skłon­ność do na­rze­ka­nia


Źródła:

SJP.pl

Mall

[czy­taj: mol] duże cen­trum hand­lo­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ro­li­ne Mall – szwaj­car­ska po­li­tycz­ka
  • Joël Mall – cy­pryj­ski pił­karz
  • Lena Mall – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Ram Adhar Mall – in­dyj­ski fi­lo­zof
  • Ro­land Mall – nie­miec­ki pił­karz
  • Mall – ame­ry­kań­ski film
  • Mall – pio­sen­ka Eu­gen­ta Bush­pe­py
  • Mall.cz – cze­ski sklep in­ter­ne­to­wy
  • Mall GmbH – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo
  • Mall of Ame­ri­ca – cen­trum hand­lo­we
  • Mall Ty­co­on – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Mall Ty­co­on 2 – gra kom­pu­te­ro­wa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mallarmé

[czy­taj: malarME] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Stéphane Mallarmé (1842-1898) - poeta fran­cu­ski, twór­ca i te­o­re­tyk po­ez­ji sym­bo­licz­nej


Źródła:

SJP.pl

Malle

[czy­taj: mol] duże cen­trum hand­lo­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Malle – gmina w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Ant­wer­pia, w okrę­gu Ant­wer­pia
  • Malle – wyspa
  • Gun­ter Malle – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Julia Malle – au­striac­ka po­li­tycz­ka
  • Louis Malle – fran­cu­ski re­ży­ser
  • Wil­helm Malle – au­striac­ki lek­ko­at­le­ta
  • Xa­vier Malle – fran­cu­ski bi­skup
  • Malle Babbe – obraz
  • Male
  • Mallé

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mallorca

[czy­taj: ma­jor­ka] wyspa hisz­pań­ska w za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go; Ma­jor­ka


Źródła:

SJP.pl

Malm

epoka okre­su ju­raj­skie­go


Zo­bacz też: Malm – jed­nost­ka ge­o­lo­gicz­na chro­no­stra­ty­gra­ficz­na.

Malm (nep. मल्म) – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Dha­wa­la­gi­ri w dy­stryk­cie Ba­glung. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2011 roku li­czył on 1067 go­spo­darstw do­mo­wych i 4620 miesz­kań­ców (2571 ko­biet i 2049 męż­czyzn).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malmignat

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych, bli­ski krew­ny czar­nej wdowy; ka­ra­kurt


Źródła:

SJP.pl

Malmignatto

pająk, ka­ra­kurt wło­ski


Źródła:

SJP.pl

Malmijski

przy­miot­nik od:
1. Malmö (mia­sto w Szwe­cji);
2. Malmo (wieś w USA)


Źródła:

SJP.pl

Malmowy

przy­miot­nik od: malm


Źródła:

SJP.pl

Malmurzyn

wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim


Mal­mu­rzyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Mniów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa Mal­mu­rzyn wcho­dzą także wsie "Pia­ski" i "Sta­chu­ra".

Wieś le­żą­ca w po­wie­cie chę­ciń­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go na­le­ża­ła w XVI wieku do Tar­łów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malmurzyński

→ Mal­mu­rzyn


Patrz:Malmurzyn

Źródła:

SJP.pl

Malmö

mia­sto w Szwe­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Szwe­cji i port mor­ski po­ło­żo­ny nad cie­śni­ną Öresund;


Malmö (wym. IPA [ˈmalːˈmøː]) – mia­sto ("tätort") w po­łud­nio­wej Szwe­cji i port mor­ski po­ło­żo­ny nad cie­śni­ną Öresund w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści pro­win­cji hi­sto­rycz­nej ("land­skap") Ska­nia, sie­dzi­ba władz ("re­si­dens­stad") re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go ("län") Ska­nia, pow­sta­łe­go w 1997 roku po po­łą­cze­niu do­tych­cza­so­wych re­gio­nów Malmöhus i Kri­stian­stad, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ("cen­tra­lort") gminy Malmö ("Malmö kom­mun" lub "Malmö stad").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malocchio

we­dług wie­rzeń lu­do­wych: złe oko, złe spoj­rze­nie przy­no­szą­ce nie­szczę­ście; ma­lok­kio


Źródła:

SJP.pl

Malokkio

we­dług wie­rzeń lu­do­wych: złe oko, złe spoj­rze­nie przy­no­szą­ce nie­szczę­ście; ma­loc­chio


Źródła:

SJP.pl

Malone

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­lo­ne – miej­sco­wość w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Jack­son
  • Ma­lo­ne – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Ma­lo­ne – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Ma­lo­ne – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hill
  • Ma­lo­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Grays Har­bor
  • Ma­lo­ne (ang. Ma­lo­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ta­ze­well
  • Ma­lo­ne (ang. Ma­lo­ne Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Fran­klin
  • Ma­lo­ne – rzeka, do­pływ Viany
  • Karl Ma­lo­ne – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Moses Ma­lo­ne – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Post Ma­lo­ne – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz
  • Ma­lo­ne – ame­ry­kań­ski film

Źródła:

Wikipedia

Malonowo

wieś w Pol­sce


Ma­lo­no­wo (niem. "Mall­now") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Kar­li­no. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 142 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malonowy

kwas ma­lo­no­wy - kwas z grupy di­kar­bok­sy­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Malonylomocznik

he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, ciało stałe; sto­so­wa­ny głów­nie do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych; duże zna­cze­nie w lecz­nict­wie mają jego po­chod­ne - bar­bi­tu­ra­ny; kwas bar­bi­tu­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Malowanie

prze­sta­rza­łe: to, co zo­sta­ło na­ma­lo­wa­ne, np. obraz, ma­lo­wi­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­kła­da­nie farby na jakąś po­wierzch­nię (płót­no, pa­pier, tek­tu­rę, ścia­nę), wy­peł­nia­nie cze­goś ko­lo­rem

 (1.2) przest. coś co zo­sta­ło na­ma­lo­wa­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malowanka

1. książ­ka z obraz­ka­mi do ma­lo­wa­nia dla dzie­ci;
2. obra­zek na­ma­lo­wa­ny przez dziec­ko lub twór­cę lu­do­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obra­zek do ko­lo­ro­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malowanko

zdrob­nie­nie od: ma­lo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Malowarka

ma­szy­na do ma­lo­wa­nia po­zio­mych zna­ków na jezd­ni


Źródła:

SJP.pl

Malować

po­kry­wać coś farbą lub la­kie­rem


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ma­lo­wać)

 (1.1) techn. na­kła­dać farbę na jakąś po­wierzch­nię (płót­no, pa­pier, tek­tu­rę, ścia­nę), wy­peł­niać coś ko­lo­rem

 (1.2) re­gio­na­lizm. fryzj. na­kła­dać farbę na włosy

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­ma­lo­wać)

 (2.1) szt. two­rzyć obraz lub dzie­ło ma­lar­skie

 (2.2) przen. książk. uka­zy­wać coś

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uma­lo­wać)

 (3.1) kos­met. na­kła­dać ko­lo­ro­we kos­me­ty­ki na twarz (np.: szmin­kę na usta, tusz na rzęsy, cie­nie na po­wie­ki, róż na po­licz­ki itp.)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­lo­wać się (dk. uma­lo­wać się)

 (4.1) kos­met. robić sobie ma­ki­jaż

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­lo­wać się (dk. brak)

 (5.1) (o uczu­ciu, sta­nie ducha) uka­zy­wać się, uwi­dacz­niać się na twa­rzy lub w po­sta­wie czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malowidełko

zdrob­nie­nie od: ma­lo­wi­dło


Źródła:

SJP.pl

Malowidło

obraz ma­lo­wa­ny far­ba­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) obraz ma­lo­wa­ny far­ba­mi, zwła­szcza na ścia­nie

 (1.2) lek­cew. obraz bez war­to­ści

 (1.3) pot. farba, coś na­da­ją­ce­go kolor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malownictwo

daw­niej: ma­lar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Malowniczy

1. efek­tow­ny pod wzglę­dem ma­lar­skim;
2. wy­ra­zi­sty, su­ge­styw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) pełny wa­lo­rów ma­lar­skich

 (1.2) przed­sta­wia­ją­cy coś wy­raź­nie, w spo­sób barw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malpigia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mal­pi­gio­wa­tych


Mal­pi­gia ("Mal­pig­hia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny mal­pi­gio­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 108 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej i pół­noc­no-za­chod­niej Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej – na ob­sza­rze od Tek­sa­su po Ek­wa­dor. Jako in­tro­du­ko­wa­ne obec­ne są w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malpigiowate

o ce­chach mal­pi­gio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Mal­pi­gio­wa­te ("Mal­pig­hia­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu mal­pi­giow­ców. Obej­mu­je ok. 75–77 ro­dza­jów z ponad 1,3 ty­sią­ca­mi ga­tun­ków. Są to ro­śli­ny wy­stę­pu­ją­ce w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malpigiowaty

o ce­chach mal­pi­gio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Malpigiowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Mal­pi­giow­ce ("Mal­pig­hia­les") – grupa ro­ślin sta­no­wią­ca klad w obrę­bie ro­ślin okry­to­na­sien­nych, okre­śla­na po­moc­ni­czo rangą rzędu w sy­ste­mach APG. Jed­nost­ka ta pow­sta­ła w wy­ni­ku przeksz­tał­ce­nia sy­ste­mów kla­sy­fi­ka­cyj­nych w końcu XX wieku w związ­ku z do­wie­dze­niem, głów­nie za po­mo­cą badań mo­le­ku­lar­nych, po­kre­wień­stwa wielu ro­dzin ro­ślin uwa­ża­nych wcze­śniej za nie­spo­krew­nio­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malpolon

naj­więk­szy wąż eu­ro­pej­ski


Mal­po­lon ("Mal­po­lon mon­spes­su­la­nus") – ga­tu­nek węża z kladu Ca­e­nop­hi­dia i ro­dzi­ny Psam­mop­hii­dae. Za­miesz­ku­je po­łud­nio­wo-za­chod­nią Eu­ro­pę i pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę. Wąż słabo ja­do­wi­ty o uzę­bie­niu typu "Opi­sto­glyp­ha".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malraux

[czy­taj: malRO] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. André Mal­ra­ux (1901-1976) - fran­cu­ski pi­sarz, kry­tyk i hi­sto­ryk sztu­ki, po­li­tyk


Źródła:

SJP.pl

Malski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malstrom

prąd mor­ski pow­sta­ją­cy u wy­brze­ży Nor­we­gii przy wej­ściach do fior­dów i cie­śnin; ma­el­strom; malström


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. prąd mor­ski z sil­ny­mi wia­tra­mi, który pow­sta­je przy wej­ściach do nor­we­skich fior­dów, to­wa­rzy­szą mu wiry wodne;


Mal­strom – silny prąd mor­ski na Morzu Nor­we­skim. Pow­sta­je przy wej­ściach do nor­we­skich fior­dów i cie­śnin na sku­tek przy­pły­wów i od­pły­wów. To­wa­rzy­szą mu wiry wodne.

Spo­pu­la­ry­zo­wa­ny zo­stał w li­te­ra­tu­rze za spra­wą Ju­liu­sza Verne’a ("Dwa­dzie­ścia ty­się­cy mil pod­mor­skiej że­glu­gi") i Ed­ga­ra Al­la­na Poego ("W bezd­ni Maelströmu")[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malström

prąd mor­ski pow­sta­ją­cy u wy­brze­ży Nor­we­gii przy wej­ściach do fior­dów i cie­śnin; ma­el­strom; malström


Źródła:

SJP.pl

Malsztok

prze­sta­rza­le: patyk słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia ręki przy pre­cy­zyj­nych po­cią­gnię­ciach pędz­la czy ołów­ka


Źródła:

SJP.pl

Malta

1. wyspa na Morzu Śró­dziem­nym;
2. Re­pu­bli­ka Malty; pań­stwo w Eu­ro­pie;
3. dziel­ni­ca re­kre­a­cyj­na Poz­na­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Za­ol­zie. za­pra­wa mu­rar­ska lub tyn­kar­ska


Malta, Re­pu­bli­ka Malty ( Re­pub­bli­ka ta’ Malta, Re­pu­blic of Malta) – wy­spiar­skie pań­stwo-mia­sto po­ło­żo­ne w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej, na Morzu Śró­dziem­nym, 81 km na po­łud­nie od Włoch. Obej­mu­je cały ar­chi­pe­lag Wysp Mal­tań­skich, jed­nak­że więk­szość lud­no­ści miesz­ka na głów­nej wy­spie o tej samej naz­wie, w ze­spo­le miej­skim Val­let­ty – sto­li­cy Malty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maltanka

oby­wa­tel­ka Malty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Malty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maltaza

enzym wy­stę­pu­ją­cy w sło­dzie, w kieł­ku­ją­cych ziar­nach jęcz­mie­nia oraz w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym zwie­rząt i czło­wie­ka, roz­kła­da­ją­cy dwu­cu­kier mal­to­zę na glu­ko­zę


Mal­ta­za, α-glu­ko­zy­da­za (EC 3.2.1.20) enzym tra­wien­ny z grupy hy­dro­laz. Uczest­ni­czy w roz­kła­dzie zło­żo­nych wę­glo­wo­da­nów, zwła­szcza mal­to­zy (która na­le­ży do di­sa­cha­ry­dów), pow­sta­ją­cej w wy­ni­ku wstęp­ne­go tra­wie­nia skro­bi i gli­ko­ge­nu. Roz­kła­da mal­to­zę do glu­ko­zy (w wy­ni­ku hy­dro­li­zy jed­nej czą­stecz­ki mal­to­zy pow­sta­ją dwie czą­stecz­ki glu­ko­zy).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maltazy

enzym wy­stę­pu­ją­cy w sło­dzie, w kieł­ku­ją­cych ziar­nach jęcz­mie­nia oraz w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym zwie­rząt i czło­wie­ka, roz­kła­da­ją­cy dwu­cu­kier mal­to­zę na glu­ko­zę


Źródła:

SJP.pl

Maltańczyk

rasa psa do­mo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa ma­łych psów o bia­łym wło­sie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. ka­wa­ler mal­tań­ski

 (2.2) pot. rel. czło­nek ka­to­lic­kie­go sto­wa­rzy­sze­nia zwią­za­ne­go z za­ko­nem mal­tań­skim


Mal­tań­czyk – nazwa ory­gi­nal­na: "Mal­ta­na­se mana" – jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy psów do to­wa­rzy­stwa, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji bi­szo­nów i ras po­krew­nych w pod­sek­cji bi­szo­ny. Typ li­so­wa­ty. Nie pod­le­ga pró­bom pracy. Za­li­cza­ny jest do grupy 9 FCI.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maltański

przy­miot­nik od: Malta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. od­no­szą­cy się do pań­stwa Malta

 (1.2) geogr. od­no­szą­cy się do wyspy Malta

 (1.3) od­no­szą­cy się do ka­to­lic­kie­go Za­ko­nu Mal­tań­skie­go, zwią­za­ny z nim

 (1.4) techn. wy­ko­rzy­stu­ją­cy me­cha­nizm mal­tań­ski albo ma­ją­cy jego po­stać

 (1.5) zwią­za­ny z je­zio­rem Malta w Poz­na­niu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Malty;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maltańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem mal­tań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem mal­tań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku mal­tań­skim


Źródła:

Wiktionary

Maltipoo

[czy­taj: mal­ti­pu] rasa psa, mie­sza­niec mal­tań­czy­ka i pudla


Mal­ti­poo – Mie­szan­ka, która pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia dwóch po­pu­lar­nych ras, mal­tań­czy­ka i pudla.

Mal­ti­poo nie na­le­ży do ras FCI, nie zo­sta­ło zat­wier­dzo­ne, Mal­ti­poo jest mie­szań­cem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maltitol

na­tu­ral­na sub­stan­cja sło­dzą­ca wy­stę­pu­ją­ca w ku­ku­ry­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­tu­ral­ny sło­dzik po­zy­ski­wa­ny z mal­to­zy


Mal­ti­tol, E965 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lio­li. Uży­wa­ny jako śro­dek sło­dzą­cy. Ce­chu­je go ok. 80% słod­ko­ści sa­cha­ro­zy. Naj­czę­ściej uży­wa­ny jest jako za­mien­nik sa­cha­ro­zy pod­czas pro­duk­cji wy­ro­bów cze­ko­la­do­wych bez do­dat­ku cukru.

Mal­ti­tol jest di­sa­cha­ry­dem otrzy­my­wa­nym w pro­ce­sie uwo­dor­nie­nia mal­to­zy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maltitolowy

→ mal­ti­tol


Patrz:maltitol

Źródła:

SJP.pl

Maltodekstryna

po­pu­lar­ny do­da­tek do żyw­no­ści, wie­lo­cu­kier otrzy­my­wa­ny ze skro­bi po­przez czę­ścio­wą hy­dro­li­zę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. wę­glo­wo­dan zło­żo­ny bę­dą­cy pro­duk­tem czę­ścio­wej en­zy­ma­tycz­nej hy­dro­li­zy skro­bi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maltodekstrynowy

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy mal­to­dek­stry­nę


Źródła:

Wiktionary

Maltoza

dwu­cu­kier zbu­do­wa­ny z dwóch czą­ste­czek glu­ko­zy, otrzy­my­wa­ny w dro­dze roz­kła­du skro­bi i sta­no­wią­cy głów­ny skład­nik słodu; cu­kier sło­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. di­sa­cha­ryd skła­da­ją­cy się z dwóch czą­ste­czek glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem gli­ko­zy­do­wym; wzór che­micz­ny|C12H22O11.;


Mal­to­za ("cu­kier sło­do­wy"), C12H22O11 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­da­nów, di­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny z dwóch reszt -glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem α-1,4-"O"-gli­ko­zy­do­wym. Jest cu­krem re­du­ku­ją­cym. Two­rzy dwa ano­me­ry, α i β, które w rozt­wo­rach wod­nych ule­ga­ją mu­ta­ro­ta­cji. Otrzy­my­wa­na jest na dro­dze hy­dro­li­zy skro­bi. Jest wy­ko­rzy­sty­wa­na jako śro­dek sło­dzą­cy oraz jako skład­nik po­ży­wek dla bak­te­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maltozowy

→ mal­to­za


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mal­to­zą, do­ty­czą­cy mal­to­zy; za­wie­ra­ją­cy mal­to­zę


Patrz:maltoza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maltretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mal­tre­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Maltretować

znę­cać się nad kimś, czymś


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) znę­cać się nad kimś lub czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maltuzjanistka

→ mal­tuz­ja­ni­sta


Patrz:maltuzjanista

Źródła:

SJP.pl

Maltuzjanistyczny

→ mal­tuz­ja­nizm; mal­tuz­jań­ski


Źródła:

SJP.pl

Maltuzjański

→ mal­tuz­ja­nizm; mal­tuz­ja­ni­stycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z mal­tuz­ja­niz­mem, ze­spo­łem po­glą­dów sfor­mu­ło­wa­nym przez Tho­ma­sa Malt­hu­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maluch

po­tocz­nie:
1. małe dziec­ko; brzdąc, bobas, ber­beć, bąk;
2. dziec­ko na­le­żą­ce do grupy naj­młod­szych w przedsz­ko­lu;
3. młode zwie­rzę;
4. kie­li­szek wódki;
5. sa­mo­chód typu Fiat 126p


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. małe dziec­ko lub zwie­rzę

 (1.2) pot. dziec­ko z pier­wszej, naj­młod­szej grupy w przedsz­ko­lu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. mot. mały fiat

 (2.2) pot. kie­li­szek wódki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aka­de­mic­ki Klub Tu­ry­stycz­ny Ma­luch
  • Fiat 126 – sa­mo­chód oso­bo­wy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maluchny

bar­dzo mały; ma­luś­ki


Źródła:

SJP.pl

Maluchy

po­tocz­nie:
1. małe dziec­ko; brzdąc, bobas, ber­beć, bąk;
2. dziec­ko na­le­żą­ce do grupy naj­młod­szych w przedsz­ko­lu;
3. młode zwie­rzę;
4. kie­li­szek wódki;
5. sa­mo­chód typu Fiat 126p


Źródła:

SJP.pl

Maluczka

prze­cięt­na, skrom­na ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Maluczki

prze­cięt­ny, szary, skrom­ny, nie­wy­róż­nia­ją­cy się ni­czym


przy­miot­nik

 (1.1) przest. zdrobn. od: mały

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) książk. ktoś pro­sty, ubogi lub prze­cięt­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maluczkość

→ ma­lucz­ki


Patrz:maluczki

Źródła:

SJP.pl

Maluneczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. melon

 (1.2) zdrobn. od ma­lu­nek


Źródła:

Wiktionary

Malunek

1. obraz ma­lo­wa­ny przez dziec­ko;
2. lek­ce­wa­żą­co o nie­u­dol­nie na­ma­lo­wa­nym obra­zie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obraz, szcze­gól­nie na­ma­lo­wa­ny przez ar­ty­stę lu­do­we­go lub dziec­ko; także. lu­do­wy or­na­ment na­ma­lo­wa­ny na czymś

 (1.2) lek­cew. coś na­ma­lo­we­go nie­u­dol­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malunki

1. obraz ma­lo­wa­ny przez dziec­ko;
2. lek­ce­wa­żą­co o nie­u­dol­nie na­ma­lo­wa­nym obra­zie


Źródła:

SJP.pl

Maluperny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­lu­sień­ki


Źródła:

Wiktionary

Malurny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­lut­ki


Źródła:

Wiktionary

Malusi

zdrob­nie­nie od: mały


przy­miot­nik

 (1.1) pieszcz. bar­dzo mały, ma­lut­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malusieńki

zdrob­nie­nie od: ma­lu­si


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: mały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malusiperny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­lu­sień­ki


Źródła:

Wiktionary

Maluszek

zdrob­nie­nie od: ma­luch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ma­luch


Ma­lu­szek (ros. Самый маленький гном) – ra­dziec­ka czte­ro­czę­ścio­wa seria fil­mów lal­ko­wych zre­a­li­zo­wa­na w la­tach 1977-1983.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maluszkowy

→ ma­lu­szek


Patrz:maluszek

Źródła:

SJP.pl

Maluteńki

zdrob­nie­nie od: mały


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maluteńko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo nie­wie­le


Źródła:

Wiktionary

Malutka

po­tocz­nie: mała dziew­czyn­ka


Źródła:

SJP.pl

Malutki

zdrob­nie­nie od: mały


przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo mały; zdrobn. od: mały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malutko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo mało


Źródła:

Wiktionary

Maluśka

pie­szczot­li­wie: w zwro­cie do ko­bie­ty


Źródła:

SJP.pl

Maluśki

zdrob­nie­nie od: mały


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maluśkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Malvertising

[czy­taj: mal­wer­tajz-ing] wy­ko­rzy­sty­wa­nie re­klam in­ter­ne­to­wych do roz­sy­ła­nia wi­ru­sów i zło­śli­we­go opro­gra­mo­wa­nia


Mal­ver­ti­sing (zbit­ka słów ma­li­cio­us „zło­wro­gi, zło­śli­wy” i ad­ver­ti­sing „re­kla­ma”) – prak­ty­ka po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sty­wa­niu re­klam in­ter­ne­to­wych do roz­prze­strze­nia­nia zło­śli­we­go opro­gra­mo­wa­nia (ang. "mal­wa­re").

Mal­ver­ti­sing po­le­ga na umie­szcze­niu szkod­li­we­go kodu w ra­mach tre­ści re­kla­mo­wych, zwła­szcza na nie­groź­nych stro­nach in­ter­ne­to­wych, lub wpro­wa­dze­niu prze­kie­ro­wa­nia, które prze­nie­sie od­wie­dza­ją­ce­go na wi­try­nę za­wie­ra­ją­cą szkod­li­wy kod.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Malwa

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, o barw­nych, du­żych kwia­tach osa­dzo­nych w ką­tach liści lub w szczy­to­wych gro­nach, ros­ną­ca w Eu­raz­ji, Afry­ce i Ame­ry­ce Pół­noc­nej; ślaz;
2. by­li­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, o kwia­tach bia­łych lub ró­żo­wych, upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na; pra­wo­ślaz wy­so­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Alcea|L.|ref=tak., li­czą­cy około 50 ga­tun­ków ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju malwa (1.1)


Malwa, to­po­lów­ka ("Alcea" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych. Po­da­wa­nych jest z niego ok. 60, 70, 80 ga­tun­ków. Po­cho­dzą one głów­nie ze wschod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go (tylko w Tur­cji ro­śnie 18 ga­tun­ków). Poza tym rosną w po­łud­nio­wej i wschod­niej Eu­ro­pie oraz po­łud­nio­wo-za­chod­niej i cen­tral­nej Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malware

[czy­taj: mal­łer] w in­for­ma­ty­ce: opro­gra­mo­wa­nie nie­bez­piecz­ne dla sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go i za­war­tych w nim da­nych, np. koń tro­jań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) in­form. zło­śli­we opro­gra­mo­wa­nie, szkod­li­we opro­gra­mo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malwersacja

przy­wła­szcze­nie po­wie­rzo­ne­go mie­nia; sprze­nie­wie­rze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­stęp­stwo fi­nan­so­we po­le­ga­ją­ce na przy­wła­szcze­niu sobie po­wie­rzo­ne­go mie­nia

 (1.2) sprze­nie­wie­rze­nie, na­du­ży­cie na­tu­ry pie­nięż­nej, de­fra­u­da­cja

 (1.3) daw. oszu­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malwersacje

przy­wła­szcze­nie po­wie­rzo­ne­go mie­nia; sprze­nie­wie­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Malwersacyjny

→ mal­wer­sa­cja; de­fra­u­da­cyj­ny, de­fra­u­danc­ki


Źródła:

SJP.pl

Malwersant

czło­wiek, który po­peł­nił prze­stęp­stwo fi­nan­so­we po­le­ga­ją­ce na przy­wła­szcze­niu sobie po­wie­rzo­ne­go mie­nia; de­fra­u­dant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto do­pu­ścił się mal­wer­sa­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malwersantka

ko­bie­ta przy­wła­szcza­ją­ca sobie po­wie­rzo­ne mie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta która do­pu­ści­ła się mal­wer­sa­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malwersator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba przy­wła­szcza­ją­ca sobie po­wie­rzo­ne jej środ­ki


Źródła:

Wiktionary

Malwersować

po­peł­niać prze­stęp­stwo fi­nan­so­we po­le­ga­ją­ce na przy­wła­szcze­niu sobie po­wie­rzo­ne­go mie­nia


Źródła:

SJP.pl

Malwina

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. o li­te­rac­kim po­cho­dze­niu;


Mal­wi­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go lub ger­mań­skie­go. Imię to może po­cho­dzić od ga­lic­kie­go imie­nia Ma­lam­hin skła­da­ją­ce­go się ze słów mala mhinn – „gład­kie czoło” lub z staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go: mahal – „sąd, spra­wied­li­wość” oraz wini „przy­ja­ciel”, można więc prze­tłu­ma­czyć je jako „strze­gą­ca praw, pra­wo­wier­na”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Malwininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mal­wi­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Malwinka

1. zdrob­nie­nie od: Mal­wi­na (imię żeń­skie);
2. miesz­kan­ka Mal­wi­nów (ar­chi­pe­la­gu)


Źródła:

SJP.pl

Malwiny

te­ry­to­rium na ar­chi­pe­la­gu Fal­klan­dów (Ocean At­lan­tyc­ki) za­leż­ne od Wiel­kiej Bry­ta­nii; Fal­klan­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. ar­chi­pe­lag na po­łud­nio­wym At­lan­ty­ku, dawne ar­gen­tyń­skie te­ry­to­rium;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|Mal­wi­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malwińczyk

miesz­ka­niec Mal­wi­nów (ar­chi­pe­la­gu)


Źródła:

SJP.pl

Malwiński

zwią­za­ny z Mal­wi­na­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mal­wi­na­mi, do­ty­czą­cy Mal­wi­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malwowate

ro­dzi­na obej­mu­ją­ca około 70 ga­tun­ków ro­ślin kwia­to­wych, ziół i krze­wów, o du­żych bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach, po­cho­dzą­cych z Bra­zy­lii; śla­zo­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Malwowaty

o ce­chach mal­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Malwowiec

po­wsze­la­tek mal­wo­wiec - motyl z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Malwowy

przy­miot­nik od: malwa


przy­miot­nik

 (1.1) bot. od­no­szą­cy się do malwy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Malęcino

Ma­lę­ci­no (kaszb. "Małãczëno") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mam

po­tocz­nie:
1. matka;
2. te­ścio­wa


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. od: mieć

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: mama


Mam – in­diań­ska grupa et­nicz­na, za­miesz­ku­ją­ca za­chod­nie wy­ży­ny Gwa­te­ma­li i po­łud­nio­wo-za­chod­nie ob­sza­ry Mek­sy­ku. Po­czą­wszy od ery pre­ko­lum­bij­skiej, za­li­cza­na w skład cy­wi­li­za­cji Majów. Za sto­li­cę Mam uważa się Za­cu­leu.

Więk­szość ple­mie­nia Mam za­miesz­ku­je gwa­te­mal­skie de­par­ta­men­ty Hu­e­hu­e­te­nan­go, San Mar­cos i Qu­et­zal­te­nan­go oraz re­gion Chia­pas w Mek­sy­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mama

po­tocz­nie:
1. matka;
2. te­ścio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. matka

 (1.2) te­ścio­wa (grzecz­no­ścio­wo zięć lub sy­no­wa o swo­jej te­ścio­wej)

 (1.3) gw-pl|Kresy. żona


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamaj

Mamaj (ur. 1335? – zm. 1380, Kaffa) – wódz ta­tar­ski, for­mal­nie do­wód­ca tümenu, a fak­tycz­nie przy­wód­ca za­chod­niej czę­ści Zło­tej Ordy, na­zy­wa­nej za jego rzą­dów Ordą Ma­ma­ja. Pa­no­wał w la­tach 1361–1380. Do­wód­ca wojsk ta­tar­skich pod­czas bitwy na Ku­li­ko­wym Polu. Po po­nie­sio­nej w niej klę­sce za­bi­ty przez stron­ni­ków chana Toch­ta­my­sza.


Źródła:

Wikipedia

Mamaja

miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa w Ru­mu­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa w Ru­mu­nii, po­ło­żo­na nad Mo­rzem Czar­nym, ad­mi­ni­stra­cyj­nie sta­no­wią­ca część Kon­stan­cy;


Ma­ma­ja ( "Ma­ma­ia") – naj­star­sza i naj­więk­sza miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa w Ru­mu­nii, po­ło­żo­na nad Mo­rzem Czar­nym, kilka ki­lo­me­trów na pół­noc od Kon­stan­cy. Usy­tu­o­wa­na jest na dłu­gim (8 km), ale wą­skim (300 m) pasie ziemi, który od sta­łe­go lądu od­dzie­lo­ny jest je­zio­rem Siutg­hiol.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mamałyga

1. po­tra­wa z go­to­wa­nej ku­ku­ry­dzia­nej mąki lub kaszy;
2. po­tocz­nie: nie­a­pe­tycz­na, pap­ko­wa­ta po­tra­wa; breja, bryja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa z go­to­wa­nej mąki lub kaszy ku­ku­ry­dzia­nej i wody, tra­dy­cyj­na dla kuch­ni moł­daw­skiej i buł­gar­skiej

 (1.2) pot. przen. nie­a­pe­tycz­na, pap­ko­wa­ta po­tra­wa

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. śla­ma­za­ra


Ma­ma­ły­ga – na­ro­do­wa ru­muń­ska po­tra­wa, z mąki albo kaszy ku­ku­ry­dzia­nej (pier­wot­nie z gry­cza­nej) po­pu­lar­na w kra­jach po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­py, znana m.in. w kuch­ni wę­gier­skiej, Sasów sied­mio­grodz­kich, buł­gar­skiej i ukra­iń­skiej. Jako po­tra­wa kuch­ni ga­li­cyj­skiej po­pu­lar­nej we Lwo­wie, do dziś lu­bia­na jest wśród ro­dzin po­cho­dzą­cych z tego re­gio­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamba

ja­do­wi­ty wąż z ro­dzi­ny zdrad­ni­co­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. ro­dzaj ja­do­wi­tych, afry­kań­skich węży;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mambo

szyb­ki ta­niec w tak­cie dwu­mia­ro­wym, za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty mu­zy­ki ku­bań­skiej rumby


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­re­ogr. ku­bań­ski ta­niec tra­dy­cyj­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) rel. ha­i­tań­ska ka­płan­ka vo­o­doo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mambo - ga­tu­nek mu­zycz­ny po­cho­dzą­cy z Kuby
  • Mambo - ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dzą­cy z Kuby
  • Mambo - in­ter­ne­to­wy sy­stem por­ta­lo­wy CMS typu Open So­ur­ce
  • Mambo - nazwa ka­płan­ki w re­li­gii vo­o­doo
  • Mambo – wieś w Bots­wa­nie w dy­stryk­cie North East
  • Mambo! - sin­gel Eleny Pa­pa­ri­zou

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mambwe

język ludu Mamb­we, za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Zam­bię


Źródła:

SJP.pl

Mamcarz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Mam­carz – pol­ski le­karz
  • Jerzy Mam­carz – pol­ski pie­śniarz, poeta, kom­po­zy­tor, autor pio­se­nek, gi­ta­rzy­sta, sa­ty­ryk
  • Hen­ryk Mam­carz – pol­ski eko­no­mi­sta

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mamcia

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­meń­ka, ma­min­ka, ma­much­na, ma­mu­nia, mamuń, ma­muń­cia, ma­muń­ka, ma­mu­sia, ma­mu­sień­ka, ma­mu­sie­niecz­ka, mamuś, ma­muś­ka, ma­tecz­ka, ma­teń­ka, ma­tuch­na, ma­tu­la, ma­tu­leń­ka, ma­tul­ka, ma­tu­nia, ma­tuń­cia, ma­tu­sia, matuś, ma­tuś­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. mamka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamea

drze­wo z ro­dzi­ny dziu­raw­co­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach, upra­wia­ne w Azji i podz­wrot­ni­ko­wej Ame­ry­ce; mam­mea; prze­sło­kla


Mamea ("Mam­mea" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny gu­mia­ko­wa­tych ("Ca­lop­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 50 ga­tun­ków (tylko 17 zo­sta­ło zwe­ry­fi­ko­wa­nych we­dług The Plant List. Są to drze­wa wy­stę­pu­ją­ce w tro­pi­kach, z naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niem w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji oraz na Ma­da­ga­ska­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mameczka

pie­szczot­li­wie: matka; mama, mam­cia, ma­meń­ka, ma­min­ka, ma­much­na, ma­mu­la, ma­mul­ka, ma­mu­nia, mamuń, ma­muń­cia, ma­muń­ka, ma­mu­sia, ma­mu­sień­ka, ma­mu­sie­niecz­ka, mamuś, ma­muś­ka, ma­tecz­ka, ma­teń­ka, ma­tuch­na, ma­tu­la, ma­tu­leń­ka, ma­tul­ka, ma­tu­nia, ma­tuń­cia, ma­tu­sia, matuś, ma­tuś­ka


Źródła:

SJP.pl

Mameja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. po­gard. ktoś nie­za­rad­ny, nie­u­dol­ny, chwiej­ny, nie­zde­cy­do­wa­ny, nie­pew­ny sie­bie, czę­sto niech­luj­ny i roz­ma­mła­ny


Źródła:

Wiktionary

Mamelon

w pa­le­on­to­lo­gi: jedna z bro­da­wek u skle­ro­gą­bek na ich szkie­le­cie ba­zal­nym


Ma­me­lon (fr. "ma­me­lon" – "sutek") – jedna z trzech za­o­krą­glo­nych wy­pu­kło­ści, które wy­stę­pu­ją na kra­wę­dzi siecz­nej zębów siecz­nych, gdy te się wy­rzy­na­ją. Ma­me­lo­ny są na­tu­ral­nym zja­wi­skiem i szyb­ko zle­wa­ją się wraz z wie­kiem i ule­ga­ją star­ciu pod­czas nor­mal­ne­go użyt­ko­wa­nia zębów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mamelucki

przy­miot­nik od: ma­me­luk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z ma­me­lu­ka­mi, do­ty­czą­cy ma­me­lu­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mameluk

1. żoł­nierz gwar­dii przy­bocz­nej wład­ców egip­skich;
2. daw­niej: fa­na­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nie­wol­nik pań­stwo­wy bę­dą­cy żoł­nie­rzem stra­ży przy­bocz­nej wład­ców egip­skich; póź­niej czło­nek war­stwy pa­nu­ją­cej w Egip­cie, Syrii i Delhi;

 (1.2) przen. fa­na­tyk

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­zda­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamenchizaur

ro­dzaj du­że­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów; mo­szi­za­ur


Ma­men­chi­za­ur ("Ma­men­chi­sa­u­rus") – duży, mie­rzą­cy do około 25 m dłu­go­ści (choć nie­kom­plet­ne szkie­le­ty su­ge­ru­ją, że niek­tó­re ga­tun­ki mogły osią­gać nawet je­szcze oka­zal­sze roz­mia­ry) ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur. Ga­tun­ki za­li­cza­ne do tego ro­dza­ju żyły w póź­nej jurze i być może wczes­nej kre­dzie na te­re­nach dzi­siej­szych Chin i Taj­lan­dii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mamer

po­tocz­nie wię­zie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, War­sza­wa. wię­zie­nie


Mamer – miej­sco­wość i gmina ("ge­meng, com­mu­ne, Ge­me­in­de") w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Luk­sem­bur­gu, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na kan­to­nu Ca­pel­len. Do 3 paź­dzier­ni­ka 2015 jako mia­sto le­ża­ło w dy­stryk­cie Luk­sem­burg. Leży nad rzeką Mamer, do­pły­wem rzeki Al­zet­te.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamert

imię mę­skie


Ma­mert – imię mę­skie po­cho­dze­nia ital­skie­go. Wy­wo­dzi się od oskij­skie­go lub sa­biń­skie­go wa­rian­tu imie­nia boga Marsa – "Ma­mers", który w przy­pad­kach za­leż­nych (np. "Ma­mer­tis") miał temat "Ma­mert".

Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ma­mert, bi­skup Vien­ne nad Ro­da­nem, brat Ma­mer­ta Kla­u­diu­sza, poety i te­o­lo­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mamertyn

Ma­mer­tyn — imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Zo­sta­ło ono ut­wo­rzo­ne przy po­mo­cy przy­rost­ka "-inus", oz­na­cza­ją­ce­go przy­na­leż­ność lub po­cho­dze­nie, od oskij­skie­go lub sa­biń­skie­go wa­rian­tu imie­nia boga Marsa — "Ma­mers" lub od imie­nia Ma­mert, o tym samym po­cho­dze­niu. Imię to oz­na­cza zatem "po­cho­dzą­cy od Ma­mer­ta (lub Marsa), syn Ma­mer­ta, poś­wię­co­ny Ma­mer­to­wi".


Źródła:

Wikipedia

Mamertyni

Ma­mer­ty­ni (łac. "Ma­mer­ti­ni", sy­no­wie Marsa) – po­cho­dzą­cy z Sam­nium i Kam­pa­nii ital­scy na­jem­ni­cy, słyn­ni z walki w armii grec­kiej (do­wo­dzo­nej przez Aga­to­kle­sa) prze­ciw­ko Kar­ta­giń­czy­kom na Sy­cy­lii, i z opa­no­wa­nia Mes­sa­ny, w któ­rej usta­no­wi­li zbó­jec­kie pań­stwo i skąd prze­pro­wa­dza­li łu­pież­cze na­pa­dy na mia­sta Sy­cy­lii.


Źródła:

Wikipedia

Mameńka

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­min­ka, ma­muń­ka


Źródła:

SJP.pl

Mamidło

1. coś co nęci i wabi;
2. przy­wi­dze­nie, wi­dzia­dło


Źródła:

SJP.pl

Mamie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C., Ms. od: mama


Źródła:

Wiktionary

Mamilaria

nie­wiel­ki, ku­li­sty kak­tus po­kry­ty spi­ral­nie osa­dzo­ny­mi bro­daw­ka­mi, z któ­rych każda za­koń­czo­na jest kol­cem lub weł­ni­stym wło­sem, ros­ną­cy głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej, upra­wia­ny jako ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa; wy­mion


Ma­mi­la­ria ("Mam­mil­la­ria" Haw.) – ro­dzaj su­ku­len­tów z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych ("Cac­ta­ce­ae"). Cza­sem bywa sto­so­wa­na pol­ska nazwa wy­mion. Do ro­dza­ju na­le­ży około 160 ga­tun­ków. Ga­tun­ki z tego ro­dza­ju wy­stę­pu­ją w więk­szo­ści w Mek­sy­ku, część z nich w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Sta­nach Zjed­no­czo­nych, na Ka­ra­i­bach, w Ko­lum­bii, We­ne­zu­e­li, Gwa­te­ma­li i Hon­du­ra­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mamin

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ma­mi­ny


Źródła:

Wiktionary

Maminka

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­meń­ka, ma­muń­ka


Źródła:

SJP.pl

Mamino

Ma­mi­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Syp­nie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Maminsynek

chło­piec roz­pie­szczo­ny przez matkę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. chło­piec lub męż­czyz­na, który nigdy nie wy­szedł spod skrzy­deł matki, roz­pie­szczo­ny, nie­sa­mo­dziel­ny


Ma­min­sy­nek (ang. "Mama's Boy") – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2007 roku w re­ży­se­rii Tima Ha­mil­to­na. Wy­pro­du­ko­wa­ny przez wyt­wór­nię War­ner Bros.

Pre­mie­ra filmu miała miej­sce 30 li­sto­pa­da 2007 roku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maminy

na­le­żą­cy do mamy, do­ty­czą­cy mamy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mamy, na­le­żą­cy do mamy, wła­ści­wy mamie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy mamę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamiący

1. zwo­dzić, ba­ła­mu­cić, wpro­wa­dzać w błąd;
2. wabić, nęcić, po­cią­gać


Patrz:mamić

Źródła:

SJP.pl

Mamić

1. zwo­dzić, ba­ła­mu­cić, wpro­wa­dzać w błąd;
2. wabić, nęcić, po­cią­gać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­mić)

 (1.1) książk. zwo­dzić kogoś rze­cza­mi nie­re­a­li­stycz­ny­mi, nie­moż­li­wy­mi do speł­nie­nia

 (1.2) książk. dzia­łać na kogoś przy­cią­ga­ją­co, zaz­wy­czaj po­przez wizje wy­ol­brzy­mio­ne lub nie­praw­dzi­we

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mamić się (dk. zma­mić się)

 (2.1) mieć złud­ną na­dzie­ję na coś nie­praw­do­po­dob­ne­go

 (2.2) wma­wiać sobie, że sy­tu­a­cja jest lep­sza, niż jest w rze­czy­wi­sto­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mamka

po­tocz­nie: ko­bie­ta kar­mią­ca pier­sią cudze dzie­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kar­mią­ca pier­sią cudze dziec­ko

 (1.2) środ. mot. ro­dzaj pompy ssą­cej


Mamka – ko­bie­ta za­wo­do­wo trud­nią­ca się kar­mie­niem włas­ną pier­sią cu­dzych dzie­ci (no­wo­rod­ki i nie­mow­lę­ta), które nie są z nią bio­lo­gicz­nie spo­krew­nio­ne. Zwy­kle pełni też rolę ich niani i opie­kun­ki i po­bie­ra za te czyn­no­ści wy­na­gro­dze­nie. W związ­ku z taką funk­cją okres lak­ta­cji mamki bywa znacz­nie prze­dłu­żo­ny w sto­sun­ku do okre­su ty­po­we­go dla prze­cięt­nej matki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamlas

rzad­ko, po­tocz­nie: czło­wiek śla­ma­zar­ny, nie­do­łęż­ny; śla­ma­za­ra, nie­do­łę­ga, cia­maj­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie, Górny Śląsk. gamoń, nie­do­łę­ga, ofer­ma, maz­gaj


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamlasiaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­zdar­ny


Źródła:

Wiktionary

Mamlać

1. żuć po­wo­li, obra­ca­jąc po­karm ję­zy­kiem, śli­niąc się; mam­leć, me­młać, międ­lić;
2. mówić nie­wy­raź­nie, niez­ro­zu­mia­le


Źródła:

SJP.pl

Mamleć

1. żuć po­wo­li, obra­ca­jąc po­karm ję­zy­kiem, śli­niąc się; mam­lać, me­młać, międ­lić;
2. mówić nie­wy­raź­nie, niez­ro­zu­mia­le


Źródła:

SJP.pl

Mamma

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) me­te­o­rol. zob. mam­ma­tus.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mamma – wło­ska pio­sen­ka
  • mamma – wy­pu­kłość znaj­du­ją­ce się w dol­nej czę­ści chmu­ry

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mammalny

o typie mózgu: taki, w któ­rym wyż­sze cen­tra czyn­no­ści ner­wo­wych znaj­du­ją się w przo­do­móz­go­wiu


Źródła:

SJP.pl

Mammalogia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. te­rio­lo­gia, dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ssa­ka­mi;


Źródła:

Wiktionary

Mammatus

wi­szą­ce, ku­li­ste wy­pust­ki na dol­nej stro­nie chmur


Mamma "(mam)" (z łac. "mamma" – wymię, pierś) – jedna z cech uzu­peł­nia­ją­cych niek­tó­rych chmur: wy­pu­kło­ści znaj­du­ją­ce się w dol­nej czę­ści chmu­ry, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ce wy­mio­na.

Ta forma znana jest też jako mam­ma­tus, lecz nie jest to nazwa ofi­cjal­na, nie wy­stę­pu­je w ww. kla­sy­fi­ka­cji chmur przy­ję­tej przez Świa­to­wą Or­ga­ni­za­cję Me­te­o­ro­lo­gicz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mammea

drze­wo z ro­dzi­ny dziu­raw­co­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach, upra­wia­ne w Azji i podz­wrot­ni­ko­wej Ame­ry­ce; mamea; prze­sło­kla


Źródła:

SJP.pl

Mammektomia

chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie pier­si wy­ko­ny­wa­ne naj­czę­ściej u ko­biet cho­rych na no­wot­wór zło­śli­wy; od­ję­cie pier­si, ma­stek­to­mia, mam­mo­to­mia


Źródła:

SJP.pl

Mammobus

au­to­bus przy­sto­so­wa­ny do badań mam­mo­gra­ficz­nych


Źródła:

SJP.pl

Mammograf

apa­rat do mam­mo­gra­fii (ba­da­nia ra­dio­lo­gicz­ne­go pier­si)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. apa­rat rent­ge­now­ski do wy­ko­ny­wa­nia mam­mo­gra­fii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mammografia

ba­da­nie ra­dio­lo­gicz­ne pier­si wy­ko­na­ne spe­cjal­nym apa­ra­tem rent­ge­now­skim - mam­mo­gra­fem, sto­so­wa­ne do dia­gno­zo­wa­nia zmian roz­ro­sto­wych, głów­nie po­cho­dze­nia no­wot­wo­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ra­dio­lo­gicz­ne ba­da­nie pier­si;

 (1.2) med. pot. obraz mam­mo­gra­ficz­ny


Mam­mo­gra­fia – ra­dio­lo­gicz­na me­to­da ba­da­nia pier­si u ko­biet. Po­le­ga na wy­ko­na­niu serii zdjęć sutka przy uży­ciu pro­mie­ni rent­ge­now­skich. Jej zdol­ność do uwi­docz­nia­nia sze­re­gu cha­rak­te­ry­stycz­nych zmian poz­wa­la na wczes­ne roz­poz­na­nie raka oraz in­nych pa­to­lo­gii sutka, zanim staną się one jawne kli­nicz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mammograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z mam­mo­gra­fią, do­ty­czą­cy mam­mo­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Mammogram

w me­dy­cy­nie: zdję­cie gru­czo­łu sut­ko­we­go wy­ko­na­ne przy uży­ciu pro­mie­ni rent­ge­now­skich


Źródła:

SJP.pl

Mammolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mam­mo­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) biol. zob. te­rio­log.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) biol. spe­cja­list­ka mam­mo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mammologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o ssa­kach; ma­sto­lo­gia; te­rio­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zob. te­rio­lo­gia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mammon

bożek, uo­so­bie­nie bo­gact­wa i przy­wią­za­nia do dóbr ma­te­rial­nych; Mamon


Mam­mon (aram. "ma`mon" – "zysk, bo­gact­wo") – w Bi­blii to ara­mej­skie słowo oz­na­cza­ło bożka pie­nię­dzy. Opi­su­je to frag­ment Ewan­ge­lii św. Ma­te­u­sza (Mt 6,24):

"Żaden sługa dwom panom słu­żyć nie może: bo albo jed­ne­go bę­dzie miał w nie­na­wi­ści, a dru­gie­go mi­ło­wać bę­dzie: albo do jed­ne­go przy­sta­nie, a dru­gim wzgar­dzi. Nie mo­że­cie Bogu i Ma­mo­nie słu­żyć".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mammoplastyka

ope­ra­cja pla­stycz­na ko­bie­cych pier­si po­le­ga­ją­ca na ich zmniej­sze­niu


Źródła:

SJP.pl

Mammotomia

chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie pier­si wy­ko­ny­wa­ne naj­czę­ściej u ko­biet cho­rych na no­wot­wór zło­śli­wy; od­ję­cie pier­si, ma­stek­to­mia, mam­mek­to­mia


Źródła:

SJP.pl

Mammotomiczny

→ mam­mo­to­mia


Patrz:mammotomia

Źródła:

SJP.pl

Mammotrept

rzad­ko: śred­nio­wiecz­ny słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy ła­ciń­skie wy­ra­zy z Bi­blii; ma­mo­trekt, ma­mo­trept


Źródła:

SJP.pl

Mamo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: mama


Mamo (ukr. Мамо, ang. Mum) – ukra­iń­sko-ro­syj­sko­ję­zycz­ny sin­gel ukra­iń­skiej pio­sen­kar­ki Ana­sta­si­ji Pry­chod´ko na­pi­sa­ny w 2009 roku przez Kon­stan­ti­na Me­la­dze’a i Dianę Golde.

W 2009 roku utwór re­pre­zen­to­wał Rosję pod­czas 54. Kon­kur­su Pio­sen­ki Eu­ro­wiz­ji, wy­gry­wa­jąc finał kra­jo­wych se­lek­cji po zdo­by­ciu naj­więk­sze­go po­par­cia te­le­wi­dzów i ko­mi­sji ju­ror­skiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mamon

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, sa­ła­ta, zie­lo­ne


Źródła:

SJP.pl

Mamona

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, sa­ła­ta, zie­lo­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pie­nią­dze, forsa, kasa

 (1.2) żart. bo­gact­wo, ma­ją­tek, dobra ma­te­rial­ne

 (1.3) przest. zja­wi­ska nę­cą­ce, ma­mi­dła współ­czes­ne­go świa­ta­żeń­ski po­ry­wa­ją­cy dzie­ci


Ma­mo­na – słowo wy­wo­dzą­ce się od ara­mej­skie­go słowa "ma`mon", oz­na­cza­ją­ce­go zysk.

Po­wszech­nie ko­ja­rzo­ne jest z pie­niędz­mi, bo­gact­wem. W chrze­ści­jań­skiej in­ter­pre­ta­cji ko­ja­rzo­ne jest z ma­mie­niem, po­ku­są, fał­szy­wym źró­dłem po­czu­cia bez­pie­czeń­stwa. W Bi­blii od­nie­sie­nie jest do bożka Mam­mo­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamonizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. prze­ko­na­nie, że po­sia­da­ny ma­ją­tek de­cy­du­je o war­to­ści osoby

 (1.2) daw. żądza zysku, bo­gact­wa, kult pie­nią­dza


Źródła:

Wiktionary

Mamonka

zdrob­nie­nie od: ma­mo­na


Źródła:

SJP.pl

Mamono

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ma­mo­na


Źródła:

Wiktionary

Mamonowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go w Rosji;


Ma­mo­no­wo, Świę­to­miej­sce, Świę­ta Sie­kier­ka ( Мамоново, He­i­li­gen­be­il, Šventapilė) – mia­sto w okrę­gu miej­skim Ma­mo­no­wo ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go Rosji. W 2021 roku za­miesz­ka­ne przez 8104 osoby.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest około 5 km od gra­ni­cy z Pol­ską, w po­bli­żu Za­le­wu Wi­śla­ne­go, w po­bli­żu miej­sca, gdzie rzeka Ławta wpada do rzeki Ba­nów­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mamonowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­mo­no­wem, do­ty­czą­cy Ma­mo­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Mamotrekt

rzad­ko: śred­nio­wiecz­ny słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy ła­ciń­skie wy­ra­zy z Bi­blii; ma­mo­trept, mam­mo­trept


Źródła:

SJP.pl

Mamotrept

śred­nio­wiecz­ny słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy ła­ciń­skie wy­ra­zy z Bi­blii; ma­mo­trekt, mam­mo­trept


Ma­mo­trept, mam­mo­trept, mam­mo­trekt (z greki "mam­moth­rep­tós" – wy­cho­wa­ny przez babkę, kar­mio­ny pier­sią) – w śred­nio­wie­czu słow­nik bi­blij­ny za­wie­ra­ją­cy tłu­ma­cze­nie trud­niej­szych wy­ra­zów w Pi­śmie Świę­tym z ła­ci­ny na język żywy. Cza­sa­mi rów­nież wy­ja­śnia bar­dziej skom­pli­ko­wa­ne formy ję­zy­ko­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mamoudzou

[czy­taj: ma­mut­su] sto­li­ca Ma­jot­ty, wspól­no­ty de­par­ta­men­tal­nej Fran­cji po­ło­żo­nej w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ko­mo­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ma­jot­ty, fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go;


Ma­mo­u­dzou – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto wyspy Ma­jot­ta, fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go (fr. département d'outre-mer) u wy­brze­ży Afry­ki. Mia­sto liczy ponad 50 000 miesz­kań­ców (dane sza­cun­ko­we na ko­niec 2005 roku) i leży na pół­noc­no-wschod­nim wy­brze­żu głów­nej wyspy te­ry­to­rium – Ma­jot­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamowy

→ mama; mamin, ma­mi­ny


Źródła:

SJP.pl

Mamoza

nad­mier­ne przy­wią­za­nie dziec­ka do mamy


Źródła:

SJP.pl

Mamoń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mampalon

ro­dzaj dra­pież­ne­go ssaka z po­dro­dzi­ny ku­no­ła­zów


Źródła:

SJP.pl

Mamraj

za­pra­wa z gliny i gra­fi­tu uży­wa­na do uszczel­nia­nia form od­lew­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. za­pra­wa uszczel­nia­ją­ca styki czę­ści skła­do­wych form od­lew­ni­czych, wy­ko­ny­wa­na z gliny i gra­fi­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamrani

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­rze­ka­nie


Źródła:

Wiktionary

Mamrać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gde­rać, zrzę­dzić


Źródła:

Wiktionary

Mamre

Mamre (hebr. ממרא) – we­dług Bi­blii miej­sce po­by­tu Abra­ha­ma oraz Iza­a­ka, koło He­bro­nu, w po­bli­żu ja­ski­ni Mach­pe­la, gdzie zo­sta­li po­cho­wa­ni.

Mamre to miej­sce za­war­cia przy­mie­rza mię­dzy Bo­giem Jahwe i Abra­ha­mem. Za jego cza­sów w Mamre rósł gaj wiel­kich drzew – dębów, gdzie pa­triar­cha ten zbu­do­wał oł­tarz dla Jahwe.


Źródła:

Wikipedia

Mamrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zrzę­da


Źródła:

Wiktionary

Mamrot

wy­po­wiedź wy­gło­szo­na bar­dzo cicho, trud­na do zro­zu­mie­nia


Źródła:

SJP.pl

Mamrotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mam­ro­tać.


Źródła:

Wiktionary

Mamrotać

mówić cicho i nie­wy­raź­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mam­ro­tać / wy­mam­ro­tać)

 (1.1) mówić cicho i nie­wy­raź­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamry

po­tocz­nie wię­zie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. je­zio­ro w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, na Ma­zu­rach;


Mamry ( Ma­u­er­see) – je­zio­ro w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich.

Mamry to je­zio­ro po­lo­dow­co­we mo­re­no­we i dru­gie pod wzglę­dem po­wierzch­ni je­zio­ro w Pol­sce.

Dno je­zio­ra jest zróż­ni­co­wa­ne z licz­ny­mi za­głę­bie­nia­mi i wy­pły­ce­nia­mi, przy czym część pół­noc­na jest wy­raź­nie głęb­sza, dno po­ra­sta­ją ro­ślin­ność wy­nu­rzo­na i łąki pod­wod­ne zło­żo­ne z ra­mie­nic. Brze­gi je­zio­ra prze­waż­nie ni­skie i pod­mo­kłe, w czę­ści po­ro­śnię­te lasem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamrzyca

mam­rzy­ca pół­noc­na - ga­tu­nek pszczo­ły


Źródła:

SJP.pl

Mamrzyk

ro­dzaj dzi­kiej pszczo­ły; Epe­o­lo­i­des


Źródła:

SJP.pl

Mamtowdupizm

żar­to­bli­wie: po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nic nie ro­bie­niem, małym za­an­ga­żo­wa­niem i dużą igno­ran­cją


Źródła:

SJP.pl

Mamucha

ek­spre­syw­nie: matka; mat­czy­sko


Źródła:

SJP.pl

Mamuchna

pie­szczot­li­wie o matce; ma­mu­nia, ma­mu­sia


Źródła:

SJP.pl

Mamuci

przy­miot­nik od: mamut


przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z ma­mu­tem, do­ty­czą­cy ma­mu­ta, od­no­szą­cy się do ma­mu­ta

 (1.2) środ. sport. do­ty­czą­cy ro­dza­ju ol­brzy­miej skocz­ni nar­ciar­skiej, od­no­szą­cy się do ol­brzy­miej skocz­ni

 (1.3) pot. ol­brzy­mi, wiel­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamucica

sa­mi­ca ma­mu­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mi­ca ma­mu­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamuciątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: ma­mu­cię


Źródła:

Wiktionary

Mamula

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­tu­la


Ma­mu­la (serb. "Мамула") lub La­sta­vi­ca, wł. "Ron­do­ni") – nie­wiel­ka ska­li­sta wyspa po­ło­żo­na na Morzu Adria­tyc­kim, przy wej­ściu do Za­to­ki Ko­tor­skiej, w od­le­gło­ści 6,3 km od Her­ceg Novi, w Czar­no­gó­rze.

Wyspa znaj­du­je się po­mię­dzy dwoma pół­wy­spa­mi – Prev­la­ką a Lušticą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mamulić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. owi­jać, opa­tu­lać


Źródła:

Wiktionary

Mamulka

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­tu­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. ma­tecz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamuna

w daw­nych wie­rze­niach lu­do­wych: zły duch w po­sta­ci ko­bie­ty; ma­mo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. demon żeń­ski po­ry­wa­ją­cy dzie­ci lub szko­dzą­cy ko­bie­tom w ciąży lub po­ło­gu;

 (1.2) lud. na Ślą­sku: demon z ga­tun­ku błęd­nych ogni­ków

 (1.3) lud. ro­dzaj ru­sał­ki, szcze­gól­nie nie­bez­piecz­nej dla mło­dych chłop­ców, któ­rych ła­sko­cze na śmierć

 (1.4) lud. na Opol­szczyź­nie: demon od­mie­niec


Ma­mu­na, ma­mo­na (także: dzi­wo­żo­na, bo­gin­ka) – demon żeń­ski z wie­rzeń daw­nych Sło­wian.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamunia

pie­szczot­li­wie o matce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. lub iron. te­ścio­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamuniny

na­le­żą­cy do ma­mu­ni, do­ty­czą­cy ma­mu­ni


Źródła:

SJP.pl

Mamusia

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, mamuś, ma­tu­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. lub iron. te­ścio­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamusienieczka

zdrob­nie­nie od: ma­mu­sień­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ma­mu­siu­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamusiny

na­le­żą­cy do ma­mu­si, do­ty­czą­cy ma­mu­si; ma­mu­sio­wy


Źródła:

SJP.pl

Mamusiowy

na­le­żą­cy do ma­mu­si, do­ty­czą­cy ma­mu­si; ma­mu­si­ny


Źródła:

SJP.pl

Mamut

1. wy­mar­ły słoń, za­miesz­ku­ją­cy w okre­sie lo­dow­co­wym Eu­ro­pę, pół­noc­ną Azję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną;
2. od­mia­na żół­tej fa­so­li szpa­ra­go­wej o sze­ro­kich strą­kach;
3. duża skocz­nia nar­ciar­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elep­has pri­mi­ge­nius., wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny sło­nio­wa­tych;

 (1.2) środ. sport. skocz­nia ma­mu­cia

 (1.3) bot. ogrod. od­mia­na dużej żół­tej fa­so­li szpa­ra­go­wej

 (1.4) pot. przen. obraź. czło­wiek za­co­fa­ny, w po­desz­łym wieku

 (1.5) pot. przen. lek­cew. ktoś ze star­sze­go po­ko­le­nia


Mamut ("Mam­mut­hus") – ro­dzaj trą­bow­ców wy­mar­łych pod ko­niec ostat­niej epoki lo­do­wej, u schył­ku plej­sto­ce­nu, za­miesz­ku­ją­cych roz­le­głe ob­sza­ry Eu­ro­py, Ame­ry­ki Pół­noc­nej i pół­noc­nej Azji.

Naj­czę­ściej pod po­ję­ciem "ma­mu­ta" ro­zu­mie się wy­mar­łe­go pod ko­niec ostat­niej epoki lo­dow­co­wej ma­mu­ta wło­cha­te­go (zw. też ma­mu­tem wła­ści­wym), choć więk­szość ga­tun­ków ma­mu­tów nie po­sia­da­ła owło­sie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamutak

ga­tu­nek wy­mar­łe­go nie­lot­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ma­mu­ta­ków, praw­do­po­dob­nie naj­więk­szy ptak w hi­sto­rii; epior­nis


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ga­tu­nek wy­mar­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ma­mu­ta­ków


Ma­mu­tak, struś ma­da­ga­skar­ski, epior­nis, ptak-słoń (†"Ae­py­or­nis ma­xi­mus") – ga­tu­nek wy­mar­łe­go nie­lot­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ma­mu­ta­ków (Ae­py­or­nit­hi­dae).

Ten przed­sta­wi­ciel me­ga­fa­u­ny mie­rzył 3 metry wy­so­ko­ści i ważył około 500 kg. Wy­stę­po­wał na mo­cza­rach Ma­da­ga­ska­ru od plej­sto­ce­nu do co najm­niej 1000 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mamutowiec

dłu­go­wiecz­ne drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­śni­ko­wa­tych, o ol­brzy­mich roz­mia­rach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; sek­wo­ja; drze­wo ma­mu­to­we; drze­wo ma­mu­cie; we­ling­to­nia; sek­wo­ja­den­dron


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) dendr. drze­wo z ro­dza­ju ma­mu­to­wi­ca ol­brzy­mie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamutowy

drze­wo ma­mu­to­we - dłu­go­wiecz­ne drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­śni­ko­wa­tych, o ol­brzy­mich roz­mia­rach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; drze­wo ma­mu­cie, ma­mu­to­wiec, we­ling­to­nia, sek­wo­ja­den­dron


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­mu­ta, ma­mu­ci

 (1.2) przen. ma­ją­cy bar­dzo duże roz­mia­ry, wiel­ki, ogrom­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamuń

pie­szczot­li­wie: matka, mama; ma­mu­sia, mam­cia


Źródła:

SJP.pl

Mamuńka

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­min­ka, ma­meń­ka


Źródła:

SJP.pl

Mamuś

pie­szczot­li­wie: mama, matka; ma­mu­nia, ma­mu­sia, ma­tu­la


Źródła:

SJP.pl

Mamuśka

zdrob­nia­le o mamie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) iron. ko­bie­ta przy­pu­szczal­nie ma­ją­ca dzie­ci, doj­rza­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamy

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1 os. lm. ter. od: mieć

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: mama


Źródła:

Wiktionary

Mamzela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. po­gard. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca zbyt swo­bod­ny lub roz­wią­zły tryb życia; la­ta­wi­ca, wy­wło­ka

 (1.2) przest. po­gard. ko­bie­ta niech­luj­na, nied­ba­ła, za­nied­ba­na

 (1.3) daw. pot. fran­cu­ska gu­wer­nant­ka


Źródła:

Wiktionary

Mamóna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­mo­na


Źródła:

Wiktionary

Mamłać

me­młać; po­tocz­nie:
1. prze­wra­cać ję­zy­kiem w buzi; mam­lać, mam­leć;
2. gnieść coś, bru­dzić i po­nie­wie­rać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. długo żuć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mamże

1. zwo­dzić, ba­ła­mu­cić, wpro­wa­dzać w błąd;
2. wabić, nęcić, po­cią­gać


Źródła:

SJP.pl

Man

język na­le­żą­cy do grupy cel­tyc­kiej, uży­wa­ny do nie­daw­na na wy­spie Man; manx, język mań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sa­mo­chód lub au­to­bus marki MAN

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) stpol. len­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wyspa Man
  • Man – mia­sto w USA
  • Man – mia­sto w Wy­brze­żu Kości Sło­nio­wej
  • Man – wa­lij­ski ze­spół roc­ko­wy
  • man (Unix) – elek­tro­nicz­ny po­dręcz­nik użyt­kow­ni­ka sy­ste­mów Unix
  • Met­hod Man (ur. 1971) – ame­ry­kań­ski raper
  • MAN – pro­du­cent sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mana

1. w wie­rze­niach ludu Oce­a­nii: be­zo­so­bo­wa, nad­na­tu­ral­na siła prze­ni­ka­ją­ca ludzi i przed­mio­ty;
2. w grach kom­pu­te­ro­wych i RPG-ach: ener­gia ma­gicz­na po­trzeb­na do uży­wa­nia za­klęć


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w wie­rze­niach ludów Oce­a­nii: be­zo­so­bo­wa, nad­przy­ro­dzo­na siła prze­ni­ka­ją­ca wszyst­ko

 (1.2) fant. gry­komp. ro­dzaj ener­gii w świa­tach fan­ta­sy - np. w grach - okre­śla­nej jako punk­ty magii lub mocy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mana – rzeka w Rosji
  • Mana – rzeka w Gu­ja­nie Fran­cu­skiej
  • Måna – rzeka w Nor­we­gii (Te­le­mark), prze­pły­wa­ją­ca przez Rju­kan
  • Mana – mia­sto w Gu­ja­nie Fran­cu­skiej
  • Mana – miej­sco­wość w Al­gie­rii
  • mana – ro­dzaj ener­gii (punk­tów magii) w świa­tach fan­ta­sy
  • Mana – seria fa­bu­lar­nych gier akcji
  • Mana – kon­cep­cja ener­gii w ma­na­iz­mie
  • Mana – ja­poń­ski muzyk
  • Mana – ja­poń­skie imię
  • Mana – szczyt w Hi­ma­la­jach
  • Maná – mek­sy­kań­ski ze­spół roc­ko­wy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Management

[czy­taj: me­nedż­ment] me­nedż­ment;
1. za­rząd przed­się­bior­stwa lub in­sty­tu­cji;
2. za­rzą­dza­nie, kie­ro­wa­nie;
3. grupa ludzi dba­ją­ca o wi­ze­ru­nek i fi­nan­se spor­tow­ca lub ar­ty­sty;
4. dzie­dzi­na wie­dzy do­ty­czą­ca kie­ro­wa­nia przed­się­bior­stwa­mi lub in­sty­tu­cja­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­na­ge­ment – film, ame­ry­kań­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na z 2008 roku;
  • ma­na­ge­ment – za­rzą­dza­nie, dzia­łal­ność kie­row­ni­cza;
  • Ma­na­ge­ment – pe­rio­dyk pre­zen­tu­ją­cy pu­bli­ka­cje na­u­ko­we z za­kre­su no­wo­czes­ne­go za­rzą­dza­nia.
  • Ma­na­ge­ment In­for­ma­tion Base;
  • Ma­na­ge­ment In­for­ma­tion Sy­stem;
  • Ba­da­nia ope­ra­cyj­ne (Ma­na­ge­ment scien­ce).
  • Me­ne­dżer

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manager

[czy­taj: me­na­dżer lub me­ne­dżer]
1. kie­row­nik, za­rząd­ca przed­się­bior­stwa; me­na­dżer, me­ne­dżer;
2. osoba or­ga­ni­zu­ją­ca wy­stę­py estra­do­we lub im­pre­zy spor­to­we, kie­ru­ją­ca spra­wa­mi kon­trak­to­wy­mi ar­ty­stów lub spor­tow­ców, opie­ku­ją­ca się ich in­te­re­sa­mi; me­na­dżer, me­ne­dżer, me­na­żer, agent


Źródła:

SJP.pl

Managerka

→ ma­na­ger [czy­taj: me­na­dżer­ka lub me­ne­dżer­ka]; me­na­żer­ka, me­na­dżer­ka, me­ne­dżer­ka


Źródła:

SJP.pl

Managerski

wła­ści­wy ma­na­ge­ro­wi lub na­le­żą­cy do niego; me­ne­dżer­ski, me­na­dżer­ski


Źródła:

SJP.pl

Managua

1. je­zio­ro w Ni­ka­ra­gui;
2. sto­li­ca Ni­ka­ra­gui;
3. de­par­ta­ment w Ni­ka­ra­gui


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ni­ka­ra­gui;


Ma­na­gua – sto­li­ca Ni­ka­ra­gui, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju nad je­zio­rem Ma­na­gua. Mia­sto za­miesz­ki­wa­ło we­dług spisu lud­no­ści z 1995 roku 864,2 tys. miesz­kań­ców, ale sza­cun­ki z 2005 wska­zu­ją, że licz­ba jego lud­no­ści prze­kro­czy­ła 1,8 mln. Sta­no­wi tym samym naj­więk­sze mia­sto kon­ty­nen­tal­nej Ame­ry­ki Środ­ko­wej (z wy­łą­cze­niem Mek­sy­ku). Ma­na­gua jest rów­nież oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym de­par­ta­men­tu Ma­na­gua.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Managuanin

miesz­ka­niec Ma­na­gui; Ma­na­gu­ań­czyk


Źródła:

SJP.pl

Managuanka

miesz­kan­ka Ma­na­gui


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­na­gui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Managuańczyk

miesz­ka­niec Ma­na­gui; Ma­na­gu­a­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­na­gui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Managuański

przy­miot­nik od: Ma­na­gua (sto­li­ca Ni­ka­ra­gui)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­na­gua


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manaizm

wiara w manę, roz­po­wszech­nio­na wśród ludów Oce­a­nii


Ma­na­izm – jeden z ele­men­tów wy­stę­pu­ją­cych w re­li­giach pier­wot­nych, głów­nie w re­li­giach Po­li­nez­ji. Opie­ra się on na wie­rze w "manę". Słowo to, po­cho­dze­nia me­la­ne­zyj­skie­go, oz­na­cza be­zo­so­bo­wą, nie­ma­te­rial­ną siłę, ro­dzaj flu­i­du, który może prze­ni­knąć żywe lub mart­we ciało. Ter­min "mana" zo­stał wpro­wa­dzo­ny do nauki w 1891 przez an­giel­skie­go an­tro­po­lo­ga R.H. Co­dring­to­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manakin

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny go­rzy­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Manama

sto­li­ca Bah­raj­nu; Al-Ma­na­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bah­raj­nu;


Ma­na­ma ( ‏المنامة, Al-Manāmah‎) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Bah­raj­nu, po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Per­ską, na pół­noc­nym wscho­dzie wyspy Bah­rajn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manamczyk

miesz­ka­niec Ma­na­my


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­na­my


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manamka

miesz­kan­ka Ma­na­my


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­na­my


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manamski

przy­miot­nik od: Ma­na­ma (sto­li­ca Bah­raj­nu)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­na­ma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manaslu

szczyt w Hi­ma­la­jach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góra w Ne­pa­lu, ośmio­ty­sięcz­nik w pa­śmie Hi­ma­ja­jów, ósmy pod wzglę­dem wy­so­ko­ści szczyt Ziemi;


Ma­nas­lu (nepal. मनास्लु) – ośmio­ty­sięcz­nik, ósmy pod wzglę­dem wy­so­ko­ści szczyt Ziemi. Leży w pół­noc­nej czę­ści Ne­pa­lu, w dy­stryk­cie Lam­jung i osią­ga wy­so­kość 8163 m n.p.m. (w star­szych źró­dłach po­da­wa­no 8156 m n.p.m.). Po­cząt­ko­wo na­zy­wa­ny Ku­tang I, nazwa ta wy­wo­dzi się od ty­be­tań­skie­go słowa „tang” oz­na­cza­ją­ce­go pła­skie miej­sce i od­no­si się do kształ­tu góry, pod szczy­tem któ­rej znaj­du­je się pła­sko­wyż.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manasses

1. syn bi­blij­ne­go Jó­ze­fa;
2. bi­blij­ny król Judy;
3. mąż bi­blij­nej Ju­dy­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­nas­ses – syn bi­blij­ne­go Jó­ze­fa
  • Ma­nas­ses – bi­blij­ny król Judy
  • Ma­nas­ses – jeden z synów Pa­chat-Moaba w Księ­dze Ez­dra­sza
  • Ma­nas­ses – jeden z synów Cha­szu­ma w Księ­dze Ez­dra­sza
  • Ma­nas­ses – mąż bi­blij­nej Ju­dy­ty
  • Ma­nas­ses – ar­cy­ka­płan w la­tach ok. 260 – ok. 245 p.n.e.
  • Ma­nas­ses I – ar­cy­bi­skup Reims w la­tach 1069-1080
  • Ma­nas­ses II – ar­cy­bi­skup Reims w la­tach 1096-1106
  • Kon­stan­tyn Ma­nas­ses – poeta bi­zan­tyj­ski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manasterski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Manat

1. duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; la­man­ty­na, brze­go­wiec;
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Azer­bej­dża­nu (1 manat azer­bej­dżań­ski = 100 go­pi­ków);
3. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Turk­me­ni­sta­nu (1 manat turk­meń­ski = 100 tenge)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. duży ssak wodny cie­płych wód przy­brzeż­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) monet. wa­lu­ta Turk­me­ni­sta­nu;

 (2.2) monet. wa­lu­ta Azer­bej­dża­nu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • manat azer­ski – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Azer­bej­dża­nu;
  • manat turk­meń­ski – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Turk­me­ni­sta­nu;
  • Manat – ro­dzaj wod­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych z ro­dzi­ny ma­na­to­wa­tych
  • Manat (Manāt, Manah) – bo­gi­ni losu i przez­na­cze­nia w prze­dis­lam­skiej Ara­bii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manatki

po­tocz­nie: pa­kun­ki, rze­czy oso­bi­ste, różne przed­mio­ty; kla­mo­ty, to­bo­ły, to­boł­ki


rze­czow­nik

 (1.1) pot. dro­biaz­gi, rze­czy oso­bi­ste, pa­kun­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manatowate

o ce­chach ma­na­to­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Ma­na­to­wa­te, ma­na­ty, la­man­ty­ny, brze­gow­ce (Tri­che­chi­dae) – ro­dzi­na wod­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu brze­gow­ców (Si­re­nia). Po­ja­wi­ły się na prze­ło­mie eo­ce­nu i oli­go­ce­nu na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Daw­niej nazwa "brze­gow­ce" przy­pi­sa­na była do ro­dzi­ny Tri­che­chi­dae na­zy­wa­nej dziś ma­na­to­wa­te


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manatowaty

o ce­chach ma­na­to­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Manaty

1. duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; la­man­ty­na, brze­go­wiec;
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Azer­bej­dża­nu (1 manat azer­bej­dżań­ski = 100 go­pi­ków);
3. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Turk­me­ni­sta­nu (1 manat turk­meń­ski = 100 tenge)


Źródła:

SJP.pl

Manaus

mia­sto w Bra­zy­lii


Ma­na­us (,) – mia­sto w Bra­zy­lii, naj­więk­sze mia­sto Ama­zo­nii, prze­ży­wa­ją­ce rozk­wit na prze­ło­mie XIX i XX wieku oraz po­now­nie współ­cze­śnie. Jest sto­li­cą stanu Ama­zo­nas w Re­gio­nie Pół­noc­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­ka­lec


Źródła:

Wiktionary

Manca

sieć za­staw­na do po­ło­wu śle­dzi i szpro­tów


Manca – sieć za­staw­na o wy­mia­rach 25 m na 6 m, uży­wa­na przez ry­ba­ków na Morzu Bał­tyc­kim do po­ło­wów śle­dzi lub szpro­tów. Usta­wia­na jest w oko­li­cach dna ło­wi­ska, pro­sto­pad­le do kie­run­ku, z któ­re­go można spo­dzie­wać się wpły­nię­cia ryb do sieci.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mancewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Manchester

[czy­taj: man­cze­ster] ak­sa­mit­na tka­ni­na ba­weł­nia­na, ro­dzaj wel­we­tu; man­cze­ster


rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii, ważny oś­ro­dek prze­my­sło­wy;


Man­che­ster – mia­sto ("city") i dy­strykt me­tro­po­li­tal­ny w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii, w hrab­stwie me­tro­po­li­tal­nym Wiel­ki Man­che­ster, po­ło­żo­ne nad rze­ka­mi Ir­well i Mer­sey u pod­nó­ża Gór Pen­niń­skich, po­łą­czo­ny z Mo­rzem Ir­landz­kim Ka­na­łem Man­che­ster­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manchesterski

[czy­taj: men­cze­ster­ski]
1. → Man­che­ster;
2. szko­ła man­che­ster­ska (man­cze­ster­ska) -
a) kie­ru­nek w po­li­ty­ce eko­no­micz­nej, gło­szą­cy li­be­ra­lizm go­spo­dar­czy, wol­ność hand­lu, swo­bo­dę dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej i znie­sie­nie ceł ochron­nych; man­che­ste­ryzm, man­cze­ste­ryzm;
b) kie­ru­nek badań pow­sta­ły na Uni­wer­sy­te­cie w Man­che­ste­rze w po­ło­wie XX w., kon­cen­tru­ją­cy się na ana­li­zie kon­flik­tów spo­łecz­nych i co­dzien­nych prak­tyk życia, trak­to­wa­nych jako pro­ce­sy kształ­tu­ją­ce struk­tu­rę spo­łecz­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Man­che­ste­ru, zwią­za­ny z Man­che­ste­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manchesteryzm

od­mia­na li­be­ra­liz­mu an­giel­skie­go pow­sta­ła w po­ło­wie XIX w. gło­szą­ca wol­ność hand­lu i swo­bo­dę dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej; man­cze­ste­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Mancini

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­ci­ni – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fran­ce­sco Man­ci­ni – wło­ski kom­po­zy­tor epoki ba­ro­ku
  • Henry Man­ci­ni – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Ray Man­ci­ni – ame­ry­kań­ski bok­ser
  • Ro­ber­to Man­ci­ni – wło­ski pił­karz, póź­niej tre­ner
  • Sio­stry Man­ci­ni, sio­strze­ni­ce kar­dy­na­ła Jules’a Ma­za­ri­na:
    • Laura (ur. 1636) – naj­star­sza z sióstr, po­ślu­bi­ła Lud­wi­ka II Bur­bo­na, księ­cia de Vendôme, na­tu­ral­ne­go wnuka króla Hen­ry­ka IV
    • Olim­pia Man­ci­ni (ur. 1638, zm. 9 paź­dzier­ni­ka 1708) – matka sław­ne­go ge­ne­ra­ła fran­cu­skie­go – Eu­ge­niu­sza Sa­ba­udz­kie­go
    • Maria (ur. 1638) – trze­cia z sióstr, za­ko­chał się w niej sam króla Lud­wik XIV. Wład­ca chciał ją po­ślu­bić, jed­nak dla dobra pań­stwa para zo­sta­ła roz­dzie­lo­na i Maria po­ślu­bi­ła księ­cia Co­lon­nę.
    • Hor­ten­sja (ur. 1646) -ucie­kła od swo­je­go męża i za­miesz­ka­ła w Lon­dy­nie – gdzie zo­sta­ła ko­chan­ką króla Ka­ro­la II.
    • Ma­rian­na (ur. 1649) – po­ślu­bi­ła sio­strzeń­ca ge­ne­ra­ła Tu­ren­ne.
  • Ales­san­dro Man­ci­ni – dwie osoby

Źródła:

Wikipedia

Mancipatio

[czy­taj: manc-ipa­tio] uro­czy­sta forma kupna w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Źródła:

SJP.pl

Manco

sieć za­staw­na do po­ło­wu śle­dzi i szpro­tów


Źródła:

SJP.pl

Manczester

ak­sa­mit­na tka­ni­na ba­weł­nia­na, ro­dzaj wel­we­tu; man­che­ster


Źródła:

SJP.pl

Manczesterowy

wy­ko­na­ny, uszy­ty z man­cze­ste­ru - ak­sa­mit­nej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej (np. kurt­ka man­cze­ste­ro­wa); man­cze­stro­wy


Źródła:

SJP.pl

Manczesterski

szko­ła man­cze­ster­ska (man­che­ster­ska) -
1. kie­ru­nek w po­li­ty­ce eko­no­micz­nej, gło­szą­cy li­be­ra­lizm go­spo­dar­czy, wol­ność hand­lu, swo­bo­dę dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej i znie­sie­nie ceł ochron­nych; man­che­ste­ryzm, man­cze­ste­ryzm;
2. kie­ru­nek badań pow­sta­ły na Uni­wer­sy­te­cie w Man­che­ste­rze w po­ło­wie XX w., kon­cen­tru­ją­cy się na ana­li­zie kon­flik­tów spo­łecz­nych i co­dzien­nych prak­tyk życia, trak­to­wa­nych jako pro­ce­sy kształ­tu­ją­ce struk­tu­rę spo­łecz­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Man­che­ste­ru, zwią­za­ny z Man­che­ste­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manczesteryzm

od­mia­na li­be­ra­liz­mu an­giel­skie­go pow­sta­ła w po­ło­wie XIX w. gło­szą­ca wol­ność hand­lu i swo­bo­dę dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej; man­che­ste­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Manczestrowy

wy­ko­na­ny, uszy­ty z man­cze­stru - ak­sa­mit­nej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej (np. kurt­ka man­cze­stro­wa); man­cze­ste­ro­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z man­cze­stru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandacik

zdrob­nie­nie od: man­dat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: man­dat

 (1.2) pot. man­dat o nie­wiel­kiej war­to­ści


Man­da­cik – sin­gel pol­skiej grupy di­sco­po­lo­wej Ło­bu­zy z go­ścin­nym udzia­łem pol­skie­go pio­sen­ka­rza Ze­no­na Mar­ty­niu­ka. Sin­gel zo­stał wy­da­ny 1 lipca 2025.

Ory­gi­nal­ny te­le­dysk do ut­wo­ru zdo­był 51 mln wyś­wiet­leń na plat­for­mie YouTube (stan na 29 paź­dzier­ni­ka 2026). Na­to­miast w ser­wi­sie Spo­ti­fy utwór osią­gnął ponad 17 mln prze­słu­chań (stan na 29 paź­dzier­ni­ka 2026). Na­gra­nie uzy­ska­ło cer­ty­fi­kat dwu­krot­nie pla­ty­no­wej płyty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandaistyczny

→ man­da­izm; man­de­i­stycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z man­da­iz­mem, do­ty­czą­cy man­da­iz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandaita

wyz­naw­ca man­da­iz­mu; man­dej­czyk


Źródła:

SJP.pl

Mandaitka

→ man­da­i­ta


Patrz:mandaita

Źródła:

SJP.pl

Mandaizm

sta­ro­żyt­na re­li­gia Bli­skie­go Wscho­du, bli­ska ma­ni­che­iz­mo­wi, dziś wyz­na­wa­na w Iraku i Ira­nie; man­de­izm


Nie mylić z: ma­zda­iz­mem.

Man­da­izm lub man­de­izm – re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na opie­ra­ją­ca się na mie­szan­ce wie­rzeń egip­skich, ży­dow­skich, chrze­ści­jań­skich, gno­styc­kich i per­skich. Nazwa jej wy­wo­dzi się od ter­mi­nu "manda" (nauka), co prak­tycz­nie od­po­wia­da grec­kie­mu ter­mi­no­wi 'gnoza'. Wyz­naw­cy man­de­iz­mu, zwani man­dej­czy­ka­mi, sprze­ci­wia­ją się ja­kiej­kol­wiek for­mie walki i prze­le­wo­wi krwi. Daw­niej naj­czę­ściej zaj­mo­wa­li się ju­bi­ler­stwem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandala

ab­strak­cyj­ny, uni­wer­sal­ny sym­bol sto­so­wa­ny jako pomoc w me­dy­ta­cji dla osią­gnię­cia wyż­szych sta­nów świa­do­mo­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) motyw ar­ty­stycz­ny, zwy­kle w kształ­cie okrę­gu, ze wpi­sa­nym kwa­dra­tem po­dzie­lo­nym na czte­ry trój­ką­ty, który sym­bo­li­zu­je kos­mos; jest uży­wa­ny w ce­lach re­li­gij­nych i w magii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­da­la – motyw ar­ty­stycz­ny wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w sztu­ce re­li­gii dhar­micz­nych.
  • Man­da­la – te­o­ria opi­su­ją­ca sche­mat roz­kła­du sił po­li­tycz­nych w pań­stwach hi­sto­rycz­nych Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej.
  • Man­da­la – grupa te­a­tral­na za­ło­żo­na przez Ka­ta­rzy­nę Deszcz i An­drze­ja Sa­dow­skie­go
  • Man­da­la Air­li­nes – in­do­ne­zyj­ska linia lot­ni­cza
  • Man­da­la – album kwin­te­tu Al­gor­hythm
  • Man­da­la – wieś (desa) w ke­ca­ma­ta­nie Ke­lum­pang Hilir, w ka­bu­pa­te­nie Ko­ta­ba­ru w pro­win­cji Bor­neo Po­łud­nio­we w In­do­nez­ji
  • Sta­dion Man­da­la Krida – wie­lo­funk­cyj­ny sta­dion w Yo­gy­a­kar­cie, w In­do­nez­ji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandalaj

mia­sto w Bir­mie


Man­da­laj (birm. မန္တလေး //, Man­da­lay) – mia­sto w środ­ko­wej Mjan­mie, nad rzeką Ira­wa­di, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Man­da­laj. Licz­ba miesz­kań­ców prze­kra­cza mi­lion i jest to dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju. Przed­mie­ściem Man­da­laj jest Ama­y­a­bu­ya. Mia­sto było sto­li­cą Birmy w la­tach 1857–1885.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandalajski

→ Man­da­laj


Patrz:Mandalaj

Źródła:

SJP.pl

Mandant

daw­niej, dziś śro­do­wi­sko­wo: osoba udzie­la­ją­ca peł­no­moc­nict­wa (man­da­tu); mo­co­daw­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ko­rzy­sta­ją­cą z usług praw­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandantka

ko­bie­ta udzie­la­ją­ca man­da­tu (peł­no­moc­nict­wa) man­da­ta­riu­szo­wi


Źródła:

SJP.pl

Mandapa

po­mie­szcze­nie po­prze­dza­ją­ce świą­ty­nię, ro­dzaj nar­tek­su


Man­da­pa ("pa­wi­lon") – hin­du­i­stycz­ny obiekt sa­kral­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­łud­nio­wych Indii, pra­wie za­wsze z ko­lum­na­mi (w licz­bie nawet do ty­sią­ca sztuk), w po­łud­nio­wych In­diach naj­czę­ściej z pła­skim da­chem. Ter­min ten może oz­na­czać po­mie­szcze­nie po­prze­dza­ją­ce świą­ty­nię, ro­dzaj nar­tek­su oraz sank­tu­a­ria i wolno sto­ją­ce bu­dyn­ki na te­re­nie świą­tyn­nym. Man­da­py przyś­wią­tyn­ne czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­ne są do prak­ty­ki tań­ców re­li­gij­nych do zgro­ma­dzeń wier­nych. Okre­śle­nie man­da­pa uży­wa­ne rów­nież w sto­sun­ku do in­dyj­skich świą­tyń wy­ku­tych w skale.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandaryn

wyż­szy urzęd­nik, do­stoj­nik w daw­nych Chi­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. urzęd­nik w ce­sar­skich Chi­nach;


Man­da­ryn – urzęd­nik w ce­sar­skich Chi­nach. Ist­nia­ło wiele rang man­da­ry­nów, od szcze­bla lo­kal­ne­go, przez pro­win­cję, aż po urzęd­ni­ków władz cen­tral­nych pra­cu­ją­cych bez­poś­red­nio przy ce­sar­skim dwo­rze. Przez 1300 lat, od 605 do 1905 roku man­da­ry­ni uzy­ski­wa­li swoje sta­no­wi­sko na dro­dze su­ro­wych eg­za­mi­nów urzęd­ni­czych. Chiny były pier­wszym na świe­cie kra­jem, który wpro­wa­dził takie eg­za­mi­ny, dla­te­go ustrój Ce­sar­stwa Chiń­skie­go okre­śla się cza­sem jako "fe­u­da­lizm biu­ro­kra­tycz­ny".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandaryna

wyż­szy urzęd­nik, do­stoj­nik w daw­nych Chi­nach


Man­da­ry­na, właśc. Marta Ka­ta­rzy­na Wi­śniew­ska z domu Man­dry­kie­wicz (ur. 12 marca 1978 w Łodzi) – pol­ska pio­sen­kar­ka, tan­cer­ka, in­struk­tor­ka tańca, cho­re­o­graf­ka i mię­dzy­na­ro­do­wy sę­dzia tańca hip-hop, a także była ak­tor­ka i pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na.

Roz­poz­na­wal­ność w me­diach przy­niósł jej zwią­zek uczu­cio­wy z Mi­cha­łem Wi­śniew­skim, li­de­rem ze­spo­łu Ich Troje, któ­re­go była tan­cer­ką i cho­re­o­graf­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandarynat

w daw­nych Chi­nach:
1. urząd, god­ność man­da­ry­na, wy­so­kie­go urzęd­ni­ka pań­stwo­we­go;
2. bli­ska ce­sa­rzo­wi klasa rzą­dzą­ca, zło­żo­na z man­da­ry­nów


Źródła:

SJP.pl

Mandarynka

1. owoc cy­tru­so­wy
2. ga­tu­nek kacz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­trus re­ti­cu­la­ta|Blan­co|ref=tak., nie­wy­so­kie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we ros­ną­ce w cie­płych kra­jach, upra­wia­ne dla ja­dal­nych owo­ców;

 (1.2) spoż. owoc man­da­ryn­ki (1.1) mniej­szy od po­ma­rań­czy, o cien­kiej skór­ce

 (1.3) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aix ga­le­ri­cu­la­ta|ref=tak., ptak wodny z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;

 (1.4) barwa, jeden z od­cie­ni po­ma­rań­czu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • man­da­ryn­ka (Ci­trus re­ti­cu­la­ta) – ro­śli­na z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych
  • man­da­ryn­ka (Aix ga­le­ri­cu­la­ta) – ptak z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych
  • Man­da­ryn­ka – ame­ry­kań­ski film tra­gi­ko­micz­ny w re­ży­se­rii Seana Ba­ke­ra

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandarynkowy

przy­miot­nik od: man­da­ryn­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy man­da­ry­nek (drzew i owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z man­da­ry­nek, z do­dat­kiem man­da­ry­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandarynowy

przy­miot­nik od: man­da­ryn


Źródła:

SJP.pl

Mandaryński

do­ty­czą­cy man­da­ry­na


przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny, od­no­szą­cy się do man­da­ry­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. stan­dar­do­wy język chiń­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandat

1. kara grzyw­ny za wy­kro­cze­nie;
2. peł­no­moc­nict­wo do peł­nie­nia ja­kie­goś urzę­du pu­blicz­ne­go, np. posła na sejm;
3. zle­ce­nie, ro­dzaj umowy o świad­cze­nie usług


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. kara w po­sta­ci grzyw­ny za wy­kro­cze­nie;

 (1.2) polit. uzy­ska­ne w wy­bo­rach upo­waż­nie­nie do peł­nie­nia urzę­du;

 (1.3) polit. praw. ad­mi­ni­stro­wa­nie na nie­sa­mo­dziel­nym te­ry­to­rium z po­le­ce­nia or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wej;

 (1.4) geogr. adm. te­ry­to­rium pod­le­ga­ją­ce man­da­to­wi (1.3)

 (1.5) adm. praw. pismo dy­plo­ma­tycz­nej jed­nost­ki wyż­szej skie­ro­wa­ne do jed­no­stek niż­szych

 (1.6) hist. pi­sem­ne roz­po­rzą­dze­nie wła­dzy zwierzch­niej

 (1.7) daw. upo­waż­nie­nie do po­bra­nia sumy pie­nięż­nej za­pi­sa­ne na weks­lu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • man­dat – w po­li­ty­ce: peł­no­moc­nict­wo udzie­lo­ne oso­bie spra­wu­ją­cej funk­cję po­cho­dzą­cą z wy­bo­ru
    • man­dat wolny
    • man­dat im­pe­ra­tyw­ny
    • man­dat po­sel­ski
    • man­dat par­la­men­tar­ny
  • man­dat – w pra­wie: umowa, na mocy któ­rej jedna osoba (man­dant) po­wie­rza dru­giej speł­nie­nie pew­nej czyn­no­ści, a druga (man­da­ta­riusz) zo­bo­wią­zu­je się do speł­nie­nia tej czyn­no­ści w imie­niu i na ra­chu­nek ...
  • man­dat mię­dzy­na­ro­do­wy – w pra­wie mię­dzy­na­ro­do­wym man­dat oz­na­cza stan, w któ­rym pań­stwo ma obo­wią­zek wy­ko­ny­wa­nia wszyst­kich po­le­ceń or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wej
  • man­dat karny – upro­szczo­ny tryb po­stę­po­wa­nia w spra­wach o wy­kro­cze­nia na­kła­da­nia grzyw­ny za wy­kro­cze­nie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandatariusz

1. osoba ma­ją­ca man­dat do peł­nie­nia ja­kie­goś urzę­du;
2. pań­stwo lub or­ga­ni­za­cja ma­ją­ce upraw­nie­nie do ad­mi­ni­stro­wa­nia ja­kimś te­ry­to­rium


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba upraw­nio­na do spra­wo­wa­nia urzę­du

 (1.2) in­sty­tu­cja, or­ga­ni­za­cja, pań­stwo ma­ją­ce man­dat do za­rzą­dza­nia ja­kimś te­ry­to­rium


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­da­ta­riusz – osoba, in­sty­tu­cja lub pań­stwo po­sia­da­ją­ce man­dat (peł­no­moc­nict­wo) do spra­wo­wa­nia ja­kiejś funk­cji pu­blicz­nej (np. par­la­men­ta­rzy­sta)
  • Man­da­ta­riusz – urząd ist­nie­ją­cy na te­re­nie Ga­li­cji w la­tach 1791-1849

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandatariuszka

→ man­da­ta­riusz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta upraw­nio­na do spra­wo­wa­nia urzę­du


Patrz:mandatariusz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandatoryjny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) obo­wiąz­ko­wy, obli­ga­to­ryj­ny


Źródła:

Wiktionary

Mandatować

po­tocz­nie: na­kła­dać man­dat karny


Źródła:

SJP.pl

Mandatowicz

osoba uka­ra­na man­da­tem


Źródła:

SJP.pl

Mandatowiczka

→ man­da­to­wicz


Patrz:mandatowicz

Źródła:

SJP.pl

Mandatowy

przy­miot­nik od: man­dat


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do man­da­tu, zwią­za­ny z man­da­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandatum

w Ko­ście­le chrze­ści­jań­skim: obrzęd umy­wa­nia nóg star­com w Wiel­ki Czwar­tek


Źródła:

SJP.pl

Mandecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mandeistyczny

→ man­de­izm; man­da­i­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Mandeizm

sta­ro­żyt­na re­li­gia Bli­skie­go Wscho­du, bli­ska ma­ni­che­iz­mo­wi, dziś wyz­na­wa­na w Iraku i Ira­nie; man­da­izm


Źródła:

SJP.pl

Mandejczyk

wyz­naw­ca man­de­iz­mu; man­da­i­ta


Źródła:

SJP.pl

Mandel

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­del – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Bad Kre­uz­nach
  • Er­nest Man­del – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Ernst Man­del – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki, wiel­ki dzie­kan kłodz­ki
  • Ge­or­ges Man­del – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Howie Man­del – ka­na­dyj­ski aktor
  • Ju­lian Man­del – fran­cu­ski fo­to­gra­fik
  • Mar­vin Man­del – ame­ry­kań­ski po­li­tyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandela

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­de­la – mia­sto w In­diach
  • Man­de­la – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Man­de­la – miej­sco­wość w Gha­nie
  • Nel­son Man­de­la – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski po­li­tyk, pre­zy­dent Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki w la­tach 1994–1999, jeden z przy­wód­ców ruchu prze­ciw apart­he­i­do­wi
  • Win­nie Man­de­la – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska po­li­tyk i bo­jow­nicz­ka o prawa czło­wie­ka, żona Nel­so­na Man­de­li
  • Nel­son Man­de­la Bay – ob­szar me­tro­po­li­tal­ny w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki, w Pro­win­cji Przy­ląd­ko­wej Wschod­niej
  • Nel­son Man­de­la Bay Sta­dium – sta­dion w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki
  • Nel­son Man­de­la Forum – wło­ska hala spor­to­wo-wi­do­wi­sko­wa po­ło­żo­na we Flo­ren­cji
  • Nel­son Man­de­la Na­tio­nal Sta­dium – wie­lo­funk­cyj­ny sta­dion w sto­li­cy Ugan­dy, Kam­pa­li
  • Nel­son Man­de­la Park (Le­i­ce­ster) – park po­ło­żo­ny w środ­ko­wej czę­ści mia­sta Le­i­ce­ster, Wiel­ka Bry­ta­nia
  • Man­de­la Chal­len­ge Plate – tro­fe­um spor­to­we w rugby union przyz­na­wa­ne zwy­cięz­cy me­czów po­mię­dzy ze­spo­ła­mi Au­stra­lii i RPA
  • Man­de­la: Droga do wol­no­ści – bry­tyj­sko-po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski film bio­gra­ficz­ny z 2013 roku

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandell

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Mandelson

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mandioka

mąka otrzy­my­wa­na z bulw ko­rze­nio­wych ma­nio­ku


Źródła:

SJP.pl

Mandle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mig­da­ły

 (1.2) anat. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mig­dał­ki


Źródła:

Wiktionary

Mandola

in­stru­ment mu­zycz­ny o cha­rak­te­ry­stycz­nym, owal­nym pudle re­zo­nan­so­wym, za­li­cza­ny do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych; man­do­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. dawny, szar­pa­ny in­stru­ment stru­no­wy;


Man­do­la – stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny szar­pa­nych.

Man­do­la ma czte­ry pary strun stro­jo­nych w kwin­tach do na­stę­pu­ją­cych dźwię­ków (po­czą­wszy od naj­ni­żej stro­jo­nej) - c, g, d1, a1 (kwin­tę niżej niż man­do­li­na). Obec­na man­do­la w stro­ju kwin­to­wym była stwo­rzo­na w wieku XIX jako in­stru­ment te­no­ro­wy z ro­dzi­ny man­do­lin dla or­kie­stry man­do­li­no­wej na przy­kła­dzie ro­dzi­ny in­stru­men­tów smycz­ko­wych, w któ­rej od­po­wia­da al­tów­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandolina

in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. szar­pa­ny stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny;

 (1.2) pot. kulin. ręcz­na szat­kow­ni­ca do wa­rzyw


Zo­bacz też: szat­kow­ni­ca.

Man­do­li­na (wł. "man­do­li­no", skrót: "mn". lub "mno".) – stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny chor­do­fo­nów szar­pa­nych ma­ją­cy czte­ry pary strun stro­jo­nych w kwin­tach. Skala man­do­li­ny (za­kres dźwię­ków mu­zycz­nych) wy­no­si od g do fis³.

Współ­czes­na man­do­li­na jest nie­wiel­kim in­stru­men­tem z krót­kim gry­fem i płyt­kim, okrą­głym pu­dłem re­zo­nan­so­wym. Na man­do­li­nie od dru­giej po­ło­wy XIX wieku (Raf­fa­e­le Cal­la­ce) w wol­nym tempo gra się "tre­mo­lo. "


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandolinista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na man­do­li­nie


Źródła:

Wiktionary

Mandolinistka

→ man­do­li­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na man­do­li­nie


Patrz:mandolinista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandolinowy

przy­miot­nik od: man­do­li­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z man­do­li­ną, do­ty­czą­cy man­do­li­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandolistka

→ man­do­li­sta; man­do­li­nist­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na man­do­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandora

in­stru­ment mu­zycz­ny o cha­rak­te­ry­stycz­nym, owal­nym pudle re­zo­nan­so­wym, za­li­cza­ny do grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych; man­do­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. źle ubra­na ko­bie­ta

 (1.2) gw-pl|Za­ol­zie. uciąż­li­wa, zła ko­bie­ta


Man­do­ra (Man­do­re) – stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny lutni. Wyksz­tał­ci­ła się w cza­sach śred­nio­wie­cza jako hisz­pań­ska ban­dur­ria z grec­kiej (bi­zan­tyj­skiej) pan­do­ry. Man­do­ra jest po­przed­nicz­ką man­do­li, man­do­li­no, pan­du­ri­ny, ne­a­po­li­tań­skiej man­do­li­ny, man­do­ry ba­so­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandorla

au­re­o­la o owal­nym kształ­cie ota­cza­ją­ca całą po­stać świę­te­go, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w śred­nio­wiecz­nym ma­lar­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. au­re­o­la w kształ­cie mig­da­ła ota­cza­ją­ca całą po­stać świę­te­go


Man­dor­la (z wł. mig­dał) – w ma­lar­stwie i pła­sko­rzeź­bie owal­na au­re­o­la ota­cza­ją­ca po­stać Je­zu­sa, cza­sem także po­stać Maryi.

Man­dor­la sym­bo­li­zu­je i pod­kre­śla boską na­tu­rę przed­sta­wia­nej po­sta­ci. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­je przy przed­sta­wie­niach trans­fi­gu­ra­cji oraz Zba­wi­cie­la w si­łach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandorle

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. plu­ral|man­dor­la.


Źródła:

Wiktionary

Mandorlo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od man­dor­la


Źródła:

Wiktionary

Mandragora

by­li­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Man­dra­go­ra|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, któ­rym ze wzglę­du na kształt ko­rze­ni przy­po­mi­na­ją­cy po­stać ludz­ką przy­pi­sy­wa­no daw­niej lecz­ni­cze i ma­gicz­ne włas­no­ści;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju man­dra­go­ra (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • man­dra­go­ra – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, jed­nym z ga­tun­ków jest man­dra­go­ra le­kar­ska
  • Man­dra­go­ra – demon
  • Man­dra­go­ra – ze­spół gra­ją­cy rock-metal
  • Man­dra­go­ra – wy­daw­nict­wo ko­mik­so­we
  • Man­dra­go­ra – cze­ski fil­mo­wy dra­mat psy­cho­lo­gicz­ny
  • „Man­dra­go­ra” – pol­skie cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne we Wroc­ła­wiu w la­tach 1983–1990
  • Man­dra­go­ra – film, wło­ska ko­me­dia z 1965 roku w re­ży­se­rii Al­ber­ta Lat­tu­a­dy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandriola

in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny lutni, od­mia­na man­do­li­ny


Man­drio­la – dwu­na­sto­stru­no­wa od­mia­na man­do­li­ny, w uży­ciu szcze­gól­nie na po­cząt­ku XX wieku w Niem­czech i Eu­ro­pie Środ­ko­wej. Man­drio­la uży­wa­na jest także w mu­zy­ce mek­sy­kań­skiej, gdzie nosi nazwę "tri­cor­dii".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandryl

małpa z ro­dzi­ny ma­ka­ko­wa­tych


Man­dryl ("Man­dril­lus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandryn

me­ta­lo­wy prę­cik wsu­wa­ny do cew­ni­ka, wen­flo­nu, igły, rurek do punk­cji i płu­kań itp., za­po­bie­ga­ją­cy ich zat­ka­niu się


Źródła:

SJP.pl

Mandrysz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Man­drysz (ur. 1962) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka, tre­ner
  • Paweł Man­drysz (ur. 1997) – pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka
  • Józef Man­drysz (1881–1944) – wspó­łor­ga­ni­za­tor POW Gór­ne­go Ślą­ska w po­wie­cie ryb­nic­kim, pow­sta­niec, dzia­łacz ple­bi­scy­to­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandryta

prze­or w klasz­to­rze grec­kim


Źródła:

SJP.pl

Manduguk

rze­czow­nik

 (1.1) kulin. ko­re­ań­ska po­tra­wa, rosół z pie­ro­ga­mi


Źródła:

Wiktionary

Mandy

[czy­taj: mendi] obce imię żeń­skie


„Mandy” (oryg. „Bran­dy”) – pio­sen­ka na­pi­sa­na w 1971 roku przez ame­ry­kań­skie­go mu­zy­ka Scot­ta En­glis­ha i an­giel­skie­go kom­po­zy­to­ra Ri­char­da Kerra. Utwór zna­lazł się rów­nież na wy­da­nym w 1974 roku al­bu­mie Barry'ego Ma­ni­lo­wa "Barry Ma­ni­low II". Pio­sen­ka stała się wiel­kim hitem, w wielu kra­jach do­tar­ła na szczy­ty list, w tym ame­ry­kań­skie­go ze­sta­wie­nia "Bill­bo­ard" Hot 100.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandyjański

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Ma­dia­ni­ta­mi, do­ty­czą­cy Ma­dia­ni­tów


Źródła:

Wiktionary

Mandylion

iko­no­gra­ficz­ny obraz Chry­stu­sa od­bi­ty na chu­ście, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w śred­nio­wiecz­nej sztu­ce bi­zan­tyj­skiej


Man­dy­lion – wy­stę­pu­ją­cy w iko­no­gra­fii od VI wieku ro­dzaj "ache­i­ro­po­ie­to­su". Nazwa po­ja­wia się w źró­dłach po­czą­wszy od XII w., a wy­wo­dzi się od póź­no­grec­kie­go "man­di­lion" – ręcz­nik, chu­sta, z ła­ciń­skie­go "manus" („ręka”) + "ter­ge­re" („trzeć”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandziejewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mandż.

skrót od: man­dżur­ski


Źródła:

SJP.pl

Mandżur

miesz­ka­niec Man­dżu­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (gwara wię­zien­na) rze­czy oso­bi­ste


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandżuria

kra­i­na hi­sto­rycz­na na pół­noc­nym wscho­dzie Chin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na na pół­noc­nym wscho­dzie Chin;


Man­dżu­ria (mandż. ᠮᠠᠨᠵᡠ, "Man­dżu"; chiń. upr. 满洲; chiń. trad. 滿洲; pi­ny­in "Mǎnzhōu"; Манж, "Mandż") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści dzi­siej­szych Chin. Na za­cho­dzie ogra­ni­cza­ją ją góry Wiel­ki Chin­gan i Mon­go­lia Wew­nętrz­na, na pół­no­cy i wscho­dzie rzeki Amur i Us­su­ri, a na po­łud­niu Morze Żółte.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mandżurka

miesz­kan­ka Man­dżu­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Man­dżu­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mandżurozaur

ro­dzaj póź­no­kre­do­we­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


Man­dżu­ro­za­ur ("Mands­chu­ro­sa­u­rus") – ro­dzaj póź­no­kre­do­we­go ha­dro­za­u­ra, któ­re­go nazwa oz­na­cza „ja­szczur z Man­dżu­rii” i od­no­si się od miej­sca zna­le­zie­nia jego pier­wszych ska­mie­lin. Ro­dzaj ten zo­stał opi­sa­ny na pod­sta­wie nie­kom­plet­ne­go szkie­le­tu zna­le­zio­ne­go w 1914 przez ro­syj­skich pa­le­on­to­lo­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mandżurski

przy­miot­nik od: Man­dżu­ria


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Man­dżu­rii, zwią­za­ny z Man­dżu­rią, po­cho­dzą­cy z Man­dżu­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język man­dżur­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manebry

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ne­wry


Źródła:

Wiktionary

Manek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ema­nu­el


Źródła:

Wiktionary

Maneki-Neko

fi­gur­ka kota z krót­kim ogo­nem, szcze­gól­nie po­pu­lar­na w Ja­po­nii i Chi­nach; ma­ne­ki­ne­ko


Ma­ne­ki-neko (jap. 招き猫; „kot za­pra­sza­ją­cy, wa­bią­cy”) – fi­gur­ka kota z krót­kim ogo­nem przed­sta­wia­ne­go w po­zy­cji sie­dzą­cej z pod­nie­sio­ną łapą, lewą lub prawą, w ge­ście przy­wo­ły­wa­nia, za­chę­ca­nia do po­dej­ścia. Kot z pod­nie­sio­ną prawą łapą za­pra­sza „pie­nią­dze”, a wzy­wa­ją­cy lewą łapą przy­wo­łu­je „ludzi, klien­tów i szczę­ście”. W ja­poń­skim ję­zy­ku ge­stów pod­nie­sio­na ręka z opu­szczo­ną w dół i po­ru­sza­ną dło­nią za­pra­sza roz­mów­cę, osobę w od­da­li do przyj­ścia, po­dej­ścia bli­żej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manekin

sztucz­ny model imi­tu­ją­cy po­stać ludz­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fi­gu­ra z do­wol­ne­go ma­te­ria­łu ma­ją­ca kształt czło­wie­ka;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. ma­rio­net­ka, bez­wol­ny czło­wiek


Ma­ne­kin – fi­gu­ra ma­ją­ca imi­to­wać czło­wie­ka. Ma za­sto­so­wa­nie za­rów­no w prze­my­śle, jak i w sztu­ce. Ma­ne­ki­ny wy­ko­rzy­stu­je się wszę­dzie tam, gdzie za­ist­nie­je po­trze­ba coś wy­ek­spo­no­wać (prze­mysł odzie­żo­wy, ma­lar­stwo) jak i w ba­da­niach, w któ­rych celem jest zba­da­nie za­cho­wa­nia ludz­kie­go ciała na okre­ślo­ne wa­run­ki, a wy­ko­rzy­sta­nie czło­wie­ka za­gra­ża­ło­by jego zdro­wiu (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manekinizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) iron. po­sta­wa bez­kry­tycz­ne­go przyj­mo­wa­nia obie­go­wych opi­nii i po­dat­ność na ma­ni­pu­la­cję


Źródła:

Wiktionary

Manekinowy

→ ma­ne­kin


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ne­ki­nem, do­ty­czą­cy ma­ne­ki­na


Patrz:manekin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manela

dawna ozdo­ba na rękę; bran­so­le­ta


Źródła:

SJP.pl

Manele

po­tocz­nie: dro­biaz­gi, rze­czy oso­bi­ste


Ma­ne­le – styl mu­zycz­ny bę­dą­cy mie­szan­ką mu­zy­ki cy­gań­skiej, orien­tal­nej oraz współ­czes­nej mu­zy­ki pop. Ma­ne­le roz­wi­ja się na te­re­nie Ru­mu­nii, choć po­krew­ne mu ga­tun­ki można spot­kać rów­nież w Buł­ga­rii (czał­ga), Ser­bii (tur­bo­folk), Gre­cji (), Al­ba­nii, Tur­cji oraz we Wło­szech.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manelka

zdrob­nie­nie od: ma­ne­la (dawna me­ta­lo­wa ozdo­ba na rękę)


Źródła:

SJP.pl

Manelski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Manes

Manes – ze­spół z Trond­he­im w Nor­we­gii, za­ło­żo­ny w 1993 roku. Obec­nie za­pi­sa­ni do wyt­wór­ni Cand­le­light Re­cords, po­cząt­ko­wo do Ham­mer­he­art Re­cords. Ze­spół za­czął od gra­nia ty­po­we­go, su­ro­we­go nor­we­skie­go black me­ta­lu. Styl grupy wy­e­wo­lu­o­wał wraz z al­bu­mem Vi­lo­sop­he, na któ­rym ze­spół kom­plet­nie zmie­nił styl łą­cząc Jazz, Trip-hop, elec­tro­ni­ca oraz Heavy metal.


Źródła:

Wikipedia

Manet

[czy­taj: maNE] naz­wi­sko, np. Edo­u­ard Manet, fran­cu­ski ma­larz XIX wieku


Źródła:

SJP.pl

Manetka

mała dźwi­gnia ręcz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ro­dzaj dźwi­gni słu­żą­cej do ste­ro­wa­nia ja­kimś me­cha­niz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manewr

1. zręcz­ne po­su­nię­cie, ruch, zwrot;
2. pod­stęp, wy­bieg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. za­pla­no­wa­ny ruch wojsk w celu osią­gnię­cia do­god­nej po­zy­cji bo­jo­wej;

 (1.2) zwrot po­ja­zdu, przed­mio­tu lub ciała w celu uzy­ska­nia za­mie­rzo­nej po­zy­cji, wy­ma­ga­ją­cy zręcz­ne­go kie­ro­wa­nia

 (1.3) przen. zręcz­ne po­su­nię­cie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­newr (woj­sko)
  • Ma­newr (kolej)
  • Ma­ne­wry – po­tocz­nie ćwi­cze­nia woj­sko­we
  • Ma­ne­wry – w że­glar­stwie czyn­no­ści stat­ku wod­ne­go ma­ją­ce na celu do­sto­so­wa­nie jed­nost­ki pły­wa­ją­cej do ak­tu­al­ne­go stanu po­go­do­we­go, sy­tu­a­cji awa­ryj­nej lub zadań wyz­na­czo­nych przez ka­pi­ta­na

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manewrować

1. wy­ko­ny­wać ja­kieś ruchy, zwro­ty, skrę­ty w celu omi­nię­cia przesz­kód lub uzy­ska­nia do­brej po­zy­cji;
2. prze­su­wać, po­ru­szać, ma­ni­pu­lo­wać czymś;
3. zręcz­nie, prze­bie­gle dzia­łać; kom­bi­no­wać, krę­cić;
4. w prze­no­śni: wpły­wać na kogoś w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mot. żegl. po­ru­szać pre­cy­zyj­nie po­ja­zdem lub ma­szy­ną

 (1.2) prze­jeż­dżać lub prze­pły­wać mię­dzy przesz­ko­da­mi dążąc do uni­knię­cia ko­liz­ji

 (1.3) po­ru­szać lub ma­ni­pu­lo­wać ele­men­tem celem re­gu­la­cji lub do­stro­je­nia

 (1.4) ma­ni­pu­lo­wać oso­ba­mi

 (1.5) do­kła­dać sta­rań celem osią­gnię­cia za­mie­rzo­ne­go efek­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manewrowy

przy­miot­nik od: ma­newr


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przez­na­czo­ny do ma­ne­wrów, do­ty­czą­cy ma­ne­wrów, zwią­za­ny z ma­ne­wra­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kolej. pra­cow­nik ko­le­jo­wy od­po­wie­dzial­ny za ma­ne­wry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manewry

tak­tycz­ne ćwi­cze­nia woj­sko­we w wa­run­kach zbli­żo­nych do bo­jo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wojsk. ćwi­cze­nia woj­sko­we w te­re­nie, w wa­run­kach zbli­żo­nych do bo­jo­wych

 (1.2) łow. wa­bie­nie łosi przez na­śla­do­wa­nie łosia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ma­newr


Ma­ne­wry – wszel­kie czyn­no­ści stat­ku wod­ne­go ma­ją­ce na celu do­sto­so­wa­nie jed­nost­ki pły­wa­ją­cej do ak­tu­al­ne­go stanu po­go­do­we­go, sy­tu­a­cji awa­ryj­nej lub zadań wyz­na­czo­nych przez ka­pi­ta­na. Oz­na­cza to zmia­nę pręd­ko­ści lub kursu lub ilo­ści nie­sio­ne­go oża­glo­wa­nia. Można zatem po­dzie­lić ma­ne­wry na pod­gru­py:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manewrzysta

daw­niej: osoba pro­wa­dzą­ca lub bio­rą­ca udział w ma­ne­wrach woj­sko­wych


Źródła:

SJP.pl

Maneż

kie­rat;
1. teren przez­na­czo­ny do ujeż­dża­nia koni; ujeż­dżal­nia;
2. urzą­dze­nie do na­pę­du ma­szyn rol­ni­czych po­ru­sza­ne przez zwie­rzę­ta w za­przę­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. plac słu­żą­cy do ujeż­dża­nia koni

 (1.2) arena cyr­ko­wa

 (1.3) zob. kie­rat.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • maneż – ujeż­dżal­nia
  • maneż – arena
  • Ma­ne­ge (scena ba­le­to­wa)
  • maneż – kie­rat
  • Mo­skiew­ski Maneż – bu­dy­nek w Mosk­wie
  • Mánes – pa­wi­lon wy­sta­wo­wy w Pra­dze

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maneżowy

przy­miot­nik od: maneż


Źródła:

SJP.pl

Manfred

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Man­fred – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów z ję­zy­ka staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go "man" – czło­wiek i "frid" – opie­ka, pokój. Zatem Man­fred to osoba „za­pew­nia­ją­ca pokój i ochro­nę”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manfreda

imię mę­skie


Man­fre­da – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Man­fred.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manfredostwo

Man­fred z mał­żon­ką; Man­fre­do­wie


Źródła:

SJP.pl

Manfredowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Manfredowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Man­fre­da lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Manga

ja­poń­ski ko­miks


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ja­poń­ski ko­miks;


Manga (jap. 漫画; wy­mo­wa (IPA):) – ko­miks, obraz, ry­su­nek, szkic, ka­ry­ka­tu­ra. Ja­poń­skie słowo wy­wo­dzą­ce się ze spo­so­bu ozda­bia­nia rycin i in­nych form sztu­ki użyt­ko­wej. Współ­cze­śnie uży­wa­ne poza Ja­po­nią oz­na­cza ja­poń­ski ko­miks.

Manga wy­e­wo­lu­o­wa­ła z po­łą­cze­nia drze­wo­ry­tu ukiyo-e i wschod­nie­go stylu ry­so­wa­nia z za­chod­ni­mi tech­ni­ka­mi, a swoją obec­ną formę przy­bra­ła krót­ko po II woj­nie świa­to­wej. Manga jest dru­ko­wa­na głów­nie w czer­ni i bieli, nie li­cząc okła­dek i ewen­tu­al­nie kilku pier­wszych stron.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mangaba

małpa z ro­dzi­ny wą­sko­no­sych, ży­ją­ca w la­sach Afry­ki


Man­ga­ba ("Cer­co­ce­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mangaczka

au­tor­ka ja­poń­skie­go ko­mik­su; man­ga­ka


Źródła:

SJP.pl

Mangaka

autor ja­poń­skie­go ko­mik­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) twór­ca mangi


Man­ga­ka (jap. 漫画家) – twór­ca mangi. W Ja­po­nii ter­mi­nem tym okre­śla się po pro­stu twór­cę ko­mik­sów (su­fiks "-ka" służy do two­rze­nia nazw za­wo­dów).

Man­ga­ka­mi są np. twór­ca "Na­ru­to" Ma­sas­hi Kis­hi­mo­to, "Dra­gon Ball" Akira To­riy­a­ma, "Ble­ach" Tite Kubo oraz "One Piece" Eiichirō Oda.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mangalia

mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii


Man­ga­lia (tur. "Man­ka­lya"), sta­ro­żyt­ne Cal­la­tis (grec. Κάλλατις/Καλλατίς) ; inna nazwa hi­sto­rycz­na: Pan­ga­lia

– mia­sto w Ru­mu­nii w okrę­gu i aglo­me­ra­cji Kon­stan­cy. Liczy 40 150 miesz­kań­ców (2002).

Man­ga­lia jest ką­pie­li­skiem mor­skim, dość waż­nym por­tem oraz uz­dro­wi­skiem. W la­tach 60. XX wieku w mie­ście wy­bu­do­wa­no ze­spół no­wo­czes­nych pen­sjo­na­tów i ho­te­li. Co­rocz­nie latem od­by­wa się tutaj jeden z naj­więk­szych fe­sti­wa­li mu­zycz­nych w Ru­mu­nii – Fe­sti­val Cal­la­tis.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mangalica

rasa wę­gier­skiej świni do­mo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. rasa wę­gier­skiej świni do­mo­wej o cha­rak­te­ry­stycz­nej sier­ści przy­po­mi­na­ją­cej loki;


Man­ga­li­ca – rasa wę­gier­skiej świni do­mo­wej ho­do­wa­na od XIX wieku w róż­nych od­mia­nach. Cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ką za­war­to­ścią tłu­szczu. Zwią­za­na jest z nią także opi­nia, ja­ko­by jej mięso za­wie­ra­ło sto­sun­ko­wo mało cho­le­ste­ro­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mangan

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mn


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Mn i licz­bie ato­mo­wej 25;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Mn”. Zo­bacz też: ko­mi­tet wy­bor­czy Mniej­szość Nie­miec­ka (MN).

Man­gan (Mn, man­ga­num) – pier­wia­stek che­micz­ny na­le­żą­cy do grupy me­ta­li przej­ścio­wych.

Ma 15 izo­to­pów z prze­dzia­łu mas 49–62 i izo­me­ry ją­dro­we 51m, 52m, 54m. Trwa­ły jest tylko izo­top 55, który sta­no­wi nie­mal 100% skła­du izo­to­po­we­go man­ga­nu wy­stę­pu­ją­ce­go w na­tu­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manganez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. chem. man­gan


Źródła:

Wiktionary

Manganian

sól kwasu man­ga­no­we­go, śro­dek de­zyn­fe­ku­ją­cy i wy­bie­la­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Manganiany

sól kwasu man­ga­no­we­go, śro­dek de­zyn­fe­ku­ją­cy i wy­bie­la­ją­cy


Man­ga­nia­ny – nie­or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, sole kwa­sów man­ga­no­wych. W za­leż­no­ści od stop­nia ut­le­nie­nia man­ga­nu znane są:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manganin

stop mie­dzi z man­ga­nem i ni­klem, sto­so­wa­ny do pro­duk­cji re­zy­sto­rów wzor­co­wych i ukła­dów po­mia­ro­wych


Man­ga­nin – stop mie­dzi z man­ga­nem i ni­klem. Cha­rak­te­ry­zu­je się bar­dzo małym współ­czyn­ni­kiem tem­pe­ra­tu­ro­wym oporu elek­trycz­ne­go. Sto­so­wa­ny do pro­duk­cji opor­ni­ków wzor­co­wych i pre­cy­zyj­nych, a także po­łą­czeń elek­trycz­nych w urzą­dze­niach krio­ge­nicz­nych. Za­wie­ra zwy­kle 86% mie­dzi, 12% man­ga­nu i 2% niklu (Cu86/Mn12/Ni2).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manganinowy

przy­miot­nik od: man­ga­nin


Źródła:

SJP.pl

Manganit

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek man­ga­nu


Man­ga­nit – mi­ne­rał z grupy tle­no­wo­do­rot­len­ków. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od skła­du che­micz­ne­go tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manganoks

or­ga­nicz­ny śro­dek grzy­bo­bój­czy, sto­so­wa­ny głów­nie do zwal­cza­nia za­ra­zy ziem­nia­cza­nej; maneb


Źródła:

SJP.pl

Manganometria

jeden z dzia­łów ok­sy­dy­me­trii, po­le­ga­ją­cy na mia­recz­ko­wa­niu ba­da­nej sub­stan­cji mia­no­wa­nym rozt­wo­rem man­ga­nia­nu (naj­czę­ściej man­ga­nia­nu po­ta­su) jako ut­le­nia­cza; nad­man­ga­no­me­tria (daw­niej)


Źródła:

SJP.pl

Manganowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca VII grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: man­gan, tech­net, ren i bohr


Man­ga­now­ce


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manganowiec

każdy pier­wia­stek z siód­mej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do siód­mej grupy ukła­du okre­so­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manganowy

przy­miot­nik od: man­gan


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy man­ga­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mango

1. drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; drze­wo man­go­we, man­go­wiec;
2. owoc drze­wa o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Man­gi­fe­ra|L.|ref=tak., man­go­wiec, ro­dzaj drzew owo­co­wych z ro­dza­ju na­ner­czo­wa­tych;

 (1.2) bot. dendr. drze­wo z ro­dza­ju mango (1.1)

 (1.3) spoż. kulin. owoc drze­wa z ro­dza­ju mango (1.1)

przy­miot­nik

 (2.1) o smaku mango (1.3)

 (2.2) w ko­lo­rze mango (1.3)


Mango ("Man­gi­fe­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 64 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji. Ok. 25 ga­tun­ków upra­wia­nych jest dla ja­dal­nych owo­ców, ale więk­szość lo­kal­nie. Sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej drze­wem owo­co­wym jest mango in­dyj­skie ("M.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mangold

śró­dziem­no­mor­ska od­mia­na bu­ra­ka; burak szpi­na­ko­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carl Amand Man­gold – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Hans von Man­goldt – pro­fe­sor zwy­czaj­ny ma­te­ma­ty­ki
  • Hilde Man­gold – bio­log
  • Hol­ley Man­gold – za­wod­nicz­ka (pod­no­sze­nie cię­ża­rów), olim­pij­ka
  • James Man­gold – ame­ry­kań­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Mike Man­gold – ame­ry­kań­ski pilot linii Ame­ri­can Air­li­nes i pilot spor­to­wy
  • Ni­cho­las Allan Man­gold – ame­ry­kań­ski spor­to­wiec, fut­bo­li­sta
  • Ro­bert Man­gold – ame­ry­kań­ski ma­larz
  • Syl­via Pli­mack Man­gold – ame­ry­kań­ska ma­larz, gra­fik
  • Tom Man­gold – bry­tyj­ski dzien­ni­karz śled­czy
  • Man­gold von Stern­berg – kom­tur kró­le­wiec­ki w la­tach 1274 -1280, mistrz kra­jo­wy Prus
  • man­gold – grupa kul­ty­wa­rów bu­ra­ka zwy­czaj­ne­go

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mangostan

gar­cy­nia;
1. ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych;
2. man­go­stan wła­ści­wy - ga­tu­nek wiecz­nie zie­lo­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych; sma­cze­li­na, żół­to­pla, żół­ciecz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gar­ci­nia|L.|ref=tak., ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gar­ci­nia man­go­sta­na|L.|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo tro­pi­kal­ne po­cho­dzą­ce z Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej;

 (1.3) spoż. ciem­no­fio­le­to­wy owoc man­go­sta­nu (1.2) o so­czy­stym, słod­kim i cierp­kim miąż­szu przy­po­mi­na­ją­cym w smaku ana­nas i brzosk­wi­nię


Man­go­stan ("Gar­ci­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 400 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mangowiec

drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; drze­wo man­go­we, mango


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z mango


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mangowy

1. zwią­za­ny z mango;
2. zwią­za­ny z mangą


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od mango


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mangozjeb

wul­gar­nie: fan kul­tu­ry ja­poń­skiej (głów­nie mangi i anime)


Źródła:

SJP.pl

Mangozjebka

wul­gar­nie: fanka kul­tu­ry ja­poń­skiej (głów­nie mangi i anime)


Źródła:

SJP.pl

Mangrowe

wiecz­nie zie­lo­na for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca na wy­brze­żach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; man­gro­wie, na­mo­rzy­ny


Źródła:

SJP.pl

Mangrowie

wiecz­nie zie­lo­na for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca na wy­brze­żach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; man­gro­we, na­mo­rzy­ny


Źródła:

SJP.pl

Mangrowiec

1. wspól­ne okre­śle­nie dla kilku ga­tun­ków drzew i krze­wów z ro­dzin ko­rze­nia­ro­wa­tych, wer­be­no­wa­tych i palm, two­rzą­cych lasy na­mo­rzy­no­we; do man­grow­ców można za­li­czyć np. ko­rze­nia­rę, nipę czy awi­ce­nię; na­mo­rzy­no­wiec
2. ja­do­wi­ty wąż az­ja­tyc­ki; wąż na­mo­rzy­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Mangusodrzew

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej dla ja­dal­nych owo­ców o żół­to­po­ma­rań­czo­wym so­czy­stym miąż­szu; mango


Źródła:

SJP.pl

Mangusta

zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny łasz; ich­ne­u­mon


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. mały, ko­toksz­tałt­ny dra­pież­nik afry­kań­ski i az­ja­tyc­ki;

 (1.2) środ. sport. w ko­lar­stwie: rower marki Mon­go­o­se


Man­gu­sta ("Her­pe­stes") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Her­pe­sti­nae w obrę­bie ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych (Her­pe­sti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mangusteczka

man­gu­stecz­ka kar­ło­wa­ta - ga­tu­nek ssaka dra­pież­ne­go


Man­gu­stecz­ka ("He­lo­ga­le") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Mun­go­si­nae w obrę­bie ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych (Her­pe­sti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mangustka

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych


Man­gust­ka ("Cros­sar­chus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Mun­go­si­nae w obrę­bie ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych (Her­pe­sti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mangustolisek

man­gu­sto­li­sek afry­kań­ski - ga­tu­nek ssaka dra­pież­ne­go; man­gu­sta lisia


Źródła:

SJP.pl

Mangustowate

ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu dra­pież­nych; ich­ne­u­mo­ny


Man­gu­sto­wa­te, ich­ne­u­mo­ny (Her­pe­sti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych (Fe­li­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mangustowaty

o ce­chach man­gu­sto­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Mangusty

ro­dzi­na nie­wiel­kich ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu dra­pież­nych; man­gu­sto­wa­te, ich­ne­u­mo­ny


Źródła:

SJP.pl

Mangystauski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Man­gy­stau, do­ty­czą­cy Man­gy­stau


Źródła:

Wiktionary

Manhattan

1. wyspa w Ame­ry­ce Pół­noc­nej u zbie­gu rzek Hud­son, Har­lem i East River;
2. dziel­ni­ca No­we­go Jorku na wy­spie Man­hat­tan;
3. mia­sto w sta­nie Kan­sas (USA);
4. ple­mię In­dian z grupy Al­gon­ki­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. najm­niej­szy, a za­ra­zem naj­gę­ściej za­lud­nio­ny okręg No­we­go Jorku, po­ło­żo­ny na wy­spie o tej samej naz­wie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


Man­hat­tan – najm­niej­szy, a za­ra­zem naj­gę­ściej za­lud­nio­ny okręg (ang. bo­ro­ugh) No­we­go Jorku, po­ło­żo­ny na wy­spie o tej samej naz­wie. Po­nad­to hrab­stwo (ang. co­un­ty) w sta­nie Nowy Jork, w któ­re­go skład poza samą wyspą Man­hat­tan wcho­dzi kilka mniej­szych wy­se­pek: Ro­o­se­velt Is­land,, Li­ber­ty Is­land, Ellis Is­land, oraz U Thant Is­land. Do hrab­stwa na­le­ży rów­nież Mar­ble Hill, je­dy­na część po­ło­żo­na bez­poś­red­nio na sta­łym lą­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manhattanka

[czy­taj: man­ha­tan­ka] miesz­kan­ka Man­hat­ta­nu


Źródła:

SJP.pl

Manhattańczyk

[czy­taj: man­ha­tań­czyk] miesz­ka­niec Man­hat­ta­nu


Źródła:

SJP.pl

Manhattański

→ Man­hat­tan [czy­taj: man­ha­tań­ski]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Man­hat­ta­nem, do­ty­czą­cy Man­hat­ta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manhua

chiń­ska od­mia­na ko­mik­sów, od­po­wied­nik ja­poń­skiej mangi


Man­hua (chiń. trad. 漫畫; upr. 漫画; pi­ny­in: mànhuà) – chiń­ska od­mia­na ko­mik­sów, od­po­wied­nik ja­poń­skiej mangi i ko­re­ań­skiej manh­wy.

Man­hua to od­mia­na ko­mik­su pow­sta­ła w Chi­nach. Moż­li­we, że ze wzglę­du na wyż­szy po­ziom wol­no­ści ek­spre­sji ar­ty­stycz­nej i bliż­sze związ­ki z Ja­po­nią, Hong­kong i Taj­wan były do tej pory miej­sca­mi pu­bli­ka­cji więk­szo­ści ko­mik­sów man­hua, a także chiń­skich tłu­ma­czeń ja­poń­skiej mangi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manhwa

po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska od­mia­na ko­mik­sów, od­po­wied­nik ja­poń­skiej mangi


Manh­wa (kor. 만화) – ogól­ny ter­min, któ­rym okre­śla się ko­re­ań­skie ko­mik­sy. Poza Koreą ter­min ten zaz­wy­czaj od­no­si się kon­kret­nie do ko­mik­sów po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skich. Za­rów­no manh­wa jak i manga są spo­krew­nio­ne z chiń­ską man­hua. Manh­wy były in­spi­ro­wa­ne przez kla­sycz­ne sztu­ki Azji, zwła­szcza chiń­skie. Na roz­wój manhw miała wpływ dra­ma­tycz­na hi­sto­ria współ­czes­nej Korei, w wy­ni­ku tego pow­sta­ło wiele róż­no­rod­nych form i ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mani

w śred­nio­wie­czu: osoba po­sia­da­ją­ca dobra na pra­wie len­nym, pod­da­na fe­u­da­ło­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. ba­bi­loń­ski przy­wód­ca re­li­gij­ny, pro­rok, twór­ca ma­ni­che­iz­mu;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. hist. środ­ko­wy pół­wy­sep Pe­lo­po­ne­zu, opar­ty o góry Taj­get, się­ga­ją­cy naj­bar­dziej wy­su­nię­te­go na po­łud­nie grec­kie­go przy­ląd­ka Ma­ta­pan;


Mani, znany także jako Manes i Ma­ni­che­usz (ur. 14 kwiet­nia 216 koło Se­le­u­cji nad Ty­gry­sem, zm. ok. 276 r. w Gun­di­sza­pu­rze) – twór­ca ma­ni­che­iz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mania

1. za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się zwięk­szo­ną ak­tyw­no­ścią i pod­wyż­szo­nym lub draż­li­wym na­stro­jem;
2. prze­sad­ny, czę­sto cho­ro­bli­wy po­ciąg do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści lub po­sia­da­nia cze­goś; ma­niact­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) silne, nie­mal­że cho­ro­bli­we za­in­te­re­so­wa­nie czymś, za­mi­ło­wa­nie do cze­goś

 (1.2) cho­ro­bli­wy, trud­ny do opa­no­wa­nia po­ciąg do wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nych czyn­no­ści

 (1.3) cho­ro­bli­we mnie­ma­nie o praw­dzi­wo­ści włas­nych uro­jeń

 (1.4) med. cho­ro­bli­wy stan psy­chicz­ny na na­głych wa­ha­niach na­stro­ju i ześ­rod­ko­wa­niu świa­do­mo­ści na po­je­dyn­czej myśli, uro­je­niu

 (1.5) daw. sza­leń­stwo, obłęd


Mania – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne (nie­ko­niecz­nie "sensu stric­to") z grupy za­bu­rzeń afek­tyw­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się wy­stę­po­wa­niem pod­wyż­szo­ne­go (wzglę­dem eu­ty­mii) bądź draż­li­we­go na­stro­ju. Stany ma­nia­kal­ne zaz­wy­czaj opi­sy­wa­ne są przez pa­cjen­tów jako doś­wiad­cze­nia przy­jem­ne; spra­wia­ją­ce, że czują się szczę­śli­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maniacki

od­no­szą­cy się do ma­nia­ka, wła­ści­wy ma­nia­ko­wi


Źródła:

SJP.pl

Maniactwo

prze­sad­ny, czę­sto cho­ro­bli­wy po­ciąg do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści lub po­sia­da­nia cze­goś; mania


Źródła:

SJP.pl

Maniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­niak


Źródła:

Wiktionary

Maniaczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na jakąś manię


Źródła:

SJP.pl

Maniaczny

daw­niej: ma­niac­ki - do­ty­czą­cy ma­nia­ka


Źródła:

SJP.pl

Maniaczyć

po­tocz­nie: robić coś z ma­nia­kal­nym za­pa­łem, w spo­sób prze­sad­nie en­tuz­ja­stycz­ny, kom­pul­syw­ny lub ob­se­syj­ny


Źródła:

SJP.pl

Maniak

1. czło­wiek ogar­nię­ty jakąś myślą, ideą itp.; fa­na­tyk, oszo­łom;
2. osoba ma­ją­ca jakąś pasję, bez resz­ty nią po­chło­nię­ta; za­pa­le­niec;
3. w me­dy­cy­nie: osoba cier­pią­ca na jakąś manię


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. czło­wiek znaj­du­ją­cy się w fazie ma­nia­kal­nej cho­ro­by afek­tyw­nej dwu­bie­gu­no­wej

 (1.2) pot. czło­wiek ogar­nię­ty jakąś ob­se­sją, nad­mier­nie za­an­ga­żo­wa­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) łow. wyp­cha­na skóra za­bi­te­go ptaka, słu­żą­ca do ma­nie­nia pta­ków pod­czas po­lo­wa­nia

 (2.2) reg. torba koń­ska na po­karm za­wie­szo­na na szyi konia pod­czas po­sto­ju


Ma­niak (tytuł oryg. "Ma­niac") – ni­sko­bu­dże­to­wy slas­her ame­ry­kań­ski, uwa­ża­ny za jeden z naj­waż­niej­szych kla­sy­ków w swoim ga­tun­ku. Re­ży­se­rem filmu jest Wil­liam Lu­stig, a twór­cą efek­tów spe­cjal­nych – Tom Sa­vi­ni. W 2012 roku pow­stał re­ma­ke obra­zu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maniakalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­nia­kal­ny, wła­ści­wy ma­nia­ko­wi


Źródła:

Wiktionary

Maniakalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­nia­kal­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­nia­kal­ni


Źródła:

Wiktionary

Maniakalny

1. zwią­za­ny ze sta­nem wzmo­żo­nej ak­tyw­no­ści i op­ty­miz­mu, wy­ni­ka­ją­cym z niek­tó­rych cho­rób psy­chicz­nych;
2. nie­po­skro­mio­ny, opę­tań­czy w za­in­te­re­so­wa­niu czymś, ro­bie­niu cze­goś; sfik­so­wa­ny na ja­kimś punk­cie, sza­leń­czy


przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. do­ty­czą­cy manii i/lub ma­nia­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maniana

po­tocz­nie:
1. coś głu­pie­go, sza­lo­ne­go, zwa­rio­wa­ne­go;
2. coś kiep­skie­go, zro­bio­ne­go w spo­sób nied­ba­ły;
3. obi­ja­nie się, le­nie­nie się


Źródła:

SJP.pl

Manica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. na­rę­czak; osło­na na ramię w zbroi


Ma­ni­ca – pro­win­cja w środ­ko­wo-za­chod­nim Mo­zam­bi­ku. Liczy bli­sko 2 mln miesz­kań­ców (2017). Oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym pro­win­cji jest Chi­mo­io.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Manicheistyczny

→ ma­ni­che­izm; ma­ni­chej­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ni­che­iz­mem, do­ty­czą­cy ma­ni­che­iz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manicheizm

sy­stem re­li­gij­ny ut­wo­rzo­ny w Per­sji, uz­na­ją­cy ist­nie­nie dwóch zwal­cza­ją­cych się pier­wiast­ków: świa­tło i dobro oraz ciem­ność i zło


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. filoz. sy­stem re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny, stwo­rzo­ny przez Ma­nie­go, zgod­nie z któ­rym pod­sta­wą bytu są dwie prze­ciw­staw­ne siły: dobro i zło oraz świa­tło i ciem­ność;


Ma­ni­che­izm – prąd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny stwo­rzo­ny w III wieku n.e. przez Ba­bi­loń­czy­ka Ma­nie­go (Ma­ne­sa). Był syn­te­zą chal­dej­sko-ba­bi­loń­skich, per­skich (zo­ro­a­stryzm, ma­zda­izm, par­sizm) i chrze­ści­jań­skich mitów. Prze­jął rów­nież niek­tó­re ele­men­ty bud­dyz­mu. Pod wzglę­dem fi­lo­zo­ficz­nym ma­ni­che­izm był jedną z od­mian gno­sty­cyz­mu i wschod­nie­go pan­te­iz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manichejczyk

wyz­naw­ca ma­ni­che­iz­mu, ruchu re­li­gij­ne­go opar­te­go na ob­ja­wie­niach Ma­nie­go (Ma­ni­che­u­sza)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. filoz. hist. zwo­len­nik ma­ni­che­iz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manichejka

wyz­naw­czy­ni ma­ni­che­iz­mu, ruchu re­li­gij­ne­go opar­te­go na ob­ja­wie­niach Ma­nie­go (Ma­ni­che­u­sza)


Źródła:

SJP.pl

Manichejski

→ ma­ni­che­izm; ma­ni­che­i­stycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) rel. filoz. do­ty­czą­cy ma­ni­che­iz­mu lub ma­ni­chej­czy­ków, albo za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty przy­ję­tej przez nich dok­try­ny;

 (1.2) przen. prze­ciw­sta­wia­ją­cy sobie skraj­ne po­ję­cia, np. dobro i zło, świa­tło i ciem­ność, za­kła­da­ją­cy nie­u­stan­ną ich walkę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manicheusz

per­ski re­for­ma­tor re­li­gij­ny (ok. 216 - ok. 276); Manes, Mani


Źródła:

SJP.pl

Manicheuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ni­che­u­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Manicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Ma­nic­ki (1893–1944) – pol­ski żoł­nierz, po­do­fi­cer Woj­ska Pol­skie­go
  • Jacek Ma­nic­ki (1951–2014) – pol­ski tłu­macz li­te­ra­tu­ry pię­knej z ję­zy­ka an­giel­skie­go
  • Ma­ciej Ma­nic­ki (ur. 1954) – pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz związ­ko­wy, poseł na Sejm I, II i III ka­den­cji
  • Sta­ni­sław Ma­nic­ki (1947–2025) – pol­ski pił­karz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manicure

[czy­taj: ma­ni­kiur]
1. pie­lę­gna­cja paz­nok­ci u rąk; ma­ni­kiur;
2. ma­ni­cu­re hy­bry­do­wy - ma­ni­cu­re ut­war­dza­ny w świet­le ul­tra­fio­le­to­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pie­lę­gna­cja dłoni, paz­nok­ci u rąk;


Ma­ni­cu­re (z ma­nu­cu­re) – za­bieg kos­me­tycz­ny, któ­re­mu pod­da­wa­ne są paz­nok­cie u rąk. Ma­ni­cu­re sto­su­ją osoby, które pra­gną mieć ład­niej­sze paz­nok­cie. Za­bieg po­le­ga nie tylko na ma­lo­wa­niu, ale też na wy­rów­ny­wa­niu skó­rek i pie­lę­gno­wa­niu płyt­ki paz­nok­ci. Po­dob­ny za­bieg u paz­nok­ci u nóg na­zy­wa­ny jest pe­di­cu­re.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manicurzysta

[czy­taj: ma­ni­kiu­rzy­sta] męż­czyz­na wy­ko­nu­ją­cy ma­ni­cu­re (ma­ni­kiur); ma­ni­kiu­rzy­sta


Źródła:

SJP.pl

Manicurzystka

[czy­taj: ma­ni­kiu­rzyst­ka albo ma­ni­ki­rzyst­ka] ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca ma­ni­cu­re (ma­ni­kiur); ma­ni­kiu­rzyst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pie­lę­gna­cją dłoni i paz­nok­ci u rąk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maniecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Manieczki

Ma­niecz­ki (niem. "Mans­feld", 1943-1945 "Mans­hof") – osada (tzw. agro­mia­stecz­ko) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie wiej­skiej Brod­ni­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Manielnek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. nie­do­raj­da


Źródła:

Wiktionary

Maniera

1. cecha za­cho­wa­nia się, zwy­kle iry­tu­ją­ca; nawyk, przyz­wy­cza­je­nie;
2. me­cha­nicz­ne po­wie­la­nie środ­ków wy­ra­zu; zma­nie­ro­wa­nie, sztam­pa, sza­blon;
3. cha­rak­te­ry­stycz­ny spo­sób two­rze­nia, styl, np. ma­nie­ra sty­li­stycz­na pi­sa­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pew­ne­go kręgu twór­ców spo­sób two­rze­nia dzieł; styl

 (1.2) liter. za­gę­szcze­nie ele­men­tów ty­po­wych dla uksz­tał­to­wa­ne­go już stylu, me­cha­nicz­ne pow­ta­rza­nie wzo­rów wy­raź­nie od­czu­wal­ne jako prze­jaw wtór­no­ści; zma­nie­ro­wa­ne, stałe chwy­ty

 (1.3) zob. ma­nie­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manierczyna

ek­spre­syw­nie: ma­nier­ka


Źródła:

SJP.pl

Manierka

pła­ska, bla­sza­na bu­tel­ka uży­wa­na przez żoł­nie­rzy i tu­ry­stów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska, bla­sza­na bu­tel­ka uży­wa­na przez żoł­nie­rzy i ska­u­tów do prze­no­sze­nia pły­nów;


Ma­nier­ka – nie­wiel­ki po­jem­nik (zaz­wy­czaj o po­jem­no­ści do 2 li­trów), wy­ko­na­ny ze sztyw­ne­go ma­te­ria­łu, przez­na­czo­ny do prze­no­sze­nia na­po­jów w wa­run­kach po­lo­wych. Po­pu­lar­ny ele­ment wy­po­sa­że­nia woj­sko­we­go oraz tu­ry­stycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maniery

spo­sób za­cho­wa­nia w to­wa­rzy­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spo­sób za­cho­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manieryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­nie­rycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Manieryczność

sztucz­ność, te­a­tral­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­nie­rycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­nie­rycz­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manieryczny

nie­na­tu­ral­ny, pre­ten­sjo­nal­ny, na­śla­du­ją­cy po­wierz­chow­nie czyjś styl


Źródła:

SJP.pl

Manierysta

1. ar­ty­sta two­rzą­cy zgod­nie z jakąś ma­nie­rą, na­śla­du­ją­cy czy­jąś ma­nie­rę;
2. przed­sta­wi­ciel ma­nie­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl

Manierystka

→ ma­nie­ry­sta


Patrz:manierysta

Źródła:

SJP.pl

Manierystyczny

ma­ją­cy cechy ma­nie­ryz­mu, stylu w sztu­ce póź­ne­go re­ne­san­su


Źródła:

SJP.pl

Manieryzm

1. styl w sztu­ce XVI w. mię­dzy re­ne­san­sem a ba­ro­kiem;
2. na­śla­dow­nict­wo w sztu­ce;
3. za­bu­rze­nia ner­wo­we ob­ja­wia­ją­ce się nie­kon­tro­lo­wa­ny­mi skur­cza­mi mię­śni


Ma­nie­ryzm – ter­min, któ­rym okre­śla się zja­wi­ska w sztu­ce eu­ro­pej­skiej XVI wieku. Dy­sku­syj­ne po­zo­sta­ją za­rów­no sam ter­min, jak i jego za­kres oraz ge­ne­za zja­wi­ska nim okre­śla­ne­go. Na­jo­gól­niej po­przez po­ję­cie to ro­zu­mie się styl, wy­stę­pu­ją­cy w okre­sie od ok. 1520 do końca XVI wieku i cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dą­że­niem do do­sko­na­ło­ści for­mal­nej i tech­nicz­nej dzie­ła, a także wy­sub­tel­nie­niem, wy­ra­fi­no­wa­niem, wyk­wint­no­ścią i swo­bo­dą form.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manierzysta

1. ar­ty­sta two­rzą­cy zgod­nie z jakąś ma­nie­rą, na­śla­du­ją­cy czy­jąś ma­nie­rę;
2. przed­sta­wi­ciel ma­nie­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl

Maniewo

Ma­nie­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki.


Źródła:

Wikipedia

Maniewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Manifa

1. de­mon­stra­cja fe­mi­ni­stycz­na;
2. po­tocz­nie: ma­ni­fe­sta­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. ma­ni­fe­sta­cja


Ma­ni­fa – do­rocz­na de­mon­stra­cja fe­mi­ni­stycz­na or­ga­ni­zo­wa­na w związ­ku z Dniem Ko­biet w róż­nych czę­ściach Pol­ski, w War­sza­wie przez nie­for­mal­ną grupę Po­ro­zu­mie­nie Fe­mi­ni­stycz­ne 8 Marca. Od­by­wa się 8 marca lub w naj­bliż­sze temu dniu so­bo­ty lub nie­dzie­le. Nazwa po­cho­dzi od slan­go­we­go skró­ce­nia słowa "ma­ni­fe­sta­cja", uży­wa­ne­go w tej for­mie przez opo­zy­cję an­ty­rzą­do­wą w la­tach 80. XX w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manifest

1. odez­wa wła­dzy do na­ro­du; orę­dzie;
2. pu­blicz­na wy­po­wiedź ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, par­tii po­li­tycz­nej, grupy li­te­rac­kiej itp., za­wie­ra­ją­ca jej pro­gram dzia­ła­nia lub wy­ra­ża­ją­ca jej sta­no­wi­sko;
3. to, co jest wy­ra­zem czy­ichś uczuć lub po­glą­dów;
4. pu­blicz­ny pro­test lub skar­ga;
5. do­ku­ment ze szcze­gó­ło­wym wy­ka­zem ła­dun­ku na stat­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­blicz­na de­kla­ra­cja za­wie­ra­ją­ca pro­gram dzia­ła­nia

 (1.2) pro­test wy­ra­żo­ny pu­blicz­nie

 (1.3) polit. odez­wa władz skie­ro­wa­na do na­ro­du

 (1.4) książk. ot­war­te wy­ra­że­nie uczuć lub idei

 (1.5) urz. wykaz ła­dun­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ni­fest okrę­to­wy: szcze­gó­ło­wy wykaz ła­dun­ków stat­ku
  • w są­dow­nict­wie: skar­ga wnie­sio­na do sądu w spra­wie krzyw­dy oso­bi­stej
  • pu­blicz­na, uro­czy­sta de­kla­ra­cja, wy­ra­ża­ją­ca sta­no­wi­sko w danej spra­wie, orę­dzie, de­kla­ra­cja pro­gra­mo­wa. Znane ma­ni­fe­sty:
    • Ma­ni­fest 22 stycz­nia 1863
    • Ma­ni­fest ko­mu­ni­stycz­ny
    • Ma­ni­fest Kan­de­la
    • Ma­ni­fest Pol­skie­go Ko­mi­te­tu Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go
    • Ma­ni­fest Ska­man­dry­tów
    • Ma­ni­fest De­bia­na
    • Ma­ni­fest GNU
    • Ma­ni­fest Agile
    • Ma­ni­fest li­te­rac­ki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manifestacja

1. wy­stą­pie­nie zbio­ro­we, np. po­chód, zgro­ma­dze­nie, ma­ją­ce na celu wy­ra­że­nie opi­nii (naj­czę­ściej pro­te­stu lub po­par­cia dla kogoś, cze­goś); de­mon­stra­cja;
2. pu­blicz­ne oka­zy­wa­nie uczuć, po­glą­dów wobec kogoś lub cze­goś; de­mon­stra­cja, prze­jaw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­ne pu­blicz­ne wy­stą­pie­nie dla wy­ra­że­nia swego sta­no­wi­ska, pro­te­stu, sym­pa­tii, so­li­dar­no­ści

 (1.2) osten­ta­cyj­ne oka­zy­wa­nie swo­ich uczuć, emo­cji

 (1.3) prze­jaw

 (1.4) po­ja­wie­nie się, uka­za­nie się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manifestacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób osten­ta­cyj­ny, prze­ry­so­wa­ny, na pokaz


Źródła:

Wiktionary

Manifestacyjność

książ­ko­wo: pro­wo­ka­cyj­ny, de­mon­stra­cyj­ny spo­sób za­cho­wa­nia się, ma­ją­cy na celu zwró­ce­nie czy­jejś uwagi, za­ma­ni­fe­sto­wa­nie swo­jej obec­no­ści; osten­ta­cja, osten­ta­cyj­ność, de­mon­stra­cyj­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co ma­ni­fe­sta­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manifestacyjny

de­mon­stra­cyj­ny;
1. taki, który pu­blicz­nie coś oka­zu­je, zwra­ca na sie­bie uwagę; osten­ta­cyj­ny;
2. ma­ją­cy cha­rak­ter ma­ni­fe­sta­cji - wy­stą­pie­nia zbio­ro­we­go, ma­ją­ce­go na celu wy­ra­że­nie opi­nii (naj­czę­ściej pro­te­stu lub po­par­cia dla kogoś, cze­goś)


przy­miot­nik

 (1.1) ro­bio­ny w po­łą­cze­niu z chę­cią za­de­mon­stro­wa­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manifestant

uczest­nik ma­ni­fe­sta­cji, zgro­ma­dze­nia, po­cho­du zwo­ła­ne­go dla wy­ra­że­nia po­glą­dów grupy ludzi; de­mon­strant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik ma­ni­fe­sta­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manifestantka

→ ma­ni­fe­stant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bio­rą­ca udział w ma­ni­fe­sta­cji


Patrz:manifestant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manifestowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. pu­blicz­ne wy­ra­ża­nie swo­ich po­glą­dów


Źródła:

Wiktionary

Manifestować

1. brać udział w ma­ni­fe­sta­cji, po­cho­dzie, zgro­ma­dze­niu, w celu wy­ra­że­nia swo­ich po­glą­dów; de­mon­stro­wać;
2. jaw­nie, osten­ta­cyj­nie oka­zy­wać swoje uczu­cia;
3. ma­ni­fe­sto­wać się - uka­zy­wać się, uzew­nętrz­niać się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) polit. pu­blicz­nie wy­ra­żać swoje po­glą­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manifestowy

przy­miot­nik od: ma­ni­fest


Źródła:

SJP.pl

Manifestu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od ma­ni­fest


Źródła:

Wiktionary

Manifowy

→ ma­ni­fa


Patrz:manifa

Źródła:

SJP.pl

Manihotoksyna

tru­ją­cy gli­ko­zyd wy­stę­pu­ją­cy w ma­nio­ku ja­dal­nym


Źródła:

SJP.pl

Manikiur

pie­lę­gna­cja paz­nok­ci u rąk; ma­ni­cu­re


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. za­bieg pie­lę­gna­cyj­ny na paz­nok­cie u rąk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manikiurować

ob­ci­nać, pi­ło­wać i la­kie­ro­wać paz­nok­cie u rąk


Źródła:

SJP.pl

Manikiurzysta

męż­czyz­na wy­ko­nu­ją­cy ma­ni­kiur (ma­ni­cu­re); ma­ni­cu­rzy­sta


Źródła:

SJP.pl

Manikiurzystka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca ma­ni­kiur (ma­ni­cu­re); ma­ni­cu­rzyst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pie­lę­gna­cją dłoni i paz­nok­ci u rąk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manikowski

naz­wi­sko


Ma­ni­kow­ski ("Je­li­ta od­mien­ne X") – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Je­li­ta, z no­bi­li­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manila

włó­kien­nict­wo:
a) twar­de, wo­do­od­por­ne włó­kno z liści ba­na­na ma­nil­skie­go, słu­żą­ce np. do wy­ro­bu wy­so­ko­ga­tun­ko­wych lin okrę­to­wych, sieci ry­bac­kich lub pa­pie­ru; abaka;
b) wyrób z tego włó­kna


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Fi­li­pin;


Ma­ni­la (fi­li­piń­ski Ma­y­ni­la) – sto­li­ca Fi­li­pin, po­ło­żo­na na wy­spie Luzon, przy uj­ściu rzeki Pasig do Za­to­ki Ma­nil­skiej, li­czą­ca razem z przed­mie­ścia­mi ponad 24 mi­lio­ny miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manilczyk

miesz­ka­niec Ma­ni­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­ni­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manilka

miesz­kan­ka Ma­ni­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­ni­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manilowy

wy­ko­na­ny z ma­ni­li - twar­de­go, wo­do­od­por­ne­go włó­kna (np. pa­pier ma­ni­lo­wy, liny ma­ni­lo­we); ma­nil­ski


Źródła:

SJP.pl

Manilski

1. przy­miot­nik od: Ma­ni­la (sto­li­ca Fi­li­pin);
2. wy­ko­na­ny z ma­ni­li - twar­de­go, wo­do­od­por­ne­go włó­kna (np. pa­pier ma­nil­ski, liny ma­nil­skie); ma­ni­lo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­ni­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mani lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Maniok

1. krzew o wiel­kich ja­dal­nych bul­wach ko­rze­nio­wych prze­ra­bia­nych na mąkę i ta­pio­kę, upra­wia­ny w kra­jach tro­pi­kal­nych, głów­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;
2. po­dłuż­na bulwa tego krze­wu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ni­hot|Mill.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ma­niok (1.1)

 (1.3) spoż. ja­rzy­na z bulw ja­dal­nych ga­tun­ków ma­nio­ku (1.2)

 (1.4) kulin. po­tra­wa z ma­nio­ku (1.3)


Ma­niok ("Ma­ni­hot" Mill.) – ro­dzaj krze­wów i bylin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych. Za­sięg obej­mu­je Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą i Środ­ko­wą od pół­noc­nej Ar­gen­ty­ny po Ari­zo­nę i Tek­sas.

Z po­wo­du du­że­go zna­cze­nia użyt­ko­we­go ma­niok ja­dal­ny jest sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Ga­tu­nek ten jest głów­nym skład­ni­kiem diety ponad 800 mln ludzi na świe­cie i ma naj­więk­szy po ryżu i psze­ni­cy wkład w świa­to­wą podaż ka­lo­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maniokowy

przy­miot­nik od: ma­niok


Źródła:

SJP.pl

Maniowy

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


Ma­nio­wy – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czorsz­tyn.

Współ­czes­ne Ma­nio­wy – ina­czej "Nowe Ma­nio­wy" – to wieś prze­nie­sio­na w ca­ło­ści z dna bu­do­wa­ne­go Zbior­ni­ka Czorsz­tyń­skie­go, na po­łud­nio­we zbo­cza Gor­ców, za­pla­no­wa­na i wy­bu­do­wa­na cał­ko­wi­cie od nowa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manipulacja

1. ręcz­ne wy­ko­ny­wa­nie pre­cy­zyj­nych czyn­no­ści;
2. czyn­ność wy­ma­ga­ją­ca zręcz­no­ści i pre­cyz­ji;
3. wpły­wa­nie na po­glą­dy i za­cho­wa­nia in­nych osób poza ich świa­do­mo­ścią dla osią­gnię­cia włas­nych celów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ręcz­ne wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści wy­ma­ga­ją­cej pre­cyz­ji i zręcz­no­ści

 (1.2) ce­lo­we na­gi­na­nie lub prze­i­na­cza­nie fak­tów dla udo­wod­nie­nia swo­ich racji lub w celu wy­war­cia wpły­wu na czy­jeś po­glą­dy, na­stro­je, re­ak­cje

 (1.3) praw. ce­lo­we nie­ucz­ci­we wy­ko­rzy­sty­wa­nie sy­tu­a­cji dla osią­gnię­cia włas­nych celów, zy­sków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ni­pu­la­cja – dzie­dzi­na sztu­ki iluz­ji,
  • ma­ni­pu­la­cja – ter­min psy­cho­lo­gicz­ny,
  • ma­ni­pu­la­cja – po­ję­cie tech­no­lo­gicz­ne,
  • Ma­ni­pu­la­cja – mi­kro­po­wieść Ire­ne­u­sza Ire­dyń­skie­go,
  • ma­ni­pu­la­cja ek­spe­ry­men­tal­na – tech­ni­ka me­to­do­lo­gii nauki,
  • ma­ni­pu­la­cja ję­zy­ko­wa – forma za­mie­rzo­ne­go i in­ten­cjo­nal­ne­go dzia­ła­nia ko­mu­ni­ka­tem tek­sto­wym,
  • ma­ni­pu­la­cja me­dia­mi – jest po­zor­nie lub rze­czy­wi­ście wy­ko­rzy­sty­wa­na w mass me­diach, gdzie są to dzia­ła­nia poza świa­do­mo­ścią od­bior­cy słu­żą­ce do kształ­to­wa­nia lub przeksz­tał­ca­nia po­glą­dów i po­staw ludz...
  • ma­ni­pu­la­cja pe­da­go­gicz­na – obej­mu­je ze­staw spe­cjal­nych metod i tech­nik od­dzia­ły­wa­nia pe­da­go­ga na wy­cho­wan­ków,
  • ma­ni­pu­la­cja da­ny­mi (Data ma­ni­pu­la­tion) – ce­lo­wo sto­so­wa­na w sta­ty­sty­ce do pot­wier­dze­nia fał­szu,
  • ma­ni­pu­la­cja na rynku (Mar­ket ma­ni­pu­la­tion) – ce­lo­wa próba za­kłó­ca­nia funk­cjo­no­wa­nia rynku w od­nie­sie­niu np. do ceny, wa­lu­ty, po­py­tu lub po­da­ży to­wa­ru,
  • ma­ni­pu­la­cja me­dial­na – świa­do­me i ce­lo­we za­sto­so­wa­nie do­wol­nej tech­ni­ki ma­ni­pu­la­cji w prze­ka­zie me­dial­nym lub do­wol­ne­go typu prze­kaz me­dial­ny wy­ko­rzy­sta­ny do ma­ni­pu­la­cji me­dia­mi.
  • ma­ni­pu­la­cja ge­ne­tycz­na – po­ję­cie wy­stę­pu­ją­ce np. w in­ży­nie­rii ge­ne­tycz­nej, bio­tech­no­lo­gii, eu­ge­ni­ce i bio­e­ty­ce.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manipulacje

czyn­no­ści zwią­za­ne z za­łat­wia­niem ja­kichś spraw, zwła­szcza urzę­do­wych; pro­ce­du­ra urzę­do­wa


Źródła:

SJP.pl

Manipulacyjność

1. cecha kogoś, kto na­gi­na lub prze­i­na­cza fakty, by udo­wod­nić swoje racje;
2. cecha cze­goś, co umoż­li­wia wy­ko­ny­wa­nie pre­cy­zyj­nych czyn­no­ści;
3. cecha cze­goś, co two­rzy po­żą­da­ny, lecz fał­szy­wy obraz rze­czy­wi­sto­ści


Źródła:

SJP.pl

Manipulacyjny

zwią­za­ny z ma­ni­pu­la­cją


Źródła:

SJP.pl

Manipulancki

→ ma­ni­pu­lant


Patrz:manipulant

Źródła:

SJP.pl

Manipulant

1. osoba na­gi­na­ją­ca fakty dla osią­gnię­cia włas­nych celów; ma­ni­pu­la­tor, in­try­gant;
2. daw­niej: niż­szy urzęd­nik biu­ro­wy;
3. w le­śnict­wie: osoba sor­tu­ją­ca su­ro­wiec drew­nia­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ten, kto ma­ni­pu­lu­je ludź­mi, fak­ta­mi, ste­ru­je dzia­ła­nia­mi in­nych; czło­wiek pod­stęp­ny, prze­bie­gły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manipulantka

ko­bie­ta ma­ni­pu­lu­ją­ca ludź­mi lub fak­ta­mi dla osią­gnię­cia włas­nych celów; ma­ni­pu­la­tor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwy­kle pejor. ko­bie­ta, która ma­ni­pu­lu­je fak­ta­mi, in­ny­mi ludź­mi i ich za­cho­wa­niem; ko­bie­ta pod­stęp­na, fał­szy­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manipularny

→ ma­ni­puł


Patrz:manipuł

Źródła:

SJP.pl

Manipularz

część ubio­ru ko­ściel­ne­go w li­tur­gii rzym­skiej w kształ­cie szar­fy spię­tej na koń­cach, za­kła­da­nej na lewą rękę przez du­chow­ne­go od­pra­wia­ją­ce­go mszę lub asy­stu­ją­ce­go przy mszy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. szata li­tur­gicz­na za­kła­da­na na lewe prze­dra­mię;


Ma­ni­pu­larz – w li­tur­gii ka­to­lic­kiej jest to pła­ska prze­pa­ska, tego sa­me­go ko­lo­ru, co ornat i stuła, którą ka­płan za­kła­da na sie­bie za­wie­sza­jąc na prze­dra­mie­niu lewej ręki. Ła­ciń­ska nazwa „ma­ni­pu­lus” oz­na­cza snop zboża.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manipulator

1. urzą­dze­nie tech­nicz­ne do zdal­ne­go wy­ko­ny­wa­nia pre­cy­zyj­nych czyn­no­ści;
2. przy­cisk w apa­ra­tu­rze te­le­gra­ficz­nej lub ra­dio­wej, umoż­li­wia­ją­cy na­da­wa­nie in­for­ma­cji za po­mo­cą al­fa­be­tu Morse'a; klucz;
3. w in­for­ma­ty­ce: ma­ni­pu­la­tor kul­ko­wy - ro­dzaj urzą­dze­nia słu­żą­ce do ste­ro­wa­nia kur­so­rem na ekra­nie; track­ball


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ni­pu­la­tor ro­bo­tycz­ny
  • Ma­ni­pu­la­tor alar­mo­wy
  • Ma­ni­pu­la­tor punk­to­wy (TrackPoint)
  • Ma­ni­pu­la­tor kul­ko­wy (Ma­ni­pu­la­tor do­ty­ko­wy, Track­ball)
  • Ma­ni­pu­la­tor drąż­ko­wy (Jo­y­stick, Ma­ni­pu­la­tor wy­chył­ko­wy)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manipulatorek

→ ma­ni­pu­la­tor


Patrz:manipulator

Źródła:

SJP.pl

Manipulatorka

→ ma­ni­pu­la­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ma­ni­pu­lant­ka.


Patrz:manipulator

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manipulatorski

na­gi­na­ją­cy fakty dla osią­gnię­cia włas­nych celów; kom­bi­na­tor­ski


Źródła:

SJP.pl

Manipulatorstwo

wpły­wa­nie na za­cho­wa­nia i po­sta­wy in­nych ludzi poza ich świa­do­mo­ścią, po­przez przed­sta­wia­nie po­kręt­nych, fał­szy­wych lub jed­no­stron­nych ar­gu­men­tów albo prze­i­na­czo­nych fak­tów; ma­ni­pu­la­cja


Źródła:

SJP.pl

Manipulowalny

po­dat­ny na wpływ in­nych osób


Źródła:

SJP.pl

Manipulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści, która wy­ma­ga zdol­no­ści ma­nu­al­nych, zręcz­no­ści i do­kład­no­ści

 (1.2) wy­ko­rzy­sty­wa­nie ja­kichś oko­licz­no­ści, na­gi­na­nie lub prze­i­na­cza­nie fak­tów w celu udo­wod­nie­nia swo­ich racji lub wpły­wa­nia na cudze po­glą­dy i za­cho­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Manipulować

zma­ni­pu­lo­wy­wać;
1. wpły­wać na za­cho­wa­nia lub po­glą­dy kogoś w taki spo­sób, że nie jest on tego świa­do­my;
2. na­gi­nać lub prze­i­na­czać fakty w celu udo­wod­nie­nia swo­ich racji;
3. wy­ko­ny­wać pre­cy­zyj­ną czyn­ność ręcz­nie lub za po­mo­cą na­rzę­dzia trzy­ma­ne­go w ręku;
4. wy­ko­ny­wać z czymś jakąś czyn­ność w celu osią­gnię­cia za­mie­rzo­ne­go efek­tu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ob­słu­gi­wać coś wy­ko­rzy­stu­jąc jakiś układ ste­ro­wa­nia

 (1.2) ob­słu­gi­wać coś bez peł­nej wie­dzy lub umie­jęt­no­ści, pró­bo­wać coś ob­słu­gi­wać

 (1.3) kie­ro­wać kimś, po­wo­do­wać, że ktoś coś robi, bez jego wie­dzy i zgody

 (1.4) przen. zmie­niać coś, aby od­po­wia­da­ło włas­nym in­te­re­som


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manipuri

1. jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii;
2. styl tańca in­dyj­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ni­pu­ri – styl tańca in­dyj­skie­go
  • ma­ni­pu­ri – urzę­do­wy język w in­dyj­skim sta­nie Ma­ni­pur
  • język bisz­nu­pri­ja-ma­ni­pu­ri – in­do­e­u­ro­pej­ski język w pół­noc­no-wschod­nich In­diach

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manipurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ni­pu­rem, do­ty­czą­cy Ma­ni­pu­ru


Źródła:

Wiktionary

Manipuł

trze­cia część ko­hor­ty, jed­nost­ka woj­sko­wa w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Ma­ni­puł (łac. "mǎnǐpŭlŭs", od łac. "mǎnŭs" – ręka) – jed­nost­ka tak­tycz­na armii rzym­skiej, zło­żo­na z dwóch cen­tu­rii.

Nazwę tę wy­wo­dzo­no od znaku bo­jo­we­go jed­nost­ki ("si­gnum"), któ­rym po­cząt­ko­wo była wiąz­ka siana zat­knię­ta na ostrzu włócz­ni, póź­niej za­stą­pio­na me­ta­lo­wą wiąz­ką liści albo zna­kiem ręki w po­sta­ci ot­war­tej dłoni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maniraptor

mię­so­żer­ny te­ro­pod o lek­kich ko­ściach


Źródła:

SJP.pl

Maniraptory

mię­so­żer­ny te­ro­pod o lek­kich ko­ściach


Ma­ni­rap­to­ry (Ma­ni­rap­to­ra) – grupa te­ro­po­dów, do któ­rej na­le­żą m.in.: de­i­no­ny­cho­za­u­ry, owi­rap­to­ro­za­u­ry, te­ri­zi­no­za­u­ry i ptaki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manista

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maniszewo

Ma­ni­sze­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Rze­pin, w so­łect­wie Ko­wa­lów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Osada po­ło­żo­na jest przy dro­dze lo­kal­nej Ma­ni­sze­wo-Ko­wa­lów, w po­bli­żu drogi wo­je­wódz­kiej nr 137 Słu­bi­ce – Trzciel.


Źródła:

Wikipedia

Manitoba

pro­win­cja Ka­na­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z dzie­się­ciu pro­win­cji ka­na­dyj­skich;


Ma­ni­to­ba – pro­win­cja Ka­na­dy le­żą­ca w środ­ko­wej czę­ści kraju. Od wscho­du gra­ni­czy z On­ta­rio, od za­cho­du z Sa­skat­che­wan, od pół­no­cy z te­ry­to­rium Nu­na­vut oraz na po­łud­niu ze sta­na­mi USA Min­ne­so­ta i Da­ko­ta Pół­noc­na. Naj­więk­szym mia­stem pro­win­cji i za­ra­zem jej sto­li­cą jest Win­ni­peg.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manitou

[czy­taj: ma­ni­tu] ta­jem­ni­cza, ma­gicz­na siła uo­sa­bia­ją­ca zja­wi­ska przy­ro­dy, wy­stę­pu­ją­ca w wie­rze­niach In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej; ma­ni­tu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ni­tou (ma­ni­tu) – siła nad­przy­ro­dzo­na w wie­rze­niach Lisów
  • Ma­ni­tou – cykl hor­ro­rów au­tor­stwa Gra­ha­ma Ma­ster­to­na
  • Ma­ni­tou – po­wieść, hor­ror au­tor­stwa Gra­ha­ma Ma­ster­to­na
  • Ma­ni­tou – pro­du­cent klasy amor­ty­za­to­rów do ro­we­rów
  • Ma­ni­tou BF – fran­cu­ski pro­du­cent ma­szyn bu­dow­la­nych i rol­ni­czych
  • Ma­ni­tou – je­zio­ro na wy­spie Ma­ni­to­u­lin w Ka­na­dzie
  • Ma­ni­tou – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Hop­kins
  • Ma­ni­tou – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Till­man
  • Ma­ni­tou (ang. Ma­ni­tou Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Mo­un­tra­il

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manitu

ta­jem­ni­cza, ma­gicz­na siła uo­sa­bia­ją­ca zja­wi­ska przy­ro­dy, wy­stę­pu­ją­ca w wie­rze­niach In­dian Al­gon­ki­nów; ma­ni­tou, Ma­ni­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. we­dług wie­rzeń In­dian pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich: nad­przy­ro­dzo­na siła prze­ni­ka­ją­ca całą przy­ro­dę


Ma­ni­tu (także Ma­ni­tou) – w wie­rze­niach In­dian z ple­mion al­gon­kiń­skich (Ara­pa­ho­wie, Sze­je­ni, De­la­wa­ro­wie, Odżib­we­jo­wie, Sa­u­ko­wie) ta­jem­ni­cza siła prze­ni­ka­ją­ca całą przy­ro­dę; prze­ja­wa­mi tej siły są kon­kret­ne zja­wi­ska przy­ro­dy.

In­dia­nie z tych ple­mion nie wie­rzy­li w boga oso­bo­we­go ani w duchy uo­sa­bia­ją­ce „dobro” lub „zło”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maniurka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków. dziew­czy­na


Źródła:

Wiktionary

Maniusia

zdrob­nie­nie od: Maria (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Maniusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­niu­si lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Maniuś

zdrob­nie­nie od: Maria (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Manizm

kult du­chów osób zmar­łych


Ma­nizm (łac. "manes" – dusze przod­ków).

Ter­min ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny do re­li­gioz­naw­stwa przez H. Spen­ce­ra, który trak­to­wał go jako praź­ró­dło wszel­kiej re­li­gii oraz jako formę re­li­gii pier­wot­nej.

Ma­nizm jest skła­do­wą czę­ścią każ­de­go sy­ste­mu wie­rze­nio­we­go. Za­wie­ra on w sobie trzy idee, które two­rzą nową ja­kość, po­mi­mo iż zo­sta­ły wyt­wo­rzo­ne w róż­nych oko­licz­no­ściach i ma­ją­ce swe spe­cy­ficz­ne źró­dła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manić

daw­niej: mamić;
1. zwo­dzić, ba­ła­mu­cić, wpro­wa­dzać w błąd;
2. wabić, nęcić, po­cią­gać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oma­nić, zma­nić)

 (1.1) łow. wabić ptaki pod­czas łowów na nie

 (1.2) daw. przed­sta­wiać coś w nie­praw­dzi­wym, złud­nym świet­le, by kogoś zmy­lić, sku­sić lub oszu­kać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny manić się (dk. oma­nić się, zma­nić się)

 (2.1) być ma­nio­nym


Manić (cyr. Манић) – wieś w Ser­bii, w mie­ście Bel­grad, w gmi­nie miej­skiej Ba­ra­je­vo. W 2011 roku li­czy­ła 560 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mankala

gra po­pu­lar­na w Afry­ce, Azji Płd i Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej; wari


Man­ka­la – grupa gier o cha­rak­te­rze prze­de wszyst­kim licz­bo­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mankamencik

zdrob­nie­nie od: man­ka­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od man­ka­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mankament

uster­ka, wada, brak cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wada, błąd ja­kie­goś przed­mio­tu; także uchy­bie­nie, uster­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mankiecik

zdrob­nie­nie od: man­kiet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od man­kiet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mankiet

1. za­koń­cze­nie rę­ka­wa, no­gaw­ki u spod­ni lub skar­pet­ki w kształ­cie od­wi­nię­te­go paska;
2. na­kład­ka na trzo­nie wio­sła;
3. gu­mo­wy krą­żek na wio­śle ka­ja­ka;
4. śro­do­wi­sko­wo: opa­ska ci­śnie­nio­mie­rza me­dycz­ne­go, za­kła­da­na na nad­gar­stek lub ramię


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. pasek ma­te­ria­łu koń­czą­cy rękaw, no­gaw­kę lub skar­pet­kę

 (1.2) ele­ment wio­sła opar­ty o dulkę

 (1.3) ele­ment na wio­śle chro­nią­cy ręce wio­słu­ją­ce­go przed spły­wa­ją­cą wodą


Man­kiet – de­ko­ra­cyj­ne za­koń­cze­nia rę­ka­wów, no­ga­wek spod­ni, skar­pe­tek lub cho­lew butów, w for­mie przy­szy­te­go lub od­wi­nię­te­go paska. W XVI–XVIII wieku man­kie­ty peł­ni­ły głów­nie funk­cję ozdob­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mankietowy

→ man­kiet


Patrz:mankiet

Źródła:

SJP.pl

Mankiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Man­kie­wicz
  • Cze­sław Man­kie­wicz
  • Her­man Jacob Man­kie­wicz
  • Jo­seph Leo Man­kie­wicz
  • Lech Man­kie­wicz
  • Piotr Man­kie­wicz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mankini

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj ek­stra­wa­ganc­kie­go mę­skie­go stro­ju pla­żo­wy­a­żo­we­go z szel­ka­mi


Źródła:

Wiktionary

Manko

nie­do­bór pie­nię­dzy lub to­wa­rów w skle­pie przy po­rów­na­niu stanu rze­czy­wi­ste­go z da­ny­mi księ­go­wy­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. hand. nie­do­bór to­wa­rów lub pie­nię­dzy w skle­pie, kasie, ma­ga­zy­nie itp. w sto­sun­ku do stanu wy­ni­ka­ją­ce­go z ewi­den­cji;


Manko – nie­u­spra­wied­li­wio­ny bądź za­wi­nio­ny brak to­wa­rów lub pie­nię­dzy w kasie da­ne­go przed­się­bior­stwa. Taka sy­tu­a­cja może pow­stać we wszyst­kich ogni­wach łań­cu­cha hand­lo­we­go i może ob­cią­żać ma­te­rial­nie pra­cow­ni­ka, je­że­li brak zo­stał spo­wo­do­wa­ny przez jego za­wi­nio­ne dzia­ła­nie oraz może wią­zać się z po­cią­gnię­ciem go do od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej, je­że­li po­peł­nił przy tym prze­stęp­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mankowicz

osoba, która spo­wo­do­wa­ła manko


Źródła:

SJP.pl

Mankowiczka

ko­bie­ta, która spo­wo­do­wa­ła manko


Źródła:

SJP.pl

Mankowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mankozeb

sól kwasu ety­le­no­bi­stio­kar­ba­mi­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Manks

rasa kotów be­zo­go­no­wych z wyspy Man


Źródła:

SJP.pl

Mankulija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zgry­zo­ta, smu­tek


Źródła:

Wiktionary

Manlet

po­tocz­nie: niski męż­czyz­na


Źródła:

SJP.pl

Manlicher

typ au­stro-wę­gier­skie­go ka­ra­bi­nu pow­ta­rzal­ne­go; Mann­li­cher


Źródła:

SJP.pl

Mann

1. drob­na, łat­wo­straw­na kasza; gry­sik
2. wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny traw
3. ga­tu­nek po­ro­stu
4. od­cho­dy plusk­wia­ka ży­ją­ce­go na ta­ma­rysz­ku
5. sok za­krze­pły na po­wierzch­ni usz­ko­dzo­nych pędów drzew i krze­wów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mann – rzeka
  • Mann – lom­bardz­ka nazwa gminy Manno
  • Mann – ame­ry­kań­ski raper oraz autor tek­stów pio­se­nek
  • Aimee Mann – ame­ry­kań­ska gi­ta­rzyst­ka
  • Ant­ho­ny Mann – ame­ry­kań­ski re­ży­ser fil­mo­wy, pro­du­cent i aktor
  • Erika Mann – ak­tor­ka i pi­sar­ka nie­miec­ka, córka Tho­ma­sa
  • Fran­cisz­ka Mann – pol­ska tan­cer­ka
  • He­in­rich Mann – nie­miec­ki pi­sarz, brat Tho­ma­sa
  • Klaus Mann – nie­miec­ki pi­sarz, syn Tho­ma­sa
  • Ka­zi­mierz Mann – pol­ski ar­ty­sta pla­styk, brat Ro­ma­na i Ta­de­u­sza, oj­ciec Woj­cie­cha
  • Mur­ray Gell-Mann – ame­ry­kań­ski fizyk, la­u­re­at na­gro­dy Nobla z fi­zy­ki
  • Mer­lin Mann – ame­ry­kań­ski pu­bli­cy­sta i blog­ger

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manna

1. drob­na, łat­wo­straw­na kasza; gry­sik
2. wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny traw
3. ga­tu­nek po­ro­stu
4. od­cho­dy plusk­wia­ka ży­ją­ce­go na ta­ma­rysz­ku
5. sok za­krze­pły na po­wierzch­ni usz­ko­dzo­nych pędów drzew i krze­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. kasza manna

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gly­ce­ria|R.Br.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin tra­wia­stych z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.3) bot. ro­śli­na tra­wia­sta z ro­dza­ju manna (1.2)

 (1.4) bot. spoż. ja­dal­ne na­sio­na niek­tó­rych mann (1.3)

 (1.5) bot. spoż. ja­dal­ne grud­ki krzep­ną­ce­go soku wy­dzie­la­ne­go przez ro­śli­ny z ga­tun­ku je­sion man­no­wy i ta­ma­ry­szek fran­cu­ski

 (1.6) mykol. spoż. ja­dal­na ple­cha grzy­bów z ga­tun­ku mi­secz­ni­ca ja­dal­na

 (1.7) bibl. po­karm z nieba, który Bóg zsy­łał Iz­ra­e­li­tom przez 40 lat na pu­sty­ni;

 (1.8) przen. nie­spo­dzie­wa­ny przy­pływ bo­gact­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Manna – sta­ro­żyt­na kra­i­na na Bli­skim Wscho­dzie
  • manna – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych
  • manna bi­blij­na
  • manna – krzep­ną­cy sok niek­tó­rych ro­ślin
  • manna – okre­śle­nie ple­chy mi­secz­ni­cy ja­dal­nej
  • kasza manna – zbo­żo­wy pro­dukt spo­żyw­czy
  • ope­ra­cja Manna – bry­tyj­ska ope­ra­cja woj­sko­wa w Gre­cji w 1944 roku
  • ope­ra­cja Manna – bry­tyj­ska hu­ma­ni­tar­na ope­ra­cja woj­sko­wa w Ho­lan­dii w 1945 roku
  • Manna – film z 2006 roku
  • Manna – film z 2008 roku
  • man­nan
  • Ma­nan­nan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mannan

bio­po­li­mer po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go zbu­do­wa­ny z czą­ste­czek man­no­zy


Man­nan – ro­dzaj po­li­sa­cha­ry­dów po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go zbu­do­wa­nych z reszt man­no­zy. Man­nan w ostat­nim eta­pie bio­syn­te­zy strep­to­my­cy­ny in­du­ku­je dzia­ła­nie strep­ty­my­cy­na­zy - en­zy­mu roz­kła­da­ją­ce­go strep­to­my­cy­nę B (pro­dukt ubocz­ny) do strep­to­my­cy­ny A (po­żą­da­ny pro­dukt - an­ty­bio­tyk).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mannanowy

→ man­nan


Patrz:mannan

Źródła:

SJP.pl

Manneczka

man­necz­ka łę­ko­wa­ta - ro­śli­na zbo­żo­wa i pa­stew­na z ro­dzi­ny traw; upra­wia­na w środ­ko­wej i wschod­niej Afry­ce, In­diach, Chi­nach, Ja­po­nii i na Ma­la­jach; proso afry­kań­skie


Źródła:

SJP.pl

Mannerheim

Man­ner­he­im – szwedz­ki ród ary­sto­kra­tycz­ny, za­ło­żo­ny przez XVII-wiecz­ne­go, nie­miec­kie­go kupca. Pod ko­niec XVIII wieku pow­sta­ła fiń­ska linia rodu.

Za­ło­ży­ciel rodu i spra­wa jego po­cho­dze­nia.

Za­ło­ży­cie­lem rodu był Hen­rik Mar­he­in, uro­dzo­ny w 1618 roku ku­piec, który pod ko­niec lat 40.


Źródła:

Wikipedia

Mannheim

[czy­taj: man­hajm] mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia;


Mann­he­im (wym. "MAF:",) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, sie­dzi­ba re­gio­nu Rhein-Nec­kar. Leży u uj­ścia Nec­ka­ru do Renu, na wy­so­ko­ści 97 m n.p.m., ok. 70 km na po­łud­nie od Frank­fur­tu nad Menem, na­prze­ciw­ko Lud­wigs­ha­fen am Rhein, z któ­rym mię­dzy in­ny­mi two­rzy jeden or­ga­nizm miej­ski i prze­my­sło­wy. Liczy 315 554 miesz­kań­ców (31 grud­nia 2022), po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si 144,9 km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mannheimczyk

miesz­ka­niec Mann­he­i­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mann­he­i­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mannheimka

miesz­kan­ka Mann­he­i­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mann­he­i­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mannheimski

do­ty­czą­cy Mann­he­i­mu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mann­he­i­mem (mia­stem w Niem­czech)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mannia

ro­dzaj msza­ków z rzędu po­rost­ni­cow­ców


Źródła:

SJP.pl

Mannica

drob­no­kęp­ko­wa ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. trawa wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i ark­tycz­ne­go obu pół­kul;


Man­ni­ca ("Puc­ci­nel­lia" Parl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Na­le­ży do niego 113 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i pod­bie­gu­no­we­go na obu pół­ku­lach, także w gó­rach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Wiele ga­tun­ków spo­ty­ka­nych jest na gle­bach za­so­lo­nych wzdłuż brze­gów mórz i nad sło­ny­mi je­zio­ra­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mannit

kry­sta­licz­ny al­ko­hol sze­ścio­wo­do­rot­le­no­wy, uży­wa­ny do wy­ro­bu żywic syn­te­tycz­nych i ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych; man­ni­tol


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ko­hol cu­kro­wy wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mannitol

kry­sta­licz­ny al­ko­hol sze­ścio­wo­do­rot­le­no­wy, uży­wa­ny do wy­ro­bu żywic syn­te­tycz­nych i ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych; man­nit


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. wzór che­micz­ny|C6H14O6., or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ko­hol cu­kro­wy wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach;


Man­ni­tol, man­nit – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­hy­drok­sy­lo­wy al­ko­hol cu­kro­wy. Wy­stę­pu­je w for­mie dwóch enan­cjo­me­rów, oz­na­cza­nych zwy­cza­jo­wo jako i. Sta­no­wi bo­ga­te źró­dło przys­wa­jal­ne­go węgla i dla­te­go jest do­da­wa­ny do po­dło­ży ho­dow­la­nych (np. po­dło­że Chap­ma­na słu­żą­ce izo­la­cji i iden­ty­fi­ka­cji bak­te­rii z ro­dza­ju "Stap­hy­lo­coc­cus").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mannlicher

typ au­stro-wę­gier­skie­go ka­ra­bi­nu pow­ta­rzal­ne­go; Man­li­cher


Źródła:

SJP.pl

Mannowski

do­ty­czą­cy twór­czo­ści To­ma­sza Manna


Źródła:

SJP.pl

Mannowy

przy­miot­nik od: manna


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy manny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mannoza

mo­no­sa­cha­ryd wcho­dzą­cy w skład gum i ślu­zów ro­ślin­nych oraz he­mi­ce­lu­loz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. cu­kier pro­sty wy­stę­pu­ja­cy w ro­śli­nach tra­wia­stych z ro­dza­ju manna, niek­tó­rych owo­cach i wa­rzy­wach i ro­śli­nach strącz­ko­wych;


Man­no­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­do­hek­soz, rzad­ko wy­stę­pu­ją­cy w sta­nie wol­nym w przy­ro­dzie, czę­ściej w po­sta­ci gli­ko­pro­te­in i gli­ko­li­pi­dów. Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny jest w po­sta­ci jego po­li­me­rów – man­na­nów, które wy­stę­pu­ją w he­mi­ce­lu­lo­zach (m.in. w kras­no­ro­stach i w na­sio­nach palmy sło­nio­ro­śli) oraz ślu­zach ro­ślin­nych (m.in. w na­sio­nach ko­sać­co­wa­tych i bul­wach stor­czy­ko­wa­tych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mano

ręka - okre­śle­nie wy­stę­pu­ją­ce w ter­mi­nach wy­ko­naw­czych, na­ka­zu­ją­cych uży­cie w grze in­stru­men­tal­nej pra­wej lub lewej ręki, bądź wska­zu­ją­cych na ile rąk przez­na­czo­ny jest utwór


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mano – miej­sco­wość i gmina
  • Mano – dawna miej­sco­wość na wy­spie Sado
  • Mano – mia­sto
  • Mano – rzeka
  • Mano – pił­karz gra­ją­cy w re­pre­zen­ta­cji Mo­zam­bi­ku
  • mano – gest
  • Mano – grupa et­nicz­na w Afry­ce Za­chod­niej
  • Mano – jeden z pse­u­do­ni­mów uży­wa­nych przez Mu­sta­fę Grebl­les­hie­go
  • Manno

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manograf

urzą­dze­nie op­tycz­ne do spo­rzą­dza­nia wy­kre­sów ci­śnie­nia w sil­ni­kach szyb­ko­o­bro­to­wych


Źródła:

SJP.pl

Manola

dawny ta­niec hisz­pań­ski


Źródła:

SJP.pl

Manolo

przy­do­mek Ma­nu­el Cáceresa Ar­te­se­ro


Ma­no­lo lub Ma­no­lo, el del bombo, właśc. Ma­nu­el Cáceres Ar­te­se­ro (ur. 15 stycz­nia 1949 w Ciu­dad Real, zm. 1 maja 2025 w Vila-real) – hisz­pań­ski kibic dru­ży­ny Va­len­cia CF i pił­kar­skiej re­pre­zen­ta­cji Hisz­pa­nii, uwa­ża­ny za naj­bar­dziej zna­ne­go na świe­cie ki­bi­ca piłki noż­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manometr

przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia cie­czy, pary, gazu, np. ba­ro­metr; ci­śnie­nio­mierz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do mie­rze­nia ci­śnie­nia;


Ma­no­metr (z gr.) – przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia wzglę­dem ci­śnie­nia oto­cze­nia (to go odróż­nia od ba­ro­me­tru), zaz­wy­czaj ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go. Okre­śle­nie jest też uży­wa­ne w szer­szym za­kre­sie jako każdy przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia (ci­śnie­nio­mierz).

Po­dział przy­rzą­dów do po­mia­ru ci­śnie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manometria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi ci­śnie­nia


Źródła:

Wiktionary

Manoreksja

po­tocz­nie: ano­rek­sja u męż­czyzn


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ano­rek­sja u męż­czyzn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manorektyk

męż­czyz­na cier­pią­cy na ja­dłow­stręt; ano­rek­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. męż­czyz­na cier­pią­cy na ma­no­rek­sję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manosfera

in­ter­ne­to­we śro­do­wi­sko sku­pio­ne wokół mę­skich spraw i pro­ble­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. nie­for­mal­na sieć blo­gów, forów in­ter­ne­to­wych i stron WWW, sku­pia­ją­cych się na kwe­stiach zwią­za­nych z męż­czyz­na­mi i mę­sko­ścią, czę­sto tok­sycz­na i in­ter­pre­to­wa­na jako prze­jaw ma­sku­li­niz­mu;


Ma­nos­fe­ra (ang. "ma­nosp­he­re") – an­dros­fe­ra, nie­for­mal­na sieć blo­gów, forów in­ter­ne­to­wych i stron in­ter­ne­to­wych, które sku­pia­ją się na kwe­stiach re­la­cji mię­dzypł­cio­wych i za­gad­nień zwią­za­nych z męż­czyz­na­mi i mę­sko­ścią. Przez niek­tó­re śro­do­wi­ska jest ona in­ter­pre­to­wa­na jako ma­sku­li­nizm, tj. męski od­po­wied­nik fe­mi­niz­mu lub sprze­ciw wobec niego. Wspól­ne te­ma­ty obej­mu­ją rów­no­u­praw­nie­nie i prawa męż­czyzn, prawa ojców i MGTOW; sa­mo­do­sko­na­le­nie; an­ty­fe­mi­nizm; mę­skie ofia­ry prze­mo­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manowakuometr

przy­rząd do po­mia­ru nad­ci­śnie­nia i pod­ci­śnie­nia


Źródła:

SJP.pl

Manowce

1. teren bez wyz­na­czo­nej drogi, trud­ny do prze­by­cia; bez­dro­ża, wer­te­py;
2. mało znany ob­szar cze­goś, w któ­rym łatwo można się po­my­lić, np. ma­now­ce życia


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. bez­dro­ża lub pro­wa­dzą­ce do­ni­kąd rzad­ko uży­wa­ne i trud­ne do prze­by­cia drogi

 (1.2) książk. przen. sy­tu­a­cje, które pro­wa­dzą do wy­na­tu­rzeń lub stwa­rza­ją inne po­dob­ne nie­bez­pie­czeń­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manowiec

daw­niej: błęd­na droga; dziś tylko w licz­bie mno­giej (ma­now­ce): błęd­ne drogi; bez­dro­ża, wer­te­py


Źródła:

SJP.pl

Manowo

wieś w Pol­sce


Ma­no­wo (niem. "Manow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­no­wo. Po re­for­mie jest sie­dzi­bą gminy Ma­no­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do woj. ko­sza­liń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manowski

przy­miot­nik od: Ma­no­wo


Źródła:

SJP.pl

Manqué

[czy­taj: mąKE] z fran­cu­skie­go: wy­bra­ko­wa­ny, nie­u­da­ny, nie­dosz­ły (zwy­kle o ar­ty­ście)


Źródła:

SJP.pl

Manresa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii:


Man­re­sa – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­ta­lo­nia, na pół­noc­ny za­chód od Bar­ce­lo­ny.

Po piel­grzym­ce na Mont­ser­rat w ja­ski­ni w po­bli­żu Man­re­sy spę­dził kilka mie­się­cy św. Igna­cy Lo­y­o­la. Mia­sto jest oś­rod­kiem piel­grzym­ko­wym, a jego nazwa ma zna­cze­nie w sym­bo­li­ce du­cho­wo­ści igna­cjań­skiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mans

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go za­chod­nią Sy­be­rię; Woguł (daw­niej)


Źródła:

SJP.pl

Mansard

1. wy­su­nię­te pod­da­sze z oknem i osob­nym dasz­kiem; fa­cja­ta, fa­cjat­ka;
2. po­mie­szcze­nie na pod­da­szu; fa­cja­ta, fa­cjat­ka;
3. dach ła­ma­ny o niż­szej czę­ści bar­dziej po­chy­łej niż górna; dach man­sar­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Mansarda

1. wy­su­nię­te pod­da­sze z oknem i osob­nym dasz­kiem; fa­cja­ta, fa­cjat­ka;
2. po­mie­szcze­nie na pod­da­szu; fa­cja­ta, fa­cjat­ka;
3. dach ła­ma­ny o niż­szej czę­ści bar­dziej po­chy­łej niż górna; dach man­sar­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne na stry­chu, pod da­chem man­sar­do­wym;

 (1.2) ar­chit. dach zbu­do­wa­ny z dwóch czę­ści, któ­re­go niż­sza część jest moc­niej na­chy­lo­na niż wyż­sza


Zo­bacz też: dach man­sar­do­wy oraz film pt. "Man­sar­da".

Man­sar­da (fa­cja­ta, fa­cjat­ka) – po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne znaj­du­ją­ce się w kon­dy­gna­cji stry­cho­wej, wy­dzie­lo­ne z niej ścia­na­mi, które prze­ni­ka­jąc przez połać dachu for­mu­ją nad­bu­do­wę nad ko­ro­nu­ją­cym gzym­sem bu­dyn­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mansardka

zdrob­nie­nie od: man­sar­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. man­sar­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mansardowy

przy­miot­nik od: man­sar­da


przy­miot­nik

 (1.1) ar­chit. zwią­za­ny z man­sar­dą, do­ty­czą­cy man­sar­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mansart

[czy­taj: manSAR] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mansfield

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Wik­to­ria
  • Mans­field – mia­sto w hrab­stwie Not­ting­hams­hi­re, w Wiel­kiej Bry­ta­nii
    • Mans­field – dy­strykt hrab­stwa Not­ting­hams­hi­re (An­glia)
  • Mans­field – miej­sco­wość w East Ayrs­hi­re (Szko­cja)
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Scott
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Tol­land
  • Mans­field – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Brown
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie New­ton
  • Mans­field – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Piatt
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii De Soto
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Bri­stol
  • Mans­field – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Wright

Źródła:

Wikipedia

Mansja

miesz­ka­nie i utrzy­ma­nie w klasz­to­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­ka­nie i utrzy­ma­nie w klasz­to­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mansjon

w te­a­trze śred­nio­wiecz­nym: budka o ażu­ro­wych ścia­nach, ma­ją­ca imi­to­wać miej­sce roz­gry­wa­nia się akcji dra­ma­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) teatr. stała część sceny te­a­tru śred­nio­wiecz­ne­go, gdzie roz­gry­wa­ła się przez okre­ślo­ny czas akcja sztu­ki


Man­sjon – stała (niez­mien­na pod­czas trwa­nia sztu­ki), kon­wen­cjo­nal­na struk­tu­ra sce­nicz­na. Ele­men­ty urzą­dze­nia sceny (tzw. Scena sy­mul­ta­nicz­na) ja­kich uży­wa­no głów­nie we Fran­cji, przy wy­sta­wia­niu sztuk śred­nio­wiecz­nych czy re­ne­san­so­wych do re­pre­zen­to­wa­nia miej­sca, gdzie dana akcja się roz­gry­wa, np. pałac, ja­ski­nia, sąd.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mansjonaria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kośc. ho­spi­cjum dla man­sjo­na­rzy


Źródła:

Wiktionary

Mansjonariusz

wi­ka­ry przy ko­ście­le ka­te­dral­nym lub ko­le­gial­nym; man­sjo­narz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. kośc. zob. man­sjo­narz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mansjonarski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z man­sjo­na­rzem, do­ty­czą­cy man­sjo­na­rza


Źródła:

Wiktionary

Mansjonarz

wi­ka­ry przy ko­ście­le ka­te­dral­nym lub ko­le­gial­nym; man­sjo­na­riusz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. kośc. ka­to­lic­ki du­chow­ny be­ne­fi­cjent przy waż­niej­szym ko­ście­le;

 (1.2) kośc. ksiądz wi­ka­riusz przy ka­te­drze lub ko­le­gia­cie


Man­sjo­narz, man­sjo­na­riusz (łac. "maneo" – zo­sta­ję) – w hie­rar­chii ko­ściel­nej ka­płan niż­szej rangi, wi­ka­riusz, bez obo­wiąz­ków ko­ściel­nych, który z ty­tu­łu za­pew­nio­ne­go utrzy­ma­nia był zo­bo­wią­za­ny prze­by­wać na miej­scu i peł­nić wyz­na­czo­ne funk­cje dusz­pa­ster­skie i li­tur­gicz­ne przy ka­te­drach, ko­le­gia­tach i znacz­niej­szych pa­ra­fiach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mansjonowy

przy­miot­nik od: man­sjon


Źródła:

SJP.pl

Mansowie

naród ugro­fiń­ski za­miesz­ku­ją­cy za­chod­nią Sy­be­rię; Wo­gu­ło­wie (daw­niej)


Man­so­wie (daw­niej „Wo­gu­ło­wie”, w sta­ro­ru­skich kro­ni­kach „Ju­gro­wie”, nazwa włas­na "Mańś" lub "Moańś") – naród ugro­fiń­ski za­miesz­ku­ją­cy za­chod­nią Sy­be­rię po­mię­dzy Ura­lem a rzeką Ob. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem man­syj­skim, na­le­żą­cym do ję­zy­ków ugryj­skich, oraz – coraz czę­ściej – ję­zy­kiem ro­syj­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mansplaining

[czy­taj: man­splej­ning] po­tocz­nie: ob­ja­śnia­nie cze­goś przez męż­czyz­nę ko­bie­cie w spo­sób pro­tek­cjo­nal­ny, za­kła­da­ją­ce brak wie­dzy i kom­pe­ten­cji roz­mów­czy­ni


Man­spla­i­ning ( man „męż­czyz­na”, ex­pla­i­ning „wy­ja­śnia­nie”) – po­tocz­ne okre­śle­nie czyn­no­ści ob­ja­śnia­nia cze­goś w spo­sób pro­tek­cjo­nal­ny i de­pre­cjo­nu­ją­cy roz­mów­cę. Z re­gu­ły od­no­si się do tłu­ma­cze­nia cze­goś ko­bie­cie przez męż­czyz­nę. Po pol­sku ter­min bywa tłu­ma­czo­ny jako „pan­ja­śnie­nie” i „tłu­ma­czyzm”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mansur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię mę­skie


Źródła:

Wiktionary

Manswet

imię mę­skie


Mans­wet – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go przy­miot­ni­ka "man­su­e­tus" (ła­god­ny, miły).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mansyjka

człon­ki­ni ludu miesz­ka­ją­ce­go w Rosji, daw­niej Wo­gu­ło­wie


Źródła:

SJP.pl

Mansyjski

język man­syj­ski - język z grupy ugryj­skiej za­li­cza­ny do ural­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej, naj­bli­żej spo­krew­nio­ny z ję­zy­kiem chan­tyj­skim i wę­gier­skim


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Man­sa­mi, do­ty­czą­cy Man­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język man­syj­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manszet

daw­niej, re­gio­nal­nie: man­kiet - za­koń­cze­nie rę­ka­wa, no­gaw­ki u spod­ni lub skar­pet­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. man­kiet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manszeta

1. opa­ska za­kła­da­na pa­cjen­to­wi na rękę lub nogę w cza­sie za­bie­gu;
2. w szer­mier­ce: ude­rze­nie prze­ciw­ni­ka w spód ręki;
3. pier­ścień lub opa­ska z ela­stycz­ne­go ma­te­ria­łu, sto­so­wa­ne do uszczel­nie­nia tło­ków, cy­lin­drów i rur; na­tłocz­ka


Źródła:

SJP.pl

Manszetka

zdrob­nie­nie od: man­sze­ta


Źródła:

SJP.pl

Manta

duża ryba płaszcz­koksz­tałt­na; dia­beł mor­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Manta bi­ro­stris|Wal­ba­um|ref=tak., ga­tu­nek ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej, naj­więk­szy przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny man­to­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba z ga­tun­ku manta (1.1)

 (1.3) etn. folk. ele­ment hisz­pań­skie­go stro­ju lu­do­we­go, ro­dzaj okry­cia;

 (1.4) mot. sa­mo­chód marki Opel;

 (1.5) kulin. pie­ro­żek w kształ­cie sa­kiew­ki na­dzie­wa­ny mię­sem lub ja­rzy­na­mi, go­to­wa­ny na parze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • manta (Manta bi­ro­stris) – jedna z naj­więk­szych ryb oce­a­nu
  • Manta – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny or­le­nio­wa­tych
  • Manta – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Manta – miej­sco­wość w Ko­lum­bii
  • Manta – mia­sto w Ek­wa­do­rze, w Manabí
  • Manta – kan­ton w Ek­wa­do­rze, w Manabí
  • manta – ele­ment hisz­pań­skie­go stro­ju lu­do­we­go
  • Manta – pot­wór Xany
  • Ale­xan­dru Manta – ru­muń­ski rug­by­sta
  • Je­zio­ro Manta – naj­więk­sze je­zio­ro Moł­da­wii
  • Manta S.A. – pol­skie przed­się­bior­stwo im­por­tu­ją­ce sprzęt kom­pu­te­ro­wy, RTV i AGD z ChRL na rynek pol­ski
  • Opel Manta – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny przez nie­miec­ką firmę Opel

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mantegna

[czy­taj: man­teń­ja] naz­wi­sko, np. An­drea Man­te­gna (1431-1506), wło­ski ma­larz, pre­kur­sor mie­dzio­ry­tu


Źródła:

SJP.pl

Mantel

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: płaszcz


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań. płaszcz

 (1.2) góry. płaszcz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­tel – dziel­ni­ca gminy Ho­hent­hann w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Lands­hut
  • Man­tel – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Ne­u­stadt an der Wald­na­ab
  • Mętno
  • Fe­liks Man­tel – pol­ski ad­wo­kat
  • Hi­la­ry Man­tel – bry­tyj­ska pi­sar­ka
  • Jo­an­na Man­tel-Nieć­ko – pol­ska orien­ta­list­ka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mantella

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Man­tel­la|ref=tak., ro­dzaj be­zo­go­no­wych pła­zów;


Man­tel­la – ro­dzaj pła­zów be­zo­go­no­wych z po­dro­dzi­ny Man­tel­li­nae w ro­dzi­nie man­tel­lo­wa­tych (Man­tel­li­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mantelzak

daw­niej: tłu­mok po­dróż­ny; to­bo­łek, za­wi­niąt­ko


Man­tel­zak (z niem. "Man­tel­sack", "worek na płaszcz") – spe­cjal­ne­go kształ­tu (prze­waż­nie tulei) po­jem­nik tro­czo­ny do tyl­ne­go łęku sio­dła woj­sko­we­go w XVIII i XIX wieku. Wy­ko­ny­wa­ny był zaz­wy­czaj z sukna w bar­wach mun­du­ru lub jego wy­ło­gów. W okre­sie wojen na­po­le­oń­skich stały ele­ment wy­po­sa­że­nia wszyst­kich od­dzia­łów kon­ni­cy armii wszyst­kich wal­czą­cych stron (poza ro­syj­ską).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manteuffel

[czy­taj: man­toj­fel] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­te­uf­fel – herb szla­chec­ki
  • – po­mor­ski ród szla­chec­ki
  • – ród szla­chec­ki Niem­ców bał­tyc­kich
  • Chri­stian Me­dar­dus Man­te­uf­fel – pse­u­do­nim pi­sa­rza i poety (ur. 1938)
  • Ed­ward Man­te­uf­fel-Szo­e­ge (1908-1940) – ar­ty­sta ma­larz, gra­fik
  • Edwin von Man­te­uf­fel (1809-1885) – ofi­cer, feld­mar­sza­łek pru­ski
  • Erazm von Man­te­uf­fel (1480-1544) – bi­skup ka­mień­ski
  • Ernst Chri­stoph von Man­te­uf­fel (1676-1749) – dy­plo­ma­ta saski
  • Gu­staw Man­te­uf­fel (1832-1916) – et­no­log pol­ski
  • Hasso von Man­te­uf­fel (1897-1978) – ofi­cer, ge­ne­rał nie­miec­ki
  • Hen­ryk Man­te­uf­fel (1944-2013) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Igna­cy Man­te­uf­fel (1875-1927) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mantikora

le­gen­dar­ny pot­wór o ciele lwa z ludz­ką głową i ogo­nem skor­pio­na; man­ty­ko­ra


Źródła:

SJP.pl

Mantinea

mia­sto-pań­stwo w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; Man­ti­ne­ja, Man­ty­nea


Źródła:

SJP.pl

Mantineja

mia­sto-pań­stwo w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; Man­ti­nea, Man­ty­nea


Źródła:

SJP.pl

Mantliczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pła­szczyk


Źródła:

Wiktionary

Manto

po­tocz­nie:
1. bicie, lanie; wciry, łomot;
2. po­grom prze­ciw­ni­ka w meczu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. bicie, lanie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: manta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mantolet

strój bez rę­ka­wów, za­kła­da­ny na komżę i ro­kie­tę przez bi­sku­pów i pra­ła­tów


Man­to­let (z ję­zy­ka wł. "man­tel­let­ta"):


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mantowate

po­dro­dzi­na mor­skich ryb z ro­dzi­ny or­le­nio­wa­tych


Man­to­wa­te, dia­bły mor­skie (Mo­bu­li­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­we z rzędu or­le­nioksz­tałt­nych (My­lio­ba­ti­for­mes), cza­sa­mi trak­to­wa­na jako po­dro­dzi­na w obrę­bie or­le­nio­wa­tych (My­lio­ba­ti­dae). Za­li­cza­ne do niej ga­tun­ki są je­dy­ny­mi krę­gow­ca­mi o 3 pa­rach funk­cjo­nal­nych koń­czyn. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są z póź­nej kredy. Mają nie­wiel­kie zna­cze­nie go­spo­dar­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mantowaty

o ce­chach man­to­wa­tych (po­dro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Mantra

1. część Wed za­wie­ra­ją­ca for­mu­łę ma­gicz­ną, po­u­cze­nie lub mod­lit­wę, uży­wa­na w ry­tu­a­łach ofiar­nych; hymn we­dyj­ski;
2. za­klę­cie, for­mu­ła ma­gicz­na;
3. wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­na for­mu­ła; śpiew­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. we­dyj­ski hymn lub mod­lit­wa

 (1.2) rel. wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­na ry­tu­al­na for­mu­ła ma­gicz­na sto­so­wa­na w niek­tó­rych od­mia­nach hin­du­iz­mu lub bud­dyz­mu


Man­tra (de­wa­na­ga­ri मन्त्र; rdzeń "man" „my­śleć” z przy­rost­kiem "-tra" „na­rzę­dzie”; al­ter­na­tyw­ne wy­ja­śnie­nie: "man" po­cho­dzi od san­skryc­kie­go „manas”, czyli umysł, a "tra" po­cho­dzi od san­skryc­kie­go „traya” oz­na­cza­ją­ce­go chro­nić, czyli razem „ochro­na umy­słu”) – w bud­dyz­mie, hin­du­iz­mie, za­ra­tusz­tria­niz­mie i ezo­te­ry­ce for­mu­ła, wer­set lub sy­la­ba, która jest ele­men­tem prak­ty­ki du­cho­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mantrajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w II wieku n.e. z tra­dy­cji ma­ha­ja­ny i pie­lę­gno­wał ideał bod­hi­satt­wy; wadż­ra­ja­na; tan­tra­ja­na; bud­dyzm tan­trycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Mantrować

wy­po­wia­dać man­trę lub man­try


Źródła:

SJP.pl

Mantrowy

→ man­tra; man­trycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Mantryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest man­trycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Mantryczny

→ man­tra; man­tro­wy


przy­miot­nik

 (1.1) rel. do­ty­czą­cy man­try, ma­ją­cy cechy man­try


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mantua

mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Lom­bar­dii; sto­li­ca pro­win­cji Man­tua (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na na pół­no­cy kraju, w Lom­bar­dii;


Man­tua (wł. "Man­to­va", w lo­kal­nym dia­lek­cie emi­lij­skim "Man­tua") – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Man­tua. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 46 372 osoby, 736,1 os./km². Mia­sto po­ło­żo­ne jest mię­dzy trze­ma sztucz­ny­mi je­zio­ra­mi: "Lago Su­pe­rio­re", "Lago di Mezzo" i "Lago In­fe­rio­re", przez które prze­pły­wa rzeka Min­cio.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mantuanka

miesz­kan­ka Man­tui (mia­sta we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Man­tui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mantuańczyk

miesz­ka­niec Man­tui (mia­sta we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Man­tuy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mantuański

przy­miot­nik od: Man­tua


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Man­tuą, do­ty­czą­cy Man­tui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mantyczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lud. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ciem­na kurt­ka w stro­ju ja­błon­kow­skim


Źródła:

Wiktionary

Mantyczyć

zrzę­dzić, nu­dzić, ma­ru­dzić; man­ty­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Mantyk

1. prze­po­wia­da­nie przysz­ło­ści;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta zgryź­li­wa, ma­rud­na;
3. daw­niej: torba że­bra­cza


Źródła:

SJP.pl

Mantyka

po­tocz­nie: czło­wiek nudny, zrzęd­ny; zrzę­da, te­tryk, dzi­wak


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. zob. wróż­biar­stwo.

 (1.2) daw. uczn. stud. ma­te­ma­ty­ka

 (1.3) przest. torba że­bra­cza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. męż­czyz­na nudny, ma­rud­ny, zrzęd­li­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mantykora

le­gen­dar­ny pot­wór o ciele lwa z ludz­ką głową i ogo­nem skor­pio­na; man­ti­ko­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. pot­wór o gło­wie ludz­kiej, skrzy­dłach smo­czych lub nie­to­pe­rzych oraz ogo­nie skor­pio­nim, który za­wie­rać miał silną tru­ciz­nę, mo­gą­ca zabić w kilka chwil;


Man­ty­ko­ra lub Man­ti­ko­ra – le­gen­dar­ny, mi­tycz­ny pot­wór po­dob­ny do Sfink­sa oraz chi­me­ry. Wy­o­bra­ża­na jest jako lew z głową czło­wie­ka, skrzy­dła­mi smoka lub nie­to­pe­rza oraz ogo­nem skor­pio­na. We­dług le­gend ogon man­ty­ko­ry za­wie­rać miał silną tru­ciz­nę, która za­bi­ja­ła w kilka chwil. Ata­ko­wa­ła nim z ukry­cia i po­że­ra­ła za­bi­tych ludzi w ca­ło­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mantykować

zrzę­dzić, nu­dzić, ma­ru­dzić; man­ty­czyć


Źródła:

SJP.pl

Mantyla

man­tyl­ka;
1. lekki szal z czar­nej lub bia­łej ko­ron­ki, część na­ro­do­we­go stro­ju Hisz­pa­nek
2. dawna, krót­ka pe­le­ry­na ko­bie­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. etn. ro­dzaj we­lo­nu lub szala za­rzu­ca­ne­go na głowę i ra­mio­na, wy­ko­na­na z ko­ron­ki lub cien­kie­go jed­wa­biu, no­szo­ne­go tra­dy­cyj­nie przez ko­bie­ty w Hisz­pa­nii;


Man­ty­la, man­tyl­ka, man­til­la (z łac. "man­tel­lum" – okry­cie) – od­mia­na we­lo­nu lub szala za­rzu­ca­ne­go na głowę i ra­mio­na, wy­ko­na­na z ko­ron­ki lub cien­kiej tka­ni­ny jed­wab­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mantylka

man­ty­la;
1. lekki szal z czar­nej lub bia­łej ko­ron­ki, część na­ro­do­we­go stro­ju Hisz­pa­nek
2. dawna, krót­ka pe­le­ry­na ko­bie­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od man­ty­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mantylowy

przy­miot­nik od: man­ty­la


Źródła:

SJP.pl

Mantynea

mia­sto-pań­stwo w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; Man­ti­nea, Man­ti­ne­ja


Źródła:

SJP.pl

Mantysa

w ma­te­ma­ty­ce część ułam­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Manu

Manu (san­skryt मनु, trl. manu) – pra­oj­ciec ludz­ko­ści i pra­wo­daw­ca w hin­du­iz­mie. Manu żyje przez okres jed­nej man­wan­ta­ry. W cza­sie jed­ne­go dnia Brah­my (jed­nej kalpy) po­ja­wia się 14 ko­lej­nych "Manu". Manu stoi na stra­ży pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia wszechś­wia­ta po­przez okre­śla­nie obo­wią­zu­ją­cych w nim praw.


Źródła:

Wikipedia

Manual

in­struk­cja lub po­dręcz­nik użyt­kow­ni­ka, np. urzą­dze­nia, gry kom­pu­te­ro­wej


Ma­nu­al – trik wy­ko­ny­wa­ny na ro­we­rze (naj­czę­ściej typu BMX) lub de­sko­rol­ce. Po­le­ga na jeź­dzie z unie­sio­nym przed­nim kołem bez pe­da­ło­wa­nia, czym różni się od po­dob­ne­go triku – whe­e­lie. Ist­nie­je też nose ma­nu­al, wy­ko­ny­wa­ny na przed­nim kole, a uno­szo­ne jest koło tylne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manualik

zdrob­nie­nie od: ma­nu­ał


Źródła:

SJP.pl

Manualistka

→ ma­nu­a­li­sta


Patrz:manualista

Źródła:

SJP.pl

Manualistyczny

→ ma­nu­a­lizm


Patrz:manualizm

Źródła:

SJP.pl

Manualiter

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. typ ut­wo­ru or­ga­no­we­go wy­ko­ny­wa­ne­go wy­łącz­nie na ma­nu­a­łach (kla­wia­tu­rze), bez uży­cia pe­da­łu


Źródła:

Wiktionary

Manualnie

przy­słó­wek

 (1.1) przy uży­ciu rąk


Źródła:

Wiktionary

Manualność

→ ma­nu­al­ny


Patrz:manualny

Źródła:

SJP.pl

Manualny

zwią­za­ny z ręką, wy­ko­ny­wa­ny ręcz­nie (np. masaż ma­nu­al­ny); ręcz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ob­słu­gi­wa­ny za po­mo­cą rąk, nie­a­u­to­ma­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manuał

kla­wia­tu­ra in­stru­men­tu wie­lo­kla­wia­tu­ro­we­go; kla­wia­tu­ra ręcz­na w or­ga­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. kla­wia­tu­ra ręcz­na w or­ga­nach pi­szczał­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manuałowy

→ ma­nu­ał


Patrz:manuał

Źródła:

SJP.pl

Manuel

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manuela

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ma­nu­el


Ma­nu­e­la – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ma­nu­el, bę­dą­ce­go skró­co­ną formą bi­blij­ne­go imie­nia Ema­nu­el. Ma­nu­e­la jest skró­co­ną formą imie­nia Ema­nu­e­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manueliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­nu­e­li lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Manuelostwo

Ma­nu­el z mał­żon­ką; Ma­nu­e­lo­wie


Źródła:

SJP.pl

Manuelowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Manuelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­nu­e­la lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Manufaktura

1. wczes­no­ka­pi­ta­li­stycz­na forma pro­duk­cji opar­ta na po­dzia­le pracy i tech­ni­ce ręcz­nej;
2. przed­się­bior­stwo prze­my­sło­we opar­te na ta­kiej for­mie pro­duk­cji, nie­bę­dą­ce już warsz­ta­tem rze­mieśl­ni­czym, a je­szcze nie fa­bry­ką;
3. daw­niej: praca rę­ko­dziel­ni­cza; rę­ko­dziel­nict­wo, rę­ko­dzie­ło;
4. daw­niej, zwy­kle w licz­bie mno­giej: wy­ro­by prze­my­słu tek­styl­ne­go; tka­ni­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­się­bior­stwo, w któ­rym pro­duk­cja opar­ta jest na pracy ręcz­nej, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla wczes­ne­go ka­pi­ta­liz­mu;


Ma­nu­fak­tu­ra ( manus- „ręka”, ma­nu­fac­tu­ra „rę­ko­dzie­ło”) – za­kład sku­pia­ją­cy rze­mieśl­ni­ków jed­nej lub wię­cej spe­cjal­no­ści. Ma­nu­fak­tu­ry umoż­li­wia­ły po­dział pracy, do­sko­na­le­nie na­rzę­dzi i spe­cja­li­za­cję, przy­czy­nia­jąc się do zwięk­sze­nia wy­daj­no­ści pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manufakturowy

przy­miot­nik od: ma­nu­fak­tu­ra


Źródła:

SJP.pl

Manufakturzysta

wła­ści­ciel ma­nu­fak­tu­ry; prze­my­sło­wiec; fa­bry­kant


Źródła:

SJP.pl

Manufakturzystka

→ ma­nu­fak­tu­rzy­sta


Patrz:manufakturzysta

Źródła:

SJP.pl

Manuka

au­stra­lij­ski krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, ro­śli­na mio­do­daj­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­to­sper­mum sco­pa­rium|ref=tak., krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych po­cho­dzą­cy z Nowej Ze­lan­dii i po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­stra­lii


Ma­nu­ka – ga­tu­nek miodu pow­sta­ją­cy z nek­ta­ru kwia­tów lep­to­sper­mum sztyw­ne­go "Lep­to­sper­mum sco­pa­rium", który to ga­tu­nek ro­śnie na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej Au­stra­lii i Nowej Ze­lan­dii. Nazwa miodu po­cho­dzi od ma­o­ry­skiej nazwy krze­wu lep­to­sper­mum.

Miód tego ro­dza­ju, po­dob­nie jak niek­tó­re inne miody, za­wie­ra 2-ok­so­pro­pa­nal (zwany rów­nież me­ty­lo­gliok­sa­lem).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manul

ga­tu­nek ma­łe­go dra­pież­ne­go ssaka z po­dro­dzi­ny kotów; manul ste­po­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. az­ja­tyc­ki dra­pież­nik z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manumissio

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie:
a) wyz­wo­le­nie nie­wol­ni­ka spod wła­dzy pana;
b) zrze­cze­nie się wła­dzy nad człon­kiem ro­dzi­ny;
c) wyz­wo­le­nie się spod czy­jejś wła­dzy


Źródła:

SJP.pl

Manuskrypcik

zdrob­nie­nie od: ma­nu­skrypt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­nu­skrypt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Manuskrypt

1. rę­ko­pis;
2. tekst ma­szy­no­wy lub odręcz­ny przy­go­to­wa­ny do druku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. liter. dzie­ło na­pi­sa­ne odręcz­nie;

 (1.2) po­ligr. tekst (ma­szy­no­pis lub rę­ko­pis) przy­go­to­wa­ny do druku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­nu­skrypt – w na­u­kach hi­sto­rycz­nych rę­ko­pis bę­dą­cy za­byt­kiem pi­śmien­nict­wa
  • ma­nu­skrypt – w ter­mi­no­lo­gii wy­daw­ni­czej rę­ko­pis lub ma­szy­no­pis, przy­go­to­wa­ny do roz­po­czę­cia pro­ce­su skła­du

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manuskryptowy

przy­miot­nik od: ma­nu­skrypt


Źródła:

SJP.pl

Manuszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Manx

język na­le­żą­cy do grupy cel­tyc­kiej, uży­wa­ny do nie­daw­na na wy­spie Man; man, język mań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język cel­tyc­ki uży­wa­ny na Wy­spie Man;


Manx, Mań­czy­cy (ang. "Manx (pe­o­ple)", man. "Man­ni­nee") – naród cel­tyc­ki z sil­ny­mi wpły­wa­mi an­giel­ski­mi i skan­dy­naw­ski­mi, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie Wyspę Man, An­glię i Stany Zjed­no­czo­ne.

Z uwagi na licz­ną imi­gra­cję, (głów­nie z Wiel­kiej Bry­ta­nii) obec­nie sta­no­wią mniej­szość miesz­kań­ców wyspy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Many

w śred­nio­wie­czu: osoba po­sia­da­ją­ca dobra na pra­wie len­nym, pod­da­na fe­u­da­ło­wi


rze­czow­nik

 (1.1) mi­trzym. bó­stwa bę­dą­ce du­cha­mi zmar­łych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • many – w mi­to­lo­gii rzym­skiej dusze zmar­łych
  • Many – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Many – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Many – miej­sco­wość w USA

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Manycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ny­czem, do­ty­czą­cy Ma­ny­cza


Źródła:

Wiktionary

Manycz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w po­łud­nio­wej czę­ści Rosji eu­ro­pej­skiej, lewy do­pływ Donu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­nycz (Za­chod­ni Ma­nycz) – rzeka w po­łud­nio­wej czę­ści Rosji
  • Wschod­ni Ma­nycz – rzeka w po­łud­nio­wej Rosji przed­ka­u­ka­skiej
  • Ma­nycz – je­zio­ro przez które prze­pły­wa Ma­nycz
  • Mały Ma­nycz – je­zio­ro przez które prze­pły­wa Ma­nycz

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Manygowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ny­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Manygować

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. lenić się, mar­no­wać czas

 (1.2) reg. pozn. włó­czyć się bez celu


Źródła:

Wiktionary

Manzanilla

białe wy­traw­ne wino hisz­pań­skie


Man­za­nil­la – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Hu­el­va, w An­da­luz­ji, o po­wierzch­ni 39,69 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 2270 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Manżety

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. man­kie­ty


Źródła:

Wiktionary

Maoista

zwo­len­nik ma­o­iz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik ma­o­iz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maoistka

→ ma­o­i­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka ma­o­iz­mu


Patrz:maoista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maoistowski

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ma­o­iz­mem


Źródła:

Wiktionary

Maoistyczny

→ ma­o­izm


Patrz:maoizm

Źródła:

SJP.pl

Maoizacja

wpro­wa­dza­nie, sze­rze­nie ma­o­iz­mu - chiń­skiej wer­sji mark­siz­mu-le­ni­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Maoizm

dok­try­na spo­łecz­no-po­li­tycz­na stwo­rzo­na i re­a­li­zo­wa­na przez Mao Tse-tunga, przy­wód­cę Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Chin, chiń­ska wer­sja mark­siz­mu-le­ni­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sfor­mu­ło­wa­na przez Mao Tse-tunga dok­try­na Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Chin;


Ma­o­izm (chiń. upr. 毛泽东思想; chiń. trad. 毛澤東思想; pi­ny­in "Máo Zédōng Sīxiǎng"; dosł. „Myśl Mao Ze­don­ga”) – wa­riant ide­o­lo­gii ko­mu­ni­stycz­nej, roz­wi­nię­cie mark­siz­mu-le­ni­niz­mu opar­te­go na ide­ach przy­wód­cy Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Chin Mao Ze­don­ga. Ma­o­izm jako odręb­na ide­o­lo­gia ujaw­nił się w 1958 r.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maori

język ze wschod­niej pod­gru­py ję­zy­ków po­li­ne­zyj­skich, uży­wa­ny głów­nie przez Ma­o­ry­sów za­miesz­ka­łych w Nowej Ze­lan­dii; język ma­o­ryj­ski


Źródła:

SJP.pl

Maoryjski

język ze wschod­niej pod­gru­py ję­zy­ków po­li­ne­zyj­skich, uży­wa­ny głów­nie przez Ma­o­ry­sów za­miesz­ka­łych w Nowej Ze­lan­dii; maori


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­o­ry­sa­mi, do­ty­czą­cy Ma­o­ry­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­o­ryj­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maorys

rdzen­ny miesz­ka­niec Nowej Ze­lan­dii po­cho­dze­nia po­li­ne­zyj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Maorysi

grupa et­nicz­na Nowej Ze­lan­dii


Ma­o­ry­si, Māori – au­toch­to­nicz­na grupa et­nicz­na Nowej Ze­lan­dii, po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­kiem ma­o­ry­skim.

We­dług badań Ma­o­ry­si są po­tom­ka­mi kla­nów Po­li­ne­zyj­czy­ków z wysp wschod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go (m.in. Ta­hi­ti), któ­rzy jako pierw­si lu­dzie do­tar­li do brze­gów Wyspy Po­łud­nio­wej po­mię­dzy ro­kiem 925 a 1280 na­szej ery.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maoryska

do­ty­czą­cy Ma­o­ry­sów, wła­ści­wy Ma­o­ry­som


Źródła:

SJP.pl

Maoryski

do­ty­czą­cy Ma­o­ry­sów, wła­ści­wy Ma­o­ry­som


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­o­ry­sa­mi, do­ty­czą­cy Ma­o­ry­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­o­ry­ski;


Ma­o­ry­ski (Mo­ho­u­i­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maoryskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ma­o­ry­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ma­o­ry­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ma­o­ry­skim


Źródła:

Wiktionary

Map

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|mapa.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • MAP – ki­na­zy ak­ty­wo­wa­ne mi­to­ge­na­mi (ang. mi­to­gen-ac­ti­va­ted pro­te­in ki­na­ses)
  • MAP – śred­nie ci­śnie­nie tęt­ni­cze (ang. mean ar­te­rial pres­su­re)
  • MAP – Mi­ni­ster­stwo Ad­mi­ni­stra­cji Pu­blicz­nej (31 grud­nia 1944 – 28 kwiet­nia 1950)
  • MAP – Mi­ni­ster­stwo Ak­ty­wów Pań­stwo­wych
  • MAP – pro­to­kół te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny z ro­dzi­ny SS7 uży­wa­ny w sie­ciach mo­bil­nych (ang. mo­bi­le ap­pli­ca­tion part)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mapa

obraz po­wierzch­ni cze­goś (zwy­kle Ziemi, nieba) przed­sta­wio­ny w od­po­wied­niej skali za po­mo­cą usta­lo­nych zna­ków; także in­ne­go ro­dza­ju przed­sta­wie­nie gra­ficz­ne, jak np. mapa ge­ne­tycz­na, mapa per­cep­cji itd.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gra­ficz­ne odw­zo­ro­wa­nie te­re­nu, także nieba;

 (1.2) ar­kusz pa­pie­ru, rulon z mapą (1.1)

 (1.3) gry­komp. ob­szar, na któ­rym roz­gry­wa się akcja da­ne­go etapu gry


Mapa (z mappa – obrus) – gra­ficz­ny obraz po­wierzch­ni Ziemi lub jej czę­ści (także nieba lub pla­ne­ty czy in­ne­go ciała nie­bie­skie­go), wy­ko­ny­wa­ny na pła­szczyź­nie, w skali, we­dług zasad odw­zo­ro­wa­nia kar­to­gra­ficz­ne­go, przy uży­ciu umow­nych zna­ków gra­ficz­nych. Mapa sta­no­wi pod­sta­wo­we na­rzę­dzie badań i pre­zen­ta­cji wy­ni­ków w hi­sto­rii, ge­o­gra­fii i ge­o­dez­ji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mapeciątka

zdrob­nie­nie od: mapet


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­pe­ciąt­ka – se­rial ani­mo­wa­ny emi­to­wa­ny od 1984 roku.
  • Ma­pe­ciąt­ka – se­rial ani­mo­wa­ny emi­to­wa­ny od 2018 roku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mapeciątko

zdrob­nie­nie od: mapet


Źródła:

SJP.pl

Mapeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: mapa


Źródła:

Wiktionary

Mapet

typ lalki te­a­tral­nej stwo­rzo­nej w 1955 roku przez ame­ry­kań­skie­go lal­ka­rza, re­ży­se­ra i sce­na­rzy­stę Jima Hen­so­na; mup­pet, mupet


Źródła:

SJP.pl

Mapety

typ lalki te­a­tral­nej stwo­rzo­nej w 1955 roku przez ame­ry­kań­skie­go lal­ka­rza, re­ży­se­ra i sce­na­rzy­stę Jima Hen­so­na; mup­pet, mupet


Źródła:

SJP.pl

Mapiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia map


Źródła:

Wiktionary

Mapka

mała mapa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mapa nie­wiel­kich roz­mia­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mapnik

torba do no­sze­nia map


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) naj­czę­ściej na­ra­mien­na pła­ska torba na mapy i plany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mapograf

prze­sta­rza­le: czło­wiek, który two­rzył mapy


Źródła:

SJP.pl

Mapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­po­wać.


Ma­po­wa­nie – przy­po­rząd­ko­wa­nie jed­nych za­so­bów sy­ste­mo­wych do dru­gich, czę­sto wir­tu­al­nych – zmia­na prze­strze­ni adre­so­wej (m.in. ma­po­wa­nie pli­ków, par­ty­cji, pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej, por­tów I/O kom­pu­te­ra, adre­sów IP, za­so­bów sie­cio­wych). Ma­po­wa­nie poz­wa­la na emu­la­cję sprzę­tu, wzrost szyb­ko­ści sy­ste­mu, kom­fort i roz­sze­rze­nie funk­cjo­nal­no­ści.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mapować

1. przy­po­rząd­ko­wy­wać za­so­by sy­ste­mo­we do in­nych, zwy­kle wir­tu­al­nych;
2. two­rzyć sche­mat cze­goś, np. ja­kie­goś zja­wi­ska;
3. oz­na­czać na mapie szcze­gó­ły te­re­nu na pod­sta­wie ma­te­ria­łów uzy­ska­nych z po­mia­rów lub ma­te­ria­łów źró­dło­wych; kar­to­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­po­wać)

 (1.1) geod. re­je­stro­wać cechy te­re­nu w celu uzy­ska­nia da­nych po­trzeb­nych do spo­rzą­dze­nia mapy; oz­na­czać coś na mapie

 (1.2) in­form. przy­po­rząd­ko­wy­wać jeden z za­so­bów sy­ste­mo­wych do dru­gich, zmie­niać prze­strzeń adre­so­wą;

 (1.3) biol. genet. badać po­ło­że­nie, ko­lej­ność i od­le­głość od sie­bie genów w chro­mo­so­mie

 (1.4) gro­ma­dzić dane i okre­ślać pra­wi­dło­wość ja­kiejś dzie­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mapowy

przy­miot­nik od: mapa


Źródła:

SJP.pl

Mapoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o ma­pach; kar­toz­naw­ca


Źródła:

SJP.pl

Mapoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o ma­pach; kar­toz­naw­czy­ni


Źródła:

SJP.pl

Mapoznawstwo

dział kar­to­gra­fii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem map; kar­toz­naw­stwo


Źródła:

SJP.pl

Mapper

[czy­taj: maper] ro­dzaj spe­cjal­ne­go czipa umie­szcza­ne­go w kar­tri­dżach


Źródła:

SJP.pl

Mapping

[czy­taj: ma­ping] wyś­wiet­la­nie ani­ma­cji lub obra­zów na obiek­tach prze­strzen­nych, np. bu­dyn­kach, mu­rach


Źródła:

SJP.pl

Mappingowy

→ map­ping [czy­taj: ma­pin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Maputanka

miesz­kan­ka Ma­pu­to


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­pu­to


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maputańczyk

miesz­ka­niec Ma­pu­to


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­pu­to


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maputański

przy­miot­nik od: Ma­pu­to (sto­li­ca Mo­zam­bi­ku)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­pu­to


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maputo

(do 1975 Lourenço Mar­qu­es, 1975-76 Kan Fumo) sto­li­ca Mo­zam­bi­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Mo­zam­bi­ku;


Ma­pu­to (do 1976 Lourenço Mar­qu­es) – sto­li­ca Mo­zam­bi­ku, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej czę­ści kraju i za­ra­zem od­dziel­na pro­win­cja. Ma­pu­to po­ło­żo­ne jest na za­chod­nim brze­gu za­to­ki o tej samej naz­wie, u uj­ścia rzeki Tembe. Za­to­ka jest długa na 95 km i sze­ro­ka na 30. U po­łud­nio­we­go krań­ca za­to­ki ma swoje uj­ście rzeka Ma­pu­to. W 2017 roku licz­ba lud­no­ści mia­sta wy­no­si­ła 1,080,277 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maqam

[czy­taj: MAkam] w mu­zy­ce arab­skiej: model me­lo­dycz­ny ma­ją­cy okre­ślo­ną skalę, sche­mat rytmu, dźwięk cen­tral­ny, for­mu­ły me­lo­dycz­ne i wła­ści­we sobie ozdob­ni­ki; makam


Źródła:

SJP.pl

Maquillage

[czy­taj: makiJAŻ lub maKIjaż] prze­sta­rza­le: ma­ki­jaż, make-up (1. kos­me­ty­ki (np. puder, szmin­ka) na­ło­żo­ne na twarz w celu jej upięk­sze­nia;
2. na­kła­da­nie na twarz od­po­wied­nich kos­me­ty­ków (np. szmin­ki, różu) w celu upięk­sze­nia; ma­lo­wa­nie (się))


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ma­ki­jaż


Ma­qu­il­la­ge – de­biu­tanc­ki album Mar­ty­ny Ja­ku­bo­wicz wy­da­ny w 1983 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Pro­nit. Au­to­ra­mi więk­szo­ści pio­se­nek są Mar­ty­na Ja­ku­bo­wicz (mu­zy­ka) i jej ów­czes­ny mąż An­drzej Ja­ku­bo­wicz, dzien­ni­karz i tłu­macz twór­czo­ści Boba Dy­la­na (tek­sty).

Kom­pak­to­we wzno­wie­nie płyty z 1991 za­wie­ra inne wer­sje ut­wo­rów „W do­mach z be­to­nu nie ma wol­nej mi­ło­ści” oraz „Albo cacy, albo lili”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maquis

[czy­taj: maKI] fran­cu­scy bo­jow­ni­cy ruchu oporu, wal­czą­cy pod­czas II wojny świa­to­wej z oku­pan­tem hit­le­row­skim


Ma­qu­is – okre­śle­nie sto­so­wa­ne za­rów­no wobec od­dzia­łów par­ty­zanc­kich fran­cu­skie­go ruchu oporu, jak i ich bo­jow­ni­ków (fr. ma­qu­i­sards) wal­czą­cych w cza­sie II wojny świa­to­wej.

Nazwa po­cho­dzi od makii (fr. "ma­qu­is"), czyli za­ro­śli two­rzo­nych przez krze­wy i ni­skie drze­wa, cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go, które da­wa­ły schro­nie­nie par­ty­zan­tom.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mar.

skrót od: ma­ry­narz, ma­ry­nar­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = mar. wojsk. ma­ry­narz

 (1.2) = mar. wojsk. ma­ry­nar­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mara

1. duch, zjawa;
2. książ­ko­wo: wi­dze­nie senne;
3. gry­zoń z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­cy za­ją­ca, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, pro­wa­dzą­cy stad­ny tryb życia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. senne wi­dzia­dło, uro­je­nie

 (1.2) lud. upiór, zmora

 (1.3) daw. sen pełen ma­rzeń

 (1.4) daw. sen krót­ki i czę­sto prze­ry­wa­ny

 (1.5) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Do­li­cho­tis|ref=tak., ro­dzaj gry­zo­ni;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mara – gmina w pro­win­cji Sa­ra­gos­sa, w Ara­go­nii
  • Mara – rzeka
  • Mara – rzeka
  • Mara – wieś w okrę­gu Mar­ma­rosz, w gmi­nie Desești
  • Mara – re­gion
  • Mara – miej­sco­wość
  • Ma­kian (Mara) – wyspa na Mo­lu­kach
  • Mara – wło­skie imię żeń­skie
  • mara – zmora w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej i sło­wiań­skiej
  • mara – zły duch w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie
  • Mara – bi­blij­ne miej­sce obo­zo­wa­nia Iz­ra­e­li­tów po przej­ściu przez Morze Czer­wo­ne
  • mara – ro­dzaj gry­zo­nia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marabuci

→ ma­ra­but; ma­ra­bu­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Marabut

pu­stel­nik ma­ho­me­tań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży ptak pad­li­no­żer­ny z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­top­ti­los|Les­son|ref=tak.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. w is­la­mie: osoba świą­to­bli­wa (męż­czyz­na lub ko­bie­ta);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) mięk­kie pióro in­dy­ka sto­so­wa­ne jako ele­ment ozdob­ny ka­pe­lu­sza lub sukni

 (3.2) ar­chit. gro­bo­wiec ma­ra­bu­ta (2.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ra­but – w is­la­mie osoba świą­to­bli­wa (męż­czyz­na lub ko­bie­ta)
  • ma­ra­but – ptak z ro­dzi­ny bo­cia­no­wa­tych
  • ma­ra­but – ozdob­ny ele­ment ka­pe­lu­sza lub sukni
  • Wy­daw­nict­wo Ma­ra­but – pol­skie wy­daw­nict­wo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marabutowy

→ ma­ra­but; ma­ra­bu­ci


Źródła:

SJP.pl

Maracaibo

[czy­taj: ma­ra­kaj­wo]
1. je­zio­ro w We­ne­zu­e­li;
2. mia­sto w We­ne­zu­e­li, le­żą­ce nad je­zio­rem o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej We­ne­zu­e­li


Ma­ra­ca­i­bo – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej We­ne­zu­e­li. Po­ło­żo­ne nad cie­śni­ną łą­czą­cą je­zio­ro Ma­ra­ca­i­bo z Za­to­ką We­ne­zu­el­ską (Morze Ka­ra­ib­skie), sto­li­ca stanu Zulia. Naj­lud­niej­sze mia­sto We­ne­zu­e­li – 2 mln 634 tys. miesz­kań­ców (2010).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maracewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maracki

1. przy­miot­nik od: Marat (mia­sto we Fran­cji);
2. język ma­rac­ki - język in­do­a­ryj­ski uży­wa­ny w za­chod­nich i środ­ko­wych In­diach; język ma­ra­tyj­ski, ma­rat­hi


Źródła:

SJP.pl

Maracuja

[czy­taj: ma­ra­ku­ja] ma­ra­ku­ja;
1. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych; mę­czen­ni­ca ja­dal­na;
2. owoc tej ro­śli­ny o słod­ko-kwa­śnym miąż­szu


Źródła:

SJP.pl

Maracujowy

→ ma­ra­cu­ja [czy­taj: ma­ra­ku­jo­wy]; ma­ra­ku­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Maradona

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Diego Ma­ra­do­na (1960–2020)
  • Hugo Ma­ra­do­na (1969–2021)
  • Raúl Ma­ra­do­na (ur. 1966)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marago

marka kawy


Źródła:

SJP.pl

Marais

[czy­taj: maRE] naz­wi­sko, m.in. Jean Ma­ra­is (wła­ści­wie: J. Vil­la­in-Ma­ra­is; 1913-1998) - fran­cu­ski aktor fil­mo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le Ma­ra­is – dziel­ni­ca Pa­ry­ża
  • Ma­ra­is – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo bran­ży ma­szy­no­wej
  • Eugène Ma­ra­is – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski pi­sarz, poeta i dzien­ni­karz
  • Jean Ma­ra­is – fran­cu­ski aktor
  • Marin Ma­ra­is – fran­cu­ski muzyk i kom­po­zy­tor
  • Peter Ma­ra­is – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski po­li­tyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maraka

in­stru­ment mu­zycz­ny wy­ko­na­ny z tro­pi­kal­nej tykwy lub po­dob­ny do tykwy, za­wie­ra­ją­cy na­sio­na lub żwir, wy­da­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk przy po­trzą­sa­niu; grze­chot­ka


Źródła:

SJP.pl

Marakana

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych; ara ma­ra­ka­na


Źródła:

SJP.pl

Marakas

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, ro­dzaj gru­chaw­ki, któ­rej kor­pus wy­ko­na­ny jest z gliny, sko­ru­py orze­cha lub dyni, osa­dzo­ny na drew­nia­nym trzon­ku, wy­peł­nio­ny twar­dy­mi na­sio­na­mi, ka­mycz­ka­mi itp., wy­da­ją­cy­mi przy po­trzą­sa­niu cha­rak­te­ry­stycz­ny sze­lest


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­stru­ment per­ku­syj­ny zro­bio­ny z orze­cha ko­ko­so­we­go lub małej dyni, na­peł­nio­ny żwi­rem, ka­mycz­ka­mi, śru­tem, osa­dzo­ny na trzon­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marakasy

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, ro­dzaj gru­chaw­ki, któ­rej kor­pus wy­ko­na­ny jest z gliny, sko­ru­py orze­cha lub dyni, osa­dzo­ny na drew­nia­nym trzon­ku, wy­peł­nio­ny twar­dy­mi na­sio­na­mi, ka­mycz­ka­mi itp., wy­da­ją­cy­mi przy po­trzą­sa­niu cha­rak­te­ry­stycz­ny sze­lest


Ma­ra­ka­sy ( ma­ra­cas) – in­stru­ment mu­zycz­ny sa­mobrz­mią­cy (idio­fon), ro­dzaj gru­chaw­ki, któ­rej kor­pus wy­ko­na­ny jest z gliny, sko­ru­py orze­cha lub dyni, osa­dzo­ny na drew­nia­nym trzon­ku. Wew­nątrz tak ut­wo­rzo­nej pusz­ki re­zo­nan­so­wej znaj­du­ją się twar­de na­sio­na, ka­mycz­ki itp., wy­da­ją­ce przy po­trzą­sa­niu ma­ra­ka­sa­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny sze­lest.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marakuja

ma­ra­cu­ja;
1. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych; mę­czen­ni­ca ja­dal­na;
2. owoc tej ro­śli­ny o słod­ko-kwa­śnym miąż­szu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. bot. owoc mę­czen­ni­cy ja­dal­nej, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­si­flo­ra edu­lis|Sims|ref=tak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marakujowy

→ ma­ra­ku­ja; ma­ra­cu­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Maral

pod­ga­tu­nek je­le­nia szla­chet­ne­go, ho­do­wa­ny ze wzglę­du na panty


Źródła:

SJP.pl

Marami

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) N. lm. od: mara


Źródła:

Wiktionary

Maran

por­tu­gal­ski lub hisz­pań­ski żyd zmu­szo­ny do przy­ję­cia chrztu w celu uni­knię­cia prze­śla­do­wań re­li­gij­nych; mar­ran


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ra­ni – w póź­noś­red­nio­wiecz­nej i wczes­no­no­wo­żyt­nej Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii nazwa uży­wa­na w sto­sun­ku do ży­dow­skich kon­wer­ty­tów, któ­rych po­dej­rze­wa­no o po­ta­jem­ne prak­ty­ko­wa­nie ju­da­iz­mu
  • Josie Maran – ame­ry­kań­ska biz­nes­wo­man, była mo­del­ka i ak­tor­ka
  • Mo­ham­med Maran – sa­u­dyj­ski pił­karz
  • Mu­ra­so­li Maran – in­dyj­ski po­li­tyk, sce­na­rzy­sta fil­mo­wy i pi­sarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maranka

→ maran; mar­ran­ka


Źródła:

SJP.pl

Marans

fran­cu­ska rasa kur


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rans (Maine i Loara) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Kraj Loary
  • Ma­rans (Cha­ren­te-Ma­ri­ti­me) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes
  • Ma­rans (rasa kur) – rasa kur

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maranta

by­li­na z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w ponad 20 ga­tun­kach


Ma­ran­ta ("Ma­ran­ta") – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych. Na­le­ży do niego 51 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich od Mek­sy­ku i Kuby na pół­no­cy po pół­noc­ną Ar­gen­ty­nę na po­łud­niu. Nazwa ro­dza­ju upa­mięt­nia we­nec­kie­go le­ka­rza i bo­ta­ni­ka Bar­to­lo­mea Ma­ran­tę z XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marantowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie podz­wrot­ni­ko­wej Ame­ry­ki


Ma­ran­to­wa­te ("Ma­ran­ta­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z rzędu im­bi­row­ców ("Zin­gi­be­ra­les"), bli­sko spo­krew­nio­na z sio­strza­ny­mi pa­cio­recz­ni­ko­wa­ty­mi, od któ­rych od­dzie­li­ła się ok. 79 mi­lio­nów lat temu. Wy­róż­nia­nych jest w jej obrę­bie ok. 550 ga­tun­ków za­li­cza­nych do 31 ro­dza­jów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marantowaty

o ce­chach ma­ran­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Maras

1. rzad­ko: błoto, bagno;
2. gwa­ro­wo: brud


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. brud

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. błoto

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. za­pra­wa mu­rar­ska

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­po­rzą­dek


Maras − mia­sto w re­gio­nie Cuzco, w Peru. Jest sto­li­cą dy­stryk­tu o tej samej naz­wie. Znaj­du­je się nad do­li­ną Uru­bam­by, w Świę­tej Do­li­nie Inków. We­dług da­nych za 2005 rok liczy 1730 miesz­kań­ców. Przy głów­nym placu mia­sta znaj­du­je się ko­ściół ko­lo­nial­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maraschino

li­kier o cha­rak­te­ry­stycz­nym aro­ma­cie gorz­kich mig­da­łów; ma­ra­ski­no


Źródła:

SJP.pl

Marasić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bru­dzić


Źródła:

Wiktionary

Maraska

kwa­śna, gorz­ka wi­śnia dal­ma­tyń­ska, z któ­rej soku de­sty­lu­je się ma­ra­ski­no - li­kier o cha­rak­te­ry­stycz­nym aro­ma­cie gorz­kich mig­da­łów


Źródła:

SJP.pl

Maraskino

li­kier o cha­rak­te­ry­stycz­nym aro­ma­cie gorz­kich mig­da­łów; ma­ras­chi­no


Ma­ra­ski­no (wł. "ma­ras­chi­no") – ga­tu­nek be­zbarw­ne­go li­kie­ru o spe­cy­ficz­nym aro­ma­cie gorz­kich mig­da­łów.

Po­cząt­ko­wo wy­ra­bia­ny w Dal­ma­cji na wy­brze­żu adria­tyc­kim, a obec­nie także we Wło­szech. Jest de­sty­lo­wa­ny ze sfer­men­to­wa­ne­go soku ma­ra­ski ("ama­ra­sca") – gorz­kiej od­mia­ny dzi­kiej wiśni po­cho­dzą­cej z re­gio­nu dal­ma­tyń­skie­go, a na­stęp­nie aro­ma­ty­zo­wa­ny de­sty­la­ta­mi na płat­kach róży i kwia­tach po­ma­rań­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maraszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marat

[czy­taj: maRA] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marat (Puy-de-Dôme) – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Emil Marat – pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Jean-Paul Marat – fran­cu­ski dzien­ni­karz i dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny cza­sów re­wo­lu­cji fran­cu­skiej
  • Śmierć Ma­ra­ta – obraz fran­cu­skie­go ma­la­rza Jac­qu­es-Louis Da­vi­da
  • ro­syj­ski/ra­dziec­ki pan­cer­nik, no­szą­cy także nazwę „Pie­tro­pa­włowsk”

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marathi

język in­do­a­ryj­ski uży­wa­ny w za­chod­nich i środ­ko­wych In­diach; język ma­rac­ki, język ma­ra­tyj­ski


rze­czow­nik

 (1.1) jęz. jeden z sze­rzej uży­wa­nych w In­diach ję­zy­ków, język urzę­do­wy stanu Ma­ha­rasz­tra;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maraton

1. sport:
a) bieg na dy­stan­sie 42,195 ki­lo­me­tra; bieg ma­ra­toń­ski;
b) naj­dłuż­szy dy­stans w ja­kiejś dy­scy­pli­nie;
2. dłu­gotr­wa­ła pre­zen­ta­cja cze­goś, seans fil­mo­wy obej­mu­ją­cy wiele fil­mów, kon­cert mu­zycz­ny, w któ­rym bie­rze udział wielu wy­ko­naw­ców itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. bieg na dy­stan­sie 42 km i 195 m;

 (1.2) przen. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na bez przer­wy przez dłuż­szy czas

 (1.3) sport. naj­dłuż­szy dy­stans w danej dy­scy­pli­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ra­ton – mia­sto w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, miej­sce zna­nej bitwy
  • Ma­ra­ton – gmina w Gre­cji
  • Ma­ra­ton – po­e­mat Kor­ne­la Ujej­skie­go, zbiór po­ez­ji tegoż au­to­ra
  • ma­ra­ton – bieg na dy­stan­sie 42,195 km
  • ma­ra­ton MTB – wy­ścig ko­lar­ski na ro­we­rach gór­skich na róż­nym dy­stan­sie (od 40 do 200 km)
  • Ma­ra­ton fil­mo­wy – sze­reg pro­jek­cji fil­mo­wych po­łą­czo­nych w jedno
  • Ma­ra­ton – dzie­więt­na­sty album pol­skiej grupy mu­zycz­nej Lady Pank

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maratonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­ra­ton


Źródła:

Wiktionary

Maratonka

1. bie­gacz­ka star­tu­ją­ca w ma­ra­to­nie;
2. but do bie­gów ma­ra­toń­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. bie­gacz­ka bio­rą­ca udział w ma­ra­to­nie

 (1.2) sport. but do bie­gów ma­ra­toń­skich

 (1.3) sport. jedno- lub dwu­o­sio­wa, wzmoc­nio­na brycz­ka spor­to­wa o ni­skim środ­ku cięż­ko­ści, uży­wa­na w za­wo­dach po­wo­że­nia (głów­nie pod­czas próby te­re­no­wej)

 (1.4) sport. wy­czy­no­wy kajak kom­po­zy­to­wy o lek­kiej kon­struk­cji, za­pro­jek­to­wa­ny do star­tów w ma­ra­to­nach ka­ja­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maratonowy

→ ma­ra­ton; ma­ra­toń­ski


Źródła:

SJP.pl

Maratończyk

bie­gacz star­tu­ją­cy w ma­ra­to­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. bie­gacz bio­rą­cy udział w ma­ra­to­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ra­toń­czyk (film 1976)
  • Ma­ra­toń­czyk (film 2012)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maratoński

1. przy­miot­nik od: Ma­ra­ton (mia­sto w Gre­cji);
2.
a) zwią­za­ny z ma­ra­to­nem (kon­ku­ren­cją lek­ko­at­le­tycz­ną);
b) bieg ma­ra­toń­ski - bieg na dy­stan­sie 42,195 ki­lo­me­tra; ma­ra­ton


przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z ma­ra­to­nem, do­ty­czą­cy ma­ra­to­nu

 (1.2) zwią­za­ny z Ma­ra­to­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maratti

roz­cią­gli­wa dzia­ni­na os­no­wo­wa, uży­wa­na na ko­stiu­my ką­pie­lo­we i bie­liz­nę dam­ską


Źródła:

SJP.pl

Maratyjski

język ma­ra­tyj­ski - język in­do­a­ryj­ski uży­wa­ny w za­chod­nich i środ­ko­wych In­diach; język ma­rac­ki, ma­rat­hi


Źródła:

SJP.pl

Marazm

1. za­stój w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
2. stan apa­tii i zo­bo­jęt­nie­nia; le­targ;
3. stop­nio­wy zanik tka­nek i na­rzą­dów lub ob­ni­że­nie ich spraw­no­ści; uwiąd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. sta­gna­cja, za­stój w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (1.2) książk. stan zo­bo­jęt­nie­nia; le­targ

 (1.3) med. zob. uwiąd.


Ma­razm (gr. μαρασμός "ma­ras­mós" – ga­śnię­cie, uwiąd) – w me­dy­cy­nie oz­na­cza stan wy­ni­szcze­nia or­ga­niz­mu, nie­kie­dy ze zmia­na­mi w korze móz­go­wej, pro­wa­dzą­ce do zmniej­sze­nia spraw­no­ści my­śle­nia i apa­tii; także oz­na­cza apa­tię; de­pre­sję; przy­gnę­bie­nie.

Po­tocz­nie słowo oz­na­cza za­stój, bez­wład, prze­ko­na­nie o nie­moż­no­ści zro­bie­nia cze­go­kol­wiek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marański

→ maran; mar­rań­ski


Źródła:

SJP.pl

Marbella

[czy­taj: mar­be­ja] model sa­mo­cho­du marki Seat


Mar­bel­la – mia­sto po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym. Po­ło­żo­na jest ok. 47 km od cen­trum Ma­la­gi, na obrze­żach jej aglo­me­ra­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marblit

nie­przez­ro­czy­ste szkło pła­skie, uży­wa­ne na okła­dzi­ny ścien­ne, po­kry­cia kon­tu­a­rów itp.


Mar­blit – ro­dzaj nie­przeź­ro­czy­ste­go szkła uży­wa­ne­go w bu­dow­nict­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marblitowy

przy­miot­nik od: mar­blit


Źródła:

SJP.pl

Marburczyk

miesz­ka­niec Mar­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


Źródła:

SJP.pl

Marburg

1. mia­sto w Niem­czech;
2. mia­sto w Au­stra­lii;
3. mia­sto w RPA


Mar­burg (do 1977 "Mar­burg an der Lahn") – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Hesja, w re­jen­cji Gießen, sie­dzi­ba po­wia­tu Mar­burg-Bie­den­kopf, leży nad rzeką Lahn. Naj­bli­żej po­ło­żo­ne duże mia­sta to Frank­furt nad Menem (ok. 100 km na po­łud­nie), Kas­sel (ok. 90 km na pół­noc­ny wschód) i Ko­lo­nia (ok. 150 km na za­chód).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marburka

miesz­kan­ka Mar­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


Źródła:

SJP.pl

Marburski

przy­miot­nik od: Mar­burg (mia­sto w Niem­czech)


Źródła:

SJP.pl

Marc

[czy­taj: mark] fran­cu­ski wi­niak pro­du­ko­wa­ny z wy­tło­ków wi­no­gro­no­wych, od­po­wied­nik wło­skiej grap­py


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alain Marc – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Ale­xan­dre Marc – fran­cu­ski pi­sarz
  • Felix Marc – nie­miec­ki wo­ka­li­sta
  • Franz Marc – nie­miec­ki ma­larz
  • Maria Marc – nie­miec­ka ma­lar­ka
  • Mony Marc – bel­gij­ska wo­ka­list­ka
  • Marc – fran­cu­ski napój al­ko­ho­lo­wy
  • Marc – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Lorri
  • MARC
  • Mark
  • Saint-Marc

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcato

[czy­taj: mar­ka­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: uwy­dat­nia­jąc, zaz­na­cza­jąc, ak­cen­tu­jąc


Źródła:

SJP.pl

Marceau

[czy­taj: marSO] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • André Mar­ce­au – bi­skup ka­to­lic­ki
  • François Séverin Mar­ce­au-Des­gra­viers – fran­cu­ski ge­ne­rał z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej
  • Mar­cel Mar­ce­au – fran­cu­ski aktor i mim
  • Sop­hie Mar­ce­au – fran­cu­ska ak­tor­ka fil­mo­wa, re­ży­ser­ka i sce­na­rzyst­ka
  • Mar­ce­au Pi­vert – fran­cu­ski po­li­tyk, mi­ni­ster
  • Saint-Mar­ce­au – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny, w de­par­ta­men­cie Ar­de­ny
  • Saint-Mar­ce­au – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kraj Loary, w de­par­ta­men­cie Sart­he

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcel

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) po­u­fa­ła forma imie­nia Mar­ce­li

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Mar­ce­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marcela

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Mar­cel


Mar­ce­la – imię żeń­skie, od­po­wied­nik imie­nia mę­skie­go Mar­ce­li.

Dwie świę­te ka­to­lic­kie o tym imie­niu: św. Mar­ce­la Rzy­mian­ka i św. Mar­ce­la z Cha­u­ria.

Mar­ce­la imie­ni­ny ob­cho­dzi 31 stycz­nia i 28 lipca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcelcia

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­li­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Marcelek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Mar­cel

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Mar­cel­ka


Źródła:

Wiktionary

Marcelewo

Mar­ce­le­wo (niem. "Fich­te­nau") – ko­lo­nia w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz.


Źródła:

Wikipedia

Marceli

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Mar­ce­li – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy jed­nej z ga­łę­zi rzym­skie­go rodu Kla­u­diu­szów, "Mar­cel­li". Imię to bywa na­da­wa­ne także w for­mie Mar­cel, jak­kol­wiek po­ja­wia się ona w wy­daw­nict­wach po­praw­no­ścio­wych jako nie­ak­cep­to­wa­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcelian

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Marcelin

cien­ka tka­ni­na z jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go lub sztucz­ne­go, uży­wa­na głów­nie na pod­szew­kę do ka­pe­lu­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ce­lin – imię mę­skie
  • Mar­ce­lin – część mia­sta Poz­nań, w de­le­ga­tu­rze Poz­nań-Grun­wald
  • Mar­ce­lin – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Bia­ło­łę­ka
  • Mar­ce­lin – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Mo­ko­tów
  • Mar­ce­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia
  • Mar­ce­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Sza­dek
  • Mar­ce­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Dobre
  • Mar­ce­lin – część wsi Porąb w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sta­ni­sła­wów
  • Mar­ce­lin – część wsi Ca­łow­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Szczu­to­wo
  • Mar­ce­lin – przy­sió­łek osady Ja­ro­sła­wiec w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Mar­ce­lin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Mar­ce­lin – osied­le w Szcze­cin­ku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcelina

cien­ka tka­ni­na z jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go lub sztucz­ne­go, uży­wa­na głów­nie na pod­szew­kę do ka­pe­lu­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Mar­ce­li­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Mar­ce­lin.

Po­cho­dze­nie i zna­cze­nie: z ła­ci­ny: Mar­cel­lus, licz­ba mnoga Mar­cel­li – ple­bej­ski, póź­niej pa­try­cju­szow­ski ród rzym­ski, jedna z ga­łę­zi rodu Kla­u­diu­szów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcelininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­ce­li­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marcelinka

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­li­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Marcelka

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­li­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Marcello

[czy­taj: mar­cze­lo]
1. wło­skie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marcellus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cel­lus (Mar­cel­li) to przy­do­mek ple­bej­skiej ga­łę­zi rzym­skie­go rodu Kla­u­diu­szy (Cla­u­dii)
  • Mar­cel­lus – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Lot i Ga­ron­na
  • Mar­cel­lus – pre­fekt Judei od 36 do 37
  • Mar­cel­lus – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Cass
  • Mar­cel­lus – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Onon­da­ga
  • Mar­cel­lus – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Onon­da­ga
  • Mar­cel­lus (ang. Mar­cel­lus Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Cass
  • Mar­cel­lus (ang. Mar­cel­lus Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Onon­da­ga

Źródła:

Wikipedia

Marcelostwo

Mar­cel lub Mar­ce­li z mał­żon­ką; Mar­ce­lo­wie


Źródła:

SJP.pl

Marcelowie

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marcelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­ce­la lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marcepan

1. słod­ka masa cu­kier­ni­cza ut­wo­rzo­na z pra­żo­nych, zmiaż­dżo­nych mig­da­łów, cukru i olej­ku mar­ce­pa­no­we­go;
2. sma­ko­łyk, fry­kas, przys­mak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. masa ze zmie­lo­nych mig­da­łów utar­tych z cu­krem i biał­kiem, uży­wa­na do wy­ro­bów cu­kier­ni­czych;

 (1.2) kulin. wyrób z mar­ce­pa­nu (1.1)

 (1.3) książk. przen. coś bar­dzo smacz­ne­go i wyk­wint­ne­go


Mar­ce­pan – słod­ka masa cu­kier­ni­cza ut­wo­rzo­na głów­nie z pra­żo­nych i zmie­lo­nych mig­da­łów i cukru z do­dat­kiem olej­ku mig­da­ło­we­go.

Pod wpły­wem cie­pła (wy­star­czy ogrza­nie w dłoni) masa staje się pla­stycz­na, dla­te­go bywa uży­wa­na do wy­ro­bu ozdob­nych, skom­pli­ko­wa­nych kształ­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcepanik

zdrob­nie­nie od: mar­ce­pan


Źródła:

SJP.pl

Marcepanowy

ma­ją­cy smak, za­pach mar­ce­pa­nu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. zro­bio­ny z mar­ce­pa­nu, za­wie­ra­ją­cy mar­ce­pan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marcewo

Mar­ce­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Mło­do­je­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Marcha

gwa­ro­wo:
1. lichy koń; szka­pa;
2. wyz­wi­sko, przez­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. zob. szka­pa.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wulg. ścier­wo (wyz­wi­sko)


Mar­cha – rzeka w Rosji, w Ja­ku­cji; lewy do­pływ Wi­lu­ja. Dłu­gość 1181 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 99 000 km²; śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia 405 m³/s.

Wy­pły­wa z nie­wiel­kie­go je­zio­ra w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Aj­chał; pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-wschod­nim do­li­ną o stro­mych zbo­czach po Pła­sko­wy­żu Wi­luj­skim, potem po Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ja­kuc­kiej. Przy wio­sen­nych wy­so­kich sta­nach wody że­glow­na od 984. km od uj­ścia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marchais

[czy­taj: marSZE] naz­wi­sko


Mar­cha­is – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Aisne.

We­dług da­nych na sty­czeń 2014 roku gminę za­miesz­ki­wa­ło 380 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 25 osób/km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marchand

[czy­taj: mar­szand] osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem dzie­ła­mi sztu­ki; mar­szand


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. szt. osoba hand­lu­ją­ca dzie­ła­mi sztu­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marche

[czy­taj: MARke] re­gion we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w środ­ko­wych Wło­szech ze sto­li­cą w An­ko­nie;

 (1.2) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Ita­lii


(, wym. ˈmɑrkeˈ; w ję­zy­ku pol­skim uży­wa­ne rów­nież Mar­chia) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w środ­ko­wych Wło­szech, hi­sto­rycz­na "Mar­chia An­koń­ska" (An­ko­ni­tań­ska, An­ko­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marchew

ro­śli­na (wa­rzy­wo) o ja­dal­nym ko­rze­niu; ko­rzeń tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Da­u­cus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dza­ju se­le­ro­wa­tych;

 (1.2) kulin. wa­rzy­wo z ko­rze­nia mar­chwi zwy­czaj­nej


Mar­chew ("Da­u­cus" L. 1753) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Ro­dzaj liczy w za­leż­no­ści od uję­cia 44–45 lub 60 ga­tun­ków. W tym dru­gim wy­pad­ku włą­cza­ne są tu m.in. ro­dza­je: "Agro­cha­ris", "Mar­go­tia", "Me­la­no­se­li­num", "Pse­u­dor­la­ya", "Tur­ge­nia". Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, ale cen­trum zróż­ni­co­wa­nia sta­no­wi Eu­ro­pa, po­łud­nio­wo-za­chod­nia i środ­ko­wa Azja, zwła­szcza ob­szar śró­dziem­no­mor­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marchewa

zgru­bie­nie od: mar­chew­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: mar­chew­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marcheweczka

zdrob­nie­nie od: mar­chew­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: mar­chew­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marchewka

1. mała mar­chew;
2. w prze­no­śni po­ten­cjal­na na­gro­da za wy­ko­na­ną pracę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: mar­chew

 (1.2) mała mar­chew

 (1.3) kulin. po­tra­wa z du­szo­nej lub tar­tej mar­chwi

 (1.4) pot. osoba z ru­dy­mi wło­sa­mi

 (1.5) reg. pięta u nogi

 (1.6) uczn. nieksz­tałt­ny nos

 (1.7) stud. nos

 (1.8) więz. nos

 (1.9) uczn. czło­wiek wy­so­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marchewki

1. mała mar­chew;
2. w prze­no­śni po­ten­cjal­na na­gro­da za wy­ko­na­ną pracę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­chew­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Mar­chew­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Prost­ki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marchewkowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z mar­chew­ką


Źródła:

Wiktionary

Marchewkowy

1. ma­ją­cy smak, za­pach mar­chew­ki;
2. po­ma­rań­czo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mar­chew­ki (ro­ślin i ja­dal­nych ko­rze­ni)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z mar­chew­ki, z do­dat­kiem mar­chew­ki

 (1.3) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wy, taki jak kolor doj­rza­łe­go ko­rze­nia mar­chew­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marchewnik

1. ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;
2. mar­chew­nik anyż­ko­wy - ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, o aro­ma­tycz­nych owo­cach i ko­rze­niu, ros­ną­ca dziko lub upra­wia­na, uży­wa­na jako przy­pra­wa ku­chen­na, ro­śli­na lecz­ni­cza i pa­stew­na;
3. pry­szcza­rek mar­chew­nik - ga­tu­nek mu­chów­ki, któ­rej larwy że­ru­ją na mar­chwi


Źródła:

SJP.pl

Marchia

woj­sko­wy okręg po­gra­nicz­ny; mar­grab­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. adm. w pań­stwie ka­ro­liń­skim oraz w Świę­tym Ce­sar­stwie Rzym­skim okręg przy­gra­nicz­ny za­rzą­dza­ny przez mar­gra­bię;


Mar­chia, mar­grab­stwo (niem. "Mark") – teren przy­gra­nicz­ny Im­pe­rium Ka­ro­liń­skie­go, a póź­niej Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go, zor­ga­ni­zo­wa­ny jako struk­tu­ra fe­u­dal­no-woj­sko­wa. Celem ist­nie­nia mar­chii była ochro­na ce­sar­stwa przed na­ja­zda­mi z zew­nątrz, dla­te­go two­rzo­no je na szcze­gól­nie za­gro­żo­nych od­cin­kach gra­nic. Pan fe­u­dal­ny mar­chii – mar­gra­bia ("mark­graf") – pod­le­gał bez­poś­red­nio ce­sa­rzo­wi i miał więk­szy za­kres sa­mo­dziel­no­ści niż hra­bia za­rzą­dza­ją­cy hrab­stwem w głębi kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marchialny

przy­miot­nik od: mar­chia


Źródła:

SJP.pl

Marchie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Mar­che, re­gion we Wło­szech


Źródła:

Wiktionary

Marchigiana

wło­ska rasa bydła


Źródła:

SJP.pl

Marchijski

→ Mar­che [czy­taj: mar­kij­ski]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­chia­mi (Mar­che, Mar­chia) (kra­i­ną we Wło­szech)

 (1.2) zwią­za­ny z ob­sza­ra­mi daw­nej Mar­chii Bran­den­bur­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marchion

za­rzą­dza­ją­cy mar­chią, mar­gra­bia


Źródła:

SJP.pl

Marchlewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marchlewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek March­lew­ski − pol­ski pły­wak
  • Ju­lian March­lew­ski − pol­ski eko­no­mi­sta, dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go
  • Leon March­lew­ski − pol­ski che­mik
  • Mar­ce­li March­lew­ski − pier­wszy dy­rek­tor Ta­trzań­skie­go Parku Na­ro­do­we­go
  • Te­o­dor March­lew­ski − pol­ski bio­log
  • Wa­len­ty March­lew­ski − pol­ski ofi­cer

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marchocice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cho­ci­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Rac­ła­wi­ce
  • Mar­cho­ci­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min
  • Mar­cho­ci­ce – gro­ma­da

Źródła:

Wikipedia

Marchołt

bo­ha­ter śred­nio­wiecz­nych opo­wie­ści, przed­sta­wia­ny jako spryt­ny i re­zo­lut­ny chłop, uo­sa­bia­ją­cy lu­do­wą mą­drość i humor


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­chołt – bo­ha­ter śred­nio­wiecz­nych opo­wie­ści, re­pre­zen­tu­ją­cy lu­do­wy humor i ru­basz­ność,
  • Mar­chołt – bo­ha­ter ut­wo­ru Roz­mo­wy, które miał król Sa­lo­mon mądry z Mar­choł­tem gru­bym a spros­nym, a wsza­koż, jako o nim po­wie­da­ją, barzo wy­mow­nym, z fi­gu­ra­mi i z gad­ka­mi smiesz­ny­mi w prze­kła­dzie Jana z...
  • Mar­chołt – demon z mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej,
  • Mar­chołt – kwar­tal­nik,
  • mar­chołt (Gnap­tor spi­ni­ma­nus) – chrząszcz z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych (Te­ne­brio­ni­dae), w Pol­sce bar­dzo rzad­ki.
  • Mor­hołt.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marchołtowy

przy­miot­nik od: mar­chołt


Źródła:

SJP.pl

Marchwiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cia­sto mar­chew­ko­we

 (1.2) słod­ki wy­piek (struc­la, pie­róg, bu­łecz­ka etc.) z na­dzie­niem z mar­chwi i maku

 (1.3) daw. pot. drze­wo sos­no­we wzro­słe na ni­zi­nie, gąb­cza­ste, ma­ją­ce dużo bielu, nietr­wa­łe, nie­na­da­ją­ce się do bu­do­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cia­sto mar­chew­ko­we
  • słod­ki wy­piek (struc­la, pie­róg, bu­łecz­ka etc.) z na­dzie­niem z mar­chwi i maku; zob. np. lu­bel­ski mar­chwiak z ma­kiem

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marchwianka

zupa z tar­tej mar­chwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa z utar­tej mar­chwi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marchwiany

→ mar­chew; mar­chwio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mar­chwi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marchwica

ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, ros­ną­ca w oko­li­cach gó­rzy­stych Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej Eu­ro­py; sto­so­wa­na jako ziele lecz­ni­cze


Mar­chwi­ca ("Mu­tel­li­na") – ro­dzaj bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej oraz na Ka­u­ka­zie. Naj­sze­rzej roz­prze­strze­nio­na jest mar­chwi­ca po­spo­li­ta "M. pur­pu­rea", na­le­żą­ca także do flory Pol­ski. Po­zo­sta­łe dwa ga­tun­ki są en­de­mi­ta­mi Kor­sy­ki ("M. cor­si­ca") i Ka­u­ka­zu ("M. ca­u­ca­si­ca"). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na gór­skich łą­kach i na te­re­nach ska­li­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marchwicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Leon Mar­chwic­ki − pol­ski ofi­cer i dzia­łacz emi­gra­cyj­ny
  • Zdzi­sław Mar­chwic­ki (1841–1912) − pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tycz­ny i sa­mo­rzą­do­wy, pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Zdzi­sław Mar­chwic­ki (1927–1977) − pol­ski dom­nie­ma­ny se­ryj­ny mor­der­ca

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marchwiowy

→ mar­chew; mar­chwia­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z mar­chwi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marchwiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Mar­chwiń­ski (1905–1946) – eko­no­mi­sta, dzia­łacz kon­spi­ra­cji
  • Filip Mar­chwiń­ski (ur. 2002) – pol­ski pił­karz
  • Ja­nusz Mar­chwiń­ski (ur. 1948) – aktor, dzien­ni­karz, me­ce­nas sztu­ki
  • Jerzy Mar­chwiń­ski (ur. 1935) – pia­ni­sta, ka­me­ra­li­sta i pe­da­gog

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcia

tra­cić życie; umie­rać


Źródła:

SJP.pl

Marcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umie­ra­nie


Źródła:

Wiktionary

Marciewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marcin

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Mar­ti­nus”. Zo­bacz też: Mar­ti­nus – sło­wac­ka sieć księ­gar­ni.

– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od wy­ra­że­nia "Mar­ti­nus" oz­na­cza­ją­ce­go „na­le­żą­cy do boga Marsa”.

W księ­gach przy­jęć do prawa miej­skie­go w Kra­ko­wie pod ro­kiem 1393 za­no­to­wa­no to imię z pi­sow­nią Mar­czin.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcinek

drob­ny, krze­wia­sty aster, kwit­ną­cy je­sie­nią; mi­cha­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. pot. krze­wia­sty aster by­li­no­wy kwit­ną­cy je­sie­nią


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ci­nek – po­tocz­na nazwa I Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce­go im. Ka­ro­la Mar­cin­kow­skie­go w Poz­na­niu
  • Teatr Lalki i Ak­to­ra Mar­ci­nek w Poz­na­niu
  • Haj­now­ski mar­ci­nek – tra­dy­cyj­ny wy­piek miesz­kań­ców z oko­lic Pu­szczy Bia­ło­wie­skiej
  • Mar­ci­nek – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Mar­go­nin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marciniak

naz­wi­sko


Mar­ci­niak (forma żeń­ska: Mar­ci­niak, Mar­ci­nia­ko­wa, licz­ba mnoga: Mar­ci­nia­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko pow­sta­łe w XVIII wieku od imie­nia Mar­cin i praw­do­po­dob­nie oz­na­cza­ją­ce jego syna. Na dzień 17.01.2015 r. naz­wi­skiem tym w Pol­sce po­słu­gi­wa­ły się 48 834 osoby.

Forma naz­wi­ska Mar­ci­niak cha­rak­te­ry­stycz­na jest dla za­chod­niej Pol­ski. Od­mia­ną tego naz­wi­ska uży­wa­ną na wschod­nich te­re­nach Pol­ski jest naz­wi­sko Mar­ci­niuk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marciniec

naz­wi­sko


Mar­ci­niec (niem. "Ma­rien­ste­in", "Mar­ten­ste­in") – nie­wiel­ki masyw z naj­wyż­szym szczy­tem (624 m n.p.m.) w pół­noc­nej czę­ści Grzbie­tu Wschod­nie­go w Gó­rach Ka­czaw­skich. Leży w grzbie­cie cią­gną­cym się na pół­noc­ny za­chód i za­chód od Bu­ko­win­ki po­przez Ro­gacz, Dłu­żek, Chmie­larz, Po­lan­kę, Trzci­niec, Za­do­rę i Lipną w stro­nę Woj­cie­szo­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marciniuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marcinka

ho­dow­la­na ro­śli­na zwrot­ni­ko­wa z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych; sin­nin­gia, glok­sy­nia


Źródła:

SJP.pl

Marcinkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Mar­cin­kie­wicz (ur. 1966) – pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca, poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go
  • Iwona Dzię­cioł-Mar­cin­kie­wicz (ur. 1975) – pol­ska łucz­nicz­ka, olim­pij­ka
  • Jan Ja­no­wicz Mar­cin­kie­wicz (zm. 1634) – stol­nik upic­ki, se­kre­tarz kró­lew­ski
  • Jan Mar­cin­kie­wicz (zm. 1850) – mar­sza­łek gu­ber­ni wi­leń­skiej
  • Jan Mar­cin­kie­wicz – bur­mistrz Sa­no­ka i Tar­no­po­la w 1. poł. XIX wieku
  • Jan Mar­cin­kie­wicz (ur. 1948) – pol­ski sza­chi­sta, ar­cy­mistrz w grze ko­re­spon­den­cyj­nej
  • Józef Mar­cin­kie­wicz (1898–), ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go w stop­niu pod­puł­kow­ni­ka
  • Józef Mar­cin­kie­wicz (1910–1940), ma­te­ma­tyk, ofi­cer, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Ka­zi­mierz Mar­cin­kie­wicz (ur. 1959) – pol­ski po­li­tyk, były pre­zes Rady Mi­ni­strów
  • Ma­ciej Mar­cin­kie­wicz (ur. 1978) – pol­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Mi­chał Mar­cin­kie­wicz (ur. 1984) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm VI ka­den­cji
  • Olga Mar­cin­kie­wicz (ur. 1969) – pol­ska ku­ra­tor sztu­ki, ma­na­ger kul­tu­ry

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcinkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Mar­cin­ko­wi­ce – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Żó­ra­wi­na
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ra­dłów
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Opa­tów
  • Mar­cin­ko­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Tucz­no
  • Mar­cin­ko­wi­ce – dawna gmina
  • Mar­cin­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie brze­skim
  • Mar­cin­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim
  • Mar­cin­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie oław­skim

Źródła:

Wikipedia

Marcinkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cin­ko­wo – osied­le w Wą­grow­cu
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Grun­wald
  • Mar­cin­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no
  • Mar­cin­ko­wo – gmina w po­wie­cie mrą­gow­skim
  • Mar­cin­ko­wo – gmina w po­wie­cie olsz­tyń­skim
  • Mar­cin­ko­wo – gro­ma­da
  • Mar­cin­ko­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Mar­cin­ko­wie, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim

Źródła:

Wikipedia

Marcinkowski

naz­wi­sko


Mar­cin­kow­ski (forma żeń­ska: Mar­cin­kow­ska; licz­ba mnoga: Mar­cin­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko, któ­re­go ety­mo­lo­gia wy­wo­dzi się praw­do­po­dob­nie od wsi Mar­cin­ko­wo.

Naz­wi­sko szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w Poz­na­niu i Wiel­ko­pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcinkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­cin­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marcinostwo

Mar­cin z mał­żon­ką; Mar­ci­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Marcinowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Mar­ci­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Mar­ci­nów

 (2.2) D. lp. od: Mar­ci­no­wo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Mar­ci­no­wy


Źródła:

Wiktionary

Marcinowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ci­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Mści­wo­jów
  • Mar­ci­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Mar­ci­no­wi­ce
  • Mar­ci­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Kros­no Odrzań­skie
  • Mar­ci­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Ko­złów
  • Mar­ci­no­wi­ce – gmina w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim
  • Mar­ci­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mie­chow­skim
  • Mar­ci­no­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie świd­nic­kim
  • Mar­ci­no­wi­ce – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Mar­ci­no­wi­cach; w gmi­nie Ko­złów, w po­wie­cie mie­chow­skim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcinowicki

przy­miot­nik od: Mar­ci­no­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Marcinowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Marcinowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ci­no­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Mar­ci­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo
  • Mar­ci­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Mar­ci­no­wo – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Krej­wań­ce
  • Mar­ci­no­wo – dawna ko­lo­nia na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Mie­le­gia­ny.

Źródła:

Wikipedia

Marcinowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marcinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­ci­na lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Mar­ci­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marciny

imię mę­skie


Mar­ci­ny – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim, w siel­so­wie­cie Gu­do­ga­je.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcisz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Mar­cisz (ur. 1960) – pol­ski wspi­nacz skal­ny oraz spor­to­wy
  • Ewe­li­na Mar­cisz (ur. 1991) – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Iwona Gron­kie­wicz-Mar­cisz (ur. 1961) – pol­ska wspi­nacz­ka spor­to­wa
  • Iza­be­la Mar­cisz (ur. 2000) – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Mar­ce­la Mar­cisz (ur. 1987) – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Marek Mar­cisz (ur. 1974) – pol­ski ge­o­log
  • Mi­ro­sław Mar­cisz (ur. 1950) – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marciszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marciszowianin

miesz­ka­niec Mar­ci­szo­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Marciszowianka

miesz­kan­ka Mar­ci­szo­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Marciszowski

przy­miot­nik od: Mar­ci­szów


Źródła:

SJP.pl

Marciszuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marciszów

wieś w Pol­sce


Mar­ci­szów (do 1945 r. niem. "Merz­dorf im Rie­sen­ge­bir­ge") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na nad Bo­brem, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Mar­ci­szów, w Kot­li­nie Mar­ci­szow­skiej, na po­gra­ni­czu Rudaw Ja­no­wic­kich w Su­de­tach Za­chod­nich oraz Kot­li­ny Ka­mien­no­gór­skiej i Gór Wał­brzy­skich w Su­de­tach Środ­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcisław

imię mę­skie


Mar­ci­sław – no­to­wa­ne w Pol­sce od 1374 roku imię mę­skie pow­sta­łe po­przez do­da­nie do imie­nia Mar­cin, ty­po­wej dla imion sło­wiań­skich, cząst­ki -sław.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcińczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marcińczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marciński

rogal mar­ciń­ski - wiel­ko­pol­ski rogal z na­dzie­niem z bia­łe­go maku; rogal świę­to­mar­ciń­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Mar­ciń­ski – pow­sta­niec ślą­ski
  • Wło­dzi­mierz Mar­ciń­ski – pol­ski in­for­ma­tyk i urzęd­nik pań­stwo­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcjal

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Marcjalis

poeta rzym­ski ży­ją­cy w la­tach ok. 40 - ok. 104


Mar­cja­lis ( Mar­cus Va­le­rius Mar­tia­lis) – poeta ła­ciń­ski, autor 15 ksiąg epi­gra­ma­tów, Rzy­mia­nin z mia­sta Au­gu­sta Bil­bi­lis na te­re­nie dzi­siej­szej Hisz­pa­nii. Data uro­dzin i śmier­ci po­zo­sta­je nie­pew­na: uro­dził się w la­tach 38–41 n.e. (1 marca), zmarł naj­póź­niej w 104 roku. Je­dy­nym źró­dłem do bio­gra­fii Mar­cja­li­sa, poza jego włas­ny­mi epi­gra­ma­mi, jest list Pli­niu­sza Młod­sze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcjalny

daw­niej: po­waż­ny, groź­ny, su­ro­wy; mar­so­wa­ty, mar­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Marcjan

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Mar­cjan – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go wy­wo­dzą­ce się z co­gno­men "Mar­tia­nus" (dla ko­biet "Mar­tia­na"). Oz­na­cza ono "na­le­żą­cy do Marsa, poś­wię­co­ny Mar­so­wi". Ko­ściół ka­to­lic­ki no­tu­je wielu świę­tych o tym imie­niu.

Mar­cjan imie­ni­ny ob­cho­dzi 4 stycz­nia, 10 stycz­nia, 16 lu­te­go, 20 kwiet­nia, 22 maja, 14 czerw­ca, 17 czerw­ca, 9 sierp­nia, 26 paź­dzier­ni­ka i 2 li­sto­pa­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcjana

imię mę­skie


Mar­cja­na, rów­nież Mar­cjan­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Mar­cjan. Wśród świę­tych m.in. św. Mar­cja­na z Ce­za­rei Ma­u­re­tań­skiej.

W XXI wieku forma Mar­cjan­na jest bar­dziej roz­po­wszech­nio­na. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 3 ko­bie­ty o imie­niu Mar­cja­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 1248 ko­biet o imie­niu Mar­cjan­na na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcjanka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cjan­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Mar­cjan­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcjanna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marcjanniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­cjan­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marcjanów

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cja­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki
  • Mar­cja­nów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Ka­wę­czyn

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcjasz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marcjon

te­o­log, gno­styk chrze­ści­jań­ski, twór­ca mar­cjo­niz­mu


Mar­cjon (gr. "Μαρκίων Σινώπης"; ur. ok. 100 w Sy­no­pie; zm. po 160) – te­o­log chrze­ści­jań­ski, twór­ca mar­cjo­niz­mu, czę­ścio­wo po­wią­za­ne­go z gno­sty­cyz­mem. Odrzu­cił ist­nie­ją­cy kanon Sta­re­go i No­we­go Te­sta­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcjonita

zwo­len­nik mar­cjo­niz­mu (dok­try­ny wczes­no­chrze­ści­jań­skiej bli­skiej gno­sty­cyz­mo­wi)


Źródła:

SJP.pl

Marcjonitka

→ mar­cjo­ni­ta


Patrz:marcjonita

Źródła:

SJP.pl

Marcjonizm

wyz­na­nie re­li­gij­ne bli­skie gno­sty­cyz­mo­wi, za­ło­żo­ne około 145 roku przez Mar­cjo­na z Sy­no­py


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. hist. nurt wczes­ne­go chrze­ści­jań­stwa (II-IV w.), zwią­za­ny z Mar­cjo­nem z Sy­no­py za­kła­da­ją­cy ist­nie­nie dwóch bogów: Boga Sta­re­go Te­sta­men­tu (su­ro­we­go, spra­wied­li­we­go) i Boga ob­ja­wio­ne­go przez Je­zu­sa (do­bre­go, mi­ło­sier­ne­go), odrzu­ce­nie Sta­re­go Te­sta­men­tu, uz­na­wa­nie tylko wy­bra­nych pism No­we­go Te­sta­men­tu (np. okro­jo­nej Ewan­ge­lii Łu­ka­sza) oraz silny du­a­lizm duch – ma­te­ria;


Mar­cjo­ni­ci (mar­cjo­nizm) – bli­ska gno­sty­cyz­mo­wi grupa re­li­gij­na za­ło­żo­na około 145 roku przez Mar­cjo­na z Sy­no­py. Szczyt ich dzia­łal­no­ści przy­pa­dał na II wiek i III wiek, choć kilka gmin przetr­wa­ło do VI wieku. Ich pis­ma­mi re­li­gij­ny­mi były Ewan­ge­lia Mar­cjo­na: przy­pu­szczal­nie edy­to­wa­na przez niego Ewan­ge­lia Łu­ka­sza, która nie za­wie­ra m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marcjusz

imię mę­skie


Mar­cjusz – mę­skie imię ła­ciń­skie, pow­sta­łe od nazwy rodu "Mar­cii/Mar­tii" (pol. Mar­cju­sze), które pier­wot­nie sta­no­wi­ło pa­tro­ni­mik od Marka, oz­na­cza­jąc „syn Marka, przy­na­leż­ny do Marka”. Ist­nie­je pa­tron tego imie­nia, św. Mar­cjusz.

Mar­cjusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 kwiet­nia i 8 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marco

[czy­taj: marko] obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Marconi

[czy­taj: mar­ko­ni] naz­wi­sko, m.in. Gu­gliel­mo Mar­co­ni (1874-1937), wło­ski fizyk i elek­tro­nik, pio­nier ra­dio­tech­ni­ki, kon­struk­tor ra­dio­te­le­gra­fu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­gliel­mo Mar­co­ni (1874-1937) – wło­ski fizyk i kon­struk­tor
  • Mar­co­ni – ro­dzi­na pol­sko-wło­skich ar­chi­tek­tów, ma­la­rzy i rzeź­bia­rzy:
    • Le­an­dro Mar­co­ni (1763-1837) – wło­ski ar­chi­tekt i ma­larz
    • Hen­ryk Mar­co­ni (1792-1863) – pol­ski ar­chi­tekt po­cho­dze­nia wło­skie­go, syn Le­an­dra, od 1822 w Pol­sce
    • Fer­ran­te Mar­co­ni (1798-1868) – rzeź­biarz po­cho­dze­nia wło­skie­go, syn Le­an­dra, od 1828 w Pol­sce
    • Karol Mar­co­ni (1826-64) – ma­larz, syn Hen­ry­ka
    • Le­an­dro Mar­co­ni (1834-1919) – ar­chi­tekt, syn Hen­ry­ka
    • Le­o­nard Mar­co­ni (1836-1899) – rzeź­biarz, syn Fer­ran­te
    • Wła­dy­sław Mar­co­ni (1848-1915) – ar­chi­tekt, kon­ser­wa­tor, syn Hen­ry­ka
    • Boh­dan Mar­co­ni (1894-1975) – kon­ser­wa­tor dzieł sztu­ki, syn Wła­dy­sła­wa
    • Hen­ryk Jerzy Mar­co­ni (1927-2011) – ar­chi­tekt, syn Boh­da­na
  • Mar­co­ni – sta­cja metra w Rzy­mie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcos

[czy­taj: MARkos]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Mar­cos, właśc. Mar­cos Ro­ber­to Sil­ve­i­ra Reis (ur. 4 sierp­nia 1973 w São Paulo) – bra­zy­lij­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji bram­ka­rza. Z re­pre­zen­ta­cją Bra­zy­lii, w któ­rej bar­wach wy­stą­pił 29 razy, zdo­był w 2002 roku Pu­char Świa­ta. Całą ka­rie­rę spę­dził w bra­zy­lij­skim klu­bie SE Pal­me­i­ras.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcować

mar­co­wać się - po­tocz­nie o ko­tach, za­ją­cach: prze­cho­dzić ruję


Źródła:

SJP.pl

Marcowy

→ ma­rzec


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do marca, trze­cie­go mie­sią­ca roku

 (1.2) od­no­szą­cy się do wy­da­rzeń w marcu 1968 roku w Pol­sce i ich na­stępstw


Patrz:marzec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marculewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marcus

[czy­taj: mar­kus]
1. obce imię mę­skie
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cus – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • Mar­cus – miej­sco­wość w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Ste­vens
  • Mar­cus (ang. Mar­cus Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • ła­ciń­ska wer­sja imie­nia mę­skie­go Marek
  • dawna ame­ry­kań­ska nazwa ja­poń­skiej wyspy Mi­na­mi Tori-shima
  • Mar­cus – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny, wy­ko­nu­ją­cy disco polo
  • Mar­cus ( (ur. 1974) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marcypan

mar­ce­pan


Źródła:

SJP.pl

Marcysia

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­la, Mar­ce­li­na (imio­na żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od Mar­cjan­na, Mar­ce­li­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marcyś

zdrob­nie­nie od: Mar­ce­la, Mar­ce­li­na (imio­na żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od Mar­ce­li, Mar­cjan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marczak

zając lub zwie­rzę do­mo­we uro­dzo­ne w marcu


Mar­czak – pol­skie naz­wi­sko. Osoby o tym naz­wi­sku:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marczanin

miesz­ka­niec Marek


Źródła:

SJP.pl

Marczanka

miesz­kan­ka Marek


Źródła:

SJP.pl

Marczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. płacz­li­we dziec­ko


Źródła:

Wiktionary

Marczenko

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­to­lij Mar­czen­ko
  • An­drij (Wik­to­ro­wicz) Mar­czen­ko
  • Illa Mar­czen­ko
  • Ma­ry­na Mar­czen­ko
  • Wsie­wo­łod (Mi­chaj­ło­wicz) Mar­czen­ko
  • Zyg­munt Mar­czen­ko – pol­ski che­mik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marczewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Mar­czew­ski – pol­ski kom­po­zy­tor, dy­ry­gent i or­ga­ni­sta
  • An­drzej Maria Mar­czew­ski – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny, dra­ma­turg, sce­na­rzy­sta, pro­du­cent, dy­rek­tor te­a­trów
  • Artur Mar­czew­ski – pol­ski pił­karz
  • Ed­ward Mar­czew­ski − pol­ski ma­te­ma­tyk ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia, pro­fe­sor i rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go
  • Ja­ro­sław Mar­czew­ski – pol­ski pię­ściarz, me­da­li­sta mi­strzostw kraju
  • Józef Mar­czew­ski − pol­ski le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny i sa­mo­rzą­do­wy, pre­zy­dent mia­sta Czę­sto­cho­wy
  • Ka­zi­mierz Mar­czew­ski – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
  • Krzysz­tof Mar­czew­ski – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Lu­cjan Mar­czew­ski – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Ma­ciej Mar­czew­ski – pol­ski aktor
  • Ma­ciej Mar­czew­ski – pol­ski dzia­łacz spor­to­wy i spo­łecz­ny
  • Ma­rian Mar­czew­ski – pol­ski po­li­tyk, mi­li­cjant, poseł na Sejm

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marczeć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mru­czeć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o dziec­ku pła­kać


Źródła:

Wiktionary

Marczuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Mar­czuk (ur. 1974) – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Be­ni­to Mar­czuk (1937−2018) − pol­ski ma­larz
  • Iwan Mar­czuk (ur. 1936) – ma­larz ukra­iń­ski
  • Jew­hen Mar­czuk (1941−2021) – ukra­iń­ski ge­ne­rał, po­li­tyk
  • Mie­czy­sław Mar­czuk (1924−2016) – pol­ski pe­da­gog
  • Sier­giej Mar­czuk (ur. 1952) – ro­syj­ski łyż­wiarz szyb­ki
  • Sła­wo­mir Mar­czuk (ur. 1939) – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy i ban­ko­wiec, wi­ce­mi­ni­ster fi­nan­sów
  • Sta­ni­sław Mar­czuk (1931–2014) – in­ży­nier rol­nict­wa, wi­ce­wo­je­wo­da bial­sko­pod­la­ski
  • Sta­ni­sław Mar­czuk (ur. 1935) – pol­ski po­li­tyk
  • Syl­wia Mar­czuk (ur. 1982) – pił­kar­ka ręcz­na SPR Lu­blin
  • We­ro­ni­ka Mar­czuk (ur. 1971) – ukra­iń­ska ak­tor­ka
  • Wi­told Mar­czuk (ur. 1953) – pol­ski po­li­tyk, ge­ne­rał

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marczyce

Mar­czy­ce (do 1945 niem. "Märzdorf", w 1946 także "Mar­cin­ko­wi­ce") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, w gmi­nie Pod­gó­rzyn.


Źródła:

Wikipedia

Marczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marek Mar­czyk (ur. 1948) – pol­ski al­to­wio­li­sta
  • Ma­riusz Mar­czyk (ur. 1958) – pol­ski pi­sarz i aktor
  • Mi­ko­łaj Mar­czyk (ur. 1995) – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Zbi­gniew Mar­czyk (1917-1944) – żoł­nierz AK
  • Mar­czuk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marczyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­czyń­ski (1908-1985) – ma­larz, gra­fik
  • An­to­ni Mar­czyń­ski (1899-1968) – li­te­rat
  • Jan Mar­czyń­ski (1896-1941) – na­u­czy­ciel, dzia­łacz oś­wia­to­wy
  • Józef Mar­czyń­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Ro­mu­ald Mar­czyń­ski (1921-2000) – ma­te­ma­tyk
  • To­masz Mar­czyń­ski (ur. 1984) – ko­larz
  • Wa­wrzy­niec Mar­czyń­ski (1778-1845) – ksiądz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marczów

Mar­czów – wieś łań­cu­cho­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Wleń w do­li­nie po­to­ku Ośna nad rzeką Bóbr, poś­ród wznie­sień Po­gó­rza Izer­skie­go: Kąt­ni­cy (379 m n.p.m.) Włócz­ni­ka (386 m n.p.m.) i Ło­pa­ty (366 m n.p.m.) po stro­nie pół­noc­nej i od po­łud­nia wzdłuż ma­sy­wu Ba­ra­niej Góry (309 m n.p.m.).


Źródła:

Wikipedia

Marcówka

1. kura wy­lę­gła w marcu
2. owca uro­dzo­na w marcu
3. woda ze śnie­gu mar­co­we­go


Mar­ców­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie Zem­brzy­ce.

Wieś po­ło­żo­na jest w Be­ski­dzie Ma­kow­skim, na po­łud­nio­wych sto­kach Cheł­mu (604 m n.p.m.), czę­ścio­wo na sto­kach Sos­nów­ki (538 m).

Mar­ców­ka zo­sta­ła osa­dzo­na praw­do­po­dob­nie w II po­ło­wie XV w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wojsk. nie­miec­ki gą­sie­ni­co­wy bo­jo­wy wóz pie­cho­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­der – nie­miec­kie ni­szczy­cie­le czoł­gów z okre­su II wojny świa­to­wej, uz­bro­jo­ne w ar­ma­tę 75 lub 76 mm:
    • Mar­der I – na pod­wo­ziu cią­gni­ka Lor­ra­i­ne 37L,
    • Mar­der II – na pod­wo­ziu czoł­gu PzKpfw II,
    • Mar­der III – na pod­wo­ziu czoł­gu PzKpfw 38(t),
  • Mar­der – nie­miec­kie bo­jo­we wozy pie­cho­ty
    • Mar­der 1 – wóz opra­co­wa­ny i pro­du­ko­wa­ny w la­tach 70. XX wieku,
    • Mar­der 2 – pro­to­typ wozu opra­co­wa­ny w la­tach 80. XX wieku,
  • Mar­der – nie­miec­ka żywa tor­pe­da z okre­su II wojny świa­to­wej.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mardocheusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. liter. po­stać z Księ­gi Este­ry, opie­kun Este­ry;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.


Mar­do­che­usz, Mor­de­chaj (hebr. מָרְדֳּכַי "Mar­do­kaj", Mor­de­chaj, w aram. dosł. „"Przy­na­le­żą­cy do Mar­du­ka"”) – po­stać bi­blij­na wy­stę­pu­ją­ca w Księ­dze Este­ry.

Mar­do­che­usz był Żydem z ple­mie­nia Be­nia­mi­na peł­nią­cym służ­bę na dwo­rze króla Per­sji Achasz­we­ro­sza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marduk

1. w mi­to­lo­gii ba­bi­loń­skiej: na­ro­do­wy bóg Ba­bi­loń­czy­ków, uwa­ża­ny za opie­ku­na magii, stwór­ca oraz wład­ca nieba i ziemi
2. ze­spół black­me­ta­lo­wy za­ło­żo­ny w 1990 roku w Szwe­cji


Mar­duk (sum. damar-dutu, tłum. „"Młody by­czek boga Utu"”) – bó­stwo opie­kuń­cze mia­sta Ba­bi­lon, naj­waż­niej­szy bóg pan­te­o­nu ba­bi­loń­skie­go, syn boga Enki/Ea, mał­żo­nek bo­gi­ni Sar­pa­ni­tu, utoż­sa­mia­ny z pla­ne­tą Jo­wisz i Sy­riu­szem.

Ze wzglę­du na po­zy­cję mia­sta, Mar­duk szyb­ko stał się na­czel­nym bó­stwem Me­zo­po­ta­mii. W szczy­to­wym na­si­le­niu kultu in­nych bogów uwa­ża­no za jego sługi bądź je­dy­nie inne aspek­ty jego oso­bo­wo­ści. Jego kult stał się rów­nież po­pu­lar­ny w Asy­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marea

model sa­mo­cho­du marki Fiat


Marea – an­tycz­ne mia­sto po­ło­żo­ne w Egip­cie, 45 ki­lo­me­trów na po­łud­nio­wy za­chód od Alek­san­drii, na po­łud­nio­wym wy­brze­żu je­zio­ra Mar­jut, czyli an­tycz­ne­go Ma­re­o­tis.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marealbidy

łań­cuch gór­ski pow­sta­ły w ar­cha­i­ku na te­re­nie dzi­siej­sze­go Morza Bia­łe­go


Źródła:

SJP.pl

Marecki

przy­miot­nik od: Marki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mia­sta Marki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Ma­rec­ki – kul­tu­roz­naw­ca
  • Mi­chał Ma­rec­ki – kom­po­zy­tor
  • An­drzej Ma­rec­ki – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny Woj­ska Pol­skie­go

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mareczek

zdrob­nie­nie od: Marek (imię mę­skie); Maruś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Marek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: marka


Źródła:

Wiktionary

Mareczkowie

zdrob­nie­nie od: Marek (imię mę­skie); Maruś


Źródła:

SJP.pl

Mareczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­recz­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marek

1. ro­śli­na ros­ną­ca dziko na te­re­nach ba­gien­nych, cza­sem upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne ko­rze­nie; marek kuc­mer­ka;
2. daw­niej: dusza po­ku­tu­ją­ca, po­tę­pie­niec;
3. nocny marek - po­tocz­nie: osoba prze­sia­du­ją­ca, pra­cu­ją­ca do póź­nej nocy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju se­le­ro­wa­tych;

 (1.2) daw. mara, dusza po­ku­tu­ją­ca

 (1.3) stpol. dia­beł


– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, na­le­żą­ce do wą­skiej grupy naj­star­szych imion rzym­skich (imion wła­ści­wych, "pra­e­no­men", por. Ty­be­riusz, Aulus, Ma­niusz, Ga­jusz, Lu­cjusz, Pu­bliusz, Tytus, Ser­wiusz), ut­wo­rzo­ne z "*Mart-ico-s" od imie­nia boga "Mars", "Mar­tis" i oz­na­cza­ją­ce „na­le­żą­cy do Marsa, zwią­za­ny z Mar­sem”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marekwia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mar­chew­ka


Źródła:

Wiktionary

Marekwica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nać


Źródła:

Wiktionary

Maremma

nad­mor­ska ni­zi­na we Wło­szech


Źródła:

SJP.pl

Maremotoryczny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy ener­gię prą­dów mor­skich i oce­a­nicz­nych jako siłę na­pę­do­wą


Źródła:

SJP.pl

Marena

ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych, ży­ją­ca w je­zio­rze Mied­wie pod Szcze­ci­nem; sieja mied­wiań­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­re­na – sło­wiań­ska bo­gi­ni, Ma­rzan­na
  • Ma­re­na – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny kar­ma­zyn­ko­wa­tych
  • Ma­re­na – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.


Źródła:

Wiktionary

Marengo

gruba weł­nia­na tka­ni­na, uży­wa­na na ubra­nia, ko­stiu­my i pła­szcze


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. wło­ska wieś po­ło­żo­na w gmi­nie Ales­san­dria, w Pie­mon­cie; miej­sce sław­nej Na­po­le­oń­skiej bitwy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ren­go – Sa­skat­che­wan – miej­sco­wo­ści w pro­win­cji Sa­skat­che­wan
  • Ma­ren­go – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McHenry
  • Ma­ren­go – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Craw­ford
  • Ma­ren­go – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Iowa
  • Ma­ren­go – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Mor­row
  • Ma­ren­go – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ash­land
  • Ma­ren­go – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ash­land
  • Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McHenry
  • Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Iowa
  • Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Cal­ho­un
  • Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ash­land
  • hrab­stwo Ma­ren­go (ang. Ma­ren­go Co­un­ty) – w sta­nie Ala­ba­ma

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mareograf

przy­rząd do re­je­stra­cji pły­wów mor­skich; pły­wo­mierz


Ma­re­o­graf (pły­wo­mierz) – przy­rząd po­mia­ro­wy (wo­dow­skaz) słu­żą­cy do au­to­ma­tycz­ne­go po­mia­ru zmian po­zio­mu morza (wy­so­ko­ści lu­stra wody).

Od­nie­sio­ne do śred­nie­go po­zio­mu Morza Bał­tyc­kie­go w Za­to­ce Fiń­skiej, wyz­na­czo­ne­go dla ma­re­o­gra­fu w Kronsz­ta­dzie koło Sankt Pe­ters­bur­ga (Fe­de­ra­cja Ro­syj­ska), war­to­ści ge­o­po­ten­cjal­ne po­dzie­lo­ne przez prze­cięt­ne war­to­ści przy­spie­sze­nia nor­mal­ne­go siły cięż­ko­ści, zwane wy­so­ko­ścia­mi nor­mal­ny­mi, two­rzy­ły obo­wią­zu­ją­cy dla Pol­ski do roku 2012 układ wy­so­ko­ści Kronsz­tad 86.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mareograficzny

→ ma­re­o­graf


Patrz:mareograf

Źródła:

SJP.pl

Margaj

mały, dra­pież­ny ssak po­dob­ny do kota za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Pół­noc­ną oraz Ama­zo­nię


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­o­par­dus wie­dii|Schinz|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) zool. kot z ga­tun­ku mar­gaj (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Margaret

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • an­glo­sa­ska wer­sja imie­nia Mał­go­rza­ta
  • Mar­ga­ret – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie St. Clair
  • Mar­ga­ret (ang. Mar­ga­ret Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ward
  • Mar­ga­ret (właśc. Mał­go­rza­ta Jam­ro­ży) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Mar­ga­ret – księ­życ Urana
  • Mar­ga­ret – ame­ry­kań­ski film dra­ma­tycz­ny z 2011 roku
  • Mar­ga­ret – sin­gel pol­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go Mys­lo­vitz
  • Mar­ga­ret – ja­poń­ski dwu­ty­god­nik z shōjo-mangą

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Margareta

obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Margaretka

po­tocz­nie: ja­strun wła­ści­wy lub po­dob­na ro­śli­na ogro­do­wa z ro­dzi­ny astro­wa­tych o kwia­to­sta­nach przy­po­mi­na­ją­cych sto­krot­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­ga­ret­ka – po­tocz­na nazwa ja­stru­nu wła­ści­we­go i po­dob­nych ro­ślin ogro­do­wych z ro­dzi­ny astro­wa­tych, o du­żych biało-żół­tych kwia­to­sta­nach przy­po­mi­na­ją­cych sto­krot­ki
  • Apo­sto­lat Mar­ga­ret­ka – ruch mod­li­tew­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, któ­re­go isto­tą jest wie­czy­sta mod­lit­wa za jed­ne­go ka­pła­na

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Margaretkowy

→ mar­ga­ret­ka


Patrz:margaretka

Źródła:

SJP.pl

Margarita

drink na bazie te­qu­i­li, li­kie­ru oraz soku z cy­try­ny lub li­mon­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ga­ri­ta – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Mar­ga­ri­ta – wyspa u wy­brze­ży We­ne­zu­e­li
  • Mar­ga­ri­ta – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • mar­ga­ri­ta – ro­dzaj drin­ka
  • Mar­ga­ri­ta – sin­gel pol­skiej pio­sen­kar­ki Mar­ga­ret

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Margaryna

tłuszcz spo­żyw­czy kon­sy­sten­cją przy­po­mi­na­ją­cy masło, wyt­wa­rza­ny głów­nie z olei ro­ślin­nych, naj­czę­ściej z do­dat­kiem sub­stan­cji sma­ko­wych, bar­wią­cych i wi­ta­min


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. spoż. pro­dukt spo­żyw­czy, tłuszcz ja­dal­ny po­dob­ny do masła, wyt­wa­rza­ny z ole­jów ro­ślin­nych;


Mar­ga­ry­na – pro­dukt spo­żyw­czy na­le­żą­cy do tłu­szczów ja­dal­nych. Jest to emul­sja tłu­szczo­wo-wodna wyt­wa­rza­na współ­cze­śnie głów­nie po­przez ka­ta­li­tycz­ne uwo­dor­nie­nie płyn­nych ole­jów ro­ślin­nych (rze­pa­ko­we­go, so­jo­we­go, pal­mo­we­go, ara­chi­do­we­go i in­nych). Za­war­tość tłu­szczu w mar­ga­ry­nie wy­no­si 40–80%.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Margarynownia

fa­bry­ka mar­ga­ry­ny


Źródła:

SJP.pl

Margarynowy

przy­miot­nik od: mar­ga­ry­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mar­ga­ry­ną; za­wie­ra­ją­cy mar­ga­ry­nę

 (1.2) rzad. zwią­za­ny z perłą lub per­ła­mi → chem. zob. kwas mar­ga­ry­no­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Margaryt

ro­dzaj miki, kru­chy mi­ne­rał z grupy ły­szczy­ków


Źródła:

SJP.pl

Margać

na­rze­kać na coś, na kogoś, skar­żyć się, zrzę­dzić


Źródła:

SJP.pl

Margański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Margerytka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych; zło­cień wła­ści­wy; ja­strun


Źródła:

SJP.pl

Margerytkowy

→ mar­ge­ryt­ka


Patrz:margerytka

Źródła:

SJP.pl

Margiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­gia­ną, do­ty­czą­cy Mar­gia­ny


Źródła:

Wiktionary

Margiel

jas­no­sza­ra skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się z wę­gla­nów wap­nia i ma­gne­zu oraz mi­ne­ra­łów ila­stych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała osa­do­wa zło­żo­na głów­nie z wę­gla­nów oraz mi­ne­ra­łów ila­stych;


Mar­giel – skała osa­do­wa, zwy­kle szara. Skła­da się z wę­gla­nów (wap­nia lub ma­gne­zu) i mi­ne­ra­łów ila­stych. Uży­wa­ny jest do wy­ro­bu ce­men­tu, także jako nawóz mi­ne­ral­ny (sztucz­ny). Ma słaby, nie­przy­jem­ny za­pach. Do­brze re­a­gu­je z kwa­sem sol­nym (HCl), po­zo­sta­wia­jąc błot­ni­stą plam­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marginalistyczny

→ mar­gi­na­lizm


Patrz:marginalizm

Źródła:

SJP.pl

Marginalium

1. tytuł, hasło, pod­ha­sło do­ty­czą­ce tre­ści tek­stu, umie­szczo­ne na mar­gi­ne­sie;
2. ręcz­na uwaga, ko­men­tarz czy­tel­ni­ka na mar­gi­ne­sie rę­ko­pi­su lub druku;
3. spra­wa mało ważna, dru­go­pla­no­wa; bła­host­ka


Źródła:

SJP.pl

Marginalizacja

pom­niej­sze­nie zna­cze­nia cze­goś albo wpły­wu na coś


Źródła:

SJP.pl

Marginalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­gi­na­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Marginalizować

pom­niej­szać zna­cze­nie cze­goś lub wpły­wu na coś


Źródła:

SJP.pl

Marginalny

bę­dą­cy poza cen­trum, mało ważny, o nie­wiel­kim zna­cze­niu; nie­i­stot­ny


przy­miot­nik

 (1.1) mniej ważny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Margines

1. od­stęp mię­dzy polem tek­stu a brze­giem ar­ku­sza pa­pie­ru;
2. coś dru­go­rzęd­ne­go, mniej waż­ne­go;
3. zapas, za­kład­ka na nie­prze­wi­dzia­ne oko­licz­no­ści;
4. mar­gi­nes spo­łecz­ny - ogół osób wy­klu­czo­nych z życia spo­łecz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­za­dru­ko­wa­ny brzeg stro­ny, np. ze­szy­tu;

 (1.2) przen. coś, co dzie­je się poza głów­nym nur­tem

 (1.3) przen. coś, co jest dru­go­rzęd­ne, nie­i­stot­ne lub mało ważne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­gi­nes (ogól­nie) – prze­strzeń po­mię­dzy głów­ną za­war­to­ścią (np. gra­fi­ką lub fo­to­gra­fią) a brze­giem danej po­wierzch­ni (np. kart­ki pa­pie­ru, płót­na)
  • mar­gi­nes (ty­po­gra­fia) – po­wierzch­nia mię­dzy ko­lum­ną tek­stu a kra­wę­dzia­mi stro­ni­cy
  • mar­gi­nes bez­pie­czeń­stwa – nad­wyż­ka bie­żą­cej lub pla­no­wa­nej wiel­ko­ści sprze­da­ży ponad wyz­na­czo­ny próg ren­tow­no­ści
  • mar­gi­nes chi­rur­gicz­ny – pasmo zdro­wych tka­nek wy­cię­tych wraz z usu­wa­nym frag­men­tem nie­pra­wi­dło­wych, zmie­nio­nych cho­ro­bo­wo tka­nek
  • mar­gi­nes (okre­śle­nie typu oso­bo­wo­ści) – osoba ży­ją­ca na kra­wę­dzi dwóch lub wię­cej krę­gów kul­tu­ro­wych, z któ­rych żaden nie de­fi­niu­je w pełni jej toż­sa­mo­ści
  • Mar­gi­na­li­za­cja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marginesowy

→ mar­gi­nes


Patrz:margines

Źródła:

SJP.pl

Marginocefal

przed­sta­wi­ciel grupy di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Marginocefale

przed­sta­wi­ciel grupy di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


Mar­gi­no­ce­fa­le ( Mar­gi­no­cep­ha­lia) – grupa di­no­za­u­rów z rzędu di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych (z po­drzę­du Ce­ra­po­da, z grupy He­te­ro­don­to­sa­u­ri­for­mes).

Wszyst­kie były ro­śli­no­żer­ne. Pier­wot­ne były dwu­noż­ne, póź­niej po­ja­wi­ły się formy o bar­dzo du­żych roz­mia­rach i po­ru­sza­ją­ce się na czte­rech no­gach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Margirant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sy­mu­lant


Źródła:

Wiktionary

Margiyrować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. uda­wać, sy­mu­lo­wać


Źródła:

Wiktionary

Marglisty

ob­fi­tu­ją­cy w mar­giel


Źródła:

SJP.pl

Marglowaty

za­wie­ra­ją­cy pewną ilość mar­glu (skały osa­do­wej)


Źródła:

SJP.pl

Marglowy

przy­miot­nik od: mar­giel


Źródła:

SJP.pl

Margonin

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Mar­go­nin (niem. "Mar­ga­tin") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1402 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ka­li­skim.

Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Mar­go­nin. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Margoninianin

miesz­ka­niec Mar­go­ni­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Margoninianka

miesz­kan­ka Mar­go­ni­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Margoniński

zwią­za­ny z Mar­go­ni­nem, do­ty­czą­cy Mar­go­ni­na


Źródła:

SJP.pl

Margoszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. zdrobn. Mał­go­rza­ta


Źródła:

Wiktionary

Margot

imię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię żeń­skie, od­po­wied­nik Mał­go­rza­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cédric Mar­got – szwaj­car­ski bry­dży­sta
  • Henri Mar­got – fran­cu­ski bo­ta­nik
  • Eva Mar­got – nor­we­ska ma­lar­ka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Margowo

Mar­go­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Świerz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Margr.

skrót od: mar­gra­bia


Źródła:

SJP.pl

Margrabia

1. w śred­nio­wie­czu: zwierzch­nik pro­win­cji przy­gra­nicz­nej, mar­chii;
2. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny niż­szy od księ­cia, a wyż­szy od hra­bie­go;
3. osoba ma­ją­ca taki tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wie­czu: zwierzch­nik mar­chii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Margrabianka

córka mar­gra­bie­go


Źródła:

SJP.pl

Margrabowa

hi­sto­rycz­na nazwa mia­sta Olec­ko


Źródła:

SJP.pl

Margrabstwo

1. woj­sko­wy okręg po­gra­nicz­ny; mar­chia
2. god­ność, tytuł mar­gra­bie­go
3. ma­ją­tek, po­sia­dłość mar­gra­bie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. tytuł i urząd mar­gra­bie­go

 (1.2) hist. zie­mie za­rzą­dza­ne przez mar­gra­bie­go

 (1.3) hist. ad­mi­ni­stra­cyj­ny okręg gra­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Margraf

mar­gra­bia
1. zwierzch­nik mar­chii w śred­nio­wie­czu;
2. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny;
3. osoba no­szą­ca ten tytuł


Źródła:

SJP.pl

Mari

sta­ro­żyt­ne mia­sto w Me­zo­po­ta­mii (obec­nie Tall al-Ha­ri­ri w Syrii)


Mari – sta­ro­żyt­ne mia­sto w pół­noc­nej Me­zo­po­ta­mii nad Eu­fra­tem. Od III ty­siąc­le­cia p.n.e. ważny oś­ro­dek po­li­tycz­ny i hand­lo­wy na szla­ku pół­noc­na Me­zo­po­ta­mia – pół­noc­na Syria. Okre­so­wo pod wła­dzą Su­me­rów, Aka­dów, Asy­ryj­czy­ków. Naj­więk­sze­go zna­cze­nia na­bra­ło Mari pod rzą­da­mi Amo­ry­tów na prze­ło­mie XIX/XVIII w. p.n.e. Zdo­by­te około 1757 r. p.n.e. przez Ham­mu­ra­bie­go, stop­nio­wo po­pa­da­ło w ruinę. Obec­nie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne Tall Ha­ri­ri w Syrii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maria

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. nie­wiel­ki atol w pa­cy­ficz­nym ar­chi­pe­la­gu Tu­a­mo­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (2.1) rzad. imię|pol­ski|m. (prze­waż­nie na­da­wa­ne jako dru­gie imię)


( ‏מִרְיָם‎ = "Mi­riam") – imię żeń­skie o nie­pew­nej ety­mo­lo­gii, po­cho­dzą­ce od zgre­cy­zo­wa­ne­go he­braj­skie­go "Mi­riam", "Ma­riam", ety­mo­lo­gicz­nie łą­czą­ce­go się z aka­dyj­skim "mariām" („na­pa­wa ra­do­ścią”).

We­dług sta­ty­styk z 2024 roku Maria to trze­cie co do po­pu­lar­no­ści imię żeń­skie w Pol­sce, no­szo­ne przez 585 573 osoby. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, w 2009 roku Maria zaj­mo­wa­ła 21. miej­sce spoś­ród żeń­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariachi

[czy­taj: ma­ria­czi] ro­dzaj mek­sy­kań­skich ze­spo­łów mu­zycz­nych gra­ją­cych po­pu­lar­ną mu­zy­kę ta­necz­ną


Ma­ria­chi – ro­dzaj or­kiestr po­pu­lar­nych w Mek­sy­ku. Ty­po­wi "ma­ria­chi" mają w swoim skła­dzie skrzyp­ce, różne ro­dza­je gitar, man­do­li­ny i trąb­ki. Or­kie­stry liczą od 3 do 12 człon­ków, w swoim re­per­tu­a­rze mają za­rów­no kom­po­zy­cje współ­czes­ne, jak i mek­sy­kań­ską mu­zy­kę lu­do­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mariacki

do­ty­czą­cy ko­ścio­ła Najś­więt­szej Marii Panny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ko­ścio­ła Najś­więt­szej Maryi Panny

 (1.2) de­dy­ko­wa­ny Najś­więt­szej Maryi Pan­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mariage

[czy­taj: marJAŻ] krój czcion­ki


Ma­ria­ge – drugi album pol­skie­go fle­ci­sty Ry­szar­da Bo­row­skie­go i to­wa­rzy­szą­cych mu mu­zy­ków jaz­zo­wych. Na­gra­nia za­re­je­stro­wa­ne zo­sta­ły w 1998 pod­czas wy­stę­pu w Jazz Club "Ak­wa­rium" w War­sza­wie. Płyta CD wy­da­na zo­sta­ła w 1999 przez wyt­wór­nię Po­lo­nia Re­cords.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mariah

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Mariak

naz­wi­sko


Ma­riak – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie So­śnie. Leży ok. 20 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ostro­wa Wlkp., w po­bli­żu linii ko­le­jo­wej Ostrów-Ole­śni­ca.

W roku 2011 licz­ba miesz­kań­ców wsi wy­no­si­ła 89 osób.

Przed 1932 ro­kiem miej­sco­wość po­ło­żo­na była w po­wie­cie odo­la­now­skim, w la­tach 1975-1998 w wo­je­wództ­wie ka­li­skim, w la­tach 1932–1975 i od 1999 w po­wie­cie ostrow­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marialit

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian sodu


Ma­ria­lit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ze­o­li­tów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, znany jest od 1866 r.

Nazwa po­cho­dzi od imie­nia żony nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga Ger­har­da von Ratha – Marii Rosy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mariampol

1. mia­sto na Lit­wie;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie;
4. osied­le w Byd­go­szczy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mia­sto w Lit­wie;


Ma­riam­pol, ( Marijampolė, w cza­sach LSRR "Kap­su­kas") – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Litwy, na Su­wal­szczyź­nie nad rzeką Sze­szu­pą, sto­li­ca okrę­gu ma­riam­pol­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariampolski

→ Ma­riam­pol


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­riam­po­lem, do­ty­czą­cy Ma­riam­po­la


Patrz:Mariampol

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marian

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ma­rian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go od imie­nia "Ma­rius" lub nazwy rodu "Marii". Oz­na­cza „na­le­żą­cy do Ma­riu­sza, rodu Ma­riu­szów”. Wy­stę­pu­je w Pol­sce od 1332 roku, jako Ma­rzy­jan. Forma Ma­rian po­ja­wi­ła się w Pol­sce w XVI wieku. W ję­zy­ku an­giel­skim uży­wa­ne jest jako imię żeń­skie. W Pol­sce w żeń­skim uży­ciu w 2025 roku wy­stą­pi­ło 35 razy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marianek

człon­ki­ni Zgro­ma­dze­nia Sióstr Maryi Nie­po­ka­la­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Ma­rian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce;


Ma­ria­nek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marianice

Ma­ria­ni­ce – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go. W 1921 roku sta­cjo­no­wa­ła tu pla­ców­ka 17 ba­ta­lio­nu cel­ne­go.


Źródła:

Wikipedia

Marianie

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­ni­sta


Ma­ria­nie – po­tocz­na nazwa Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Ma­ria­nów Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia Najś­więt­szej Maryi Panny (łac. "Con­gre­ga­tio Cle­ri­co­rum Ma­ria­no­rum ab Im­ma­cu­la­ta Con­cep­tio­nis Be­a­tis­si­mae Vir­gi­nis Ma­riae", (skr. MIC). Pier­wsze pow­sta­łe na zie­miach pol­skich w XVII w., mę­skie, ka­to­lic­kie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne – za­ło­żo­ne w 1670 przez św.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marianin

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez św. Sta­ni­sła­wa Pap­czyń­skie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marianista

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z bez­ha­bi­to­we­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez Wil­hel­ma Jó­ze­fa Cha­mi­na­de;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marianka

człon­ki­ni Zgro­ma­dze­nia Sióstr Maryi Nie­po­ka­la­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­ria­nów Pół­noc­nych albo Ma­ria­nów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian­ka – część mia­sta Sza­mo­cin
  • Ma­rian­ka – część wsi Szpe­tal Górny w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Ma­rian­ka – część wsi Wos­krze­ni­ce Duże w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Księż­pol
  • Ma­rian­ka – część wsi Wólka Or­łow­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Izbi­ca
  • Ma­rian­ka – część wsi Przy­tocz­no w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Je­zio­rza­ny
  • Ma­rian­ka – część wsi Wola Przy­by­sław­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Gar­bów
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niedrz­wi­ca Duża
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Kurów
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Stary Brus
  • Ma­rian­ka – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Brody

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariankowie

zdrob­nie­nie od: Ma­rian (imię mę­skie); Ma­niuś


Źródła:

SJP.pl

Mariankowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec
  • Ma­rian­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ma­ria­no­wo

Źródła:

Wikipedia

Mariankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rian­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marianna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ma­rian­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ma­rian. Po­tocz­nie jest ono czę­sto błęd­nie ro­zu­mia­ne jako wynik zło­że­nia dwóch in­nych imion: Marii i Anny, ana­lo­gicz­nie do Ma­ry­ann.

Imię Ma­rian­na jest w Pol­sce znane od śred­nio­wie­cza i aż do XIX wieku było jed­nym z naj­czę­ściej na­da­wa­nych imion – za­miast imie­nia Maria, które było uz­na­wa­ne za świę­te i za­re­zer­wo­wa­ne dla matki Je­zu­sa Chry­stu­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marianne

[czy­taj: maRIAN]
1. imię fran­cu­skie;
2. ko­bie­ta bę­dą­ca uo­so­bie­niem na­ro­du fran­cu­skie­go, przed­sta­wia­na w sztu­kach pla­stycz­nych z cha­rak­te­ry­stycz­ną czap­ką fry­gij­ską na gło­wie; Ma­rian­na


Ma­rian­ne (Ma­rian­na) – nie­o­fi­cjal­ny sym­bol na­ro­do­wy Re­pu­bli­ki Fran­cu­skiej. Jest ucie­le­śnie­niem wol­no­ści. Znaj­du­je się w wielu miej­scach we Fran­cji, m.in. w sa­lach są­do­wych i me­ro­stwach. Po­stać przed­sta­wia­na jest jako wo­jow­nicz­ka w czap­ce fry­gij­skiej na gło­wie, na niek­tó­rych obra­zach widać ją pro­wa­dzą­cą do walki lud fran­cu­ski. Można także zo­ba­czyć ją na ofi­cjal­nych pie­czę­ciach pań­stwa, na mo­ne­tach oraz na znacz­kach pocz­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marianniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rian­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marianostwo

Ma­rian z mał­żon­ką; Ma­ria­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Marianowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marianowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Marianowo

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. wieś na Bia­ło­ru­si


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ria­no­wo – nie­o­fi­cjal­na ko­lo­nia wsi Ciche, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no
  • Ma­ria­no­wo – część wsi Po­ła­je­wo, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Ma­ria­no­wo – część wsi Szew­ce, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Ma­ria­no­wo – wieś w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze
  • Ma­ria­no­wo – przy­sió­łek wsi Ku­li­go­wo, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Ma­ria­no­wo – wieś w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Sońsk
  • Ma­ria­no­wo – ko­lo­nia w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Ma­ria­no­wo – wieś w pow. mław­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo
  • Ma­ria­no­wo – część wsi Ku­la­ny, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wieczf­nia Ko­ściel­na
  • Ma­ria­no­wo – wieś w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Krzy­no­wło­ga Mała
  • Ma­ria­no­wo – wieś w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Dłu­go­sio­dło
  • Ma­ria­no­wo – osada w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marianowski

przy­miot­nik od: Ma­ria­no­wo, Ma­ria­no­wo Bro­dow­skie


Źródła:

SJP.pl

Marianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ria­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mariantów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian­tów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Za­gó­rów
  • Ma­rian­tów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Wła­dy­sła­wów

Źródła:

Wikipedia

Mariany

czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go sze­rzą­ce­go kult Maryi; ma­ria­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag wysp wul­ka­nicz­nych w Mi­kro­nez­ji, po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, na po­łud­nio­wy wschód od Ja­po­nii;


Ma­ria­ny ("Ma­ria­na Is­lands"; Wyspy Ma­riań­skie, Wyspy Zło­dziej­skie) – ar­chi­pe­lag wysp wul­ka­nicz­nych w Mi­kro­nez­ji, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go. Kli­mat wysp jest wil­got­ny, czę­sto na­wie­dza­ją je taj­fu­ny. Wyspy po­ra­sta bujna ro­ślin­ność tro­pi­kal­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marianówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ria­nó­wek – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Dzier­żo­niów
  • Ma­ria­nó­wek – część wsi Ta­u­rów w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Jeżów
  • Ma­ria­nów

Źródła:

Wikipedia

Mariasista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. karc. osoba, która grywa w ma­ria­sza


Źródła:

Wiktionary

Mariasz

1. dawna gra w karty
2. król i dama tego sa­me­go ko­lo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. dawna gra w karty dla dwóch osób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) karc. król i dama tego sa­me­go ko­lo­ru wśród kart jed­ne­go z gra­ją­cych


Ma­riasz – tra­dy­cyj­na gra w karty pow­sta­ła w Eu­ro­pie Środ­ko­wej i da­ją­ca po­czą­tek nie­miec­kiej grze 66 oraz grze Ty­siąc. Po­le­ga na zbie­ra­niu lew i punk­tów za karty. Szcze­gól­nie po­pu­lar­na w pier­wszej po­ło­wie XVIII stu­le­cia (z tego wieku po­cho­dzą nie­miec­kie do­ku­men­ty w adre­so­wa­nej do ko­biet książ­ce poś­wiad­cza­ją­ce jej ist­nie­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariaszyk

zdrob­nie­nie od: ma­riasz (dawna gra w karty)


Źródła:

SJP.pl

Mariawici

czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia re­li­gij­ne­go za­ło­żo­ne­go przez ter­cjar­kę Fe­li­cję Ko­złow­ską i ks. Jana Ko­wal­skie­go, ma­ją­cy inne niż ka­to­li­cy po­glą­dy na rolę hie­rar­chii ko­ściel­nej i dy­scy­pli­nę du­cho­wień­stwa


Źródła:

SJP.pl

Mariawicki

przy­miot­nik od: ma­ria­wi­ta


Źródła:

SJP.pl

Mariawita

czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia re­li­gij­ne­go za­ło­żo­ne­go przez ter­cjar­kę Fe­li­cję Ko­złow­ską i ks. Jana Ko­wal­skie­go, ma­ją­cy inne niż ka­to­li­cy po­glą­dy na rolę hie­rar­chii ko­ściel­nej i dy­scy­pli­nę du­cho­wień­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca ma­ria­wi­tyz­mu


Ma­ria­wi­ta – pismo Ko­ścio­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne przez Ko­ściół Sta­ro­ka­to­lic­ki Ma­ria­wi­tów od 1958 roku, po­cząt­ko­wo pod nazwą „W Imię Boże”. Ofi­cjal­ny organ pra­so­wy tegoż Ko­ścio­ła. Ak­tu­al­nie wy­da­wa­na jako kwar­tal­nik, w przesz­ło­ści czę­stot­li­wość wy­da­wa­nia była różna.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariawitka

→ ma­ria­wi­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni ma­ria­wi­tyz­mu


Patrz:mariawita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mariawitki

→ ma­ria­wi­ta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ma­ria­wi­tek – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne Ko­ścio­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów
  • Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ma­ria­wi­tek – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów
  • Zgro­ma­dze­nie Sióstr Życia Maryi – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne Ko­ścio­ła Rzym­sko­ka­to­lic­kie­go

Patrz:mariawita

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mariawityzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grupa wyz­nań chrze­ści­jań­skich, tra­dy­cji ka­to­lic­kiej, opar­ta na ob­ja­wie­niu Dzie­ła Wiel­kie­go Mi­ło­sier­dzia;


Ma­ria­wi­tyzm – grupa wyz­nań chrze­ści­jań­skich, tra­dy­cji ka­to­lic­kiej, pow­sta­ła w Pol­sce na prze­ło­mie XIX i XX wieku, opar­ta na serii ob­ja­wień, okre­śla­nych jako Dzie­ło Wiel­kie­go Mi­ło­sier­dzia, któ­rych do­stą­pić miała pol­ska za­kon­ni­ca Maria Fran­cisz­ka Ko­złow­ska.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mariańczyk

miesz­ka­niec Ma­ria­nów (ar­chi­pe­la­gu na Oce­a­nie Spo­koj­nym)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­ria­nów Pół­noc­nych albo Ma­ria­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mariański

przy­miot­nik od: Ma­ria­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ria­na­mi, do­ty­czą­cy Ma­ria­nów

 (1.2) zwią­za­ny z Marią, do­ty­czą­cy Marii; w szcze­gól­no­ści Marii z Na­za­re­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mariaż

1. żar­to­bli­wie lub iro­nicz­nie: mał­żeń­stwo;
2. książ­ko­wo: zwią­zek dwoj­ga ludzi;
3. po­łą­cze­nie, sca­le­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. po­ślu­bie­nie kogoś, mał­żeń­stwo

 (1.2) przen. zwią­zek cze­goś z czymś lub kogoś z kimś

 (1.3) karc. dama i król tego sa­me­go ko­lo­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maribor

mia­sto w Sło­we­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Sło­we­nii, po­ło­żo­ne na pół­noc­nym wscho­dzie kraju, nad Drawą;


Ma­ri­bor ( Mar­burg an der Drau) – dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto w Sło­we­nii.

Ma­ri­bor jest waż­nym cen­trum go­spo­dar­czym i kul­tu­ral­nym na pół­noc­nym wscho­dzie kraju. W roku 2002 miało 115 693 miesz­kań­ców. Po­ło­żo­ne nad Drawą, kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów od gra­ni­cy sło­weń­sko-au­striac­kiej, przy au­to­stra­dzie pro­wa­dzą­cej z Wied­nia do Lu­bla­ny i dalej do Trie­stu we Wło­szech oraz na sło­weń­skie wy­brze­że. W Ma­ri­bo­rze ma sie­dzi­bę Uni­wer­sy­tet Ma­ri­bor­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariborski

→ Ma­ri­bor (mia­sto w Sło­we­nii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ri­bo­rem, do­ty­czą­cy Ma­ri­bo­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marica

rzeka na Pół­wy­spie Bał­kań­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, w Buł­ga­rii, w Gre­cji i w Tur­cji, ucho­dzi do Morza Egej­skie­go;


Ma­ri­ca (bułg. "Марица", no­wogr. Έβρος "Évros", sta­rogr. Ἕβρος "Hébros", tur. "Meriç") – rzeka na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, w Buł­ga­rii, w Gre­cji i w Tur­cji. Dłu­gość – 544 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 54 tys. km².

Ma­ri­ca wy­pły­wa na sto­kach gór Riła z je­zior gór­skich Ma­ri­czi­ni ezera, póź­niej pły­nie na wschód Ni­zi­ną Trac­ką przez Płow­diw, a na­stęp­nie na wy­so­ko­ści mia­sta Edir­ne skrę­ca gwał­tow­nie na po­łud­nie, by sze­ro­ką i sta­no­wią­cą re­zer­wat przy­ro­dy deltą, po­łą­czyć się z Mo­rzem Egej­skim, w po­bli­żu sta­ro­żyt­ne­go Tra­ia­nu­po­lis (sta­rogr.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marie

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marie – gmina
  • Marie Pam­po­en – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Marie – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas
  • Marie – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia
  • Marie, wł. Marie-Fran­ce Du­fo­ur (1949–1990) – fran­cu­ska pio­sen­kar­ka, re­pre­zen­tant­ka Mo­na­ko w kon­kur­sie Eu­ro­wiz­ji 1973
  • Marie, wł. Ju­li­ta Maria Kusy (ur. 1999) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • „Marie” – sin­gel John­ny’ego Hal­ly­da­ya
  • „Marie” – sin­gel Cat Mot­her and the All Night News­bo­ys
  • „Marie” – sin­gel Ir­vin­ga Ber­li­na
  • „Marie” – sin­gel Tow­nes Van Zandt
  • – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1980 roku
  • – ame­ry­kań­ski talk-show

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marienbad

dawna nazwa Ma­riań­skich Łaźni


Źródła:

SJP.pl

Marienbadzki

→ Ma­rien­bad


Patrz:Marienbad

Źródła:

SJP.pl

Mariensztacianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­riensz­ta­tu

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ma­riensz­ta­tu, uro­dzo­na na Ma­riensz­ta­cie


Źródła:

Wiktionary

Mariensztacianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­riensz­ta­tu

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ma­riensz­ta­tu, uro­dzo­na na Ma­riensz­ta­cie


Źródła:

Wiktionary

Mariensztacki

przy­miot­nik od: Ma­riensz­tat


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­riensz­ta­tu, zwią­za­ny z Ma­riensz­ta­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mariensztacko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ma­riensz­tac­ki, po ma­riensz­tac­ku


Źródła:

Wiktionary

Mariensztat

część war­szaw­skiej dziel­ni­cy Śród­mie­ście


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część war­szaw­skiej dziel­ni­cy Śród­mie­ście;


Plik audio zo­stał ut­wo­rzo­ny na pod­sta­wie wer­sji z i nie obej­mu­je póź­niej­szych edy­cji.

Ma­riensz­tat – część war­szaw­skiej dziel­ni­cy Śród­mie­ście.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marieta

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Marietta

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riet­ta – imię za­po­ży­czo­ne z ję­zy­ka wło­skie­go
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Cobb
  • Ma­riet­ta – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ful­ton
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Lac qui Parle
  • Ma­riet­ta – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Pren­tiss
  • Ma­riet­ta – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ro­be­son
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Love
  • Ma­riet­ta – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Adair
  • Ma­riet­ta – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Lan­ca­ster
  • Ma­riet­ta – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Cass
  • Ma­riet­ta – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Craw­ford

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marigot

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto fran­cu­skie­go te­ry­to­rium za­leż­ne­go Saint-Mar­tin;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ri­got – naj­więk­sza wieś pa­ra­fii św. An­drze­ja na Do­mi­ni­ce
  • Le Ma­ri­got – mia­sto na Mar­ty­ni­ce
  • Ma­ri­got – sto­li­ca te­ry­to­rium Saint-Mar­tin

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marihuana

mięk­ki nar­ko­tyk pa­lo­ny w pa­pie­ro­sach, spo­rzą­dza­ny na bazie liści ko­no­pi in­dyj­skich; gań­dźa; gan­dża; gan­dzia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na wyt­wa­rza­na z ko­no­pi siew­nych;

 (1.2) pot. ko­no­pie, ro­śli­na bę­dą­ca źró­dłem ma­ri­hu­a­ny (1.1)


Ma­ri­hu­a­na (z hiszp. "ma­ri­hu­a­na"; z hindi गांजा trl. "gāndźā") – susz po­zy­ski­wa­ny z ro­ślin z ro­dza­ju ko­no­pi ("Can­na­bis"), za­wie­ra­ją­cy sub­stan­cje psy­cho­ak­tyw­ne, sto­so­wa­ny głów­nie w ce­lach re­kre­a­cyj­nych i lecz­ni­czych. Do jej pro­duk­cji wy­ko­rzy­stu­je się su­szo­ne i cza­sem sfer­men­to­wa­ne żeń­skie kwia­to­sta­ny (nie­jed­no­krot­nie z nie­wiel­ką do­miesz­ką liści).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marihuanen

żar­to­bli­wie: ma­ri­hu­a­na


Źródła:

SJP.pl

Marihuanista

osoba uza­leż­nio­na od ma­ri­hu­a­ny (nar­ko­ty­ku z ko­no­pi in­dyj­skich)


Źródła:

SJP.pl

Marihuanistka

ko­bie­ta, dziew­czy­na uza­leż­nio­na od ma­ri­hu­a­ny (nar­ko­ty­ku z ko­no­pi in­dyj­skich)


Źródła:

SJP.pl

Marihuanowy

→ ma­ri­hu­a­na; ma­ry­cho­wy, gan­dzio­wy


Źródła:

SJP.pl

Marika

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ri­ka – imię żeń­skie
  • „Ma­ri­ka” (Marta Ko­sa­kow­ska) – pol­ska wo­ka­list­ka
  • Ma­ri­ka (Ma­ri­ca) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej jedna z nimf
  • Ma­ri­ka Do­miń­czyk – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Ma­ri­ka Gombitová (Mária Gombitová) – sło­wac­ka wo­ka­list­ka
  • Ma­ri­ka Kal­la­ma­ta – al­bań­ska ak­tor­ka
  • Ma­ri­ka Po­po­wicz – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Ma­ri­ka Rökk – wę­gier­ska ak­tor­ka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marikultura

1. ho­dow­la ryb, sko­ru­pia­ków i wo­do­ro­stów w wo­dzie mor­skiej
2. wie­dza te­o­re­tycz­na i ba­da­nia na­u­ko­we z tego za­kre­su


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ho­dow­la or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych w wo­dach mor­skich pro­wa­dzo­na w far­mach pod­wod­nych;

 (1.2) wie­dza i ba­da­nia pro­wa­dzo­ne z za­kre­su ma­ri­kul­tu­ry (1.1)


Ma­ri­kul­tu­ra – ho­dow­la w wo­dzie mor­skiej or­ga­niz­mów mor­skich (ryb, mię­cza­ków, sta­wo­no­gów, glo­nów i in­nych) w ce­lach kon­sump­cyj­nych i go­spo­dar­czych, ale sto­so­wa­na rów­nież w ce­lach rozm­na­ża­nia in­nych, rzad­kich ga­tun­ków mor­skich stwo­rzeń; forma ak­wa­kul­tu­ry. Ter­min obej­mu­je rów­nież wie­dzę te­o­re­tycz­ną i ba­da­nia z tej dzie­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marillion

bry­tyj­ski ze­spół roc­ko­wy


Ma­ril­lion – bry­tyj­ska grupa roc­ko­wa pow­sta­ła w 1979, która była jedną z pier­wszych no­wych grup pro­gre­syw­nych po kry­zy­sie, jaki ten ga­tu­nek prze­cho­dził w końcu lat 70. Do dziś po­zo­sta­je jedną z naj­waż­niej­szych grup neo-pro­gre­syw­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marimba

afry­kań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, który skła­da się z drew­nia­nych pły­tek i umie­szczo­nych pod nimi re­zo­na­to­rów z rury bam­bu­so­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów;


Ma­rim­ba (ma­rim­ba­fon) – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów. W wer­sji et­nicz­nej – pry­mi­tyw­na od­mia­na ksy­lo­fo­nu z re­zo­na­to­ra­mi, uży­wa­na w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Afry­ce oraz Ame­ry­ce Środ­ko­wej; w wer­sji uży­wa­nej przez kla­sycz­nych per­ku­si­stów – in­stru­ment o bar­dzo du­żych moż­li­wo­ściach bar­wo­wych i dy­na­micz­nych, uży­wa­ny do gry solo, w ze­spo­łach oraz do wy­stę­pów z or­kie­stra­mi sym­fo­nicz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marimbafon

in­stru­ment mu­zycz­ny bę­dą­cy udo­sko­na­lo­ną od­mia­ną ma­rim­by, odz­na­cza­ją­cy się wy­ra­zi­stym dźwię­kiem o okre­ślo­nej wy­so­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. od­mia­na ksy­lo­fo­nu z pod­wie­szo­ny­mi re­zo­na­to­ra­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marimbafonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. osoba gra­ją­ca na ma­rim­ba­fo­nie


Źródła:

Wiktionary

Marina

1. obraz o te­ma­ty­ce mor­skiej, uka­zu­ją­cy np. morze, widok wy­brze­ża, portu bądź bitwę mor­ską;
2. przy­stań dla jach­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. obraz o te­ma­ty­ce mor­skiej;

 (1.2) żegl. port dla jach­tów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ri­na (imię) – imię żeń­skie, od­po­wied­nik w róż­nych ję­zy­kach imie­nia Ma­ry­na
  • ma­ri­na – port jach­to­wy
  • ma­ri­na – mor­skie przed­sta­wie­nie ma­lar­skie
  • Ma­ri­na Sir­tis – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka grec­kie­go po­cho­dze­nia
  • Ma­ri­na – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Ma­ri­na – te­le­no­we­la
  • Ma­ri­na – wo­do­spad w Gu­ja­nie
  • Ma­ri­na – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Ma­ri­na – gmina w Chor­wa­cji
  • Ma­ri­na – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii splic­ko-dal­ma­tyń­skiej, sie­dzi­ba gminy Ma­ri­na
  • Ma­ri­na – sta­cja metra w Bar­ce­lo­nie
  • Ma­ri­na – tytuł książ­ki Car­lo­sa Ruiza Za­fó­na

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marine

[czy­taj: maRIN] żoł­nierz ame­ry­kań­skich od­dzia­łów de­san­to­wych pie­cho­ty mor­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz bry­tyj­skiej lub ame­ry­kań­skiej pie­cho­ty mor­skiej


Ma­ri­ne – fran­cu­ska seria ko­mik­so­wa dla dzie­ci i mło­dzie­ży au­tor­stwa François Cor­teg­gia­nie­go i Pier­re'a Tran­chan­da (ry­sun­ki), stwo­rzo­na w 1979 jako "Ma­ri­ne fille de pi­ra­te" (pol. "Ma­ri­ne, dziew­czyn­ka-pi­rat­ka") i uka­zu­ją­ca się pier­wot­nie do 1982 w od­cin­kach w cza­so­pi­śmie „Pif Gad­get”, a na­stęp­nie wy­da­wa­na w in­dy­wi­du­al­nych to­mach w la­tach 1984–1992 na­kła­dem wy­daw­nictw Ha­chet­te i Le Lom­bard. Po pol­sku w la­tach 1990–1991 uka­za­ły się dwa pier­wsze tomy na­kła­dem wy­daw­nict­wa Pe­ga­sus.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariner

seria amer. bez­za­ło­go­wych sond kos­micz­nych wy­sła­nych w oko­li­ce Wenus, Marsa i Mer­ku­re­go


Źródła:

SJP.pl

Marines

[czy­taj: maRINS] od­dzia­ły de­san­to­we ame­ry­kań­skiej pie­cho­ty mor­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ri­nes – po­tocz­ne lub ofi­cjal­ne nazwy od­dzia­łów pie­cho­ty mor­skiej na świe­cie
  • Royal Ma­ri­nes − bry­tyj­ska Kró­lew­ska Pie­cho­ta Mor­ska
  • Uni­ted Sta­tes Ma­ri­ne Corps – Kor­pus Pie­cho­ty Mor­skiej Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Ma­ri­nes – mia­sto we Fran­cji
  • Ma­ri­nes – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Wa­len­cja, w Wa­len­cji
  • Ma­ri­nes – film z 2003 roku

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marinista

autor dzieł ar­ty­stycz­nych o te­ma­ty­ce mor­skiej; ma­ry­ni­sta


Źródła:

SJP.pl

Marinistka

au­tor­ka dzieł ar­ty­stycz­nych o te­ma­ty­ce mor­skiej; ma­ry­nist­ka


Źródła:

SJP.pl

Marinistyczny

na­wią­zu­ją­cy do ma­ri­niz­mu, stylu li­te­rac­kie­go wło­skie­go ba­ro­ku, na­du­ży­wa­ją­cy środ­ków wy­ra­zu, ro­zbu­do­wa­ny sty­li­stycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Marinizm

styl w li­te­ra­tu­rze ba­ro­ko­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bar­dzo efek­tow­ną formą, na­du­ży­wa­niem róż­no­rod­nych środ­ków sty­li­stycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. styl po­e­tyc­ki zwią­za­ny z li­te­ra­tu­rą wło­skie­go ba­ro­ku;


Ma­ri­nizm – styl po­e­tyc­ki sto­so­wa­ny czę­sto w li­te­ra­tu­rze ba­ro­ko­wej.

Cha­rak­te­ry­zo­wa­ła go efek­tow­na forma ut­wo­ru, na­du­ży­wa­nie me­ta­for oraz róż­no­rod­ne chwy­ty sty­li­stycz­ne, takie jak: ali­te­ra­cje, ana­fo­ry, pa­ra­dok­sy, in­wer­sje, pa­ren­te­zy, hi­per­bo­le i tym po­dob­ne, by osią­gnąć po­żą­da­ny efekt. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska twór­cy - Giam­bat­ti­sty Ma­ri­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariocentryczny

→ ma­rio­cen­tryzm


Patrz:mariocentryzm

Źródła:

SJP.pl

Mariocentryzm

nurt w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej uz­na­ją­cy, że Matka Boża zaj­mu­je cen­tral­ne miej­sce w świe­cie ludz­kim i w hi­sto­rii zba­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Mariola

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 43993, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1997 r.;


Ma­rio­la – imię żeń­skie. Pier­wot­nie było zdrob­nie­niem od imie­nia Maria lub skró­tem od pod­wój­ne­go imie­nia Maria Jo­lan­ta. Obec­nie sta­no­wi odręb­ne imię. Wy­stę­pu­je prze­de wszyst­kim w Pol­sce.

Ma­rio­la imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 marca i 3 maja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marioliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rio­li lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mariolka

zdrob­nie­nie od: Ma­rio­la (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. zob. Ma­rio­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mariolog

te­o­log ba­da­ją­cy świę­tość Maryi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ma­rio­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) teol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ma­rio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mariologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Maryi, Matce Je­zu­sa Chry­stu­sa;

 (1.2) pot. wy­dział lub kie­ru­nek na uczel­ni obej­mu­ją­cy stu­dia w dzie­dzi­nie ma­rio­lo­gii (1.1)

 (1.3) pot. wy­kład lub inne za­ję­cia z ma­rio­lo­gii (1.1)


Ma­rio­lo­gia, daw­niej te­o­lo­gia ma­rio­lo­gicz­na (łac. "Maria" – Ma­ry­ja, gr. "logos" – nauka, wie­dza) – dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Maryi z Na­za­re­tu, Matce Je­zu­sa Chry­stu­sa.

Obej­mu­je takie za­gad­nie­nia jak: szcze­gól­ne wy­bra­nie Maryi, jej świę­tość, po­czę­cie Syna z Ducha Świę­te­go, obec­ność Maryi w życiu Chry­stu­sa i Ko­ścio­ła, jej dzie­wict­wo i Boże ma­cie­rzyń­stwo, udział w zbaw­czym dzie­le Chry­stu­sa, zna­cze­nie we wspól­no­cie Ko­ścio­ła, kult.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mariologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teol. zwią­za­ny z ma­rio­lo­gią


Źródła:

Wiktionary

Marion

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (3.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miej­sco­wo­ści w USA

 (3.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu gmin w USA

 (3.3) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu hrabstw w USA


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Perry
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Crit­ten­den
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Wil­liam­son
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Grant
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Linn
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ma­rion
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Crit­ten­den
  • Ma­rion – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Union
  • Ma­rion – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Ma­rion – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Osce­o­la
  • Ma­rion – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie La­u­der­da­le
  • Ma­rion – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Flat­he­ad

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marionetka

1. te­a­tral­na lalka po­ru­sza­na za po­mo­cą nitek lub dru­tów;
2. czło­wiek cał­ko­wi­cie pod­le­gły wpły­wo­wi kogoś in­ne­go, po­zo­sta­ją­cy na czy­ichś usłu­gach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. lalka po­ru­sza­na za po­mo­cą sznur­ków;

 (1.2) książk. przen. ktoś, kto jest czy­imś bez­wol­nym na­rzę­dziem, kto ślepo wy­ko­nu­je czy­jeś po­le­ce­nia


Ma­rio­net­ka – lalka te­a­tral­na po­ru­sza­na (od góry) za po­mo­cą nitek lub dru­ci­ków za­wie­szo­nych na tzw. krzy­ża­ku. Każda linka jest przy­mo­co­wa­na do innej, od­dziel­nej czę­ści ciała ma­rio­net­ki i przy ruchu krzy­ża­ka są one po­ru­sza­ne. W prze­ci­wień­stwie do pa­cyn­ki – lalki za­kła­da­nej na dłoń – ma­rio­net­ka może przed­sta­wiać całą po­stać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marionetkarka

→ ma­rio­net­karz


Patrz:marionetkarz

Źródła:

SJP.pl

Marionetkarz

osoba zaj­mu­ją­ca się po­ru­sza­niem ma­rio­ne­tek w te­a­trze lalek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. ar­ty­sta te­a­tral­ny zaj­mu­ją­cy się ani­mo­wa­niem ma­rio­ne­tek

 (1.2) rzem. rze­mieśl­nik, który wy­ra­bia ma­rio­net­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marionetkowo

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób ma­rio­net­ko­wy


Źródła:

Wiktionary

Marionetkowy

przy­miot­nik

 (1.1) teatr. do­ty­czą­cy ma­rio­net­ki, zwią­za­ny z ma­rio­net­ką

 (1.2) przen. pejor. bę­dą­cy bez­wol­nym na­rzę­dziem w czy­ichś rę­kach, cał­ko­wi­cie za­leż­ny od kogoś


Źródła:

Wiktionary

Mariotte

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­i­ne Ma­riot­te (1875–1944) – fran­cu­ski kom­po­zy­tor
  • Edme Ma­riot­te (ok. 1620–1684) – fran­cu­ski fizyk i bo­ta­nik
  • Jeff Ma­riot­te – ame­ry­kań­ski autor
  • „Ma­riot­te” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej
  • Ma­riot­ti
  • Mar­riott

Źródła:

Wikipedia

Marisol

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

Wiktionary

Maristan

szpi­tal mu­zuł­mań­ski; bi­ma­ri­stan, bi­mar­chan


Źródła:

SJP.pl

Marita

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Maritain

[czy­taj: mariTĘ albo mariTEN] naz­wi­sko, m.in. Jac­qu­es Ma­ri­ta­in (1882-1973) - fi­lo­zof fran­cu­ski


Źródła:

SJP.pl

Mariupol

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Azow­skim, nad Za­to­ką Ta­gan­ro­ską


Ma­riu­pol (w la­tach 1948–1989 Żda­now, Маріуполь, Mариуполь) – mia­sto we wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie do­niec­kim, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Azow­skim, nad Za­to­ką Ta­gan­ro­ską, u uj­ścia Kal­miu­su. Jest por­tem mor­skim i sto­li­cą re­jo­nu ma­riu­pol­skie­go. Na po­cząt­ku 2025 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą około 250 tys., Ma­riu­pol zaj­mo­wał dzie­sią­te miej­sce wśród naj­lud­niej­szych ukra­iń­skich miast.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariupolit

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, wy­stę­pu­ją­ca nad Mo­rzem Azow­skim


Źródła:

SJP.pl

Mariupolski

→ Ma­riu­pol


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­riu­po­lem, do­ty­czą­cy Ma­riu­po­la


Patrz:Mariupol

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mariusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ma­riusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rzym­skie­go rodu Ma­riu­szów lub imie­nia boga wojny Marsa. W Pol­sce od XIII wieku.

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 286869 męż­czyzn o imie­niu Ma­riusz na­da­nym jako imię pier­wsze (17. imię pod wzglę­dem li­czeb­no­ści wy­stą­pień) oraz 98875 męż­czyzn no­szą­ce imię Ma­riusz jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako mę­skie imię pier­wsze – Piotr, nosi 689313 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mariuszek

zdrob­nie­nie od: Ma­riusz (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Mariuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­riusz­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Mariuszostwo

Ma­riusz z mał­żon­ką; Ma­riu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Mariuszowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Mariuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­riu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marivaudage

wy­szu­ka­na, efek­tow­na grzecz­ność, ga­lan­te­ria, ma­nie­rycz­ność; ma­ri­wo­daż


Źródła:

SJP.pl

Marivaux

[czy­taj: mariWO] naz­wi­sko, m.in. Pier­re de Ma­ri­va­ux (1688-1763) - pi­sarz fran­cu­ski


Źródła:

SJP.pl

Mariwodaż

wy­szu­ka­na, efek­tow­na grzecz­ność, ga­lan­te­ria, ma­nie­rycz­ność; ma­ri­va­u­da­ge


Źródła:

SJP.pl

Mariwodażowy

→ ma­ri­wo­daż


Patrz:mariwodaż

Źródła:

SJP.pl

Marja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. Maria


Źródła:

Wiktionary

Marjański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mark

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mark – ni­der­landz­ka nazwa miej­sco­wo­ści Marcq
  • Mark – dziel­ni­ca Hamm
  • Mark – ob­szar wolny ad­mi­ni­stra­cyj­nie w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Er­lan­gen-Hchstadt
  • Mark Lan­din – gmina w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, w po­wie­cie Uc­ker­mark
  • Mark – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Put­nam
  • Mark Cen­ter – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie De­fian­ce
  • Mark – gmina
  • Mark – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set (An­glia)
  • Mark – cza­so­pis­mo
  • Mark – hrab­stwo
  • mark I – czołg
  • Mark – sta­tek

Źródła:

Wikipedia

Marka

1. znak roz­poz­naw­czy firmy; znak fir­mo­wy, znak fa­brycz­ny;
2. ja­kość wy­ro­bów danej firmy;
3. książ­ko­wo: dobra opi­nia, uz­na­nie;
4.
a) nie­daw­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Nie­miec (1 marka = 100 fe­ni­gów), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro;
b) nie­daw­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Fin­lan­dii (1 marka = 100 penni), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro;
5. daw­niej:
a) zna­czek pocz­to­wy;
b) nu­me­rek lub żeton;
6. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka wa­go­wo-pie­nięż­na uży­wa­na w kra­jach ger­mań­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. znak pro­du­cen­ta umie­szcza­ny na wy­ro­bach danej firmy;

 (1.2) hand. war­to­ścio­wa ja­kość pro­duk­tów danej firmy;

 (1.5) hist. me­trol. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka wa­go­wo-pie­nięż­na uży­wa­na w kra­jach ger­mań­skich

 (1.8) hist. adm. mar­chia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • marka – nazwa wa­lu­ty,
    • marka nie­miec­ka,
    • marka estoń­ska
    • marka fiń­ska,
    • marka Ober-Ost
    • marka pol­ska,
    • marka pru­ska,
    • marka szwedz­ka – jed­nost­ka mo­ne­tar­na we wczes­nym śred­nio­wie­czu,
    • marka za­mien­na – wa­lu­ta Bośni i Her­ce­go­wi­ny
  • marka – jed­nost­ka masy,
  • marka – znak fir­mo­wy pro­du­cen­ta lub to­wa­ru,
  • Marka – mia­sto w So­ma­lii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Markaczka

ga­tu­nek kacz­ki łow­nej; kacz­ka czar­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­la­nit­ta nigra|ref=tak., ga­tu­nek mor­skiej kacz­ki o czar­nym upie­rze­niu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Markarz

śro­do­wi­sko­wo: czło­wiek za­trud­nio­ny przy wy­da­wa­niu i od­bie­ra­niu znacz­ków obec­no­ści od pra­cow­ni­ków przed pracą i po pracy; znacz­karz


Źródła:

SJP.pl

Markasyt

mi­ne­rał, od­mia­na siarcz­ku że­la­za; mar­ka­zyt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków, dwu­siar­czek że­la­za;


Mar­ka­syt, mar­ka­zyt – po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Nazwa po­cho­dzi od arab­skie­go "mar­qa­si­tae" lub per­skie­go "mar­ca­si­sa" (w ten spo­sób okre­śla­no piryt i mar­ka­syt).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Markasytowy

→ mar­ka­syt; mar­ka­zy­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Markazyt

mi­ne­rał, od­mia­na siarcz­ku że­la­za; mar­ka­syt


Źródła:

SJP.pl

Markazytowy

→ mar­ka­zyt; mar­ka­sy­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Markecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mar­ket


Źródła:

Wiktionary

Marker

1. gruby mazak;
2. przed­miot do oz­na­cze­nia okre­ślo­ne­go miej­sca;
3. wskaź­nik wczes­ne­go sta­dium cho­ro­by;
4. ra­dio­la­tar­nia na lub przy lot­ni­sku, umoż­li­wia­ją­ca za­ło­dze sa­mo­lo­tu okre­śle­nie od­le­gło­ści od ziemi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­dzaj pi­sa­ka,
  • Mar­ker – gmina w Nor­we­gii,
  • Mar­ker ge­ne­tycz­ny,
  • Mar­ker, czyli ga­tu­nek wskaź­ni­ko­wy,
  • Mar­ke­ry no­wot­wo­ro­we,
  • Mar­ker mo­le­ku­lar­ny,
  • Mar­ker DNA,
  • Mar­ker pa­int­bal­lo­wy,
  • Mar­ker – ele­ment bu­do­wy gitar
  • Mar­ker – film z 2008 roku

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Markerowy

→ mar­ker


Patrz:marker

Źródła:

SJP.pl

Markert

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Market

wie­lo­bran­żo­wy sklep sa­mo­ob­słu­go­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. sklep wiel­ko­po­wierzch­nio­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Märket – wyspa na Morzu Bał­tyc­kim
  • mar­ket – ro­dzaj skle­pu
  • Mar­ket De­e­ping
  • Mar­ket Dra­y­ton
  • Mar­ket Har­bo­ro­ugh
  • Mar­ket Rasen
  • Mar­ket We­igh­ton
  • Down­ham Mar­ket
  • Ne­ed­ham Mar­ket
  • Markt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marketer

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mar­ke­tin­gu; mar­ke­tin­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Marketerka

→ mar­ke­ter


Patrz:marketer

Źródła:

SJP.pl

Marketing

dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu wy­naj­do­wa­nie, ba­da­nie, po­bu­dza­nie i za­spo­ka­ja­nie po­trzeb klien­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. dzia­ła­nia zo­rien­to­wa­ne wokół po­trzeb kon­su­men­tów, po­le­ga­ją­ce na usta­le­niu wiel­ko­ści pro­duk­cji oraz metod dy­stry­bu­cji, sprze­da­ży i re­kla­my to­wa­rów;


Mar­ke­ting – roz­poz­na­nie i za­spo­ka­ja­nie ludz­kich i spo­łecz­nych po­trzeb w spo­sób zgod­ny z ce­la­mi or­ga­ni­za­cji. Jest to pro­ces, w wy­ni­ku któ­re­go jed­nost­ki i grupy otrzy­mu­ją to, czego po­trze­bu­ją po­przez two­rze­nie, ofe­ro­wa­nie oraz swo­bod­ną wy­mia­nę z in­ny­mi to­wa­rów i usług, które po­sia­da­ją war­tość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marketingowiec

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie mar­ke­tin­gu; mar­ke­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto zaj­mu­je się za­wo­do­wo mar­ke­tin­giem


Mar­ke­tin­go­wiec (ang. "mar­ke­ter/mar­ke­te­er") – spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo lub na­u­ko­wo mar­ke­tin­giem.

Mar­ke­tin­go­wiec zaj­mu­je się ba­da­nia­mi mar­ke­tin­go­wy­mi, za­rzą­dza­niem marką, re­kla­mą, pu­blic re­la­tions i pu­bli­ci­ty oraz na­dzo­ru­je firmy do­star­cza­ją­ce pro­duk­ty i usłu­gi mar­ke­tin­go­we "(ang. mar­ke­ting ser­vi­ces)". Zawód ten coraz czę­ściej wy­ma­ga także pod­staw wie­dzy praw­nej o świad­czo­nych usłu­gach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marketingowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mar­ke­tin­giem, do­ty­czą­cy mar­ke­tin­gu


Źródła:

Wiktionary

Marketowy

→ mar­ket


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mar­ke­tem, do­ty­czą­cy mar­ke­tu


Patrz:market

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marketplace

[czy­taj: mar­ket­plejs] in­ter­ne­to­wa plat­for­ma hand­lo­wa, na któ­rej wielu sprze­daw­ców ofe­ru­je pro­duk­ty lub usłu­gi


Źródła:

SJP.pl

Marketyzacja

pow­sta­wa­nie i zwięk­sza­ją­ca się po­pu­lar­ność mar­ke­tów


Źródła:

SJP.pl

Marki

1. ro­śli­na ros­ną­ca dziko na te­re­nach ba­gien­nych, cza­sem upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne ko­rze­nie; marek kuc­mer­ka;
2. daw­niej: dusza po­ku­tu­ją­ca, po­tę­pie­niec;
3. nocny marek - po­tocz­nie: osoba prze­sia­du­ją­ca, pra­cu­ją­ca do póź­nej nocy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Marki – mia­sto w Pol­sce, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w woj. ma­zo­wiec­kim, w aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej na pół­noc­ny wschód od War­sza­wy, wzdłuż alei Mar­szał­ka Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go – dawna droga wo­je­wódz­ka nr 629, wcze­śniej droga kra­jo­wa nr 8. Przez Marki prze­pły­wa­ją: rzeka Długa (Kanał Mar­kow­ski) oraz rzeka Czar­na, ucho­dzą­ce do Ka­na­łu Że­rań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Markier

pra­cow­nik stocz­ni, zna­ku­ją­cy ma­te­riał do obrób­ki lub mon­ta­żu na pod­sta­wie pro­jek­tów tech­no­lo­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Markieranctwo

lek­ce­wa­że­nie obo­wiąz­ków, za­nied­by­wa­nie się w pracy; próż­niact­wo


Źródła:

SJP.pl

Markierant

osoba mar­ku­ją­ca, uda­ją­ca ro­bo­tę, leń, obi­bok; po­tocz­nie: zbi­ja­ją­cy bąki


Źródła:

SJP.pl

Markierantka

→ mar­kie­rant


Patrz:markierant

Źródła:

SJP.pl

Markiernia

daw­niej: po­mie­szcze­nie przy wej­ściu do za­kła­du, w któ­rym umie­szcza­no znacz­ki obec­no­ści pra­cow­ni­ków; mar­kow­nia; znacz­kow­nia


Źródła:

SJP.pl

Markierować

po­tocz­nie:
1. stwa­rzać po­zo­ry pracy, uda­wać że się coś robi; próż­no­wać, bu­me­lo­wać;
2. na­śla­do­wać, uda­wać coś; mar­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Markietan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wę­drow­ny hand­larz po­ru­sza­ją­cy się razem z woj­skiem, sprze­da­ją­cy żoł­nie­rzom je­dze­nie, na­po­je i ar­ty­ku­ły co­dzien­ne­go użyt­ku;


Mar­kie­tan (mar­kie­ta­nin, mar­kie­ta­ner) – wę­drow­ny hand­larz po­dą­ża­ją­cy za woj­skiem, sprze­da­ją­cy żoł­nie­rzom żyw­ność, na­po­je i drob­ne przed­mio­ty co­dzien­ne­go użyt­ku. Rola mar­kie­ta­nów za­ni­kła na po­cząt­ku XX wieku, gdy w no­wo­czes­nych ar­miach lo­gi­sty­ką za­ję­ły się wy­spe­cja­li­zo­wa­ne od­dzia­ły kwa­ter­mi­strzow­skie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Markietanić

daw­niej: peł­nić funk­cję mar­kie­ta­na - wę­drow­ne­go hand­la­rza za­o­pa­tru­ją­ce­go woj­sko w żyw­ność


Źródła:

SJP.pl

Markietanka

ko­bie­ta to­wa­rzy­szą­ca daw­niej woj­sku, hand­lar­ka lub cza­sem pro­sty­tut­ka


Źródła:

SJP.pl

Markietański

od­no­szą­cy się do mar­kie­ta­na


Źródła:

SJP.pl

Markietaż

spo­sób zdo­bie­nia mebli drew­nia­nych, po­le­ga­ją­cy na wy­kła­da­niu po­wierzch­ni barw­ny­mi ka­wał­ka­mi drew­na, me­ta­lu, mar­mu­ru itp.; in­kru­sta­cja; mar­kie­te­ria


Źródła:

SJP.pl

Markieteria

Mar­kie­te­ria lub mar­kie­taż – tech­ni­ka zdob­ni­cza sto­so­wa­na w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym (me­blar­stwie i przy wyt­wa­rza­niu drob­nych przed­mio­tów). Po­le­ga na ukła­da­niu na po­wierzch­ni zdo­bio­ne­go sprzę­tu (z drew­na) wzo­rów zło­żo­nych z ka­wał­ków in­ne­go ko­lo­ru drew­na (czę­sto for­ni­ru), me­ta­lu, kości sło­nio­wej, szyl­kre­tu, mar­mu­ru.


Źródła:

Wikipedia

Markiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­kie­wicz (1920–2010) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Adam Mar­kie­wicz (ur. 1944) – pol­ski po­li­tyk
  • Adrian Mar­kie­wicz (ur. 2002) – pol­ski siat­karz
  • Alek­san­der Mar­kie­wicz (1918–2012) – pol­sko-ame­ry­kań­ski ar­chi­tekt
  • Al­fred Mar­kie­wicz (1928–1997) – ame­ry­kań­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • An­drzej Mar­kie­wicz (1767–1815) – pol­ski praw­nik, fiz­jo­kra­ta i fi­lo­zof
  • An­drzej Mar­kie­wicz (ur. 1956) – pol­ski ma­larz
  • Au­gu­styn Mar­kie­wicz – du­chow­ny Ukra­iń­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go Pa­triar­cha­tu Mo­skiew­skie­go, bi­skup
  • Bar­ba­ra Mar­kie­wicz (ur. 1947) – pol­ska fi­lo­zof­ka
  • Bar­ba­ra Za­hor­ska-Mar­kie­wicz (1938–2018) – pol­ska le­kar­ka, in­ter­nist­ka
  • Bro­ni­sław Mar­kie­wicz (1842–1912) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, mi­cha­li­ta, bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Con­stan­ce Mar­kie­vicz (1868–1927) – ir­landz­ka dzia­łacz­ka nie­pod­le­gło­ścio­wa i spo­łecz­na

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Markiszki

Mar­kisz­ki ( Morkiškė) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Markiz

1. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny uży­wa­ny szcze­gól­nie we Fran­cji;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tytuł ary­sto­kra­tycz­ny po­mię­dzy księ­ciem a hra­bią;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: mar­ki­za


Mar­kiz – tytuł ary­sto­kra­tycz­ny sto­so­wa­ny w Eu­ro­pie, Chi­nach i Ja­po­nii.

Pier­wot­nie pow­stał z ty­tu­łu mar­gra­bie­go (za­rząd­cy mar­chii w cza­sach no­wo­żyt­ne­go ce­sar­stwa rzym­skie­go), do­pie­ro w póź­niej­szym okre­sie na­brał cech dzie­dzicz­ne­go ty­tu­łu ary­sto­kra­tycz­ne­go, choć na­da­wa­no też ty­tu­ły mar­gra­biow­skie oso­bi­ste (nie dzie­dzicz­ne). Jako tytuł ary­sto­kra­tycz­ny znaj­du­je się w hie­rar­chii na dru­gim miej­scu, zaraz po księ­ciu, a przed hra­bią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Markiza

1. żona mar­ki­za;
2. ru­cho­my da­szek, naj­czę­ściej z płót­na, umie­szcza­ny nad okna­mi domów, wy­sta­wa­mi skle­pów itp.;
3. ciast­ko, zwy­kle owal­ne, skła­da­ją­ce się z dwóch kru­chych her­bat­ni­ków złą­czo­nych masą cze­ko­la­do­wą, śmie­tan­ko­wą itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ary­sto­krat­ka – żona mar­ki­za

 (1.2) ar­chit. da­szek, naj­czę­ściej z płót­na, umie­szcza­ny nad okna­mi domów, wy­sta­wa­mi skle­pów itp.

 (1.7) mebl. ro­dzaj ber­że­ry z ni­skim opar­ciem płyn­nie prze­cho­dzą­cym w po­dło­kiet­ni­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: mar­kiz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • żona mar­ki­za
  • mar­ki­za – ro­dzaj ciast­ka
  • mar­ki­za – ro­dzaj skła­da­ne­go dasz­ka osła­nia­ją­ce­go okno lub wy­sta­wę skle­po­wą
  • mar­ki­za – ro­dzaj sze­ro­kie­go fo­te­la dwu­o­so­bo­we­go
  • Markíza – sło­wac­ka ko­mer­cyj­na sta­cja te­le­wi­zyj­na

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Markizat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. god­ność, po­zy­cja, tytuł mar­ki­za lub mar­ki­zy

 (1.2) hist. lenno lub ob­szar pod ju­rys­dyk­cją mar­ki­za lub mar­ki­zy, przy­słu­gu­ją­cy mu/jej z ty­tu­łu mar­ki­za­tu (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Markizeta

przez­ro­czy­sta tka­ni­na z ba­weł­ny, uży­wa­na na fi­ran­ki, za­sło­ny itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. lekka, przej­rzy­sta tka­ni­na sia­tecz­ko­wa wyt­wa­rza­na z bar­dzo cien­kiej przę­dzy, współ­cze­śnie uży­wa­na głów­nie do wy­ro­bu firan, a daw­niej rów­nież bie­liz­ny i innej odzie­ży dam­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Markizetowy

→ mar­ki­ze­ta


Patrz:markizeta

Źródła:

SJP.pl

Markizoleta

osło­na na okno bę­dą­ca po­łą­cze­niem mar­ki­zy oraz ro­le­ty


Źródła:

SJP.pl

Markizy

1. żona mar­ki­za;
2. ru­cho­my da­szek, naj­czę­ściej z płót­na, umie­szcza­ny nad okna­mi domów, wy­sta­wa­mi skle­pów itp.;
3. ciast­ko, zwy­kle owal­ne, skła­da­ją­ce się z dwóch kru­chych her­bat­ni­ków złą­czo­nych masą cze­ko­la­do­wą, śmie­tan­ko­wą itp.


Mar­ki­zy (franc. "Îles Mar­qu­i­ses") – grupa wul­ka­nicz­nych wysp na Oce­a­nie Spo­koj­nym. Są naj­da­lej na pół­noc wy­su­nię­tą czę­ścią Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, le­żą­cą w od­le­gło­ści ok. 1500 km na pół­noc od Ta­hi­ti.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marklowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim;

 (1.2) geogr. część mia­sta Cie­szy­na;


Mar­klo­wi­ce ( "Mar­klo­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim, sie­dzi­ba gminy Mar­klo­wi­ce. Hi­sto­rycz­nie na Gór­nym Ślą­sku.

W la­tach 1975–1994 miej­sco­wość była dziel­ni­cą Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go, zaś w la­tach 1995–1998 ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marklowicki

→ Mar­klo­wi­ce


Patrz:Marklowice

Źródła:

SJP.pl

Markocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ko­cin – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Osiek
  • Mar­ko­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Ce­dy­nia

Źródła:

Wikipedia

Markocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Markomanowie

sta­ro­żyt­ny lud ger­mań­ski


Mar­ko­ma­no­wie (łac. "Mar­co­man­ni" lub "Mar­co­ma­ni") – jedno z ple­mion ger­mań­skich.

Pod wodzą Mar­bo­da (pa­no­wał od 8 p.n.e. do 19 n.e.) opa­no­wa­li zie­mie dzi­siej­szych Czech. Roz­sze­rzy­li swoje pań­stwo na po­łud­nie aż do Du­na­ju, skąd zo­sta­li wy­par­ci w 20 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Markomański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ko­ma­na­mi, do­ty­czą­cy Mar­ko­ma­nów


Źródła:

Wiktionary

Markosice

Mar­ko­si­ce (niem. "Mar­kers­dorf", łuż. "Mar­cho­śi­ce") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin.

W la­tach 1945–54 sie­dzi­ba gminy Mar­ko­si­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Markostwo

Marek z mał­żon­ką; Mar­ko­wie


Źródła:

SJP.pl

Markot

Ruch Wy­cho­dze­nia z Be­zdom­no­ści „Mar­kot” – ruch spo­łecz­ny pow­sta­ły na bazie ek­spe­ry­men­tu osad Vic­to­ria Kotan, w la­tach 90. XX wieku.

Pier­wsza tego typu pla­ców­ka uru­cho­mio­na zo­sta­ła w miej­sco­wo­ści Lu­tyn­ka, druga w Je­le­nim Ru­cza­ju. Ko­lej­ną była Art-Eko Szko­ła Życia w Wan­dzi­nie.


Źródła:

Wikipedia

Markotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­ko­tać.


Źródła:

Wiktionary

Markotać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. mam­ro­tać


Źródła:

Wiktionary

Markotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: mar­kot­nie, mar­kot­no


Źródła:

SJP.pl

Markotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: mar­kot­ny


Źródła:

SJP.pl

Markotnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­kot­nieć.


Źródła:

Wiktionary

Markotnieć

cza­sow­nik

 (1.1) sta­wać się smut­nym, mar­kot­nym, mil­czą­cym, tra­cić humor


Źródła:

Wiktionary

Markotność

stan przy­gnę­bie­nia, smut­ku, znie­chę­ce­nia; zas­mu­ce­nie, po­sęp­ność


Źródła:

SJP.pl

Markotny

taki, który świad­czy o nie­za­do­wo­le­niu, jest wy­ra­zem przy­gnę­bie­nia, smut­ku; po­nu­ry, poch­mur­ny, przy­gnę­bio­ny, smęt­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) smut­ny, przy­gnę­bio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Markow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­siej Mar­kow (ur. 1979) – ro­syj­ski ko­larz to­ro­wy oraz szo­so­wy, olim­pij­czyk
  • Alek­san­dyr Mar­kow (ur. 1961) – buł­gar­ski pił­karz
  • An­driej Mar­kow (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Chri­sto Mar­kow (ur. 1965) – buł­gar­ski lek­ko­at­le­ta
  • Da­niił Mar­kow (ur. 1976) – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Dmi­tri Mar­kov (ur. 1975) – bia­ło­ru­ski lek­ko­at­le­ta
  • Dmy­tro Mar­kow (1864-1938) – ukra­iń­ski po­li­tyk i pu­bli­cy­sta, poseł
  • Ge­or­gi Mar­kow (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ilja Mar­kow (ur. 1972) – ro­syj­ski cho­dziarz
  • Iwan Mar­kow (ur. 1988) – buł­gar­ski sztan­gi­sta
  • Józef Mar­kow (1908-1973) – pol­ski mu­rarz, bry­ga­dzi­sta i sta­cha­no­wiec, poseł na Sejm
  • Lju­bo­mir Mar­kow (ur. 1927) – buł­gar­ski pię­ściarz

Źródła:

Wikipedia

Markowa

1. po­sia­da­ją­cy znak fir­mo­wy, markę pro­du­cen­ta; wy­pro­du­ko­wa­ny przez firmę o zna­nej marce; ory­gi­nal­ny, au­ten­tycz­ny, fir­mo­wy;
2. do­brej ja­ko­ści, wy­so­kiej klasy, re­no­mo­wa­ny;
3. zwią­za­ny z marką, (byłą) wa­lu­tą kilku kra­jów eu­ro­pej­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie łań­cuc­kim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi i czę­ści wsi w Pol­sce i na Ukra­i­nie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ko­wa – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Mar­ko­wa
  • Mar­ko­wa – przy­sió­łek wsi Za­wo­ja w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Mar­ko­wa – część wsi Wola Kos­no­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Mar­ko­wa – część wsi Cie­sza­cin Mały w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pa­wło­siów
  • Mar­ko­wa – gro­ma­da z sie­dzi­bą w Mar­ko­wej
  • Mar­ko­wa – osied­le typu miej­skie­go w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, w re­jo­nie ir­kuc­kim
  • Mar­ko­wa (obwód iwa­no­fran­kiw­ski)
  • Mar­ko­wa (obwód tar­no­pol­ski)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Markowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Markować

po­zo­ro­wać, uda­wać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­zo­ro­wać coś, jakąś czyn­ność albo stan

 (1.2) na­śla­do­wać coś w nie­zbyt wier­ny spo­sób

 (1.3) sy­gna­li­zo­wać w bry­dżu part­ne­ro­wi war­tość kart przez kon­wen­cjo­nal­ne wyj­ście lub zrzut­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Markowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Markowianin

miesz­ka­niec Mar­ko­wej (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mar­ko­wej

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Mar­ko­wej, uro­dzo­na w Mar­ko­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Markowianka

miesz­kan­ka Mar­ko­wej (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mar­ko­wej

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Mar­ko­wej, uro­dzo­na w Mar­ko­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Markowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ko­wi­ce – dziel­ni­ca Ra­ci­bo­rza
  • Mar­ko­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Strzel­no
  • Mar­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Głu­cho­ła­zy
  • Mar­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Mar­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kle­szcze­wo
  • Mar­ko­wi­ce – dawna gmina
  • Mar­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mo­gi­leń­skim
  • Mar­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mysz­kow­skim
  • Mar­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ra­ci­bor­skim
  • Mar­kow­ce

Źródła:

Wikipedia

Markowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Mar­ko­wicz (1872–1934) – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Józef Mar­ko­wicz (1877–1939) – pol­ski zie­mia­nin, poseł
  • Mi­chał Mar­ko­wicz (1927–2010) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL VIII i IX ka­den­cji
  • An­drzej Mar­ko­wicz (ur. 1942) – pol­ski ma­larz, sce­no­graf, re­ży­ser, pro­fe­sor ASP w Gdań­sku
  • Kamil Mar­ko­wicz (ur. 1988) – pol­ski raper two­rzą­cy pod pse­u­do­ni­mem 2sty

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Markowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Markowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na. mar­chew­ka


Źródła:

Wiktionary

Markownia

daw­niej: po­mie­szcze­nie przy wej­ściu do za­kła­du, w któ­rym umie­szcza­no znacz­ki obec­no­ści pra­cow­ni­ków; mar­kier­nia; znacz­kow­nia


Mar­kow­nia – na­ziem­na część ko­pal­ni, po­mie­szcze­nie, gdzie prze­cho­wy­wa­no i wy­da­wa­no gór­ni­kom tzw. marki, tj. znacz­ki kon­trol­ne. Pra­cow­nik mar­kow­ni to mar­karz lub znacz­karz.

Znacz­ki kon­trol­ne słu­ży­ły do ewi­den­cji osób pra­cu­ją­cych pod zie­mią, miały po­stać okrą­głych lub wie­lo­kąt­nych bla­szek z ot­wo­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Markowość

→ mar­ko­wy


Patrz:markowy

Źródła:

SJP.pl

Markowski

przy­miot­nik od: Mar­ko­wa, Mar­ko­wo


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Mar­ko­wej, zwią­za­ny z Mar­ko­wą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­kow­ski – na­u­czy­ciel i dy­rek­tor w war­szaw­skich gim­naz­jach i li­ce­ach
  • Al­fred Mar­kow­ski – wię­zień po­li­tycz­ny, poeta i sa­ty­ryk
  • An­drzej Mar­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Artur Mar­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Bo­le­sław Mar­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Grze­gorz Mar­kow­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Grze­gorz Mar­kow­ski – pol­ski muzyk
  • Jerzy Mar­kow­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Ju­lian Mar­kow­ski – pol­ski rzeź­biarz
  • Mar­cin Mar­kow­ski – pol­ski gra­fik
  • Mi­chał Paweł Mar­kow­ski – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki
  • Paweł Mar­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Markowszczyzna

wieś w Pol­sce


Mar­kow­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Tu­rośń Ko­ściel­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 682.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Markowy

1. po­sia­da­ją­cy znak fir­mo­wy, markę pro­du­cen­ta; wy­pro­du­ko­wa­ny przez firmę o zna­nej marce; ory­gi­nal­ny, au­ten­tycz­ny, fir­mo­wy;
2. do­brej ja­ko­ści, wy­so­kiej klasy, re­no­mo­wa­ny;
3. zwią­za­ny z marką, (byłą) wa­lu­tą kilku kra­jów eu­ro­pej­skich


przy­miot­nik

 (1.1) do­brej marki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Markoznawstwo

rzad­ko: znaw­stwo znacz­ków pocz­to­wych; fi­la­te­li­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Marks

naz­wi­sko, np. Karol Marks (wła­ści­wie Karl He­in­rich Marx) (1818-83), nie­miec­ki fi­lo­zof, eko­no­mi­sta, pu­bli­cy­sta i dzia­łacz po­li­tycz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Marks (1932-2006) – pol­ski astro­nom, pi­sarz po­pu­lar­no­na­u­ko­wy
  • Jack Marks (1935-2022) – ame­ry­kań­ski aktor i pi­sarz
  • Karl Marx, także Karol Marks (1818-1883) – nie­miec­ki fi­lo­zof, so­cjo­log, eko­no­mi­sta, hi­sto­ryk, dzien­ni­karz i dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny, twór­ca so­cja­liz­mu na­u­ko­we­go
  • Le­szek Marks (ur. 1951) – pol­ski ge­o­log
  • Mi­cha­el Marks (1859-1907) – bry­tyj­ski przed­się­bior­ca, współ­za­ło­ży­ciel firmy Marks & Spen­cer
  • Bra­cia Marks (ang. Marx Brot­hers) – piąt­ka ro­dzeń­stwa ak­to­rów te­a­tral­nych i fil­mo­wych:
    • Le­o­nard Marx znany jako Chico (1887-1961)
    • Adolph Art­hur Marx znany jako Harpo (1888-1964)
    • Ju­lius Henry Marx znany jako Gro­u­cho (1890-1977)
    • Mil­ton Marx znany jako Gummo (1892-1977)
    • Her­bert Marx znany jako Zeppo (1901-1979)
  • Marks – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marksewo

Mark­se­wo (do 1983 roku Mark­so­by, Marxöwen, 1938–1945 "Markshöfen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Marksista

zwo­len­nik mark­siz­mu, ide­o­lo­gii gło­szą­cej walkę klas w celu osią­gnię­cia ko­mu­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik mark­siz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marksistka

→ mark­si­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka mark­siz­mu


Patrz:marksista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marksistowski

→ mark­sizm


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. polit. do­ty­czą­cy mark­siz­mu


Patrz:marksizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marksistowsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób mark­si­stow­ski


Źródła:

Wiktionary

Marksistowsko-Leninowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z mark­siz­mem-le­ni­niz­mem, do­ty­czą­cy mark­siz­mu-le­ni­niz­mu


Źródła:

Wiktionary

Marksizm

za­i­ni­cjo­wa­ny przez K. Mark­sa sy­stem ide­o­lo­gicz­ny, opar­ty o ma­te­ria­lizm i post­he­glow­ską dia­lek­ty­kę, przyj­mu­ją­cy, że roz­wój ludz­ko­ści po­le­ga na prze­cho­dze­niu od for­ma­cji mniej do bar­dziej "po­stę­po­wych", z któ­rych naj­wyż­szą jest ko­mu­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na, eko­no­micz­na i spo­łecz­no-po­li­tycz­na stwo­rzo­na przez Ka­ro­la Mark­sa i Fry­de­ry­ka En­gel­sa, za­kła­da­ją­ca, że mo­to­rem zmian hi­sto­rycz­nych jest walka klas, pro­wa­dzą­ca do ut­wo­rze­nia spo­łe­czeń­stwa ko­mu­ni­stycz­ne­go;


Mark­sizm ( Mar­xis­mus), „so­cja­lizm na­u­ko­wy” – świa­to­po­gląd po­li­tycz­no-spo­łecz­no-go­spo­dar­czy wy­wo­dzą­cy się z myśli Ka­ro­la Mark­sa, a także, w mniej­szym stop­niu, Fry­de­ry­ka En­gel­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marksizm-Leninizm

w pro­pa­gan­dzie państw i par­tii ko­mu­ni­stycz­nych: syn­te­za myśli Mark­sa i Le­ni­na, sta­no­wią­ca rze­ko­mo pod­sta­wę pra­wi­dło­we­go ro­zu­mo­wa­nia we wszyst­kich dzie­dzi­nach wie­dzy


Mark­sizm-le­ni­nizm ( марксизм-ленинизм [marks’izm-le­ni­nizm]) – ide­o­lo­gia ko­mu­ni­stycz­na, bę­dą­ca głów­nym ru­chem ko­mu­ni­stycz­nym w XX wieku. Opra­co­wa­na przez bol­sze­wi­ków, była ide­o­lo­gią pań­stwo­wą Związ­ku Ra­dziec­kie­go jego państw sa­te­lic­kich w bloku wschod­nim i róż­nych kra­jów Ruchu Państw Nie­za­an­ga­żo­wa­nych i Trze­cie­go Świa­ta w okre­sie Zim­nej wojny, a także Mię­dzy­na­ro­dów­ki Ko­mu­ni­stycz­nej po bol­sze­wi­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marksowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mark­sa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Markszajderia

ge­o­dez­ja gór­ni­cza


Źródła:

SJP.pl

Markujący

po­zo­ro­wać, uda­wać


Źródła:

SJP.pl

Markur

dzika koza z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, ży­ją­ca w gó­rach Indii i Af­ga­ni­sta­nu; koza śru­bo­ro­ga


Źródła:

SJP.pl

Markus

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Markuski

przy­miot­nik od: Mar­ku­sy


Źródła:

SJP.pl

Markusy

wieś w Pol­sce


Mar­ku­sy (niem. "Mar­kus­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim. Sie­dzi­ba gminy Mar­ku­sy.

Wieś leży na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich, przy tra­sie nie­ist­nie­ją­cej już linii ko­le­jo­wej El­bląg-My­śli­ce. Znaj­du­je się tu rów­nież pla­ców­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej. W Mar­ku­sach znaj­du­ją się domy pod­cie­nio­we, jeden z 1789, po­zo­sta­łe z po­cząt­ku XIX wieku oraz cmen­tarz men­no­ni­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Markuszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Markuszowianin

miesz­ka­niec Mar­ku­szo­wa (osady w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Markuszowianka

miesz­kan­ka Mar­ku­szo­wa (osady w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Markuszowski

→ Mar­ku­szów (osada w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Markuszów

osada w Pol­sce


Mar­ku­szów daw­niej też Mar­ku­szew – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Mar­ku­szów

Osada leży nad rzeką Ku­rów­ką. Sie­dzi­ba gminy Mar­ku­szów. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską około 1550 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Markówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le jed­ne­go marka


Zo­bacz też: Mar­ków­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Mar­ków­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Do­broń.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marla

cien­ka, rzad­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na; merla


Źródła:

SJP.pl

Marlboras

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. marl­bo­ro


Źródła:

Wiktionary

Marlboro

marka pa­pie­ro­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pa­pie­ros marki „Marl­bo­ro”


Marl­bo­ro – jedna z naj­bar­dziej zna­nych na świe­cie marek pa­pie­ro­sów, pro­du­ko­wa­na przez firmę Phi­lip Mor­ris In­ter­na­tio­nal, na­le­żą­cą nieg­dyś do hol­din­gu Al­tria Group Inc. Wi­docz­ne nie­kie­dy na pacz­ce słowa "Veni, vidi, vici" są na­wią­za­niem do zna­nej wy­po­wie­dzi Ju­liu­sza Ce­za­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marlborough

mia­sto w An­glii w hrab­stwie Wilts­hi­re


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w hrab­stwie Wilts­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Hart­ford
  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie St. Louis
  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ul­ster
  • Marl­bo­ro­ugh (ang. Marl­bo­ro­ugh Town) – gmina w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Hart­ford
  • Marl­bo­ro­ugh (ang. Marl­bo­ro­ugh Town) – gmina w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Marl­bo­ro­ugh (ang. Marl­bo­ro­ugh Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ul­ster
  • Marl­bo­ro­ugh (ang. Marl­bo­ro­ugh Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Marl­bo­ro­ugh – re­gion na Wy­spie Po­łud­nio­wej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marlen

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Marlena

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Mar­le­na – imię żeń­skie, for­mo­wa­ne na dwa spo­so­by:

Mar­le­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 12 wrze­śnia i 23 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marleniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­le­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marlenka

zdrob­nie­nie od: Mar­le­na


Źródła:

SJP.pl

Marlett

krój czcion­ki


Mar­lett – krój pisma (font) for­ma­tu TrueType wy­ko­rzy­sty­wa­ny w sy­ste­mach Mi­cro­soft Win­dows, po­czą­wszy od Win­dows 95. Sy­stem ope­ra­cyj­ny używa tego kroju do two­rze­nia ikon in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka znaj­du­ją­cych się w menu i oknach. Przy­kła­da­mi są przy­ci­ski do za­my­ka­nia, mak­sy­ma­li­za­cji oraz mi­ni­ma­li­za­cji okna, któ­rych ele­men­ty sta­no­wią po­je­dyn­cze glify tego fontu. Umoż­li­wi­ło to użyt­kow­ni­kom ska­lo­wa­nie ele­men­tów in­ter­fej­su oraz pro­por­cjo­nal­ną zmia­nę roz­mia­ru ikon.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marley

naz­wi­sko, m.in. Bob Mar­ley (właśc. Ro­bert Nesta Mar­ley) (1945-1981), ja­maj­ski muzyk, wy­bit­ny twór­ca mu­zy­ki reg­gae


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bob Mar­ley – ja­maj­ski muzyk wy­ko­nu­ją­cy reggaeCzłonkami ro­dzi­ny Boba Mar­le­ya, któ­rych dzia­łal­ność zo­sta­ła od­no­to­wa­na są:
    • Rita Mar­ley – pio­sen­kar­ka
    • Ce­del­la Mar­ley Bo­o­ker – pio­sen­kar­ka i pi­sar­ka, matka Boba Mar­le­ya
    • Ce­del­la Mar­ley – mu­zycz­ka i pro­jek­tant­ka mody
    • Da­mian Mar­ley – muzyk reg­gae
    • Ju­lian Mar­ley – muzyk reg­gae
    • Ky-Mani Mar­ley – muzyk reg­gae
    • Nor­val Mar­ley – oj­ciec Boba Mar­le­ya
    • Rohan Mar­ley – gracz fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go
    • Step­hen Mar­ley (muzyk) – syn Boba Mar­le­ya
    • Ziggy Mar­ley – muzyk reg­gae
  • Step­hen Mar­ley (wri­ter) – bry­tyj­ski autor i pro­jek­tant gier

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marlin

ryba o cha­rak­te­ry­stycz­nym szpi­cu ut­wo­rzo­nym z prze­ro­śnię­tej gór­nej szczę­ki, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ża­gli­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w cie­płych wo­dach oce­a­nicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. icht. ryba z ro­dzi­ny ża­gli­co­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Istiop­ho­ri­dae|ref=tak.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­lin (właśc. ża­gli­co­wa­te) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych
  • Mar­lin – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Mar­tin P5M Mar­lin – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot pa­tro­lo­wy
  • Ram­bler/AMC Mar­lin – ame­ry­kań­ski sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny przez Ame­ri­can Mo­tors Cor­po­ra­tion
  • Mar­lin – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Schu­yl­kill
  • Mar­lin – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Falls

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marlinka

w że­glar­stwie: cien­ka linka ro­ślin­na zwi­nię­ta z dwu lub trzech sznur­ków, uży­wa­na do zwią­zy­wa­nia ze sobą lin, spo­rzą­dza­nia opa­sek oraz do ob­wią­zy­wa­nia żagla na bomie lub gaflu; ju­zing, omot­ka


Źródła:

SJP.pl

Marlon

imię mę­skie


Mar­lon – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (sit­com) wy­pro­du­ko­wa­ny przez Bi­cyc­le Path Pro­duc­tions, Baby Way Pro­duc­tions, 3 Arts En­ter­ta­in­ment oraz Uni­ver­sal Te­le­vi­sion, któ­re­go po­my­sło­daw­ca­mi są Chri­stop­her Mo­y­ni­han oraz Mar­lon Wa­y­ans. Se­rial był emi­to­wa­ny od 16 sierp­nia 2017 roku do 12 lipca 2018 roku przez NBC. W pol­skiej wer­sji ję­zy­ko­wej se­rial jest emi­to­wa­ny przez Net­flix, który wy­ku­pił wy­łącz­ność na se­rial poza te­ry­to­rium USA.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marlow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­low – mia­sto w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Rügen
  • Mar­low – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Buc­king­hams­hi­re
  • Mar­low – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • Mar­low – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Mar­low – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Step­hens
  • Mar­low (ang. Mar­low Town) – gmina w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Ches­hi­re

Źródła:

Wikipedia

Marlować

przy­wią­zy­wać brzeg żagla do bomu lub gafla za po­mo­cą mar­lin­ki


Źródła:

SJP.pl

Marlowe

Zo­bacz też: "Mar­lo­we" – film kry­mi­nal­ny z 2022 roku.

Mar­lo­we – ame­ry­kań­ski film kry­mi­nal­ny z 1969 na pod­sta­wie po­wie­ści Ra­y­mon­da Chand­le­ra "Sio­strzycz­ka". Głów­ną rolę za­grał James Gar­ner, a w epi­zo­dach wy­stą­pi­li m.in. Bruce Lee, Gayle Hun­ni­cutt, Rita Mo­re­no, Sha­ron Far­rell, Car­roll O’Con­nor i Jac­kie Co­o­gan.


Źródła:

Wikipedia

Marluk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marmara

1. morze Mar­ma­ra - część Morza Śró­dziem­ne­go;
2. wyspy Mar­ma­ra - wyspy na morzu Mar­ma­ra


Mar­ma­ra (tur. "Mar­ma­ra Adası", gr. Προικόνησος "Pro­i­ko­ne­sos", łac. Pro­con­ne­sus) – tu­rec­ka wyspa po­ło­żo­na na morzu Mar­ma­ra.

Jest naj­więk­szą wyspą (pow. 117,18 km²) na morzu Mar­ma­ra, po­ło­żo­na w jego za­chod­niej czę­ści, w pro­win­cji Balıkesir. Naj­wyż­sze wznie­sie­nie 699 m n.p.m. Tran­sport na nią jest moż­li­wy drogą mor­ską: stat­kiem i pro­mem ze Stam­bu­łu lub mo­to­rów­ką z Tekirdağu i Er­de­ku. Śred­nia tem­pe­ra­tu­ra po­wie­trza +24,6 °C a opady rocz­ne wy­no­szą śred­nio 700,2 mm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marmaroski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ma­ro­szem, do­ty­czą­cy Mar­ma­ro­szu


Źródła:

Wiktionary

Marmarosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej czę­ści Ru­mu­nii oraz w po­łud­nio­wej Ukra­i­nie, po­ło­żo­na wzdłuż rzeki Cisy;

 (1.2) geogr. adm. okręg w pół­noc­nej Ru­mu­nii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ma­rosz (kra­i­na hi­sto­rycz­na) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Ru­mu­nii i na Ukra­i­nie
  • Ko­mi­tat Mar­ma­rosz (ko­mi­tat Máramaros) – dawny ko­mi­tat Kró­le­stwa Wę­gier
  • Okręg Mar­ma­rosz (județ Maramureș) – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Ru­mu­nii
  • Mar­ma­rosz-Szi­get – mia­sto w pół­noc­nej Ru­mu­nii.
  • Góry Mar­ma­rosz – Kar­pa­ty Mar­ma­ro­skie

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marmelada

daw­niej: mar­mo­la­da, stę­żo­na masa owo­co­wa z owo­ców go­to­wa­nych z cu­krem


Źródła:

SJP.pl

Marmit

1. głę­bo­kie za­głę­bie­nie wyż­ło­bio­ne w litej skale wsku­tek eroz­ji wód po­lo­dow­co­wych;
2. ko­cioł ewor­syj­ny


Mar­mit (gar­niec lo­dow­co­wy) – za­głę­bie­nie ewor­syj­ne w for­mie cy­lin­dra o wy­gła­dzo­nych ścia­nach i za­o­krą­glo­nym dnie, wyż­ło­bio­ne w litej skale pod cia­łem lo­dow­ca przez wody sub­gla­cjal­ne lub też przez wody su­pra­gla­cjal­ne, spa­da­ją­ce w głąb lo­dow­ca mły­nem lo­dow­co­wym i wpra­wia­ją­ce w ruch wi­ro­wy ka­mie­nie znaj­du­ją­ce się na dnie tego za­głę­bie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marmolada

masa z owo­ców i cukru prze­tar­ta i go­to­wa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gęsty, stę­żo­ny przet­wór owo­co­wy spo­rzą­dza­ny z prze­tar­tych owo­ców go­to­wa­nych z cu­krem;


Mar­mo­la­da – sło­dzo­ny kon­cen­trat owo­co­wy wyt­wa­rza­ny z prze­tar­tych owo­ców, świe­żych lub czę­ściej po pro­ce­sie sul­fi­ta­cji, które są go­to­wa­ne z dużą ilo­ścią cukru (po­wy­żej 50% masy skład­ni­ków). Mar­mo­la­da może być przy­go­to­wa­na z jed­ne­go lub wielu ga­tun­ków owo­ców. Oprócz pod­sta­wo­we­go za­sto­so­wa­nia jako do­da­tek do pie­czy­wa, mar­mo­la­da jest sto­so­wa­na do wy­pie­ku ciast, ro­ga­li­ków, bułek, cia­sta fran­cu­skie­go, za­rów­no na zew­nątrz jak i wew­nątrz cia­sta. Pod­czas pie­cze­nia nie zmie­nia kształ­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marmoladka

1. cu­kie­rek z prze­cie­ru owo­co­we­go;
2. zdrob­nie­nie od: mar­mo­la­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ga­la­re­to­wa­ty cu­kie­rek wy­pro­du­ko­wa­ny z prze­cie­ru owo­co­we­go

 (1.2) zdrobn. od: mar­mo­la­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marmoladkowy

→ mar­mo­lad­ka


Patrz:marmoladka

Źródła:

SJP.pl

Marmoladowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mar­mo­la­dy


Źródła:

Wiktionary

Marmoladziarnia

wyt­wór­nia mar­mo­la­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce wyt­wa­rza­nia mar­mo­la­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marmoryzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okła­dzi­na imi­tu­ją­ca mar­mur, sztucz­ny mar­mur

 (1.2) po­kry­wa­nie ścian i in­nych rze­czy imi­ta­cją mar­mu­ru

 (1.3) na­kła­da­nie, ma­lo­wa­nie, wy­tła­cza­nie itp. wzoru przy­po­mi­na­ją­ce­go mar­mur


Mar­mo­ry­za­cja – po­kry­wa­nie po­wierzch­ni ścian, scho­dów, rzeźb, ko­min­ków itp. ma­te­ria­łem skła­da­ją­cym się z gipsu lub spe­cjal­nych ce­men­tów oraz prosz­kiem mar­mu­ro­wym na­śla­du­ją­cym mar­mur. Imi­to­wa­nie żył­ko­wań wy­stę­pu­ją­cych w mar­mu­rze lub aga­cie, na pa­pie­rze, drew­nie lub ce­ra­mi­ce.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marmoryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­mo­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Marmoryzować

cza­sow­nik

 (1.1) wy­kła­dać coś okła­dzi­ną imi­tu­ją­cą mar­mur

 (1.2) na­kła­dać, ma­lo­wać, wy­tła­czać itp. wzór przy­po­mi­na­ją­cy mar­mur


Źródła:

Wiktionary

Marmozeta

po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska małpa z ro­dzi­ny pa­zur­kow­ców


Mar­mo­ze­ta ("Le­on­to­pit­he­cus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny pa­zur­kow­co­wa­tych (Cal­lith­ri­chi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marmulada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mar­mo­la­da


Źródła:

Wiktionary

Marmur

skała me­ta­mor­ficz­na ce­nio­na jako ma­te­riał rzeź­biar­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała me­ta­mor­ficz­na pow­sta­ła z prze­o­bra­że­nia wa­pie­ni, sto­so­wa­na jako de­ko­ra­cyj­ny ma­te­riał bu­dow­la­ny i ar­ty­stycz­ny;

 (1.2) przed­miot wy­ko­na­ny z mar­mu­ru (1.1)


Zo­bacz też: Mar­mur – album Taco He­ming­wa­ya.

Mar­mur (od łac. "mar­mor", z μάρμαρος "mar­ma­ros") – skała me­ta­mor­ficz­na pow­sta­ła z prze­o­bra­że­nia wa­pie­ni, rza­dziej do­lo­mi­tów. Skła­da się głów­nie z kry­sta­licz­ne­go kal­cy­tu lub do­lo­mi­tu (mar­mur do­lo­mi­to­wy). Jest jed­nym z najt­ward­szych ka­mie­ni wśród skał kry­sta­licz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marmurek

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka ja­rzę­ba­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: mar­mur

 (1.2) deseń przy­po­mi­na­ją­cy struk­tu­rę mar­mu­ru, spo­ty­ka­ny czę­sto w daw­nych in­tro­li­ga­tor­skich opra­wach ksią­żek

 (1.3) ka­mień słu­żą­cy do ostrze­nia na­rzę­dzi

 (1.4) ro­dzaj babki lub keksa z dwóch ro­dza­jów cia­sta, o mar­mur­ko­wym de­se­niu po ukro­je­niu ka­wał­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marmurka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka ja­rzę­ba­ta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­mur­ki – za­baw­ki dla dzie­ci
  • mar­mur­ka (ptak)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marmurki

de­ka­ty­zo­wa­ne spod­nie dżin­so­we, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się mar­mur­ko­wym wzo­rem; de­ka­ty­zy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. de­ka­ty­zo­wa­ne dżin­sy


Mar­mur­ki (lub kulki do gry, kule duń­skie) – ro­dzaj dzie­cię­cej za­baw­ki; szkla­ne, gli­nia­ne lub ka­mien­ne (głów­nie mar­mu­ro­we lub aga­to­we) kulki naj­czę­ściej o śred­ni­cy ok. 1,25 cm, choć ich roz­miar może się­gać od 0,7 do 3 cm. Roz­po­wszech­nio­ne na całym świe­cie, szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go i w In­do­chi­nach, ale także w Niem­czech. Ze wzglę­du na ich atrak­cyj­ny wy­gląd oraz róż­no­rod­ność ko­lo­rów i ma­te­ria­łów kulki nie­rzad­ko by­wa­ją przed­mio­tem ko­lek­cji lub wy­mia­ny po­mię­dzy dzieć­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marmurkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­mur­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Marmurkowatość

cecha cze­goś przy­po­mi­na­ją­ce­go wy­glą­dem mar­mu­rek


Źródła:

SJP.pl

Marmurkowaty

ma­ją­cy deseń przy­po­mi­na­ją­cy żył­ko­wa­ny mar­mur


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy deseń przy­po­mi­na­ją­cy struk­tu­rę mar­mu­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marmurkować

cza­sow­nik

 (1.1) wy­kła­dać coś mar­mu­rem bądź jego imi­ta­cją

 (1.2) na­kła­dać, ma­lo­wać, wy­tła­czać itp. wzór przy­po­mi­na­ją­cy mar­mur


Źródła:

Wiktionary

Marmurkownia

za­kład wyt­wa­rza­ją­cy tka­ni­nę przy­po­mi­na­ją­cą ko­lo­rem mar­mur


Źródła:

SJP.pl

Marmurkowo-Oliwkowy

zło­żo­ny z dwóch de­se­ni: mar­mur­ko­we­go i oliw­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Marmurkowy

→ mar­mu­rek


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy deseń przy­po­mi­na­ją­cy struk­tu­rę mar­mu­ru


Patrz:marmurek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marmurowobiały

biały o od­cie­niu mar­mu­ro­wym


Źródła:

SJP.pl

Marmurowy

wy­ko­na­ny z mar­mu­ru


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z mar­mu­ru, zbu­do­wa­ny z mar­mu­ru

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. nie­ru­cho­my, po­są­go­wy, za­sty­gły w bez­ru­chu

 (2.2) przen. ko­lo­rem i gład­ko­ścią przy­po­mi­na­ją­cy biały mar­mur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marmurołom

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) miej­sce, gdzie się wy­do­by­wa mar­mur; ko­pal­nia mar­mu­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­pal­nia, w któ­rej wy­do­by­wa się mar­mur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marmurołomy

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) miej­sce, gdzie się wy­do­by­wa mar­mur; ko­pal­nia mar­mu­ru


Źródła:

SJP.pl

Marmuzela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. iron. miej­ska stroj­ni­sia, ko­kiet­ka

 (1.2) przest. po­gard. ko­bie­ta lek­kie­go pro­wa­dze­nia; mi­ło­śni­ca, la­dacz­ni­ca, nie­rząd­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Marna

1. słaby, o ni­skiej war­to­ści;
2. nie­u­dol­ny, kiep­ski, nie­po­rad­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we Fran­cji, prawy do­pływ Sek­wa­ny;

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Grand Est;


Marna (fr. "Marne") – rzeka we Fran­cji, prawy do­pływ Sek­wa­ny. Wy­pły­wa z Wy­ży­ny Lan­gres, a ucho­dzi do Sek­wa­ny w po­bli­żu Pa­ry­ża. W 178 ki­lo­me­trach jej dol­ne­go biegu roz­cią­ga się droga wodna.

Więk­sze mia­sta po­ło­żo­ne nad rzeką: Meaux, Eper­nay, Châlons-en-Cham­pa­gne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marnacja

po­tocz­nie: mar­no­wa­nie, zmar­no­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. bez­sen­sow­na stra­ta, zmar­no­wa­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marnawy

rzad­ko: nieco marny, nie­wie­le wart; li­cha­wy, kiep­ska­wy


Źródła:

SJP.pl

Marneuli

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Gruz­ji, w re­gio­nie Dolna Kart­lia;


Mar­ne­u­li ( მარნეული) – mia­sto w po­łud­nio­wej Gruz­ji, w re­gio­nie Dolna Kart­lia. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy. Mia­sto za­miesz­ka­ne jest głów­nie przez Aze­rów (83,1%).

Mia­sto jest sie­dzi­bą bazy lot­ni­czej woj­ska gru­ziń­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marneulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ne­u­li, do­ty­czą­cy Mar­ne­u­li


Źródła:

Wiktionary

Marneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Marną, do­ty­czą­cy Marny


Źródła:

Wiktionary

Marnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób marny; nędz­nie lub nie­zbyt do­brze


Mar­nie – ame­ry­kań­ski dre­szczo­wiec psy­cho­lo­gicz­ny z 1964 w re­ży­se­rii Al­fre­da Hitch­coc­ka, zre­a­li­zo­wa­ny na pod­sta­wie po­wie­ści Win­sto­na Gra­ha­ma. W roku pre­mie­ry film ze­brał mie­sza­ne re­cenz­je, jed­nak po la­tach uz­na­wa­ny jest za jedną z naj­lep­szych pro­duk­cji z koń­co­we­go etapu ka­rie­ry re­ży­se­ra.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: mar­nie


Źródła:

SJP.pl

Marniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: marny


Źródła:

SJP.pl

Marnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmar­nieć)

 (1.1) tra­cić war­tość, sta­wać się mar­nym

 (1.2) sta­wać się mar­nym, słab­szym


Źródła:

Wiktionary

Marnina

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sła­be­usz


Źródła:

Wiktionary

Marniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. utra­cjusz


Źródła:

Wiktionary

Marnisz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ni­szczy­ciel


Źródła:

Wiktionary

Marniuchny

zdrob­nie­nie od: marny; mar­niut­ki, mar­niuś­ki, mar­niu­teń­ki


Źródła:

SJP.pl

Marniuteńki

zdrob­nie­nie od: marny; mar­niut­ki, mar­niuś­ki, mar­niuch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: marny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marniutki

zdrob­nie­nie od: marny; mar­niu­teń­ki, mar­niuś­ki, mar­niuch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: marny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marniuśki

zdrob­nie­nie od: marny; mar­niut­ki, mar­niu­teń­ki, mar­niuch­ny


Źródła:

SJP.pl

Marnizna

po­tocz­nie: coś bar­dzo mar­ne­go lub wy­stę­pu­ją­ce­go w dra­stycz­nie nie­do­sta­tecz­nej ilo­ści


Źródła:

SJP.pl

Marnić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. trwo­nić


Źródła:

Wiktionary

Marnotrawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która wy­ko­rzy­stu­je rze­czy (czę­ścio­wo lub wcale), nie­o­szczęd­nie nimi go­spo­da­ru­je, jest roz­rzut­na


Źródła:

Wiktionary

Marnotrawczo

→ mar­no­traw­czy


Patrz:marnotrawczy

Źródła:

SJP.pl

Marnotrawczy

prze­sta­rza­le: do­ty­czą­cy mar­no­traw­cy; roz­rzut­ny, nie­o­szczęd­ny, nie­go­spo­dar­ny


Źródła:

SJP.pl

Marnotrawczyni

ko­bie­ta mar­no­traw­na; utra­cjusz­ka


Źródła:

SJP.pl

Marnotrawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­no­tra­wić.


Źródła:

Wiktionary

Marnotrawić

wy­ko­rzy­sty­wać w spo­sób nie­przy­no­szą­cy ko­rzy­ści; mar­no­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) nie wy­ko­rzy­sty­wać rze­czy (czę­ścio­wo lub wcale), nie­o­szczęd­nie go­spo­da­ro­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marnotrawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mar­no­traw­ne; cecha tych, któ­rzy są mar­no­traw­ni


Źródła:

Wiktionary

Marnotrawny

trwo­nią­cy pie­nią­dze, nie­o­szczęd­ny, roz­rzut­ny


przy­miot­nik

 (1.1) nie­wy­ko­rzy­stu­ją­cy rze­czy (czę­ścio­wo lub wcale), nie­o­szczęd­nie go­spo­da­ru­ją­cy, roz­rzut­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marnotrawstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­wy­ko­rzy­sty­wa­nie rze­czy (czę­ścio­wo lub wcale), nie­o­szczęd­ne go­spo­da­ro­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Marnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mar­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Marnować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmar­no­wać)

 (1.1) wy­ko­rzy­sty­wać w spo­sób, który nie przy­no­si ko­rzy­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mar­no­wać się (dk. zmar­no­wać się)

 (2.1) wy­ko­rzy­sty­wać małą część swo­ich moż­li­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Marność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie ulot­nym, nietr­wa­łym, bez­ce­lo­wym, bez war­to­ści


Źródła:

Wiktionary

Marny

1. słaby, o ni­skiej war­to­ści;
2. nie­u­dol­ny, kiep­ski, nie­po­rad­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bę­dą­cy w złym sta­nie, o nie­wiel­kiej war­to­ści

 (1.2) mały, drob­ny

 (1.3) zby­tecz­ny, da­rem­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maro

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: mara


Nie mylić z: Maro (por­tu­gal­ska pio­sen­kar­ka).

Maro – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go oz­na­cza­ją­ce urzęd­ni­ka mu­ni­cy­pal­ne­go. Przeksz­tał­ci­ło się ono z cza­sem w co­gno­men, które nosił na przy­kład Pu­bliusz Wer­gi­lusz Maro.

Z kolei wy­stę­pu­ją­ce w Azji Mniej­szej imię "Maro," od któ­re­go wzię­ła swą nazwę wspól­no­ta chrze­ści­jań­ska ma­ro­ni­tów, wy­wo­dzi się z ję­zy­ka sy­ryj­skie­go (ara­mej­skie­go) i oz­na­cza "świę­te­go" w po­ję­ciu chrze­ści­jań­skim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maroda

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chory


Źródła:

Wiktionary

Marodka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zwol­nie­nie le­kar­skie


Źródła:

Wiktionary

Marodować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. cho­ro­wać


Źródła:

Wiktionary

Marodzić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. opu­szczać pracę z po­wo­du cho­ro­by


Źródła:

Wiktionary

Marokanka

oby­wa­tel­ka Ma­ro­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­ro­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marokańczyk

oby­wa­tel Ma­ro­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­ro­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marokański

zwią­za­ny z pań­stwem Ma­ro­ko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­ro­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marokin

spe­cjal­nie wy­pra­wio­na i tło­czo­na skóra koźla


Źródła:

SJP.pl

Maroko

pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ra­ba­cie; Kró­le­stwo Ma­ro­kań­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce Pół­noc­nej;


Ma­ro­ko, Kró­le­stwo Ma­ro­kań­skie ( ‏المملكة المغربية‎, trb. "Al-Mam­la­ka al-Magh­ri­bij­ja"; ta­ma­zight ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ, trb. "Tagl­dit N Lmaġrib") – pań­stwo po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce ze sto­li­cą w Ra­ba­cie, na­le­żą­ce do państw Magh­re­bu. Ma­ro­ko od pół­no­cy ota­cza Morze Śró­dziem­ne, a od za­cho­du Ocean At­lan­tyc­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maron

książ­ko­wo: kasz­tan - owoc kasz­ta­na (drze­wa), spo­ży­wa­ny po upie­cze­niu, ugo­to­wa­niu lub zmie­lo­ny na mąkę do wy­pie­ku chle­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. po­to­mek zbie­głych czar­no­skó­rych nie­wol­ni­ków z cza­sów ko­lo­nial­nych, któ­rzy osied­li­li się pier­wot­nie na te­re­nie Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej i jako pierw­si uzy­ska­li wol­ność;

 (1.2) czar­no­skó­ry nie­wol­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) rzad. owoc kasz­ta­na ja­dal­ne­go


Maron – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Me­urt­he i Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 804 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 42 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Maron pla­su­je się na 437. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 200.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maronici

czło­nek ko­ścio­ła ma­ro­nic­kie­go


Ma­ro­ni­ci – chrze­ści­jań­ska lud­ność z Bli­skie­go Wscho­du, grupa re­li­gij­na (ma­ro­ni­ci) i et­nicz­na (Ma­ro­ni­ci), za­miesz­ku­ją­ca pier­wot­nie na te­re­nie Syrii i Li­ba­nu. Ma­ro­ni­ci są w prze­wa­ża­ją­cej mie­rze wschod­ni­mi ka­to­li­ka­mi obrząd­ku za­chod­nio­sy­ryj­skie­go, człon­ka­mi Ko­ścio­ła ma­ro­nic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maronicki

od­no­szą­cy się do ma­ro­ni­ty, wła­ści­wy ma­ro­ni­tom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z ma­ro­ni­ta­mi, do­ty­czą­cy ma­ro­ni­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maronita

czło­nek ko­ścio­ła ma­ro­nic­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek chrze­ści­jań­skiej wspól­no­ty pow­sta­łej w VII wieku na te­re­nach Li­ba­nu i Syrii i tam pier­wot­nie dzia­ła­ją­cej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maronitka

→ ma­ro­ni­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. człon­ki­ni chrze­ści­jań­skiej wspól­no­ty pow­sta­łej w VII wieku na te­re­nach Li­ba­nu i Syrii i tam pier­wot­nie dzia­ła­ją­cej


Patrz:maronita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maror

po­tra­wa w po­sta­ci gorz­kich wa­rzyw (chrza­nu lub sa­ła­ty) ma­ją­cych sym­bo­li­zo­wać go­rycz nie­wol­nict­wa, spo­ży­wa­na przez żydów pod­czas wie­cze­rzy bę­dą­cej czę­ścią świę­ta pas­chy; gorz­kie zioła


Źródła:

SJP.pl

Marosz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maroszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marowate

ro­dzi­na gry­zo­ni ży­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Marowaty

o ce­chach ma­ro­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Marownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cmen­tar­na kost­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Marownio

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kost­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Maroń

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Maroń – hi­sto­ryk
  • Fran­ci­szek Maroń – ksiądz ka­to­lic­ki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maroński

→ maron (nie­wol­nik)


Źródła:

SJP.pl

Marr

Marr – wieś w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym South Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Don­ca­ster. Leży 23 km na pół­noc­ny wschód od mia­sta Shef­field i 237 km na pół­noc od Lon­dy­nu.


Źródła:

Wikipedia

Marrakesz

mia­sto w Ma­ro­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duże mia­sto na po­łud­niu Ma­ro­ka;


Mar­ra­kesz ( ‏مراكش‎, "Marrākuš"; marok. arab. "Meṛṛakeš"; fr. "Mar­ra­kech") – mia­sto w za­chod­nim Ma­ro­ku, u pod­nó­ża At­la­su Wy­so­kie­go, na wy­so­ko­ści ok. 460 m n.p.m., sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­gio­nu Mar­ra­kesz-Safi. W 2024 roku li­czy­ło ok. 1 mln miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marrakeszanin

miesz­ka­niec Mar­ra­ke­szu


Źródła:

SJP.pl

Marrakeszanka

miesz­kan­ka Mar­ra­ke­szu


Źródła:

SJP.pl

Marrakeszański

przy­miot­nik od: Mar­ra­kesz; mar­ra­ke­szeń­ski


Źródła:

SJP.pl

Marrakeszeński

przy­miot­nik od: Mar­ra­kesz; mar­ra­ke­szań­ski


Źródła:

SJP.pl

Marran

por­tu­gal­ski lub hisz­pań­ski żyd zmu­szo­ny do przy­ję­cia chrztu w celu uni­knię­cia prze­śla­do­wań re­li­gij­nych; maran


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. ży­dow­ski kon­wer­ty­ta w póź­noś­red­nio­wiecz­nej i wczes­no­no­wo­żyt­nej Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii;


Mar­ran (arab. مران) – miej­sco­wość w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po. W 2004 roku li­czy­ła 3670 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marranka

→ mar­ran; ma­ran­ka


Źródła:

SJP.pl

Marrański

→ mar­ran; ma­rań­ski


Źródła:

SJP.pl

Marriott

[czy­taj: me­riot] luk­su­so­wy hotel mię­dzy­na­ro­do­wej sieci Mar­riott In­ter­na­tio­nal


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­riott-Sla­ter­vil­le – mia­sto w sta­nie Utah
  • Alice Mar­riott
  • Bill Mar­riott – ame­ry­kań­ski biz­nes­men
  • Fred Mar­riott – ame­ry­kań­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Ge­reth Mar­riott – bry­tyj­ski ka­ja­karz gór­ski
  • John Mar­riott − bry­tyj­ski hi­sto­ryk
  • John Wil­lard Mar­riott – ame­ry­kań­ski biz­nes­men, za­ło­ży­ciel sieci ho­te­lo­wej
  • Mike Mar­riott – an­giel­ski muzyk fol­ko­wy
  • Steve Mar­riott − bry­tyj­ski wo­ka­li­sta, autor tek­stów, gi­ta­rzy­sta i pia­ni­sta
  • Mar­riott Bon­voy – pro­gram lo­jal­no­ścio­wy sieci ho­te­lo­wej Mar­riott In­ter­na­tio­nal
  • Mar­riott Cen­ter – arena wie­lo­funk­cyj­na w Provo
  • Mar­riott Cor­po­ra­tion – dawne ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marryzm

pse­u­do­na­u­ko­wa te­o­ria o ję­zy­ku, stwo­rzo­na przez ra­dziec­kie­go ję­zy­koz­naw­cę Ni­ko­ła­ja Marra w la­tach 1920-1926


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. jęz. ling­wi­stycz­ne te­o­rie Ni­ko­ła­ja Marra i jego na­stęp­ców po­stu­lu­ją­ce m.in. ist­nie­nie tzw. ja­fe­tyc­kiej grupy ję­zy­ków;


Mar­ryzm (nowa nauka o ję­zy­ku) – te­o­ria stwo­rzo­na przez Ni­ko­ła­ja Marra w la­tach 1920–1926. Zgod­nie z pod­sta­wo­wy­mi za­sa­da­mi mar­ryz­mu:

Sto­sow­nie do po­wyż­sze­go wy­róż­nić można czte­ry etapy ewo­lu­cji ję­zy­ka:

Po­mi­mo cał­ko­wi­tej sprzecz­no­ści z wy­ni­ka­mi badań na­u­ko­wych (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mars

plat­for­ma u wierz­choł­ka masz­tu, słu­żą­ca do roz­pie­ra­nia want i jako punkt ob­ser­wa­cyj­ny; bo­cia­nie gnia­zdo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. miej­sce na masz­cie, umoż­li­wia­ją­ce ob­ser­wa­cję morza, osło­nię­te płót­nem two­rzy bo­cia­nie gnia­zdo;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) książk. groź­na, po­nu­ra mina


Mars – czwar­ta od Słoń­ca pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go. Krąży mię­dzy or­bi­tą Ziemi a pasem pla­ne­to­id dzie­lą­cym go od or­bi­ty Jo­wi­sza. Pla­ne­ta zo­sta­ła naz­wa­na od imie­nia rzym­skie­go boga wojny – Marsa, ze wzglę­du na barwę, która przy ob­ser­wa­cji z Ziemi wy­da­je się rdza­wo-czer­wo­na i ko­ja­rzy­ła się sta­ro­żyt­nym Rzy­mia­nom z po­żo­gą wo­jen­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marsala

1. sy­cy­lij­skie wzmoc­nio­ne wino słod­kie;
2. kolor tego wina, mię­dzy brą­zem a czer­wie­nią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, po­ło­żo­ne na za­chod­nim wy­brze­żu Sy­cy­lii;


Mar­sa­la – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Tra­pa­ni. Miej­sco­wość sły­nie z wina mar­sa­la.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 77 013 osób, 319,6 os./km².

W Mar­sa­li znaj­du­je się m.in. ka­te­dra z 1176, muzea "Museo degli Araz­zi" i "Museo Bagli An­sel­mi" (gdzie znaj­du­je się okręt kar­ta­giń­ski z 241 r. p.n.e.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marsalis

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marsalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­sa­lą, do­ty­czą­cy Mar­sa­li


Źródła:

Wiktionary

Marsareja

jedna z rej na masz­cie stat­ku, po­sia­da­ją­ce­go ża­giel re­jo­wy; mars­re­ja


Źródła:

SJP.pl

Marsel

drugi od dołu ża­giel czwo­ro­kąt­ny na masz­cie stat­ku z oża­glo­wa­niem re­jo­wym


Mar­sel lub mars­ża­giel (ang. "top­sa­il") – pro­sto­kąt­ny ża­giel re­jo­wy (za­wie­sza­ny na mars­rei), po­mię­dzy mar­sem, a bram­sa­lin­giem.

Jeśli znaj­du­ją się tam dwa żagle, to na­zy­wa­ne są mars­lem dol­nym i mars­lem gór­nym. W za­leż­no­ści zaś od masz­tu, na któ­rym ża­giel jest pod­nie­sio­ny, otrzy­mu­je on także nazwę tego masz­tu, np. foka czy grota, i wów­czas pełna nazwa brzmi "fok­mar­sel dolny", "grot­mar­sel górny" itd.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marshall

[czy­taj: mar­szal] bry­tyj­ska firma pro­du­ku­ją­ca sprzęt elek­tro­a­ku­stycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. muz. pro­dukt marki Mars­hall


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mars­hall Am­pli­fi­ca­tion – firma zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją ak­ce­so­riów i in­stru­men­tów mu­zycz­nych
  • Mars­hall (Mars­hal) – funk­cjo­na­riusz po­li­cji w USA
  • Al­fred Mars­hall (1842–1924) – an­giel­ski eko­no­mi­sta
  • Brian Mars­hall (ur. 1973) – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta ba­so­wy
  • Frank Mars­hall (1877–1944) – ame­ry­kań­ski sza­chi­sta
  • Ge­or­ge Mars­hall (1880–1959) – ame­ry­kań­ski ge­ne­rał i po­li­tyk
  • John Mars­hall – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta
  • John Mars­hall – ame­ry­kań­ski praw­nik i po­li­tyk
  • John Mars­hall – an­giel­ski per­ku­si­sta
  • John Mars­hall – an­giel­ski że­glarz
  • John Mars­hall – au­stra­lij­ski pły­wak
  • John Mars­hall – an­giel­ski ar­che­o­log

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marsjanin

po­tocz­nie: miesz­ka­niec innej pla­ne­ty niż Zie­mia; kos­mi­ta, ufita, ufo­lu­dek, obcy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­ny miesz­ka­niec Marsa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­sja­nin – po­wieść Andy’ego Weira wy­da­na w 2011 r.
  • Mar­sja­nin – film w re­ży­se­rii Rid­le­ya Scot­ta z 2015 r. z Mat­tem Da­mo­nem w roli głów­nej, adap­ta­cja po­wie­ści
  • Mar­sja­nie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marsjanka

dom­nie­ma­na miesz­kan­ka Marsa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­na miesz­kan­ka Marsa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsjasz

Mar­sjasz (także Mar­sjas, gr. Μαρσύας Marsýas, łac. Marsyăs) – w mi­to­lo­gii grec­kiej satyr fry­gij­ski, sław­ny z mi­strzow­skiej gry na au­lo­sie i znany z ry­wa­li­za­cji z Apol­li­nem, którą przy­pła­cił ob­dar­ciem ze skóry.


Źródła:

Wikipedia

Marsjański

→ Mars (pla­ne­ta)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Marsa, zwią­za­ny z Mar­sem

 (1.2) do­ty­czą­cy Mar­sja­ni­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsjańskość

→ mar­sjań­ski


Patrz:marsjański

Źródła:

SJP.pl

Marski

dot­knię­ty lub spo­wo­do­wa­ny mar­sko­ścią


przy­miot­nik

 (1.1) med. dot­knię­ty mar­sko­ścią (po­stę­pu­ją­cym włó­knie­niem i ni­szcze­niem struk­tu­ry)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marskość

zwłó­knie­nie na­rzą­du pro­wa­dzą­ce do jego nie­wy­dol­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stward­nie­nie na­rzą­du i zwią­za­ne z tym upo­śle­dze­nie jego czyn­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsowaty

o twa­rzy, minie: groź­ny, srogi; mar­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Marsowy

1. → Mars (bóg);
2. o twa­rzy, minie: po­waż­ny, groź­ny, su­ro­wy; mar­so­wa­ty;
3. prze­sta­rza­le:
a) wo­jen­ny, woj­sko­wy;
b) żoł­nier­ski, ry­cer­ski


przy­miot­nik

 (1.1) książk. o twa­rzy, minie: groź­ny, srogi

 (1.2) przest. zwią­za­ny z wojną lub wo­jow­ni­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marspikiel

za­o­strzo­ny ka­wa­łek pręta sta­lo­we­go, uży­wa­ny przy pra­cach na po­kła­dzie stat­ku


Źródła:

SJP.pl

Marsreja

jedna z rej na masz­cie stat­ku, po­sia­da­ją­ce­go ża­giel re­jo­wy; mar­sa­re­ja


Mars­re­ja – reja za­wie­szo­na na sten­dze, tzn. po­mię­dzy mar­sem,

a bram­sa­lin­giem lub topem. Jeśli są tam dwie reje to naz­wa­ne są mars­re­ją dolną i górną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marsylczyk

miesz­ka­niec Mar­sy­lii (mia­sta we Fran­cji); Mar­sy­lia­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mar­sy­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsylia

rzad­ki ro­dzaj pa­pro­ci wod­nej z ro­dzi­ny mar­sy­lio­wa­tych, ros­ną­cy na bło­tach i w wo­dach sto­ją­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mar­si­lia|ref=tak., pa­proć wodna o pło­żą­cych się ło­dy­gach i ko­rze­niach przy­ro­śnię­tych do dna


Mar­sy­lia ( Mar­se­il­le, ; Mar­sel­ha) – mia­sto w po­łud­nio­wej Fran­cji, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, ok. 100 km na po­łud­nio­wy za­chód od Alp. Jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem w kraju, po Pa­ry­żu. Mia­sto w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych gminy liczy ok. 900 000 miesz­kań­ców, na­to­miast ze­spół miej­ski Mar­sy­lii w za­leż­no­ści od źró­dła liczy od 1 380 000 do 1 614 501 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marsylianin

miesz­ka­niec Mar­sy­lii (mia­sta we Fran­cji); Mar­syl­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mar­sy­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsylianka

miesz­kan­ka Mar­sy­lii (mia­sta we Fran­cji); Mar­syl­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mar­sy­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsyliowate

ro­dzi­na pa­pro­ci wod­nych


Mar­sy­lio­wa­te ("Mar­si­le­a­ce­ae") – ro­dzi­na pa­pro­ci z rzędu sal­wi­niow­ców. Na­le­żą tu 3 ro­dza­je li­czą­ce ok. 75 ga­tun­ków. W Pol­sce wy­stę­pu­ją bar­dzo rzad­ko dwa ga­tun­ki – mar­sy­lia czte­ro­list­na i ga­łusz­ka ku­lecz­ni­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marsyliowaty

o ce­chach mar­sy­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Marsyliowe

pod­kla­sa pa­pro­ci róż­no­za­rod­ni­ko­wych ży­ją­cych w śro­do­wi­sku wod­nym, obej­mu­ją­ca na ogół nie­wiel­kie ro­śli­ny o peł­za­ją­cym kłą­czu, wyt­wa­rza­ją­cym ko­rze­nie przy­by­szo­we i li­ście


Źródła:

SJP.pl

Marsyliusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsylka

ro­dzaj da­chów­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mar­sy­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsylski

przy­miot­nik od: Mar­sy­lia (mia­sto we Fran­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­sy­lią, do­ty­czą­cy Mar­sy­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marsz

żyzne ni­zi­ny na­drzecz­ne i nad­mor­skie o gle­bie ut­wo­rzo­nej z mułu gli­nia­ste­go i pia­sku w Ho­lan­dii i pół­noc­no-za­chod­nich Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej, rów­no­mier­ny chód, rów­nież szyb­ki ryt­micz­ny chód woj­sko­wy

 (1.2) prze­mie­szcza­nie się, po­chód wojsk;

 (1.3) ma­ni­fe­sta­cja ulicz­na, wę­dru­ją­cy pro­test

 (1.4) geogr. ni­zi­ny na­drzecz­ne i nad­mor­skie o żyz­nej gle­bie ut­wo­rzo­nej z mułu gli­nia­ste­go i pia­sku w Ho­lan­dii i pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Nie­miec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. utwór mu­zycz­ny o wy­raź­nej ryt­mi­ce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • marsz – forma mu­zycz­na o do­mi­nu­ją­cym zna­cze­niu rytmu,
  • marsz – ro­dzaj ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej czło­wie­ka,
  • marsz – ruch wojsk pod dro­gach lub na prze­łaj,
  • marsz, po­chód, ma­ni­fe­sta­cja – wy­stą­pie­nie zbio­ro­we, zgro­ma­dze­nie, po­le­ga­ją­ce na do­mi­nu­ją­cym prze­mie­szcza­niu się
  • Marsz – spo­sób po­ru­sza­nia się żoł­nie­rza i po­dod­dzia­łów zwar­tych
  • Marsz – po­wieść hi­sto­rycz­na E.L. Doc­to­ro­wa.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marsz.

skrót od: mar­sza­łek (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = mar­sza­łek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marszalczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Wysp Mars­hal­la


Źródła:

Wiktionary

Marszalski

→ Wyspy Mars­hal­la


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wysp Mars­hal­la

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Wysp Mars­hal­la,


Patrz:Wyspy Marshalla

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marszand

ku­piec zaj­mu­ją­cy się hand­lem dzie­ła­mi sztu­ki, głów­nie obra­za­mi; mar­chand


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. szt. osoba hand­lu­ją­ca dzie­ła­mi sztu­ki


Mar­szand (fr. "mar­chand" – ku­piec) – ku­piec, osoba hand­lu­ją­ca dzie­ła­mi sztu­ki, zwła­szcza obra­za­mi. Mar­szand, obra­ca­jąc dzie­ła­mi sztu­ki, bywa me­ce­na­sem ar­ty­stów. Or­ga­ni­zu­je wy­sta­wy, wpły­wa na rynek dzieł sztu­ki i jej ko­mer­cja­li­za­cję, in­ge­ru­je w twór­czość ar­ty­stycz­ną ze wzglę­du na modę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marszandka

→ mar­szand


Patrz:marszand

Źródła:

SJP.pl

Marszawa

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych; go­de­cja


Źródła:

SJP.pl

Marszał

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Mar­szał – pol­ski praw­nik
  • Ma­ciej Mar­szał – pol­ski praw­nik, po­li­to­log
  • Marek Mar­szał – pol­ski tłu­macz
  • Mi­chał Mar­szał – pol­ski dzien­ni­karz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marszałek

1. naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy w ar­miach niek­tó­rych państw;
2. osoba ma­ją­ca ten sto­pień;
3. prze­wod­ni­czą­cy sejmu lub se­na­tu;
4. w śred­nio­wie­czu: urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy dwo­rem, póź­niej urzęd­nik pań­stwo­wy o sze­ro­kich kom­pe­ten­cjach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy, m.in. w Pol­sce;

 (1.2) polit. prze­wod­ni­czą­cy sejmu;

 (1.3) polit. prze­wod­ni­czą­cy se­na­tu;

 (1.4) adm. prze­wod­ni­czą­cy za­rzą­du wo­je­wództ­wa;

 (1.5) hist. naj­wyż­szy urzęd­nik dwor­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) prze­wod­ni­czą­ca sejmu lub se­na­tu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­sza­łek Sejmu (III Rzecz­po­spo­li­ta) – poseł, naj­wyż­szy przed­sta­wi­ciel Sejmu Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mar­sza­łek Se­na­tu (III Rzecz­po­spo­li­ta) – se­na­tor, naj­wyż­szy przed­sta­wi­ciel Se­na­tu Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mar­sza­łek wo­je­wództ­wa – prze­wod­ni­czą­cy za­rzą­du wo­je­wództ­wa
  • Lord mar­sza­łek – ósmy urząd w hie­rar­chii wiel­kich urzęd­ni­ków pań­stwo­wych w Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • Mar­sza­łek se­nior – jeden z naj­star­szych po­słów lub naj­star­szy se­na­tor prze­wod­ni­czą­cy pier­wsze­mu po­sie­dze­niu izby pol­skie­go par­la­men­tu
  • mar­sza­łek dworu – hi­sto­rycz­ny urząd, któ­re­go za­da­niem było za­rzą­dza­nie dwo­rem mo­nar­chy; także ofi­cja­li­sta na dwo­rze szla­chec­kim: za­rząd­ca, prze­ło­żo­ny służ­by do­mo­wej (ma­jor­do­mus)
  • mar­sza­łek ho­spo­dar­ski – hi­sto­rycz­ny urząd w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim
  • mar­sza­łek kon­fe­de­rac­ki – hi­sto­rycz­ny urząd, spra­wo­wał wła­dzę wy­ko­naw­czą wraz z kró­lem i Se­na­tem
  • mar­sza­łek nad­wor­ny ko­ron­ny – hi­sto­rycz­ny urząd cen­tral­ny w Pol­sce w okre­sie śred­nio­wie­cza i w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • mar­sza­łek nad­wor­ny li­tew­ski – hi­sto­rycz­ny urząd cen­tral­ny na Lit­wie w okre­sie śred­nio­wie­cza i w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • mar­sza­łek pry­ma­sa – hi­sto­rycz­ny urząd ko­ściel­ny w Pol­sce, nie­for­mal­nie rów­nież pań­stwo­wy
  • Mar­sza­łek sejmu (I Rzecz­po­spo­li­ta) – hi­sto­rycz­ny urząd prze­wod­ni­czą­ce­go obrad Izby Po­sel­skiej Sejmu I Rze­czy­po­spo­li­tej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marszałkini

po­tocz­nie: ko­bie­ta mar­sza­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta-mar­sza­łek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marszałkostwo

urząd mar­szał­ka


Źródła:

SJP.pl

Marszałkowa

mał­żon­ka mar­szał­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona mar­szał­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marszałkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. bycie mar­szał­kiem

 (1.2) adm. peł­nie­nie urzę­du mar­szał­ka


Źródła:

Wiktionary

Marszałkowski

naz­wi­sko


przy­miot­nik

 (1.1) wojsk. do­ty­czą­cy woj­sko­we­go w stop­niu mar­szał­ka

 (1.2) polit. do­ty­czą­cy mar­szał­ka sejmu

 (1.3) polit. do­ty­czą­cy mar­szał­ka se­na­tu

 (1.4) adm. do­ty­czą­cy mar­szał­ka wo­je­wództ­wa

 (1.5) hist. do­ty­czą­cy daw­ne­go urzęd­ni­ka - mar­szał­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­szał­kow­ski – pol­ski per­ku­si­sta
  • Ja­nusz Mar­szał­kow­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, na­u­czy­ciel i urzęd­nik
  • To­masz Mar­szał­kow­ski – pol­ski po­li­to­log, ofi­cer po­li­cji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marszałkowy

→ mar­sza­łek (daw­niej); mar­szał­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Marszałkówna

daw­niej: córka mar­szał­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka mar­szał­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marszczelcowate

o ce­chach mar­szczel­co­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


Mar­szczel­co­wa­te (Ca­e­ci­lii­dae) – ro­dzi­na pła­zów z rzędu pła­zów bez­no­gich (Gym­nop­hio­na).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marszczelcowaty

o ce­chach mar­szczel­co­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


Źródła:

SJP.pl

Marszczelec

bez­no­gi płaz z ro­dzi­ny mar­szczel­co­wa­tych, ży­wią­cy się głów­nie mrów­ka­mi i ter­mi­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Marszczenie

Mar­szcze­nie – uży­wa­na pod­czas szy­cia tech­ni­ka słu­żą­ca do skró­ce­nia dłu­go­ści paska ma­te­ria­łu, dzię­ki czemu dłuż­szy brzeg można przy­szyć do krót­sze­go brze­gu. Jest po­wszech­nie sto­so­wa­ny w odzie­ży do stwo­rze­nia de­ko­ra­cyj­ne­go, fal­ba­no­we­go efek­tu, na przy­kład gdy pełny rękaw jest przy­mo­co­wa­ny do pod­kro­ju pachy lub man­kie­tu ko­szu­li, lub gdy spód­ni­ca jest przy­mo­co­wa­na do sta­ni­ka.


Źródła:

Wikipedia

Marszczka

prze­sta­rza­łe: zmarszcz­ka;
1. bruzd­ka na skó­rze, zwła­szcza twa­rzy i szyi, bę­dą­ce efek­tem ru­chów mi­micz­nych lub sta­rze­nia się;
2. drob­na nie­rów­ność na ja­kiejś po­wierzch­ni; falka, fałd­ka


Źródła:

SJP.pl

Marszcznica

glon z ro­dzi­ny trzę­si­dło­wa­tych, two­rzą­cy tęgie, rozcz­łon­ko­wa­ne, szkar­łat­ne, a po wysch­nię­ciu czar­nia­we, nitki


Źródła:

SJP.pl

Marszczysty

wście­kli­ca mar­szczy­sta - ga­tu­nek mrów­ki


Źródła:

SJP.pl

Marszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­mar­szczyć, zmar­szczyć)

 (1.1) po­kry­wać zmarszcz­ka­mi

 (1.2) po­wo­do­wać fałd­ki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mar­szczyć się (dk. po­mar­szczyć się, zmar­szczyć się)

 (2.1) ule­gać zmar­szcze­niu, po­kry­wać się zmarszcz­ka­mi

 (2.2) ścią­gać się w zmarszcz­ki

 (2.3) re­a­go­wać na coś pow­sta­niem zmar­szczek na twa­rzy


Źródła:

Wiktionary

Marszewnica

Mar­szew­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Lidz­bark.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Wa­wrzyń­ca w Sta­rym Dłu­to­wie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Marszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­sze­wo – część Gdyni
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Przy­widz
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Kle­czew
  • Mar­sze­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Śrem
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Mar­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no
  • Mar­sze­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Mar­sze­wo, w pow. sła­wień­skim
  • Mar­sze­wo – je­zio­ro na Rów­ni­nie Słup­skiej w gmi­nie Po­sto­mi­no

Źródła:

Wikipedia

Marszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­stan­ty Mar­szew­ski – pol­ski urzęd­nik, se­na­tor
  • Lud­wik Mar­szew­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny i le­karz
  • Wło­dzi­mierz Mar­szew­ski – pol­ski woj­sko­wy, po­li­tyk obozu na­ro­do­we­go, dzia­łacz związ­ków za­wo­do­wych, pu­bli­cy­sta i wy­daw­ca

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marszina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o py­ska­tej ko­bie­cie


Źródła:

Wiktionary

Marszobieg

ćwi­cze­nie po­le­ga­ją­ce na prze­by­ciu ja­kiejś trasy na prze­mian bie­giem i mar­szem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­mie­szcza­nie się po­le­ga­ją­ce na prze­by­ciu ja­kiejś trasy na prze­mian bie­giem i mar­szem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marszon

forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej bę­dą­ca po­łą­cze­niem mar­szu i ma­ra­to­nu


Źródła:

SJP.pl

Marszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­szo­wi­ce – część mia­sta Wroc­ław
  • Mar­szo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Mar­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca
  • Mar­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Mar­szo­wi­ce – gro­ma­da z sie­dzi­bą władz w Mar­szo­wi­cach, pow. wie­lic­ki
  • Mar­szo­wi­ce – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Mar­szo­wi­cach; w gmi­nie Oława

Źródła:

Wikipedia

Marszowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mar­szem, do­ty­czą­cy mar­szu


Źródła:

Wiktionary

Marszruta

1. wy­ty­czo­ny kie­ru­nek, plan drogi, po­cho­du, tran­spor­tu;
2. mi­kro­bus jeż­dżą­cy stałą trasą, po­pu­lar­ny w kra­jach by­łe­go Związ­ku Ra­dziec­kie­go; marsz­rut­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyz­na­czo­na trasa do­ja­zdu, doj­ścia, do­tar­cia do ja­kie­goś celu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marsz­ru­ta – w te­o­rii gra­fów
  • Marsz­ru­ta – ele­ment tak­ty­ki
  • pro­blem marsz­ru­ty­za­cji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marszrutka

mi­kro­bus jeż­dżą­cy stałą trasą, po­pu­lar­ny w kra­jach by­łe­go Związ­ku Ra­dziec­kie­go; marsz­ru­ta


Marsz­rut­ka (wła­ści­wie marsz­rut­no­je taksi, маршрутное такси, w skró­cie маршрутка) – tak­sów­ka zbio­ro­wa, ro­dzaj miej­skie­go lub mię­dzy­mia­sto­we­go tran­spor­tu zbio­ro­we­go bar­dzo po­pu­lar­ny w kra­jach by­łe­go Związ­ku Ra­dziec­kie­go. Do­słow­ne tłu­ma­cze­nie słowa „Marsz­rut­no­je taksi” oz­na­cza „tak­sów­kę po­ru­sza­ją­cą się po usta­lo­nej marsz­ru­cie (tra­sie)”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marszrutowy

→ marsz­ru­ta


Patrz:marszruta

Źródła:

SJP.pl

Marszrutyzacja

pla­no­wa­nie tras prze­wo­zo­wych


Źródła:

SJP.pl

Marszyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. górn. znak gór­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Marsżagiel

pro­sto­kąt­ny ża­giel gniezd­ny roz­pię­ty na mars­rei


Źródła:

SJP.pl

Marta

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum;

 (1.3) geogr. adm. gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marta – gaun wikas sa­mi­ti w Madh­ja-Pa­śći­mań­ćal Wikas Kszetr, w stre­fie Kar­na­li w dy­stryk­cie Ka­li­kot
  • Marta – część wsi Janki w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ho­ro­dło
  • Marta – miej­sco­wość
  • Marta – bra­zy­lij­ska pił­kar­ka
  • Marta – huta
  • Marta – imię żeń­skie
  • Marta – po­wieść Elizy Orzesz­ko­wej
  • Marta – sa­mi­ca ali­ga­to­ra mis­si­si­pij­skie­go, naj­star­sze zwie­rzę w eu­ro­pej­skich ogro­dach zo­o­lo­gicz­nych
  • Marta – świę­ta Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go, matka Sy­me­o­na Słup­ni­ka Młod­sze­go
  • Marta – świę­ta mnisz­ka pra­wo­sław­na
  • Marta mówi – ame­ry­kań­ski se­rial
  • Bło­go­sła­wio­na Marta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marteczka

zdrob­nie­nie od: Marta (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Martellato

frag­ment ut­wo­ru za­gra­ny mar­tel­la­to (z sil­nie ak­cen­to­wa­nym stac­ca­to - wy­raź­nym od­dzie­la­niem kilku dźwię­ków na­stę­pu­ją­cych po sobie)


Źródła:

SJP.pl

Marten

piec słu­żą­cy do wy­ta­pia­nia stali; piec mar­te­now­ski; piec Sie­men­sa-Mar­ti­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. hutn. piec mar­te­now­ski

 (1.2) środ. więz. grzał­ka do her­ba­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ten – mia­sto
  • Mar­ten – dziel­ni­ca Dort­mun­du
  • Alek­san­der Mar­ten – pol­ski aktor
  • Fer­dy­nand Mar­ten – pol­ski przy­rod­nik
  • Mar­cin Mar­ten – pol­ski raper, poeta
  • Mi­chał Mar­ten – pol­ski raper, poeta
  • Ma­rit­za Martén – ku­bań­ska lek­ko­at­let­ka
  • mar­ten – piec hut­ni­czy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marteniak

śro­do­wi­sko­wo: piec mar­te­now­ski


Źródła:

SJP.pl

Martenka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Martenot

[czy­taj: marteNO] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Ma­u­ri­ce Mar­te­not (1898-1980) - fran­cu­ski muzyk, kon­struk­tor, pe­da­gog


Źródła:

SJP.pl

Martenowski

piec mar­te­now­ski - piec słu­żą­cy do wy­ta­pia­nia stali


Źródła:

SJP.pl

Martens

skó­rza­ny but o gru­bej, sprę­ży­stej po­desz­wie i za­o­krą­glo­nym czu­bie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) but ze skóry z za­o­krą­glo­nym czu­bem na gru­bej po­desz­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Mar­tens – nie­miec­ki me­ta­lo­graf
  • An­dre­as Mar­tens – nie­miec­ki ry­sow­nik
  • Con­rad Mar­tens – au­stra­lij­ski ma­larz
  • Eck­hard Mar­tens – nie­miec­ki wio­ślarz
  • Fio­dor Mar­tens – ro­syj­ski praw­nik
  • He­in­rich Mar­tens – nie­miec­ki ogrod­nik
  • Her­mann Mar­tens – nie­miec­ki ko­larz
  • Karol Hen­ryk Mar­tens – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Krzysz­tof Mar­tens – pol­ski bry­dży­sta
  • Lieke Mar­tens – ni­der­landz­ka pił­kar­ka
  • Lu­cien Mar­tens – bel­gij­ski po­li­tyk
  • Ludo Mar­tens – bel­gij­ski hi­sto­ryk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Martensy

skó­rza­ny but o gru­bej, sprę­ży­stej po­desz­wie i za­o­krą­glo­nym czu­bie


Źródła:

SJP.pl

Martenzyt

skład­nik struk­tu­ral­ny har­to­wa­nych stali i żeliw sza­rych, bę­dą­cy prze­sy­co­nym rozt­wo­rem sta­łym węgla w że­la­zie alfa


Mar­ten­zyt – pier­wot­nie nazwa jed­nej z me­ta­sta­bil­nych struk­tur, wy­stę­pu­ją­ca w sto­pach Fe-C, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bar­dzo dużą twar­do­ścią. Wy­wo­dzi się od naz­wi­ska nie­miec­kie­go me­ta­lur­ga, Adol­fa Mar­ten­sa (1850–1914). Obec­nie przez okre­śle­nie mar­ten­zyt na­le­ży ro­zu­mieć wszyst­kie struk­tu­ry, które pow­sta­ją w wy­ni­ku sze­ro­ko ro­zu­mia­nych prze­mian mar­ten­zy­tycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martha

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mart­ha – miej­sco­wość w sta­nie Ken­tuc­ky
  • Mart­ha – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma
  • Mart­ha – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na
  • An­ge­lo Mart­ha – ho­len­der­ski pił­karz
  • Ar’jany Mart­ha – ho­len­der­ski pił­karz
  • Ben­ja­min Mart­ha – ho­len­der­ski pił­karz
  • (205) Mart­ha – pla­ne­to­i­da
  • Mart­ha – nie­miec­ki film z 1974 r.
  • Mart­ha – gołąb
  • Mart­ha – imię żeń­skie
  • Mart­ha and the Van­del­las – ame­ry­kań­skie trio wo­kal­ne
  • Ce­lit­he­mis mart­ha

Źródła:

Wikipedia

Martin

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­tin – wieś w żu­pa­nii osi­jec­ko-ba­rań­skiej, w mie­ście Našice
  • Mar­tin – mia­sto po­wia­to­we w kraju ży­liń­skim
  • Mar­tin – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Step­hens
  • Mar­tin – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Floyd
  • Mar­tin – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Red River
  • Mar­tin – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Al­le­gan
  • Mar­tin – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Keith
  • Mar­tin – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie She­ri­dan
  • Mar­tin – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ben­nett
  • Mar­tin – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie We­a­kley
  • Mar­tin (ang. Mar­tin Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Con­way
  • Mar­tin (ang. Mar­tin Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pope

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martinek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Mar­ti­nek (1862–1920) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • János Mar­ti­nek (ur. 1965) – wę­gier­ski pię­cio­bo­i­sta no­wo­czes­ny
  • Kry­stian Mar­ti­nek (ur. 1948) – nie­miec­ki sce­na­rzy­sta, aktor
  • Lisa Mar­ti­nek (1972–2019) – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Marek Mar­ti­nek (1957–2021) – pol­ski ge­o­log, dy­plo­ma­ta
  • Sven Mar­ti­nek (ur. 1964) – nie­miec­ki aktor
  • Wło­dzi­mierz Mar­ti­nek (ur. 1945) – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martini

1. ga­tu­nek wło­skie­go wer­mu­tu; także: por­cja tego wina;
2. kok­tajl ginu z wer­mu­tem; także: por­cja tego kok­taj­lu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ti­ni – po­pu­lar­ny drink
  • Mar­ti­ni (Au­to­mo­bi­les Mar­ti­ni) – kon­struk­tor i ze­spół For­mu­ły 1
  • Mar­ti­ni – marka wer­mu­tu
  • Mar­ti­ni & Rossi – pro­du­cent wer­mu­tów marki Mar­ti­ni
  • Ar­tu­ro Mar­ti­ni (1889–1947) – wło­ski rzeź­biarz
  • Bal­do­me­ro Car­los Mar­ti­ni (ur. 1939) – ar­gen­tyń­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Bruno Mar­ti­ni (1962–2020) – fran­cu­ski pił­karz
  • Carlo Maria Mar­ti­ni (1927–2012) – wło­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Cath­le­en Mar­ti­ni (ur. 1982) – nie­miec­ka bobs­le­ist­ka
  • Cla­u­dio Mar­ti­ni (ur. 1951) – wło­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Co­rin­na Mar­ti­ni (ur. 1985) – nie­miec­ka sa­necz­kar­ka
  • Fer­di­nand Mar­ti­ni (1870–1930) – nie­miec­ki aktor

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: Marta


Źródła:

Wiktionary

Martonit

cie­kły zwią­zek or­ga­nicz­ny, sto­so­wa­ny jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy pod­czas I wojny świa­to­wej; bro­mo­a­ce­ton


Źródła:

SJP.pl

Martunia

zdrob­nie­nie od: Marta (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Marta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Martusia

zdrob­nie­nie od: Marta (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Marta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Martwa

ko­bie­ta, która zmar­ła; nie­boszcz­ka, zmar­ła


Źródła:

SJP.pl

Martwak

ob­szar mart­wi­czej tkan­ki w żywym or­ga­niz­mie, naj­czę­ściej w kości


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. mart­wa tkan­ka od­dzie­lo­na od tkan­ki żywej, naj­czę­ściej w kości


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Martwica

1. miej­sco­we obu­mar­cie ko­mó­rek tkan­ki or­ga­niz­mu ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go; ne­kro­za
2. mart­wi­ca kor­ko­wa - mart­we war­stwy ko­mó­rek wy­stę­pu­ją­ce naj­czę­ściej na po­wierzch­ni ko­rze­ni i pni drzew; ko­ro­wi­na
3. luźna, po­ro­wa­ta skała osa­do­wa - wa­pien­na lub krze­mion­ko­wa
4. zanik cze­goś lub za­stój w czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. miej­sco­we obu­mar­cie tka­nek;

 (1.2) przen. zanik cze­goś lub za­stój w czymś

 (1.6) techn. wełna po­cho­dzą­ca ze zde­chłych owiec

 (1.7) daw. mart­wa, rza­dziej zemd­lo­na ko­bie­ta

 (1.8) daw. widmo, wi­dzia­dło, upiór


Mart­wi­ca, ne­kro­za ( νεκρός „mart­wy”, ne­cro­sis) – ciąg zmian mor­fo­lo­gicz­nych za­cho­dzą­cych po śmier­ci ko­mór­ki w żywym or­ga­niz­mie.

Cha­rak­te­ry­zu­je się stop­nio­wą de­gra­da­cją struk­tur ko­mór­ko­wych (m.in. de­na­tu­ra­cją bia­łek), obrz­mie­niem cy­to­plaz­my, de­zin­te­gra­cją błony ko­mór­ko­wej i cha­o­tycz­ną de­zak­ty­wa­cją wszyst­kich szla­ków bio­che­micz­nych, a także na­stę­pu­je pęcz­nie­niem ko­mór­ki (na sku­tek do­sta­wa­nia się wody do ko­mór­ki) lub prze­ciw­nie jej ob­kur­cze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Martwicowy

→ mart­wi­ca; mart­wi­czy


Źródła:

SJP.pl

Martwiczy

→ mart­wi­ca; mart­wi­co­wy


przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z mart­wi­cą, miej­sco­wym obu­mie­ra­niem tka­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Martwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mart­wić.


Źródła:

Wiktionary

Martwić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wzbu­dzać nie­po­kój, obawę, smu­tek

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny mart­wić się

 (2.1) nie­po­ko­ić się, smu­cić się


Źródła:

Wiktionary

Martwota

1. brak ob­ja­wów życia;
2. stan odręt­wie­nia, apa­tii


Źródła:

SJP.pl

Martwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest mart­we; cecha tych, któ­rzy są mart­wi


Źródła:

Wiktionary

Martwy

1. taki, w któ­rym usta­ły pro­ce­sy ży­cio­we;
2. taki, który prze­stał funk­cjo­no­wać, be­zu­zy­tecz­ny, nie­po­trzeb­ny;
3. nie­o­ży­wio­ny, po­zo­sta­ją­cy w bez­ru­chu;
4. blady, nie­ru­cho­my, bez wy­ra­zu


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który umarł

 (1.2) taki, który na­le­ży do ka­te­go­rii przed­mio­tów

 (1.3) przen. taki, który jest wy­łą­czo­ny z ak­tyw­ne­go życia

 (1.4) przen. taki, który zep­suł się i nie dzia­ła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) zmar­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marty

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: Marta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marty – imię
  • Marty – naz­wi­sko
  • Marty – ame­ry­kań­ski film z 1955
  • Marty – dawna osada w Ka­li­for­nii hrab­stwie Yolo
  • Marty – ob­szar nie­mu­ni­cy­pial­ny w Min­ne­so­cie
  • Marty – CDP w Da­ko­cie Po­łud­nio­wej

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Martyka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Martyna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


– imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go od mę­skie­go imie­nia Mar­cin ( Mar­ti­nus, „na­le­żą­cy do Marsa”) i jego żeń­ski od­po­wied­nik. Błęd­nym sko­ja­rze­niem jest, że Mar­ty­na pow­sta­ła od imie­nia Marta. Spo­ty­ka­na jest rów­nież forma Mar­ci­na. W wielu ję­zy­kach imię to wy­stę­pu­je w for­mie "Mar­ti­na".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Martynek

zdrob­nie­nie od: Mar­ty­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Martyngał

1. część rzędu koń­skie­go, ma­ją­ca na celu unie­moż­li­wie­nie ko­nio­wi dźwi­ga­nia głowy za­nad­to do góry; wytok;
2. ro­dzaj obro­ży dla psów lub in­nych zwie­rząt;
3. w że­glar­stwie: łań­cuch lub lina ta­kie­lun­ku sta­łe­go łą­czą­ca buksz­pryt ze stewą dzio­bo­wą; wa­tersz­tag;
4. w pro­ba­bi­li­sty­ce: pro­ces sto­cha­stycz­ny lub ciąg zmien­nych lo­so­wych, dla któ­re­go wa­run­ko­wą war­to­ścią ocze­ki­wa­ną na­stęp­nej war­to­ści, dla da­nych war­to­ści bie­żą­cej i po­przed­nich, jest war­tość bie­żą­ca;
5. ro­dzaj stra­te­gii w grach lo­so­wych lub tran­sak­cjach gieł­do­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mar­tyn­gał – pro­ces sto­cha­stycz­ny, w któ­rym wa­run­ko­wą war­to­ścią ocze­ki­wa­ną na­stęp­nej war­to­ści, dla da­nych war­to­ści bie­żą­cej i po­przed­nich, jest war­tość bie­żą­ca,
  • mar­tyn­gał a. wytok – część rzędu koń­skie­go,
  • mar­tyn­gał – ro­dzaj obro­ży dla psów i in­nych zwie­rząt,
  • mar­tyn­gał – sy­stem ob­sta­wia­nia w grach ha­zar­do­wych,
  • mar­tyn­gał a. wa­tersz­tag – część oli­no­wa­nia stat­ku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martyngałowy

→ mar­tyn­gał


Patrz:martyngał

Źródła:

SJP.pl

Martyniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Martynian

imię mę­skie


Mar­ty­nian, "Sex­tus Mar­cius Mar­ti­nia­nus" (zm. praw­dop. 325) – ce­sarz rzym­ski od lipca do 18 wrze­śnia 324. Po­cząt­ko­wo "ma­gi­ster of­fi­cio­rum" ce­sa­rza Li­cy­niu­sza. Po prze­gra­nej bit­wie pod Adria­no­po­lem 3 czerw­ca 324 roku mia­no­wa­ny zo­stał przez Li­cy­niu­sza współ­ce­sa­rzem ("au­gu­stus") i wy­sła­ny do Lamp­sa­cus, aby opóź­nić nad­cią­ga­ją­cą z Tra­cji armię Kon­stan­ty­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martynika

1. wyspa w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;
2. de­par­ta­ment za­mor­ski Fran­cji w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Za­wietrz­nych w Ma­łych An­ty­lach

 (1.2) geogr. de­par­ta­ment za­mor­ski Fran­cji;


Mar­ty­ni­ka ( Mar­ti­ni­que) – de­par­ta­ment za­mor­ski Fran­cji, zaj­mu­ją­cy ka­ra­ib­ską wyspę o tej samej naz­wie, po­ło­żo­ną w ar­chi­pe­la­gu Wysp Na­wietrz­nych w Ma­łych An­ty­lach, mię­dzy dwoma nie­za­leż­ny­mi pań­stwa­mi Do­mi­ni­ką na pół­no­cy i Saint Lucia na po­łud­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Martynikanin

miesz­ka­niec Mar­ty­ni­ki (wyspy)


Źródła:

SJP.pl

Martynikanka

miesz­kan­ka Mar­ty­ni­ki (wyspy)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mar­ty­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Martynikańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Mar­ty­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Martynikański

→ Mar­ty­ni­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mar­ty­ni­ką, do­ty­czą­cy Mar­ty­ni­ki


Patrz:Martynika

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Martyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mar­ty­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Martyniuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mar­ty­niuk (ur. 1950) – ukra­iń­ski po­li­tyk
  • An­drij Mar­ty­niuk (ur. 1990) – ukra­iń­ski lek­ko­at­le­ta
  • An­drzej Mar­ty­niuk (ur. 1960) – pol­ski siat­karz
  • Ja­ro­sław Mar­ty­niuk (ur. 1989) – ukra­iń­ski pił­karz
  • Jurij Mar­ty­niuk (ur. 1974) – ukra­iń­ski pił­karz
  • Mak­sym Mar­ty­niuk (ur. 1977) – ukra­iń­ski praw­nik i urzęd­nik
  • Ołek­sandr Mar­ty­niuk (ur. w 1969) – ra­dziec­ki i ukra­iń­ski siat­karz
  • Roman Mar­ty­niuk (ur. 1987) – ro­syj­ski siat­karz
  • Pa­i­sjusz (Mar­ty­niuk) (ur. 1969) – pol­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ser­hij Mar­ty­niuk (1921-1994) – ofi­cer UPA
  • Te­o­dor Mar­ty­niuk (ur. 1974) – ukra­iń­ski bi­skup ka­to­lic­ki
  • Wac­ław Mar­ty­niuk (ur. 1949) – pol­ski po­li­tyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martynka

zdrob­nie­nie od: Mar­ty­na (imię żeń­skie)


Mar­tyn­ka ( Mar­ti­ne) – cykl ksią­żek dla dzie­ci, a także imię jego głów­nej bo­ha­ter­ki. Au­to­ra­mi cyklu byli dwaj Bel­go­wie Gil­bert De­la­ha­ye (autor tek­stu) oraz Mar­cel Mar­lier (ilu­stra­tor), któ­rzy two­rzy­li go w ję­zy­ku fran­cu­skim. Cykl wy­da­wa­ny był od 1954 roku przez wy­daw­nict­wo Ca­ster­man.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martynowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alak­sandr Mar­ty­no­wicz (ur. 1987) – bia­ło­ru­ski pił­karz
  • Bar­ba­ra Mar­ty­no­wicz (1929–2022) – pol­ska ak­tor­ka
  • Igna­cy Mar­ty­no­wicz (1887–1966) – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny
  • Le­an­der Mar­ty­no­wicz (1892–1920) – pol­ski żoł­nierz
  • Lud­wig Mar­ty­no­wicz Pus­sep (1875–1942) – estoń­ski le­karz ne­u­ro­chi­rurg
  • Mar­ty­na Mar­ty­no­wicz (ur. 1987) – pol­ska ju­docz­ka
  • Mi­chał Mar­ty­no­wicz (1852–1929) – pol­ski le­karz i ofi­cer
  • Mi­łosz Mar­ty­no­wicz (ur. 1959) – pol­ski prze­wod­nik ta­trzań­ski, ta­ter­nik, bi­blio­fil i wy­daw­ca
  • Ta­de­usz Mar­ty­no­wicz (1913–1994) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Wła­dy­sła­wa Mar­ty­no­wicz (1892–1958) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka, pe­da­goż­ka, har­mi­strzy­ni
  • Zenon Mar­ty­no­wicz (1880–1935) – pol­ski far­ma­ce­u­ta i che­mik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martynowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Martynów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­ty­nów – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów­ka Pod­la­ska
  • Mar­ty­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Mar­ty­nów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu wsi Mar­ty­nów Nowy

Źródła:

Wikipedia

Martyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. mę­czen­nik


Mar­tyr (wła­ści­wy tytuł – Mar­tyr from Love) – sin­gel ze­spo­łu De­pe­che Mode, pro­mu­ją­cy album "The Best Of, Vo­lu­me 1".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Martyrium

bu­dow­la wznie­sio­na ku czci mę­czen­ni­ka


Mar­ty­rium – bu­dow­la o cha­rak­te­rze sa­kral­nym poś­wię­co­na mę­czen­ni­ko­wi. Zaz­wy­czaj kryje ona jego grób lub zwią­za­ne z nim re­lik­wie. Ten ro­dzaj bu­dow­li był cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki wczes­no­chrze­ści­jań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martyriusz

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Martyrolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie mar­ty­ro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Martyrologia

cier­pie­nie, mę­czeń­stwo, zno­sze­nie prze­śla­do­wań


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cier­pie­nie i mę­czeń­stwo na­ro­du lub wyz­naw­ców ja­kiejś re­li­gii;


Mar­ty­ro­lo­gia (gr. "mar­tys" „świa­dek”, mar­tyr „mę­czen­nik”) – cier­pie­nie, mę­czeń­stwo na­ro­du, grupy spo­łecz­nej lub wyz­naw­ców re­li­gii.

Li­te­ra­tu­ra mar­ty­ro­lo­gicz­na uka­zu­je obra­zy wojen i walk od stro­ny ofiar oraz ich ro­dzin, ek­spo­nu­jąc poś­wię­ce­nie wal­czą­cych w imię wyz­na­wa­nych idei i war­to­ści: wiary, oj­czyz­ny, dobra, spra­wied­li­wo­ści, praw­dy i tym po­dob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Martyrologiczny

→ mar­ty­ro­lo­gia


Patrz:martyrologia

Źródła:

SJP.pl

Martyrologium

spis mę­czen­ni­ków chrze­ści­jań­skich i ich bio­gra­fie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. księ­ga li­tur­gicz­na ka­len­da­rzo­wo li­stu­ją­ca mę­czen­ni­ków razem z krót­ki­mi opi­sa­mi ich męki;


Mar­ty­ro­lo­gium – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim i w pra­wo­sła­wiu, upo­rząd­ko­wa­na chro­no­lo­gicz­nie księ­ga li­tur­gicz­na za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cje o mę­czen­ni­kach, świę­tych, bło­go­sła­wio­nych i ob­cho­dzo­nych uro­czy­sto­ściach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Martysz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Martyt

mi­ne­rał, od­mia­na he­ma­ty­tu


Mar­tyt – mi­ne­ral­na od­mia­na he­ma­ty­tu wy­stę­pu­ją­ca w for­mie pse­u­do­mor­foz po ma­gne­ty­cie. Czę­sto jest skład­ni­kiem rud że­la­za i pod­le­ga ek­splo­a­ta­cji (tzw. pia­ski mar­ty­to­we).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Martyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marucha

gwa­ro­wo: niedź­wiedź


rze­czow­nik, ro­dzaj me­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. niedź­wiedź


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maruda

(r. męski)
1. męż­czyz­na wiecz­nie nie­za­do­wo­lo­ny, ka­pry­śny
2. męż­czyz­na śla­ma­zar­ny, spóź­nia­ją­cy się
3. nu­dziarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba ma­ją­ca skłon­no­ści do ma­ru­dze­nia, glę­dze­nia

 (1.2) pot. osoba ma­ją­ca skłon­no­ści do ka­pry­sze­nia, gry­ma­sze­nia i na­rze­ka­nia

 (1.3) pot. czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy wszyst­ko w bar­dzo po­wol­nym tem­pie, ma­rud­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) mit­słow. demon żeń­ski drę­czą­cy nie­mow­la­ki i do­pro­wa­dza­ją­cy je do pła­czu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maruder

1. czło­wiek nie­punk­tu­al­ny, spóź­nia­ją­cy się;
2. żoł­nierz sa­mo­wol­nie odłą­cza­ją­cy się od od­dzia­łu, zwy­kle w ce­lach ra­bun­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. de­zer­ter do­pu­szcza­ją­cy się w cza­sie wojny ra­bun­ków, kra­dzie­ży i in­nych prze­stępstw

 (1.2) pot. czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy wszyst­ko w bar­dzo po­wol­nym tem­pie, ma­rud­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maruderka

→ ma­ru­der; spóź­nial­ska, guz­dral­ska, guz­dra­ła


Źródła:

SJP.pl

Maruderstwo

1. opóź­nia­nie się, ocią­ga­nie się z czymś;
2. odłą­cza­nie się żoł­nie­rzy od od­dzia­łów w ce­lach ra­bun­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. ogół za­cho­wań i po­stęp­ków cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ma­ru­de­rów, któ­rzy w wa­run­kach wo­jen­nych do­pu­szcza­ją się róż­nych prze­stępstw, zwła­szcza ra­bun­ków i kra­dzie­ży

 (1.2) pot. po­wol­ne wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści, ocią­ga­nie się i opóź­nia­nie z czymś


Ma­ru­der­stwo (fr. "ma­ra­u­der", włó­czę­ga, rabuś) – sa­mo­wol­ne odłą­cze­nie się od jed­nost­ki woj­sko­wej w trak­cie kon­flik­tu zbroj­ne­go, z za­mia­rem do­ko­ny­wa­nia prze­stępstw.

Ma­ru­de­ra­mi są zaz­wy­czaj po­je­dyn­czy żoł­nie­rze (rza­dziej całe po­dod­dzia­ły), wy­ko­rzy­stu­ją­cy chaos to­wa­rzy­szą­cy dzia­ła­niom wo­jen­nym oraz brak na­dzo­ru do celów prze­stęp­czych, głów­nie wzglę­dem cy­wi­lów, ran­nych i cho­rych. Wśród dzia­łań tych można wy­mie­nić mię­dzy in­ny­mi: kra­dzie­że, ro­zbo­je z uży­ciem broni, czy ogra­bia­nie zwłok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marudka

zdrob­nie­nie od: ma­ru­da (ko­bie­ta)


Źródła:

SJP.pl

Marudniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­rud­nie


Źródła:

SJP.pl

Marudniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­rud­ny


Źródła:

SJP.pl

Marudność

→ ma­rud­ny; ka­pry­śność, gder­li­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­rud­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­rud­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marudny

po­tocz­nie:
1. dzia­ła­ją­cy po­wo­li i nie­chęt­nie; opie­sza­ły;
2. skłon­ny do na­rze­ka­nia z byle po­wo­du; gry­ma­śny, mal­kon­tenc­ki;
3. taki, któ­re­go wy­ko­na­nie wy­ma­ga dużo czasu i cier­pli­wo­ści; żmud­ny


Źródła:

SJP.pl

Marudzenia

po­tocz­nie:
1. wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie, roz­cza­ro­wa­nie; na­rze­kać, bia­do­lić, joj­czeć, joj­czyć, la­men­to­wać;
2. za­bie­rać się po­wo­li do ja­kiejś czyn­no­ści; guz­drać się, śli­ma­czyć się, ocią­gać się


Źródła:

SJP.pl

Marudzenie

po­tocz­nie:
1. wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie, roz­cza­ro­wa­nie; na­rze­kać, bia­do­lić, joj­czeć, joj­czyć, la­men­to­wać;
2. za­bie­rać się po­wo­li do ja­kiejś czyn­no­ści; guz­drać się, śli­ma­czyć się, ocią­gać się


Źródła:

SJP.pl

Marudzić

po­tocz­nie:
1. wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie, roz­cza­ro­wa­nie; na­rze­kać, bia­do­lić, joj­czeć, joj­czyć, la­men­to­wać;
2. za­bie­rać się po­wo­li do ja­kiejś czyn­no­ści; guz­drać się, śli­ma­czyć się, ocią­gać się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ma­ru­dzić)

 (1.1) pot. uka­zy­wać ka­pry­sy i wy­gła­szać na­rze­ka­nia

 (1.2) pot. mówić w spo­sób rozw­le­kły i nudny

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­ru­dzić)

 (2.1) pot. robić opie­sza­le

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­ru­dzić się

 (3.1) przest. pot. robić opie­sza­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marudztwo

po­tocz­nie:
1. zwle­ka­nie, ocią­ga­nie się z czymś; ma­ru­der­stwo;
2. gry­ma­sze­nie, ka­pry­sze­nie, wy­brzy­dza­nie


Źródła:

SJP.pl

Marula

ro­zło­ży­ste afry­kań­skie drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; także owoc tego drze­wa po­dob­ny do mango


Ma­ru­la ("Scle­ro­ca­rya bir­rea") – ga­tu­nek śred­niej wy­so­ko­ści drze­wa z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych. Ro­śli­na roz­dziel­nopł­cio­wa, wy­stę­pu­je w Afry­ce po­łud­nio­wej i za­chod­niej. Ga­tu­nek ma długą tra­dy­cję wy­ko­rzy­sty­wa­nia i ochro­ny przez lud­ność miej­sco­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maruna

ro­śli­na trwa­ła z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ho­do­wa­na w ogro­dach


Zo­bacz też: Ma­ru­na (Budy-Grzy­bek) – część wsi.

Ma­ru­na ("Tri­ple­u­ro­sper­mum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je ok. 40 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej na ob­sza­rach o umiar­ko­wa­nym kli­ma­cie – nie­mal w całej Eu­ro­pie i Azji (bez po­łud­nio­wych krań­ców tych kon­ty­nen­tów), w pół­noc­no-wschod­niej Afry­ce oraz w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marunit

płyta izo­la­cyj­na z pra­so­wa­nych paź­dzie­rzy


Źródła:

SJP.pl

Marunowo

Ma­ru­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

W Ma­ru­no­wie dzia­łał klub pił­kar­ski „Leśni Ma­ru­no­wo”.


Źródła:

Wikipedia

Marunowy

1. → ma­ru­na;
2. po­dejź­rzon ma­ru­no­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny na­sięź­rza­ło­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Marusarz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­ru­sarz (1913–1968) – nar­ciarz
  • He­le­na Ma­ru­sa­rzów­na (1918–1941) – nar­ciar­ka
  • Ję­drzej Ma­ru­sarz Ja­rzą­bek (1877–1961) – prze­wod­nik ta­trzań­ski
  • Józef Ma­ru­sarz (1926–1996) – nar­ciarz
  • Sta­ni­sław Ma­ru­sarz (1913–1993) – nar­ciarz, wi­ce­mistrz świa­ta w sko­kach nar­ciar­skich
  • Woj­ciech Ma­ru­sarz (ur. 1993) – kom­bi­na­tor nor­we­ski
  • Ma­ru­sa­rzo­wa Prze­łącz­ka
  • Ma­ru­sa­rzo­wa Tur­nia
  • Ma­ru­sa­rzo­wy Żleb
  • Me­mo­riał Bro­ni­sła­wa Cze­cha i He­le­ny Ma­ru­sa­rzów­ny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marusza

rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez Ru­mu­nię i Węgry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w za­chod­niej Ru­mu­nii i w po­łud­nio­wo-wschod­nich Wę­grzech, lewy do­pływ Cisy;

 (1.2) geogr. adm. okręg w środ­ko­wej Ru­mu­nii;


Ma­ru­sza (węg. "Maros", rum. "Mureș") – rzeka w za­chod­niej Ru­mu­nii i w po­łud­nio­wo-wschod­nich Wę­grzech, lewy do­pływ Cisy w zle­wi­sku Morza Czar­ne­go. Dłu­gość wy­no­si 883 km, po­wierzch­nia zlew­ni – około 30 tys. km².

Ma­ru­sza swe źró­dła bie­rze z gór Harg­hi­ta w Sied­mio­gro­dzie (rum. "Tran­sil­va­nia"). Póź­niej pły­nie prze­ło­mem mię­dzy Kar­pa­ta­mi Po­łud­nio­wy­mi a Gó­ra­mi Za­chod­nio­ru­muń­ski­mi, a na­stęp­nie wy­pły­wa na rów­ni­ny Kraju Za­ci­sań­skie­go i ucho­dzi do Cisy pod Se­ge­dy­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maruszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maruszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ru­szą, do­ty­czą­cy Ma­ru­szy


Źródła:

Wiktionary

Maruszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maruszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maruszewo

1. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim;
2. przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ru­sze­wo – przy­sió­łek w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Ry­dzy­na
  • Ma­ru­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Ko­zie­li­ce

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maruszewski

→ Ma­ru­sze­wo


Patrz:Maruszewo

Źródła:

SJP.pl

Maruszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ru­szów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Lip­sko
  • Ma­ru­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów
  • Ma­ru­szów – dawna gro­ma­da

Źródła:

Wikipedia

Marut

naz­wi­sko


Marut, Ma­ru­tas – imię mę­skie pier­wot­nie po­cho­dze­nia per­skie­go, oz­na­cza­ją­ce "boży po­sła­niec". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ma­ru­tas z Me­zo­po­ta­mii.

Marut imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 lu­te­go i 4 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maruta

imię żeń­skie


Ma­ru­ta – imię żeń­skie pier­wot­nie po­cho­dze­nia per­skie­go, oz­na­cza­ją­ce "boża po­słan­ka". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Marut z Me­zo­po­ta­mii.

Ma­ru­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 lu­te­go i 4 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marutać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ża­ło­wać


Źródła:

Wiktionary

Maruti

model sa­mo­cho­du marki Su­zu­ki


Źródła:

SJP.pl

Marutowie

naz­wi­sko


Ma­ru­to­wie (od Marut: "wiatr, tchnie­nie i siła ży­cio­wa") – w re­li­gii we­dyj­skiej grupa sied­miu (w "De­wi­pu­ra­nie"), je­de­na­stu (w "Ma­hab­ha­ra­cie") lub wię­cej bogów wia­tru, sprzy­mie­rzo­nych z Indrą. Byli uwa­ża­ni za straż­ni­ków Somy i opie­ku­nów rol­ni­ków. Jed­nym z imion Ha­nu­ma­na, syna boga wia­tru Waju jest Ma­ru­ti.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maruś

zdrob­nie­nie od: Marek (imię mę­skie); Ma­re­czek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Marek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marvell

Zo­bacz też: Mar­vell Tech­no­lo­gy Group.

Mar­vell – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Phil­lips.


Źródła:

Wikipedia

Marvin

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­vin – wieś w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Union
  • Mar­vin – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Grant
  • Mar­sja­nin Mar­vin () – po­stać z serii Zwa­rio­wa­ne me­lo­die

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marwari

1. rasa koni z re­gio­nu Mar­war w płn.-zach. In­diach
2. język uży­wa­ny w In­diach, głów­nie w Ra­dża­sta­nie


Mar­wa­ri – w In­diach i in­nych kra­jach po­tocz­ne okre­śle­nie człon­ków kasty ku­piec­kiej, wy­wo­dzą­cych się pier­wot­nie z Ra­dża­sta­nu, a zwła­szcza z re­gio­nu Mar­war. W sen­sie do­słow­nym "Mar­wa­ri" jest okre­śle­niem ge­o­gra­ficz­nym, może do­ty­czyć Mar­war­czy­ków na­le­żą­cych do do­wol­nej kasty, lecz naj­czę­ściej uży­wa­ne jest jako skrót od "Mar­wa­ri ba­niya", czyli ku­piec mar­war­ski, gdyż wła­śnie ta grupa spo­łecz­na mi­gro­wa­ła na naj­więk­szą skalę. Mi­gra­cje zwią­za­ne z dzia­łal­no­ścią hand­lo­wą nie ogra­ni­cza­ły się tylko do Indii i kra­jów ościen­nych, obec­nie przed­sta­wi­cie­li tej klasy można spot­kać nie­mal na całym świe­cie. Okre­śle­nia Mar­wa­ri używa się nawet w przy­pad­ku, gdy spo­łecz­ność taka prze­by­wa w danym re­gio­nie od wielu po­ko­leń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marwałd

Mar­wałd (niem. "Mar­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Dą­brów­no.

W la­tach 1954-1971 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Mar­wałd, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Dą­brów­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Marwica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­wi­ca – wieś
  • Mar­wi­ca – stru­ga
  • Mar­wi­ca Wiel­ka

Źródła:

Wikipedia

Marwice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Mar­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Wi­du­cho­wa

Źródła:

Wikipedia

Marx

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Bern­hard Marx (1795–1866) – nie­miec­ki te­o­re­tyk mu­zy­ki
  • Jo­a­chim Marx (ur. 1944) – pił­karz re­pre­zen­ta­cji Pol­ski w la­tach 1966–1975
  • Jo­seph Marx (1882–1964) – kom­po­zy­tor au­striac­ki
  • Karl Marx, także Karol Marks (1818–1883) – nie­miec­ki fi­lo­zof, so­cjo­log, eko­no­mi­sta, hi­sto­ryk, dzien­ni­karz i dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny, twór­ca so­cja­liz­mu na­u­ko­we­go
  • Re­in­hard Marx (ur. 1953) – ar­cy­bi­skup Mo­na­chium i Fry­zyn­gi, kar­dy­nał
  • Ri­chard Marx (ur. 1963) – ame­ry­kań­ski wo­ka­li­sta, kom­po­zy­tor, twór­ca tek­stów i pro­du­cent pły­to­wy
  • Wil­helm Marx (1863–1946) – po­li­tyk nie­miec­ki
  • Bra­cia Marx (ang. Marx Brot­hers) – piąt­ka ro­dzeń­stwa ak­to­rów te­a­tral­nych i fil­mo­wych:
    • Le­o­nard Marx znany jako Chico (1887–1961)
    • Adolph Art­hur Marx znany jako Harpo (1888–1964)
    • Ju­lius Henry Marx znany jako Gro­u­cho (1890–1977)
    • Mil­ton Marx znany jako Gummo (1892–1977)

Źródła:

Wikipedia

Mary

1. nosze dla zmar­łych;
2. pod­wyż­sze­nie, na któ­rym usta­wia się trum­nę; ka­ta­falk


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) nosze dla zmar­łych

 (1.2) ka­ta­falk

 (1.3) trum­na ze zwło­ka­mi sto­ją­ca na pod­wyż­sze­niu

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|mara.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mary – dawna nazwa wsi Mo­ra­wy (gmina Gar­de­ja, po­wiat kwi­dzyń­ski, wo­je­wództ­wo po­mor­skie)
  • Mary – dawna gro­ma­da z sie­dzi­bą w po­wyż­szej wsi
  • Mary – rzeka w Au­stra­lii, w sta­nie Qu­e­ens­land
  • Mary – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Mary – mia­sto w Turk­me­ni­sta­nie
  • Mary – wi­la­jet w Turk­me­ni­sta­nie
  • Mary – an­glo­sa­ska forma imie­nia Maria
  • Mary – stu­dyj­ny album Mary J. Blige z 1999 roku
  • Mary – sło­ni­ca po­wie­szo­na w 1916 roku przez wła­ści­cie­la cyrku
  • Mary – sin­gel ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu Scis­sor Si­sters z al­bu­mu Scis­sor Si­sters
  • Mary – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych
  • Mary – nosze do prze­no­sze­nia zmar­łych lub ka­ta­falk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marya

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. imię|pol­ski|ż. Maria


Źródła:

Wiktionary

Marych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pot. reg. pozn. imię|pol­ski|m. Ma­rian, spo­pu­la­ry­zo­wa­ne przez au­dy­cje ra­dio­we o poz­nań­skiej gwa­rze


Źródła:

Wiktionary

Marycha

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ryś­ka, staf, stuff


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ma­ri­hu­a­na


Ma­ry­cha (lit. "Seina", biał. Марыха) – rzeka na po­gra­ni­czu pol­sko-li­tew­skim. Jest le­wo­brzeż­nym do­pły­wem Czar­nej Hań­czy, w do­rze­czu Niem­na. Po­wierzch­nia zlew­ni Ma­ry­chy wy­no­si 432,4 km², w tym 22,6 km² poza gra­ni­ca­mi kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marychna

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Marychniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rych­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marychnów

Ma­rych­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Marychowy

→ ma­ry­cha; ma­ri­hu­a­no­wy, gan­dzio­wy


Źródła:

SJP.pl

Marycjusz

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Marycjuszostwo

Ma­ry­cjusz z mał­żon­ką; Ma­ry­cju­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Marycjuszowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Marycjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Maryja

po­stać imie­nia: Maria, uży­wa­na w tek­stach re­li­gij­nych w od­nie­sie­niu do Matki Bo­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. imię|pol­ski|ż., forma imie­nia Maria

 (1.2) teol. kult. Matka Boża;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maryjczycy

lud za­miesz­ku­ją­cy Mari El (au­to­no­micz­ną re­pu­bli­kę w Rosji); Cze­re­mi­si


Ma­ryj­czy­cy ( марий, "marij" lub "мари", "mari"; марийцы, "ma­rij­cy"), daw­niej okre­śla­ni jako Cze­re­mi­si ( черемисы, "cze­rie­mi­sy") – grupa et­nicz­na po­cho­dze­nia ugro­fiń­skie­go, która pier­wot­nie za­miesz­ki­wa­ła te­re­ny nad Wołgą i Kamą w dzi­siej­szej Rosji. Pra­wie po­ło­wa Ma­ryj­czy­ków miesz­ka obec­nie w Re­pu­bli­ce Mari El, ale zna­czą­ce ich po­pu­la­cje znaj­du­ją się także w re­pu­bli­kach Basz­ki­rii i Ta­tar­sta­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maryjczyk

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Mari El (au­to­no­micz­ną re­pu­bli­kę w Rosji); Cza­re­mis


Źródła:

SJP.pl

Maryjka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go w więk­szo­ści Mari; Cze­re­mi­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Maria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) człon­ki­ni grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Re­pu­bli­kę Mari El


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maryjność

cecha cze­goś poś­wię­co­ne­go Maryi, matce Chry­stu­sa


Źródła:

SJP.pl

Maryjny

poś­wię­co­ny matce Chry­stu­sa, Marii, wią­żą­cy się z jej kul­tem


przy­miot­nik

 (1.1) teol. od­no­szą­cy się do Matki Bożej, zwią­za­ny z Matką Bożą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maryjski

do­ty­czą­cy Ma­ryj­czy­ków, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ma­ryj­czy­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ryj­czy­ka­mi lub Re­pu­bli­ką Mari El, do­ty­czą­cy Ma­ryj­czy­ków lub Re­pu­bli­ki Mari El

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­ryj­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maryjónek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­je­ra­nek


Źródła:

Wiktionary

Marykina

małpa z ro­dzi­ny pa­zur­kow­ców, z rzędu na­czel­nych; ta­ma­ry­na dwu­barw­na


Źródła:

SJP.pl

Maryla

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ma­ry­la – forma imie­nia Maria po­cho­dzą­ca od ro­mań­skie­go zdrob­nie­nia pier­wow­zo­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maryland

[czy­taj: MErylend] stan w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. stan Sta­nów Zjed­no­czo­nych ze sto­li­cą w An­na­po­lis i naj­więk­szym mia­stem Bal­ti­mo­re;


Ma­ry­land () – stan Sta­nów Zjed­no­czo­nych na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

Jest jed­nym z 13 sta­nów za­ło­ży­ciel­skich. Od po­łud­nia gra­ni­czy z Dy­stryk­tem Ko­lum­bii, Wir­gi­nią i Wir­gi­nią Za­chod­nią, od wscho­du z De­la­wa­re, a od pół­no­cy z Pen­syl­wa­nią.

Za­to­ka Che­sa­pe­a­ke dzie­li stan na dwie czę­ści – wschod­nią – ni­zin­ną i za­chod­nią – wy­żyn­ną, ła­god­nie wzno­szą­cą się w kie­run­ku Ap­pa­la­chów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marylandczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec stanu Ma­ry­land


Źródła:

Wiktionary

Marylandka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka stanu Ma­ry­land


Źródła:

Wiktionary

Marylandzki

→ Ma­ry­land [czy­taj: me­ry­lenc­ki]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ry­lan­dem, do­ty­czą­cy Ma­ry­lan­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marylenka

zdrob­nie­nie od: Ma­ry­la (imię żeń­skie); Ma­ryl­ka


Źródła:

SJP.pl

Marylin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­li lub z nią zwią­za­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­lin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Wisz­ni­ce
  • Ma­ry­lin – część wsi Śród­bo­rze w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Ma­ry­lin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Draw­sko
  • Ma­ry­lin – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, w gmi­nie Cer­klisz­ki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maryliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­li lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marylka

zdrob­nie­nie od: Ma­ry­la (imię żeń­skie)


Ma­ryl­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Tar­czyn. Leży ok. 30 km od cen­trum War­sza­wy, ok. 15 km od sie­dzi­by po­wia­tu Pia­secz­no i ok. 5 km od sie­dzi­by gminy Tar­czyn.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ko­rze­niów­ka-Ma­ryl­ka".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marymoncki

przy­miot­nik od: Ma­ry­mont


Źródła:

SJP.pl

Marymont

ze­spół osied­li w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści war­szaw­skich Bie­lan i pół­noc­nej czę­ści Żo­li­bo­rza (Ma­ry­mont-Ruda, Ma­ry­mont-Ka­ska­da, Ma­ry­mont-Potok)


Ma­ry­mont – dawna miej­sco­wość, współ­cze­śnie ze­spół osied­li i ob­sza­rów Miej­skie­go Sy­ste­mu In­for­ma­cji Ma­ry­mont-Ruda, Ma­ry­mont-Ka­ska­da i Ma­ry­mont-Potok znaj­du­ją­cych się w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści dziel­ni­cy Bie­la­ny i pół­noc­nej czę­ści dziel­ni­cy Żo­li­borz w War­sza­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marymontczyk

ab­sol­went szko­ły rol­ni­czej w Ma­ry­mon­cie pod War­sza­wą


Źródła:

SJP.pl

Marymontka

daw­niej: naj­wyż­szej ja­ko­ści mąka pszen­na wyt­wa­rza­na w Ma­ry­mon­cie; mąka ma­ry­monc­ka


Źródła:

SJP.pl

Maryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Ma­ry­na


Maryn – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od przy­miot­ni­ka ma­ri­nus („mor­ski”). Wer­sją obocz­ną jest Ma­ry­niusz. Wśród pa­tro­nów tego imie­nia św. Maryn, od imie­nia któ­re­go po­cho­dzi nazwa pań­stwa San Ma­ri­no.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maryna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. muz. lu­do­wy in­stru­ment stru­no­wy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­na – imię żeń­skie
  • Ma­ry­na – in­stru­ment lu­do­wy z re­jo­nu Sza­mo­tuł (Wiel­ko­pol­ska)
  • Ma­ry­na – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Ba­ka­ła­rze­wo.
  • Ma­ry­na – po­e­mat An­dre­ja Sládkoviča
  • Ma­ry­na – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie do­bru­skim
  • Ma­ry­na – księż­nicz­ka grec­ka, żona Je­rze­go, księ­cia Kentu
  • Ma­ry­na Mnich – chrze­ści­jań­ska świę­ta
  • Ma­ry­na z Ōmury – świę­ta Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marynaciarnia

wyt­wór­nia ma­ry­nat


Źródła:

SJP.pl

Marynara

zgru­bie­nie od: ma­ry­nar­ka


Źródła:

SJP.pl

Marynarczyna

po­tocz­nie: licha, pod­ni­szczo­na ma­ry­nar­ka


Źródła:

SJP.pl

Marynareczka

zdrob­nie­nie od: ma­ry­nar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ma­ry­nar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marynarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. ro­dzaj mę­skiej kurt­ki, no­szo­nej jako część gar­ni­tu­ru lub mun­du­ru

 (1.2) wojsk. woj­ska wal­czą­ce na wo­dzie

 (1.3) ogół stat­ków, in­fra­struk­tu­ry i ich ob­słu­gi przez­na­czo­nych do jed­ne­go celu

 (1.4) rzad. neol. ko­bie­ta na­le­żą­ca do za­ło­gi okrę­tu


Ma­ry­nar­ka ( ma­ri­nus – mor­ski) – ogół stat­ków mor­skich pań­stwa wraz z ich za­ło­ga­mi.

Roz­róż­nia się ma­ry­nar­kę hand­lo­wą i ma­ry­nar­kę wo­jen­ną.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marynarkowy

→ ma­ry­nar­ka


Patrz:marynarka

Źródła:

SJP.pl

Marynarski

do­ty­czą­cy ma­ry­na­rza, wła­ści­wy ma­ry­na­rzo­wi, np. węzeł ma­ry­nar­ski, koł­nierz ma­ry­nar­ski itp.


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ma­ry­nar­ką lub ma­ry­na­rza­mi, do­ty­czą­cy ma­ry­nar­ki lub ma­ry­na­rzy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ma­ry­nar­ki lub ma­ry­na­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marynarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mar. czło­wiek na­le­żą­cy do za­ło­gi okrę­tu lub stat­ku;

 (1.2) wojsk. naj­niż­szy sto­pień w pol­skiej ma­ry­nar­ce wo­jen­nej;

 (1.3) żegl. niż­sza, nie­o­fi­cer­ska funk­cja na stat­ku ma­ry­nar­ki hand­lo­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ry­narz (funk­cja)
  • ma­ry­narz (sto­pień woj­sko­wy)
  • ma­ry­narz (zawód)
  • ma­ry­narz – nazwa gry Pa­pier, ka­mień, no­ży­ce

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marynarzyk

zdrob­nie­nie od: ma­ry­narz


Źródła:

SJP.pl

Marynata

1. za­le­wa, spo­rzą­dza­na na bazie octu, do ma­ry­no­wa­nia;
2. wa­rzy­wa, mięso itp. kon­ser­wo­wa­ne w occie i przy­pra­wach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mie­sza­ni­na przy­praw su­chych lub płyn­nych przy­go­to­wa­na do na­da­nia pro­duk­tom spo­żyw­czym pew­nych wa­lo­rów sma­ko­wych;

 (1.2) kulin. pro­dukt spo­żyw­czy za­kon­ser­wo­wa­ny ma­ry­na­tą (1.3);

 (1.3) kulin. za­le­wa oc­to­wa przez­na­czo­na do przy­rzą­dze­nia ma­ry­na­ty (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ry­na­ta – płyn­na, kwa­śna mie­sza­ni­na słu­żą­ca do kon­ser­wo­wa­nia żyw­no­ści w sło­i­kach, także za­kon­ser­wo­wa­na w ten spo­sób żyw­ność;
  • ma­ry­na­ta – mie­szan­ka przy­pra­wo­wa, sucha lub mokra (przy­go­to­wy­wa­na na bazie octu lub oleju), przez­na­czo­na do przy­go­to­wy­wa­nia pro­duk­tów przez­na­czo­nych do go­to­wa­nia, sma­że­nia lub pie­cze­nia;
    • ma­ry­na­ta do mięs – zob. pe­klo­wa­nie na mokro oraz bej­co­wa­nie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marynatka

zdrob­nie­nie od: ma­ry­na­ta


Źródła:

SJP.pl

Marynia

zdrob­nie­nie od: Ma­ry­na (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrobn. Maria

 (1.2) imię|pol­ski|ż., zdrobn. Ma­ry­na


Ma­ry­nia – pol­ski film oby­cza­jo­wy, który zo­stał zmon­to­wa­ny z ma­te­ria­łów se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go "Ro­dzi­na Po­ła­niec­kich" na kan­wie po­wie­ści Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza pt. "Ro­dzi­na Po­ła­niec­kich".

Treść fa­bu­ły sta­no­wią losy Sta­ni­sła­wa Po­ła­niec­kie­go, jego spra­wy za­wo­do­we oraz uczu­cie do Ma­ry­ni Pła­wic­kiej i hi­sto­ria ich związ­ku. Akcja roz­gry­wa się pod ko­niec XIX wieku. Zdję­cia krę­co­no w War­sza­wie i Łodzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maryniak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Ma­ry­niak
  • Jerzy Ma­ry­niak

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maryniec

Ma­ry­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Kra­jen­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

We wsi znaj­du­ją się dwa je­zio­ra: Głub­czyn Mały i Głub­czyn Wiel­ki, w po­bli­żu wsi znaj­du­je się też je­zio­ro Wa­pień­skie.


Źródła:

Wikipedia

Marynin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­ni lub z nią zwią­za­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­nin – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kro­śnie­wi­ce
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki
  • Ma­ry­nin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Ma­ry­nin – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Ja­sie­niec
  • Ma­ry­nin – dawna gro­ma­da

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marynino

Ma­ry­ni­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Maryniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­ni lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marynista

autor dzieł ar­ty­stycz­nych o te­ma­ty­ce mor­skiej; ma­ri­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta two­rzą­cy sztu­kę o te­ma­ty­ce mor­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marynistka

au­tor­ka dzieł ar­ty­stycz­nych o te­ma­ty­ce mor­skiej; ma­ri­nist­ka


Źródła:

SJP.pl

Marynistyczny

od­no­szą­cy się do morza; zwią­za­ny z te­ma­ty­ką mor­ską


przy­miot­nik

 (1.1) szt. zwią­za­ny te­ma­tycz­nie z mo­rzem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marynistyka

twór­czość ar­ty­stycz­na o te­ma­ty­ce mor­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. twór­czość o te­ma­ty­ce mor­skiej;

 (1.2) szt. obraz lub inne dzie­ło o te­ma­ty­ce mor­skiej


Ma­ry­ni­sty­ka – ro­dzaj twór­czo­ści (każ­dej), w któ­rej głów­nym (prze­wod­nim) te­ma­tem jest morze i zwią­za­ne z nim: zja­wi­ska (sztorm), miej­sca (plaża, molo, port), sy­tu­a­cje (bitwa mor­ska, re­ga­ty że­glar­skie), osoby (za­ło­ga, ma­ry­narz, że­glarz), przed­mio­ty (ża­glo­wiec, sta­tek) itp. Twór­ca dzieł o tej te­ma­ty­ce zwany jest „ma­ry­ni­stą”. Ma­ry­ni­sta­mi byli na przy­kład an­giel­ski poeta John Ma­se­field i pol­sko-an­giel­ski pi­sarz Jo­seph Con­rad. Ma­se­field wydał mię­dzy in­ny­mi zbiór pt. "Bal­la­dy sło­no­wod­ne" i po­e­mat "Da­u­ber".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marynizm

1. kie­ru­nek i styl w po­ez­ji ba­ro­ko­wej; ma­ri­nizm;
2. mor­ska te­ma­ty­ka w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce


Źródła:

SJP.pl

Maryniów

Ma­ry­niów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Mi­le­jów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Mi­le­jów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 246 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Marynka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ryn­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Ma­ryn­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Ma­ryn­ka – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Ma­ryn­ka – przy­sió­łek wsi Sta­wia­ny w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Kije
  • Ma­ryn­ka – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk
  • Ma­ryn­ka – wieś w re­jo­nie ży­da­czow­skim
  • Ma­ryn­ka – po­tocz­na nazwa Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce­go św. Marii Mag­da­le­ny w Poz­na­niu
  • Ma­ryn­ka – zwy­cza­jo­wa nazwa ryb z ro­dza­ju Schi­zot­ho­rax.
  • Ma­ryn­ka – od­mia­na chmie­lu go­rycz­ko­we­go
  • Ma­ryn­ki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ry­no­wać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ry­no­wa­nie – me­to­da kon­ser­wo­wa­nia żyw­no­ści po­le­ga­ją­ca na za­la­niu jej kwa­śną mie­sza­ni­ną zwaną ma­ry­na­tą;
  • ma­ry­no­wa­nie – me­to­da przy­go­to­wy­wa­nia pro­duk­tów przez­na­czo­nych do go­to­wa­nia, sma­że­nia lub pie­cze­nia, po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu mie­szan­ki przy­pra­wo­wej (su­chej lub mo­krej) zwaną ma­ry­na­tą;
    • ma­ry­no­wa­nie mięsa – zob. pe­klo­wa­nie na mokro oraz bej­co­wa­nie.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marynowany

za­kon­ser­wo­wa­ny w occie


przy­miot­nik

 (1.1) kulin. przy­rzą­dzo­ny / przy­rzą­dza­ny w pro­ce­sie ma­ry­no­wa­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: ma­ry­no­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marynować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­ry­no­wać)

 (1.1) kulin. za­pra­wiać w za­le­wie oc­to­wej

 (1.2) kulin. przy­rzą­dzać ma­ry­na­tę

 (1.3) przen. prze­trzy­my­wać kogoś gdzieś


Źródła:

Wiktionary

Marynowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mie­czy­sław Ma­ry­no­wicz
  • Syl­we­ster Ma­ry­no­wicz
  • Wła­dy­sław Ma­ry­no­wicz
  • Ewa Ma­ry­no­wicz-Hetka
  • Ma­ry­no­wycz
  • Ma­ri­no­vić

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marynowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­no­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny
  • Ma­ry­no­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Ma­ry­no­wo – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie la­cho­wic­kim, w siel­so­wie­cie Ol­chow­ce

Źródła:

Wikipedia

Marynowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­ry­now­ski (1955) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Borys Ma­ry­now­ski (1946–2005) – pol­ski aktor
  • Ed­mund Ma­ry­now­ski (1913–2014) – pol­ski woj­sko­wy, ci­cho­ciem­ny
  • Jan Ma­ry­now­ski (1911–1956) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ja­nusz Ma­ry­now­ski (1965) – pol­ski muzyk
  • Mi­chał Ma­ry­now­ski (XV–XVI) – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ta­de­usz Ma­ry­now­ski (1982–1949) – pol­ski urzęd­nik
  • Ta­de­usz Wi­ta­lis Ma­ry­now­ski (1898–1942) – pol­ski ofi­cer
  • Zyg­munt Ma­ry­now­ski (1876–1937) – pol­ski in­ży­nier

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marysia

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, maria, staf, stuff


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Maria


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marysieńka

zdrob­nie­nie od: Ma­ry­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. przest. po­u­fa­ła forma imie­nia żeń­skie­go Maria


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maria Ka­zi­mie­ra d’Ar­qu­ien (Ma­ry­sień­ka) – kró­lo­wa Pol­ski
  • Głub­czy­ce-Las (Ma­ry­sień­ka) – osada w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marysin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­si lub z nią zwią­za­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ry­sin – część mia­sta Łódź w de­le­ga­tu­rze Łódź-Ba­łu­ty
  • Ma­ry­sin – część mia­sta Łódź w de­le­ga­tu­rze Łódź-Górna
  • Ma­ry­sin – część mia­sta Szklar­ska Po­rę­ba
  • Ma­ry­sin – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Mir­cze
  • Ma­ry­sin – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ucha­nie
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Faj­sła­wi­ce
  • Ma­ry­sin – część wsi Nowa Wola w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ser­ni­ki
  • Ma­ry­sin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie By­cha­wa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­ry­si lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marysta

czło­nek zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go w 1816 roku przez księ­dza Colin w Ly­o­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez Jean-Cla­u­de'a Co­li­na;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marystka

człon­ki­ni zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go za­ło­żo­ne­go przez Je­an­ne-Marie Cha­vo­in i księ­dza Jean-Cla­u­de Colin w 1816 roku w Ly­o­nie


Źródła:

SJP.pl

Maryńczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maryś

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, maria, staf, stuff


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Maria

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) zdrobn. od: Ma­rian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maryśka

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gań­dźa, gan­dzia, gan­dża, ma­ry­cha, staf, stuff


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. ma­ri­hu­a­na

 (1.2) gwara wię­zien­na mar­ga­ry­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marzana

szcze­ci­nia­sto owło­sio­na by­li­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; ma­rzan­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ro­ślin ziel­nych, Rubia L.


Ma­rza­na ("Rubia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych ("Ru­bia­ce­ae"). Obej­mu­je 82 ga­tun­ki. Ro­dzaj naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w Azji wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej, mniej licz­ne ga­tun­ki po­przez Hi­ma­la­je się­ga­ją do Azji po­łud­nio­wo-za­chod­niej, Afry­ki wschod­niej i po­łud­nio­wej, po­przez ob­szar śró­dziem­no­mor­ski się­ga­ją do wysp Ma­ka­ro­nez­ji z Azo­ra­mi włącz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marzanka

ro­śli­na ziel­na o drob­nych kwiat­kach, gęsto ros­ną­ca i two­rzą­ca dar­nie, np. ma­rzan­ka wonna


Ma­rzan­ka ("Aspe­ru­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych. Na­le­ży do niego około 200 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one od pół­noc­nej Afry­ki i Eu­ro­py, po­przez Azję Środ­ko­wą i po­łud­nio­wo-za­chod­nią po Au­stra­lię i Nową Ze­lan­dię, z naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niem we wschod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marzanna

1. kukła ro­ślin­na, zwy­kle sło­mia­na, sym­bo­li­zu­ją­ca zimę, to­pio­na w rzece na znak końca zimy;
2. szcze­ci­nia­sto owło­sio­na by­li­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; ma­rza­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. zwy­kle sło­mia­na kukła, jako sym­bol zimy to­pio­na lub pa­lo­na dla przy­wo­ła­nia wios­ny;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubia tinc­to­rum|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych upra­wia­na dla czer­wo­ne­go barw­ni­ka za­war­te­go w jej kłą­czu;

 (1.3) rzad. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ga­lium odo­ra­tum|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych, skład­nik na­po­ju ma­jo­we­go;


Ma­rzan­na, Ma­rza­na, Ma­re­na, Mo­ra­na, Mo­re­na, Mora, Śmierć, Śmier­ci­cha, Śmiert­ka, Śmierz­tec­ka, Ma­rza­niok, Zmora – po­stać z fol­klo­ru zwią­za­na ze świę­tym wios­ny; sło­wiań­ska bo­gi­ni zimy i śmier­ci, a także odro­dze­nia.

Imię bo­gi­ni wy­wo­dzo­ne jest z pra­in­do­e­u­ro­pej­skie­go rdze­nia "*mar-", "*mor-", oz­na­cza­ją­ce­go śmierć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marzanniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rzan­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marzannowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu go­rycz­kow­ców; ma­rza­no­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Marzannowaty

o ce­chach ma­rzan­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Marzanowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu go­rycz­kow­ców; ma­rzan­no­wa­te


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych;


Ma­rza­no­wa­te ("Ru­bia­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych na­le­żą­ca do rzędu go­rycz­kow­ców. Liczy ponad 13,1 tys. ga­tun­ków z 611 ro­dza­jów, ros­ną­cych głów­nie w ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie na Ma­da­ga­ska­rze i w An­dach. W Pol­sce wy­stę­pu­ją przed­sta­wi­cie­le czte­rech ro­dza­jów: ma­rzan­ka ("Aspe­ru­la"), przy­tu­lia ("Ga­lium"), przy­tu­lin­ka ("Cru­cia­ta") i rol­ni­ca ("She­rar­dia").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marzanowaty

o ce­chach ma­rza­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Marzanowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Marzec

trze­ci mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trze­ci mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go)


Ma­rzec – trze­ci mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni.

Pod ko­niec mie­sią­ca na­stę­pu­je na pół­ku­li pół­noc­nej rów­no­noc wio­sen­na, a na po­łud­nio­wej rów­no­noc je­sien­na. Me­te­o­ro­lo­gicz­nie jest to w Pol­sce mie­siąc wio­sen­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marzena

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ma­rze­na – imię żeń­skie, które pow­sta­ło naj­praw­do­po­dob­niej jako zdrob­nie­nie Mał­go­rza­ty lub Ma­rzan­ny. Ist­nie­je moż­li­wość, że zdrab­nia­no tak Martę lub Marię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marzenie

1. my­śleć o czymś przy­jem­nym, zwy­kle trud­nym do zre­a­li­zo­wa­nia, fan­taz­jo­wać; my­śleć o zre­a­li­zo­wa­niu swych pra­gnień;
2. prze­sta­rza­łe: śnić;
3. ma­rzyć się:
a) uka­zy­wać się w my­ślach, zwy­kle jako coś po­cią­ga­ją­ce­go;
b) uka­zy­wać się we śnie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fan­taz­jo­wa­nie, pra­gnie­nie cze­goś, chęć uzy­ska­nia lub osią­gnię­cia cze­goś

 (1.2) ciąg nie­u­po­rząd­ko­wa­nych myśli po­ja­wia­ją­cy się pod­czas snu

 (1.3) przen. coś nie­wia­ry­god­ne­go, nie­rze­czy­wi­ste­go

 (1.4) od­czas. od ma­rzyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marzenin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rze­ny lub z nią zwią­za­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rze­nin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Dre­zden­ko
  • Ma­rze­nin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Ma­rze­nin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia
  • Ma­rze­nin – gro­ma­da w po­wie­cie ła­skim
  • Ma­rze­nin – gro­ma­da w po­wie­cie wrze­siń­skim
  • Ma­rze­nin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Ma­rze­nin, w po­wie­cie wrze­siń­skim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marzeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­rze­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Marzeniowy

rzad­ko: do­ty­czą­cy ma­rzeń, wią­żą­cy się z ma­rze­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Marzenka

zdrob­nie­nie od: Ma­rze­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Marzenna

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Marziale

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wo­jow­ni­czo; od­no­si się do tempa, rytmu lub też dy­na­mi­ki ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Marznięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|marz­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Marznąć

[czy­taj: mar-znąć]
1. od­czu­wać zimno; zięb­nąć
2. ginąć wsku­tek dzia­ła­nia mrozu
3. krzep­nąć od mrozu, za­mie­niać się w lód; za­ma­rzać


cza­sow­nik

 (1.1) od­czu­wać duże zimno, mróz

 (1.2) prze­i­sta­czać się w lód


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marzyca

ro­śli­na z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych


Ma­rzy­ca ("Scho­e­nus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych ("Cy­pe­ra­ce­ae"). Na­le­ży do niego w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go od ok. 80 do 120 ga­tun­ków. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Scho­e­nus ni­gri­cans" L. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie ga­tun­ko­we wy­stę­pu­je w Au­stra­lii, mniej licz­ne ga­tun­ki rosną poza tym w Azji (głów­nie po­łud­nio­wo-wschod­niej), na wy­spach Pa­cy­fi­ku, w Eu­ro­pie, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marzyciel

osoba skłon­na do ma­rzeń, zwła­szcza nie­moż­li­wych do zre­a­li­zo­wa­nia; osoba ży­ją­ca ma­rze­nia­mi; fan­ta­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto marzy


Ma­rzy­ciel (ang. "Fin­ding Ne­ver­land") – film z 2004 roku, opo­wia­da­ją­cy opar­tą na fak­tach hi­sto­rię pi­sa­rza Ja­me­sa Matt­hew Bar­rie­go – au­to­ra "Pio­tru­sia Pana".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marzycielka

ko­bie­ta skłon­na do ma­rzeń, zwła­szcza nie­moż­li­wych do zre­a­li­zo­wa­nia; ko­bie­ta ży­ją­ca ma­rze­nia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: ma­rzy­ciel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marzycielski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­rzy­ciel­stwem lub ma­rzy­cie­la­mi


Źródła:

Wiktionary

Marzycielskość

→ ma­rzy­ciel­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tych, któ­rzy są ma­rzy­ciel­scy


Patrz:marzycielski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marzydło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. ma­rze­nie (myśli pełne łu­dzą­cych, po­nęt­nych obra­zów, obraz my­ślo­wy cze­goś upra­gnio­ne­go, przed­miot pra­gnień i dążeń; dą­że­nie, pra­gnie­nie)

 (1.2) daw. mara)


Źródła:

Wiktionary

Marzymięta

Ma­rzy­mię­ta, el­szol­cja ("Els­holt­zia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je 42 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Azji – od Sy­be­rii po Kam­czat­kę i dalej na po­łud­nie po Pół­wy­sep In­dyj­ski, Su­ma­trę, Jawę i Ce­le­bes (w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej rosną w gó­rach).


Źródła:

Wikipedia

Marzymłódka

pro­po­rzy­ca ma­rzy­młód­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Marzyć

1. my­śleć o czymś przy­jem­nym, zwy­kle trud­nym do zre­a­li­zo­wa­nia, fan­taz­jo­wać; my­śleć o zre­a­li­zo­wa­niu swych pra­gnień;
2. prze­sta­rza­łe: śnić;
3. ma­rzyć się:
a) uka­zy­wać się w my­ślach, zwy­kle jako coś po­cią­ga­ją­ce­go;
b) uka­zy­wać się we śnie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) my­śleć o czymś przy­jem­nym, stwa­rza­jąc tego obraz w wy­o­braź­ni; bar­dzo pra­gnąć, aby coś się wy­da­rzy­ło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marzyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ma­rzyń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Ma­rian Ma­rzyń­ski – pol­ski i ży­dow­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Mi­chał Ma­rzyń­ski – pol­ski le­karz
  • Sta­ni­sław Ma­rzyń­ski – pol­ski ar­chi­tekt

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Marzący

pełen za­du­my; roz­ma­rzo­ny


Źródła:

SJP.pl

Marzęcice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rzę­ci­ce – przy­sió­łek wsi Brze­ście w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Żó­ra­wi­na
  • Ma­rzę­ci­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Strzel­ce Wiel­kie
  • Ma­rzę­ci­ce – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Ku­rzęt­nik
  • Ma­rzę­ci­ce – dawna gmina wiej­ska z sie­dzi­bą w Ma­rzę­ci­cach
  • Ma­rzę­ci­ce – dawna gro­ma­da ist­nie­ją­ca z sie­dzi­bą w Ma­rzę­ci­cach

Źródła:

Wikipedia

Marzęcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rzę­cin – osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Zie­lo­nej Góry
  • Ma­rzę­cin – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Piń­czów
  • Ma­rzę­cin – nie­ist­nie­ją­ca wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Kło­da­wa

Źródła:

Wikipedia

Marzęcino

Ma­rzę­ci­no (niem. "Jung­fer") – wieś w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski. Leży nad Ka­na­łem Pa­nień­skim.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ma­rzę­ci­no". W skład so­łect­wa wcho­dzi rów­nież Osłon­ka.


Źródła:

Wikipedia

Marzęcki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Marzłota

[czy­taj: mar-złota] stale za­marz­nię­ta war­stwa grun­tu na ob­sza­rach po­lar­nych; marz­łoć, zmarz­łoć, zmarz­li­na


Źródła:

SJP.pl

Marzłoć

[czy­taj: mar-złoć] stale za­marz­nię­ta war­stwa grun­tu na ob­sza­rach po­lar­nych; marz­ło­ta, zmarz­łoć, zmarz­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. zob. wiecz­na zmarz­li­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maród

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chory


Źródła:

Wiktionary

Maródka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zwol­nie­nie le­kar­skie


Źródła:

Wiktionary

Marózka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Pol­sce, na Ma­zu­rach, le­wo­brzeż­ny do­pływ Łyny;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od Ma­ró­zek


Ma­róz­ka – rzeka, le­wo­brzeż­ny do­pływ Łyny o dłu­go­ści 45,22 km.

Rzeka wy­pły­wa z je­zio­ra Gar­dej­ki, a na­stęp­nie pły­nie przez je­zio­ra: Lu­bień, Miel­no, Maróz, Paw­lik, Świę­te Je­zio­ro. Pły­nie przez te­re­ny gmin Dą­brów­no, Ni­dzi­ca, Grun­wald, Olsz­ty­nek, prze­pły­wa przez Zy­buł­to­wo, Miel­no, Wa­ple­wo, Swa­der­ki i Kurki. Ucho­dzi do je­zio­ra Kier­noz Wiel­ki, przez które prze­pły­wa Łyna.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Marża

róż­ni­ca mię­dzy ceną sprze­da­ży a kosz­tem za­ku­pu lub wyt­wo­rze­nia to­wa­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. róż­ni­ca mię­dzy ceną sprze­da­ży a ceną pro­duk­cji lub za­ku­pu to­wa­ru, umoż­li­wia­ją­ca zysk;


Marża – róż­ni­ca mię­dzy ceną sprze­da­ży dobra a ceną jego za­ku­pu, okre­śla­ją­ca nad­wyż­kę (zysk) uzy­ski­wa­ną ze sprze­da­ży dobra ponad bez­poś­red­nie kosz­ty jego uzy­ska­nia. Może być wy­ra­żo­na kwo­to­wo lub pro­cen­to­wo.

Marża wy­ra­żo­na kwo­to­wo jest róż­ni­cą po­mię­dzy ceną sprze­da­ży a kosz­tem sprze­da­ne­go dobra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Marżowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: mar­żo­wy


Źródła:

Wiktionary

Marżowy

→ marża


przy­miot­nik

 (1.1) hand. do­ty­czą­cy marży


Patrz:marża

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Marżynek

Mar­ży­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mas.

skrót od: ma­so­ne­ria, ma­soń­ski


Źródła:

SJP.pl

Masa

1. sub­stan­cja, two­rzy­wo, gęsta mie­sza­ni­na cze­goś;
2. prze­no­śnie: mnó­stwo, wiele, mul­tum cze­goś;
3. wiel­ki przed­miot lub przed­mio­ty wi­dzia­ne tylko w nie­wy­raź­nych za­ry­sach; bryła;
4. wiel­kość fi­zycz­na słu­żą­ca do ilo­ścio­we­go opisu bez­wład­no­ści i gra­wi­ta­cji;
5. ze­spół me­ta­lo­wych czę­ści urzą­dze­nia, które nor­mal­nie nie znaj­du­ją się pod na­pię­ciem i są po­łą­czo­ne z obu­do­wą lub pod­sta­wą;
6. masa spad­ko­wa - mie­nie po­zo­sta­łe po zmar­łym dzie­lo­ne mię­dzy spad­ko­bier­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. pod­sta­wo­wa wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca ilość ma­te­rii;

 (1.2) elektr. po­łą­cze­nie wy­rów­nu­ją­ce po­ten­cja­ły z po­ten­cja­łem ziemi lub z prze­wo­dem ochron­nym;

 (1.3) gęsta lub pół­płyn­na sub­stan­cja, także sub­stan­cja skrzep­nię­ta

 (1.4) kulin. cuk. tłu­sty krem cu­kier­ni­czy przez­na­czo­ny do prze­kła­da­nia ciast i cia­stek

 (1.5) środ. sport. wy­dat­ne mię­śnie, duża mu­sku­la­tu­ra

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (2.1) bar­dzo dużo cze­goś, mnó­stwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • masa – po­ję­cie fi­zycz­ne okre­śla­ją­ce bez­wład­ność i od­dzia­ły­wa­nie gra­wi­ta­cyj­ne ciał
  • masa (masa pla­stycz­na, pla­stik) – po­tocz­ne, błęd­ne okre­śle­nie two­rzy­wa sztucz­ne­go
  • masa – bezksz­tałt­na sub­stan­cja w sta­nie amor­ficz­nym, pół­płyn­nym lub łat­wym do for­mo­wa­nia
  • masa – prze­ciw­po­ra­że­nio­we po­łą­cze­nie wy­rów­nu­ją­ce po­ten­cja­ły z po­ten­cja­łem ziemi lub z prze­wo­dem ochron­nym (PE)
  • masa – w so­cjo­lo­gii, duża grupa ludzi, tłum
  • masa – gałąź afro­az­ja­tyc­kiej ro­dzi­ny ję­zy­ków cza­dyj­skich.
  • Masa – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Saare, w gmi­nie Piht­la
  • Ja­ro­sław So­ko­łow­ski ps. „Masa” – pol­ski gang­ster i świa­dek ko­ron­ny, były czło­nek mafii prusz­kow­skiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masaccio

Ma­sac­cio (1401-1428), ma­larz re­ne­san­so­wy


Ma­sac­cio, właśc. Tom­ma­so di ser Gio­van­ni di Mone di An­dre­uc­cio (ur. 21 grud­nia 1401 w San Gio­van­ni Val­dar­no, zm. 1428 lub 1429, praw­do­po­dob­nie w Rzy­mie) – wło­ski ma­larz qu­at­tro­cen­ta, jeden z pio­nie­rów ma­lar­stwa wczes­ne­go re­ne­san­su we Flo­ren­cji. Zmarł w wieku około 26–27 lat.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sta­ro­żyt­na twier­dza na szczy­cie sa­mot­ne­go pła­sko­wy­żu we wschod­niej czę­ści Pu­sty­ni Ju­dej­skiej;


Ma­sa­da ( ‏מצדה‎ "Me­ca­da"; zla­ty­ni­zo­wa­na forma מצודה – „for­te­ca”) – nazwa sta­ro­żyt­nej twier­dzy ży­dow­skiej po­ło­żo­nej na szczy­cie sa­mot­ne­go pła­sko­wy­żu na wschod­nim skra­ju Pu­sty­ni Ju­dej­skiej nad Mo­rzem Mart­wym w Iz­ra­e­lu. Do­stęp do pła­skie­go szczy­tu w kształ­cie rombu jest trud­ny, a twier­dzy bro­nią stro­me kil­ku­set­me­tro­we zbo­cza – do 410 me­trów ponad po­ziom Morza Mart­we­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Masaj

czło­nek afry­kań­skie­go ple­mie­nia pa­ster­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. męż­czyz­na z pół­ko­czow­ni­czej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Kenię i pół­noc­ną Tan­za­nię;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masajka

człon­ki­ni afry­kań­skie­go ple­mie­nia pa­ster­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) ko­bie­ta z pół­ko­czow­ni­czej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Kenię i pół­noc­ną Tan­za­nię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masajowie

pół­ko­czow­ni­czy lud Afry­ki Po­łud­nio­wej


Ma­sa­jo­wie – afry­kań­ska pół­ko­czow­ni­cza grupa et­nicz­na, za­miesz­ku­ją­ca Kenię oraz pół­noc­ną Tan­za­nię. Dzię­ki swoim cha­rak­te­ry­stycz­nym zwy­cza­jom oraz za­miesz­ka­niu w do­stęp­nym te­re­nie są jedną z naj­le­piej zna­nych afry­kań­skich grup et­nicz­nych.

Ich ję­zy­kiem oj­czy­stym jest język ma­saj­ski, który za­li­cza się do ro­dzi­ny ję­zy­ków nilo-sa­ha­ryj­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masajski

do­ty­czą­cy Ma­sa­jów, wła­ści­wy Ma­sa­jom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­sa­ja­mi, do­ty­czą­cy Ma­sa­jów, ich kul­tu­ry, sztu­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­saj­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masajsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ma­saj­ski, po ma­saj­sku


Źródła:

Wiktionary

Masajskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­saj­skie; ma­saj­ski cha­rak­ter cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Masaki

Ma­sa­ki (jap. 松前町 Ma­sa­ki-chō) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Si­ko­ku, w pre­fek­tu­rze Ehime. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 29 630 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 1451,7 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Masakra

ma­so­wy mord; rzeź; ma­so­we eg­ze­ku­cje


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umyśl­ne, ma­so­we za­bi­ja­nie w spo­sób wy­jąt­ko­wo okrut­ny;

 (1.2) wy­pa­dek lub inna tra­ge­dia, w któ­rej jest wielu ran­nych lub za­bi­tych

 (1.3) przen. posp. duże nie­szczę­ście

 (1.4) przen. posp. pod­kre­śle­nie in­ten­syw­no­ści, cię­ża­ru, stop­nia trud­no­ści cze­goś


Ma­sa­kra – po­tocz­na nazwa krwa­we­go star­cia zbroj­ne­go lub rzezi lud­no­ści cy­wil­nej, po­łą­czo­nej z okru­cień­stwem i znę­ca­niem się; krwa­wa rzeź. Ma­sa­kra­mi by­wa­ją na­zy­wa­ne za­rów­no niek­tó­re zbrod­nie prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go jak np. zbrod­nie wo­jen­ne czy lu­do­bój­stwo i też przy­pad­ki ma­so­wych mor­derstw (np. strze­la­ni­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masakrator

po­tocz­nie:
1. osoba do­ko­nu­ją­ca ma­sa­kry;
2. osoba wy­jąt­ko­wo bru­tal­na lub bezwz­ględ­na w dzia­ła­niu


Źródła:

SJP.pl

Masakrować

1. bić nie­mi­ło­sier­nie, za­da­wać rany; tor­tu­ro­wać;
2. okrut­nie za­bi­jać, mor­do­wać, do­ko­ny­wać rzezi, ma­so­wych eg­ze­ku­cji


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­sa­kro­wać)

 (1.1) wy­jąt­ko­wo okrut­nie bić lub ranić, zwła­szcza kogoś lub coś nie­zdol­ne­go do obro­nie­nia się, za­da­jąc cier­pie­nie, urazy lub śmierć

 (1.2) do­pro­wa­dzać do nie­od­wra­cal­ne­go zni­szcze­nia cze­goś

 (1.3) pot. dot­kli­wie kry­ty­ko­wać kogoś lub czy­jąś twór­czość

 (1.4) pot. znieksz­tał­cać coś po­przez nie­u­dol­ne dzia­ła­nie lub wy­ko­na­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masakrycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) slang. bar­dzo, nie­sa­mo­wi­cie


Źródła:

Wiktionary

Masakryczny

1. mło­dzie­żo­wo: świet­ny, nie­sa­mo­wi­ty, zna­ko­mi­ty; od­ja­zdo­wy, od­lo­to­wy, za­rą­bi­sty;
2. po­tocz­nie: odra­ża­ją­cy, od­py­cha­ją­cy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) slang. nie­sa­mo­wi­ty, niez­wy­kły, wspa­nia­ły, świet­ny

 (1.2) pot. okrop­ny, odra­ża­ją­cy, od­py­cha­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masala

mie­szan­ka przy­praw lub ziół kuch­ni in­dyj­skiej, np. curry, garam ma­sa­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­sa­la – mie­szan­ka przy­praw kuch­ni in­dyj­skiej
  • Ma­sa­la – pol­ski ko­lek­tyw mu­zycz­ny
  • ma­sa­la movie – kon­wen­cja in­dyj­skie­go kina roz­ryw­ko­we­go z Bol­ly­wo­od
  • ma­sa­la chai – forma przy­go­to­wa­nia aro­ma­tycz­nej in­dyj­skiej her­ba­ty chai

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masalski

naz­wi­sko


Ma­sal­ski ("Mas­sal­ski") – pol­ski herb szla­chec­ki, po­cho­dze­nia ru­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masami

gre­mial­nie, tłum­nie, w wiel­kiej licz­bie


przy­słó­wek

 (1.1) pot. w ogrom­nych ilo­ściach, licz­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lm. od: masa

 (2.2) N. lm. od: masy


Ma­sa­mi (jap. まさみ,マサミ) – imię ja­poń­skie no­szo­ne za­rów­no przez ko­bie­ty, jak i przez męż­czyzn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masanów

Ma­sa­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce. Leży ok. 18 km na wschód od Ostro­wa Wiel­ko­pol­skie­go.

Z Ma­sa­no­wem zwią­za­ny był rzeź­biarz lu­do­wy Paweł Bry­liń­ski.

Miej­sco­wość przy­na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie przed ro­kiem 1887 do po­wia­tu odo­la­now­skie­go, w la­tach 1975-1998 do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go, a w la­tach 1887–1975 i od 1999 do po­wia­tu ostrow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Masara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. duża tłu­sta mucha


Źródła:

Wiktionary

Masarka

rzeź­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca węd­li­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. duża mucha

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cho­dze­nie z po­słu­gą rzeź­ni­czą po go­spo­dar­stwach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masarnia

wyt­wór­nia węd­lin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia węd­lin

 (1.2) pot. sklep mięs­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masarski

do­ty­czą­cy ma­sa­rza, ma­sar­ni


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­sar­stwem, do­ty­czą­cy ma­sar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masaryk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tomáš Gar­ri­gue Ma­sa­ryk (1850–1937) – pier­wszy pre­zy­dent Cze­cho­sło­wa­cji
  • Char­lot­te Gar­ri­gue-Masaryková (1850–1923) – cze­ska pu­bli­cyst­ka i tłu­macz­ka
  • Alice Ma­sa­ryk (1879–1966) – cze­ska fe­mi­nist­ka
  • Frit­zi Mas­sa­ry (1882–1969) – au­striac­ko-ame­ry­kań­ska śpie­wacz­ka i ak­tor­ka
  • Jan Ma­sa­ryk (1886–1948) – cze­ski po­li­tyk, syn Tomáša Gar­ri­gue Ma­sa­ry­ka
  • Pavol Ma­sa­ryk (ur. 1980) – pił­karz sło­wac­ki
  • Ma­sa­ryk Cir­cu­it
  • Kefar Ma­sa­ryk
  • (1841) Ma­sa­ryk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masarz

prze­sta­rza­le:
1. rzeź­nik wy­ra­bia­ją­cy węd­li­ny;
2. sprze­daw­ca w skle­pie z mię­sem i węd­li­na­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ma­sar­ni zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją węd­lin

 (1.2) przen. kat

 (1.3) przen. za­bój­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masarzyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pra­co­wać w za­wo­dzie ma­sa­rza

 (1.2) pro­du­ko­wać węd­li­ny


Źródła:

Wiktionary

Masaż

za­bieg lecz­ni­czy po­le­ga­ją­cy na roz­cie­ra­niu, ugnia­ta­niu ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. kos­met. za­bieg fiz­jo­te­ra­pe­u­tycz­ny lub kos­me­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny ręcz­nie lub przy po­mo­cy apa­ra­tu­ry, po­le­ga­ją­cy na ugnia­ta­niu, gła­ska­niu, roz­cie­ra­niu, okle­py­wa­niu ciała;


Masaż – za­bieg kos­me­tycz­ny, spor­to­wy, lecz­ni­czy, re­lak­sa­cyj­ny oraz me­dy­cy­ny este­tycz­nej po­le­ga­ją­cy na sprę­ży­stym (nie­pla­stycz­nym) odksz­tał­ca­niu tka­nek. Masaż to ze­spół ru­chów wy­wie­ra­ją­cych ucisk na tkan­ki i po­le­ga on na wy­ko­rzy­sta­niu przez ma­sa­ży­stę okre­ślo­nych ru­chów w okre­ślo­nym tem­pie i z od­po­wied­nią siłą zgod­nie z prze­bie­giem mię­śni, tka­nek, na­czyń krwio­no­śnych i lim­fa­tycz­nych, od ich ob­wo­du do serca[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masażer

przy­rząd do wy­ko­ny­wa­nia ma­sa­żu, zwła­szcza sa­mo­dziel­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Masażyk

zdrob­nie­nie od: masaż


Źródła:

SJP.pl

Masażysta

spe­cja­li­sta od wy­ko­ny­wa­nia ma­sa­żu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ma­sa­żem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masażystka

→ ma­sa­ży­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca masaż


Patrz:masażysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mascara

[czy­taj: ma­ska­ra] tusz do rzęs; ma­ska­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. ro­dzaj tuszu do rzęs


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mascarpone

[czy­taj: ma­skar­po­ne] wło­ski ser twa­ro­go­wy pro­du­ko­wa­ny ze śmie­ta­ny, ma­ją­cy kre­mo­wą, ak­sa­mit­ną kon­sy­sten­cję i słod­ki smak, uży­wa­ny np. do wy­ro­bu de­se­ru ti­ra­mi­su


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. mięk­ki, tłu­sty, twa­ro­go­wy ser de­se­ro­wy, wyt­wa­rza­ny tra­dy­cyj­nie ze śmie­ta­ny we wło­skiej Lom­bar­dii;


Ma­scar­po­ne – kre­mo­wy, po­cho­dzą­cy z Lom­bar­dii, ser twa­ro­go­wy, wyt­wa­rza­ny ze śmie­tan­ki mleka kro­wie­go. Pro­du­ko­wa­ny od kilku wie­ków głów­nie w Lodi i Ab­bia­te­gras­so oraz Como i Lecco.

Naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ciast i de­se­rów (np. ti­ra­mi­su) przez swój wy­jąt­ko­wo słod­ki smak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maschadow

naz­wi­sko, np. Asłan Mas­cha­dow (1951-2005), po­li­tyk cze­czeń­ski


Źródła:

SJP.pl

Masculinum

[czy­taj: ma­sku­li­num] ro­dzaj męski; ma­sku­li­num


Źródła:

SJP.pl

Maseczka

1. zdrob­nie­nie od: maska;
2. kos­me­tycz­ny okład na twarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: maska

 (1.2) kos­met. krem, nie­rzad­ko z do­dat­ka­mi, na­kła­da­ny na twarz w celu po­pra­wie­nia kon­dy­cji cery;

 (1.3) przest. ko­bie­ta w kar­na­wa­ło­wej masce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maseczkomat

au­to­mat do sprze­da­ży ma­se­czek ochron­nych


Źródła:

SJP.pl

Maseczkowy

→ ma­secz­ka


Patrz:maseczka

Źródła:

SJP.pl

Maseczkoza

po­tocz­nie: zbyt czę­ste, nie­u­za­sad­nio­ne sto­so­wa­nie ma­se­czek


Źródła:

SJP.pl

Maselnica

ma­siel­ni­ca, maśl­ni­ca;
1. urzą­dze­nie do wy­ro­bu masła; kierz­nia, kie­rzan­ka;
2. po­tocz­nie: duża ma­sel­nicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża ma­sel­nicz­ka

 (1.2) urzą­dze­nie do wy­ro­bu masła


Ma­sel­ni­ca (ma­siel­ni­ca, ma­śnicz­ka, maśl­nicz­ka) – urzą­dze­nie do ręcz­ne­go wyt­wa­rza­nia masła. W Pol­sce sto­so­wa­na w go­spo­dar­stwach wiej­skich je­szcze w XX wieku.

Pier­wsze ma­sel­ni­ce wzo­ro­wa­ne na becz­kach z kle­pek skon­stru­o­wa­li w 1839 roku Ame­ry­ka­nie Di­sprow i Wi­zard.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maselniczka

na­czy­nie, w któ­rym po­da­je się masło; maśl­nicz­ka, ma­siel­nicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­sel­ni­ca

 (1.2) kulin. spe­cjal­ne na­czy­nie na masło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maser

urzą­dze­nie kwan­to­we słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia wzmoc­nio­nych mi­kro­fal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. laser dzia­ła­ją­cy w za­kre­sie mi­kro­fal


Zo­bacz też: miej­sco­wość Maser we Wło­szech.

Maser (od ang. "Mi­cro­wa­ve Am­pli­fi­ca­tion by Sti­mu­la­ted Emis­sion of Ra­dia­tion": wzmoc­nie­nie mi­kro­fal po­przez wy­mu­szo­ną emi­sję pro­mie­nio­wa­nia) – urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce lub wzmac­nia­ją­ce mi­kro­fa­le przez zja­wi­sko emi­sji wy­mu­szo­nej w ato­mach lub czą­stecz­kach. Może wyt­wa­rzać wiąz­kę spój­nych fal.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maserak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maserati

wło­ska marka sa­mo­cho­dów i firma


Ma­se­ra­ti – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych i wy­ści­go­wych, z sie­dzi­bą w Bo­lo­nii, dzia­ła­ją­cy od 1914 roku. Wcho­dzi w skład mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­cer­nu Stel­lan­tis.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maserowy

przy­miot­nik od: maser


Źródła:

SJP.pl

Maseru

[czy­taj: MAzeru] sto­li­ca Le­sot­ho


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Le­sot­ho;


Ma­se­ru – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Le­sot­ho, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści kraju, w po­bli­żu gra­ni­cy z RPA, nad rzeką Ca­le­don. Lud­ność: ok. 267 tys. (2012). Także sto­li­ca ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go dy­stryk­tu Ma­se­ru.

Ist­nie­ją­cą w tym miej­scu nie­wiel­ką osadę hand­lo­wą pod­niósł do rangi sto­li­cy król Mos­ho­es­hoe I w 1869. Ma­se­ru było na­stęp­nie sto­li­cą bry­tyj­skie­go pro­tek­to­ra­tu Ba­su­to w la­tach 1869–1871 i 1884–1966, kiedy to stało się sto­li­cą nie­pod­le­głe­go Le­sot­ho.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maseruanin

[czy­taj: ma­ze­ru­a­nin] miesz­ka­niec Ma­se­ru (sto­li­cy Le­sot­ho)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­se­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maseruanka

[czy­taj: ma­ze­ru­an­ka] miesz­kan­ka Ma­se­ru (sto­li­cy Le­sot­ho)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­se­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maseruański

[czy­taj: ma­ze­ru­ań­ski] przy­miot­nik od: Ma­se­ru (sto­li­ca Le­sot­ho)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­se­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maset

na­rzę­dzie w kształ­cie szty­le­tu, słu­żą­ce do ostrze­nia noży, uży­wa­ne przez rzeź­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Masełko

zdrob­nie­nie od: masło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od masło (tłuszcz pro­du­ko­wa­ny z mleka)

 (1.2) zdrobn. od masło (kost­ka tego tłu­szczu)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ma­seł­ko – pol­ski i ame­ry­kań­ski che­mik
  • Zdzi­sław Ma­seł­ko – pol­ski ho­ke­i­sta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masełkowice

Ma­seł­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Niech­lów.


Źródła:

Wikipedia

Masełkowy

→ ma­seł­ko


Patrz:masełko

Źródła:

SJP.pl

Mashup

[czy­taj: mesz-ap]
1. po­łą­cze­nie pio­se­nek w celu ut­wo­rze­nia no­we­go, spój­ne­go ut­wo­ru;
2. stro­na in­ter­ne­to­wa łą­czą­ca w sobie apli­ka­cje on-line z róż­nych ser­wi­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. muz. in­form. utwór (np. książ­ka, utwór mu­zycz­ny, apli­ka­cja kom­pu­te­ro­wa) bę­dą­cy kom­pi­la­cją kilku in­nych ut­wo­rów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mas­hup (mu­zy­ka) – ga­tu­nek mu­zycz­ny obej­mu­ją­cy ut­wo­ry, które skła­da­ją się z frag­men­tów róż­nych pio­se­nek.
  • Mas­hup (in­ter­net) – stro­na in­ter­ne­to­wa, która łączy w sobie apli­ka­cje on­li­ne z róż­nych źró­deł.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masia

zdrob­nie­nie od: Maria (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Masiak

naz­wi­sko


Ma­siak – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Krzy­no­wło­ga Mała. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masielnica

ma­sel­ni­ca, maśl­ni­ca;
1. urzą­dze­nie do wy­ro­bu masła; kierz­nia, kie­rzan­ka;
2. po­tocz­nie: duża ma­siel­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Masielniczka

na­czy­nie, w któ­rym po­da­je się masło; maśl­nicz­ka, ma­sel­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Masina

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­si­na – gmina
  • Ma­si­na – vil­la­ge de­ve­lop­ment com­mit­tee w dy­stryk­cie Rolpa
  • Ma­si­na – vil­la­ge de­ve­lop­ment com­mit­tee w dy­stryk­cie Ru­pan­de­hi
  • Giu­liet­ta Ma­si­na – wło­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Tabas-e Ma­si­na
  • In­du­stri­ja Mašina i Trak­to­ra

Źródła:

Wikipedia

Maska

1. na­kła­da­na na twarz lub głowę, wy­mo­de­lo­wa­na w drze­wie lub innym two­rzy­wie, sty­li­zo­wa­na twarz ludz­ka lub głowa zwie­rzę­ca;
2. okład na twarz;
3. po­kry­wa sil­ni­ka;
4. urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce od­dy­cha­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­kry­cie twa­rzy lub jej czę­ści z ot­wo­ra­mi na oczy, uży­wa­na w róż­nych ce­lach, np. ochron­nych lub obrzę­do­wych;

 (1.2) część przed­nia sa­mo­cho­du, pod którą znaj­du­je się sil­nik

 (1.3) kra­ków. twarz


Maska – przy­kry­cie twa­rzy lub jej czę­ści, z ot­wo­ra­mi na oczy, po­cząt­ko­wo uży­wa­ne w ce­lach ma­gicz­nych lub obrzę­do­wych.

Maska jest przed­mio­tem no­szo­nym zaz­wy­czaj na twa­rzy, zwy­cza­jo­wo dla ochro­ny, roz­ryw­ki, słu­żą­cym prze­bra­niu bądź wy­ko­rzy­sty­wa­nym pod­czas wy­stę­pów. Masek uży­wa­no od sta­ro­żyt­no­ści, za­rów­no do obrzę­dów, jak i do celów prak­tycz­nych. Zaz­wy­czaj no­szo­ne na twa­rzy, cho­ciaż mogą także być umie­szczo­ne gdzie­kol­wiek in­dziej na ciele.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maskacki

→ Ma­skat


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ma­skat


Patrz:Maskat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskajew

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maskanit

mi­ne­rał, siar­czan amonu


Źródła:

SJP.pl

Maskara

tusz do rzęs; ma­sca­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. zob. ma­sca­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskarada

1. bal, za­ba­wa, w któ­rej uczest­ni­czą osoby w ma­skach lub ko­stiu­mach;
2. gra lub po­zo­ro­wa­nie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bal, któ­re­go uczest­ni­cy noszą maski i prze­bra­nia

 (1.2) przen. po­zo­ro­wa­nie lub uda­wa­nie cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ska­ra­da – bal ma­sko­wy
  • Ma­ska­ra­da (Маскарад) – ra­dziec­ki film z 1941 w re­ży­se­rii Sier­gie­ja Gie­ra­si­mo­wa
  • Ma­ska­ra­da – pol­ski film z 1986 w re­ży­se­rii Ja­nu­sza Ki­jow­skie­go
  • Ma­ska­ra­da (Mas­qu­e­ra­de) – ame­ry­kań­ski film z 1988 w re­ży­se­rii Boba Swa­i­ma
  • Ma­ska­ra­da – po­wieść Terry’ego Prat­chet­ta z 1996, osiem­na­sta część cyklu Świat Dysku
  • Ma­ska­ra­da – po­wieść To­ma­sza Pa­cyń­skie­go z 2003, druga część try­lo­gii Sher­wo­od
  • Ma­ska­ra­da – sztu­ka te­a­tral­na Ja­ro­sła­wa Iwasz­kie­wi­cza
  • Ma­ska­ra­da – sztu­ka Mi­cha­i­ła Ler­mon­to­wa
  • Ma­ska­ra­da – album stu­dyj­ny serb­skiej pio­sen­kar­ki Svet­la­ny Cecy Ražnatović
  • Ma­ska­ra­da – sin­gel pol­skiej wo­ka­list­ki Kasi Ko­wal­skiej, po­cho­dzą­cy z al­bu­mu An­te­pe­nul­ti­ma­te
  • inna nazwa tech­ni­ki trans­la­cji adre­sów IP NAT
  • Wam­pir: Ma­ska­ra­da – gra fa­bu­lar­na

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maskaradowy

przy­miot­nik od: ma­ska­ra­da


Źródła:

SJP.pl

Maskareny

ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim, na wschód od Ma­da­ga­ska­ru;


Ma­ska­re­ny (Ar­chi­pe­lag Ma­ska­re­nów) – grupa wysp na Oce­a­nie In­dyj­skim po­ło­żo­nych od 640 do 800 km na wschód od Ma­da­ga­ska­ru. W skład ar­chi­pe­la­gu wcho­dzą wyspy: Réunion (56% po­wierzch­ni lą­do­wej ar­chi­pe­la­gu), Ma­u­ri­tius, Ro­dri­gu­es oraz Ła­wi­ca Car­ga­dos Ca­ra­jos (skła­da­ją­ca się z kil­ku­dzie­się­ciu wysp i wy­se­pek). Pod­sta­wą go­spo­dar­ki jest upra­wa trzci­ny cu­kro­wej i tu­ry­sty­ka. Głów­ny­mi mia­sta­mi są: Port Louis na Ma­u­ri­tiu­sie i Saint-Denis na Réunion.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maskareński

→ Ma­ska­re­ny (ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­ska­re­nów, zwią­za­ny z Ma­ska­re­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskaron

motyw ar­chi­tek­to­nicz­ny w po­sta­ci sty­li­zo­wa­nej twa­rzy ludz­kiej lub maski


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ar­chit. zob. masz­ka­ron.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskat

sto­li­ca Omanu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Omanu;


Ma­skat ( ‏مسقط‎ "Masqaṭ") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Omanu, po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści kraju.

Licz­ba lud­no­ści w 2015 roku wy­no­si­ła 1,3 mi­lio­na, z czego po­ło­wa to imi­gran­ci. Po­wierzch­nia – 3500 km². Przez mia­sto prze­cho­dzi głów­na droga kraju Ma­skat – Sa­la­la. Na wschód znaj­du­je się Za­to­ka Omań­ska (Morze Arab­skie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maskatczyk

miesz­ka­niec Ma­ska­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­ska­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskatka

miesz­kan­ka Ma­ska­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­ska­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskil

zwo­len­nik asy­mi­la­cji i eu­ro­pe­i­za­cji Żydów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zwo­len­nik Ha­ska­li, po­pie­ra­ją­cy asy­mi­la­cję i eu­ro­pe­i­za­cję Żydów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskirowka

ro­syj­ska dok­try­na woj­sko­wa ma­sko­wa­nia i oszu­stwa ope­ra­cyj­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ogół dzia­łań dą­żą­cych do wpro­wa­dze­nia prze­ciw­ni­ka w błąd co do po­ło­że­nia żoł­nie­rzy i stra­te­gicz­nych obiek­tów oraz stanu uz­bro­je­nia i spo­so­bie pro­wa­dze­nia dzia­łań wo­jen­nych, utoż­sa­mia­ny naj­czę­ściej z so­wiec­ką lub ro­syj­ską dok­try­ną wo­jen­ną;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masklaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kle­i­sty

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­kal­co­wa­ty


Źródła:

Wiktionary

Maskloczki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­dzaj klu­sek z tar­tych ziem­nia­ków


Źródła:

Wiktionary

Maskon

sku­pi­sko masy pod po­wierzch­nią Księ­ży­ca, bę­dą­ce przy­czy­ną nie­re­gu­lar­no­ści jego pola gra­wi­ta­cyj­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geol. astr. sku­pi­sko masy znaj­do­wać się pod po­wierzch­nią księ­ży­ca lub pla­ne­ta­a­ne­ty po­wo­du­ją­ce za­bu­rze­nie gra­wi­ta­cji


Ma­skon (z ang. "mass con­cen­tra­tions") – sku­pi­sko masy, oś­ro­dek o gę­sto­ści więk­szej niż prze­cięt­na, znaj­du­ją­cy się względ­nie płyt­ko pod po­wierzch­nią ciała nie­bie­skie­go. Ma­sko­ny zo­sta­ły za­ob­ser­wo­wa­ne na Księ­ży­cu, Mar­sie i Mer­ku­rym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maskonur

ptak z ro­dzi­ny alk; upie­rze­nie czar­no-białe, cha­rak­te­ry­stycz­ny ma­syw­ny dziób w żółte i czer­wo­ne karby z szarą na­sa­dą; krót­kie nogi z pal­ca­mi spię­ty­mi błoną pław­ną; za­miesz­ku­je wy­brze­ża pół­noc­ne­go At­lan­ty­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fra­ter­cu­la arc­ti­ca|Lin­na­e­us|ref=tak., wodny ptak o krót­kim, sil­nym i ko­lo­ro­wym dzio­bie wy­stę­pu­ją­cy na pół­noc­nych wy­brze­żach At­lan­ty­ku;

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fra­ter­cu­la|Bris­son|ref=tak., ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny alk;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskota

przed­miot ma­ją­cy przy­no­sić szczę­ście


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: ma­skot­ka

 (1.2) duża ma­skot­ka, czło­wiek prze­bra­ny za coś, głów­nie w ce­lach re­kla­mo­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskotka

1. przed­miot lub osoba, która ma przy­no­sić szczę­ście;
2. za­baw­ka, zwy­kle z plu­szu;
3. przed­miot bę­dą­cy zna­kiem roz­poz­naw­czym dru­ży­ny lub im­pre­zy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, rza­dziej ktoś, ma­ją­ce przy­nieść szczę­ście

 (1.2) nie­wiel­ka dzie­cię­ca za­baw­ka z mięk­kie­go ma­te­ria­łu

 (1.3) osoba prze­bra­na za ma­skot­kę (1.2), zwy­kle w ce­lach re­kla­mo­wych

 (1.4) przed­miot sta­no­wią­cy znak roz­poz­naw­czy ja­kie­goś pod­mio­tu


Ma­skot­ka (ina­czej plu­szak, przy­tu­lan­ka) – za­baw­ka z tka­ni­ny wy­peł­nio­na mięk­kim ma­te­ria­łem, naj­czę­ściej przez­na­czo­na dla dzie­ci. Ma­skot­ki mogą być wy­ko­na­ne przez pro­du­cen­tów bądź włas­no­ręcz­nie. Ma­te­ria­ły z ja­kich są ro­bio­ne to naj­czę­ściej plusz, ba­weł­na, len, dzia­ni­na, welur, polar.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maskotkowy

→ ma­skot­ka


Patrz:maskotka

Źródła:

SJP.pl

Maskowanie

przed­mio­ty, urzą­dze­nia ma­sku­ją­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­sko­wać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sko­wa­nie – ina­czej przy­sła­nia­nie
  • Ma­sko­wa­nie – zja­wi­sko za­cho­dzą­ce w ukła­dzie słu­cho­wym po­le­ga­ją­ce na pod­wyż­sze­niu progu de­tek­cji sy­gna­łu ma­sko­wa­ne­go w wy­ni­ku obec­no­ści in­ne­go sy­gna­łu
  • Ma­sko­wa­nie – ka­mu­flaż
  • Ma­sko­wa­nie – w psy­cho­lo­gii
  • Clo­a­king (ma­sko­wa­nie) – nie­e­tycz­na tech­ni­ka op­ty­ma­li­za­cji po­zy­cjo­no­wa­nia stron in­ter­ne­to­wych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maskowaty

o twa­rzy: bez wy­ra­zu, nie­ru­cho­my


Źródła:

SJP.pl

Maskować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­sko­wać)

 (1.1) techn. czy­nić nie­do­strze­gal­nym, nie­wi­docz­nym, uży­wa­jąc ja­kiejś tech­ni­ki za­sła­nia­nia

 (1.2) psych. ukry­wać praw­dzi­we stany wew­nętrz­ne (za­mia­ry, uczu­cia, itp.)

 (1.3) chem. wią­zać jony utrud­nia­ją­ce re­ak­cję ana­li­tycz­ną w formę nie­ak­tyw­ną w okre­ślo­nych wa­run­kach

 (1.4) pot. wpro­wa­dzać obo­wią­zek no­sze­nia ma­se­czek na twa­rzy z po­wo­dów epi­de­mio­lo­gicz­nych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­sko­wać się (dk. za­ma­sko­wać się)

 (2.1) psych. ukry­wać swoje praw­dzi­we uczu­cia, uspo­so­bie­nie, za­mia­ry, itp.

 (2.2) techn. wojsk. za­kry­wać się czymś tak, aby nie być wi­docz­nym


Źródła:

Wiktionary

Maskownica

1. pła­ski przy­rząd ciem­nio­wy do for­ma­to­wa­nia zdjęć;
2. osło­na chłod­ni­cy sa­mo­cho­do­wej; grill;
3. este­tycz­na osło­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. ele­ment nad­wo­zia sa­mo­cho­du, który osła­nia i chro­ni znaj­du­ją­cą się za nim chłod­ni­cę przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi, a także pełni funk­cję este­tycz­ną i ozdob­ną;


Ma­skow­ni­ca – przy­rząd słu­żą­cy do unie­ru­cho­mie­nia pa­pie­ru fo­to­gra­ficz­ne­go naś­wiet­la­ne­go po­więk­szal­ni­kiem, poz­wa­la­ją­cy uzy­skać pła­ską po­wierzch­nię pa­pie­ru, a także białe mar­gi­ne­sy. Sta­no­wi ele­ment wy­po­sa­że­nia ciem­ni fo­to­gra­ficz­nej.

Ma­skow­ni­ca skła­da się z pod­sta­wy (płyty), do któ­rej za po­mo­cą za­wia­su przy­mo­co­wa­ne jest skrzy­dło z dwoma ru­cho­my­mi kur­ty­na­mi, umoż­li­wia­ją­cy­mi do­pa­so­wa­nie for­ma­tu do sto­so­wa­ne­go pa­pie­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maskowy

przy­miot­nik od: maska


przy­miot­nik

 (1.1) od: maska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maskujący

→ ma­sko­wać


Patrz:maskować

Źródła:

SJP.pl

Maskulatyw

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. rze­czow­nik bę­dą­cy nazwą o trwa­le usta­lo­nym mę­skim ro­dza­ju gra­ma­tycz­nym


Źródła:

Wiktionary

Maskulinistyczny

→ ma­sku­li­nizm


Patrz:maskulinizm

Źródła:

SJP.pl

Maskulinizacja

wy­stą­pie­nie u ko­bie­ty cech so­ma­tycz­nych mę­skich w na­stęp­stwie nad­mia­ru hor­mo­nów o dzia­ła­niu an­dro­gen­nym; wi­ry­li­za­cja


Ma­sku­li­ni­za­cja, wi­ry­li­za­cja – roz­wój cech fi­zycz­nych ty­po­wych dla do­ro­słych męż­czyzn u ko­biet lub mło­dych chłop­ców. Więk­szość zmian wi­ry­li­za­cyj­nych jest po­wo­do­wa­na przez an­dro­ge­ny. Ter­min „wi­ry­li­za­cja” jest sto­so­wa­ny w trzech kon­tek­stach: pre­na­tal­ne zróż­ni­co­wa­nie płcio­we, zmia­ny po­po­ro­do­we w okre­sie doj­rze­wa­nia męż­czyzn oraz nad­mier­ne od­dzia­ły­wa­nie an­dro­ge­nów u ko­biet[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maskulinizm

1. upo­dab­nia­nie się ko­biet do męż­czyzn, zwła­szcza w ubio­rze i za­cho­wa­niu;
2. ma­ni­fe­sto­wa­nie mę­skich cech i przed­sta­wia­nie mę­skie­go punk­tu wi­dze­nia


Ma­sku­li­nizm (od ma­scu­li­nus – "męski"), także ma­sku­lizm – sze­reg ru­chów spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych oraz ide­o­lo­gii, które łączy wspól­ny cel, jakim jest zde­fi­nio­wa­nie, uzy­ska­nie i utrzy­my­wa­nie rów­no­ści płci pod wzglę­dem spo­łecz­nym, po­li­tycz­nym i eko­no­micz­nym. Ma­sku­li­ni­ści przyj­mu­ją sta­no­wi­sko, że w spo­łe­czeń­stwie prio­ry­te­to­wo trak­tu­je się ko­bie­cy punkt wi­dze­nia oraz że męż­czyź­ni są w nim trak­to­wa­ni nie­ucz­ci­wie. Ma­sku­li­nizm bywa skró­to­wo na­zy­wa­ny "od­wrot­no­ścią fe­mi­niz­mu" (ang. re­ver­sal of fe­mi­nism).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maskulinizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­sku­li­ni­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Maskulinizować

1. na­da­wać cechy mę­skie;
2. zwięk­szać zna­cze­nie i udział męż­czyzn w sto­sun­ku do udzia­łu ko­biet;
3. two­rzyć nazwę oso­bo­wą wska­zu­ją­cą na ro­dzaj męski


Źródła:

SJP.pl

Maskulinum

ro­dzaj męski; ma­scu­li­num


Źródła:

SJP.pl

Maslow

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abra­ham Mas­low – ame­ry­kań­ski psy­cho­log
  • James Mas­low – ame­ry­kań­ski aktor, tan­cerz, autor tek­stów i pio­sen­karz
  • Ma­słow

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masmix

marka mik­sów tłu­szczo­wych i mar­ga­ryn


Mas­mix – po­łą­cze­nie masła z mar­ga­ry­ną. Na rynku pol­skim od 1992. Jest pro­du­ko­wa­ny przez za­kład Bunge Pol­ska Sp. z o.o. w Kar­cze­wie. W 2002 roku Ra­i­sio wpro­wa­dził "Mas­mix ku­li­nar­ny", płyn­ną mar­ga­ry­nę do pie­cze­nia, sma­że­nia i go­to­wa­nia po­traw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masnawi

per­ska forma po­e­tyc­ka


Mas­na­wi (arab­ski: مثنوي, per­ski: مثنوی) – to ro­dzaj wier­sza o ry­mach pa­rzy­stych. Każdy z wer­sów ("bejt") skła­da się z dwóch po­łó­wek ("mesra’"), w któ­rych rymy ukła­da­ją się w sche­mat aa/bb/cc. Wiersz na­pi­sa­ny jest w for­mie Mas­na­wi w róż­nych me­trum w ję­zy­ku per­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tłuszcz


Źródła:

Wiktionary

Masny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na, Pod­ha­le, Lwów, Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. tłu­sty

 (1.2) slang. bar­dzo dobry, cał­kiem fajny, nie­zły


Masny – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 4688 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 658 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Masny pla­su­je się na 190. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 510.).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Masochista

1. w me­dy­cy­nie: czło­wiek od­czu­wa­ją­cy roz­kosz płcio­wą pod wpły­wem bólu fi­zycz­ne­go lub psy­chicz­ne­go, za­da­wa­ne­go przez part­ne­ra sek­su­al­ne­go;
2. prze­no­śnie: czło­wiek od­czu­wa­ją­cy przy­jem­ność w umyśl­nym za­da­wa­niu sobie cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych, w wy­szu­ki­wa­niu sobie pro­ble­mów, kło­po­tów albo w bier­nym pod­da­wa­niu się im; ofia­ra, mę­czen­nik, cier­pięt­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. psych. czło­wiek znaj­du­ją­cy sa­tys­fak­cję w od­czu­wa­niu cier­pie­nia

 (1.2) seks. czło­wiek od­czu­wa­ją­cy sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną, gdy part­ner­ką lub part­ne­rem znę­ca­ją się nad nim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masochistka

1. w me­dy­cy­nie: ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca roz­kosz płcio­wą pod wpły­wem bólu fi­zycz­ne­go lub psy­chicz­ne­go, za­da­wa­ne­go przez part­ne­ra sek­su­al­ne­go;
2. prze­no­śnie: ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca przy­jem­ność w umyśl­nym za­da­wa­niu sobie cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych, w wy­szu­ki­wa­niu sobie pro­ble­mów, kło­po­tów albo w bier­nym pod­da­wa­niu się im; ofia­ra, mę­czen­ni­ca, cier­pięt­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. forma żeń­ska od: ma­so­chi­sta; ko­bie­ta znaj­du­ją­ca upo­do­ba­nie w ma­so­chiz­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masochistyczny

od­no­szą­cy się do od­czu­wa­nia przy­jem­no­ści sek­su­al­nej pod wpły­wem bólu


przy­miot­nik

 (1.1) seks. psych. od­no­szą­cy się do ma­so­chiz­mu lub ma­so­chi­sty

 (1.2) przen. bę­dą­cy sa­mo­ni­szczą­cym, cier­pięt­ni­czym lub do­bro­wol­nie trud­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masochizm

zbo­cze­nie po­le­ga­ją­ce na doz­na­wa­niu przy­jem­no­ści sek­su­al­nej pod wpły­wem bólu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­jem­ność w za­da­wa­niu sobie bólu lub w pod­da­wa­niu się bo­les­nym prak­ty­kom;

 (1.2) psych. seks. zbo­cze­nie sek­su­al­ne, które po­le­ga na od­czu­wa­niu sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej pod wpły­wem bólu lub upo­ko­rze­nia


Ma­so­chizm – ro­dzaj pre­fe­ren­cji sek­su­al­nych, w któ­rym jed­nost­ka od­czu­wa pod­nie­ce­nie sek­su­al­ne w sy­tu­a­cjach, kiedy za­da­wa­ny jest jej fi­zycz­ny i psy­chicz­ny ból lub gdy jest po­ni­ża­na. Ma­so­chizm może być uz­na­ny za za­bu­rze­nie, jeśli jed­nost­ka od­czu­wa w związ­ku z nim po­czu­cie winy, lęk, roz­pacz i jeśli za­bu­rza on funk­cjo­no­wa­nie w in­nych sfe­rach życia. W hi­sto­rycz­nych kla­sy­fi­ka­cjach za­bu­rzeń psy­chicz­nych był za­wsze uz­na­wa­ny za za­bu­rze­nie, ule­gło to zmia­nie w kla­sy­fi­ka­cjach ICD-11 i DSM-5.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mason

czło­nek ma­so­ne­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ma­so­ne­rii, sto­wa­rzy­sze­nia ma­soń­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­so­ne­ria – ina­czej wol­no­mu­lar­stwo lub sztu­ka kró­lew­ska to po­nad­na­ro­do­wy ruch etycz­ny
  • Mason – miej­sco­wość w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ef­fing­ham
  • Mason – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie War­ren
  • Mason – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ing­ham
  • Mason – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Hills­bo­ro­ugh
  • Mason – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Tip­ton
  • Mason – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Mason
  • Mason – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Mason
  • Mason – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • Mason – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ba­y­field
  • Mason (ang. Mason Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Yell
  • Mason (ang. Mason Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ef­fing­ham

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masoneria

tajne sto­wa­rzy­sze­nie mię­dzy­na­ro­do­we ma­ją­ce na celu du­cho­we do­sko­na­le­nie jed­nost­ki, zbra­ta­nie wszyst­kich ludzi i walkę z prze­są­da­mi; wol­no­mu­lar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mię­dzy­na­ro­do­we, eli­tar­ne sto­wa­rzy­sze­nie o spe­cy­ficz­nych struk­tu­rach or­ga­ni­za­cyj­nych, które swe pryn­cy­pia i idee wy­ra­ża za poś­red­nict­wem ro­zbu­do­wa­nej sym­bo­li­ki i ry­tu­a­łów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masonika

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. do­ku­men­ty, tek­sty rę­ko­pi­śmien­ne i druki do­ty­czą­ce ma­so­ne­rii


Źródła:

Wiktionary

Masonka

człon­ki­ni sto­wa­rzy­sze­nia ma­soń­skie­go; wol­no­mu­lar­ka, far­ma­zon­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni sto­wa­rzy­sze­nia ma­soń­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masonolog

ba­dacz hi­sto­rii wol­no­mu­lar­stwa i idei wol­no­mu­lar­skich


Źródła:

SJP.pl

Masonologia

nauka ba­da­ją­ca hi­sto­rię wol­no­mu­lar­stwa i idee wol­no­mu­lar­skie


Ma­so­no­lo­gia – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem hi­sto­rii wol­no­mu­lar­skiej i idei wol­no­mu­lar­skich.

Ter­min ten jako pier­wszy za­pro­po­no­wał fran­cu­ski ba­dacz Alec Mel­lor. Uz­na­nie ma­so­no­lo­gii za sa­mo­dziel­ną dy­scy­pli­nę za­o­wo­co­wa­ło w ostat­nich dzie­się­cio­le­ciach ob­szer­ną li­te­ra­tu­rą przed­mio­tu od­po­wia­da­ją­cą ak­tu­al­nym wy­mo­gom i ry­go­rom na­u­ko­wym, opar­tą na po­głę­bio­nych, źró­dło­wo ugrun­to­wa­nych ba­da­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masonoznawstwo

nauka o ma­so­ne­rii


Źródła:

SJP.pl

Masora

ży­dow­ski sy­stem wier­ne­go prze­ka­zy­wa­nia wy­mo­wy he­braj­skie­go tek­stu bi­blii


Ma­so­ra ( ‏מסורה‎) – zbiór usta­lo­nych reguł, wy­pra­co­wa­ny przez ży­dow­skich uczo­nych na pod­sta­wie prac i sy­ste­mu stu­diów nad tek­stem bi­blij­nym, któ­rych celem jest za­cho­wa­nie i prze­ka­za­nie tek­stu bi­blij­ne­go w niez­mie­nio­nym pod każ­dym wzglę­dem kształ­cie. He­braj­skie słowo "ma­so­ra" po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od "asar" („więzy”, „okowy”) i "masar" („po­da­wa­nie”, „prze­ka­zy­wa­nie”) przez co wska­zu­je na prze­ka­zy­wa­nie tra­dy­cji bi­blij­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masoreci

jeden z uczo­nych ży­dow­skich, któ­rzy w VIII–X w. odt­wo­rzy­li i ujed­no­li­ci­li tekst Bi­blii


Ma­so­re­ci ( ‏‎"baʽalé hammasoráh", „pa­no­wie tra­dy­cji”) – ży­dow­scy ucze­ni Tory, któ­rzy mię­dzy VI a XI wie­kiem stwo­rzy­li sy­stem za­pi­su sa­mo­gło­sek w al­fa­be­cie he­braj­skim oraz opra­co­wa­li ofi­cjal­ny tekst Bi­blii he­braj­skiej znany jako tekst ma­so­rec­ki. Dzia­łal­ność ma­so­re­tów była sku­pio­na wokół dwóch głów­nych szkół ma­so­rec­kich – ba­bi­loń­skiej i pa­le­styń­skiej, róż­nią­cych się spo­so­bem za­pi­su zna­ków sa­mo­gło­sko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masorecki

→ ma­so­re­ta, → ma­so­re­ci


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­so­re­ta­mi, do­ty­czą­cy ma­so­re­tów


Patrz:masoreta, → masoreci

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masoreta

jeden z uczo­nych ży­dow­skich, któ­rzy w VIII–X w. odt­wo­rzy­li i ujed­no­li­ci­li tekst Bi­blii


Źródła:

SJP.pl

Masoretyczny

→ ma­so­re­ta


Patrz:masoreta

Źródła:

SJP.pl

Masorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żona ma­sa­rza

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mucha skła­da­ją­ca jajka na mię­sie


Źródła:

Wiktionary

Masorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rzeź­nik

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sklep mięs­ny


Źródła:

Wiktionary

Masospondyl

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du pro­za­u­ro­po­dów


Ma­so­spon­dyl ("Mas­so­spon­dy­lus") – ro­dzaj pro­za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny ma­so­spon­dy­li (Mas­so­spon­dy­li­dae).

Żył we wczes­nej jurze (ok. 200-185 mln lat temu) na obec­nych te­re­nach Afry­ki. Dłu­gość ciała do 6 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki oraz być może w Zim­bab­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masospondyle

ro­dzi­na di­no­za­u­rów z in­fra­rzę­du pro­za­u­ro­po­dów


Ma­so­spon­dy­le (Mas­so­spon­dy­li­dae) – ro­dzi­na di­no­za­u­rów z in­fra­rzę­du pro­za­u­ro­po­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Masować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ma­so­wać)

 (1.1) wy­ko­ny­wać masaż

 (1.2) przest. gro­ma­dzić w jed­nym miej­scu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­so­wać się (dk. wy­ma­so­wać się)

 (2.1) ma­so­wać (1.1) swoje ciało

 (2.2) być ma­so­wa­nym (1.1)

 (2.3) wy­ko­ny­wać masaż sobie naw­za­jem


Źródła:

Wiktionary

Masowcowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­sow­cem, do­ty­czą­cy ma­sow­ca


Źródła:

Wiktionary

Masowiec

sta­tek przez­na­czo­ny do prze­wo­zu to­wa­rów ma­so­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek hand­lo­wy przy­sto­so­wa­ny do ma­so­we­go prze­wo­zu su­chych, syp­kich ła­dun­ków luzem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. przest. ktoś, kto na­le­ży do mas, nie­zor­ga­ni­zo­wa­ny w struk­tu­rach

 (2.2) środ. przest. dzia­łacz par­tyj­ny pra­cu­ją­cy z „ma­sa­mi ro­bot­ni­czy­mi”


Ma­so­wiec – sta­tek wodny, przez­na­czo­ny do prze­wo­zu su­chych ła­dun­ków luzem, tj. bez opa­ko­wa­nia, wsy­py­wa­nych bez­poś­red­nio do ła­dow­ni, jak np. wę­giel, ruda, na­wo­zy mi­ne­ral­ne, zboża, siar­ka gra­nu­lo­wa­na itp. Ma­sow­ce uży­wa­ne są też bar­dzo czę­sto do prze­wo­zu ła­dun­ków pół­ma­so­wych (break-bulk), czyli np. blach (także w krę­gach), stali w innej po­sta­ci (szyn, kęsów hut­ni­czych), drew­na pa­kie­ty­zo­wa­ne­go, pa­pie­ru w ro­lach, a także kon­te­ne­rów (ma­sow­co-kon­te­ne­row­ce) (zo­bacz też: kon­te­ne­ro­wiec).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­so­wy


Źródła:

Wiktionary

Masowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­so­we


Źródła:

Wiktionary

Masowy

1. obej­mu­ją­cy bar­dzo dużą licz­bę ludzi, zwie­rząt lub rze­czy, np. ma­so­we wę­drów­ki, ma­so­wy wykup cze­goś;
2. przez­na­czo­ny dla bar­dzo dużej licz­by ludzi, np. ma­so­wa pro­duk­cja


przy­miot­nik

 (1.1) obej­mu­ją­cy, do­ty­czą­cy dużej licz­bę ludzi, zwie­rząt lub przed­mio­tów

 (1.2) przez­na­czo­ny, skie­ro­wa­ny do dużej licz­by ludzi, zwie­rząt lub przed­mio­tów

 (1.3) fiz. do­ty­czą­cy masy w zna­cze­niu fi­zycz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masoński

do­ty­czą­cy ma­so­na, ma­so­nów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­so­ne­rią, do­ty­czą­cy ma­so­ne­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masońskość

→ ma­soń­ski


Patrz:masoński

Źródła:

SJP.pl

Massachusetts

[czy­taj: ma­sa­czu­sets] stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jeden ze sta­nów USA, po­ło­żo­ny w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści, na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, ze sto­li­cą w Bo­sto­nie;


Mas­sa­chu­setts (wym. ; pełna nazwa: Com­mon­we­alth of Mas­sa­chu­setts, „Wspól­no­ta Mas­sa­chu­setts”) – jeden ze sta­nów USA, po­ło­żo­ny w re­gio­nie Nowej An­glii na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

Na pół­no­cy gra­ni­czy ze sta­nem New Hamps­hi­re oraz sta­nem Ver­mont, na za­cho­dzie ze sta­nem Nowy Jork, a na po­łud­niu z Con­nec­ti­cut i Rhode Is­land.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Massalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Massenet

[czy­taj: masNE] naz­wi­sko, m.in. Jules Mas­se­net (1842-1912) - kom­po­zy­tor fran­cu­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • André Jo­seph Em­ma­nu­el Mas­se­net – fran­cu­ski ge­ne­rał
  • Jules Mas­se­net – fran­cu­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masseo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Mastaba

sta­ro­e­gip­ski gro­bo­wiec zło­żo­ny z czę­ści na­ziem­nej i po­dziem­nej wraz z ko­mo­rą gro­bo­wą, do któ­rej pro­wa­dzi pio­no­wy szyb


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­che­ol. gro­bo­wiec egip­ski w kształ­cie ścię­te­go ostro­słu­pa;


Ma­sta­ba (arab. ława) – ro­dzaj gro­bow­ca spo­ty­ka­ne­go w sta­ro­żyt­nym Egip­cie, ma­ją­ce­go kształt ścię­te­go ostro­słu­pa na pro­sto­kąt­nym pla­nie.

Ma­sta­ba skła­da się z mu­ro­wa­nej czę­ści na­dziem­nej oraz po­dziem­nej ko­mo­ry gro­bo­wej, po­łą­czo­nych pio­no­wym szy­bem, który po po­grze­bie za­sy­py­wa­no i ma­sko­wa­no.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mastadenowirus

wirus sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny w przy­ro­dzie, wy­stę­pu­ją­cy w wielu od­mia­nach, u czło­wie­ka naj­czę­ściej wy­wo­łu­ją­cy ła­god­ne in­fek­cje dróg od­de­cho­wych o ob­ja­wach prze­zię­bie­nia; ade­no­wi­rus


Źródła:

SJP.pl

Mastalerz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­sta­lerz – pol­ski aktor
  • Ha­li­na Ma­sta­lerz – pol­ska ro­bot­ni­ca, po­słan­ka na Sejm
  • Jan Ma­sta­lerz – pol­ski woj­sko­wy
  • Ka­zi­mierz Ma­sta­lerz – pol­ski woj­sko­wy
  • Kon­stan­ty Ma­sta­lerz – pol­ski woj­sko­wy
  • Lech Ma­sta­lerz – pol­ski urzęd­nik
  • Mar­cin Ma­sta­lerz – pol­ski dzien­ni­karz i autor ksią­żek
  • Nor­bert Ma­sta­lerz – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Prze­my­sław Ma­sta­lerz – pol­ski che­mik
  • Sta­ni­sław Ma­sta­lerz – pol­ski woj­sko­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastalski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Ma­stal­ski − rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, te­o­log, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Ry­szard Ma­stal­ski − pol­ski praw­nik
  • Sta­ni­sław Ma­stal­ski − pol­ski woj­sko­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastektomia

chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie pier­si wy­ko­ny­wa­ne naj­czę­ściej u ko­biet cho­rych na no­wot­wór zło­śli­wy; od­ję­cie pier­si, mam­mek­to­mia, mam­mo­to­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie pier­si;


Ma­stek­to­mia (z gr. μαστός „pierś”, oraz ἐκτομή „wy­cię­cie“) – chi­rur­gicz­ne usu­nię­cie jed­nej lub obu pier­si, w ca­ło­ści lub czę­ścio­wo. Ma­stek­to­mia jest zaz­wy­czaj prze­pro­wa­dza­na w celu le­cze­nia lub pro­fi­lak­ty­ki raka pier­si, cho­ciaż pod­da­ją się jej rów­nież osoby transpł­cio­we, w szcze­gól­no­ści trans męż­czyź­ni, w ra­mach ope­ra­cyj­nej ko­rek­ty płci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Master

kie­row­nik biegu my­śliw­skie­go w za­wo­dach kon­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. w za­wo­dach hi­picz­nych: kie­row­nik biegu my­śliw­skie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) film. wzor­co­wy zapis ma­te­ria­łu fil­mo­we­go

 (2.2) film. kopia z za­re­je­stro­wa­nym ma­ste­rem (2.1)

 (2.3) film. ca­ło­ścio­we uję­cie sceny w sze­ro­kim pla­nie


Ma­ster – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca death metal, za­li­cza­na do pre­kur­so­rów ga­tun­ku. Pow­sta­ła 1983 roku w Chi­ca­go w sta­nie Il­li­no­is w USA, wy­stę­pu­jąc do 1985 roku pod nazwą "Death Stri­ke".

De­biu­tanc­ki album grupy pt. "Ma­ster" był re­je­stro­wa­ny dwu­krot­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mastercard

[czy­taj: ma­ster­kart] mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca in­sty­tu­cje wy­da­ją­ce karty płat­ni­cze


Ma­ster­card Inc. – spół­ka i or­ga­ni­za­cja człon­kow­ska zrze­sza­ją­ca ponad 25 000 in­sty­tu­cji fi­nan­so­wych wy­da­ją­cych karty płat­ni­cze sy­gno­wa­ne marką i logo Ma­ster­card, oraz Cir­rus.

Or­ga­ni­za­cję za­ło­ży­ło kilka ban­ków ame­ry­kań­skich (Uni­ted Ca­li­for­nia Bank, Wells Fargo, Croc­ker Na­tio­nal Bank, Bank of Ca­li­for­nia), jako kon­ku­ren­cję dla po­dob­nej or­ga­ni­za­cji BankAmericard (za­ło­żo­nej przez Bank of Ame­ri­ca, przeksz­tał­co­nej póź­niej w Visę).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastering

pro­ces przy­go­to­wa­nia wzor­ca do pro­duk­cji opar­tych na nim płyt CD


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. koń­co­wy etap pro­ce­su re­a­li­za­cji pro­duk­cji mu­zycz­nej, pod­czas któ­re­go wy­do­by­wa się niu­an­se brzmie­nio­we re­a­li­zo­wa­ne­go ma­te­ria­łu;


Ma­ste­ring – koń­co­wy etap pro­ce­su re­a­li­za­cji pro­duk­cji mu­zycz­nej, pod­czas któ­re­go wy­do­by­wa się niu­an­se brzmie­nio­we re­a­li­zo­wa­ne­go ma­te­ria­łu. Ma to na celu ujed­no­li­ce­nie brzmie­nia wszyst­kich ut­wo­rów (zwła­szcza, gdy ma­te­riał re­je­stro­wa­ny był w róż­nych stu­diach na­gra­nio­wych) oraz do­sto­so­wa­nie brzmie­nia ma­te­ria­łu do obo­wią­zu­ją­cych stan­dar­dów. Pod­sta­wą dla ma­ste­rin­gu jest po­przed­nio prze­pro­wa­dzo­ne, po­praw­nie brzmią­ce mik­so­wa­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masteringowy

→ ma­ste­ring


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ste­rin­giem, do­ty­czą­cy ma­ste­rin­gu


Patrz:mastering

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masterka

→ ma­ster


Patrz:master

Źródła:

SJP.pl

Mastermind

[czy­taj: ma­ster­majnd] gra lo­gicz­na po­le­ga­ją­ca na od­ga­dy­wa­niu ukry­te­go ukła­du ko­lo­ro­wych ele­men­tów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ster­mind – album Ricka Rossa
  • Ma­ster­mind – ja­poń­ski film z 1976
  • Ma­ster­mind – gra plan­szo­wa
  • Ma­ster­mind – grupa mu­zycz­na

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masternak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Masterować

przy­go­to­wy­wać wzo­rzec do ma­so­wej pro­duk­cji no­śni­ków dźwię­ku


Źródła:

SJP.pl

Masterplan

1. do­ku­ment okre­śla­ją­cy stra­te­gię roz­wo­ju ja­kie­goś ob­sza­ru, mia­sta itp.;
2. plan na­drzęd­ny, stra­te­gia dzia­ła­nia spi­na­ją­ca wszyst­kie mniej­sze etapy da­ne­go pro­jek­tu w jedną ca­łość


Ma­ster­plan – nie­miec­ki ze­spół mu­zycz­ny wy­ko­nu­ją­cy me­lo­dyj­ny power metal. Pow­stał w 2001 roku w Ham­bur­gu


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masters

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sters – jeden z 3 naj­waż­niej­szych tur­nie­jów sno­o­ke­ra, część Tri­ple Crown
  • ATP Tour Ma­sters 1000 – seria 9 wiel­kich tur­nie­jów te­ni­so­wych
  • ATP Fi­nals (daw­niej Ten­nis Ma­sters Cup) – tur­niej te­ni­so­wy koń­czą­cy sezon
  • Ma­sters To­ur­na­ment (The Ma­sters, The U.S. Ma­sters) – jeden z czte­rech naj­więk­szych tur­nie­jów gol­fo­wych męż­czyzn
  • Ma­sters — tur­niej darta or­ga­ni­zo­wa­ny przez fe­de­ra­cję PDC
  • ma­sters – ka­te­go­ria wie­ko­wa dla lek­ko­at­le­tów po­wy­żej 35. roku życia
  • Wi­ka­na (daw­niej Ma­sters SA) – spół­ka gieł­do­wa
  • Ma­sters – grupa mu­zycz­na
  • Ma­sters – album grupy Ma­sters

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastershot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. dłu­gie uję­cie re­a­li­zo­wa­ne bez cięć mon­ta­żo­wych


Źródła:

Wiktionary

Mastif

pies obron­ny z grupy dogów; ma­stiff, ma­styf


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psa cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się ma­syw­ną bu­do­wą ciała, o po­mar­szczo­nym czole i ob­wi­słych uszach;


Ma­stif, ma­styf ( ma­stiff) – nazwa sto­so­wa­na dla kilku ras psa z grupy mo­lo­sów w typie doga, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się ma­syw­ną bu­do­wą ciała (sze­ro­ka klat­ka pier­sio­wa, mocne koń­czy­ny, duża głowa z krót­kim, sze­ro­kim py­skiem). We­dług słow­ni­ko­wej de­fi­ni­cji nazwy "ma­stif" psy te cha­rak­te­ry­zu­ją się płową sier­ścią, ale uma­szcze­nie współ­czes­nych ma­sti­fów bywa też inne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mastiff

pies obron­ny z grupy dogów; ma­stif, ma­styf


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­stiff – iz­ra­el­ski bez­za­ło­go­wy apa­rat la­ta­ją­cy
  • Ma­stiff – bry­tyj­ski tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny, od­mia­na po­ja­zdu Co­u­gar kon­struk­cji ame­ry­kań­skiej
  • HMS „Ma­stiff” – nazwa kilku bry­tyj­skich okrę­tów
  • ma­stif () – rasa psa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastiffowy

→ ma­stiff; ma­sti­fo­wy, ma­sty­fo­wy


Źródła:

SJP.pl

Mastifowy

→ ma­stif; ma­stif­fo­wy, ma­sty­fo­wy


Źródła:

SJP.pl

Mastika

napój al­ko­ho­lo­wy za­pra­wia­ny ma­styk­sem (ży­wi­cą z drze­wa pi­sta­cji kle­i­stej) i olej­kiem anyż­ko­wym; w Ma­ce­do­nii tru­nek na­ro­do­wy, w Buł­ga­rii pi­ja­ny z li­kie­rem mię­to­wym


Ma­sti­ka (gr. μαστίχα, μαστιχάτο; czyt. "mastícha", "masticháto") – po­pu­lar­ny słod­ki li­kier z grec­kiej wyspy Chios, który pro­du­ko­wa­ny jest po­przez po­łą­cze­nie de­sty­la­tu krysz­ta­łów ma­styk­su (ży­wi­cy ze śró­dziem­no­mor­skie­go drze­wa pi­sta­cji kle­i­stej) z czy­stym al­ko­ho­lem i cu­krem. Jest tra­dy­cyj­nym grec­kim pro­duk­tem, a na wy­spie, z któ­rej po­cho­dzi, spo­ży­wa się go od stu­le­ci. Jego nazwa po­cho­dzi od ma­styk­su; w ję­zy­ku grec­kim nazwy ma­sti­ki i ma­styk­su brzmią tak samo i są iden­tycz­nie za­pi­sy­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastka

wy­dzie­li­na zbie­ra­ją­ca się pod na­plet­kiem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. ma­zi­sta, se­ro­wa­ta wy­dzie­li­na gru­czo­łów apo­kry­no­wych gro­ma­dzą­ca się na zew­nętrz­nych na­rzą­dach płcio­wych


Mast­ka ( smeg­ma, oz­na­cza „mydło” lub „myć”) – ma­zi­sta na­tu­ral­nie biała, lub żół­ta­wa, wy­dzie­li­na gru­czo­łów apo­kry­no­wych gro­ma­dzą­ca się u męż­czyzn ( smeg­ma præputii) pod na­plet­kiem, głów­nie w rowku za­żo­łęd­nym człon­ka, a u ko­biet ( smeg­ma cli­to­ri­dis) pod na­plet­kiem łech­tacz­ki oraz po­mię­dzy war­ga­mi sro­mo­wy­mi mniej­szy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mastocyt

ko­mór­ka tucz­na w tkan­ce łącz­nej ma­ją­ca zdol­ność wyt­wa­rza­nia he­pa­ry­ny


Źródła:

SJP.pl

Mastodont

1. pre­hi­sto­rycz­ny ssak z rzędu trą­bow­ców, po­kro­jem zbli­żo­ny do sło­nia;
2. osoba ak­tyw­na za­wo­do­wo dłu­żej niż jej ró­wie­śni­cy; di­no­za­ur;
3. osoba sta­ro­mod­na, sta­roś­wiec­ka, nie­no­wo­czes­na; di­no­za­ur;
4. coś prze­sta­rza­łe­go;
5. coś wiel­kie­go, bar­dzo du­żych roz­mia­rów; ol­brzym, kolos


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. sło­nio­po­dob­ne zwie­rzę ko­pal­ne;

 (1.2) przen. osoba wy­ko­nu­ją­ca zawód dłu­żej niż śred­nia

 (1.3) przen. głów­nie pejor. osoba ży­ją­ca daw­ny­mi oby­cza­ja­mi, sty­lem my­śle­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przen. pejor. coś o prze­sta­rza­łej or­ga­ni­za­cji lub kon­struk­cji

 (2.2) przen. coś wiel­kie­go, o po­kaź­nych ga­ba­ry­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mastodontowy

→ ma­sto­dont


Patrz:mastodont

Źródła:

SJP.pl

Mastodonzaur

wy­mar­ły ol­brzy­mi płaz tar­czo­gło­wy, ży­ją­cy w Eu­ro­pie w póź­nym tria­sie


Ma­sto­don­za­ur ("Ma­sto­don­sa­u­rus" – „ja­szczur z bro­daw­ko­wa­tym zębem”) – środ­ko­wo-tria­so­wy płaz tar­czo­gło­wy z ro­dzi­ny ka­pi­to­za­u­rów, które przed na­sta­niem ery di­no­za­u­rów były jed­ny­mi z czo­ło­wych dra­pież­ni­ków. Żył na te­re­nie obec­nej Eu­ro­py oraz Afry­ki Pół­noc­nej ok. 235–230 mln lat temu. Zo­stał tak naz­wa­ny, po­nie­waż po­cząt­ko­wo pa­le­on­to­lo­dzy są­dzi­li, że to kro­ko­dyl – ze wzglę­du na wiel­kość oraz obec­ność kost­nych guz­ków w skó­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie eko­lo­gii, bio­lo­gii i sy­ste­ma­ty­ki ssa­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) biol. zob. te­rio­log.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) biol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ma­sto­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mastologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o ssa­kach; mam­mo­lo­gia; te­rio­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zob. te­rio­lo­gia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mastopatia

Ma­sto­pa­tia, ina­czej dy­splaz­ja sutka – hor­mo­no­za­leż­ne zmia­ny roz­ro­sto­we i za­ni­ko­we miąż­szu gru­czo­łu sut­ko­we­go le­żą­ce u pod­staw róż­no­rod­nych scho­rzeń.


Źródła:

Wikipedia

Mastroianni

[czy­taj: ma­stro­ja­ni] naz­wi­sko, m.in. Mar­ce­lo Ma­stro­ian­ni (1924-1996) - wło­ski aktor fil­mo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Um­ber­to Ma­stro­ian­ni – rzeź­biarz
  • Pat Ma­stro­ian­ni – ka­na­dyj­ski aktor
  • Mar­cel­lo Ma­stro­ian­ni – aktor wło­ski
  • Chia­ra Ma­stro­ian­ni – ak­tor­ka fran­cu­ska

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastrychcki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ma­strych­tem, do­ty­czą­cy ma­strych­tu


Źródła:

Wiktionary

Mastrycht

w ge­o­lo­gii: naj­młod­szy, szó­sty wiek póź­nej kredy, trwa­ją­cy około 5 mi­lio­nów lat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­młod­szy wiek póź­nej kredy, trwa­ją­cy 70,6 – 65,5 mi­lio­nów lat temu;


Ma­strycht (ang. "Ma­a­strich­tian")

Stra­to­typ dol­nej gra­ni­cy ma­strych­tu znaj­du­je się w Ter­cis les Bains nad rzeką Adour (Lan­des, Fran­cja). Gra­ni­ca opie­ra się na pier­wszym wy­stą­pie­niu amo­ni­ta "Pa­chy­di­scus ne­u­ber­gi­cus" (Hauer, 1858).

Nazwa po­cho­dzi od mia­sta Ma­a­stricht w Lim­bur­gii (Ho­lan­dia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masturbacja

po­draż­nia­nie włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych; ip­sa­cja, ona­nizm, ona­nia, sa­mog­wałt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. ona­nizm.;


Ma­stur­ba­cja – po­bu­dza­nie włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu wy­wo­ła­nia u sie­bie po­bu­dze­nia sek­su­al­ne­go. Może, lecz nie musi, pro­wa­dzić do osią­gnię­cia or­gaz­mu. Ter­min obej­mu­je sty­mu­la­cję za po­mo­cą dłoni, przed­mio­tów co­dzien­ne­go użyt­ku, a także za po­mo­cą ak­ce­so­riów, ta­kich jak wi­bra­to­ry czy sztucz­ne po­chwy. Ma­stur­ba­cja od­by­wa się bez udzia­łu lub przy jego wy­łącz­nie bier­nym udzia­le. Ist­nie­je po­ję­cie wza­jem­nej ma­stur­ba­cji, które do­ty­czy sy­tu­a­cji z ak­tyw­nym udzia­łem part­ne­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masturbacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­stur­ba­cyj­ny


Źródła:

Wiktionary

Masturbacyjny

zwią­za­ny z ma­stur­ba­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­stur­ba­cją, do­ty­czą­cy ma­stur­ba­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masturbant

osoba za­spo­ka­ja­ją­ca się sek­su­al­nie bez udzia­łu part­ne­ra; ona­ni­sta, ma­stur­ba­tor


Źródła:

SJP.pl

Masturbantka

ko­bie­ta za­spo­ka­ja­ją­ca się sek­su­al­nie bez udzia­łu part­ne­ra; ona­nist­ka, ma­stur­ba­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Masturbator

przy­rząd do po­draż­nia­nia włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. środ. ona­ni­sta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przy­rząd, urzą­dze­nie do ma­stur­ba­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masturbatorka

ko­bie­ta za­spo­ka­ja­ją­ca się sek­su­al­nie bez udzia­łu part­ne­ra; ma­stur­bant­ka, ona­nist­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ona­nist­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masturbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­stur­bo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Masturbować

1. po­draż­niać na­rzą­dy płcio­we part­ne­ra; ona­ni­zo­wać;
2. ma­stur­bo­wać się - po­draż­niać włas­ne na­rzą­dy płcio­we w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych; ona­ni­zo­wać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­bu­dzać na­rzą­dy płcio­we w celu wy­wo­ła­nia roz­ko­szy sek­su­al­nej – bez udzia­łu part­ne­ra lub z jego wy­łącz­nie bier­nym udzia­łem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ma­stur­bo­wać się

 (2.1) ma­stur­bo­wać (1.1) sa­me­go sie­bie

 (2.2) ma­stur­bo­wać (1.1) sie­bie wza­jem­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mastyf

pies obron­ny z grupy dogów; ma­stif, ma­stiff


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. ma­stif


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mastyfowy

→ ma­styf; ma­sti­fo­wy, ma­stif­fo­wy


Źródła:

SJP.pl

Mastygonema

rzę­ska na po­wierzch­ni wici ruch­li­wych ko­mó­rek eu­ka­rio­tów


Źródła:

SJP.pl

Mastyka

ro­dzaj ży­wi­cy sto­so­wa­nej m.in. do wy­ro­bu la­kie­rów i farb


Źródła:

SJP.pl

Mastykowiec

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych, o drob­nych, żół­tych lub bia­łych kwia­tach ze­bra­nych w wie­chy i ku­li­stych owo­cach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Mastykowy

przy­miot­nik od: ma­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Mastyks

ży­wi­ca otrzy­my­wa­na z drze­wa ma­styk­so­we­go


Ma­styks, łzy Chios (gr. Μαστίχα) – mięk­ka, aro­ma­tycz­na ży­wi­ca na­tu­ral­na, po­zy­ski­wa­na z bal­sa­mu wy­cie­ka­ją­ce­go z drze­wa pi­sta­cji kle­i­stej ("Pi­sta­cia len­ti­scus"), ros­ną­ce­go w ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim.

Ma­styks wy­stę­pu­je (w za­leż­no­ści od po­cho­dze­nia) w kilku ro­dza­jach:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mastyksowy

za­wie­ra­ją­cy ma­styks (ro­dzaj ży­wi­cy)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­styk­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maswerk

ele­ment de­ko­ra­cyj­ny ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej zło­żo­ny z kół, od­cin­ków koła, sty­li­zo­wa­nych trój­li­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ele­ment de­ko­ra­cyj­ny zło­żo­ny z liści, łuków i kół, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla go­ty­ku;


Mas­werk (z niem. Maßwerk) – de­ko­ra­cyj­ny, ge­o­me­trycz­ny wzór ar­chi­tek­to­nicz­ny od­ku­ty z ka­mie­nia lub zro­bio­ny z ce­gieł, uży­wa­ny do wy­peł­nie­nia gór­nej czę­ści go­tyc­kie­go okna, przeź­ro­cza, ro­ze­ty itp. Wy­stę­pu­je także jako de­ko­ra­cja ścian, murów, wim­perg, blend - taki ele­ment jest na­zy­wa­ny śle­pym mas­wer­kiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maswerkowy

przy­miot­nik od: mas­werk


Źródła:

SJP.pl

Masy

zbio­ro­wi­sko, spo­łe­czeń­stwo, świat pracy, lud


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przen. polit. publ. duża ilość ludzi, spora część spo­łe­czeń­stwa

 (1.2) przen. pejor. część spo­łe­czeń­stwa o nie­wy­bred­nych, nie­wy­szu­ka­nych gu­stach i upo­do­ba­niach

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: masa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masykot

czer­wo­na­wy lub żółty tle­nek oło­wiu


Ma­sy­kot – jedna z na­tu­ral­nych po­sta­ci mi­ne­ral­nych tlen­ku oło­wiu(II), PbO, kry­sta­li­zu­ją­ca w ukła­dzie rom­bo­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masynissa

wład­ca Nu­mi­dii, ży­ją­cy w la­tach: ok. 240-149 p.n.e.


Ma­sy­nis­sa, Ma­si­nis­sa lub Mas­si­nis­sa (ur. ok. 238 p.n.e., zm. ok. 148 p.n.e.) – król Nu­mi­dów Wschod­nich (tj. Mas­sy­liów), któ­rych pań­stwo obej­mo­wa­ło wschod­nią część Al­gie­rii i za­chod­nią połać Tu­nez­ji. Sto­li­cą było mia­sto Cyrta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masyrować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­cie­rać


Źródła:

Wiktionary

Masyw

grupa gór po­sia­da­ją­ca po­dob­ną rzeź­bę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. geol. grupa gór ma­ją­ca po­dob­ną rzeź­bę

 (1.2) książk. wiel­ka, po­tęż­na bryła lub zwar­ta masa cze­goś zaj­mu­ją­ca znacz­ny ob­szar w prze­strze­ni

 (1.3) techn. pier­ścień gu­mo­wy za­mo­co­wa­ny na stałe na obrę­czy koła po­ja­zdu; ogu­mie­nie pełne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • masyw gór­ski
  • ogu­mie­nie pełne, zwane ma­sy­wem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ma­syw­ny


Źródła:

Wiktionary

Masywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­syw­nie


Źródła:

SJP.pl

Masywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ma­syw­ny


Źródła:

SJP.pl

Masywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­syw­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­syw­ni


Źródła:

Wiktionary

Masywny

1. ma­ją­cy so­lid­ną bu­do­wę i dużą masę; po­tęż­ny, mocny, zwa­li­sty;
2. wy­peł­nio­ny wew­nątrz; lity, pełny


przy­miot­nik

 (1.1) o moc­nej bu­do­wie i dużym cię­ża­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masywowy

→ masyw


Patrz:masyw

Źródła:

SJP.pl

Masz

1. być wła­ści­cie­lem, dy­spo­no­wać czymś;
2. być wy­po­sa­żo­nym w coś;
3. za­wie­rać coś, skła­dać się z cze­goś;
4. po­zo­sta­wać z kimś lub czymś w okre­ślo­nej re­la­cji;
5. doz­na­wać cze­goś, cho­ro­wać na coś;
6. być do cze­goś obo­wią­za­nym;
7. mieć się - czuć się jakoś, być w ja­kimś sta­nie, po­ło­że­niu, na­stro­ju


wy­krzy­knik

 (1.1) za­chę­ca­ją­cy do wzię­cia cze­goś

 (1.2) za­chę­ca­ją­cy do spró­bo­wa­nia zje­dze­nia, na­pi­cia się cze­goś

 (1.3) żą­da­ją­cy wy­ko­na­nia okre­ślo­nej czyn­no­ści lub jej za­prze­sta­nia

 (1.4) wy­krzy­ki­wa­ny przy biciu kogoś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. oz­najm. od mieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masza

1. ro­syj­skie imię żeń­skie;
2. ro­syj­skie zdrob­nie­nie imie­nia Maria


Źródła:

SJP.pl

Maszal

przy­po­wieść lub baśń bi­blij­na, w któ­rej bo­ha­te­ra­mi są ro­śli­ny


Źródła:

SJP.pl

Maszcik

zdrob­nie­nie od: maszt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od maszt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maszcikowy

→ masz­cik


Patrz:maszcik

Źródła:

SJP.pl

Maszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­ścić.


Źródła:

Wiktionary

Maszczoki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ziem­nia­ki pie­czo­ne w po­pie­le

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ziem­nia­ki okra­szo­ne sło­ni­ną


Źródła:

Wiktionary

Maszczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łu­kasz Ma­szczyk – pol­ski bok­ser
  • Zyg­munt Ma­szczyk – pol­ski pił­karz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maszenki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­pał­ki


Źródła:

Wiktionary

Maszer

prze­wod­nik psie­go za­przę­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kynol. sport. prze­wod­nik psie­go za­przę­gu;


Ma­szer – osoba bę­dą­ca prze­wod­ni­kiem psie­go za­przę­gu bez wzglę­du na ro­dzaj środ­ka lo­ko­mo­cji cią­gnię­te­go przez psa lub psy. Naj­czę­ściej są to sanie, także wózki, sku­te­ry, ro­we­ry, hu­laj­no­gi i za­wod­ni­cy na nar­tach. W wy­ści­gach psich za­przę­gów męż­czyź­ni i ko­bie­ty są kla­sy­fi­ko­wa­ni razem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maszerka

→ ma­szer


Patrz:maszer

Źródła:

SJP.pl

Maszerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­sze­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Maszerować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) iść mia­ro­wym, rów­nym kro­kiem

 (1.2) kie­ro­wać się do­kądś w poś­pie­chu


Źródła:

Wiktionary

Maszerski

→ ma­szer


Patrz:maszer

Źródła:

SJP.pl

Maszewianin

miesz­ka­niec Ma­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Maszewianka

miesz­kan­ka Ma­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Maszewko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­szew­ko – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Ma­szew­ko – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko
  • Ma­szew­ko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Ma­sze­wo

Źródła:

Wikipedia

Maszewo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Zo­bacz też: Ma­sze­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ma­sze­wo ( Mas­sow) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w środ­ko­wej czę­ści gminy Ma­sze­wo, na po­łud­nie od Je­zio­ra Ma­szew­skie­go. Mia­sto zaj­mu­je po­wierzch­nię ok. 6 km² (554 ha). Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą władz gmin­nych, od mia­sta po­wia­to­we­go Go­le­nio­wa od­da­lo­na jest o ok. 20 km, a od Szcze­ci­na o ok. 50 km.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maszewski

przy­miot­nik od: Ma­sze­wo


Źródła:

SJP.pl

Maszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. musz­ka

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wstąż­ka, ko­kar­da


Źródła:

Wiktionary

Maszkara

1. coś bar­dzo brzyd­kie­go; obrzyd­li­stwo, pa­skudzt­wo, ohydzt­wo;
2. pot­wór wzbu­dza­ją­cy wstręt i strach; stra­szy­dło;
3. motyw de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci głowy ludz­kiej lub zwie­rzę­cej o nie­na­tu­ral­nych ry­sach; masz­ka­ron;
4. po­tocz­nie: bar­dzo brzyd­ka ko­bie­ta; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brzyd­ka i wstręt­na isto­ta

 (1.2) zob. masz­ka­ron.

 (1.3) daw. zob. maska. (na bal ma­sko­wy)

 (1.4) daw. ktoś w masce na balu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maszkarada

bal ma­sko­wy


Źródła:

SJP.pl

Maszkarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. zob. masz­ka­ra.


Źródła:

Wiktionary

Maszkaron

1. motyw de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci głowy ludz­kiej lub zwie­rzę­cej o nie­na­tu­ral­nych ry­sach;
2. prze­no­śnie: osoba nie­zbyt przy­stoj­na, mało uro­dzi­wa; masz­ka­ra, brzy­dal, mał­po­lud


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ozdob­ny detal ar­chi­tek­to­nicz­ny w kształ­cie głowy;


Na tę stro­nę wska­zu­je „masz­ka­ra”. Zo­bacz też: Masz­ka­ra – skał­ka w Kar­ko­no­szach.

Masz­ka­ron lub ma­ska­ron (z wł. "mas­che­ro­ne", w fr. "ma­sca­ron") – rzeź­biar­ski motyw de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci sty­li­zo­wa­nej głowy ludz­kiej lub fan­ta­stycz­nej po­sta­ci, sto­so­wa­ny w rzeź­bie ar­chi­tek­to­nicz­nej i rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maszkaronizm

wro­dzo­na cho­ro­ba prze­mia­ny ma­te­rii ob­ja­wia­ją­ca się bra­kiem en­zy­mu roz­kła­da­ją­ce­go cukry zło­żo­ne, co skut­ku­je usz­ko­dze­niem na­rzą­dów wew­nętrz­nych i gro­te­sko­wym wy­glą­dem; mu­ko­po­li­sa­cha­ry­do­za, gar­go­i­lizm


Źródła:

SJP.pl

Maszkaronowy

→ masz­ka­ron


Patrz:maszkaron

Źródła:

SJP.pl

Maszket

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk. sma­ko­łyk, przys­mak — coś niez­wy­kle smacz­ne­go, naj­czę­ściej słod­kie­go


Źródła:

Wiktionary

Maszkiecić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gry­ma­sić


Źródła:

Wiktionary

Maszkiet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sma­ko­łyk


Źródła:

Wiktionary

Maszkietki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. przys­ma­ki, sło­dy­cze


Źródła:

Wiktionary

Maszkietny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gry­ma­śny, roz­ka­pry­szo­ny


Źródła:

Wiktionary

Maszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maszkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Masz­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków
  • Masz­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Masz­ko­wi­ce – gro­ma­da

Źródła:

Wikipedia

Maszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Masz­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca
  • Masz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Masz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów
  • Masz­ko­wo – część wsi My­śli­bórz Wiel­ki w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, gmi­nie Nowe Warp­no
  • Masz­ko­wo – die­riew­nia w Rosji, w wo­ło­ście Lu­szczik­ska­ja (osied­le wiej­skie) re­jo­nu bie­ża­nic­kie­go w ob­wo­dzie pskow­skim
  • Masz­ków, Masz­ko­wi­ce
  • Ma­szew­ko
  • Masz­ko­wo (gmina)

Źródła:

Wikipedia

Maszkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Kanty Masz­kow­ski (1793-1865) – pol­ski ma­larz
  • Mar­ce­li Masz­kow­ski (1837-1862) – pol­ski ma­larz, syn Jana Kan­te­go
  • Rafał Lud­wik Masz­kow­ski (1838-1901) – pol­ski skrzy­pek i dy­ry­gent, syn Jana Kan­te­go
  • Karol Masz­kow­ski (1831-1886) – rek­tor Po­li­tech­ni­ki Lwow­skiej, syn Jana Kan­te­go
  • Karol Zyn­dram Masz­kow­ski (1868-1938) – pol­ski ma­larz, syn Ka­ro­la
  • Rafał Masz­kow­ski (ur. 1967) – pol­ski in­for­ma­tyk
  • Masz­kow­ski, pse­u­do­nim Sta­ni­sła­wa Kasz­ni­cy (1908-1948), ostat­nie­go Ko­men­dan­ta Głów­ne­go NSZ
  • herb szla­chec­ki Masz­kow­ski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maszli

daw­niej: cza­sow­nik "mieć" w for­mie oso­bo­wej po­łą­czo­ny z par­ty­ku­łą py­ta­ją­cą "-li" (= czy); czy masz


Źródła:

SJP.pl

Maszop

czło­nek ma­szo­pe­rii


Źródła:

SJP.pl

Maszopa

spół­ka hand­lo­wo-okrę­to­wa lub ry­bac­ka; ma­czu­pia, ma­szo­pe­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ma­szo­pe­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maszoperia

spół­ka hand­lo­wo-okrę­to­wa lub ry­bac­ka; ma­czu­pia, ma­szo­pa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spół­ka ry­bac­ka


Ma­szo­pe­ria ( maszoperëjô lub maszoperiô, od ma­ats­chap­pij – to­wa­rzy­stwo) – ze­spół ry­ba­ków (ma­szo­pów) razem pro­wa­dzą­cych po­ło­wy na morzu, forma spół­ki wy­stę­pu­ją­ca wśród Ka­szu­bów na Po­mo­rzu od cza­sów śred­nio­wie­cza aż po dziś dzień.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maszopski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­szo­pa, ma­szop­ki lub ma­szo­pe­rii


Źródła:

Wiktionary

Maszota

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maszt

część stat­ku pły­wa­ją­ce­go o na­pę­dzie ża­glo­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. pio­no­we drzew­ce usta­wio­ne prze­waż­nie w osi jed­nost­ki pły­wa­ją­cej o na­pę­dzie ża­glo­wym, któ­re­go pod­sta­wo­wym za­da­niem jest sta­wia­nie na nim żagli i prze­no­sze­nie dzia­ła­nia siły ae­ro­dy­na­micz­nej na ka­dłub jed­nost­ki;

 (1.2) ar­chit. wy­so­ki słup lub pio­no­wa kon­struk­cja opie­ra­ją­ca się na fun­da­men­cie;


Maszt – pio­no­we drzew­ce stałe, usta­wio­ne prze­waż­nie w osi jed­nost­ki pły­wa­ją­cej o na­pę­dzie ża­glo­wym, któ­re­go pod­sta­wo­wym za­da­niem jest utrzy­my­wa­nie żagli i prze­no­sze­nie siły ae­ro­dy­na­micz­nej na ka­dłub jed­nost­ki. Jed­nost­ka może być wy­po­sa­żo­na w jeden maszt lub wię­cej usta­wio­nych jeden za dru­gim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masztab

po­dział­ka okre­śla­ją­ca sto­su­nek od­le­gło­ści na ma­pach i pla­nach do od­le­gło­ści rze­czy­wi­stych


Źródła:

SJP.pl

Masztal

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. staj­nia


Źródła:

Wiktionary

Masztalerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą masz­ta­le­rza, do­ty­czą­cy masz­ta­ler­stwa


Źródła:

Wiktionary

Masztalerstwo

daw­niej: funk­cja lub za­ję­cie masz­ta­le­rza, osoby zaj­mu­ją­cej się końmi i uprzę­żą, na­dzo­ru­ją­cej pracę sta­jen­nych


Źródła:

SJP.pl

Masztalerz

osoba zaj­mu­ją­ca się w stad­ni­nie końmi i uprzę­żą, na­dzo­ru­ją­ca pracę sta­jen­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy konie w stad­ni­nach

 (1.2) daw. star­szy sta­jen­ny ma­ją­cy na­dzór nad służ­bą sta­jen­ną, końmi, uprzę­żą;


Masz­ta­lerz (od ma(r)štal – staj­nia) – osoba zaj­mu­ją­ca się końmi w stad­ni­nach; star­szy sta­jen­ny ma­ją­cy na­dzór nad per­so­ne­lem i po­wie­rzo­ny­mi końmi.

W Pol­sce nazwa ta po­ja­wi­ła się około roku 1500.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masztalnia

masz­tar­nia;
1. staj­nia dla koni;
2. po­mie­szcze­nie przy staj­ni, słu­żą­ce jako skład sprzę­tu sta­jen­ne­go;
3. konie oraz sprzęt sta­jen­ny na­le­żą­ce do jed­ne­go wła­ści­cie­la


Źródła:

SJP.pl

Masztalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Masztarnia

1. staj­nia dla koni;
2. po­mie­szcze­nie przy staj­ni, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu sta­jen­ne­go, zbroi itp.;
3. konie oraz sprzęt sta­jen­ny na­le­żą­ce do jed­ne­go wła­ści­cie­la


Źródła:

SJP.pl

Masztelarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. sta­jen­ny ma­ją­cy na­dzór nad służ­bą sta­jen­ną


Źródła:

Wiktionary

Masztol

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. staj­nia


Źródła:

Wiktionary

Masztować

książ­ko­wo: przy­po­mi­nać maszt, gó­ro­wać nad czymś swoją wy­so­ko­ścią


Źródła:

SJP.pl

Masztowiec

sta­tek z masz­ta­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­tek z masz­ta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masztowina

drze­wo na­da­ją­ce się na bu­do­wę masz­tu


Źródła:

SJP.pl

Masztowy

przy­miot­nik od: maszt


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z marsz­tem, do­ty­czą­cy masz­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masztówka

kon­struk­cja na stat­ku słu­żą­ca jako wspor­nik dla bomów


Źródła:

SJP.pl

Maszutkinie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim;


Ma­szut­ki­nie – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Wi­żaj­ny. Leży na te­re­nie wy­so­czyz­ny mo­re­no­wej Gór Su­daw­skich.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­szut­ki­nie, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wi­żaj­ny. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maszyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Skała;


Zo­bacz też: Ma­szy­ce w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ma­szy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Skała.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maszyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie za­wie­ra­ją­ce me­cha­nizm lub ze­spół współ­dzia­ła­ją­cych me­cha­niz­mów, słu­żą­ce do przet­wa­rza­nia ener­gii albo do wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nej pracy

 (1.2) po­jazd me­cha­nicz­ny, zwła­szcza sa­mo­lot

 (1.7) gw-pl|Bu­ko­wi­na. sa­mo­chód

 (1.8) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. techn. po­ciąg

 (1.9) przen. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żart. tęga ko­bie­ta


Ma­szy­na – w na­jo­gól­niej­szym zna­cze­niu cy­ber­ne­tycz­nym – wszel­ki układ względ­nie odo­sob­nio­ny, w jakim za­cho­dzi przeksz­tał­ca­nie (trans­for­ma­cja) za­si­le­nia lub in­for­ma­cji. Okre­śle­nie to obej­mu­je za­rów­no ukła­dy fi­zycz­ne na­tu­ral­ne (w tym or­ga­niz­my żywe), jak i urzą­dze­nia tech­nicz­ne oraz pewne obiek­ty ab­strak­cyj­ne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maszyneria

ma­chi­ne­ria;
1. wew­nętrz­ne skom­pli­ko­wa­ne me­cha­niz­my dzia­ła­ją­ce w ja­kimś urzą­dze­niu;
2. ze­spół ma­szyn i me­cha­niz­mów dzia­ła­ją­cych łącz­nie;
3. zło­żo­na struk­tu­ra or­ga­ni­za­cyj­na i jej dzia­ła­nia; ma­chi­na;
4. ze­spół pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mie, umoż­li­wia­ją­cy jego funk­cjo­no­wa­nie w okre­ślo­ny spo­sób


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wew­nętrz­na kon­struk­cja ma­szy­ny lub urzą­dze­nia

 (1.2) ze­spół ma­szyn i urzą­dzeń dzia­ła­ją­cych łącz­nie

 (1.3) przen. skom­pli­ko­wa­ny sy­stem dzia­ła­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maszyngwer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ka­ra­bin ma­szy­no­wy


Źródła:

Wiktionary

Maszynista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ob­słu­gu­ją­ca ma­szy­nę

 (1.2) kolej. osoba pro­wa­dzą­ca po­ciąg;

 (1.3) teatr. spe­cja­li­sta usta­wia­ją­cy i zmie­nia­ją­cy de­ko­ra­cje w te­a­trze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­szy­ni­sta (kolej)
  • ma­szy­ni­sta sceny – pra­cow­nik zmie­nia­ją­cy de­ko­ra­cje w te­a­trze
  • ma­szy­ni­sta agre­ga­tów prą­dot­wór­czych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta chłod­ni – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta doku – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta gór­ni­czych ma­szyn wy­cią­go­wych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta kolei li­no­wych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta kotła – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta ma­szyn flek­so­gra­ficz­nych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta ma­szyn in­tro­li­ga­tor­skich – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta ma­szyn off­se­to­wych – tytuł za­wo­do­wy
  • ma­szy­ni­sta ma­szyn ty­po­gra­ficz­nych – tytuł za­wo­do­wy

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maszynistka

→ ma­szy­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­wo­do­wo pi­szą­ca na ma­szy­nie do pi­sa­nia

 (1.2) ko­bie­ta kie­ru­ją­ca lo­ko­mo­ty­wą

 (1.3) daw. szwacz­ka pra­cu­ją­ca na ma­szy­nie do szy­cia


Patrz:maszynista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maszynistyczny

na­wią­zu­ją­cy do funk­cjo­no­wa­nia i wy­glą­du ma­szy­ny


Źródła:

SJP.pl

Maszynizm

nurt w mu­zy­ce XX wieku wy­ro­sły na grun­cie fu­tu­ryz­mu, ek­spo­nu­ją­cy dy­na­mizm, ruch i ener­gię, in­spi­ro­wa­ny osią­gnię­cia­mi prze­my­słu i tech­ni­ki, nie­kie­dy mu­zycz­nie je na­śla­du­ją­cy; bru­i­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Maszynka

1. przed­miot słu­żą­cy do go­le­nia
2. urzą­dze­nie do mie­le­nia np. mięsa
3. zdrob­nia­le od: ma­szy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­szy­na

 (1.2) nie­wiel­kie urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce wy­ko­na­nie ja­kiejś pracy

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nożyk do obie­ra­nia ziem­nia­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­szyn­ka – ele­ment bu­do­wy in­stru­men­tów stru­no­wych
  • ma­szyn­ka do go­le­nia
  • ma­szyn­ka do mięsa
  • ma­szyn­ka ste­ro­wa – ma­szy­na od­po­wie­dzial­na za wy­chy­la­nie steru na stat­ku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maszynki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­pał­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ma­szyn­ka


Źródła:

Wiktionary

Maszynkowy

→ ma­szyn­ka


Patrz:maszynka

Źródła:

SJP.pl

Maszynogodzina

jed­nost­ka eko­no­micz­na okre­śla­ją­ca jedną go­dzi­nę pracy ma­szy­ny (sto­so­wa­na zaz­wy­czaj do ra­chun­ku kosz­tów)


Źródła:

SJP.pl

Maszynopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tekst na­pi­sa­ny na ma­szy­nie do pi­sa­nia;

 (1.2) tekst wy­dru­ko­wa­ny na dru­kar­ce kom­pu­te­ro­wej


Ma­szy­no­pis – tekst utr­wa­lo­ny na pa­pie­rze za po­mo­cą ma­szy­ny do pi­sa­nia. Zaz­wy­czaj w jed­nej kopii lub naj­wy­żej w kilku przy uży­ciu pa­pie­ru ko­piu­ją­ce­go lub kalki ko­pio­wej. W przy­pad­ku elek­tro­nicz­nych ma­szyn do pi­sa­nia (z pa­mię­cią) kopii tych może być dużo wię­cej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maszynopisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pi­sa­nie na ma­szy­nie


Źródła:

Wiktionary

Maszynopisowy

→ ma­szy­no­pis


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­szy­no­pi­su


Patrz:maszynopis

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maszynownia

po­mie­szcze­nie dla ma­szyn i urzą­dzeń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. prze­dział stat­ku mie­szczą­cy układ na­pę­do­wy;

 (1.2) po­mie­szcze­nie, hala lub bu­dy­nek z usta­wio­ny­mi ma­szy­na­mi np. sil­ni­ka­mi, pom­pa­mi itp.


Ma­szy­now­nia – po­mie­szcze­nie, hala, bu­dy­nek, prze­dział stat­ku lub okrę­tu, z usta­wio­ny­mi ma­szy­na­mi np. sil­ni­ka­mi, pom­pa­mi itp. Na stat­kach pa­ro­wych razem z ko­tłow­nią do­star­cza­ją­cą parę two­rzy­ła si­łow­nię. Na mo­to­row­cach czę­sto jest utoż­sa­mia­na z si­łow­nią. Małe ko­tłow­nie czę­sto były łą­czo­ne razem z ma­szy­now­nia­mi w jed­nym po­mie­szcze­niu, cza­sa­mi w po­sta­ci lo­ko­mo­bi­li.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maszynowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) techn. za po­mo­cą ma­szy­ny; na ma­szy­nie; nie ręcz­nie

 (1.2) przen. w spo­sób me­cha­nicz­ny; z au­to­ma­tu; bez za­sta­no­wie­nia


Źródła:

Wiktionary

Maszynowy

1. → ma­szy­na;
2. zwią­za­ny z ma­szy­ną do pi­sa­nia;
3. zwią­za­ny z kom­pu­te­rem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­szy­ną, do­ty­czą­cy ma­szy­ny

 (1.2) wyt­wo­rzo­ny przez ma­szy­nę

 (1.3) taki, który dzia­ła sa­mo­czyn­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maszynoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o ma­szy­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta z za­kre­su bu­do­wy i funk­cjo­no­wa­nia ma­szyn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maszynoznawstwo

1. nauka o ma­szy­nach;
2. ma­szy­noz­naw­stwo rol­ni­cze - nauka o ma­szy­nach i urzą­dze­niach rol­ni­czych oraz ich od­dzia­ły­wa­niu na glebę i ro­śli­ny; in­ży­nie­ria rol­ni­cza, tech­ni­ka rol­ni­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauka o bu­do­wie i za­sa­dach funk­cjo­no­wa­nia ma­szyn;


Ma­szy­noz­naw­stwo – jedna z pod­sta­wo­wych dzie­dzin wie­dzy in­ży­nie­rii me­cha­nicz­nej ener­ge­tycz­nej i elek­trycz­nej. Ma­szy­noz­naw­stwo obej­mu­je wia­do­mo­ści o pro­jek­to­wa­niu i ek­splo­a­ta­cji:

Ze wzglę­du na tra­dy­cyj­ny po­dział dzie­dzin in­ży­nie­rii ma­szy­noz­naw­stwo można po­dzie­lić na:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maszynożerny

rzad­ko: wy­ma­ga­ją­cy wielu ma­szyn w pro­ce­sie pro­duk­cji


Źródła:

SJP.pl

Maszynówa

po­tocz­nie o ja­kiej­kol­wiek broni ma­szy­no­wej, przez­na­czo­nej do strze­la­nia nie­przer­wa­nym ogniem; ma­szy­nów­ka


Źródła:

SJP.pl

Maszynówka

po­tocz­nie o ja­kiej­kol­wiek broni ma­szy­no­wej, przez­na­czo­nej do strze­la­nia nie­przer­wa­nym ogniem; ma­szy­nó­wa


Źródła:

SJP.pl

Maszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­szów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Rud­nik
  • Ma­szów – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie lu­bo­mel­skim

Źródła:

Wikipedia

Maszże

"masz" wzmoc­nio­ne par­ty­ku­łą "-że", słowo wy­stę­pu­ją­ce w zda­niach o for­mie py­ta­ją­cej (np. "Nie masz­że ocho­ty na par­tyj­kę?")


Źródła:

SJP.pl

Masówka

1. ma­so­we zgro­ma­dze­nie ludzi celem prze­dy­sku­to­wa­nia ja­kichś wy­da­rzeń lub wy­ra­że­nia swo­ich po­glą­dów na ich temat, prze­pro­wa­dze­nia ja­kie­goś zor­ga­ni­zo­wa­ne­go dzia­ła­nia, np. im­pre­zy re­kre­a­cyj­nej; wiec;
2. towar tego sa­me­go ro­dza­ju pro­du­ko­wa­ny w du­żych ilo­ściach;
3. utwór ar­ty­stycz­ny o nie­wiel­kiej war­to­ści, przez­na­czo­ny dla prze­cięt­ne­go od­bior­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pro­dukt ma­so­wej pro­duk­cji

 (1.2) daw. środ. polit. ze­bra­nie ma­so­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masę

po­tocz­nie: wiele, bar­dzo dużo; kopę


Źródła:

SJP.pl

Masław

imię mę­skie


Ma­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Ma-" (ten człon mógł po­cho­dzić od "Mało" – „mało”, lub "Mano" – „zwo­dzić”) i "-sław" („sława”). Do tej formy skra­ca­no rów­nież imio­na Mę­ci­sław i Moj­sław (to ostat­nie wy­łącz­nie w ru­skiej kro­ni­ce Ne­sto­ra).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masławostwo

Ma­sław z mał­żon­ką; Ma­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Masławowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Masławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Masło

pro­dukt spo­żyw­czy otrzy­my­wa­ny z mleka kro­wie­go w wy­ni­ku zma­śle­nia śmie­tan­ki lub śmie­ta­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. tłuszcz ja­dal­ny pro­du­ko­wa­ny z mleka;

 (1.2) spoż. kos­met. spo­żyw­czy lub kos­me­tycz­ny za­mien­nik masła (1.1) pro­du­ko­wa­ny z tłu­szczy ro­ślin­nych

 (1.3) pot. kost­ka masła (1.1)

 (1.4) stpol. ro­śli­na, która w środ­ku wy­peł­nio­na jest mazią


Masło – tłuszcz ja­dal­ny w po­sta­ci ze­sta­lo­nej, otrzy­my­wa­ny ze śmie­ta­ny z mleka kro­wie­go (także ko­zie­go i ow­cze­go).

Masło tra­dy­cyj­nie wy­ra­bia się w urzą­dze­niach zwa­nych ma­sel­ni­ca­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Masłoborowik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Masłomiąca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce;


Ma­sło­mią­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce, czę­ścio­wo na te­re­nie Dłub­niań­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. Wieś wcho­dzi w skład pa­ra­fii pod wez­wa­niem Św. Ja­ku­ba w Więc­ła­wi­cach Sta­rych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Masłosz

mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych, upra­wia­ny dla ja­dal­ne­go tłu­szczu i wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle kos­me­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Masłowaty

przy­po­mi­na­ją­cy masło, po­dob­ny do masła


przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do masła, zwła­szcza barwą lub kon­sy­sten­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masłowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: ma­sło­wy


Źródła:

Wiktionary

Masłowianin

miesz­ka­niec Ma­sło­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Masłowianka

miesz­kan­ka Ma­sło­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Masłowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sło­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce
  • Ma­sło­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń
  • Ma­sło­wi­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no
  • Ma­sło­wi­ce – gmina
  • Ma­sło­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim
  • Ma­sło­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie wie­luń­skim
  • Ma­sło­wi­ce Trze­biat­kow­skie, Ma­sło­wi­ce Tu­chom­skie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masłowicki

przy­miot­nik od: Ma­sło­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Masłowiec

Ma­sło­wiec (niem. "Maßlisch Ham­mer") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Masłowiecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Masłownia

za­kład, w któ­rym się wy­ra­bia masło; ma­ślar­nia


rze­czow­nik nie­ży­wot­ny, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład, w któ­rym się pro­du­ku­je masło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­sło­wo – część wsi Szar­ła­ta w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo
  • Ma­sło­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk
  • Ma­sło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz
  • Ma­sło­wo – część wsi Ma­sło­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz
  • Ma­sło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Dolsk
  • Ma­sło­wo – dawna le­śni­czów­ka. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ilia
  • Ma­sło­wo – wieś (sieło) w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim, w re­jo­nie uj­skim
  • Ma­sło­wo – wieś w Rosji, w re­jo­nie ust-ku­biń­skim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go
  • Ma­słów

Źródła:

Wikipedia

Masłowski

przy­miot­nik od: Ma­słów, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­słow­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z 27.01.2022 r. naz­wi­sko to nosi 4762 Polek i 4596 Po­la­ków, łącz­nie 9358 osób.
  • Do­ro­ta Ma­słow­ska – pol­ska pro­za­icz­ka i po­et­ka
  • Ga­brie­la Ma­słow­ska – pol­ski po­li­tyk, dok­tor nauk eko­no­micz­nych
  • Jerzy Ma­słow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Łu­kasz Ma­słow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ma­ciej Ma­słow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Mi­chał Ma­słow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Mi­ro­sła­wa Ma­słow­ska – pol­ska po­li­tyk i le­kar­ka
  • Sta­ni­sław Ma­słow­ski – pol­ski ma­larz, ilu­stra­tor i ry­sow­nik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masłowy

1. od­no­szą­cy się do masła;
2. drze­wa ma­sło­we - tro­pi­kal­ne drze­wa, któ­rych na­sio­na za­wie­ra­ją tłu­szcze słu­żą­ce do pro­duk­cji mar­ga­ry­ny i mydła;
3. kwas ma­sło­wy - be­zbarw­na, ole­i­sta sub­stan­cja o nie­przy­jem­nym za­pa­chu


przy­miot­nik

 (1.1) głów­nie chem. zwią­za­ny z ma­słem lub jego wła­ści­wo­ścia­mi lub do­ty­czą­cy­mi go pro­ce­sa­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Masłoń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Masłów

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­słów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Ma­słów – gmina wiej­ska
  • Ma­słów – gro­ma­da
  • Ma­słów Pier­wszy, Ma­słów Drugi
  • Lot­ni­sko Kiel­ce-Ma­słów
  • Ma­sło­wo;
  • Masów.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Masłówka

ro­dzaj gru­szy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­słów­ka – rzeka w za­chod­niej Pol­sce, prawy do­pływ Orli
  • Ma­słów­ka – stru­ga, do­pływ Narwi
  • Ma­słów­ka – wieś na Ukra­i­nie
  • Ma­słów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mat

sto­pień w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. po­do­fi­cer ma­ry­nar­ki, od­po­wied­nik ka­pra­la w woj­skach lą­do­wych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) szach. stan gry, w któ­rym król jed­nej ze stron jest za­sza­cho­wa­ny i nie ma żad­ne­go pola, na które mógł­by odejść;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) przed­miot, po­wierzch­nia bez po­ły­sku

w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym

 (4.1) rzem. techn. ma­to­wy

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (5.1) D. lm. od: mata


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mat - okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny
  • Mat – rzeka
  • mat – ter­min sza­cho­wy,
  • Mat – cza­so­pis­mo sza­cho­we,
  • mat – sto­pień woj­sko­wy w Pol­skiej Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej,
  • Mat – po­stać z cze­skie­go se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go Są­sie­dzi,
  • MAT Ma­ce­do­nian Air­li­nes – ma­ce­doń­skie linie lot­ni­cze.
  • MAT – fran­cu­ski pi­sto­let ma­szy­no­wy
  • MAT – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych
  • Matt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mat.

skrót od:
1. ma­te­ma­ty­ka;
2. ma­te­ma­tycz­ny; matem.;
3. ma­te­riał


skrót

 (1.1) = bibl. Ewan­ge­lia we­dług świę­te­go Ma­te­u­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mata

1. płat ple­cion­ki z róż­nych two­rzyw (zwy­kle ze słomy), uży­wa­ny do przy­kry­wa­nia po­dłóg, osła­nia­nia ścian, ła­dun­ków to­wa­ro­wych itp.;
2. grube, ela­stycz­ne na­kry­cie na po­dło­gę, uży­wa­ne pod­czas niek­tó­rych ćwi­czeń i za­wo­dów spor­to­wych;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ma­te­ma­ty­ka; matma, ma­te­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ple­cion­ka z trzci­ny, słomy, trawy mor­skiej lub in­nych two­rzyw, słu­żą­cy wie­sza­nia na ścia­nie, przy­kry­wa­nia po­dłóg, bla­tów, ła­dun­ków itp.

 (1.2) sport. mięk­kie po­kry­cie po­dło­gi uży­wa­ne pod­czas ćwi­czeń i za­wo­dów spor­to­wych

 (1.3) pot. środ. uczn. lek­cja ma­te­ma­ty­ki


Mata – pła­ski przed­miot o dużej po­wierzch­ni peł­nią­cy funk­cję m.in.

Funk­cję amor­ty­zu­ją­cą speł­nia na przy­kład mata roz­kła­da­na na po­dło­dze słu­żą­ca do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych, za­pa­sów, judo itp.

Mata może być wy­ko­na­na z róż­nych su­row­ców, np. tka­ni­ny, słomy, wełny mi­ne­ral­nej, pian­ki ze spie­nio­nych two­rzyw sztucz­nych. Czę­sto są la­mi­na­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matacki

wła­ści­wy ma­ta­czo­wi; pełen ma­tactw, wy­krę­tów


Źródła:

SJP.pl

Matactwo

nie­ucz­ci­we, po­dej­rza­ne po­stę­po­wa­nie; oszu­stwo, krę­tact­wo, sza­chraj­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­stę­po­wa­nie nie­ucz­ci­we, pod­stęp­ne, pełne kłamstw, wy­bie­gów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matacz

czło­wiek, który po­stę­pu­je nie­ucz­ci­wie, kła­mie, używa pod­stę­pu; krę­tacz; oszust; kom­bi­na­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. osoba, która ma­ta­czy, czyli dzia­ła nie­ucz­ci­wie, kręci, oszu­ku­je lub pró­bu­je coś ukryć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mataczka

→ ma­tacz


Patrz:matacz

Źródła:

SJP.pl

Mataczyć

kła­mać, oszu­ki­wać, po­stę­po­wać nie­ucz­ci­wie; krę­cić, krę­ta­czyć, sza­chro­wać, mach­lo­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­ta­czyć)

 (1.1) oszu­ki­wać, umyśl­nie wpro­wa­dzać w błąd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mataczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matador

1. głów­ny uczest­nik kor­ri­dy, za­da­ją­cy by­ko­wi za­bój­czy cios szpa­dą; espa­da, to­re­a­dor (tor­re­a­dor), to­re­ro (tor­re­ro);
2. po­tocz­nie: naj­wy­żej po­sta­wio­na osoba w danej gru­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. głów­ny uczest­nik kor­ri­dy, to­re­a­dor za­da­ją­cy by­ko­wi ostat­ni cios szpa­dą;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) jedna z od­mian gry w do­mi­no

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) bot. roln. od­mia­na szpi­na­ku


Ma­ta­dor (z hiszp. za­da­ją­cy śmierć) – głów­ny uczest­nik kor­ri­dy, któ­re­go za­da­niem jest za­bi­cie byka za po­mo­cą szpa­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matadorka

→ ma­ta­dor; to­re­a­dor­ka, tor­re­a­dor­ka


Źródła:

SJP.pl

Matamata

słod­ko­wod­ny żółw z ro­dzi­ny żółwi wę­żo­szyj­nych, o ciem­no ubar­wio­nym ciele


Ma­ta­ma­ta ("Che­lus fim­bria­ta") – ga­tu­nek żół­wia bo­ko­szyj­ne­go z ro­dzi­ny ma­ta­ma­to­wa­tych (Che­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matambre

ar­gen­tyń­ska po­tra­wa na­ro­do­wa przy­rzą­dza­na z ka­wał­ków mięsa na­dzie­wa­nych szpi­na­kiem, ugo­to­wa­ny­mi ja­ja­mi, mar­chwią, ce­bu­lą i pie­trusz­ką


Źródła:

SJP.pl

Matamor

czło­wiek za­ro­zu­mia­ły; ma­ta­mo­re


Źródła:

SJP.pl

Matamore

czło­wiek za­ro­zu­mia­ły; ma­ta­mor


Źródła:

SJP.pl

Matamorski

rzad­ko: do­ty­czą­cy ma­ta­mo­ra - osoby za­ro­zu­mia­łej; py­szał­ko­wa­ty, bu­fo­nia­sty, me­ga­lo­mań­ski


Źródła:

SJP.pl

Matanina

daw­niej: gmat­wa­ni­na;
1. kłąb splą­ta­nych nici; plą­ta­ni­na;
2. chaos, zamęt


Źródła:

SJP.pl

Matarnia

dziel­ni­ca Gdań­ska


Ma­tar­nia (daw­niej "Ma­ter­nia" lub "Ma­ter­na", kaszb. "Matarniô", niem. "Mat­tern") – dziel­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Gdań­ska, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści mia­sta.

Wieś Opact­wa Cy­ster­sów w Oli­wie w wo­je­wództ­wie po­mor­skim w II po­ło­wie XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matatiasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Matać

daw­niej:
1. na­wi­jać na coś, zwi­jać w motek; motać;
2. po­stę­po­wać nie­ucz­ci­wie, oszu­ki­wać; ma­ta­czyć


Źródła:

SJP.pl

Matcha

[czy­taj: macza] ja­poń­ska zie­lo­na her­ba­ta w po­sta­ci sprosz­ko­wa­nych liści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. spe­cjal­ny ro­dzaj sprosz­ko­wa­nej zie­lo­nej her­ba­ty;


Mat­cha (jap. 抹茶 mat­cha) – ja­poń­ska, sprosz­ko­wa­na zie­lo­na her­ba­ta, uży­wa­na w ce­re­mo­nii picia her­ba­ty cha-no-yu (dosł. „go­rą­ca woda na her­ba­tę”) oraz jako do­da­tek do po­traw, np. ma­ka­ro­nu soba, cia­stek, lodów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matchball

[czy­taj: mecz­bol] w te­ni­sie i siat­ków­ce: za­gra­nie piłką umoż­li­wia­ją­ce wy­gra­nie meczu; mecz­bol, piłka me­czo­wa


Źródła:

SJP.pl

Matchbox

[czy­taj: mecz­boks lub macz­boks] marka mi­nia­tu­rek sa­mo­cho­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Match­box – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Match­box – pro­gram kom­pu­te­ro­wy – me­ne­dżer okien
  • Match­box – marka za­ba­wek, m.in. mi­nia­tu­ro­wych mo­de­li sa­mo­cho­dów
  • Match­box Twen­ty

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matchować

[czy­taj: ma­czo­wać lub me­czo­wać] śro­do­wi­sko­wo: do­pa­so­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Matczak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Mat­czak − pol­ska psy­cho­log
  • Filip Mat­czak – pol­ski ko­szy­karz
  • Ka­zi­mierz Mat­czak – pol­ski rug­bi­sta
  • Mar­cin Mat­czak – pol­ski praw­nik
  • Mata, wł. Mi­chał Mat­czak – pol­ski raper
  • My­chaj­ło Mat­czak – ukra­iń­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tyk, pu­bli­cy­sta i wy­daw­ca
  • Ma­te­usz Mat­czak – pol­ski pły­wak
  • Sła­wo­mir Mat­czak – pol­ski dzien­ni­karz te­le­wi­zyj­ny
  • Woj­ciech Mat­czak – pol­ski ho­ke­i­sta

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matczyność

→ mat­czy­ny


Patrz:matczyny

Źródła:

SJP.pl

Matczyny

→ matka; mat­ko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) książk. do­ty­czą­cy matki, na­le­żą­cy do matki, wła­ści­wy matce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy matkę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matczysko

ek­spre­syw­nie: matka; ma­mu­cha


Źródła:

SJP.pl

Matczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­ją­tek przy­pa­da­ją­cy po matce; spa­dek po matce


Źródła:

Wiktionary

Mate

herba mate, yerba mate;
1. krzew lub nie­wiel­kie drze­wo z ro­dzi­ny ostro­krze­wo­wa­tych; ostro­krzew pa­rag­waj­ski;
2. napój z wy­su­szo­nych i sprosz­ko­wa­nych liści tej ro­śli­ny, za­wie­ra­ją­cy ko­fe­i­nę; her­ba­ta pa­rag­waj­ska, yerba, mate


Mate, ma­te­ro, ca­la­ba­za (hiszp. „dynia/tykwa”) – na­czy­nie do picia yerba mate. Słowo „mate” po­cho­dzi od słowa "mati" w ję­zy­ka ke­czua, oz­na­cza­ją­ce­go na­czy­nie lub po­jem­nik do picia; z cza­sem stało się nazwą na­czyń do picia yerba mate. Na­czy­nia wy­ko­ny­wa­ne są z drew­na (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Ma­tec­ki (ur. 1989) – pol­ski po­li­tyk
  • Fe­liks Ma­tec­ki (ur. 2008) – pol­ski aktor dzie­cię­cy oraz muzyk
  • Jacek Ma­tec­ki (1963–2021) – pol­ski pi­sarz, sce­na­rzy­sta, po­dróż­nik i fo­to­gra­fik
  • Jan Ma­tec­ki (1897–?) – po­rucz­nik pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Józef Ma­tec­ki (1776–1819) – pol­ski dru­karz, księ­garz, pre­zy­dent Kra­ko­wa
  • Józef Ma­tec­ki (1896–1969) – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Le­sław Ma­tec­ki (ur. 1955) – pol­ski gi­ta­rzy­sta, kom­po­zy­tor, aran­żer i muzyk se­syj­ny
  • Łu­kasz Ma­tec­ki (ur. 1972) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Prze­my­sław Ma­tec­ki (ur. 1976) – pol­ski ma­larz współ­czes­ny
  • Te­o­dor Te­o­fil Ma­tec­ki (1810–1886) – pol­ski le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wła­dy­sław Ma­tec­ki (1895–1941) – pol­ski le­karz ne­u­ro­log, psy­chia­tra, psy­cho­a­na­li­tyk
  • Woj­ciech Ma­tec­ki (ur. 1941) – pol­ski po­li­tyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mateczka

pie­szczot­li­wie o matce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: matka


Ma­tecz­ka ( ‏מאַמעלע‎ "Ma­me­le") – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1938 roku w ję­zy­ku ji­dysz, opar­ty na ko­me­dii Ma­je­ra Schwa­rza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mateczkowy

przy­miot­nik od: ma­tecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Matecznik

trud­no do­stęp­ne miej­sce w prze­past­nych la­sach, pu­szczach, gdzie zwie­rzy­na leśna ma swoje le­go­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. nie­do­stęp­ne dla czło­wie­ka miej­sce w na­tu­rze bę­dą­ce miej­scem schro­nie­nia dzi­kich zwie­rząt

 (1.2) roln. po­let­ko doś­wiad­czal­ne

 (1.3) pszcz. po­cią­gnię­ta lub ro­zbu­do­wa­na przez pszczo­ły ro­bot­ni­ce ko­mór­ka w gnieź­dzie pszcze­lim, z któ­rej wy­gry­za się pszcze­la matka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matecznikowy

→ ma­tecz­nik


Patrz:matecznik

Źródła:

SJP.pl

Mateczny

przez­na­czo­ny do rozm­na­ża­nia lub roz­ro­du


Ma­tecz­ny – nie­wiel­ki ob­szar wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XIII Pod­gó­rze mia­sta Kra­ko­wa.

Nazwa wzię­ła się od naz­wi­ska ar­chi­tek­ta An­to­nie­go Ma­tecz­ne­go, który w roku 1898 pod­czas po­szu­ki­wań wody pit­nej na włas­nej po­se­sji, od­krył źró­dła wód mi­ne­ral­nych o dużej za­war­to­ści siar­ki i jej związ­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mateina

ko­fe­i­na znaj­du­ją­ca się w li­ściach ostro­krze­wu pa­rag­waj­skie­go, wy­stę­pu­ją­ca w yerba mate


Źródła:

SJP.pl

Mateista

po­tocz­nie: osoba pi­ją­ca i lu­bią­ca yerba mate


Źródła:

SJP.pl

Mateja

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matejczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matejczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matejek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matejko

Jan Ma­tej­ko (1838-93), ma­larz pol­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ma­tej­ko – pol­ski so­cjo­log
  • Jan Ma­tej­ko − pol­ski ma­larz
  • Ste­fan Wi­told Ma­tej­ko – pol­ski ma­larz i pro­jek­tant wi­tra­ży
  • Theo Ma­tej­ko − au­striac­ki ry­sow­nik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matejkowa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tej­ki lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Matejkowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tej­ki lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Matejkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tej­ki lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Matejuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matek

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: matka


Matek, Matek BNS wła­ści­wie Ma­te­usz Po­spie­szyń­ski (ur. 1988 w Szcze­ci­nie) – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny. Czło­nek for­ma­cji Pro­jekt Na­słuch. Współt­wo­rzy także duet wraz z ra­pe­rem Bon­so­nem. Matek współ­pra­co­wał po­nad­to m.in. z ta­ki­mi wy­ko­naw­ca­mi jak: Dy­spen­sa, Pla­net ANM, JodSen, Małaz, Tymi & Roka oraz Bogu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Matela

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­te­la – gaun wikas sa­mi­ti w Ne­pa­lu w stre­fie Seti w dy­stryk­cie Baj­hang
  • Ma­te­la – gaun wikas sa­mi­ti w Ne­pa­lu w stre­fie Bheri w dy­stryk­cie Surk­het
  • Ma­te­la – pa­ra­fia (fre­gu­e­sia) w gmi­nie Pe­nal­va do Ca­ste­lo, w Por­tu­ga­lii
  • Le­szek Ma­te­la – pol­ski pu­bli­cy­sta, tłu­macz, po­dróż­nik
  • Piotr Ma­te­la – pol­ski tre­ner siat­kar­ski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matelot

1. żywy ta­niec ma­ry­nar­ski obra­zu­ją­cy pracę ma­ry­na­rzy na stat­ku, wy­ko­ny­wa­ny solo lub ze­spo­ło­wo;
2. okręt w szyku bo­jo­wym, okre­śla­ny ze wzglę­du na jego po­ło­że­nie w sto­sun­ku do in­ne­go okrę­tu (np. ma­te­lot lewy, przed­ni)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­te­lot – ży­wio­ło­wy ta­niec ma­ry­nar­ski
  • Ma­te­lot – pol­ska grupa folk-roc­ko­wa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matelote

[czy­taj: matLOT]
1. sos rybny z do­dat­kiem ce­bu­li i wina;
2. po­tra­wa rybna z tym sosem


Źródła:

SJP.pl

Matelski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matem.

skrót od: ma­te­ma­tycz­ny; mat.


Źródła:

SJP.pl

Matema

w gwa­rze ucz­niow­skiej: ma­te­ma­ty­ka; matma, mata


Źródła:

SJP.pl

Matematyczka

1. na­u­czy­ciel­ka ma­te­ma­ty­ki w szko­le;
2. ko­bie­ta stu­diu­ją­ca ma­te­ma­ty­kę, uzdol­nio­na w dzie­dzi­nie ma­te­ma­ty­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spe­cja­list­ka w za­kre­sie ma­te­ma­ty­ki

 (1.2) pot. eduk. na­u­czy­ciel­ka ma­te­ma­ty­ki w szko­le

 (1.3) pot. stu­dent­ka albo ab­sol­went­ka wy­dzia­łu ma­te­ma­tycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matematycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ma­te­ma­ty­ki; pod wzglę­dem ma­te­ma­ty­ki


Źródła:

Wiktionary

Matematyczny

zwią­za­ny z ma­te­ma­ty­ką


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­te­ma­ty­ką (nauką)

 (1.2) opar­ty na obli­cze­niach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matematyk


1. nauka o licz­bach, fi­gu­rach i sto­sun­kach prze­strzen­nych, po­słu­gu­ją­ca się me­to­dą de­duk­cyj­ną
2. pot. lek­cja w szko­le, któ­rej przed­mio­tem jest ta nauka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ma­te­ma­ty­ką;


Ma­te­ma­tyk ( mathēmaticus, ze μαθηματικός, "mathēmatikós" – ma­te­ma­tycz­ny) – osoba ze zna­czą­cą wie­dzą o ma­te­ma­ty­ce, szcze­gól­nie uży­wa­ją­ca jej do pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matematyka


1. nauka o licz­bach, fi­gu­rach i sto­sun­kach prze­strzen­nych, po­słu­gu­ją­ca się me­to­dą de­duk­cyj­ną
2. pot. lek­cja w szko­le, któ­rej przed­mio­tem jest ta nauka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka de­duk­cyj­na zaj­mu­ją­ca się ana­li­zą zbio­rów, liczb i in­nych ele­men­tów ab­strak­cyj­nych;

 (1.2) eduk. lek­cja, wy­kład lub inne za­ję­cia z ma­te­ma­ty­ki (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D., B. lp. od: ma­te­ma­tyk


Ma­te­ma­ty­ka (z łac. "mat­he­ma­ti­cus", od gr. μαθηματικός "mathēmatikós", od "mathēma", „nauka, lek­cja, poz­na­nie”) – nauka za­li­cza­na do grupy for­mal­nych, ina­czej de­duk­cyj­nych lub aprio­rycz­nych, a także do nauk ści­słych i de­fi­niu­ją­ca tę grupę – ma­te­ma­ty­ka sta­no­wi ich fun­da­ment.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matematyzacja

uj­mo­wa­nie cze­goś me­to­da­mi ma­te­ma­tycz­ny­mi, wpro­wa­dza­nie do in­nych nauk pojęć i metod ma­te­ma­tycz­nych


Ma­te­ma­ty­za­cja – po­rząd­ko­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści za po­mo­cą środ­ków ma­te­ma­tycz­nych, jedna z ak­tyw­no­ści ma­te­ma­tycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mateolog

daw­niej: ga­du­ła


Źródła:

SJP.pl

Mateologia

daw­niej: nie­do­rzecz­ne ga­dul­stwo


Źródła:

SJP.pl

Matera

naz­wi­sko


Ma­te­ra – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Ba­si­li­ca­ta, w pro­win­cji Ma­te­ra. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ło 60 351 osób. Hi­sto­rycz­na część mia­sta, zwana "Sassi", obej­mu­je uni­ka­to­we do­mo­stwa drą­żo­ne w skale, je­dy­nie z fa­sa­da­mi mu­ro­wa­ny­mi. W 1993 roku Ma­te­rę wpi­sa­no na Listę Świa­to­we­go Dzie­dzict­wa UNESCO. Ma­te­ra była Eu­ro­pej­ską Sto­li­cą Kul­tu­ry 2019. W mie­ście znaj­du­je się oś­ro­dek Wło­skiej Agen­cji Kos­micz­nej (ASI).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Materac

ro­dzaj po­dusz­ki z płót­na, gumy itp. wy­peł­nio­nej wło­siem, trawą, po­wie­trzem, słu­żą­cej jako ele­ment łóżka lub jako sa­mo­dziel­ny sprzęt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duży pła­ski przed­miot, wy­peł­nio­ny ela­stycz­nym ma­te­ria­łem dla uni­knię­cia kon­tak­tu z twar­dą po­wierzch­nią np. pod­czas snu lub ćwi­czeń gim­na­stycz­nych;

 (1.2) wojsk. ar­chit. ele­ment kon­struk­cyj­ny for­ty­fi­ka­cji, który za­bez­pie­cza stro­py, ścia­ny lub fun­da­men­ty przed dzia­ła­niem po­ci­sków i bomb lot­ni­czych


Ma­te­rac (wł. "ma­te­ras­so") – pod­kład mięk­ki, a jed­no­cze­śnie sprę­ży­sty, pod­no­szą­cy kom­fort snu w łóżku. Może być wy­peł­nio­ny sprę­żo­nym po­wie­trzem (ma­te­rac tu­ry­stycz­ny) lub wodą (łóżko wodne). Naj­czę­ściej jest uszy­ty z gru­bej tka­ni­ny, czę­sto pi­ko­wa­nej np. wełną lub owatą i wy­peł­nio­ny np. mi­kro­gąb­ką, matą ko­ko­so­wą, la­tek­sem, daw­niej trawą mor­ską, słomą, sia­nem (sien­nik) i po­dob­ny­mi wy­peł­nia­cza­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Materacowany

daw­niej: wy­kła­da­ny, wy­ście­ła­ny ma­te­ra­ca­mi


Źródła:

SJP.pl

Materacować

daw­niej: wy­kła­dać, wy­ście­łać ma­te­ra­ca­mi


Źródła:

SJP.pl

Materacowy

przy­miot­nik od: ma­te­rac


Źródła:

SJP.pl

Materacyk

zdrob­nie­nie od: ma­te­rac


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały ma­te­rac


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Materek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Materia

1. wszyst­kie obiek­ty fi­zycz­ne wyt­wa­rza­ją­ce pola gra­wi­ta­cyj­ne i pod­le­ga­ją­ce tym polom
2. filoz. w me­ta­fi­zy­ce: ro­dzaj bytu je­dy­nie ist­nie­ją­ce­go lub jed­ne­go z ist­nie­ją­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. ogół obiek­tyw­nie ist­nie­ją­cych przed­mio­tów, poz­na­wal­nych za po­mo­cą zmy­słów lub przy­rzą­dów po­mia­ro­wych;

 (1.2) filoz. byt roz­cią­gły w prze­strze­ni i cza­sie;

 (1.3) daw. tka­ni­na, ma­te­riał


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­te­ria w fi­zy­ce
  • ma­te­ria w fi­lo­zo­fii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Materialik

zdrob­nie­nie od: ma­te­riał


Źródła:

SJP.pl

Materialista

czło­wiek oce­nia­ją­cy wszyst­ko z punk­tu wi­dze­nia włas­nych ko­rzy­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. wyz­naw­ca, zwo­len­nik ma­te­ria­liz­mu

 (1.2) pot. czło­wiek kie­ru­ją­cy się w życiu pra­gnie­niem zdo­by­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nych


Ma­te­ria­li­sta (daw­niej: ma­te­ry­a­li­sta, ma­ter­ja­li­sta, cza­sem także dro­gi­sta) – osoba trud­nią­ca się w XIX i na po­cząt­ku XX wieku w Kró­le­stwie Pol­skim sprze­da­żą ma­te­ria­łów ap­tecz­nych i farb. Nazwa za­wo­du na­wią­zu­je do sprze­da­ży ma­te­ria­łów ap­tecz­nych lub też do miej­sca wy­ko­ny­wa­nia pracy, zwa­ne­go z ję­zy­ka fran­cu­skie­go dro­ge­rią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Materialistka

→ ma­te­ria­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. zwo­len­nicz­ka ma­te­ria­liz­mu w fi­lo­zo­fii

 (1.2) ko­bie­ta kie­ru­ją­ca się w życiu pra­gnie­niem zdo­by­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nych


Patrz:materialista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Materialistycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) filoz. w spo­sób zgod­ny z fi­lo­zo­fią ma­te­ria­liz­mu

 (1.2) w spo­sób przy­ziem­ny, na­sta­wio­ny na dobra ma­te­rial­ne


Źródła:

Wiktionary

Materialistyczny

1. zwią­za­ny z ma­te­ria­liz­mem - kie­run­kiem fi­lo­zo­ficz­nym
2. kie­ru­ją­cy się pra­gnie­niem zdo­by­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nych


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ma­te­ria­liz­mem

 (1.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ma­te­ria­liz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Materializm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go tylko rze­czy ma­te­rial­ne są praw­dzi­we


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ro­wa­nie się w życiu wzglę­da­mi ma­te­rial­ny­mi

 (1.2) filoz. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, że ma­te­ria jest je­dy­nym ist­nie­ją­cym bytem


Ma­te­ria­lizm – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go ist­nie­je tylko ma­te­ria. Po­ję­cie "ma­te­ria­lizm" jest czę­sto sto­so­wa­ne za­mien­nie z no­wszym okre­śle­niem fi­zy­ka­lizm, które jed­nak uwz­ględ­nia no­wsze od­kry­cia w fi­zy­ce. Jed­nym z od­mien­nych po­glą­dów od ma­te­ria­liz­mu jest ide­a­lizm on­to­lo­gicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Materializować

1. na­da­wać cze­muś ma­te­rial­ną formę; urze­czy­wist­niać;
2. ma­te­ria­li­zo­wać się - przy­bie­rać formę ma­te­rial­ną; urze­czy­wist­niać się


Źródła:

SJP.pl

Materialnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ma­te­rii

 (1.2) w spo­sób do­ty­czą­cy dóbr ma­te­rial­nych


Źródła:

Wiktionary

Materialnoprawny

do­ty­czą­cy prawa ma­te­rial­ne­go


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od prawo ma­te­rial­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Materialny

1. ist­nie­ją­cy fi­zycz­nie; na­ma­cal­ny;
2. od­no­szą­cy się do dóbr eko­no­micz­nych; ma­jąt­ko­wy;
3. do­ty­czą­cy tre­ści, a nie formy;
4. prze­sta­rza­łe: zro­bio­ny z tka­ni­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­te­rii, zwią­za­ny z po­ję­ciem ma­te­rii

 (1.2) zwią­za­ny z do­bra­mi fi­nan­so­wy­mi, eko­no­micz­ny­mi

 (1.3) praw. do­ty­czą­cy samej isto­ty cze­goś (nie tre­ści i formy)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Materiał

1. to, z czego są wyt­wa­rza­ne lub skła­da­ją się przed­mio­ty; su­ro­wiec; two­rzy­wo; bu­du­lec;
2. tka­ni­na, dzia­ni­na; pro­dukt tka­nia;
3. zbiór da­nych, do­ku­men­tów, no­ta­tek itp. bę­dą­cy pod­sta­wą dal­szych opra­co­wań, badań


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, z czego są wyt­wa­rza­ne przed­mio­ty

 (1.2) zbiór wia­do­mo­ści z ja­kie­goś za­kre­su, na jakiś temat

 (1.3) to, z czego się szyje m.in. ubra­nia; tka­ni­na, dzia­ni­na

 (1.4) przen. ktoś, kto się do cze­goś na­da­je


Ma­te­riał – słowo wie­loz­nacz­ne. W naj­bar­dziej ogól­nym sen­sie jest to su­ro­wiec w po­sta­ci pier­wot­nej lub czę­ścio­wo przet­wo­rzo­ny, z któ­re­go wyt­wa­rza się pro­duk­ty.

W ję­zy­ku po­tocz­nym nazwą tą okre­śla się tka­ni­ny. W dzie­dzi­nie na­u­ko­wo-tech­nicz­nej na­zy­wa­nej ba­da­nia­mi ma­te­ria­ło­wy­mi ma­te­riał de­fi­niu­je się jako każdą sub­stan­cję, z któ­rej zro­bio­ne są ana­li­zo­wa­ne wy­ro­by.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Materiałochłonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. ilość zu­ży­tych su­row­ców, ma­te­ria­łów pod­sta­wo­wych i po­moc­ni­czych oraz ener­gii przy­pa­da­ją­ca na okre­ślo­ną jed­nost­kę pro­duk­cji;


Ma­te­ria­ło­chłon­ność – wiel­kość na­kła­dów ma­te­ria­ło­wych po­nie­sio­nych przy wyt­wo­rze­niu okre­ślo­nych dóbr użyt­ko­wych.

Ma­te­ria­ło­chłon­ność wyz­na­cza­na jest przez ilość ma­te­ria­łu zu­ży­te­go na wyt­wo­rze­nie danej war­to­ści użyt­ko­wej, czyli pro­duk­tu za­spo­ka­ja­ją­ce­go okre­ślo­ne po­trze­by ma­te­rial­ne jego użyt­kow­ni­ka.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Materiałochłonny

wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia znacz­nej ilo­ści ma­te­ria­łu, two­rzy­wa


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia znacz­nej ilo­ści ma­te­ria­łów na okre­ślo­ną jed­nost­kę pro­duk­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Materiałooszczędny

wy­ma­ga­ją­cy zu­ży­cia nie­wiel­kiej ilo­ści ma­te­ria­łu, two­rzy­wa


Źródła:

SJP.pl

Materiałowiec

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się za­o­pa­try­wa­niem przed­się­bior­stwa w ma­te­ria­ły po­trzeb­ne do pro­duk­cji


Źródła:

SJP.pl

Materiałowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­te­ria­łu


Źródła:

Wiktionary

Materiałoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ma­te­ria­łach


Źródła:

SJP.pl

Materiałoznawczy

zwią­za­ny z nauką, wie­dzą o wła­ści­wo­ściach ma­te­ria­łów


Źródła:

SJP.pl

Materiałoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ma­te­ria­łach


Źródła:

SJP.pl

Materiałoznawstwo

nauka, wie­dza o wła­ści­wo­ściach ma­te­ria­łów


Ma­te­ria­łoz­naw­stwo – dzie­dzi­na wie­dzy tech­nicz­nej (in­ży­nier­skiej), zaj­mu­ją­ca się opi­sem ma­te­ria­łów.

W za­leż­no­ści od dzie­dzi­ny ma­te­ria­łoz­naw­stwo kie­dyś dzie­lo­no na:

Wy­o­dręb­nio­ne jest po­nad­to mię­dzy in­ny­mi:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Materiały

1. to, z czego są wyt­wa­rza­ne lub skła­da­ją się przed­mio­ty; su­ro­wiec; two­rzy­wo; bu­du­lec;
2. tka­ni­na, dzia­ni­na; pro­dukt tka­nia;
3. zbiór da­nych, do­ku­men­tów, no­ta­tek itp. bę­dą­cy pod­sta­wą dal­szych opra­co­wań, badań


Źródła:

SJP.pl

Materiałówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ewi­den­cja ma­te­ria­łów, sy­ste­ma­tycz­ne pro­wa­dze­nia do­ku­men­ta­cji przy­cho­dów, roz­cho­dów i sta­nów koń­co­wych ma­te­ria­łów wy­ko­rzy­sty­wa­nych w dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej


Źródła:

Wiktionary

Materio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ma­te­ria


Źródła:

Wiktionary

Materja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ma­te­ria


Źródła:

Wiktionary

Materjalny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ma­te­rial­ny


Źródła:

Wiktionary

Materka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Materna

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frie­drich Ma­ter­na (1885–1946) – ge­ne­rał pie­cho­ty Wehr­mach­tu pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Jerzy Ma­ter­na (ur. 1956) – pol­ski po­li­tyk. Poseł na Sejm V, VI, VII, VIII i IX ka­den­cji, w la­tach 2015–2018 se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Go­spo­dar­ki Mor­skiej i Że­glu­gi Śród­lą­do­wej
  • Kon­rad Ma­ter­na (ur. 1962) – pol­ski pie­śniarz i kon­te­sta­tor lat 80., re­ży­ser i lal­karz, poeta, sce­na­rzy­sta, kom­po­zy­tor i aran­żer, pe­da­gog
  • Krzysz­tof Ma­ter­na (ur. 1948) – pol­ski kon­fe­ran­sjer, sa­ty­ryk, aktor, re­ży­ser i pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny
  • Ma­ter­na (imię)
  • Ma­ter­na (herb szla­chec­ki)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maternik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ci­ca


Źródła:

Wiktionary

Matero

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kubek do yerba mate


Źródła:

Wiktionary

Materski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Materyja

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o rety


Źródła:

Wiktionary

Materyjka

dawne zdrob­nie­nie od: ma­te­ria


Źródła:

SJP.pl

Mateusiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mateusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Zo­bacz też: Na­gro­da Mu­zycz­na Pro­gra­mu Trze­cie­go – „Ma­te­usz”.

– imię mę­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go, wy­wo­dzą­ce się od ‏מַתִּתְיָהוּ‎, imie­nia "Ma­tan­jah", "Ma­ti­sy­a­hu" oz­na­cza­ją­ce­go „dar Boga”, „dar Jahwe”. W daw­nych źró­dłach pol­skich wy­stę­po­wa­ło jako: "Mat­ha­e­us", "Ma­ty­jasz", "Ma­ti­tiasz", "Ma­ty­ja", "Matys(z)", "Matoz", "Ma­tusz". Do XVI wieku imio­na Ma­ciej i Ma­te­usz nie były w ję­zy­ku pol­skim roz­róż­nia­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mateuszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mateuszek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Ma­te­usz (imię mę­skie)


Ma­te­u­szek ( Mat­he­us­sek) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mateuszostwo

Ma­te­usz z mał­żon­ką; Ma­te­u­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Mateuszowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) żona Ma­te­u­sza

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: Ma­te­u­szo­wy


Źródła:

Wiktionary

Mateuszowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Mateuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­te­u­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ma­te­u­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mateńka

pie­szczot­li­wie o matce; ma­tul­ka, ma­tuń­cia, ma­tecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. matka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matfiz

po­tocz­nie: klasa o pro­fi­lu ma­te­ma­tycz­no-fi­zycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. uczn. pro­fil klasy w szko­le śred­niej, o roz­sze­rzo­nej ma­te­ma­ty­ce i fi­zy­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matgeo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. uczn. pro­fil klasy w szko­le śred­niej, o roz­sze­rzo­nej ma­te­ma­ty­ce i ge­o­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Mathea

[czy­taj: matea] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mather

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mat­her – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Sa­cra­men­to
  • Cot­ton Mat­her – ame­ry­kań­ski te­o­log pro­te­stanc­ki, hi­sto­ryk i pi­sarz
  • Gra­ham Mat­her – bry­tyj­ski po­li­tyk i praw­nik, poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go
  • John C. Mat­her – ame­ry­kań­ski astro­fi­zyk
  • Flo­rent Mat­her – fran­cu­ski snow­bo­ar­dzi­sta

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mathieu

[czy­taj: maTJÖ albo maTJE] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mat­hieu Fa­iv­re – fran­cu­ski al­pej­czyk
  • Mat­hieu Kas­so­vitz – fran­cu­ski aktor i re­ży­ser
  • Mat­hieu Val­bu­e­na – fran­cu­ski pił­karz
  • Mat­hieu Woj­cie­chow­ski – pol­ski ko­szy­karz
  • inni
  • Pier­re Em­ma­nu­el (właśc. Noël Jean Mat­hieu, zm. 1984) – fran­cu­ski pi­sarz, dzien­ni­karz, poeta
  • Jérémy Mat­hieu – fran­cu­ski pił­karz
  • Mi­re­il­le Mat­hieu – fran­cu­ska pio­sen­kar­ka
  • Paul-Henri Mat­hieu – fran­cu­ski te­ni­si­sta
  • Si­mon­ne Mat­hieu (zm. 1980) – fran­cu­ska te­ni­sist­ka
  • Mat­hieu (gmina)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matias

młody śledź, lekko so­lo­ny, bar­dzo tłu­sty i de­li­kat­ny w smaku; ma­ties


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) spoż. młody śledź ło­wio­ny przed pier­wszym tar­łem, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się tłu­stym i de­li­kat­nym w smaku mię­sem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­tó­nio Ma­tias (1963–2008) – por­tu­gal­ski ju­do­ka i tre­ner judo
  • Bar­ba­ra Ma­tias (1943–2000) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Edmílson Ma­tias (ur. 1974) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Eve­lin Ma­tias – por­to­ry­kań­ska za­pa­śnicz­ka i ju­docz­ka
  • Gonçalo Sa­ra­i­va Ma­tias (ur. 1979) – por­tu­gal­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Ma­ri­sa Ma­tias (ur. 1976) – por­tu­gal­ska so­cjo­loż­ka i po­li­tycz­ka
  • Rogério Ma­tias (ur. 1974) – por­tu­gal­ski pił­karz
  • Vla­di­mi­ros Ma­tias (ur. 1991) – grec­ki za­pa­śnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matiasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. Ma­ciej


Źródła:

Wiktionary

Matiaszów

Ma­tia­szów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Osiek. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­tia­szów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Tur­sko Wiel­kie. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Matiaszówka

wieś w Pol­sce


Ma­tia­szów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Tucz­na

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Tucz­na. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 154 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maties

młody śledź, lekko so­lo­ny, bar­dzo tłu­sty i de­li­kat­ny w smaku; ma­tias


Źródła:

SJP.pl

Matinka

sta­roś­wiec­ki po­ran­ny strój ko­bie­cy


Źródła:

SJP.pl

Matiola

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Matisse

[czy­taj: maTIS] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Henri Ma­tis­se (1869-1954) - fran­cu­ski ma­larz i gra­fik


Źródła:

SJP.pl

Matiz

1. model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo;
2. model sa­mo­cho­du marki FSO;
3. model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


Źródła:

SJP.pl

Matka

1. ko­bie­ta lub sa­mi­ca ma­ją­ca po­tom­stwo
2. sio­stra za­kon­na
3. w grach ze­spo­ło­wych: naj­waż­niej­szy gracz
4. drugi człon pew­nych ze­sta­wień słow­nych
5. pot., po­u­fa­le o żonie, ko­bie­cie
6. ro­śli­na przez­na­czo­na na roz­sa­dę
7. np. u mró­wek: kró­lo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzic płci żeń­skiej;

 (1.2) zool. sa­mi­ca ma­ją­ca po­tom­stwo

 (1.3) ent. u niek­tó­rych owa­dów: sa­mi­ca zdol­na do roz­ro­du

 (1.4) rel. za­kon­ni­ca, prze­ło­żo­na klasz­to­ru

 (1.5) bot. ro­śli­na przez­na­czo­na na roz­sa­dę

 (1.6) sport. osoba sto­ją­ca po zew­nętrz­nej stro­nie bo­i­ska pod­czas gry w dwa ognie

 (1.7) mała mata

 (1.8) daw. gwara. więz. gą­sior z al­ko­ho­lem

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. te­re­ny gór­skie bab­cia

 (1.10) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ci­ca


Matka – ko­bie­ta, która jest ro­dzi­cem dziec­ka.

Matką na­zy­wa się ko­bie­tę, która jest zwią­za­na ze swo­i­mi dzieć­mi, które mogą, ale nie muszą być jej bio­lo­gicz­nym po­tom­stwem. Zatem w za­leż­no­ści od kon­tek­stu, ko­bie­ty mogą być uwa­ża­ne za matki z racji uro­dze­nia lub wy­cho­wy­wa­nia dziec­ka, do­star­cze­nia ko­mór­ki ja­jo­wej do za­płod­nie­nia, lub ja­kiejś ich kom­bi­na­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matkobójca

za­bój­ca włas­nej matki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. za­bój­ca włas­nej matki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matkobójczy

zwią­za­ny z za­bi­ciem włas­nej matki


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mat­ko­bój­cy lub mat­ko­bój­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matkobójczyni

za­bój­czy­ni włas­nej matki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krym. ta, która za­bi­ła swoją matkę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matkobójstwo

za­bi­cie włas­nej matki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bój­stwo włas­nej matki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matkojebca

wul­gar­nie: wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne do męż­czyzn


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. obraź­li­wa forma zwro­tu do męż­czyz­ny

 (1.2) wulg. rzad. męż­czyz­na utrzy­mu­ją­cy kon­tak­ty sek­su­al­ne z włas­ną matką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mat­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Matkować

1. peł­nić funk­cję matki, za­stę­po­wać komuś matkę;
2. opie­ko­wać się kimś, tros­kli­wie na­dzo­ro­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­stę­po­wać komuś matkę lub opie­ko­wać się kimś jak matka

 (1.2) mieć nad czymś pie­czę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matkowski

naz­wi­sko


Osoby o naz­wi­sku Mat­kow­ski:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matkowy

→ matka; mat­czy­ny


Źródła:

SJP.pl

Matla

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matlak

naz­wi­sko


Mat­lak – rzeka, prawy do­pływ Wissy o dłu­go­ści 18,7 km.

Pły­nie w wo­je­wództ­wie pod­la­skim na te­re­nie gmin: Sta­wi­ski, Przy­tu­ły i Ra­dzi­łów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matlakiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matles

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. kar­to­no­we opa­ko­wa­nie na jajka, wy­tła­czan­ka


Źródła:

Wiktionary

Matlockit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy ha­lo­gen­ków;


Mat­loc­kit – rzad­ki mi­ne­rał z grupy ha­lo­gen­ków. Jego nazwa po­cho­dzi od mia­sta Mat­lock, gdzie zo­stał po raz pier­wszy od­kry­ty. To­wa­rzy­szą mu naj­czę­ściej phos­ge­nit, dia­bo­le­it, ga­le­na oraz an­gle­zyt.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Matma

w gwa­rze ucz­niow­skiej: ma­te­ma­ty­ka; mata, ma­te­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uczn. przed­miot ma­te­ma­ty­ki

 (1.2) pot. uczn. lek­cja ma­te­ma­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matnia

1. wor­ko­wa­ta część niek­tó­rych sieci ry­bac­kich;
2. sidła;
3. prze­no­śnie: sy­tu­a­cja bez wyj­ścia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ryb. wy­brzu­szo­na część sieci ry­bac­kiej, gro­ma­dzą­ca połów

 (1.2) łow. sidła, pu­łap­ka

 (1.3) przen. sy­tu­a­cja bez wyj­ścia

 (1.4) daw. głów­ne sku­pi­sko cze­goś


Mat­nia (fr. "Cul-de-Sac") – bry­tyj­ski czar­no-biały film fa­bu­lar­ny zre­a­li­zo­wa­ny w 1966 roku. Jest gang­ster­ską gro­te­ską, wy­re­ży­se­ro­wa­ną przez Ro­ma­na Po­lań­skie­go.

Mat­nia to drugi, po "Wstrę­cie", bry­tyj­ski film Po­lań­skie­go. Fran­cu­skie idio­ma­tycz­ne wy­ra­że­nie „cul-de-sac” („ślepy za­u­łek”) od­no­si się do sy­tu­a­cji bez wyj­ścia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mato

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: mata


Źródła:

Wiktionary

Matoga

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lud. stra­szy­dło, upiór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matoleina

la­kier otrzy­my­wa­ny przez roz­pu­szcze­nie ży­wi­cy da­ma­ra w ter­pen­ty­nie, sto­so­wa­ny w fo­to­gra­fii do po­kry­wa­nia gład­kiej po­wierzch­ni ne­ga­ty­wu w celu na­da­nia jej szorst­ko­ści, co umoż­li­wia re­tusz ołów­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Matolica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta mało in­te­li­gent­na; bał­wa­ni­ca, tu­ma­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Matolstwo

po­tocz­nie:
1. bycie ma­to­łem;
2. zbiór, gro­ma­da ma­to­łów


Źródła:

SJP.pl

Matowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Matować

1. po­zba­wiać po­ły­sku po­wierzch­nię przed­mio­tów środ­ka­mi che­micz­ny­mi
2. w sza­chach: dawać mata


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zma­to­wać)

 (1.1) książk. czy­nić coś ma­to­wym, po­wo­do­wać, że coś traci po­łysk, po­zba­wiać przeź­ro­czy­sto­ści

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ma­to­wać, zma­to­wać)

 (2.1) sport. szach. dawać mata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ma­to­wieć.


Źródła:

Wiktionary

Matowieć

tra­cić po­łysk, przez­ro­czy­stość, gład­kość


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) sta­wać się ma­to­wym, tra­cić po­łysk lub przez­ro­czy­stość

 (1.2) przen. o gło­sie: tra­cić dźwięcz­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matowić

czy­nić ma­to­wym


Źródła:

SJP.pl

Matowobiały

biały bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowoczarny

czar­ny bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowoczerwony

czer­wo­ny bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowojedwabisty

jed­wa­bi­sty bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowoniebieski

nie­bie­ski bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matoworóżowy

ró­żo­wy bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowoszary

szary bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowozielony

zie­lo­ny bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowość

brak po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowożółty

żółty bez po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl

Matowy

1. ma­ją­cy słaby po­łysk lub nie ma­ją­cy po­ły­sku
2. nie­przez­ro­czy­sty
3. przy­miot­nik od: mat
4. prze­no­śne: bezdź­więcz­ny, głu­chy


przy­miot­nik

 (1.1) bez po­ły­sku

 (1.2) świe­cą­cy roz­pro­szo­nym świa­tłem

 (1.3) bezdź­więcz­ny, przy­tłu­mio­ny

 (1.4) szach. zwią­za­ny z matem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matoł

1. czło­wiek chory na ma­to­łect­wo;
2. po­tocz­nie: czło­wiek głupi, tępy, ogra­ni­czo­ny umy­sło­wo, mało in­te­li­gent­ny; tępak, kre­tyn, idio­ta, głu­pek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na mało in­te­li­gent­ny; głu­piec, tuman


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matołectwo

nie­do­roz­wój umy­sło­wy cięż­kie­go stop­nia pow­sta­ły w wy­ni­ku wro­dzo­nej nie­do­czyn­no­ści tar­czy­cy, spo­wo­do­wa­nej jej bra­kiem lub nie­do­roz­wo­jem; kre­ty­nizm


Źródła:

SJP.pl

Matołek

zdrob­nie­nie od: matoł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­ce­wa­żą­co o kimś nie­mą­drym, ogra­ni­czo­nym umy­sło­wo

 (1.2) przest. zool. zwie­rzę z po­dro­dzi­ny pa­zur­kow­co­wa­te


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matołka

ga­tu­nek małpy sze­ro­ko­no­sej z ro­dzi­ny płak­so­wa­tych; ui­sti­ti bia­ło­u­cha


Źródła:

SJP.pl

Matołkowaty

ma­to­ło­wa­ty, głu­po­wa­ty, tu­ma­no­wa­ty; po­tocz­nie:
1. nie­zbyt mądry, mało by­stry, nie­roz­gar­nię­ty;
2. świad­czą­cy o czy­jejś głu­po­cie, np. ma­to­ło­wa­te spoj­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Matołowaty

ma­toł­ko­wa­ty, głu­po­wa­ty, tu­ma­no­wa­ty; po­tocz­nie:
1. nie­zbyt mądry, mało by­stry, nie­roz­gar­nię­ty;
2. świad­czą­cy o czy­jejś głu­po­cie, np. ma­toł­ko­wa­te spoj­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Matra

1. pasmo gór­skie na Wę­grzech;
2. miej­sco­wość i gmina we Fran­cji


Matra (pełna nazwa: Mécanique Avion Trac­tion) – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w ae­ro­na­u­ty­ce i pro­duk­cji broni, pro­du­cent sa­mo­cho­dów dro­go­wych i wy­ści­go­wych, kon­struk­tor For­mu­ły 1. Od roku 1994 czło­nek Lagardère Group, dzia­ła obec­nie pod tą nazwą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matracki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matraquage

[czy­taj: matraKAŻ] re­kla­ma ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­na, po­le­ga­ją­ca na na­tręt­nym pow­ta­rza­niu pio­sen­ki, slo­ga­nu itp.


Źródła:

SJP.pl

Matras

naz­wi­sko


Ma­tras SA – grupa ka­pi­ta­ło­wa, pow­sta­ła na bazie za­ło­żo­nej w Ka­to­wi­cach w 1992 (we­dług in­nych źró­deł w 1991) ka­to­wic­kiej firmy Ma­tras. Po­cząt­ko­wo zaj­mo­wa­ła się hur­to­wym obro­tem książ­ka­mi, obec­nie więk­szość obro­tu ge­ne­ru­je sprze­daż de­ta­licz­na w sieci sta­cjo­nar­nych księ­gar­ni, uzu­peł­nio­na o ofer­tę skle­pu in­ter­ne­to­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matraszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matres

bó­stwo zbio­ro­we czczo­ne w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej; bo­gi­nie-matki; ma­tro­nae


Źródła:

SJP.pl

Matriarchalizm

do­mi­nu­ją­ca rola ko­bie­ty, zwła­szcza matki, w ro­dzi­nie; ma­triar­chat


Źródła:

SJP.pl

Matriarchalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­triar­chal­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­triar­chal­ni


Źródła:

Wiktionary

Matriarchalny

→ ma­triar­chat


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­triar­cha­tu


Patrz:matriarchat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matriarchat

1. typ ustro­ju spo­łecz­ne­go, w któ­rym do­mi­nu­ją­cą rolę od­gry­wa ko­bie­ta;
2. do­mi­nu­ją­ca rola ko­bie­ty, zwła­szcza matki, w ro­dzi­nie; ma­triar­cha­lizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. or­ga­ni­za­cja spo­łe­czeń­stwa pier­wot­ne­go, w któ­rym do­mi­nu­ją­ce zna­cze­nie mają ko­bie­ty;

 (1.2) przen. do­mi­na­cja ko­bie­ty w związ­ku ro­dzin­nym


Ma­triar­chat – hie­rar­chicz­ny ustrój spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny, w któ­rym wła­dzę spra­wu­ją ko­bie­ty. Ter­min ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny przez Jo­han­na Ja­ko­ba Ba­cho­fe­na w 1861 roku w jego dzie­le "Das Mut­ter­recht".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matriarchini

ko­bie­ta peł­nią­ca rolę przy­wód­czą w spo­łecz­no­ści lub ro­dzi­nie, szcze­gól­nie w sy­ste­mie ma­triar­chal­nym


Źródła:

SJP.pl

Matriks

łatwo to­pli­wy stop, sto­so­wa­ny głów­nie w od­lew­nict­wie; ma­trix


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­cierz w bio­lo­gii
    • ma­cierz po­za­ko­mór­ko­wa
    • ma­cierz mi­to­chon­drial­na
    • ma­cierz ją­dro­wa
  • bez­ko­mór­ko­wy zrąb płyt­ki na­zęb­nej
  • spo­i­wo skal­ne typu ma­triks
  • ma­trix

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matriksowy

→ ma­triks (rze­czy­wi­stość wir­tu­al­na)


Źródła:

SJP.pl

Matriksy

łatwo to­pli­wy stop, sto­so­wa­ny głów­nie w od­lew­nict­wie; ma­trix


Źródła:

SJP.pl

Matrioszka

drew­nia­na lala z na­ma­lo­wa­nym na niej ro­syj­skim stro­jem lu­do­wym, w którą wsta­wio­ne są iden­tycz­ne, coraz to mniej­sze lalki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­syj­ska lu­do­wa drew­nia­na za­baw­ka w for­mie kilku lalek wkła­da­nych jedna w drugą;


Ma­triosz­ka ( матрёшка, zdrob­nie­nie od imie­nia Ma­trio­na) – ro­syj­ska za­baw­ka, zło­żo­na z drew­nia­nych, wy­drą­żo­nych w środ­ku lalek, wło­żo­nych jedna w drugą. Lalki są cy­lin­drycz­ne, u góry za­o­krą­glo­ne, na ogół ręcz­nie ma­lo­wa­ne. Po­sta­cie na nich przed­sta­wio­ne to tra­dy­cyj­nie naj­czę­ściej dziew­czę­ta ubra­ne w lu­do­wy strój, ale wer­sje współ­czes­ne mają cha­rak­ter kre­a­tyw­ny: niek­tó­re przed­sta­wia­ją zna­nych po­li­ty­ków, pi­sa­rzy, czy po­sta­cie hi­sto­rycz­ne lub za­byt­ki Rosji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matrix

łatwo to­pli­wy stop, sto­so­wa­ny głów­nie w od­lew­nict­wie; ma­triks


Ma­trix (ang. "ma­try­ca" lub "ma­cierz") – au­stra­lij­sko-ame­ry­kań­ski film akcji scien­ce fic­tion, pier­wszy z serii fil­mo­wej o tej samej naz­wie, na­pi­sa­ny i wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez duet znany wtedy jako bra­cia Wa­chow­scy. Kon­ty­nu­a­cja­mi filmu są filmy "Ma­trix Re­ak­ty­wa­cja" (2003) i "Ma­trix Re­wo­lu­cje" (2003) oraz "Ma­trix Zmart­wychw­sta­nia" (2021).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matroid

obiekt sta­no­wią­cy uo­gól­nie­nie prze­strze­ni li­nio­wej wraz z ist­nie­ją­cym w niej po­ję­ciem nie­za­leż­no­ści li­nio­wej


Ma­tro­id – struk­tu­ra sto­so­wa­na w kom­bi­na­to­ry­ce. Po­ję­cie to zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne w 1935 roku przez an­giel­skie­go ma­te­ma­ty­ka Hass­le­ra Whit­ne­ya.

For­mal­na de­fi­ni­cja ma­tro­i­du jest na­stę­pu­ją­ca. Ma­tro­i­dem na­zy­wa­my parę for­mu­la_1 która musi speł­niać na­stę­pu­ją­ce wa­run­ki:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matrona

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ko­bie­ta za­męż­na, sza­no­wa­na ze wzglę­du na wy­so­kie sta­no­wi­sko spo­łecz­ne i czy­stość oby­cza­jów; dziś pod­nio­śle, czę­sto żar­to­bli­wie o ko­bie­cie star­szej, god­nej sza­cun­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie za­męż­na ko­bie­ta, matka, ma­ją­ca wy­so­ką po­zy­cję spo­łecz­ną i utrzy­mu­ją­ca czy­stość oby­cza­jów;

 (1.2) przest. książk. sta­tecz­na i do­stoj­na star­sza ko­bie­ta wzbu­dza­ją­ca sza­cu­nek


Ma­tro­na (od łac. "mater" – matka) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ko­bie­ta za­męż­na, po­wa­ża­na (zaj­mu­ją­ca wy­so­kie sta­no­wi­sko spo­łecz­ne, za­cho­wu­ją­ca czy­stość oby­cza­jów), bę­dą­ca matką ("mater fa­mi­lias").

W życiu co­dzien­nym od­bie­ra­ła do­wo­dy naj­wyż­sze­go sza­cun­ku, a znie­wa­ża­ją­ce ją czyny okre­śla­no jako bez­pra­wie ("iniu­ria"), ści­ga­ne z oskar­że­nia pry­wat­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matronae

bó­stwo zbio­ro­we czczo­ne w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej; bo­gi­nie-matki; ma­tres


Źródła:

SJP.pl

Matronalia

Ma­tro­na­lia – rzym­skie świę­to ob­cho­dzo­ne przez za­męż­ne ko­bie­ty (ma­tro­ny) w dniu 1 marca, w tzw. "ca­len­dae fe­mi­na­rum".

Pod­czas ob­cho­dów ko­bie­ty uda­wa­ły się do gaju przy świą­ty­ni Ju­no­ny z przy­dom­kiem "Lu­ci­na" („Świet­li­sta”) na Esk­wi­li­nie. Skła­da­ły bo­gi­ni w ofie­rze kwia­ty i mod­li­ły się o szczę­ście w życiu mał­żeń­skim, a w domu wy­pra­wia­ły po­czę­stu­nek dla swych nie­wol­ni­ków. Tego dnia męż­czyź­ni też ob­da­ro­wy­wa­li żony pre­zen­ta­mi.


Źródła:

Wikipedia

Matronat

pa­tro­nat zwią­za­ny z dzia­ła­nia­mi pro­ko­bie­cy­mi


Źródła:

SJP.pl

Matronimicum

naz­wi­sko albo nazwa syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia albo nazwy matki; ma­tro­ni­mi­kum; ma­tro­ni­mik


Źródła:

SJP.pl

Matronimiczny

→ ma­tro­ni­mi­kum, → ma­tro­ni­mik


Patrz:matronimikum, → matronimik

Źródła:

SJP.pl

Matronimik

naz­wi­sko albo nazwa syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia albo nazwy matki; ma­tro­ni­mi­kum; ma­tro­ni­mi­cum


Źródła:

SJP.pl

Matronimikum

naz­wi­sko albo nazwa syna ut­wo­rzo­ne od imie­nia albo nazwy matki; ma­tro­ni­mik; ma­tro­ni­mi­cum


Źródła:

SJP.pl

Matronka

do­stoj­na, doj­rza­ła, sta­tecz­na ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Matronowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ma­tro­nę, po­dob­ny do ma­tro­ny


Źródła:

SJP.pl

Matros

po­tocz­nie o ma­ry­na­rzu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ma­ry­narz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matrox

Ma­trox – ka­na­dyj­ska firma do­star­cza­ją­ca sprzęt i roz­wią­za­nia do ob­słu­gi gra­fi­ki (w tym karty gra­ficz­ne i chip­se­ty), edy­cji wideo oraz przet­wa­rza­nia obra­zów. Firma znana jest głów­nie z pro­duk­cji kart gra­ficz­nych przez od­dział firmy Ma­trox Grap­hics Inc. zwa­nym MGA.


Źródła:

Wikipedia

Matryca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. forma słu­żą­ca do se­ryj­ne­go od­le­wa­nia, kucia, to­cze­nia itp. przed­mio­tów o tym samym kształ­cie

 (1.2) fot. układ ele­men­tów świa­tło­czu­łych sto­so­wa­ny w cy­fro­wych apa­ra­tach fo­to­gra­ficz­nych

 (1.3) biol. frag­ment DNA lub RNA, z któ­re­go in­for­ma­cja ge­ne­tycz­na prze­ka­zy­wa­na jest do ko­mó­rek po­tom­nych

 (1.4) chem. ma­te­riał prób­ki ana­li­tycz­nej nie­bę­dą­cy ana­li­tem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­try­ca w druku (za­rów­no w gra­fi­ce warsz­ta­to­wej, jak i po­li­gra­fii) – forma słu­żą­ca m.in. do po­wie­la­nia od­bi­tek (ne­ga­ty­wem ma­try­cy jest pa­try­ca)
    • ma­try­ca che­mi­gra­ficz­na
    • ma­try­ca gra­we­ro­wa­na
    • ma­try­ca ko­lo­dio­no­wa
    • ma­try­ca struk­tu­ral­na
  • ma­try­ca – w tra­dy­cyj­nym ze­cer­stwie słu­ży­ła do od­le­wa­nia czcio­nek lub też me­cha­nicz­ne­go skła­du tek­stu (mo­no­ty­po­we­go lub li­no­ty­po­we­go)
  • ma­try­ca – w tech­ni­ce po­tocz­na nazwa każ­dej wgłęb­nej formy z wy­kro­ja­mi od­po­wia­da­ją­cy­mi kształ­tom w kuciu, od­lew­nict­wie, tło­cze­niu, jak i gal­wa­no­pla­sty­ce
    • Ma­try­ca (nu­miz­ma­ty­ka)
  • ma­try­ce w fo­to­gra­fii cy­fro­wej
    • ma­try­ca CCD
    • ma­try­ca CMOS
  • ma­try­ca – sub­stan­cja lub za­nie­czy­szcze­nie to­wa­rzy­szą­ce prób­ce pod­da­wa­nej ba­da­niu tech­ni­ką ana­li­tycz­ną (np. roz­pu­szczal­nik)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Matrycownia

dział fa­bry­ki por­ce­la­ny, w któ­rym wy­ko­nu­je się formy do tło­cza­rek


Źródła:

SJP.pl

Matrycowy

przy­miot­nik od: ma­try­ca


Źródła:

SJP.pl

Matrykulacja

prze­sta­rza­le:
1. za­li­cze­nie kogoś w po­czet stu­den­tów wyż­szej uczel­ni;
2. uro­czy­stość przy­ję­cia no­wych stu­den­tów na pier­wszy rok stu­diów


Źródła:

SJP.pl

Matrykulować

1. wpi­sać lub wpi­sy­wać do ma­try­ku­ły, wpi­sać lub wpi­sy­wać kan­dy­da­tów na listę stu­den­tów wyż­szej uczel­ni; im­ma­try­ku­lo­wać;
2. ma­try­ku­lo­wać się - wpi­sać się lub wpi­sy­wać się do ma­try­ku­ły


Źródła:

SJP.pl

Matrykuła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. księ­ga wpi­so­wa okre­ślo­ne­go zbio­ru


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­jestr stu­den­tów na wyż­szej uczel­ni lub osób na­le­żą­cych do ja­kie­goś to­wa­rzy­stwa;
  • le­gi­ty­ma­cja ucz­niow­ska lub stu­denc­ka;
  • () – w ka­ta­strze pru­skim jest to opis i spis grun­tów na­le­żą­cych do jed­ne­go wła­ści­cie­la, pro­wa­dzo­ny we­dług nu­me­rów ko­lej­nych nie­ru­cho­mo­ści rol­nych, tzw. ar­ty­ku­łów ma­try­ku­ły (spis i opis wszyst­kich parc...

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Matrylinearność

za­sa­da przy­na­leż­no­ści dzie­ci do matki, dzie­dzi­cze­nia ma­jąt­ku, naz­wi­ska, po­zy­cji spo­łecz­nej itp. po żeń­skich przod­kach; ma­try­li­ne­at


Źródła:

SJP.pl

Matrylinearny

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy ma­try­li­ne­a­to­wi


Źródła:

Wiktionary

Matrylineat

za­sa­da przy­na­leż­no­ści dzie­ci do matki, dzie­dzi­cze­nia ma­jąt­ku, naz­wi­ska, po­zy­cji spo­łecz­nej itp. po żeń­skich przod­kach; ma­try­li­ne­ar­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­sa­da po­kre­wień­stwa zgod­nie z którą dziec­ko włą­cza­ne jest do rodu matki w spo­łe­czeń­stwie ma­triar­chal­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matrylokalność

za­sa­da wpro­wa­dza­nia się męża po ślu­bie do domu żony i włą­cza­nia go w jej grupę lo­kal­ną


Ma­try­lo­kal­ność, ma­try­lo­ka­lizm – za­sa­da wy­ni­ka­ją­ca ze zwy­cza­ju

obec­ne­go w pew­nych krę­gach kul­tu­ro­wych, we­dług któ­re­go para po za­war­ciu związ­ku

mał­żeń­skie­go za­miesz­ku­je w miej­scu lub w po­bli­żu miej­sca za­miesz­ka­nia ro­dzi­ny żony. Wy­stę­pu­je ona np. w La­o­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matrylokalny

typ ro­dzi­ny, w któ­rej mąż jest włą­cza­ny do lo­kal­nej grupy żony, w któ­rej ona żyje


Źródła:

SJP.pl

Matrymonialny

od­no­szą­cy się do mał­żeń­stwa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mał­żeń­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matrymonium

prze­sta­rza­le o mał­żeń­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. mał­żeń­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matsushima

[czy­taj: mat­su­szi­ma] grupa wysp w ja­poń­skiej pre­fek­tu­rze Miy­a­gi


Mat­sus­hi­ma (jap. 松島) – tu: ogól­na nazwa grupy (ar­chi­pe­la­gu) ok. 250 wysp i wy­se­pek po­kry­tych sos­na­mi ("matsu" → sosny, "shima" → wyspy) w za­to­ce Mat­sus­hi­ma ("Mat­sus­hi­ma-wan") i czę­ścio­wo poza nią, w pre­fek­tu­rze Miy­a­gi, w Ja­po­nii.

Od setek lat za­to­ka Mat­sus­hi­ma jest uz­na­wa­na za jeden z trzech naj­bar­dziej ma­low­ni­czych wi­do­ków w Ja­po­nii ("Nihon-san­kei"), obok Miy­a­ji­my i Ama-no-has­hi­da­te.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matsushita

[czy­taj: matsuSZIta] ja­poń­ski kon­cern elek­tro­nicz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hiro Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Kōji Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski te­ni­si­sta sto­ło­wy
  • Kōnosuke Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski przed­się­bior­ca
  • No­bu­ha­ru Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Yūya Mat­sus­hi­ta – ja­poń­ski wo­ka­li­sta R&B oraz aktor
  • Pa­na­so­nic Cor­po­ra­tion (daw­niej Mat­sus­hi­ta Elec­tric In­du­strial Co., Ltd.) – ja­poń­ski kon­cern elek­tro­nicz­ny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matsyasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; po­zy­cja le­żą­ca, w któ­rej ra­mio­na i barki są unie­sio­ne do góry, a klat­ka pier­sio­wa jest wy­gię­ta na kształt łuku, głowa opie­ra się o po­dło­że


Źródła:

Wiktionary

Mattel

Mat­tel, Inc. – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo, bę­dą­ce naj­więk­szym pod wzglę­dem przy­cho­dów ze sprze­da­ży pro­du­cen­tem za­ba­wek na świe­cie.

Firma zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1945 roku przez Ha­rol­da „Matta” Mat­so­na i El­lio­ta Hand­le­ra (stąd nazwa). Dłu­go­let­nią pre­zes firmy była żona za­ło­ży­cie­la, Ruth Mosko Hand­ler, któ­rej ro­dzi­ce byli ży­dow­ski­mi emi­gran­ta­mi z Pol­ski.


Źródła:

Wikipedia

Matterhorn

[czy­taj: MAterhorn] szczyt w Al­pach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Al­pach Za­chod­nich, na gra­ni­cy Szwaj­ca­rii i Włoch;

 (1.2) geogr. szczyt w Jar­bid­ge Mo­un­ta­ins, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ko­lo­ra­do


Mat­ter­horn (wł. "Monte Cer­vi­no", fr. "Mont Cer­vin"; 4478 m n.p.m.) – szczyt w Al­pach Pen­niń­skich, szó­sty pod wzglę­dem wy­so­ko­ści sa­mo­dziel­ny szczyt al­pej­ski. Leży na gra­ni­cy mię­dzy Szwaj­ca­rią (kan­ton Va­la­is) a Wło­cha­mi (re­gion do­li­ny Aosty, "Valle d’Aosta"), w ma­sy­wie Mat­ter­horn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matthew

[czy­taj: metju] obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Matuchna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. matka


Źródła:

Wiktionary

Matula

pie­szczot­li­wie o matce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pieszcz. mama, matka, ma­mu­sia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­tu­la – ro­dzaj grzy­bów
  • Iosif Ma­tu­la – ru­muń­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jerzy Ma­tu­la – pol­ski re­ży­ser, aktor epi­zo­dycz­ny i kom­po­zy­tor
  • Kim­ber­ly Ma­tu­la – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka te­le­wi­zyj­na
  • Zbi­gniew Ma­tu­la – pol­ski woj­sko­wy, po­rucz­nik Armii Kra­jo­wej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matulewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Ma­tu­le­wicz – pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Iwan Ma­tu­le­wicz – ra­dziec­ki funk­cjo­na­riusz
  • Jerzy Ma­tu­le­wicz – li­tew­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Paweł Ma­tu­le­wicz – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Wik­tor Ma­tu­le­wicz – pow­sta­niec war­szaw­ski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matulewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matuleńka

zdrob­nie­nie od: ma­tul­ka


Źródła:

SJP.pl

Matulka

zdrob­nie­nie od: ma­tu­la


Źródła:

SJP.pl

Matunia

pie­szczot­li­wie o mamie


Źródła:

SJP.pl

Matura

1. eg­za­min zda­wa­ny po za­koń­cze­niu szko­ły śred­niej;
2. świa­dect­wo zda­nia eg­za­mi­nu po za­koń­cze­niu szko­ły śred­niej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. eg­za­min zda­wa­ny po ukoń­cze­niu szko­ły śred­niej;

 (1.2) eduk. świa­dect­wo zda­nia ma­tu­ry (1.1)


Ma­tu­ra (z ma­tu­rus ‘doj­rza­ły’) – pol­ski eg­za­min z ma­te­ria­łu ob­ję­te­go pro­gra­mem na­u­cza­nia (pod­sta­wą pro­gra­mo­wą) wy­bra­nych przed­mio­tów na po­zio­mie szko­ły śred­niej. Ab­sol­wen­ci szkół śred­nich nie mają obo­wiąz­ku przy­stą­pie­nia do eg­za­mi­nu, lecz świa­dect­wo jego zda­nia wy­ma­ga­ne jest od kan­dy­da­tów na uczel­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maturacja

sa­mo­ist­ne prze­mia­ny, głów­nie en­zy­ma­tycz­ne, za­cho­dzą­ce w pro­duk­tach spo­żyw­czych, pro­wa­dzą­ce do pow­sta­nia w nich ko­rzyst­nych wła­ści­wo­ści, naj­czę­ściej or­ga­no­lep­tycz­nych (np. doj­rze­wa­nie wina, serów)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pro­ces doj­rze­wa­nia niek­tó­rych pro­duk­tów spo­żyw­czych, np. serów, węd­lin lub go­to­we­go al­ko­ho­lu;


Ma­tu­ra­cja (łac. "ma­tu­ra­tio", "doj­rze­wa­nie pro­duk­tów spo­żyw­czych") – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny sto­so­wa­ny dla niek­tó­rych pro­duk­tów spo­żyw­czych, w któ­rym poz­wa­la się na za­cho­dze­nie na­tu­ral­nych prze­mian pod­czas ce­lo­wo prze­dłu­żo­ne­go prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tu w celu uzy­ska­nia lep­szych wa­lo­rów or­ga­no­lep­tycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maturacyjny

→ ma­tu­ra­cja


Patrz:maturacja

Źródła:

SJP.pl

Maturalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ma­tu­ry


Źródła:

Wiktionary

Maturka

zdrob­nie­nie od: ma­tu­ra


Ma­tur­ka – dawna ko­pal­nia rudy że­la­za w Ta­trach Za­chod­nich. Znaj­do­wa­ła się w Do­li­nie Ko­ście­li­skiej w dol­nej czę­ści sto­ków grzbie­tu Ma­tu­ro­wych Sto­łów, na wy­so­ko­ści około 1225–1240 m. Rudę zwo­żo­no drogą przez żleb Że­leź­niak do Po­la­ny Pi­sa­nej, a na­stęp­nie w dół Do­li­ną Ko­ście­li­ską. Ko­pal­nia dzia­ła­ła w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku. Wy­do­by­wa­no tutaj do­brej ja­ko­ści he­ma­tyt. Po­zo­sta­ło­ścią po ko­pal­ni jest kil­ka­na­ście sztol­ni o łącz­nej dłu­go­ści 120 me­trów i głę­bo­ko­ści 18 me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maturna

barw­ny motyl z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych, w Pol­sce praw­nie chro­nio­ny; prze­plat­ka ma­tur­na


Źródła:

SJP.pl

Maturo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp od: ma­tu­ra


Źródła:

Wiktionary

Matury

1. eg­za­min zda­wa­ny po za­koń­cze­niu szko­ły śred­niej;
2. świa­dect­wo zda­nia eg­za­mi­nu po za­koń­cze­niu szko­ły śred­niej


Źródła:

SJP.pl

Maturyczny

re­gio­nal­nie: ma­tu­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Maturzysta

ten, kto zdał lub zdaje ma­tu­rę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która przy­go­to­wu­je się do ma­tu­ry; uczeń naj­wyż­szej klasy szko­ły śred­niej


Ma­tu­rzy­sta – ogól­no­pol­ski mie­sięcz­nik dla li­ce­a­li­stów.

W ma­ga­zy­nie poza do­dat­kiem z ma­te­ria­ła­mi pow­tór­ko­wy­mi (około 16 stron), znaj­du­ją się wia­do­mo­ści zwią­za­ne z nauką, edu­ka­cją i ży­ciem w li­ce­ach. Dużą część ma­ga­zy­nu sta­no­wią te­ma­ty "li­fe­sty­le'owe" - do­ty­czą­ce spo­łe­czeń­stwa, me­diów, spor­tu itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maturzystka

ko­bie­ta, która zdała lub zdaje ma­tu­rę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej, która przy­go­to­wu­je się do ma­tu­ry; uczen­ni­ca naj­wyż­szej klasy szko­ły śred­niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matus

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matusek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matusewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Ma­tu­se­wicz – pol­ski psy­cho­log, so­cjo­log
  • Ja­nusz Ma­tu­se­wicz – pol­ski che­mik, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Ta­de­usz Ma­tu­se­wicz – pol­ski przed­się­bior­ca
  • To­masz Ma­tu­se­wicz – pol­ski ar­ty­sta pla­styk
  • Wal­de­mar Ma­tu­se­wicz – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matusia

pie­szczot­li­wie o matce; matuś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. pieszcz. matka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matusiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ma­tu­siak – pol­ska sla­wist­ka
  • An­drzej Ma­tu­siak – dy­rek­tor Sto­łecz­nej Estra­dy, ma­na­ger kul­tu­ry
  • Anna Ma­tu­siak – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Bo­gu­mi­ła Ma­tu­siak – pol­ska ko­lar­ka szo­so­wa
  • Da­riusz Ma­tu­siak – pol­ski pił­karz
  • Grze­gorz Ma­tu­siak – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz PiS, poseł na Sejm VII i VIII i IX ka­den­cji
  • Jan Ma­tu­siak – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm (1985–1989)
  • Ja­ro­sław Ma­tu­siak – pol­ski pił­karz
  • Jerzy Ma­tu­siak – pol­ski eko­no­mi­sta, sa­mo­rzą­do­wiec, bur­mistrz Strze­li­na
  • Ka­zi­mierz Ma­tu­siak – pol­ski fi­lo­log, na­u­czy­ciel, ka­li­ski dzia­łacz kul­tu­ral­ny i oś­wia­to­wy
  • Kle­mens Ma­tu­siak – pol­ski dzia­łacz na­ro­do­wy, na­u­czy­ciel
  • Mag­da­le­na Ma­tu­siak – pol­ska siat­kar­ka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matusiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ma­tu­sie­wicz – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Alek­san­der Ma­tu­sie­wicz – pol­ski woj­sko­wy
  • An­drzej Ma­tu­sie­wicz – pol­ski po­li­tyk, ad­wo­kat i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Edu­ard Ma­tu­sie­wicz – ra­dziec­ki łyż­wiarz szyb­ki
  • Eu­ge­niusz Ma­tu­sie­wicz – pol­ski pro­fe­sor, bo­ta­nik
  • Ma­ry­ja Ma­tu­sie­wicz – li­tew­ska na­u­czy­ciel­ka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matusik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matusiny

przy­miot­nik od: ma­tu­sia, matuś


Źródła:

SJP.pl

Matusz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Ma­tusz (ur. 1932) – pol­ski ge­ne­rał
  • Iza­be­la Ma­tusz (ur. 1974) – pol­ska dy­plo­mat­ka
  • Jerzy Ma­tusz (1957–1999) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, bur­mistrz Ja­ro­sła­wia
  • Pa­try­cja Ma­tusz – pol­ska po­li­to­loż­ka, pro­rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go
  • Sła­wo­mir Ma­tusz (ur. 1963) – pol­ski poeta, kry­tyk li­te­rac­ki, dzien­ni­karz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matuszak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ma­tu­szak (1908−1998) – pol­ski woj­sko­wy, strze­lec i dzia­łacz spor­to­wy, mistrz świa­ta w strze­lect­wie
  • Dag­ma­ra Ma­tu­szak − pol­ska ilu­stra­tor­ka, ma­lar­ka i au­tor­ka ko­mik­sów
  • Grze­gorz Ma­tu­szak − pol­ski so­cjo­log, po­li­tyk, se­na­tor
  • Rafał Ma­tu­szak − pol­ski muzyk, ba­si­sta
  • Wło­dzi­mierz Ma­tu­szak − pol­ski aktor
  • Zyg­munt Ma­tu­szak − pol­ski hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matuszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matuszczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ma­tu­szczyk (ur. 1989) – pol­ski pił­karz
  • An­drzej Ma­tu­szczyk (ur. 1944) – pol­ski dzia­łacz tu­ry­stycz­ny, autor prze­wod­ni­ków po Be­ski­dach
  • Hen­ryk Ma­tu­szczyk (ur. 1936, zm. 2000) – pol­ski ofi­cer ma­ry­nar­ki, kon­trad­mi­rał ma­ry­nar­ki wo­jen­nej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matuszek

żona ba­tiusz­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Er­nest Ma­tu­szek (ur. 1897, zm. 1952) – pol­ski le­karz ra­dio­log, pow­sta­niec ślą­ski, wy­kła­dow­ca UW
  • Eryk Ma­tu­szek (ur. 1902) – rot­mistrz Woj­ska Pol­skie­go, odz­na­czo­ny Or­de­rem Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri, Krzy­żem Wa­lecz­nych i Me­da­lem Nie­pod­le­gło­ści
  • Jan Ma­tu­szek (1892-1940), ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Jan Ma­tu­szek (1917-1942), in­struk­tor har­cer­ski, dzia­łacz kon­spi­ra­cji an­ty­hit­le­row­skiej
  • Józef Ma­tu­szek (ur. 1890, zm. 1983) – ksiądz ka­to­lic­ki, ka­pe­lan w Armii An­der­sa
  • Józef Ma­tu­szek (ur. 1950 w Ba­ża­no­wi­cach) – pol­ski pro­fe­sor, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki w Biel­sku-Bia­łej
  • Paweł Ma­tu­szek (ur. 1972 w Żywcu) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Ru­dolf Ma­tu­szek (1892-1950) – pod­puł­kow­nik pie­cho­ty, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri.
  • Szy­mon Ma­tu­szek (ur. 1989 w Cie­szy­nie) – pol­ski pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski U-19
  • Win­cen­ty Ma­tu­szek (ur. 1887 w Pszo­wie) – pow­sta­niec ślą­ski, wię­zień KL Aus­chwitz
  • Matušek

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matuszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Ma­tu­szew­ski (1856–1943), pol­ski fo­to­graf, pio­nier świa­to­wej i pol­skiej ki­ne­ma­to­gra­fii
  • Igna­cy Ma­tu­szew­ski (1891–1946), po­li­tyk
  • Izy­dor Ma­tu­szew­ski (ur. 1942), prze­ło­żo­ny ge­ne­ral­ny Za­ko­nu Pa­u­li­nów
  • Jerzy Ma­tu­szew­ski (ur. 1950), wie­lo­let­ni wójt gminy My­cie­lin
  • Józef Ma­tu­szew­ski (1911–2003), pol­ski me­die­wi­sta, hi­sto­ryk prawa
  • Kon­stan­tin Wi­kent­je­wicz Ma­tu­szew­ski, ra­dziec­ki po­li­tyk
  • Man­fred Ma­tu­szew­ski (1941-2018), ko­larz i tre­ner ko­lar­ski
  • Marek Ma­tu­szew­ski (ur. 1959), poseł
  • Ma­riusz Ma­tu­szew­ski, muzyk, gi­ta­rzy­sta
  • Mi­chał Ma­tu­szew­ski (ur. 1993), pol­ski sza­chi­sta, ar­cy­mistrz od 2019 roku.
  • Rafał Ma­tu­szew­ski (ur. 1986), hi­sto­ryk, hel­le­ni­sta, ar­che­o­log, ba­dacz dzie­jów an­tycz­nych
  • Ry­szard Ma­tu­szew­ski (li­te­rat) (1914–2010), pol­ski ese­i­sta, kry­tyk li­te­rac­ki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matuszka

żona ba­tiusz­ki


Źródła:

SJP.pl

Matuszkiewicz

naz­wi­sko


Ma­tusz­kie­wicz – pol­skie naz­wi­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matuszowice

Ma­tu­szo­wi­ce (niem. "Mat­zdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, w gmi­nie Tu­pli­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Matuszyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matuszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matuzal

bar­dzo stary czło­wiek; ma­tu­za­lem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek bar­dzo stary


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matuzalem

bar­dzo stary czło­wiek; ma­tu­zal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. bibl. książk. czło­wiek bar­dzo stary, sę­dzi­wy, wie­ko­wy


Ma­tu­za­lem, Me­tu­sze­lach ( ‏מְתוּשָׁלַח‎) – po­stać bi­blij­na, syn He­no­cha, naj­star­szy czło­wiek wy­mie­nio­ny w Sta­rym Te­sta­men­cie, ma­ją­cy żyć 969 lat. Wy­stę­pu­je w Księ­dze Ro­dza­ju, w roz­dzia­le 5, w wer­sach 21–27.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matuzalemka

→ ma­tu­za­lem


Patrz:matuzalem

Źródła:

SJP.pl

Matuzalemowy

o wieku: bar­dzo stary, sę­dzi­wy; ma­tu­za­lo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) książk. sę­dzi­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matuzalowy

o wieku: bar­dzo stary, sę­dzi­wy; ma­tu­za­le­mo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) sę­dzi­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matuła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matuś

zdrob­nia­le o matce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. pieszcz. matka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ma­tu­sia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matuśka

pie­szczot­li­wie: matka; matuś, ma­muś­ka, ma­tul­ka


Źródła:

SJP.pl

Matwiej

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matwiejczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matwiejczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyja

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Ma­ty­ja – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie ma­te­ria­łoz­naw­stwa
  • Jacek Ma­ty­ja – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Marek Ma­ty­ja – pol­ski bok­ser wagi pół­cięż­kiej
  • Rafał Ma­ty­ja – pol­ski po­li­to­log i pu­bli­cy­sta
  • Sta­ni­sław Ma­ty­ja – pol­ski woj­sko­wy i har­cerz, przy­wód­ca ro­bot­ni­czych wy­stą­pień Poz­nań­skie­go Czerw­ca

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matyjas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyjasek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyjasik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyjaszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyjaszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyjaszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyjaśnie

przy­słó­wek

 (1.1) gwara. nie­przy­jem­nie, dzi­wacz­nie, ża­ło­śnie, ma­rud­nie, smut­no, przy­kro


Źródła:

Wiktionary

Matyka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matylda

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. jedna z mniej­szych pla­ne­to­i­da­a­ne­to­id z pasa głów­ne­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­tyl­da – imię żeń­skie (ang. Ma­til­da)
  • Ma­tyl­da – po­wieść Ro­al­da Dahla
  • Ma­tyl­da – mu­si­cal na pod­sta­wie po­wie­ści Ro­al­da Dahla
  • Ma­tyl­da – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 1978 roku, reż. Da­niel Mann
  • Ma­tyl­da – ame­ry­kań­ski film z 1996 roku opar­ty na kan­wie po­wie­ści Ro­al­da Dahla, reż. Danny DeVito
  • Ma­tyl­da – ro­syj­ski film hi­sto­rycz­ny z 2017 roku, reż. Alek­siej Uczi­tiel
  • Ma­tyl­da – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z lat 2023–2024
  • Ma­tyl­da (1102–1167) – kró­lew­na an­giel­ska, pre­ten­dent­ka do tronu An­glii, kró­lo­wa Nie­miec w la­tach 1110–1117 i ce­sa­rzo­wa Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go Na­ro­du Nie­miec­kie­go
  • Ma­tyl­da (955–999) – pier­wsza ksie­ni klasz­to­ru żeń­skie­go w Qu­ed­lin­bur­gu
  • Ma­tyl­da (ur. 1973) – bel­gij­ska lo­go­pe­da i psy­cho­log pol­skie­go po­cho­dze­nia, człon­ki­ni bel­gij­skiej ro­dzi­ny kró­lew­skiej, kró­lo­wa Bel­gów jako żona króla Fi­li­pa I
  • Ma­tyl­da (1301–1331) – księż­nicz­ka szcze­ciń­ska, księż­na me­klem­bur­ska na Werle-Gold­ber­gu, córka Ot­to­na I, księ­cia szcze­ciń­skie­go i Elż­bie­ty
  • Ma­tyl­da (opat­ka w Essen) (949–1011) – opat­ka klasz­to­ru w Essen, córka księ­cia szwab­skie­go Lu­dol­fa i jego żony Idy, wnucz­ka ce­sa­rza Ot­to­na I z dy­na­stii Lu­dol­fin­gów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matyldok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. motyl


Źródła:

Wiktionary

Matyldzin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tyl­dy lub z nią zwią­za­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­tyl­dzin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza
  • Ma­tyl­dzin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matyldziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­tyl­dy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Matyldów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­tyl­dów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka
  • Ma­tyl­dów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Łąck
  • Ma­tyl­dów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Rybno

Źródła:

Wikipedia

Matyniów

Ma­ty­niów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Smy­ków.

W skłąd so­łect­wa "Ma­ty­niów" wcho­dzi także wieś Świn­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Matys

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Matys-Wy­sia­dec­ka (1923–2023) – pol­ska pie­lę­gniar­ka, uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Marek Matys (ur. 1960) – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Matys (1924–2026) – pol­ski woj­sko­wy i dzia­łacz kom­ba­tanc­ki
  • Mi­chał Matys (ur. 1966) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Piotr Matys (ur. 1978) – pol­ski pił­karz
  • Roman Matys (1895–1933) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Wła­dy­sław Matys (19161982) – pol­ski gór­nik i po­li­tyk
  • Zde­nek Matys (1947–2023) – pol­ski dzia­łacz ewan­ge­lic­ki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matysek

1. dawna zdrob­nia­ła forma imie­nia "Ma­ciej";
2. w po­wie­dze­niu: "przysz­ła kry­ska na Ma­ty­ska" - osoba źle po­stę­pu­ją­ca zo­sta­ła uka­ra­na, nad­szedł kres jej niec­nych czy­nów;
3. naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. kot


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Matysiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Ma­ty­siak (ur. 1965) – pol­ska ak­tor­ka, re­ży­ser­ka dub­bin­gu
  • Aloj­zy Ma­ty­siak (ur. 1936) – pol­ski pił­karz, tre­ner
  • An­drzej Ma­ty­siak (ur. 1948) – pol­ski ka­ja­karz, tre­ner
  • Anna Ma­ty­siak (ur. 1989) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Anna Ma­ty­siak (ur. 1979) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Anna Ma­ty­siak (ur. 1967) – pol­ska po­et­ka
  • Bar­tło­miej Ma­ty­siak (ur. 1984) – pol­ski ko­larz szo­so­wy
  • Da­riusz Ma­ty­siak (ur. 1961) – pol­ski pi­sarz, sce­na­rzy­sta, re­ży­ser, wy­daw­ca, spo­łecz­nik
  • Jan Ma­ty­siak (1904–1991) – pol­ski op­to­e­lek­tro­nik
  • Jan Ma­ty­siak (ur. 1939) – pol­ski psy­cho­log
  • Jerzy Ma­ty­siak (1944–2016) – pol­ski aktor, rek­wi­zy­tor oraz ka­ska­der fil­mo­wy
  • Józef Ma­ty­siak (1896–1944) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matysik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fer­dy­nand Ma­ty­sik – pol­ski aktor
  • Grze­gorz Ma­ty­sik – pol­ski aktor, re­ży­ser oraz tłu­macz
  • Ha­li­na Ma­ty­sik – pol­ska na­u­czy­ciel­ka
  • Sta­ni­sław Ma­ty­sik – pol­ski praw­nik
  • Syl­wia Ma­ty­sik – pol­ska pił­kar­ka
  • Wal­de­mar Ma­ty­sik – pol­ski pił­karz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matyszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matyszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Matysówka

wieś w Pol­sce


Ma­ty­sów­ka – część Rze­szo­wa od 1 stycz­nia 2019 r., dziel­ni­ca nie­sta­no­wią­ca jed­nost­ki po­moc­ni­czej gminy, wcho­dzą­ca w skład osied­la nr XXXI Ma­ty­sów­ka.

Wzmian­ko­wa­na w 1423 po raz pier­wszy jako "Mat­hi­sow­ka" w do­ży­wot­nim na­da­niu klu­cza ty­czyń­skie­go, wów­czas włas­no­ści Wła­dy­sła­wa Ja­gieł­ły, przy­wód­cy hu­syc­kie­mu Ja­no­wi z Jičína; póź­niej w rę­kach Pi­lec­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Matzerbrajt

ży­dow­ska po­tra­wa spo­rzą­dza­na z macy


Źródła:

SJP.pl

Matówka

płyt­ka szkla­na z jedną po­wierzch­nią zma­to­wio­ną, słu­żą­ca w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym do ob­ser­wo­wa­nia obra­zu oraz kon­tro­li usta­wia­nia ostro­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. pół­przez­ro­czy­sty ma­te­riał (prze­waż­nie pła­ska płyt­ka szkla­na ze zma­to­wio­ną po­wierzch­nią z jed­nej stro­ny w celu roz­pro­sze­nia świa­tła) uży­wa­ny w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym do ob­ser­wa­cji obra­zu oraz kon­tro­li usta­wia­nia ostro­ści;


Ma­tów­ka – pół­przez­ro­czy­sty ma­te­riał, prze­waż­nie płyt­ka szkla­na z me­cha­nicz­nie lub che­micz­nie zma­to­wio­ną jedną z po­wierzch­ni (5 na ry­sun­ku obok), słu­żą­cy w apa­ra­tach fo­to­gra­ficz­nych do usta­wie­nia i kon­tro­li ostro­ści oraz ka­dro­wa­nia. Dla ułat­wie­nia ob­ser­wa­cji obra­zu i do­kład­ne­go usta­wia­nia ostro­ści, naj­czę­ściej wy­stę­pu­je z in­ny­mi ele­men­ta­mi, jak wiz­jer (8), pryz­mat pen­ta­go­nal­ny (7), so­czew­ka Fres­ne­la (6), mi­kro­ra­ster lub dal­mierz kli­no­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Matówkowy

przy­miot­nik od: ma­tów­ka


Źródła:

SJP.pl

Mau

egip­ski kot cęt­ko­wa­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mau – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Mau – mia­sto w środ­ko­wych In­diach w sta­nie Mad­hya Pra­desh
  • Mau – dy­strykt w pół­noc­nych In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh
  • Kot egip­ski mau – rasa kota wy­ho­do­wa­na w la­tach 50., praw­do­po­dob­nie w Egip­cie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maucheryt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy siarcz­ków;


Ma­u­che­ryt – mi­ne­rał z grupy ar­sen­ków. Znany jest od 1913 r. Mi­ne­rał na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich i znany jest wy­łącz­nie w for­mie wy­stą­pień wi­docz­nych pod mi­kro­sko­pem.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska Wil­lia­ma Ma­u­che­ra (1879-1930), nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maul

w spor­cie: walka o piłkę prze­ka­zy­wa­ną rę­ka­mi w cza­sie prze­py­cha­nia się w grze w rugby


Maul (wym. [mɔːl],) – jeden ze sta­łych frag­men­tów gry w rugby union, sta­no­wią­cy spo­sób ry­wa­li­za­cji o piłkę nie­sio­ną przez jed­ne­go z za­wod­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maupassant

[czy­taj: mopaSĄ lub mopaSAN] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Guy de Ma­u­pas­sant (1850-1893) - pi­sarz fran­cu­ski


Źródła:

SJP.pl

Maur

1. obec­nie: miesz­ka­niec Ma­u­re­ta­nii lub Sa­ha­ry Za­chod­niej;
2. w śred­nio­wie­czu: mu­zuł­mań­ski miesz­ka­niec Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;
3. w sta­ro­żyt­no­ści: rzym­skie­go po­cho­dze­nia miesz­ka­niec Ma­u­re­ta­nii (pro­win­cji rzym­skiej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. miesz­ka­niec sta­ro­żyt­ne­go kró­le­stwa Ma­u­re­ta­nii, znaj­du­ją­ce­go się w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, obej­mu­ją­ce­go dzi­siej­sze te­re­ny Ma­ro­ka i pół­noc­no-za­chod­niej Al­gie­rii; przo­dek współ­czes­nych Ber­be­rów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maur – gmina w kan­to­nie Zu­rych, w okrę­gu Uster
  • Maur – bi­skup kra­kow­ski 1109–1118
  • Maur – pier­wszy uczeń św. Be­ne­dyk­ta z Nur­sji, mnich i opat, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Hans Maur – nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • Hra­ban Maur – kro­ni­karz z cza­sów ka­ro­liń­skich
  • Mauro Maur – wło­ski kom­po­zy­tor
  • Me­lis­sa Auf der Maur – ka­na­dyj­ska ba­sist­ka
  • Maur – imię
  • Ma­u­ro­wie – miesz­kań­cy Ma­u­re­ta­nii, czę­ści Al­gie­rii i Ma­ro­ka
  • Saint-Maur
  • św. Maur

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maura

1. obec­nie: miesz­ka­niec Ma­u­re­ta­nii lub Sa­ha­ry Za­chod­niej;
2. w śred­nio­wie­czu: mu­zuł­mań­ski miesz­ka­niec Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;
3. w sta­ro­żyt­no­ści: rzym­skie­go po­cho­dze­nia miesz­ka­niec Ma­u­re­ta­nii (pro­win­cji rzym­skiej)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maura – imię żeń­skie
  • Maura – miej­sco­wość w Nor­we­gii
  • Maura – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w Ce­sar­stwie rzym­skim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maurek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sco­to­e­cus|Tho­mas|ref=tak., ro­dzaj nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce, In­diach i Pa­ki­sta­nie;

 (1.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju ma­ur­ków (1.1)


Ma­u­rek ("Sco­to­e­cus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków (Ve­sper­ti­lio­ni­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych (Ve­sper­ti­lio­ni­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maureliusz

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Maurer

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Ma­u­rer – pol­ska ar­tyst­ka
  • Chri­stoph Ma­u­rer (1558–1614) – szwaj­car­ski ma­larz na szkle, syn Josa Mu­re­ra
  • Georg Lud­wig von Ma­u­rer (1790–1872) – nie­miec­ki hi­sto­ryk i po­li­tyk, oj­ciec Kon­ra­da Ma­u­re­ra
  • Fran­ci­szek Ma­u­rer (1918–2010) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Ion Ghe­org­he Ma­u­rer (1902–2000) – ru­muń­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, pre­mier w la­tach 1961-1974
  • Józef Ma­u­rer (1879–1926) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Kon­rad von Ma­u­rer (1823–1902) – nie­miec­ki hi­sto­ryk prawa
  • Lud­wig Ma­u­rer (1789–1878) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor, skrzy­pek i dy­ry­gent
  • Roman Ma­u­rer (1852–1884) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Franz Ma­u­rer – bo­ha­ter filmu Psy
  • Ma­u­rer Mo­tor­sport
  • Ma­u­rer Mo­tor­sport (Szwaj­ca­ria)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maureska

or­na­ment ro­ślin­ny po­kry­wa­ją­cy daną po­wierzch­nię cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki is­la­mu


Ma­u­re­ska, mo­re­ska – or­na­ment dwu­wy­mia­ro­wy, skła­da­ją­cy się z prze­pla­ta­ją­cej się, sil­nie prze­sty­li­zo­wa­nej wici ro­ślin­nej, wy­peł­nia­ją­cej całą pła­szczyz­nę.

Cha­rak­te­ry­zu­je się de­li­kat­ną, płyn­ną linią. Zaz­wy­czaj two­rzy ukła­dy sy­me­trycz­ne (np. w kole, kwa­dra­cie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mauretania

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Na­wak­szu­cie; Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Ma­u­re­tań­ska;
2. sta­ro­żyt­ny kraj w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Na­wak­szut;

 (1.2) hist. sta­ro­żyt­ne kró­le­stwo w Afry­ce Pół­noc­nej;

 (1.3) hist. pro­win­cja rzym­ska w Afry­ce Pół­noc­nej;


Ma­u­re­ta­nia (arab. ‏موريتانيا‎, "Mu­ri­ta­ni­ja"), nazwa ofi­cjal­na Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Ma­u­re­tań­ska, Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Ma­u­re­ta­nii (arab. ‏الجمهورية الإسلامية الموريتانية‎, "Al-Dżum­hu­rij­ja al-Is­la­mij­ja al-Mu­ri­ta­nij­ja") – pań­stwo w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, nad At­lan­ty­kiem. Gra­ni­czy z Se­ne­ga­lem, Mali, Al­gie­rią i Sa­ha­rą Za­chod­nią. Znacz­ną część kraju sta­no­wią pu­styn­ne te­ry­to­ria sa­ha­ryj­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mauretanka

oby­wa­tel­ka Ma­u­re­ta­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­u­re­ta­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mauretańczyk

oby­wa­tel Ma­u­re­ta­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­u­re­ta­nii


Ma­u­re­tań­czyk (ang. "The Ma­u­ri­ta­nian") – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski dra­mat są­do­wy z 2021 roku w re­ży­se­rii Ke­vi­na Mac­do­nal­da. Film pow­stał na pod­sta­wie sce­na­riu­sza M.B. Tra­ve­na, Rory Ha­i­ne­sa i Soh­ra­ba Nos­hir­va­nie­go, opar­te­go na pa­mięt­ni­ku "Gu­an­ta­na­mo Diary" Mo­ha­me­dou Ould Slahi z 2015 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mauretański

zwią­za­ny z Ma­u­re­ta­nią


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ma­u­re­ta­nii, pań­stwa w Afry­ce

 (1.2) ar­chit. od­no­szą­cy się do stylu ma­u­re­tań­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mauriac

[czy­taj: moRJAK] naz­wi­sko, m.in. François Mo­riac (1885-1970) - pi­sarz fran­cu­ski, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w 1952 roku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­u­riac – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Gi­ron­de
  • Ma­u­riac – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia, w de­par­ta­men­cie Can­tal
  • François Ma­u­riac
  • Cla­u­de Ma­u­riac – (1914–1996), fran­cu­ski pi­sarz, syn François
  • Jean Ma­u­riac

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maurice

[czy­taj: moRIS lub MOris]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­u­ri­ce – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • Ma­u­ri­ce – mia­sto w sta­nie Iowa
  • Ma­u­ri­ce – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na
  • Emil Ma­u­ri­ce – nie­miec­ki ze­gar­mistrz
  • Flo­rian Ma­u­ri­ce – fran­cu­ski pił­karz
  • Fre­de­rick Ma­u­ri­ce – bry­tyj­ski te­o­log
  • Jean-François Ma­u­ri­ce – fran­cu­ski wo­ka­li­sta
  • Ma­u­ri­ce André – fran­cu­ski trę­bacz
  • Ma­u­ri­ce Ash­ley – ame­ry­kań­ski sza­chi­sta
  • Ma­u­ri­ce Barrès – fran­cu­ski po­wie­ścio­pi­sarz
  • Ma­u­ri­ce Béjart – fran­cu­ski tan­cerz
  • Ma­u­ri­ce Bis­hop – gre­na­dyj­ski po­li­tyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mauritius

1. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. pań­stwo afry­kań­skie w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów; Re­pu­bli­ka Ma­u­ri­tiu­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) geogr. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów, naj­więk­sza wyspa pań­stwa Ma­u­ri­tius (1.1)


Ma­u­ri­tius ( Ma­u­ri­ce), Re­pu­bli­ka Ma­u­ri­tiu­su ( Re­pu­blic of Ma­u­ri­tius, fr. République de Ma­u­ri­ce) – pań­stwo wy­spiar­skie po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu In­dyj­skie­go, w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów, około 900 km na wschód od Ma­da­ga­ska­ru i ok. 170 km na pół­noc­ny wschód od Re­u­nio­nu. Poza samą wyspą Ma­u­ri­tius do Re­pu­bli­ki Ma­u­ri­tiu­su na­le­żą także: wyspa Ro­dri­gu­es (w od­le­gło­ści 563 km na wschód od wyspy głów­nej), ar­chi­pe­lag Car­ga­dos Ca­ra­jos (402 km na pół­noc) i Wyspy Aga­le­ga (933 km na pół­noc).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mauritiuski

1. → Ma­u­ri­tius;
2. ru­daw­ka ma­u­ri­tiu­ska - ga­tu­nek nie­to­pe­rza


Źródła:

SJP.pl

Maurois

[czy­taj: morŁA] naz­wi­sko, m.in. André Ma­u­ro­is (1885-1967) - pi­sarz fran­cu­ski


Ma­u­ro­is – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 387 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 183 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Ma­u­ro­is pla­su­je się na 862. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 903.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maurowie

1. lud­ność Ma­u­re­ta­nii i Sa­ha­ry Za­chod­niej;
2. miesz­kań­cy sta­ro­żyt­nej Ma­u­re­ta­nii;
3. daw­niej: mu­zuł­ma­nie w śred­nio­wiecz­nej Hisz­pa­nii


Ma­u­ro­wie – współ­cze­śnie miesz­kań­cy: Ma­u­re­ta­nii, czę­ści Al­gie­rii i Ma­ro­ka, na­to­miast w śred­nio­wie­czu, przez bli­sko osiem stu­le­ci, ludy (w więk­szo­ści Ber­be­ro­wie z nie­wiel­ką do­miesz­ką Ara­bów) za­miesz­ku­ją­ce znacz­ne par­tie Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, wy­wie­ra­ją­ce ogrom­ny wpływ na kul­tu­rę i ar­chi­tek­tu­rę dzi­siej­szej Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maurycja

drze­wo z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych, ros­ną­ce w podz­wrot­ni­ko­wych ob­sza­rach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej w dwóch ga­tun­kach


Ma­u­ry­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imion Ma­u­ry­cy i Ma­u­ry­cjusz. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „po­cho­dzą­ca z Ma­u­re­ta­nii”, „Maur”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maurycjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­u­ry­cjusz – ce­sarz bi­zan­tyj­ski 582 – 602
  • Pse­u­do Ma­u­ry­cjusz (prze­łom VI/VII wieku) – autor trak­ta­tu wo­jen­ne­go Stra­te­gi­kon
  • Ma­u­ry­cjusz – imię

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Maurycostwo

Ma­u­ry­cy z mał­żon­ką; Ma­u­ry­co­wie


Źródła:

SJP.pl

Maurycowie

Ma­u­ry­cy z mał­żon­ką; Ma­u­ry­co­stwo


Źródła:

SJP.pl

Maurycowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ma­u­ry­ce­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Maurycy

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ma­u­ry­cy – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go "Ma­u­ri­tius". Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „po­cho­dzą­cy z Ma­u­re­ta­nii”, „Maur”.

Ma­u­ry­cy imie­ni­ny ob­cho­dzi: 20 marca, 22 wrze­śnia i 13 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mauryców

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­u­ry­ców – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Ma­u­ry­ców – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy

Źródła:

Wikipedia

Mauryjka

1. obec­nie: miesz­kan­ka Ma­u­re­ta­nii lub Sa­ha­ry Za­chod­niej;
2. w śred­nio­wie­czu: mu­zuł­mań­ska miesz­kan­ka Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;
3. w sta­ro­żyt­no­ści: rzym­skie­go po­cho­dze­nia miesz­kan­ka Ma­u­re­ta­nii (pro­win­cji rzym­skiej)


Źródła:

SJP.pl

Mauryjski

do­ty­czą­cy Ma­u­rów, wła­ści­wy Ma­u­rom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­u­ra­mi, do­ty­czą­cy Ma­u­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maurytyjczyk

oby­wa­tel Ma­u­ri­tiu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ma­u­ri­tiu­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maurytyjka

oby­wa­tel­ka Ma­u­ri­tiu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ma­u­ri­tiu­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maurytyjski

przy­miot­nik od: Ma­u­ri­tius (1. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. pań­stwo afry­kań­skie w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów; Re­pu­bli­ka Ma­u­ri­tiu­su)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ma­u­ri­tius


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maurzyce

Ma­u­rzy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Zduny.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w po­wie­cie or­łow­skim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku. Była wsią klu­cza zduń­skie­go ar­cy­bi­sku­pów gnieź­nień­skich.


Źródła:

Wikipedia

Mauser

[czy­taj: mał­zer] naz­wi­sko; np. Wil­helm (1834-82) i Peter Paul (1838-1914) - bra­cia, nie­miec­cy kon­struk­to­rzy broni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ka­ra­bin marki Ma­u­ser


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mauthausen

[czy­taj: małt­hał­zen] miej­sco­wość w Au­strii


Ma­ut­ha­u­sen – gmina tar­go­wa w Au­strii, w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Perg. Leży ok. 20 km na wschód od Linzu, przy uj­ściu rzeki Anizy do Du­na­ju. Liczy 4894 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2015) na po­wierzch­ni 14 km².

W cza­sie II wojny świa­to­wej w miej­sco­wo­ści był zlo­ka­li­zo­wa­ny nie­miec­ki na­zi­stow­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny Ma­ut­ha­u­sen, w któ­rym za­mor­do­wa­no ok. 122 tys. więź­niów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mauzer

po­jem­nik o po­jem­no­ści 1000 li­trów osa­dzo­ny na pa­le­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. broń palna pro­duk­cji albo sy­ste­mu Ma­u­se­ra; w szcze­gól­no­ści ka­ra­bin pow­ta­rzal­ny lub pi­sto­let

 (1.2) techn. po­jem­nik na wodę po­jem­no­ści 1000 li­trów osa­dzo­ny na pa­le­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mauzerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. suw­miar­ka


Źródła:

Wiktionary

Mauzoleum

bo­ga­to zdo­bio­na bu­dow­la bę­dą­ca ro­dza­jem gro­bow­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. mo­nu­men­tal­ny gro­bo­wiec, prze­waż­nie osob­na bu­dow­la peł­nią­ca taką funk­cję;


Ma­u­zo­le­um (gr. "ma­u­so­le­ion", ma­u­so­le­um) – ro­dzaj gro­bow­ca w for­mie mo­nu­men­tal­nej, sa­mo­dziel­nej bu­dow­li o bo­ga­tym wy­stro­ju ar­chi­tek­to­nicz­nym. Spo­ty­ka­ne są rów­nież nie­bę­dą­ce miej­scem po­chów­ku, sym­bo­licz­ne ma­u­zo­lea, bę­dą­ce je­dy­nie pom­ni­kiem ku czci danej osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mauzolos

Ma­u­zo­los ( Μαύσωλος) (ok. ur. 400 p.n.e., zm. 352 p.n.e.) – król Karii w la­tach 377 p.n.e. – 352 p.n.e. Syn Ha­ke­tom­no­sa.

Pod­bił są­sied­nią Licję, zajął grec­kie mia­sta na wy­brze­żu Azji Mniej­szej i przy­brzeż­ne wyspy. Dzię­ki umie­jęt­nej po­li­ty­ce stwo­rzył z Karii pań­stwo nie­mal nie­za­leż­ne od Per­sji.


Źródła:

Wikipedia

Maverick

[czy­taj: MAwryk lub MEwryk] po­tocz­nie: osoba nie­za­leż­na i nie­prze­wi­dy­wal­na, in­dy­wi­du­a­li­sta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • AGM-65 Ma­ve­rick – po­cisk ra­kie­to­wy
  • Ma­ve­rick – nie­ist­nie­ją­ce już przed­się­bior­stwo, pro­wa­dzo­ne przez Time War­ner i Ma­don­nę
  • Ma­ve­rick – ame­ry­kań­ski we­stern ko­me­dio­wy z 1994 r. w re­ży­se­rii Ri­char­da Don­ne­ra z Melem Gib­so­nem, Jodie Fo­ster i Ja­me­sem Gar­ne­rem
  • Ma­ve­rick – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Top Gun: Ma­ve­rick – film
  • Sa­mu­el Ma­ve­rick – an­giel­ski ko­lo­ni­sta
  • Ford Ma­ve­rick – sa­mo­chód oso­bo­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mawiać

mówić coś wie­lo­krot­nie, mieć zwy­czaj coś mówić


cza­sow­nik

 (1.1) mieć zwy­czaj czę­ste­go mó­wie­nia, wy­gła­sza­nia, oz­naj­mia­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maworek

ro­śli­na za­rod­ni­ko­wa, ślu­zo­wiec z rzędu Phy­sa­ra­les


Źródła:

SJP.pl

Max

obce imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Max – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McLean
  • Max – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Dundy
  • Max (ang. Max Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ita­sca
  • Max – nie­miec­ki pio­sen­karz
  • Max – jeden z bo­ha­te­rów anime Pokémon
  • Max - dawna nazwa ser­wi­su stru­mie­nio­we­go typu VOD, w czę­ści kra­jów (w tym w Pol­sce). Obec­nie funk­cjo­nu­je pod nazwą HBO Max
  • max., max – skrót słowa mak­si­mum. Skró­tu max (z krop­ką lub bez) uży­wa­ją fi­zy­cy, che­mi­cy, sta­ty­sty­cy i inni przed­sta­wi­cie­le nauk ści­słych bądź przy­rod­ni­czych. Także lu­dzie zaj­mu­ją­cy się sto­so­wa­niem tyc...
  • Max – skrót imie­nia Mak­sy­mi­lian
  • Maks
  • Maks (po­stać)
  • Mac

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Max.

max, maks.; skrót od:
1. mak­si­mum;
2. mak­sy­mal­ny;
3. mak­sy­mal­nie


Źródła:

SJP.pl

Maxi

[czy­taj: maks-i] maksi;
1. o ubio­rze: długi, się­ga­ją­cy do ko­stek;
2. ubra­nie się­ga­ją­ce do ko­stek;
3. ma­ją­cy mak­sy­mal­ne roz­mia­ry, za­sięg, na­tę­że­nie itp.


Źródła:

SJP.pl

Maxi-Singel

[czy­taj: maks-is-ingel] płyta kom­pak­to­wa lub wi­ny­lo­wa z kil­ko­ma na­gra­nia­mi; mak­si­sin­gel, mak­si­sin­gel, maxi-sin­giel


Źródła:

SJP.pl

Maxi-Singiel

[czy­taj: maks-is-ingel] płyta kom­pak­to­wa lub wi­ny­lo­wa z kil­ko­ma na­gra­nia­mi; mak­si­sin­giel, mak­si­sin­gel, maxi-sin­gel


Źródła:

SJP.pl

Maxim

typ ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go, któ­re­go pier­wow­zo­rem był cięż­ki ka­ra­bin ma­szy­no­wy Hi­ra­ma Ma­xi­ma skon­stru­o­wa­ny w 1884 roku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maxim – ka­ra­bin ma­szy­no­wy
  • Maxim – cza­so­pis­mo
  • Maxim – nie­ist­nie­ją­cy eks­klu­zyw­ny klub nocny w Gdyni-Or­ło­wie
  • Maxim – pro­du­cent pa­pie­ro­sów
  • Maxim – pol­ski ze­spół disco polo
  • Hiram Ste­vens Maxim – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca i wy­na­laz­ca
  • Maxim Re­a­li­ty – wo­ka­li­sta The Pro­di­gy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maxima

[czy­taj: maks-ima] model sa­mo­cho­du marki Nis­san


Ma­xi­ma – pro­gram kom­pu­te­ro­wy typu CAS (sy­ste­mów al­ge­bry kom­pu­te­ro­wej), które mają wspo­ma­gać wy­ko­ny­wa­nie obli­czeń sym­bo­licz­nych. Głów­nym skład­ni­kiem pro­gra­mu jest in­ter­pre­ter.

Ma­xi­ma po­sia­da włas­ny, pro­sty in­ter­fejs gra­ficz­ny – XMaxima. Nie­za­leż­nie roz­wi­ja­ny jest wie­lo­plat­for­mo­wy in­ter­fejs wxMaxima. Ma­xi­mę można rów­nież uru­cha­miać w edy­to­rze tek­stu Emacs oraz TeXmacs.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maximilian

imię


Źródła:

SJP.pl

Maximum

naj­wyż­szy sto­pień cze­goś, naj­więk­sza ilość, licz­ba, war­tość itp. osią­ga­na przez coś; mak­si­mum; punkt szczy­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Maxwell

[czy­taj: mak­słel] naz­wi­sko, m.in. James Max­well (1831-1879) - fizyk bry­tyj­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • James Clerk Max­well (1831–1879) – szkoc­ki fizyk
    • demon Max­wel­la, rów­na­nia Max­wel­la, roz­kład Max­wel­la
  • maks­wel – jed­nost­ka stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go
  • Max­well – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Max­well – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Max­well Motor Com­pa­ny – dawne ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo mo­to­ry­za­cyj­ne
  • Max­well Ren­der – fi­zycz­nie po­praw­ny, wie­lo­plat­for­mo­wy sil­nik ren­de­ru­ją­cy do fo­to­re­a­li­stycz­nych wi­zu­a­li­za­cji firmy Next Limit
  • Ro­bert Max­well (1923–1991) – bry­tyj­ski wy­daw­ca i przed­się­bior­ca pra­so­wy
  • Max­well – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Story
  • Max­well – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Co­lu­sa
  • Max­well – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Lin­coln
  • Max­well – wieś w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Col­fax

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

May

[czy­taj: maja] w fi­lo­zo­fii bud­dyj­skiej: iluz­ja, złu­dze­nie, po­tęż­na siła two­rzą­ca kos­micz­ną ułudę rze­czy­wi­ste­go bytu świa­ta ma­te­rial­ne­go; maja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • May – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Har­per
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Chri­stian
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Lee
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Plat­te
  • May (ang. May Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Ke­ar­ney
  • May-sur-Orne – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Dolna Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Cal­va­dos
  • May-en-Mul­tien – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Sek­wa­na i Marna
  • Le May-sur-Èvre – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Kraj Loary, w de­par­ta­men­cie Maine i Loara
  • May – rzeka w Papui-Nowej Gwi­nei, na te­re­nie pro­win­cji Sepik Wschod­ni
  • An­drzej May (1934–1993) – pol­ski aktor

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maya

[czy­taj: maja] w fi­lo­zo­fii bud­dyj­skiej: iluz­ja, złu­dze­nie, po­tęż­na siła two­rzą­ca kos­micz­ną ułudę rze­czy­wi­ste­go bytu świa­ta ma­te­rial­ne­go; maja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maya – pro­gram kom­pu­te­ro­wy
  • Maya – pasmo gór­skie w Be­li­ze i we wschod­niej Gwa­te­ma­li
  • Język maya – jeden z ję­zy­ków Majów uży­wa­ny w Mek­sy­ku
  • Maya (Ma­y­a­san) – góra w Ja­po­nii w pre­fek­tu­rze Hyōgo
  • „Maya” – nazwa okrę­tów ja­poń­skich, m.in.:
    • „Maya” – ka­no­nier­ka typu Maya z końca XIX w.
    • „Maya” – cięż­ki krą­żow­nik z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Maya – po­ję­cie w we­dyz­mie (ang. Maya)
  • Maya – album M.I.A.
  • Maya – al­bań­ski film fa­bu­lar­ny z roku 2010 w re­ży­se­rii Plu­to­na Vasi
  • inne zna­cze­nia Maja
  • Ma­jo­wie – lud Ame­ry­ki Środ­ko­wej (ang., hiszp. Maya)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maybach

[czy­taj: maj­bach] marka sa­mo­cho­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­y­bach-Mo­to­ren­bau – nie­miec­ki pro­du­cent sa­mo­cho­dów dzia­ła­ją­cy w la­tach 1909–1966
  • Ma­y­bach-Ma­nu­fak­tur – nie­miec­ki pro­du­cent sa­mo­cho­dów dzia­ła­ją­cy w la­tach 2002–2012
  • Mer­ce­des-Ma­y­bach – filia luk­su­so­wych mo­de­li Mer­ce­des-Benz dzia­ła­ją­ca od 2014 roku
  • Wil­helm Ma­y­bach – nie­miec­ki prze­my­sło­wiec i kon­struk­tor
  • Ma­y­bach HL230 – ro­dzaj sil­ni­ka ben­zy­no­we­go typu V12
  • Ma­y­bach Music Group – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia mu­zycz­na

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mayday

[czy­taj: mej­dej] mię­dzy­na­ro­do­wy sy­gnał na­da­wa­ny drogą ra­dio­wą przez stat­ki i sa­mo­lo­ty po­trze­bu­ją­ce po­mo­cy, bę­dą­ce w nie­bez­pie­czeń­stwie


Ma­y­day (wym.) – ko­mu­ni­kat o bez­poś­red­nim za­gro­że­niu życia uży­wa­ny w łącz­no­ści ra­dio­te­le­fo­nicz­nej i te­lek­so­wej; od­po­wied­nik sy­gna­łu SOS w ra­dio­te­le­gra­fii. Wy­wo­dzi się z fran­cu­skie­go "m’aider" oz­na­cza­ją­ce­go „po­mo­cy”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mayer

[czy­taj: majer]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Miej­sco­wo­ści w USA:
    • Mayer – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Ya­va­pai
    • Mayer – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Car­ver
  • Ko­deks Fe­jer­va­ry-Mayer – az­tec­ki do­ku­ment pre­ko­lum­bij­ski
  • Mayer – naz­wi­sko po­pu­lar­ne w Niem­czech, Au­strii, Cze­chach, Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Antônio de Ca­stro Mayer (1904–1991) – bra­zy­lij­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Chri­stian Mayer (ur. 1972) – au­striac­ki nar­ciarz al­pej­czyk
  • Flo­rian Mayer – nie­miec­ki te­ni­si­sta ziem­ny
  • Hans Mayer (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • John Mayer (ur. 1977) – ame­ry­kań­ski muzyk roc­ko­wy
  • Jojo Mayer (ur. 1963) – szwaj­car­ski muzyk, per­ku­si­sta
  • Josef Mayer (ur. 1925) – zbrod­niarz hit­le­row­ski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mayerling

wieś w Au­strii


Ma­y­er­ling – pałac my­śliw­ski w Au­strii, w któ­rym 30 stycz­nia 1889 roku dosz­ło do tra­ge­dii w Ma­y­er­ling – na­stęp­ca tronu au­stro-wę­gier­skie­go, ar­cyk­sią­żę Ru­dolf, je­dy­ny syn Fran­cisz­ka Jó­ze­fa I i ce­sa­rzo­wej Elż­bie­ty, po­peł­nił sa­mo­bój­stwo wraz ze swą ko­chan­ką Marią Vet­se­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mayflower

nazwa ga­le­o­nu, który w 1620 r. przy­wiózł z An­glii do Ame­ry­ki Pół­noc­nej pier­wszych osad­ni­ków


Ma­y­flo­wer – mały, drew­nia­ny ża­glo­wiec, trój­masz­to­wy ga­le­on hand­lo­wy, na któ­rym ko­lo­ni­ści an­giel­scy, tzw. piel­grzy­mi, w licz­bie 102 osób, przy­by­li do Ame­ry­ki Pół­noc­nej w 1620 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mayo

[czy­taj: maja] w fi­lo­zo­fii bud­dyj­skiej: iluz­ja, złu­dze­nie, po­tęż­na siła two­rzą­ca kos­micz­ną ułudę rze­czy­wi­ste­go bytu świa­ta ma­te­rial­ne­go; maja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mayo Na­tio­nal Park – park na­ro­do­wy w Ir­lan­dii
  • Mayo (Yukon) – jed­nost­ka sa­mo­rzą­do­wa w Yu­ko­nie
  • Mayo – szczep In­dian z za­miesz­ka­łych w mek­sy­kań­skim sta­nie So­no­ra
  • Mayo – rzeka w Peru
  • Mayo – rzeka w Ko­lum­bii
  • Mayo – rzeka w Mek­sy­ku
  • Mayo – rzeka w Ar­gen­ty­nie
  • Elton Mayo – od­kryw­ca efek­tu Hawt­hor­ne
  • O.J. Mayo – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Pa­tri­cia Mayo – ame­ry­kań­ska che­er­le­a­der­ka
  • Vir­gi­nia Mayo – ame­ry­kań­ska gwia­zda fil­mo­wa
  • Mayo – hrab­stwo w Ir­lan­dii

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mayowski

[czy­taj: ma­jow­ski] taki jak u Maya, wła­ści­wy twór­czo­ści Maya


Źródła:

SJP.pl

Maz.

skrót od: Ma­zo­wiec­ki, np. Mińsk Maz.


skrót

 (1.1) = ma­zo­wiec­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazaczek

zdrob­nie­nie od: mazak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mazak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazagran

napój chło­dzą­cy z czar­nej kawy, ko­nia­ku lub rumu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) napój przy­rzą­dza­ny ze sło­dzo­nej kawy z do­dat­kiem lodu oraz rumu lub ko­nia­ku;


Ma­za­gran (Ma­zagh­ran) – mia­sto w Al­gie­rii, od któ­re­go po­cho­dzi nazwa na­po­ju al­ko­ho­lo­wo-ka­wo­we­go ma­za­gran.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazaja

nieksz­tałt­ny ry­su­nek, wzór, plamy na tka­ni­nie, gryz­mo­ły na pa­pie­rze itp.


Źródła:

SJP.pl

Mazaje

nie­czy­tel­ne, nie­wy­raź­ne, niech­luj­ne pismo; baz­gro­ły


Źródła:

SJP.pl

Mazak

1. przy­rząd do ry­so­wa­nia gru­bych linii, ma­ją­cy wkład na­peł­nio­ny tu­szem lub atra­men­tem i koń­ców­kę z filcu, drew­na lub two­rzy­wa sztucz­ne­go; pisak, mar­ker, fla­ma­ster;
2. gruby pę­dzel lub szczo­tecz­ka do na­kła­da­nia farby lub pasty;
3. mło­dzie­żo­wo: twarz albo nos


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. fla­ma­ster

 (1.2) gw-pl|Lwów. twarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazaki

1. przy­rząd do ry­so­wa­nia gru­bych linii, ma­ją­cy wkład na­peł­nio­ny tu­szem lub atra­men­tem i koń­ców­kę z filcu, drew­na lub two­rzy­wa sztucz­ne­go; pisak, mar­ker, fla­ma­ster;
2. gruby pę­dzel lub szczo­tecz­ka do na­kła­da­nia farby lub pasty;
3. mło­dzie­żo­wo: twarz albo nos


Źródła:

SJP.pl

Mazakowy

→ mazak


Patrz:mazak

Źródła:

SJP.pl

Mazalny

list (kwit) ma­zal­ny - do­ku­ment wy­ma­ga­ny przy wy­kre­śla­niu banku z hi­po­te­ki nie­ru­cho­mo­ści


Źródła:

SJP.pl

Mazama

ssak pa­rzy­sto­ko­pyt­ny z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych


Ma­za­ma ("Ma­za­ma") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny saren (Ca­pre­o­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazanderański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­zan­da­ra­nem, do­ty­czą­cy Ma­zan­da­ra­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ma­zan­de­rań­ski;


Źródła:

Wiktionary

Mazanek

lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj skrzy­piec


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Ma­za­nek – pe­da­gog
  • Jan Ma­za­nek – ksiądz
  • Ja­nusz Ma­za­nek – aktor
  • Ste­fan Ma­za­nek – ksiądz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|mazać.


Źródła:

Wiktionary

Mazaniec

Ma­za­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Lip­nik.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mazanina

po­tocz­nie: nie­sta­ran­ne albo nie­u­dol­ne pismo lub ry­sun­ki


Źródła:

SJP.pl

Mazanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tra­dy­cyj­na ko­szu­la wy­go­to­wa­na w łoju i maśle


Źródła:

Wiktionary

Mazanki

lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj skrzy­piec


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­zan­ki (in­stru­ment) – mały trzy­stru­no­wy smycz­ko­wy in­stru­ment mu­zycz­ny
  • Ma­zan­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ra­dzyń Cheł­miń­ski
  • Ma­zan­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazanów

Ma­za­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów nad Wisłą.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie urzę­dow­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go. W la­tach 1963–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­za­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mazanówka

wieś w Pol­sce


Ma­za­nów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Tucz­na.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Tucz­na. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 192 miesz­kań­ców.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­za­nów­ka, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Tucz­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazar

typ ma­u­zo­le­um w ar­chi­tek­tu­rze is­lam­skiej


Mazar – był to typ ma­u­zo­le­um w ar­chi­tek­tu­rze is­la­mu w Azji Środ­ko­wej. W śred­nio­wie­czu mazar był bu­do­wa­ny na pla­nie cen­tral­nym z cegły pa­lo­nej, kryty naj­czę­ściej ko­pu­łą. Fa­sa­da fron­to­wa po­sia­da­ła de­ko­ra­cyj­ny por­tyk lub liwan.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazarin

[czy­taj: mazaRĘ lub mazaREN] naz­wi­sko, m.in. Jules Ma­za­rin (wła­ści­wie: Giu­lio Maz­za­ri­ni) (1602-1661) - po­li­tyk fran­cu­ski po­cho­dze­nia wło­skie­go, od 1640 kar­dy­nał


Źródła:

SJP.pl

Mazarini

[czy­taj: ma­ca­ri­ni] fran­cu­ski kar­dy­nał, od 1642 roku pier­wszy mi­ni­ster Fran­cji; Ma­za­rin, Maz­za­ri­ni


Źródła:

SJP.pl

Mazać

1. pow­le­kać, sma­ro­wać;
2. pisać nied­ba­le, baz­grać;
3. wy­ma­zy­wać, ście­rać;
4. mazać się - pła­kać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. maz­nąć)

 (1.1) po­kry­wać lub sma­ro­wać coś czymś ma­zi­stym lub kle­ją­cym się

 (1.2) bru­dzić coś lub kogoś czymś, co się roz­ma­zu­je

 (1.3) pot. pisać lub ry­so­wać coś w szyb­ki i nie­sta­ran­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazańcowice

Ma­zań­co­wi­ce (cz. "Mazančovice", niem. "Mat­zdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Ja­sie­ni­ca, na Ślą­sku Cie­szyń­skim. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 818 ha, a licz­ba lud­no­ści około 4000, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 415,8 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Mazda

marka sa­mo­cho­dów


Mazda Motor Cor­po­ra­tion (jap. マツダ株式会社, "Mat­su­da Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha") – ja­poń­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych ma­ją­cy swą sie­dzi­bę w mie­ście Hi­ro­szi­ma. Kon­cern zo­stał za­ło­żo­ny w 1920 roku przez Ju­ji­ro Mat­su­dę.

Fi­lo­zo­fią marki jest hasło „zoom-zoom”, które to­wa­rzy­szy fir­mie od 2002 roku, na­wią­zu­ją­ce do przy­jem­no­ści z jazdy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazdaista

wyz­naw­ca ma­zda­iz­mu; ma­zde­i­sta


Źródła:

SJP.pl

Mazdaistka

→ ma­zda­i­sta; ma­zde­ist­ka


Źródła:

SJP.pl

Mazdaistyczny

→ ma­zda­izm, ma­zde­i­stycz­ny, ma­zdaj­ski, ma­zdej­ski


Źródła:

SJP.pl

Mazdaizm

sta­ro­i­rań­ska re­li­gia opar­ta na kul­cie Ahura Mazdy, boga dobra i świa­tła; ma­zde­izm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. sta­ro­i­rań­ski kult boga Ahura Mazdy (Or­mu­zda), pow­sta­ły w VIII wieku p.n.e.;


Nie mylić z: man­da­iz­mem.

Ma­zda­izm, Mazda – Jasna (od Mazda [Ahura Mazda] i aw. "Mazdajasnô)" – pod­sta­wa ko­lej­nych re­li­gii per­skich (za­ra­tusz­tria­niz­mu, ma­zda­iz­mu ache­me­nidz­kie­go, ma­ni­che­iz­mu, zo­ro­a­stryz­mu śred­nio­per­skie­go za pa­no­wa­nia dy­na­stii Sa­sa­ni­dów III–VIII w. i no­wo­per­skie­go, a także zur­wa­niz­mu).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazdakizm

ruch spo­łecz­no-re­li­gij­ny stwo­rzo­ny przez Ma­zda­ka w VI w. w Per­sji


Źródła:

SJP.pl

Mazdamer

półt­war­dy, pod­puszcz­ko­wy ser ho­len­der­ski z kro­wie­go mleka


Ma­zda­mer ( Ma­as­dam­mer lub Ma­as­dam kaas) – ro­dzaj ho­len­der­skie­go sera pro­du­ko­wa­ny z kro­wie­go mleka. Ma­zda­mer jest za­li­cza­ny do serów półt­war­dych, pod­puszcz­ko­wych doj­rze­wa­ją­cych. Ser pow­stał na po­cząt­ku lat 90. XX wieku jako al­ter­na­ty­wa dla szwaj­car­skich serów typu emen­ta­ler. Ma smak bar­dziej słod­ki i orze­cho­wy niż emen­ta­ler, de­li­kat­ną, żółtą skór­kę, a w prze­kro­ju wi­docz­ne duże dziu­ry. Jest także bar­dziej wil­got­ny i sprę­ży­sty. Za­wie­ra ok. 45% tłu­szczu w masie su­chej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazdeista

wyz­naw­ca ma­zda­iz­mu; ma­zda­i­sta


Źródła:

SJP.pl

Mazdeistka

→ ma­zde­i­sta; ma­zda­ist­ka


Źródła:

SJP.pl

Mazdeistyczny

→ ma­zde­izm, ma­zda­i­stycz­ny, ma­zdaj­ski, ma­zdej­ski


Źródła:

SJP.pl

Mazdeizm

sta­ro­i­rań­ska re­li­gia opar­ta na kul­cie Ahura Mazdy, boga dobra i świa­tła; ma­zda­izm


Źródła:

SJP.pl

Mazek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mazenderański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­zen­de­ra­na­mi, do­ty­czą­cy Ma­zen­de­ra­nów


Źródła:

Wiktionary

Mazepa

po­tocz­nie: męż­czyz­na, chło­piec skłon­ny do pła­czu; beksa, maz­gaj


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. płacz­li­wy czło­wiek, maz­gaj


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Isaak Ma­ze­pa – po­li­tyk ukra­iń­ski (1884-1952)
  • Iwan Ma­ze­pa – szlach­cic i het­man ukra­iń­ski (1639-1709)
  • Ma­ze­pa – po­e­mat Ge­or­ge’a Gor­do­na By­ro­na z 1818 roku
  • Ma­ze­pa – dra­mat Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go z 1839 roku
  • Ma­ze­pa – film ro­syj­ski w re­ży­se­rii Wa­si­li­ja Gon­cza­ro­wa z 1909 roku
  • Ma­ze­pa – film ro­syj­ski w re­ży­se­rii Pio­tra Czar­dy­ni­na z 1914 roku
  • Ma­ze­pa – film pol­ski w re­ży­se­rii Gu­sta­wa Ho­lo­ub­ka z 1975 roku
  • Ma­ze­pa – opera Pio­tra Czaj­kow­skie­go do li­bret­ta Wik­to­ra Bu­re­ni­na na pod­sta­wie po­e­ma­tu Poł­ta­wa Pusz­ki­na
  • Ma­ze­pa – opera Adama Münchheimera do li­bret­ta Mak­sy­mi­lia­na Ra­dzi­szew­skie­go na pod­sta­wie dra­ma­tu Sło­wac­kie­go
  • Ma­ze­pa – opera Hen­ry­ka Ja­rec­kie­go z 1876 r.
  • Ma­zep­pa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazepinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czap­ka no­szo­na w armi ukra­iń­skiej


Ma­ze­pin­ka ( мазепинка, trns. "ma­ze­pyn­ka") – tra­dy­cyj­ne ukra­iń­skie woj­sko­we na­kry­cie głowy, uży­wa­ne przez żoł­nie­rzy Le­gio­nu Ukra­iń­skich Strzel­ców Si­czo­wych i Ukra­iń­skiej Armii Ha­lic­kiej, póź­niej przez bo­jow­ni­ków Siczy Kar­pac­kiej i par­ty­zan­tów Ukra­iń­skiej Pow­stań­czej Armii, od 2015 roku ele­ment mun­du­ru Sił Zbroj­nych Ukra­i­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mazer

ma­ze­ru­nek;
1. na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na lub żyłek ka­mie­nia o za­wi­łym lub splą­ta­nym ukła­dzie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym; fla­der;
2. imi­ta­cja ry­sun­ków sło­jów ma­lo­wa­na na drew­nie w celu za­stą­pie­nia kosz­tow­nych okle­in szla­chet­nych ga­tun­ków drew­na; fla­der;
3. tech­ni­ka zdob­ni­cza na­śla­du­ją­ca na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na, wy­ko­ny­wa­na na róż­nych po­dło­żach


Mazer (z niem. "maser" – słoje drew­na) lub fla­der (z niem. "fla­dern" – ło­po­tać) – na­tu­ral­ny, a w pew­nym okre­sie ma­lo­wa­ny układ usło­je­nia drew­na uzy­ski­wa­ny z desek prze­kro­ju stycz­ne­go drew­na lub okle­i­ny (for­nir) o bo­ga­tym, za­wi­łym ry­sun­ku (cze­czo­ta, ko­rzeń orze­cha, je­sion tzw. ba­ra­nek).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazerować

ozda­biać imi­ta­cją sło­jów drew­na; sło­jo­wać


Źródła:

SJP.pl

Mazerunek

mazer;
1. na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na lub żyłek ka­mie­nia o za­wi­łym lub splą­ta­nym ukła­dzie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym; fla­der;
2. imi­ta­cja ry­sun­ków sło­jów ma­lo­wa­na na drew­nie w celu za­stą­pie­nia kosz­tow­nych okle­in szla­chet­nych ga­tun­ków drew­na; fla­der;
3. tech­ni­ka zdob­ni­cza na­śla­du­ją­ca na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na, wy­ko­ny­wa­na na róż­nych po­dło­żach


Źródła:

SJP.pl

Mazewo

Ma­ze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Szczu­czyn.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wą­so­skim ziemi wi­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Mazgaić

maz­ga­ić się - roz­czu­lać się nad sobą, pła­kać z byle po­wo­du


Źródła:

SJP.pl

Mazgaj

czło­wiek po­wol­ny, śla­ma­zar­ne­go uspo­so­bie­nia, skłon­ny do pła­czu; beksa; śla­ma­za­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. osoba nad­mier­nie płacz­li­wa, roz­czu­la­ją­ca się i uża­la­ją­ca się nad sobą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazgajowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest maz­ga­jo­wa­te; cecha tych, któ­rzy są maz­ga­jo­wa­ci


Źródła:

Wiktionary

Mazgajowaty

po­tocz­nie: skłon­ny do pła­czu, płacz­li­wy; be­kli­wy, płak­si­wy


Źródła:

SJP.pl

Mazhab

szko­ła kla­sycz­na prawa mu­zuł­mań­skie­go


Maz­hab ( ‏مذهب maḏhab‎, l.mn. مذاهب maḏāhib, pl. "dok­try­na") – szko­ła prawa is­lam­skie­go. Na prze­strze­ni wie­ków pow­sta­ło kilka od­dziel­nych szkół, które w inny spo­sób in­ter­pre­tu­ją funk­cjo­no­wa­nie prawa i prze­pi­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazhabowy

→ maz­hab


Patrz:mazhab

Źródła:

SJP.pl

Maziaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­ziak


Źródła:

Wiktionary

Maziaja

po­tocz­nie: barw­ny, bezksz­tałt­ny ma­lu­nek o ab­strak­cyj­nych mo­ty­wach; ma­za­ja, bo­ho­maz


Źródła:

SJP.pl

Maziak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­ma­za­ne za­bru­dze­nia


Źródła:

Wiktionary

Maziarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maziarnia

dawny, pry­mi­tyw­ny warsz­tat, w któ­rym wyt­wa­rza­ło się smołę, dzie­gieć i maź; smo­łow­nia, dzieg­ciar­nia, smo­lar­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ziar­nia – część mia­sta To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Ma­ziar­nia – część wsi Maj­dan Nowy w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Księż­pol
  • Ma­ziar­nia – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Żmudź
  • Ma­ziar­nia – część wsi Wil­cza Wola w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Dzi­ko­wiec
  • Ma­ziar­nia – część wsi Huta Ró­ża­niec­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Narol
  • Ma­ziar­nia – część wsi Mo­szcza­ni­ca w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Stary Dzi­ków
  • Ma­ziar­nia – część wsi Al­bi­go­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Łań­cut
  • Ma­ziar­nia – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Ha­ra­siu­ki
  • Ma­ziar­nia – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Bo­ja­nów
  • Ma­ziar­nia (Zbior­nik Łęg) – sztucz­ny zbior­nik wodny na rzece Łęg w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Ra­ni­żów i gmi­nie Dzi­ko­wiec
  • ma­ziar­nia – wyt­wór­nia mazi smar­nej do osi kół jezd­nych wozów
  • Ma­ziar­nia Strze­lec­ka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maziarski

→ ma­ziarz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sław Ma­ziar­ski – pro­fe­sor nauk me­dycz­nych, rek­tor UJ
  • Jacek Ma­ziar­ski – poseł, dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta (wnuk Sta­ni­sła­wa, oj­ciec Woj­cie­cha)
  • Woj­ciech Ma­ziar­ski – dzien­ni­karz i dzia­łacz opo­zy­cyj­ny (syn Jacka)

Patrz:maziarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maziarstwo

ro­bie­nie lub sprze­da­wa­nie mazi, za­ję­cie ma­zia­rza; dzieg­ciar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Maziarz

daw­niej: czło­wiek ro­bią­cy lub sprze­da­ją­cy maź


Źródła:

SJP.pl

Maziać

po­kry­wać mazią


Źródła:

SJP.pl

Maziczka

ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), z któ­rej na­sion otrzy­mu­je się olej ja­dal­ny i smar; tłust­ka


Ma­zicz­ka ("Madia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 11 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną w pół­noc­nej i za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej oraz w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (w Chile i Ar­gen­ty­nie). Poza tym jako in­tro­du­ko­wa­ne rosną w róż­nych kra­jach Eu­ro­py, w Au­stra­lii i na Ha­wa­jach. Wy­stę­pu­ją w sied­li­skach na­sło­necz­nio­nych i su­chych, także na przy­dro­żach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazidło

1. płyn­na lub pół­płyn­na emul­sja za­wie­ra­ją­ca sub­stan­cje lecz­ni­cze przez­na­czo­na do sma­ro­wa­nia skóry
2. to, co służy do sma­ro­wa­nia, wcie­ra­nia; sma­ro­wi­dło; maść


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czę­ścio­wo płyn­na sub­stan­cja słu­żą­ca do sma­ro­wa­nia, wcie­ra­nia

 (1.2) stpol. rel. ole­jek świę­ty

 (1.3) stpol. kos­met. maść kos­me­tycz­na, krem

 (1.4) stpol. kos­met. kos­me­tyk do wy­ko­ny­wa­nia ma­ki­ja­żu


Ma­zi­dło (łac. "li­ni­men­tum") – ga­le­no­wa pół­sta­ła po­stać leku, o kon­sy­sten­cji rzad­szej od maści. Jako po­dło­ża do spo­rzą­dza­nia ma­zi­deł sto­su­je się:

W po­dło­żu tym są roz­pu­szczo­ne lub za­wie­szo­ne (za­wie­si­na, emul­sja) sub­stan­cje lecz­ni­cze (jedna lub wię­cej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maziowaty

gęsty i lepki, kle­i­sty; ma­zi­sty, cia­sto­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Maziowy

przy­miot­nik od: maź


Źródła:

SJP.pl

Mazisty

gęsty i lepki, kle­i­sty; ma­zio­wa­ty, cia­sto­wa­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kon­sy­sten­cję mazi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maziziarn

drze­wo wy­stę­pu­ją­ce w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej


Źródła:

SJP.pl

Maziówka

wew­nętrz­na war­stwa to­reb­ki sta­wo­wej


Źródła:

SJP.pl

Maziówkowy

→ ma­ziów­ka


Patrz:maziówka

Źródła:

SJP.pl

Maziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maznóć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ude­rzyć


Źródła:

Wiktionary

Maznąć

1. po­bru­dzić kogoś lub coś jed­nym ru­chem czymś co się roz­ma­zu­je; 3. po­tocz­nie: na­pi­sać lub na­ry­so­wać coś szyb­ko, nie­sta­ran­nie


Źródła:

SJP.pl

Mazoch

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ma­zoch
  • Jiří Ma­zoch
  • Le­o­pold Sa­cher-Ma­soch von Kro­nent­hal
    • Le­o­pold von Sa­cher-Ma­soch
  • Fran­ci­szek Ma­soch

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazojen

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. ma­jo­nez


Źródła:

Wiktionary

Mazok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. bru­das


Źródła:

Wiktionary

Mazonit

ro­dzaj eko­lo­gicz­nej, twar­dej i bar­dzo trwa­łej płyty pil­śnio­wej, uży­wa­ny m.in. do wy­ro­bu bla­tów sto­łów do ping-ponga, de­sko­ro­lek, ka­ja­ków itp.


Źródła:

SJP.pl

Mazowiecki

przy­miot­nik od: Ma­zo­wsze


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­zo­wsza, zwią­za­ny z Ma­zo­wszem, po­cho­dzą­cy z Ma­zo­wsza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­rad I ma­zo­wiec­ki (1187?-1247) – ksią­żę ma­zo­wiec­ki ma­ło­pol­ski i ku­jaw­ski
  • Sta­ni­sław ma­zo­wiec­ki (1500-1524) – ksią­żę ma­zo­wiec­ki
  • Ta­de­usz Ma­zo­wiec­ki (1927-2013) – pol­ski po­li­tyk
  • Woj­ciech Ma­zo­wiec­ki (ur. 1957) – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazowieckie

przy­miot­nik od: Ma­zo­wsze


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. re­gion w środ­ko­wej Pol­sce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazowieckogrodziski

przy­miot­nik od: Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki; gro­dzi­sko­ma­zo­wiec­ki


Źródła:

SJP.pl

Mazowieckotomaszowski

→ To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki; to­ma­szow­ski


Źródła:

SJP.pl

Mazowizm

wyraz, zwrot, forma, kon­struk­cja skład­nio­wa lub cecha fo­ne­tycz­na wła­ści­we dia­lek­to­wi ma­zo­wiec­kie­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dia­lek­tyzm ma­zo­wiec­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazowszanin

czło­nek ze­spo­łu "Ma­zo­wsze"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ze­spo­łu „Ma­zo­wsze”


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazowszanka

człon­ki­ni ze­spo­łu "Ma­zo­wsze"


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni ze­spo­łu Ma­zo­wsze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazowszański

do­ty­czą­cy ze­spo­łu "Ma­zo­wsze"


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ze­spo­łu „Ma­zo­wsze”, zwią­za­ny z ze­spo­łem „Ma­zo­wsze”


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazowsze

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Pol­sce;
2. pol­ski ty­god­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na w cen­tral­no-wschod­niej Pol­sce;


Ma­zo­wsze ( Ma­zo­via) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w cen­tral­nej oraz pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w środ­ko­wym biegu Wisły oraz do­rze­czu jej do­pły­wów.

Hi­sto­rycz­ną sto­li­cą Ma­zo­wsza jest Płock, a Ma­zo­wsza po­łud­nio­we­go Czersk. Za pa­no­wa­nia Wła­dy­sła­wa Her­ma­na Płock był rów­nież sto­li­cą Pol­ski oraz naj­star­szym mia­stem tego re­gio­nu (prawa miej­skie w 1237 roku).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazu

ga­tu­nek ło­so­sia pa­cy­ficz­ne­go; sima


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mazu – chiń­ska bo­gi­ni mórz
  • Mazu Lie­dao – ar­chi­pe­lag w Cie­śni­nie Taj­wań­skiej
  • Mazu Daoyi (709-788) – chiń­ski mistrz chan
  • mazu, ina­czej sima (On­cor­hyn­chus masou) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych
  • „Matsu” – nazwa ja­poń­skich okrę­tów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazuchówka

wieś w Pol­sce


Ma­zu­chów­ka (niem. "Ma­su­chow­ken", 1936–1945 "Ro­den­tal") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Wyd­mi­ny. Przed osied­le­niem się na zie­miach odzy­ska­nych Po­la­ków no­si­ła nazwę Ro­den­tal.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazun

ar­meń­ski napój ze sfer­men­to­wa­ne­go mleka o kon­sy­sten­cji jo­gur­tu


Źródła:

SJP.pl

Mazur

lu­do­wy ta­niec fi­gu­ro­wy; mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. folk. pol­ski ta­niec na­ro­do­wy w żywym tem­pie;

 (1.2) muz. mu­zy­ka do ma­zu­ra (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mazur – miesz­ka­niec Ma­zo­wsza
  • Mazur – miesz­ka­niec Mazur
  • Mazur – część wsi Przy­by­szo­wy w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Mazur – pol­ski ta­niec lu­do­wy
  • Mazur – jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk w Pol­sce
  • Mazur – ro­dzi­na lam­po­wych od­bior­ni­ków ra­dio­wych
  • Mazur – cza­so­pis­mo, za­ło­żo­ne m.in. przez Bo­gu­mi­ła La­bu­sza
  • Mazur – cią­gnik gą­sie­ni­co­wy
  • Mazur – kino w Pa­bia­ni­cach
  • Mazur Ełk
  • Mazur Kar­czew
  • Mazur Pisz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazurczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mazurczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mazureczek

zdrob­nie­nie od: ma­zu­rek


Źródła:

SJP.pl

Mazurek

1. ro­dzaj wiel­ka­noc­ne­go wy­pie­ku, zwy­kle z kru­che­go cia­sta, prze­kła­da­ne­go ba­ka­lia­mi i lu­kro­wa­ne­go;
2. zdrob­nie­nie od: mazur (ta­niec lu­do­wy);
3. krót­ki utwór mu­zycz­ny w ryt­mie 3/4 sty­li­zo­wa­ny na ma­zu­ra
4. ptak z ro­dzi­ny wró­bli; wró­bel ma­zu­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od mazur

 (1.2) muz. cho­re­ogr. sty­li­zo­wa­ny ta­necz­ny utwór mu­zycz­ny w tak­cie 3/4, opar­ty na ma­zu­rze, ober­ku lub ku­ja­wia­ku;

 (1.3) muz. cho­re­ogr. wiej­ska ta­necz­na forma mu­zycz­na czę­sto utoż­sa­mia­na z ober­kiem;

 (1.4) spoż. kulin. etn. tra­dy­cyj­ne cia­sto wiel­ka­noc­ne na cien­kim kru­chym spo­dzie, przy­kry­te masą i odś­więt­nie zdo­bio­ne;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pas­ser mon­ta­nus|ref=tak., ga­tu­nek ma­łe­go ptaka po­dob­ne­go do wró­bla;

 (2.2) ornit. osob­nik ptaka z ga­tun­ku ma­zu­rek (2.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­zu­rek – cia­sto kuch­ni pol­skiej
  • Ma­zu­rek – naz­wi­sko
  • ma­zu­rek (Pas­ser mon­ta­nus) – ptak z ro­dzi­ny wró­bli
  • s/y Ma­zu­rek – pol­ski jacht
  • Ma­zu­rek Dą­brow­skie­go – hymn Pol­ski
  • ma­zu­rek – pol­ski ta­niec tań­czo­ny na wsi
  • ma­zu­rek – pol­ski ta­niec sty­li­zo­wa­ny
  • Ma­zu­rek – książ­ka dla dzie­ci z płytą CD, wy­da­na w 2010 r.
  • Adam Ma­zu­rek (ur. 1953) – pol­ski kon­trad­mi­rał
  • Bar­tło­miej Ma­zu­rek (1856-1937) – pol­ski rzeź­biarz
  • Beata Ma­zu­rek (ur. 1967) – pol­ska po­li­tyk i urzęd­nik
  • Fe­liks Róg-Ma­zu­rek (1914-1971) – pol­ski bi­blio­te­karz, so­cjo­log i praw­nik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazurenko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mazurka

ta­niec bę­dą­cy po­łą­cze­niem polki i ma­zu­ra; polka ma­zur­ka; tram­blan­ka; tram­blant­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Mazur

 (1.2) etn. ko­bie­ta z ple­mię­e­mie­nia Ma­zo­wszan, po­cho­dzą­ca z Ma­zo­wsza


Ma­zur­ka ( Мазурка) – wieś (sieło) w Rosji, w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim, w re­jo­nie po­wo­riń­skim. W 2010 li­czy­ła 786 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazurkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­zur­kie­wicz – pol­skie naz­wi­sko. 27 stycz­nia 2022 r. naz­wi­sko to no­si­ło 16 617 pol­skich oby­wa­te­li.
  • Alina Ma­zur­kie­wicz (ur. 1925) – uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • An­drzej Ta­de­usz Ma­zur­kie­wicz (1963–2008) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Anna Ma­zur­kie­wicz (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Ma­zur­kie­wicz (1877–1963) – pier­wszy pro­boszcz pa­ra­fii św. Win­cen­te­go à Paulo w Byd­go­szczy
  • An­to­ni Ma­zur­kie­wicz (ur. 1934) – pol­ski pro­fe­sor in­for­ma­tyk
  • Bo­gu­sław Ma­zur­kie­wicz (1946–1978) – pol­ski trę­bacz, kla­wi­szo­wiec, wo­ka­li­sta
  • Bo­le­sław Ma­zur­kie­wicz (1931–2017) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa mor­skie­go, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej
  • Dio­ni­zy Ma­zur­kie­wicz (1845–1902) – pol­ski le­karz, radny, uczest­nik pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Eu­ge­niusz Ma­zur­kie­wicz (1928–2011) – pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki i po­li­tyk
  • Fe­liks Jan Ma­zur­kie­wicz (1896–1945) – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Fran­ci­szek Ma­zur­kie­wicz (1901–1944) – pol­ski woj­sko­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mazurkowy

przy­miot­nik od: ma­zu­rek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­zur­kiem, do­ty­czą­cy ma­zur­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazurowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mazurowy

przy­miot­nik od: mazur


Źródła:

SJP.pl

Mazurski

przy­miot­nik od: Ma­zu­ry


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Mazur, zwią­za­ny z Ma­zu­ra­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazurskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Mazur


Źródła:

SJP.pl

Mazury

lu­do­wy ta­niec fi­gu­ro­wy; mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. re­gion et­no­gra­ficz­ny i ge­o­gra­ficz­ny w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miej­sco­wo­ści i czę­ści miej­sco­wo­ści w Pol­sce i na Ukra­i­nie;


(hist. "Ma­zo­wsze Pru­skie", "Ma­zu­ry Pru­skie", maz. "Ma­zu­ri", Ma­su­ren) – re­gion et­no­gra­ficz­ny i ge­o­gra­ficz­ny w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, bę­dą­cy czę­ścią Prus. Głów­ną grupą et­no­gra­ficz­ną re­gio­nu są Ma­zu­rzy.

Ma­zu­ry są zwy­cza­jo­wo trak­to­wa­ne jako kra­i­na hi­sto­rycz­na, mimo iż z na­u­ko­we­go punk­tu wi­dze­nia nie speł­nia­ją de­fi­ni­cji tego po­ję­cia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces fo­ne­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­mo­wie spół­gło­sek dzią­sło­wych or­to­gra­ficz­ny|sz., or­to­gra­ficz­ny|ż., or­to­gra­ficz­ny|cz., or­to­gra­ficz­ny|dż. jako przed­nio­ję­zy­ko­wo-zę­bo­wych or­to­gra­ficz­ny|s., or­to­gra­ficz­ny|z., or­to­gra­ficz­ny|c., or­to­gra­ficz­ny|dz.;


Ma­zu­rze­nie (także ma­zu­ro­wa­nie, rza­dziej sa­ka­nie, na Ślą­sku sy­ce­nie) – pro­ces fo­ne­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­ma­wia­niu za­miast spół­gło­sek dzią­sło­wych ⟨sz⟩, ⟨cz⟩, ⟨ż⟩, ⟨dż⟩ gło­sek zę­bo­wych: ⟨s⟩, ⟨c⟩, ⟨z⟩, ⟨dz⟩. Na przy­kład: „cze­pek” jako "cepek", „szyja” jako "syja", „życie” jako "zycie". Jest po­strze­ga­ne jako zna­mię sta­tu­su spo­łecz­ne­go („wiej­ska” mowa) i mó­wią­cy mają ten­den­cję do wy­zby­wa­nia się go. Zja­wi­skiem prze­ciw­nym do ma­zu­rze­nia, a pow­sta­łym po­przez hi­per­po­praw­ne uni­ka­nie ma­zu­rze­nia, jest sza­dze­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Mazurzysta

1. kom­po­zy­tor ma­zur­ków;
2. czło­wiek umie­ją­cy do­brze tań­czyć ma­zu­ra


Źródła:

SJP.pl

Mazurzystka

→ ma­zu­rzy­sta


Patrz:mazurzysta

Źródła:

SJP.pl

Mazurzyć

wy­ma­wiać spół­gło­ski dzią­sło­we sz, dż, ż, cz jak zę­bo­we (den­tal­ne) s, dz, z, c


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) jęz. mówić w spo­sób ty­po­wy dla gwar Ma­zo­wsza i Ma­ło­pol­ski, za­stę­pu­jąc or­to­gra­ficz­ny|cz., or­to­gra­ficz­ny|dż., or­to­gra­ficz­ny|sz., or­to­gra­ficz­ny|ż. ko­lej­no z or­to­gra­ficz­ny|c., or­to­gra­ficz­ny|dz., or­to­gra­ficz­ny|s., or­to­gra­ficz­ny|z.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazut

ciecz ole­i­sta, po­zo­sta­łość po de­sty­la­cji ropy naf­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ole­i­sta ciecz po­zo­sta­ła po de­sty­la­cji ropy naf­to­wej ni­skiej ja­ko­ści, uży­wa­na jako pa­li­wo lub olej opa­ło­wy;


Mazut, cięż­ki olej opa­ło­wy – ole­i­sta ciecz bę­dą­ca po­zo­sta­ło­ścią po de­sty­la­cji ni­sko­ga­tun­ko­wej ropy naf­to­wej w wa­run­kach at­mos­fe­rycz­nych (ci­śnie­nie nor­mal­ne), w tem­pe­ra­tu­rze od 250 do 350°C. Skła­da się z wę­glo­wo­do­rów wy­so­ko­czą­stecz­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mazutowy

przy­miot­nik od: mazut


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­zu­tem, do­ty­czą­cy ma­zu­tu; wy­ko­rzy­stu­ją­cy, spa­la­ją­cy mazut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mazzarini

[czy­taj: mac­ca­ri­ni] fran­cu­ski kar­dy­nał, od 1642 roku pier­wszy mi­ni­ster Fran­cji; Ma­za­rin, Ma­za­ri­ni


Źródła:

SJP.pl

Mać

prze­sta­rza­le: matka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. lub przest. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) matka

 (1.2) stpol. kwoka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maćczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maćkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Mać­kie­wicz – pol­ska ge­o­graf­ka
  • Ja­ro­sław Mać­kie­wicz (ur. 1970) – pol­ski pił­karz
  • Jo­lan­ta Mać­kie­wicz (ur. 1952) – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Zbi­gniew Mać­kie­wicz (1953–2018) – pol­ski che­mik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maćko

sta­ro­pol­skie imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Maćkowiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Mać­ko­wiak (1916–2017) – pol­ski woj­sko­wy
  • Bar­ba­ra Mać­ko­wiak (1932–2021) – pol­ska me­tro­loż­ka
  • Bo­le­sław Mać­ko­wiak (ur. 1947) – po­li­tyk i in­ży­nier rol­nict­wa
  • Ed­mund Mać­ko­wiak (1887–1942) – pol­ski po­li­tyk
  • Ed­mund Mać­ko­wiak (1903–1971) – pol­ski chór­mistrz i kom­po­zy­tor
  • Hen­ryk Mać­ko­wiak (1923–2014) – pol­ski pe­da­gog i hi­sto­ryk
  • Hen­ryk Mać­ko­wiak (ur. 1933) – pol­ski fo­to­graf
  • Jan Mać­ko­wiak (ur. 1959) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ja­nusz Mać­ko­wiak – pol­ski dzien­ni­karz
  • Ja­nusz Mać­ko­wiak (ur. 1940) – pol­ski rol­nik i po­li­tyk
  • Ja­ro­sław Mać­ko­wiak (1984–2011) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ję­drzej Mać­ko­wiak (ur. 1992) – pol­ski siat­karz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maćkowice

Mać­ko­wi­ce ( Мацьковичі) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Żu­ra­wi­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.


Źródła:

Wikipedia

Maćkowie

zdrob­nie­nie od: Ma­ciej (imię mę­skie); Ma­ciuś


Źródła:

SJP.pl

Maćkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maćkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Maćka lub z nim zwią­za­ny


Mać­ko­wy (daw­niej: "Maćki", niem. "Matz­kau", "Matz­ken") – ob­szar w Gdań­sku, w dziel­ni­cy ad­mi­ni­stra­cyj­nej Oru­nia Górna-Gdańsk Po­łud­nie.

Wieś bi­skup­stwa włoc­ław­skie­go w wo­je­wództ­wie po­mor­skim w II po­ło­wie XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mała

dziew­czyn­ka, dziec­ko; także po­tocz­nie lub pie­szczot­li­wie o młod­szej oso­bie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mała dziew­czyn­ka

 (1.2) pot. pieszcz. lub żart. o do­ro­słej ko­bie­cie, np. o sym­pa­tii

 (1.3) pot. eufem. srom

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: mały


Mała – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Rop­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Mała, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Niedź­wia­da. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małacentów

Ma­ła­cen­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Łagów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Były wsią bi­skup­stwa włoc­ław­skie­go w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małachow

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małachowice

Ma­ła­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Na po­cząt­ku XX wieku Ma­ła­cho­wi­ce oraz oko­licz­ne miej­sco­wo­ści za­miesz­ki­wa­ne były przez ma­ria­wi­tów, któ­rzy we wsi po­bu­do­wa­li włas­ny ko­ściół w 1908 roku, przy któ­rym miesz­ka­ła sio­stra za­kon­na.


Źródła:

Wikipedia

Małachowski

→ Ma­ła­cho­wo-Złych Miejsc


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ła­chow­ski – pol­skie naz­wi­sko.
  • Alek­san­der Ma­ła­chow­ski (1924–2004) – po­li­tyk i pu­bli­cy­sta
  • Adam Leon Ma­ła­chow­ski (1706–1767) – kraj­czy ko­ron­ny
  • Go­dzi­mir Ma­ła­chow­ski (1852–1908) – pre­zy­dent Lwowa, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go i Rady Pań­stwa w Wied­niu, praw­nik.
  • Bar­tło­miej Ma­ła­chow­ski (zm. 1433) – pro­to­pla­sta rodu Ma­ła­chow­skich
  • Ka­zi­mierz Ma­ła­chow­ski (1765–1845) – ge­ne­rał wojsk pol­skich
  • Piotr Ma­ła­chow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Raul Na­łęcz-Ma­ła­chow­ski (1916–2014) – pol­ski dzia­łacz po­lo­nij­ny i nie­pod­le­gło­ścio­wy, ar­ty­sta, sce­na­rzy­sta i ko­stiu­mo­graf
  • Soter Jaxa-Ma­ła­chow­ski (1867–1952) – pol­ski ma­larz, pej­za­ży­sta i ma­ry­ni­sta
  • Sta­ni­sław Ma­ła­chow­ski (1736–1809) – re­fe­ren­darz wiel­ki ko­ron­ny, mar­sza­łek Sejmu Czte­ro­let­nie­go
  • Ma­ła­chow­scy

Patrz:Małachowo-Złych Miejsc

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małachów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ła­chów – część mia­sta Kunów
  • Ma­ła­chów – część wsi Za­krzów w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Bia­ła­czów
  • Ma­ła­chów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Szcze­ko­ci­ny
  • Ma­ła­chów (SIMC 0243760) – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Ma­ła­chów (SIMC 0244340) – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Ma­ła­cho­wo
  • Ma­ła­chów­ka

Źródła:

Wikipedia

Małastów

Ma­ła­stów (j. łem­kow­ski Маластів) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Sę­ko­wa.

Wieś kró­lew­ska sta­ro­stwa biec­kie­go w po­wie­cie biec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku.


Źródła:

Wikipedia

Małaszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małaszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małchański

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Mał­cha­nem (rzeką na Za­baj­ka­lu w Rosji)


Źródła:

Wiktionary

Małcużyński

naz­wi­sko pol­skie, m.in. Wi­told Mał­cu­żyń­ski (1914-1977) - pol­ski pia­ni­sta o świa­to­wej sła­wie, w 1937 roku zo­stał la­u­re­a­tem Kon­kur­su Cho­pi­now­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­told Mał­cu­żyń­ski (1914-1977) – pia­ni­sta
  • Karol Mał­cu­żyń­ski (1922-1984) – poseł, dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małdaniec

Mał­da­niec ( Mal­da­nietz, 1938–1945 "Mal­da­nen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małdr

w daw­nej Pol­sce:
1. miara zboża;
2. dzie­się­ci­na pła­co­na w zbożu; mał­drat


Źródła:

SJP.pl

Małdrat

w daw­nej Pol­sce: dzie­się­ci­na pła­co­na w zbożu; małdr


Mał­drat – (łac. "tre­mo­dius", niem. "Drömt", "Mal­ter"; także: mal­drat, mał­dyt, małdr, osep, malt­ter, mal­drum, mal­trum, zent­mal­ter) – śred­nio­wiecz­na miara dzie­się­ci­ny po­bie­ra­nej z jed­ne­go łanu upraw­nej roli. W póź­niej­szych cza­sach oz­na­czał jed­nost­kę ob­ję­to­ści zboża, sto­so­wa­ną w kra­jach nie­miec­kich oraz Szwaj­ca­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małdrzyk

mą­drzyk; daw­niej:
1. serek ze słod­kie­go mleka;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) pie­róg z serem lub ro­dzaj cia­sta z serem; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: (zło­żyć) ręce w mał­drzyk - (zło­żyć) dło­nie na krzyż wew­nętrz­ny­mi po­wierzch­nia­mi do sie­bie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zdrobn. od małdr zwa­rzo­ne­go pod­puszcz­ką; Glo­ger|mał­drzyk, mą­drzyk.

 (1.3) reg. kulin. pla­cu­szek z bia­łe­go sera utar­te­go z ja­ja­mi i sma­żo­ne­go na oleju, naj­czę­ściej po­da­wa­ny na słod­ko

 (1.4) przen. zob. ręce w mał­drzyk.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małdycki

przy­miot­nik od: Mał­dy­ty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mał­dy­ta­mi, do­ty­czą­cy Mał­dyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małdyty

wieś w Pol­sce


Mał­dy­ty (niem. "Mal­de­u­ten") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty nad je­zio­rem Sam­bród i na tra­sie linii ko­le­jo­wej El­bląg-Morąg-Olsz­tyn. Za­chod­nim skra­jem miej­sco­wo­ści prze­bie­ga trasa drogi kra­jo­wej nr 7.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małe

po­tom­stwo zwie­rząt; młode


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Małe – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Małe – przy­sió­łek wsi Kłącz­no w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce
  • Duże, Śred­nie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małecki

naz­wi­sko pol­skie, m.in.
1. An­to­ni Ma­łec­ki (1821-1913) - ba­dacz li­te­ra­tu­ry, hi­sto­rii i ję­zy­ka pol­skie­go, fi­lo­log kla­sycz­ny, dra­ma­to­pi­sarz;
2. Mie­czy­sław Ma­łec­ki (1903-1946) - sla­wi­sta, wy­bit­ny dia­lek­to­log, jeden z głów­nych twór­ców ge­o­gra­fii ling­wi­stycz­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Ma­łec­ki (ur. 1975) – pol­ski ko­szy­karz
  • Alek­san­der Ma­łec­ki (1916–2009) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Alek­san­der Ma­łec­ki (1901–1939) – pol­ski szer­mierz
  • Alek­san­der Ma­łec­ki – pol­ski hi­sto­ryk
  • An­to­ni Ma­łec­ki (1821–1913) – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, me­die­wi­sta, ję­zy­koz­naw­ca, fi­lo­log kla­sycz­ny, he­ral­dyk, dra­ma­turg, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Lwow­skie­go
  • Grze­gorz Ma­łec­ki (ur. 1975) – pol­ski aktor fil­mo­wy, dub­bin­go­wy
  • Grze­gorz Ma­łec­ki (ur. 1967) – pol­ski funk­cjo­na­riusz cy­wil­nych służb spe­cjal­nych, dy­plo­ma­ta
  • Grze­gorz Ma­łec­ki (ur. 1984) – pol­ski ko­szy­karz
  • Grze­gorz Ma­łec­ki – pol­ski sce­no­graf
  • Jakub Ma­łec­ki (ur. 1982) – pol­ski pi­sarz
  • Jan Ma­łec­ki (1902–1982) – pol­ski le­karz, pro­fe­sor
  • Jan Ma­rian Ma­łec­ki (1926–2017) – pol­ski hi­sto­ryk, rek­tor Aka­de­mii Eko­no­micz­nej w Kra­ko­wie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Małek – pol­ski ta­ter­nik, al­pi­ni­sta i hi­ma­la­i­sta
  • Jan Mi­chał Małek – pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca, in­we­stor, de­we­lo­per i dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • Mi­ro­sław Małek – pol­ski że­glarz, olim­pij­czyk
  • Sta­ni­sław Małek – pol­ski eko­log
  • Sta­ni­sław Małek – pol­ski woj­sko­wy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małgiew

ja­dal­ny małż mor­ski; pia­sko­łaz


Źródła:

SJP.pl

Małgonia

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Małgorzaciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mał­go­rza­ty lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Małgorzata

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mał­go­rza­ta – imię żeń­skie
  • Mał­go­rza­ta – kró­lo­wa Szko­cji 1286–1290
  • Mał­go­rza­ta I – kró­lo­wa Danii, Szwe­cji i Nor­we­gii 1395–1412
  • Mał­go­rza­ta – żona Er­ne­sta I Że­laz­ne­go, ar­cyk­się­cia Sty­rii, Ka­ryn­tii i Kra­i­ny; córka Bo­gu­sła­wa V, księ­cia wo­ło­go­sko-ru­gij­skie­go i słup­skie­go oraz Ade­laj­dy Welf
  • Mał­go­rza­ta – ro­syj­ska mnisz­ka pra­wo­sław­na po­cho­dze­nia grec­kie­go, no­wo­mę­czen­ni­ca
  • Mał­go­rza­ta – hra­bi­na Bur­gun­dii w la­tach 1190-1208
  • Mał­go­rza­ta – an­giel­ska hra­bi­na Pem­bro­ke
  • Mał­go­rza­ta – księż­na Danii
  • Mał­go­rza­ta – księż­nicz­ka Gre­cji
  • Mał­go­rza­ta – in­fant­ka hisz­pań­ska
  • Mał­go­rza­ta II – kró­lo­wa Danii od 14 stycz­nia 1972 roku do 14 stycz­nia 2024
  • Mał­go­rza­ta (księż­na za­tor­ska)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małgorzatka

1. bułka z ma­kiem
2. od­mia­na gru­szek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Mał­go­rza­ta


Mał­go­rzat­ka – dawna osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca, w so­łect­wie Kar­bo­wo 2.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie to­ruń­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małgorzatów

Mał­go­rza­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małgosia

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta (imię żeń­skie); Mał­goś­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Mał­go­rza­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małgosiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mał­go­si lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Małgośczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Mał­goś­ki lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Małgośka

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta (imię żeń­skie); Mał­go­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­u­fa­ła forma imie­nia Mał­go­rza­ta


Mał­goś­ka (lub Mał­goś­ka, szko­da łez) – utwór mu­zycz­ny z 1973 roku, wy­ko­ny­wa­ny przez pol­ską pio­sen­kar­kę po­po­wą Ma­ry­lę Ro­do­wicz. Zo­stał skom­po­no­wa­ny przez Ka­ta­rzy­nę Gärtner, a au­tor­ką jego tek­stu jest Agniesz­ka Osiec­ka. W marcu 1973 zo­stał wy­da­ny na sin­glu. W 1974 uka­zał się w nowej wer­sji na czwar­tym al­bu­mie stu­dyj­nym Ro­do­wicz, "Rok". W 2025 wy­da­ła nową wer­sję ut­wo­ru, na­gra­ną w du­e­cie z Lan­ber­ry na album "Niech żyje bal".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małgów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mał­gów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­go­rze­la
  • Mał­gów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Li­sków

Źródła:

Wikipedia

Małka

obce imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Rosji eu­ro­pej­skiej, lewy do­pływ Te­re­ku;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Małka – stru­ga w Pol­sce, do­pływ Iny
  • Małka – stru­ga w Pol­sce, do­pływ Wi­sło­ka
  • Małka – rzeka w Rosji, na Ka­u­ka­zie, do­pływ Te­re­ka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małkinia

1. Mał­ki­nia Dolna - wieś w Pol­sce;
2. Mał­ki­nia Górna - wieś w Pol­sce;
3. Mał­ki­nia Mała-Prze­wóz - wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mał­ki­nia Dolna
  • Mał­ki­nia Górna
  • Mał­ki­nia Mała-Prze­wóz
  • Mał­ki­nia (sta­cja ko­le­jo­wa)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małkinianin

miesz­ka­niec Mał­ki­ni


Źródła:

SJP.pl

Małkinianka

miesz­kan­ka Mał­ki­ni


Źródła:

SJP.pl

Małkiński

zwią­za­ny z Mał­ki­nią


Źródła:

SJP.pl

Małkocin

Mał­ko­cin ( Mul­kent­hin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wieś typu uli­ców­ka o ukła­dzie po­łud­ni­ko­wym, po­ło­żo­na nad rzeką Małką, 7 km na pół­noc od Star­gar­du, przy nie­czyn­nej linii Star­gardz­kiej Kolei Wą­sko­to­ro­wej.


Źródła:

Wikipedia

Małkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mał­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • Mał­ko­wi­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Orły
  • Mał­ko­wi­ce – gro­ma­da
  • Mał­ko­wi­ce – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim

Źródła:

Wikipedia

Małkowo

To­po­ni­mia.

Nazwa wsi na­praw­do­po­dob­niej po­cho­dzi od imie­nia lub naz­wi­ska Małk/Małek (osoba nie­wiel­kie­go wzro­stu), wska­zu­je na to koń­ców­ka -owo.

W do­ku­men­tach wieś Mał­ko­wo wy­stę­po­wa­ła pod róż­ny­mi naz­wa­mi. Jed­ny­mi z pier­wszych źró­deł pi­sa­nych wspo­mi­na­ją­cych wieś są za­pi­sy wy­ko­na­ne pod­czas wi­zy­ta­cji Hie­ro­ni­ma Roz­ra­żew­skie­go w roku 1583, wieś zo­sta­ła wtedy wy­mie­nio­na jako "Mal­ko­wo".


Źródła:

Wikipedia

Małkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mał­kow­ski (1869-1938) – po­li­tyk
  • An­drzej Mał­kow­ski (1888-1919) – skaut
  • Cze­sław Jerzy Mał­kow­ski (ur. 1950) – sa­mo­rzą­do­wiec
  • Eu­ge­niusz Geno Mał­kow­ski (1942-2016) – ma­larz
  • Le­szek Mał­kow­ski (1955-2010) – dzien­ni­karz
  • Ma­ciej Mał­kow­ski (ur. 1985) – pił­karz
  • Se­ba­stian Mał­kow­ski (ur. 1987) – pił­karz
  • Sta­ni­sław Mał­kow­ski (ge­o­log) (1889-1962) – ge­o­log
  • Sta­ni­sław Mał­kow­ski (du­chow­ny) (ur. 1944) – ksiądz
  • Wi­told Mał­kow­ski (1884-1962) – ma­larz, sce­no­graf
  • Wła­dy­sław Mał­kow­ski (1840-1911) – praw­nik
  • Zbi­gniew Mał­kow­ski (ur. 1978) – pił­karz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małmazja

wy­bo­ro­we wino li­kie­ro­we, zwła­szcza białe, wy­ra­bia­ne daw­niej na po­łud­niu Eu­ro­py i na wy­spach Morza Śró­dziem­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. enol. słod­kie wino grec­kie

 (1.2) bot. enol. od­mia­na wi­no­ro­śli upra­wia­na na po­łud­niu Eu­ro­py


Mał­maz­ja – słod­kie, aro­ma­tycz­ne wino o ciem­nej bar­wie, wy­ra­bia­ne pier­wot­nie ze szcze­pu wi­no­gron o tej naz­wie w oko­li­cach mia­sta Mal­va­sia na Pe­lo­po­ne­zie, na­stęp­nie także w in­nych miej­scach w re­gio­nie Morza Śró­dziem­ne­go oraz na Wy­spach Ka­na­ryj­skich i na Ma­de­rze. Tło­czo­no ją ze spe­cjal­nej od­mia­ny wi­no­ro­śli (mal­va­sia). W Pol­sce ce­nio­na była wyżej[] niż wina fran­cu­skie i reń­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małmazyjski

→ mał­maz­ja


Patrz:małmazja

Źródła:

SJP.pl

Mało

1. nie­wiel­ki, niski, nie­du­ży;
2. prze­no­śnie: zwy­kły, po­spo­li­ty, ma­ło­war­to­ścio­wy;
3. wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kim na­tę­że­niu; niez­nacz­ny, nie­waż­ny, błahy;
4. krót­kotr­wa­ły;
5. bar­dzo młody, nie­do­ro­sły


li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) nie­wiel­ka ilość cze­goś lub kogoś

przy­słó­wek

 (2.1) w nie­wiel­kim stop­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mało-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na małe roz­mia­ry lub małą skalę tego, co jest naz­wa­ne dru­gim czło­nem


Źródła:

Wiktionary

Małoazjatycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Azją Mniej­szą, do­ty­czą­cy Azji Mniej­szej


Źródła:

Wiktionary

Małocice

Ma­ło­ci­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­ło­ci­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Czos­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małociechowo

Ma­ło­cie­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Pruszcz. We­dług spisu po­wszech­ne­go z 31 marca 2011 roku wieś li­czy­ła 173 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ło­cin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią
  • Ma­ło­cin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Bie­żuń

Źródła:

Wikipedia

Małocząsteczkowy

zło­żo­ny z czą­ste­czek o małej masie


Źródła:

SJP.pl

Małodobry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. eufem. kat


Źródła:

Wiktionary

Małodusznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób świad­czą­cy o ma­ło­dusz­no­ści; bez wiel­ko­dusz­no­ści; z małą klasą mo­ral­ną


Źródła:

Wiktionary

Małoduszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ma­ło­dusz­nie


Źródła:

SJP.pl

Małoduszność

brak od­wa­gi cy­wil­nej, nie­chęć lub nie­u­mie­jęt­ność wzię­cia na sie­bie od­po­wie­dzial­no­ści, nie­zdol­ność do szla­chet­nych dzia­łań; tchó­rzo­stwo, bo­jaź­li­wość, be­zdusz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha kogoś, kto nie po­tra­fi wy­ba­czać nawet drob­nych prze­wi­nień; także. za­cho­wa­nie wy­ni­ka­ją­ce z nie­u­mie­jęt­no­ści wy­ba­cza­nia

 (1.2) książk. cecha kogoś, kto nie ma od­wa­gi cy­wil­nej; także. za­cho­wa­nie wy­ni­ka­ją­ce z braku od­wa­gi cy­wil­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małoduszny

nie­ma­ją­cy od­wa­gi cy­wil­nej, nie­zdol­ny do szla­chet­nych odru­chów, nie­u­mie­ją­cy wy­ba­czać


Źródła:

SJP.pl

Małoformatowy

rzad­ko: ma­ją­cy nie­wiel­kie wy­mia­ry; ma­ło­wy­mia­ro­wy, ma­ło­ga­ba­ry­to­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się nie­wiel­ki­mi roz­mia­ra­mi

 (1.2) ma­ją­cy małą po­wierzch­nię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małogabarytowy

ma­ją­cy małe wy­mia­ry, po­ni­żej stan­dar­do­wych roz­mia­rów


Źródła:

SJP.pl

Małogoski

przy­miot­nik od: Ma­ło­goszcz


Źródła:

SJP.pl

Małogoszcz

(r. męski) mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, na za­chód od Kielc; Ma­ło­goszcz (r. żeń­ski)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Ma­ło­goszcz – mia­sto w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ma­ło­goszcz.

Gród kasz­te­lań­ski w pro­win­cji łę­czyc­kiej przed ro­zbi­ciem dziel­ni­co­wym i w księ­stwie łę­czyc­kim do I po­ło­wy XIII wieku. Mia­sto kró­lew­skie w po­wie­cie chę­ciń­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go w dru­giej po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. kie­lec­kie­go. Nazwa mia­sta po­cho­dzi od sta­ro­pol­skie­go imie­nia mę­skie­go Ma­ło­gost.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małogoszczanin

miesz­ka­niec Ma­ło­go­szcza (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Małogoszczanka

miesz­kan­ka Ma­ło­go­szcza (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Małogłowie

wada roz­wo­jo­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ma­ły­mi wy­mia­ra­mi móz­go­czasz­ki w sto­sun­ku do twa­rzo­czasz­ki, łą­czą­ca się zwy­kle z nie­do­roz­wo­jem umy­sło­wym; mi­kro­ce­fa­lia, ma­ło­móż­dże


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. mi­kro­ce­fa­lia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małogłowy

ma­ją­cy małą głowę


Źródła:

SJP.pl

Małokalibrowy

o broni: ma­ją­cy nie­wiel­ką śred­ni­cę lufy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o broni, amu­ni­cji: ma­ją­cy nie­wiel­ki ka­li­ber


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małokaloryczny

ma­ją­cy małą war­tość ka­lo­rycz­ną; ni­sko­ka­lo­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Małokarpacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­łych Kar­pat, zwią­za­ny z Ma­ły­mi Kar­pa­ta­mi, po­cho­dzą­cy z Ma­łych Kar­pat


Źródła:

Wiktionary

Małokrwisty

za­wie­ra­ją­cy mało krwi, np. befsz­tyk ma­łokr­wi­sty


Źródła:

SJP.pl

Małokwiatowy

przy­miot­nik

 (1.1) o ma­łych kwia­tach

 (1.2) o nie­licz­nych kwia­tach


Źródła:

Wiktionary

Małolat

lek­ce­wa­żą­co o na­sto­lat­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. na­sto­la­tek, osoba nie­peł­no­let­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: ma­ło­la­ta


Ma­ło­lat, właśc. Mi­chał Ta­de­usz Ka­pliń­ski (ur. 7 lu­te­go 1984 w War­sza­wie) – pol­ski raper, autor tek­stów, pro­jek­tant gier kom­pu­te­ro­wych i przed­się­bior­ca. Pre­zes stu­dia de­we­lo­per­skie­go True Games. Młod­szy brat Pe­ze­ta. Współt­wo­rzył duet z pro­du­cen­tem Aj­ro­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małolata

kil­ku­na­sto­let­nia dziew­czy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lek­cew. na­sto­lat­ka, dziew­czy­na nie­peł­no­let­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małolatek

po­tocz­nie: chło­piec ma­ją­cy kilka lub kil­ka­na­ście lat


Źródła:

SJP.pl

Małolatka

po­tocz­nie: dziew­czy­na ma­ją­ca kilka lub kil­ka­na­ście lat


Źródła:

SJP.pl

Małolaty

lek­ce­wa­żą­co: kil­ku­na­sto­let­nia mło­dzież oboj­ga płci


Źródła:

SJP.pl

Małolepszy

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ma­ło­lep­szy (1906–1949) – pol­ski żoł­nierz ZWZ-AK i KWP, ofia­ra zbrod­ni ko­mu­ni­stycz­nych
  • Ma­ciej Ma­ło­lep­szy – pol­ski praw­nik, dr hab., pro­fe­sor uczel­ni In­sty­tu­tu Nauk Praw­nych Wy­dzia­łu Prawa i Ad­mi­ni­stra­cji Uni­wer­sy­te­tu Zie­lo­no­gór­skie­go
  • Woj­ciech Ma­ło­lep­szy (ur. 1955 r.) – pro­fe­sor sztuk pla­stycz­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki Aka­de­mii Sztuk Pię­knych w War­sza­wie oraz Wyż­szej Szko­ły Eko­lo­gii i Za­rzą­dza­nia w War­sza­wie
  • Ed­ward Ma­ło­lep­szy (1923–2017) – pol­ski po­li­tyk, poseł PRL
  • Eli­giusz Ma­ło­lep­szy (ur. 1963 r.) – pol­ski hi­sto­ryk, dr hab. nauk o kul­tu­rze fi­zycz­nej, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny Ka­te­dry Po­li­ty­ki Spo­łecz­nej, Pracy So­cjal­nej i Tu­ry­sty­ki
  • Sta­ni­sław Ma­ło­lep­szy (1907–1969) – pol­ski dzia­łacz związ­ko­wy i po­li­tyk
  • Ur­szu­la Ma­ło­lep­sza (1954–2008) – poz­nań­ska spo­łecz­nik, dzia­łacz­ka związ­ko­wa i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ro­za­lia Kiep­ska, (W niek­tó­rych od­cin­kach no­si­ła naz­wi­sko Ma­ło­lep­sza) – po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter­ka ko­me­dio­we­go se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go Świat we­dług Kiep­skich

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małoletni

nie­peł­no­let­ni


przy­miot­nik

 (1.1) tak młody, że nie po­sia­da pełni praw oby­wa­tel­skich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba ma­ło­let­nia (1.1)


Ma­ło­let­ni, osoba ma­ło­let­nia – w ro­zu­mie­niu pol­skie­go prawa cy­wil­ne­go osoba, która nie ukoń­czy­ła 18 lat lub nie za­war­ła mał­żeń­stwa (w wy­ni­ku jed­ne­go z tych zda­rzeń uzy­sku­je się peł­no­let­niość). Bycie ma­ło­let­nim wpły­wa na za­kres zdol­no­ści do czyn­no­ści praw­nych oraz na moż­li­wość za­sie­dze­nia nie­ru­cho­mo­ści bę­dą­cej włas­no­ścią ma­ło­let­nie­go lub prze­daw­nie­nia przy­słu­gu­ją­ce­go mu ro­szcze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małoletnia

ko­bie­ta nie­peł­no­let­nia


Źródła:

SJP.pl

Małoletniość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. nie­po­sia­da­nie wieku okre­ślo­ne­go przez prawo jako wy­ma­ga­ny dla peł­no­let­nio­ści


Źródła:

Wiktionary

Małolitrażowy

o sa­mo­cho­dzie: ma­ją­cy małą po­jem­ność sil­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Małomiasteczkowość

→ ma­ło­mia­stecz­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­ło­mia­stecz­ko­we


Patrz:małomiasteczkowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małomiasteczkowy

1. zwią­za­ny z małym mia­stecz­kiem, na­le­żą­cy do niego;
2. lek­ce­wa­żą­co: ty­po­wy dla ma­łe­go mia­stecz­ka lub z niego po­cho­dzą­cy; pro­win­cjo­nal­ny, za­co­fa­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z małym mia­stecz­kiem, od­no­szą­cy się do ma­łe­go mia­stecz­ka, znaj­du­ją­cy się w małym mia­stecz­ku

 (1.2) miesz­ka­ją­cy w małym mia­stecz­ku, po­cho­dzą­cy z ma­łe­go mia­stecz­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) lek­cew. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ma­łe­go mia­stecz­ka


Ma­ło­mia­stecz­ko­wy – pier­wszy sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Da­wi­da Pod­sia­dły z jego trze­cie­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Ma­ło­mia­stecz­ko­wy". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 6 czerw­ca 2018.

Pio­sen­ka była no­mi­no­wa­na do na­gro­dy pol­skie­go prze­my­słu fo­no­gra­ficz­ne­go Fry­de­ry­ka w ka­te­go­rii „te­le­dysk roku” i „utwór roku”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małomice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Lu­bi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Ma­ło­mi­ce ( "Mall­mitz") – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim w po­wie­cie ża­gań­skim. Po­ło­żo­ne nad rzeką Bóbr, na skra­ju Borów Dol­no­ślą­skich, w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. zie­lo­no­gór­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małomicki

→ Ma­ło­mi­ce


Patrz:Małomice

Źródła:

SJP.pl

Małomiczanin

miesz­ka­niec Ma­ło­mic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Małomiczanka

miesz­kan­ka Ma­ło­mic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Małomiejski

zwią­za­ny z małym mia­stecz­kiem, na­le­żą­cy do niego; ma­ło­mia­stecz­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Małomiejskość

→ ma­ło­miej­ski


Patrz:małomiejski

Źródła:

SJP.pl

Małomierzyce

Ma­ło­mie­rzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża. Ma sta­tus so­łect­wa.

Były wsią bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małomieszczanin

drob­no­mie­szcza­nin;
1. czło­wiek na­le­żą­cy do klasy śred­niej, np. drob­ny przed­się­bior­ca, skle­pi­karz, urzęd­nik;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek ogra­ni­czo­ny, ma­łost­ko­wy, bez wyż­szych aspi­ra­cji; fi­li­ster, koł­tun


Źródła:

SJP.pl

Małomieszczanka

→ ma­ło­mie­szcza­nin; drob­no­mie­szczan­ka


Źródła:

SJP.pl

Małomieszczański

→ ma­ło­mie­szczań­stwo; drob­no­mie­szczań­ski


Źródła:

SJP.pl

Małomieszczańskość

→ ma­ło­mie­szczań­ski


Patrz:małomieszczański

Źródła:

SJP.pl

Małomieszczaństwo

drob­no­mie­szczań­stwo;
1. klasa spo­łecz­na, zwy­kle utoż­sa­mia­na z klasą śred­nią wła­ści­wą lub klasą śred­nią niż­szą; wła­ści­cie­le ma­łych firm, warsz­ta­tów, skle­pi­ków;
2. po­sta­wa ży­cio­wa, spo­sób my­śle­nia na­ce­cho­wa­ny bra­kiem wyż­szych aspi­ra­cji i za­in­te­re­so­wań, ogra­ni­czo­ny­mi ho­ry­zon­ta­mi, cias­no­tą po­glą­dów; fi­li­ster­stwo, koł­tuń­stwo


Źródła:

SJP.pl

Małomin

Ma­ło­min – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Tłu­cho­wo.


Źródła:

Wikipedia

Małomir

imię mę­skie


Ma­ło­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Mało-" ("mało") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Zna­cze­nie imie­nia: "mały pokój".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małomowny

daw­niej: ma­ło­mów­ny


Źródła:

SJP.pl

Małomówność

skłon­ność do mil­cze­nia, nie­o­dzy­wa­nia się; milcz­ko­stwo, milcz­ko­wa­tość, mru­kli­wość, mil­kli­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ma­ło­mów­ne; cecha tych, któ­rzy są ma­ło­mów­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małomówny

taki, który mało mówi


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który mówi mało; nie jest ga­dat­li­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małomóżdże

wada roz­wo­jo­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ma­ły­mi wy­mia­ra­mi móz­go­czasz­ki w sto­sun­ku do twa­rzo­czasz­ki, łą­czą­ca się zwy­kle z nie­do­roz­wo­jem umy­sło­wym; mi­kro­ce­fa­lia, ma­ło­gło­wie


Źródła:

SJP.pl

Małonakładowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy mały na­kład


Źródła:

Wiktionary

Małoobrazkowy

umoż­li­wia­ją­cy wy­ko­ny­wa­nie zdjęć ma­łe­go for­ma­tu


przy­miot­nik

 (1.1) fot. poz­wa­la­ją­cy na uzy­ska­nie zdjęć ma­łe­go for­ma­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małoodpadowy

w tech­ni­ce: da­ją­cy, wyt­wa­rza­ją­cy mało od­pa­dów; ni­sko­od­pa­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Małop.

skrót od: ma­ło­pol­ski


skrót

 (1.1) = ma­ło­pol­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małopolanin

miesz­ka­niec Ma­ło­pol­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ma­ło­pol­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małopolanka

miesz­kan­ka Ma­ło­pol­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ma­ło­pol­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małopolska

przy­miot­nik od: Ma­ło­pol­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na na po­łud­niu Pol­ski;


Ma­ło­pol­ska ( Po­lo­nia Minor) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i et­no­gra­ficz­na Pol­ski, obej­mu­ją­ca obec­nie po­łud­nio­wo-wschod­nią część kraju, w gór­nym i czę­ścio­wo środ­ko­wym do­rze­czu Wisły oraz w do­rze­czu gór­nej Warty. Sto­li­cą Ma­ło­pol­ski jest Kra­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małopolski

przy­miot­nik od: Ma­ło­pol­ska


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ma­ło­pol­ski, zwią­za­ny z Ma­ło­pol­ską, po­cho­dzą­cy z Ma­ło­pol­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małopolskość

→ ma­ło­pol­ski


Patrz:małopolski

Źródła:

SJP.pl

Małopowierzchniowy

zaj­mu­ją­cy nie­wiel­ką po­wierzch­nię, np. sklep ma­ło­po­wierzch­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Małoprocentowy

za­wie­ra­ją­cy mały pro­cent cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Małopłocczanin

miesz­ka­niec Ma­łe­go Płoc­ka


Źródła:

SJP.pl

Małopłocczanka

miesz­kan­ka Ma­łe­go Płoc­ka


Źródła:

SJP.pl

Małopłocki

przy­miot­nik od: Mały Płock


Źródła:

SJP.pl

Małopłytkowość

zmniej­sze­nie po­ni­żej normy ilo­ści pły­tek krwi w oso­czu; trom­bo­cy­to­pe­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zmniej­sze­nie licz­by pły­tek krwi po­ni­żej pra­wi­dło­wych war­to­ści;


Ma­ło­płyt­ko­wość (łac. "throm­bo­cy­to­pe­nia") – objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na nie­do­bo­rze pły­tek krwi.

Przyj­mu­je się, że 30 000 pły­tek/μl wy­star­cza do utrzy­ma­nia pra­wi­dło­wej he­mo­sta­zy (przy nor­mie od 200 000/μl do 300 000/μl).

Nie ma bez­poś­red­niej za­leż­no­ści mię­dzy licz­bą pły­tek krwi a na­si­le­niem krwa­wień.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małopłytkowy

ma­ją­cy licz­bę pły­tek krwi po­ni­żej war­to­ści pra­wi­dło­wych


Źródła:

SJP.pl

Małorealistyczny

do­ty­czą­cy ma­łe­go re­a­liz­mu (nurtu re­a­liz­mu zaj­mu­ją­ce­go się ży­ciem co­dzien­nym śro­do­wisk, po­tocz­nym ję­zy­kiem i drob­ny­mi re­a­lia­mi oby­cza­jo­wy­mi)


Źródła:

SJP.pl

Małorolność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­ło­rol­ne


Źródła:

Wiktionary

Małorolny

ma­ją­cy mało roli (ziemi upraw­nej), np. chłop ma­ło­rol­ny; drob­no­rol­ny


przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy małą ilość ziemi upraw­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) chłop ma­ło­rol­ny (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małorosjanin

czło­nek ukra­iń­skie­go na­ro­du wschod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go zie­mie hi­sto­rycz­nej Rusi; Ma­ło­rus, Ma­ło­ru­sin


Źródła:

SJP.pl

Małorus

czło­nek ukra­iń­skie­go na­ro­du wschod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go zie­mie hi­sto­rycz­nej Rusi; Ma­ło­ru­sin, Ma­ło­ro­sja­nin


Źródła:

SJP.pl

Małorusin

czło­nek ukra­iń­skie­go na­ro­du wschod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go zie­mie hi­sto­rycz­nej Rusi; Ma­ło­rus, Ma­ło­ro­sja­nin


Źródła:

SJP.pl

Małoruski

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ukra­iń­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. ukra­iń­ski (język)


Źródła:

Wiktionary

Małoruś

ob­szar hi­sto­rycz­ny, po­łud­nio­wo-za­chod­nie zie­mie Rusi; Ma­ło­ro­sja


Źródła:

SJP.pl

Małoskalowy

1. ma­ją­cy nie­wiel­ką wy­daj­ność, nie­wiel­ki za­kres dzia­ła­nia, np. pie­cyk ma­ło­ska­lo­wy;
2. o mapie: po­sia­da­ją­cy małą skalę


Źródła:

SJP.pl

Małoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma skrzy­dła ma­łych roz­mia­rów

 (1.2) taki, który ma mało skrzy­deł


Źródła:

Wiktionary

Małosolniak

po­tocz­nie: ogó­rek ma­ło­sol­ny


Źródła:

SJP.pl

Małosolny

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. taki, który przy­rzą­dzo­no z nie­wiel­ką ilo­ścią soli


Źródła:

Wiktionary

Małostka

bła­host­ka


Źródła:

SJP.pl

Małostkowość

→ ma­łost­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma­łost­ko­we; cecha tych, któ­rzy są ma­łost­ko­wi


Patrz:małostkowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małostkowy

1. przy­wią­zu­ją­cy wagę do rze­czy nie­i­stot­nych, po­mi­ja­ją­cy rze­czy ważne;
2. świad­czą­cy o takim za­cho­wa­niu, np. ma­łost­ko­wa po­dejrz­li­wość


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który przy­wią­zu­je wagę do spraw mało istot­nych, mało waż­nych, bła­hych, a nie do­strze­ga tego, co jest na­praw­dę istot­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małoszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ło­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bo­dza­nów
  • Ma­ło­sze­wo – część wsi Ba­ra­no­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Ma­ło­sze­wo – nie­o­fic. przy­sió­łek wsi Ble­dzew w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Ble­dzew

Źródła:

Wikipedia

Małoszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ło­szów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ki
  • Ma­ło­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz

Źródła:

Wikipedia

Małota

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małotowarowy

od­no­szą­cy się do to­wa­rów pro­du­ko­wa­nych przez ma­łych wyt­wór­ców; drob­no­to­wa­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Małowartościowy

ma­ją­cy nie­wiel­ką war­tość ma­te­rial­ną albo mo­ral­ną


Źródła:

SJP.pl

Małowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ło­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko
  • Ma­ło­wi­ce – przy­sió­łek wsi Mokra w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Lub­sko
  • Ma­ło­wi­ce – gro­ma­da

Źródła:

Wikipedia

Małowodzie

w me­dy­cy­nie: zbyt mała ilość wód pło­do­wych (nie­prze­kra­cza­ją­ca 100 ml) w worku owod­nio­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wy­stę­pu­ją­ca w cza­sie ciąży ano­ma­lia, w któ­rej ilość pły­nów za­war­tych w bło­nach pło­do­wych jest za mała;


Ma­ło­wo­dzie (łac. "oli­go­hy­dram­nion") i bez­wo­dzie (łac. "an­hy­dram­nion") – stany, w któ­rych ilość płynu owod­nio­we­go jest za mała. Ma­ło­wo­dzie roz­poz­na­je się, gdy ilość płynu owod­nio­we­go w 32–36 ty­god­niu ciąży jest mniej­sza niż 500 ml, albo gdy in­deks płynu owod­nio­we­go (wskaź­nik AFI) wy­no­si po­ni­żej 5-6.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małołączniak

szczyt w Ta­trach


Ma­ło­łącz­niak ( Malolúčniak, 2096 m) – szczyt w Ta­trach Za­chod­nich na­le­żą­cy do ma­sy­wu Czer­wo­nych Wier­chów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małości

1. małe roz­mia­ry, mała ilość cze­goś;
2. mier­ność, ni­cość, mi­ze­ria


Źródła:

SJP.pl

Małość

1. małe roz­mia­ry, mała ilość cze­goś;
2. mier­ność, ni­cość, mi­ze­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co małe


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­łość – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Nowy Po­host.
  • Ma­łość – chu­tor na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Pro­zo­ro­ki.
  • Ma­łość II – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Pro­zo­ro­ki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małoż

wzmoc­nio­ne "mało"


Źródła:

SJP.pl

Małpa

1. zwie­rzę o chwyt­nych koń­czy­nach i do­brze roz­wi­nię­tych pół­ku­lach móz­go­wych, ży­ją­ce naj­czę­ściej w la­sach tro­pi­kal­nych, pro­wa­dzą­ce na­drzew­ny tryb życia;
2. po­tocz­nie: znak @, uży­wa­ny w adre­sach in­ter­ne­to­wych, bę­dą­cy skró­tem an­giel­skie­go "at";
3. obraź­li­wie: czło­wiek zło­śli­wy, brzyd­ki itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zwie­rzę z rzędu na­czel­nych o sil­nie roz­wi­nię­tym mózgu i chwyt­nych koń­czy­nach;

 (1.2) pot. in­form. znak @

 (1.3) obraź. po­gard. o oso­bie: osoba wred­na, zło­śli­wa, wy­rzą­dza­ją­ca krzyw­dę

 (1.4) obraź. po­gard. o oso­bie: osoba pry­mi­tyw­na

 (1.5) stpol. obraź. nie­rząd­ni­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • małpa – zob. małpy wła­ści­we, w tym:
    • małpy sze­ro­ko­no­se – ina­czej małpy No­we­go Świa­ta
    • małpy wą­sko­no­se, wśród któ­rych wy­róż­nia­ne są:
      • kocz­ko­da­now­ce – małpy ogo­nia­ste, ina­czej małpy Sta­re­go Świa­ta
      • małpy człe­koksz­tałt­ne – małpy po­zba­wio­ne ogo­nów
  • małpa – po­tocz­ne okre­śle­nie sym­bo­lu „@”
  • małpa – po­tocz­ne okre­śle­nie urzą­dze­nia za­ci­sko­we­go
  • Małpa (obec­nie Ma­li­nów) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Małpa – to­ruń­ski raper
  • Małpa – jeden ze zna­ków zo­dia­ku chiń­skie­go
  • Małpa – hor­ror z 2025 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małpeczka

1. pie­szczot­li­wie o mał­pie; mał­peń­ka;
2. mał­pecz­ka pa­zu­rza­sta - mała małp­ka na­drzew­na po­cho­dzą­ca z lasów Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej Ame­ry­ki; ma­to­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: małpa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpeńka

pie­szczot­li­wie o mał­pie; mał­pecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Małpi

zwią­za­ny z małpą, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla małpy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z małpą, do­ty­czą­cy małpy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla małpy, ma­ją­cy cechy małpy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpiarnia

po­mie­szcze­nie dla małp


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. po­mie­szcze­nie albo bu­dy­nek przez­na­czo­ny dla małp lub mał­pia­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpiarniany

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mał­piar­ni


Źródła:

Wiktionary

Małpiarski

na­śla­du­ją­cy bez­myśl­nie, prze­drzeź­nia­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Małpiarstwo

rzad­ko:
1. me­cha­nicz­ne, bez­myśl­ne na­śla­dow­nict­wo; ko­pio­wa­nie, ko­piar­stwo, pa­pu­go­wa­nie;
2. nie­po­waż­ne za­cho­wa­nie się, głu­pie żarty; bła­zeń­stwo, bła­ze­na­da, pa­ja­co­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Małpiarz

1. osoba bez­myśl­nie na­śla­du­ją­ca kogoś lub coś;
2. osoba za­cho­wu­ją­ca się nie­po­waż­nie, skłon­na do głu­pich żar­tów; bła­zen, pajac, klaun;
3. daw­niej: wę­drow­ny jar­marcz­ny ku­glarz z mał­pa­mi


Źródła:

SJP.pl

Małpiasty

prze­sta­rza­łe: po­dob­ny do małpy, ma­ją­cy cechy małpy


Źródła:

SJP.pl

Małpiatka

zwie­rzę z grupy na­czel­nych nie­za­li­cza­ne do małp, np. lemur, lori, pal­czak czy wyrak


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nie­du­ży ssak na­czel­ny pro­wa­dzą­cy na­drzew­ny tryb życia;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpiatki

jeden z po­drzę­dów ssa­ków na­czel­nych


Mał­piat­ki (Pro­si­miae, cza­sa­mi pi­sa­ne Pro­si­mii) – po­spo­li­ta nazwa grupy nie­du­żych ssa­ków na­czel­nych. Nazwa Pro­si­mia oz­na­cza „przed mał­pa­mi” i na­wią­zu­je do wielu pry­mi­tyw­nych cech bu­do­wy mał­pia­tek w po­rów­na­niu z wyżej roz­wi­nię­ty­mi na­czel­ny­mi – mał­pa­mi wła­ści­wy­mi. Do mał­pia­tek za­li­cza się le­mu­ry, le­mur­ki, in­dri­sy, lo­ri­sy, pal­cza­ki, ga­la­go i wy­ra­ki (tar­sju­sze).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małpica

zgru­bie­nie od: małpa (zwy­kle w prze­no­śnym, obraź­li­wym zna­cze­niu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. małpa

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. obraź. o ko­bie­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpidrąg

ro­dzaj obel­ży­we­go wyz­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Małpierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) stpol. sa­miec małpy


Źródła:

Wiktionary

Małpio

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób małpi


Źródła:

Wiktionary

Małpiszon

po­tocz­nie:
1. małpa;
2. obraź­li­wie o oso­bie brzyd­kiej, dzi­wacz­nie ubra­nej lub dzi­wacz­nie się za­cho­wu­ją­cej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. małpa

 (1.2) przen. czło­wiek dzi­wacz­nie się za­cho­wu­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpiszonek

zdrob­nie­nie od: mał­pi­szon


Źródła:

SJP.pl

Małpiątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: mał­pię


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młoda, nie­do­ro­sła małpa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpiątkowaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy młodą, nie­do­ro­słą małpę


Źródła:

SJP.pl

Małpię

młoda, nie­do­ro­sła małpa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młoda małpa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpka

zdrob­nia­le o mał­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: małpa

 (1.2) mała lub młoda małpa

 (1.3) przen. pot. mała, zwy­kle stu­gra­mo­wa, bu­tel­ka al­ko­ho­lu (głów­nie wódki i spi­ry­tu­su)

 (1.4) przen. pot. au­to­ma­tycz­ny apa­rat fo­to­gra­ficz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • małp­ka – po­tocz­nie apa­rat kom­pak­to­wy
  • małp­ka – po­tocz­nie 100 bądź 200 ml wódki w bu­tel­ce
  • małp­ka – po­tocz­na nazwa sym­bo­lu @
  • Małp­ka Ex­press – nie­ist­nie­ją­ca pol­ska sieć skle­pów spo­żyw­czo-mo­no­po­lo­wych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małpkowy

→ małp­ka


Patrz:małpka

Źródła:

SJP.pl

Małpokształtne

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Si­mii­for­mes|Ha­ec­kel|ref=tak., in­fra­rząd ssa­ków na­czel­nych z po­drzę­du wyż­szych na­czel­nych;


Mał­poksz­tałt­ne, małpy wła­ści­we (Si­mii­for­mes) – in­fra­rząd ssa­ków na­czel­nych z po­drzę­du wyż­szych na­czel­nych obej­mu­ją­cy małpy sze­ro­ko­no­se i małpy wą­sko­no­se.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Małpolud

1. isto­ta ko­pal­na łą­czą­ca w sobie cechy ludz­kie i mał­pie;
2. obraź­li­wie: czło­wiek brzyd­ki, po­dob­ny do małpy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. półcz­ło­wiek pół­mał­pa

 (1.2) pot. obraź. także iron. o czło­wie­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. na­śla­do­wa­nie kogoś lub cze­goś w spo­sób bez­kry­tycz­ny i bez­myśl­ny


Mał­po­wa­nie – slan­go­we okre­śle­nie tech­nik pod­cho­dze­nia na linie, sto­so­wa­nych w al­pi­niz­mie po­dziem­nym, wspi­nacz­ce (rów­nież lo­do­wej) oraz w pra­cach na wy­so­ko­ści.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Małpowaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy małpę, ma­ją­cy niek­tó­re cechy małpy


Źródła:

SJP.pl

Małpować

po­tocz­nie:
1. bez­kry­tycz­nie, ślepo na­śla­do­wać; pa­pu­go­wać;
2. prze­drzeź­niać kogoś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zmał­po­wać)

 (1.1) pot. na­śla­do­wać kogoś lub coś w spo­sób bez­kry­tycz­ny i bez­myśl­ny

 (1.2) pot. prze­drzeź­niać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małpożer

fi­li­piń­ski ptak dra­pież­ny z po­dro­dzi­ny ja­strzę­bi


Mał­po­żer ("Pit­he­cop­ha­ga jef­fe­ryi") – ga­tu­nek du­że­go ptaka dra­pież­ne­go z po­dro­dzi­ny ja­strzę­bi (Ac­ci­pi­tri­nae) w ro­dzi­nie ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), za­miesz­ku­ją­cy Fi­li­pi­ny. Jeden z naj­rzad­szych, naj­bar­dziej za­gro­żo­nych i naj­po­tęż­niej­szych pta­ków na świe­cie. Jest ob­ję­ty mię­dzy­na­ro­do­wą ochro­ną ga­tun­ków gi­ną­cych. Obec­nie jego po­pu­la­cję na wol­no­ści oce­nia się na za­led­wie 250–750 osob­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małszewko

Mał­szew­ko (niem. "Malschöwen") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Dźwie­rzu­ty. Wieś po­ło­żo­na nad Je­zio­rem Ma­łe­sze­wec­kim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małszewo

Mał­sze­wo (niem. "Malschöwen", w la­tach 1938–1945 "Malshöfen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim nad Je­zio­rem Mał­szew­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małuszyn

Ma­łu­szyn (niem. "Er­ben­fel­de", do 1936 r. "Maluschütz") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

We wsi był przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej Ma­łu­szyn.


Źródła:

Wikipedia

Małuszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­łu­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Mę­cin­ka
  • Ma­łu­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce
  • Ma­łu­szów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Su­lę­cin
  • Ma­łu­szów – gro­ma­da

Źródła:

Wikipedia

Mały

1. nie­wiel­ki, niski, nie­du­ży;
2. prze­no­śnie: zwy­kły, po­spo­li­ty, ma­ło­war­to­ścio­wy;
3. wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kim na­tę­że­niu; niez­nacz­ny, nie­waż­ny, błahy;
4. krót­kotr­wa­ły;
5. bar­dzo młody, nie­do­ro­sły


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy nie­wiel­kie roz­mia­ry, nie­du­ży, drob­ny, niski

 (1.2) wy­stę­pu­ją­cy w nie­wiel­kiej ilo­ści lub licz­bie (zwy­kle z do­myśl­ną cechą)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) dziec­ko, nie­do­ro­sły

 (2.2) pot. czło­nek męski, penis


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mały – szczyt w pa­śmie Ar­czy­cy, w pół­noc­nej czę­ści Gor­ga­nów
  • Mały – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1970
  • Mały – ka­na­dyj­sko–ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 2006

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małynka

wieś w Pol­sce


Ma­łyn­ka (bia­ło­rus. Малынка) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Za­błu­dów. Nie­o­po­dal wsi prze­pły­wa rzeka o tej samej naz­wie (prawy do­pływ rzeki Narew).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małysa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małysiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małyska

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małysz

naz­wi­sko, m.in. Adam Ma­łysz - pol­ski sko­czek nar­ciar­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ma­łysz (ur. 1977) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski i kie­row­ca raj­do­wy, pre­zes Pol­skie­go Związ­ku Nar­ciar­skie­go
  • Adolf Ma­łysz (1895-1962) – pol­ski dzia­łacz i du­chow­ny zie­lo­noś­wiąt­ko­wy
  • Józef Ma­łysz (1896-?) – pol­ski po­li­tyk, par­la­men­ta­rzy­sta
  • Ka­ta­rzy­na Ducz­kow­ska-Ma­łysz – se­kre­tarz stanu w Kan­ce­la­rii Pre­zy­den­ta za ka­den­cji Alek­san­dra Kwa­śniew­skie­go, do­rad­ca pre­zy­den­ta do spraw rol­nict­wa, ek­spert w spra­wach po­li­ty­ki re­gio­nal­nej i in­te­gra­cji...
  • OC-21 „Ma­łysz” (ОЦ-21 «Малыш») – ro­syj­ski pi­sto­let kie­szon­ko­wy kal. 9 mm
  • OC-26 „Ma­łysz” (ОЦ-26 «Малыш») – ro­syj­ski pi­sto­let kie­szon­ko­wy kal. 5,45 mm

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małyszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małyszka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Małyszomania

po­tocz­nie: fa­scy­na­cja Ada­mem Ma­ły­szem, pol­skim skocz­kiem nar­ciar­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrom­na po­pu­lar­ność sko­ków nar­ciar­skich spo­wo­do­wa­na suk­ce­sa­mi pol­skie­go skocz­ka Adama Ma­ły­sza


Ma­ły­szo­ma­nia – zja­wi­sko spo­łecz­ne, po­le­ga­ją­ce na ma­so­wym za­in­te­re­so­wa­niu sko­ka­mi nar­ciar­ski­mi w Pol­sce w pier­wszej de­ka­dzie XXI wieku, bę­dą­cym skut­kiem suk­ce­sów spor­to­wych Adama Ma­ły­sza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małyszyce

Ma­ły­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Trzy­ciąż.


Źródła:

Wikipedia

Małyszyn

Ma­ły­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń.

W la­tach 1954–1958 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ma­ły­szyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ma­sło­wi­ce, na­stęp­nie w gro­ma­dzie Ole­win. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małówka

wieś w Pol­sce


Ma­łów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, w gmi­nie Nie­by­lec. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małęczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • Ma­łę­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą

Źródła:

Wikipedia

Małż

1. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy mię­cza­ków o bocz­nie spła­szczo­nym ciele okry­tym dwu­czę­ścio­wą musz­lą;
2. żar­to­bli­wie: mał­żon­ka; małża


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. spła­szczo­ny i okry­ty musz­lą mię­czak;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małża

1. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy mię­cza­ków o bocz­nie spła­szczo­nym ciele okry­tym dwu­czę­ścio­wą musz­lą;
2. żar­to­bli­wie: mał­żon­ka; małża


Źródła:

SJP.pl

Małże

gro­ma­da mię­cza­ków ma­ją­cych ciało bocz­nie spła­szczo­ne, okry­te dwoma fał­da­mi pła­szcza wyt­wa­rza­ją­ce­go dwu­czę­ścio­wą musz­lę, a w jamie pła­szcza pa­rzy­ste skrze­la


Małże (Bi­val­via, z "bi" ‘dwa’ + valva ‘skrzy­dło drzwi’), daw­niej rów­nież "blasz­kos­krzel­ne" (La­mel­li­bran­chia­ta) – tak­son w ran­dze gro­ma­dy obej­mu­ją­cy około 8000 ga­tun­ków mało ak­tyw­nych lub osia­dłych, wy­łącz­nie wod­nych, ben­to­so­wych mię­cza­ków (Mol­lu­sca) o bocz­nie spła­szczo­nym ciele okry­tym dwu­kla­po­wą musz­lą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małżewo

Mał­że­wo (niem. "Groß Mal­sau ") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Tczew. Leży re­gio­nie et­no­gra­ficz­nym Ko­cie­wie. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Małżeński

od­no­szą­cy się do mał­żon­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy mał­żeń­stwa, zwią­za­ny z mał­żeń­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małżeńskość

→ mał­żeń­ski


Patrz:małżeński

Źródła:

SJP.pl

Małżeństwo

1. zwią­zek praw­ny dwóch osób;
2. para mał­żeń­ska; mał­żon­ko­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. etn. so­cjol. usank­cjo­no­wa­ny praw­nie lub kul­tu­ro­wo stały zwią­zek dwóch osób, zwy­kle płci prze­ciw­nej, tra­dy­cyj­nie ma­ją­cy ułat­wić wspól­ne pro­wa­dze­nie go­spo­dar­stwa do­mo­we­go i fi­nan­sów, po­ży­cie oraz wy­cho­wa­nie dzie­ci;

 (1.2) dwie osoby bę­dą­ce w mał­żeń­stwie (1.1), mał­żon­ko­wie


Mał­żeń­stwo – kul­tu­ro­wo uz­na­ny zwią­zek co najm­niej dwóch osób, naj­czę­ściej męż­czyz­ny i ko­bie­ty, zwa­nych mał­żon­ka­mi, który usta­na­wia prawa i obo­wiąz­ki mię­dzy nimi, jak rów­nież mię­dzy nimi i ich dzieć­mi, a także mię­dzy nimi i ich po­wi­no­wa­ty­mi. De­fi­ni­cja mał­żeń­stwa różni się na całym świe­cie nie tylko mię­dzy kul­tu­ra­mi i re­li­gia­mi, ale także w całej hi­sto­rii danej kul­tu­ry i re­li­gii, ewo­lu­u­jąc w kie­run­ku za­rów­no po­sze­rze­nia, jak i za­wę­że­nia tego, kto i co jest nią ob­ję­te.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Małżonek

1. męż­czyz­na bę­dą­cy w związ­ku mał­żeń­skim; mąż;
2. urzę­do­wo: mąż lub żona (w sto­sun­ku do dru­giej osoby); współ­mał­żo­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mąż (czyjś)

 (1.2) mąż lub żona (czyiś)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: mał­żon­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małżonka

okre­śle­nie uży­wa­ne w sto­sun­ku do ko­bie­ty po­zo­sta­ją­cej w związ­ku mał­żeń­skim; żona


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. cudza żona

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: mał­żo­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małżonkowie

książ­ko­wo: mąż i żona


Na tę stro­nę wska­zu­je „mąż, żona”. Zo­bacz też: Żona (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Mał­żon­ko­wie – osoby, które za­war­ły mał­żeń­stwo: mąż (męż­czyz­na) lub żona (ko­bie­ta). W le­gis­la­cjach wielu państw mał­żon­ków mogą sta­no­wić jeden męż­czyz­na i jedna ko­bie­ta (róż­nopł­cio­wi mał­żon­ko­wie mo­no­ga­micz­ni).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małżoraczek

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy drob­nych sko­ru­pia­ków wod­nych o ciele okry­tym dwu­czę­ścio­wą sko­rup­ką


Źródła:

SJP.pl

Małżoraczki

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy drob­nych sko­ru­pia­ków wod­nych o ciele okry­tym dwu­czę­ścio­wą sko­rup­ką


Mał­żo­racz­ki (Ostra­co­da) – gro­ma­da drob­nych sko­ru­pia­ków (Cru­sta­cea) o dłu­go­ści ciała 0,5-5 mm. Naj­więk­szy ży­ją­cy obec­nie mał­żo­ra­czek, "", osią­ga 2,3 cm dłu­go­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Małżowina

sko­rup­ka okry­wa­ją­ca ciało małża


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sko­ru­pa małża; daw. każ­de­go sko­ru­pia­ka

 (1.2) anat. chrzęst­ny lub kost­ny na­rząd ciała w kształ­cie mał­żo­wi­ny (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małżowinowy

przy­miot­nik od: mał­żo­wi­na


przy­miot­nik

 (1.1) anat. od­no­szą­cy się do mał­żo­wi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Małżowy

→ małża


Patrz:małża

Źródła:

SJP.pl

Małżyk

zdrob­nie­nie od: małż


Źródła:

SJP.pl

Małżynek

pier­wot­niak z typu orzę­sków, ma­ją­cy po stro­nie brzusz­nej ciała pęki sztyw­nych, ru­cho­mych szcze­ci­nek, dzię­ki któ­rym może kro­czyć po po­dło­żu sta­łym


Mał­ży­nek ("Sty­lo­ny­chia") – ro­dzaj orzę­sków (Ci­lia­ta), pier­wot­nia­ków przy­na­le­żą­cy do ro­dzi­ny Oxy­tri­chi­dae. Ro­dzaj wpro­wa­dzo­ny do no­men­kla­tu­ry bio­lo­gicz­nej przez Chri­stia­na Gott­frie­da Eh­ren­ber­ga w 1830 roku. Znane są też nazwy sy­no­ni­micz­ne ro­dza­ju, cza­sa­mi za­pi­su­je się nazwę jako "Sty­lo­ni­chia". Ga­tun­kiem ty­po­wym ochrz­czo­no "Tri­cho­da my­ti­lus" (= "S. my­ti­lus").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mańcia

po­stać z wier­sza Marii Ko­nop­nic­kiej "Przy­go­da Mańci"


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od Maria, Ma­rian­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mańczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mańczyce

Mań­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Borów.


Źródła:

Wikipedia

Mańdok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mań­kut


Źródła:

Wiktionary

Mańdula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na le­wo­ręcz­na


Źródła:

Wiktionary

Mańdziuśri

w bud­dyz­mie: bod­hi­satt­wa mą­dro­ści, jeden z trzech naj­waż­niej­szych bod­hi­satt­wów w ma­ha­ja­nie i wadż­ra­ja­nie (obok Awa­lo­ki­teś­wa­ry i Wadż­ra­pa­nie­go)


Źródła:

SJP.pl

Mańka

daw­niej: lewa ręka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. lewa ręka

 (1.2) pot. ma­ri­hu­a­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Mańka − rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, mę­czen­nik
  • An­drzej Mańka − pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel, poseł na Sejm
  • Karol Mańka − pol­ski bo­ta­nik, le­śnik i fi­to­pa­to­log
  • Ma­ciej Mańka − pol­ski pił­karz
  • Mał­go­rza­ta Mańka-Szu­lik − pol­ska dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • Ry­szard Mańka (pow­sta­niec ślą­ski) − pol­ski woj­sko­wy, pow­sta­niec ślą­ski
  • Ry­szard Mańka − pol­ski bok­ser
  • Ta­de­usz Mańka − pol­ski me­cha­nik, poseł na Sejm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Mańkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mań­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Stara Biała
  • Mań­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz
  • Mań­ko­wo – wieś w re­jo­nie cha­row­skim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go.

Źródła:

Wikipedia

Mańkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Mań­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Al­fons Mań­kow­ski (1870–1941) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • An­drzej Mań­kow­ski (1900–1980) – pol­ski ro­bot­nik rolny, pow­sta­niec wiel­ko­pol­ski
  • An­drzej Eme­ryk Mań­kow­ski (ur. 1968) – pol­ski urzęd­nik i kon­sul
  • Boh­dan Mań­kow­ski (1904–1985) – pol­ski żoł­nierz, ma­ry­narz, pilot
  • Bo­le­sław Mań­kow­ski (1852–1921) – pol­ski pe­da­gog, bi­blio­te­karz, ar­chi­wi­sta
  • Borys Mań­kow­ski (ur. 1989) – pol­ski za­pa­śnik, za­wod­nik MMA
  • Bro­ni­sław Mań­kow­ski (1891–1991) – pol­ski in­ży­nier, przed­się­bior­ca, Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Cze­sław Mań­kow­ski (1894–19??) – pol­ski żoł­nierz
  • Fran­ci­szek Mań­kow­ski (1872–1948) – pol­ski dzia­łacz związ­ko­wy, po­li­tyk
  • Igna­cy Mań­kow­ski (XVIII w.) – stol­nik sa­noc­ki
  • Jerzy Mań­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Mańkuctwo

wyż­sza spraw­ność ręki lewej od pra­wej, wy­ko­ny­wa­nie więk­szo­ści czyn­no­ści lewą ręką; le­wo­ręcz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. le­wo­ręcz­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mańkut

po­tocz­nie: osoba uży­wa­ją­ca lewej ręki (mańki) przy wy­ko­ny­wa­niu czyn­no­ści, które zwy­kle wy­ko­nu­je się ręką prawą; le­wo­ręcz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba le­wo­ręcz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mańkutka

ko­bie­ta le­wo­ręcz­na


Źródła:

SJP.pl

Mański

daw­niej: lenny, len­ni­czy


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. etn. do­ty­czą­cy wyspy Man na Morzu Ir­landz­kim oraz jej lud­no­ści rdzen­nej

 (1.2) daw. lenny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język cel­tyc­ki z grupy go­i­del­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maństwo

daw­niej: lenno


Źródła:

SJP.pl

Maścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. le­karz


Źródła:

Wiktionary

Maścikorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wę­drow­ny sło­wac­ki zna­chor


Źródła:

Wiktionary

Maściorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ap­te­karz

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. le­karz


Źródła:

Wiktionary

Maściowy

przy­miot­nik od: maść


Źródła:

SJP.pl

Maścić

1. sma­ro­wać, na­cie­rać coś czymś tłu­stym;
2. po­le­wać je­dze­nie tłu­szczem; kra­sić


Źródła:

SJP.pl

Maśka

naz­wi­sko


Maśka – część wsi An­to­nie­wo-Wy­bu­do­wa­nie w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy, na te­re­nie Za­bor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go. Wcho­dzi w skład so­łect­wa An­to­nie­wo.

Do 2023 miej­sco­wość była wraz z Wy­bu­do­wa­niem czę­ścią wsi An­to­nie­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maśko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maślacz

1. wino wę­gier­skie otrzy­my­wa­ne po­przez do­la­nie gor­szych to­ka­jów do po­zo­sta­łych po do­brych to­ka­jach osa­dów;
2. rzad­ko: ja­dal­ny grzyb leśny; ma­ślak


Ma­ślacz (od węg. "máslás") – bar­dzo słod­kie wino wę­gier­skie (wę­grzyn).

Rza­dziej wy­stę­po­wa­ło też jako pół­wy­traw­ne. Otrzy­my­wa­no je po­przez do­le­wa­nie (ku­pa­żo­wa­nie) po­śled­niej­szych win to­kaj­skich do osa­dów po­zo­sta­łych po to­ka­jach wy­so­ko­ga­tun­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maślaczek

zdrob­nie­nie od: ma­ślak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ma­ślak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maślak

ja­dal­ny grzyb z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. grzyb ja­dal­ny z ro­dza­ju ma­śla­ko­wa­tych o lep­kim ka­pe­lu­szu (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Su­il­la­ce­ae|ref=tak.);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maślakowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu bo­ro­wi­kow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Su­il­la­ce­ae|ref=tak., ro­dzi­na grzy­bów w rzę­dzie bo­ro­wi­kow­ców;


Ma­śla­ko­wa­te ("Su­il­la­ce­ae" Besl & Bre­sin­sky) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie bo­ro­wi­kow­ców ("Bo­le­ta­les").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maślakowaty

o ce­chach ma­śla­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


Źródła:

SJP.pl

Maślakowy

→ ma­ślak


Patrz:maślak

Źródła:

SJP.pl

Maślan

po­chod­na kwasu ma­sło­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu ma­sło­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maślaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ma­ślan­ka


Źródła:

Wiktionary

Maślanka

a) napój mlecz­ny otrzy­my­wa­ny ze śmie­ta­ny przy wy­ra­bia­niu z niej masła;
b) por­cja tego na­po­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. napój mlecz­ny, po­zo­sta­ją­cy ze śmie­ta­ny po zro­bie­niu z niej masła;

 (1.2) reg-pl|Kra­ków. bot. mydl­ni­ca le­kar­ska


Zo­bacz też: Ma­ślan­ka (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ma­ślan­ka – fer­men­to­wa­ny napój mlecz­ny. Daw­niej uzy­ski­wa­ny pod­czas wyt­wa­rza­nia masła, w pro­ce­sie od­dzie­le­nia się czą­ste­czek tłu­szczu od kwa­śnej śmie­ta­ny. We współ­czes­nym mle­czar­stwie ma­ślan­ka pro­du­ko­wa­na jest ze słod­kiej śmie­tan­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maślankiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Maślankowy

→ ma­ślan­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ma­ślan­ką, do­ty­czą­cy ma­ślan­ki; za­wie­ra­ją­cy ma­ślan­kę


Patrz:maślanka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maślaność

→ ma­śla­ny


Patrz:maślany

Źródła:

SJP.pl

Maślany

zro­bio­ny z masła, za­wie­ra­ją­cy masło; ma­ją­cy kolor masła


przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zro­bio­ny z wy­ko­rzy­sta­niem masła

 (1.2) z wy­glą­du, ko­lo­ru przy­po­mi­na­ją­cy masło, ma­ją­cy kon­sy­sten­cję masła

 (1.3) przen. śla­ma­zar­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od ma­ślan


Ma­śla­ny – związ­ki che­micz­ne, sole lub estry kwasu ma­sło­we­go o wzo­rze ogól­nym (C3H7COO)aXa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maślarnia

za­kład, w któ­rym się wy­ra­bia masło; ma­słow­nia


Źródła:

SJP.pl

Maślarski

do­ty­czą­cy pro­duk­cji masła


Źródła:

SJP.pl

Maślarz

prze­sta­rza­le: osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem i sprze­da­żą masła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. zob. ma­ślak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maśleszka

ga­tu­nek lilii o po­dłuż­nych, ło­pat­ko­wa­tych i om­szo­nych li­ściach, ros­ną­cy w Eu­ro­pie i Azji, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na i lecz­ni­cza, w Pol­sce chro­nio­ny; zło­to­głów, lilia zło­to­głów


Źródła:

SJP.pl

Maślisty

przy­po­mi­na­ją­cy masło


Źródła:

SJP.pl

Maśliński

naz­wi­sko


Ma­śliń­ski, Ma­śliń­ska – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 800 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Maślnica

ma­sel­ni­ca, ma­siel­ni­ca;
1. urzą­dze­nie do wy­ro­bu masła; kierz­nia, kie­rzan­ka;
2. po­tocz­nie: duża maśl­nicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ste urzą­dze­nie do ręcz­ne­go wy­ra­bia­nia masła ze śmie­ta­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Maślniczka

urzą­dze­nie do ręcz­ne­go wyt­wa­rza­nia masła


Źródła:

SJP.pl

Maślok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­ślak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. śla­ma­za­ra, cia­maj­da


Źródła:

Wiktionary

Maśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tęga ko­bie­ta


Źródła:

Wiktionary

Maśniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ma­sel­ni­ca do wy­ro­bu masła


Źródła:

Wiktionary

Maść

1. lek w po­sta­ci sub­stan­cji wsma­ro­wy­wa­nej w skórę;
2. kolor sier­ści zwie­rząt; uma­szcze­nie;
3. żar­to­bli­wie: ga­tu­nek, po­cho­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sub­stan­cja o pół­sta­łej, mięk­kiej kon­sy­sten­cji i o wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych przez­na­czo­na do sma­ro­wa­nia skóry;

 (1.2) zo­o­techn. jeźdz. barwa sier­ści u zwie­rząt, szcze­gól­nie u koni i bydła

 (1.3) książk. przen. iron. lub lek­cew. ro­dzaj, ga­tu­nek

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. sma­lec

 (1.5) stpol. kos­met. krem, ole­jek kos­me­tycz­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: ma­ścić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • maść – po­stać leku
  • maść konia – barwa i wzór jego sier­ści
  • Je­dy­na Maść – pol­ski ze­spół roc­ko­wy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maź

gęsta, lepka, czę­sto bru­dzą­ca sub­stan­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gęsta, kle­i­sta sub­stan­cja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • maź – pro­dukt su­chej de­sty­la­cji drew­na (obok dzieg­ciu i smoły), uży­wa­ny do sma­ro­wa­nia osi wozów i ; nazwa „maź” bywa sto­so­wa­na za­mien­nie z „dzieg­ciem”
  • maź pło­do­wa
  • maź sta­wo­wa
  • maź po­ga­zo­wa: smoła po­ga­zo­wa lub pro­der­mi­na
  • szara maź

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maźnica

1. na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia mazi, smoły lub dzieg­ciu;
2. w tech­ni­ce: ele­ment ze­sta­wów ko­ło­wych ta­bo­ru szy­no­we­go, kor­pus ło­żysk śliz­go­wych; sma­row­ni­ca, lu­bry­ka­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. ło­ży­sko śliz­go­we osi po­ja­zdu wraz z urzą­dze­niem sma­ru­ją­cym lub sto­so­wa­na współ­cze­śnie obu­do­wa ło­ży­ska wa­łecz­ko­we­go z pra­cu­ją­cy­mi wew­nątrz sma­rem;

 (1.2) daw. na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia sma­rów, smoły lub dzieg­ciu


Maź­ni­ca – w po­ja­zdach szy­no­wych ło­ży­sko śliz­go­we osio­we wraz z urzą­dze­niem sma­ru­ją­cym (daw­niej) lub obu­do­wa ło­ży­ska tocz­ne­go po­ja­zdu ko­le­jo­we­go (obec­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Maźniczka

zdrob­nie­nie od: maź­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Maźnięcie

1. po­bru­dzić kogoś lub coś jed­nym ru­chem czymś co się roz­ma­zu­je; 3. po­tocz­nie: na­pi­sać lub na­ry­so­wać coś szyb­ko, nie­sta­ran­nie


Źródła:

SJP.pl

Maża

wóz, zwy­kle za­przę­żo­ny w woły, uży­wa­ny na Ukra­i­nie do prze­wo­że­nia to­wa­rów


Źródła:

SJP.pl

Mażewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Mażoretka

dziew­czy­na żon­glu­ją­ca pod­czas de­fi­la­dy spe­cjal­ną pa­łecz­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na lub ko­bie­ta, która w sty­li­zo­wa­nym, ga­lo­wym mun­du­rze uczest­ni­czy w po­ka­zo­wych prze­mar­szach z ele­men­ta­mi musz­try i cho­re­o­gra­fii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Mażungazaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny abe­li­za­u­rów


Ma­żun­ga­za­ur ("Ma­jun­ga­sa­u­rus") – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny abe­li­za­u­rów (Abe­li­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go na te­re­nach obec­ne­go Ma­da­ga­ska­ru ok. 70–66 mi­lio­nów lat temu, w póź­nej kre­dzie.

Do tego ro­dza­ju za­li­cza się tylko jeden ga­tu­nek – "M. cre­na­tis­si­mus". Jego nazwa oz­na­cza "ja­szczur z Ma­ha­jan­gi".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia