K

li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i pol­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. czter­na­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu

przy­i­mek

 (2.1) przest. lub gwara. do, ku

sym­bol

 (3.1) kolej. kusy (=krót­ki) (w oz­na­cze­niach lo­ko­mo­tyw)


K k

K (mi­nu­sku­ła: k) ("ka") – je­de­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i czter­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. W ję­zy­ku pol­skim oz­na­cza spół­gło­skę zwar­tą mięk­ko­pod­nie­bien­ną bezdź­więcz­ną. Po­cho­dzi od li­te­ry al­fa­be­tu fe­nic­kie­go kaph, za poś­red­nict­wem li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go kappa i al­fa­be­tu etru­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ka

nazwa li­te­ry K


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry k / K


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kaaba

miej­sce kultu mu­zuł­ma­nów - ogrom­ny re­lik­wiarz z Czar­nym Ka­mie­niem (naj­więk­szą świę­to­ścią is­la­mu), znaj­du­ją­cy się na dzie­dziń­cu świę­te­go Me­cze­tu w Mekce; Kaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. świą­ty­nia w Mekce, naj­waż­niej­sze miej­sce kultu w is­la­mie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kab

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. he­braj­ska jed­nost­ka masy;


Kab – sta­ro­żyt­na he­braj­ska jed­nost­ka masy. We­dług słow­nicz­ka w Bi­blii Ty­siąc­le­cia wy­no­si­ła ok. 2,5 kg.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaba

miej­sce kultu mu­zuł­ma­nów - ogrom­ny re­lik­wiarz z Czar­nym Ka­mie­niem (naj­więk­szą świę­to­ścią is­la­mu), znaj­du­ją­cy się na dzie­dziń­cu świę­te­go Me­cze­tu w Mekce; Kaaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kabacik

zdrob­nie­nie od: kabat (ro­dzaj sur­du­ta)


Źródła:

SJP.pl

Kabaciński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kabacki

przy­miot­nik od: Ka­ba­ty


Źródła:

SJP.pl

Kabaczek

ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. od­mia­na dyni zwy­czaj­nej o po­dłuż­nych, zwy­kle obłych i ciem­no­zie­lo­nych owo­cach;

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z owo­ców ka­bacz­ka (1.1)


Ka­ba­czek, cu­ki­nia ("Cu­cur­bi­ta pepo" con­var. "gi­ro­mon­tii­na" Greb.) – od­mia­na dyni zwy­czaj­nej.

[] [] W Pol­sce ro­śli­na jest upra­wia­na i znana pod obie­ma naz­wa­mi. Po­nie­waż upra­wia­ne formy mogą róż­nić się znacz­nie, więc za­leż­nie od nazwy, trak­to­wa­ne są nawet jako odręb­ne ga­tun­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabaczkowy

→ ka­ba­czek


Patrz:kabaczek

Źródła:

SJP.pl

Kabak

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. lokal, w któ­rym za opła­tą można coś zjeść lub napić się al­ko­ho­lu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabala

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kabalarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta umie­ją­ca kłaść ka­ba­łę - wró­żyć z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bit­ka, wróż­biar­ka, ka­ba­list­ka


Źródła:

SJP.pl

Kabalarz

po­tocz­nie: czło­wiek umie­ją­cy kłaść ka­ba­łę - wró­żyć z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bi­ta, wróż­biarz, wróż, ka­ba­li­sta


Źródła:

SJP.pl

Kabalewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kabalista

1. znaw­ca ka­ba­ły - sy­ste­mu kos­mo­lo­gicz­ne­go i fi­lo­zo­ficz­ne­go;
2. czło­wiek umie­ją­cy kłaść ka­ba­łę - wró­żyć z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bi­ta, wróż­biarz, wróż, ka­ba­larz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. znaw­ca ka­ba­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabalistka

1. znaw­czy­ni ka­ba­ły - sy­ste­mu kos­mo­lo­gicz­ne­go i fi­lo­zo­ficz­ne­go;
2. ko­bie­ta umie­ją­ca kłaść ka­ba­łę - wró­żyć z kart, z ręki, z liczb lub in­nych zna­ków; wróż­bit­ka, wróż­biar­ka, ka­ba­lar­ka


Źródła:

SJP.pl

Kabalistyczny

1. do­ty­czą­cy ka­ba­ły - me­ta­fi­zycz­nej in­ter­pre­ta­cji Bi­blii
2. ta­jem­ni­czy, ma­ją­cy ukry­te zna­cze­nie (np. ka­ba­li­stycz­ne znaki, licz­by, prze­po­wied­nie)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­ba­ły lub ka­ba­li­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabalistyka

w ju­da­iz­mie sy­stem dok­tryn opar­tych na ka­ba­le a po­tocz­nie wró­że­nie za po­mo­cą ka­ba­ły, wróż­biar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wró­że­nie za po­mo­cą kart ta­ro­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabalistykon

utwór za­wie­ra­ją­cy prze­po­wied­nię na temat ja­kiejś daty za­szy­fro­wa­nej w sym­bo­lach li­te­ro­wych


Źródła:

SJP.pl

Kabalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaban

1. wieprz, dzik;
2. duży ka­wa­łek kieł­ba­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Bia­ły­stok, Lwów. reg-pl|Poz­nań. wieprz, świ­nia

 (1.2) gw-pl|Lwów. po­gard. Ukra­i­niec


Kaban – sy­stem je­zior po­ło­żo­ny w gra­ni­cach mia­sta Kazań w Ta­tar­sta­nie, w Rosji. Skła­da się z trzech czę­ści (je­zior), które cią­gną się z pół­no­cy na po­łud­nie (od cen­trum do po­łud­nio­wych dziel­nic) i są po­łą­czo­ne ka­na­ła­mi: Niż­nie­go (Bliż­nie­go) Ka­ba­nu, Sried­nie­go (Dal­nie­go) Ka­ba­nu i Wierch­nie­go (Bo­ri­skow­skie­go) Ka­ba­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabanina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bia­ły­stok. kulin. wie­przo­wi­na

 (1.2) gwara. kulin. ko­ni­na fakt.


Źródła:

Wiktionary

Kabanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. siel­ska chat­ka


Ka­ban­ka – część wsi Kor­czy­na w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Kor­czy­na.

W la­tach 1975–1998 Ka­ban­ka ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kabanos

1. ro­dzaj cien­kiej kieł­ba­sy wę­dzo­nej i ob­su­sza­nej;
2. dawny ga­tu­nek cy­ga­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cien­ka, wę­dzo­na kieł­ba­sa z mięsa wie­przo­we­go;


Ka­ba­nos – bar­dzo cien­ka, długa kieł­ba­ska, tra­dy­cyj­nie przy­rzą­dza­na z pe­klo­wa­ne­go mięsa wie­przo­we­go w osłon­kach ba­ra­nich, wę­dzo­na w go­rą­cym dymie i ob­su­sza­na.

Ce­chu­je ją sucha i rów­no­mier­nie po­mar­szczo­na po­wierzch­nia ciem­no­czer­wo­na z od­cie­niem wi­śnio­wym. W prze­kro­ju wi­docz­ne są rów­nież czer­wo­ne ka­wał­ki mięsa oraz jasne ka­wał­ki tłu­szczu. Cha­rak­te­ry­stycz­ny jest dla niej smak pe­klo­wa­nej i pie­czo­nej wie­przo­wi­ny oraz lekki pos­mak wę­dze­nia i pi­kant­ny kmin­ku z pie­przem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabanosek

zdrob­nie­nie od: ka­ba­nos; ka­ba­no­sik


Źródła:

SJP.pl

Kabanosik

zdrob­nie­nie od: ka­ba­nos; ka­ba­no­sek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­ba­nos


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabanosowy

→ ka­ba­nos


Patrz:kabanos

Źródła:

SJP.pl

Kabardo-Bałkaria

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji; Ka­bar­dy­no-Bał­ka­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z re­pu­blik wcho­dzą­cych w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;


Ka­bar­do-Bał­ka­ria (ofic. Re­pu­bli­ka Ka­bar­dyj­sko-Bał­kar­ska; ros. Ka­bar­di­no-Bal­ka­ri­ja (trl.), Ka­bar­di­no-Bał­ka­ri­ja (trb.); ofic. Ka­bar­di­no-Bal­kar­ska­ja Re­spu­bli­ka (trl.), Ka­bar­di­no--Bał­kar­ska­ja Rie­spu­bli­ka (trb.); kbd. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr (trl.); ofic. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr Respublikè (trl.); krc. K˝abar­ty-Malk˝ar (trl.); ofic. K˝abar­ty-Malk˝ar Re­spu­bli­ka (trl.)) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabardyjczyk

miesz­ka­niec Ka­bar­do-Bał­ka­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­bar­dii lub Ka­bar­do-Bał­ka­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabardyjka

miesz­kan­ka Ka­bar­do-Bał­ka­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­bar­dii lub Ka­bar­do-Bał­ka­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabardyjski

→ Ka­bar­do-Bał­ka­ria; ka­bar­dyń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­bar­dii albo Ka­bar­dyj­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język na­le­żą­cy do za­chod­nio­ka­u­ka­skiej grupy ję­zy­ko­wej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabardyjsko-Bałkarski

→ Ka­bar­do-Bał­ka­ria (re­pu­bli­ka au­to­no­micz­na w Rosji)


Źródła:

SJP.pl

Kabardyno-Bałkaria

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji; Ka­bar­do-Bał­ka­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. zob. Ka­bar­do-Bał­ka­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabardyński

→ Ka­bar­dy­no-Bał­ka­ria; ka­bar­dyj­ski


Źródła:

SJP.pl

Kabareciarka

ar­tyst­ka ka­ba­re­to­wa, twór­czy­ni tek­stów ka­ba­re­to­wych; ka­ba­re­cist­ka


Źródła:

SJP.pl

Kabareciarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ba­re­cia­rzem, do­ty­czą­cy ka­ba­re­cia­rza


Źródła:

Wiktionary

Kabareciarz

ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy, twór­ca tek­stów ka­ba­re­to­wych; ka­ba­re­ci­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem ka­ba­re­tu; ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabarecik

zdrob­nie­nie od: ka­ba­ret


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­ba­ret


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabarecista

ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy, twór­ca tek­stów ka­ba­re­to­wych; ka­ba­re­ciarz


Źródła:

SJP.pl

Kabarecistka

ar­tyst­ka ka­ba­re­to­wa, twór­czy­ni tek­stów ka­ba­re­to­wych; ka­ba­re­ciar­ka


Źródła:

SJP.pl

Kabaret

1. ka­me­ral­na sztu­ka roz­ryw­ko­wa obej­mu­ją­ca ske­cze, pio­sen­ki i tańce;
2. przed­sta­wie­nie skła­da­ją­ce się ze ske­czów, pio­se­nek sa­ty­rycz­nych;
3. lokal, w któ­rym wi­dzo­wie, sie­dząc przy sto­li­kach, oglą­da­ją wy­stę­py o cha­rak­te­rze roz­ryw­ko­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. muz. spek­takl (nie­kie­dy na estra­dzie, cza­sem w re­sta­u­ra­cji, ka­wiar­ni) o lek­kim re­per­tu­a­rze ske­czów, mo­no­lo­gów li­te­rac­kich, pio­se­nek, tań­ców itp.;

 (1.2) teatr. muz. grupa osób przy­go­to­wu­ją­cych ka­ba­re­ty (1.1)

 (1.3) teatr. muz. bu­dy­nek ze sceną wy­sta­wia­ją­cą ka­ba­re­ty (1.1)

 (1.4) pła­skie na­czy­nie z prze­gród­ka­mi


Ka­ba­ret – w Pol­sce to forma roz­ryw­ki, przed­sta­wie­nie przed pu­blicz­no­ścią, zwy­kle na żywo, ma­ją­ca cha­rak­ter sa­ty­rycz­ny. Skła­da się ze ske­czów sy­tu­a­cyj­nych, mo­no­lo­gów, stand-up, pio­se­nek, sa­ty­ry po­li­tycz­nej, two­rzo­nych i wy­sta­wia­nych przez kil­ku­o­so­bo­we grupy sa­ty­ry­ków, ko­mi­ków, ak­to­rów i ar­ty­stów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabaretka

po­tocz­nie: poń­czo­cha ażu­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Kabaretki

ażu­ro­we poń­czo­chy no­szo­ne nieg­dyś przez tan­cer­ki wy­stę­pu­ją­ce w ka­ba­re­tach


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ro­dzaj ażu­ro­wych raj­stop two­rzą­cych siat­kę o wi­docz­nych ocz­kach

 (1.2) ro­dzaj ażu­ro­wych poń­czoch two­rzą­cych siat­kę o wi­docz­nych ocz­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabaretolog

rzad­ko: spe­cja­li­sta od ka­ba­re­tu, znaw­ca wszyst­kich zja­wisk zwią­za­nych z ka­ba­re­tem


Źródła:

SJP.pl

Kabareton

wie­lo­go­dzin­ny ciąg ka­ba­re­to­wych wy­stę­pów sce­nicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­stęp sce­nicz­ny, w któ­rym bie­rze udział sze­reg ar­ty­stów ka­ba­re­to­wych


Ka­ba­re­ton – im­pre­za, pod­czas któ­rej przed­sta­wia­ne są pro­gra­my ka­ba­re­to­we wię­cej niż jed­ne­go ka­ba­re­tu. Twór­cą słowa ka­ba­re­ton był sa­ty­ryk Jacek Fe­do­ro­wicz, który wy­my­ślił je na po­trze­by „Nocy ka­ba­re­to­wej” opol­skie­go fe­sti­wa­lu w 1973, pier­wszy raz od­by­wa­ją­cej się z dużą wi­dow­nią, w opol­skim am­fi­te­a­trze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabaretowy

przy­miot­nik od: ka­ba­ret, np. aktor ka­ba­re­to­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ba­re­tem, do­ty­czą­cy ka­ba­re­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabaretyzacja

na­da­wa­nie cze­muś cha­rak­te­ru ka­ba­re­tu


Źródła:

SJP.pl

Kabarowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kabaryna

1. po­tocz­nie: sa­mo­chód po­li­cyj­ny;
2. gwa­ro­wo: izo­lat­ka w wię­zie­niu lub aresz­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. cięż­ki, me­ta­lo­wy kubeł na nie­czy­sto­ści sto­ją­cy w celi jako ubi­ka­cja

 (1.2) slang. mała, jed­no­o­so­bo­wa cela do izo­la­cji więź­niów

 (1.3) slang. duży sa­mo­chód po­li­cyj­ny do tran­spor­tu aresz­to­wa­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabasa

bra­zy­lij­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny; cabaça, ca­ba­sa


Źródła:

SJP.pl

Kabat

krót­ki kaf­tan lub ser­dak no­szo­ny daw­niej przez ko­bie­ty i męż­czyzn


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. ko­le­ga

 (1.2) krót­ki płaszcz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabatiella

pa­so­żyt­ni­czy grzyb z grupy grzy­bów mi­to­spo­ro­wych, wy­wo­łu­ją­cy an­tra­kno­zę, cho­ro­bę ro­ślin ta­kich jak np. ko­ni­czy­na, fa­so­la, dynia


Źródła:

SJP.pl

Kabaty

krót­ki kaf­tan lub ser­dak no­szo­ny daw­niej przez ko­bie­ty i męż­czyzn


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jedna z dziel­nic War­sza­wy;


Ka­ba­ty – osied­le i ob­szar MSI w dziel­ni­cy Ur­sy­nów w War­sza­wie, dawna wieś.

Nazwę Ka­ba­ty nosi także pier­wsza sta­cja linii M1 war­szaw­skie­go metra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabała

1. wróż­ba z kart (tarot, kar­to­man­cja), z ręki (chi­ro­man­cja, chi­ro­lo­gia), z liczb lub in­nych zna­ków;
2. książ­ka, który za­wie­ra prze­pi­sy wróżb;
3. po­tocz­nie: trud­ne po­ło­że­nie, kło­po­ty;
4. sy­stem kos­mo­lo­gicz­ny i fi­lo­zo­ficz­ny, prak­ty­ka mi­stycz­na wy­wo­dzą­ca się z ju­da­iz­mu, we­dług któ­rej sensu Bi­blii na­le­ży szu­kać w jej pod­tek­ście; Ka­ba­ła;
5. wiara w ma­gicz­ną siłę liter tek­stu bi­blij­ne­go oraz kom­bi­na­cji liter bo­skie­go imie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. du­cho­wa i mi­stycz­no-fi­lo­zo­ficz­na szko­ła ju­da­iz­mu;


Ka­ba­ła ( ‏קבלה‎ „otrzy­my­wa­nie, przyj­mo­wa­nie”) – du­cho­wa, mi­stycz­no-fi­lo­zo­ficz­na tra­dy­cja ju­da­i­stycz­na ba­da­ją­ca ukry­tą ("ni­star)" struk­tu­rę Boga, kos­mo­su i duszy ludz­kiej. Opi­su­je jak nie­skoń­czo­na, tran­scen­dent­na rze­czy­wi­stość Boża ("Ein Sof") wy­ła­nia się w świat skoń­czo­ny po­przez dzie­sięć ema­na­cji ("se­fi­rot") oraz jak czło­wiek może zmie­rzać od ma­te­rii ku bo­sko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabe

śro­do­wi­sko­wo: ka­ra­bin


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kabeenowski

→ KBN (Ko­mi­tet Badań Na­u­ko­wych); KBN-owski


Źródła:

SJP.pl

Kabek

śro­do­wi­sko­wo: ka­ra­bi­nek


Źródła:

SJP.pl

Kabekaes

ka­ra­bi­nek uży­wa­ny do nauki strze­la­nia i pod­czas za­wo­dów strze­lec­kich; kbks


Źródła:

SJP.pl

Kabel

1. prze­wód two­rzo­ny przez drut lub izo­lo­wa­ne od sie­bie druty me­ta­lo­we, za­bez­pie­czo­ne przed dzia­ła­nia­mi zew­nętrz­ny­mi;
2. miara dłu­go­ści równa 185,2 m (1/10 mili mor­skiej);
3. po­tocz­nie: do­no­si­ciel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. gruby prze­wód elek­trycz­ny lub świa­tło­wo­do­wy, zwy­kle sple­cio­ny z kilku odi­zo­lo­wa­nych żył;

 (1.2) żegl. jed­nost­ka dłu­go­ści równa 185,2 metra, czyli jed­nej dzie­sią­tej mili mor­skiej;

 (1.3) bud. ro­dzaj liny, w któ­rej druty pro­wa­dzo­ne są rów­no­le­gle;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. do­no­si­ciel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabelek

zdrob­nie­nie od: kabel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kabel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabelgat

ko­mo­ra li­no­wa na stat­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. ma­ga­zyn na stat­ku na liny;


Ka­bel­gat (ko­mo­ra li­no­wa) – służy do skła­do­wa­nia oli­no­wa­nia na ża­glow­cu. Po­mie­szcze­nie umiej­sco­wio­ne zaz­wy­czaj bli­sko dzio­bu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabelkowy

→ ka­be­lek


Patrz:kabelek

Źródła:

SJP.pl

Kabeltaw

bar­dzo mocna i gruba lina


Źródła:

SJP.pl

Kabergolina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek do­pa­mi­ner­gicz­ny ha­mu­ją­cy lak­ta­cję, bę­dą­cy po­chod­ną er­go­li­ny;


|= pro­ble­my-w-in­fo­box


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaberu

ka­be­ru etiop­ski - dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny pso­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kabestan

wcią­gar­ka do kot­wic, cum


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce wy­bie­ra­nie lub lu­zo­wa­nie lin pod ob­cią­że­niem (np. kot­wic);


Ka­be­stan – urzą­dze­nie spo­ty­ka­ne zaz­wy­czaj na jed­nost­kach pły­wa­ją­cych lub w prze­my­śle, słu­żą­ce do ułat­wie­nia wy­bie­ra­nia bądź lu­zo­wa­nia lin, łań­cu­chów bę­dą­cych pod znacz­nym ob­cią­że­niem. W swo­jej najw­cze­śniej­szej for­mie wy­stę­po­wał jako trzo­nek skła­da­ją­cy się z drew­na, za­mon­to­wa­ny pio­no­wo na stat­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabestanowy

→ ka­be­stan


Patrz:kabestan

Źródła:

SJP.pl

Kabewiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz KBW


Źródła:

Wiktionary

Kabi

hin­du­ski poeta lu­do­wy; pie­śniarz


Źródła:

SJP.pl

Kabin

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: ka­bi­na


Źródła:

Wiktionary

Kabina

1. nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie na stat­ku lub w sa­mo­lo­cie;
2. wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie, wy­po­sa­żo­ne w od­po­wied­nie urzą­dze­nia, przez­na­czo­ne dla jed­nej osoby, np. ka­bi­na na­try­sko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo małe po­mie­szcze­nie użyt­ko­we, zwy­kle do cza­so­we­go użyt­ko­wa­nia

 (1.2) żegl. małe po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne na stat­ku

 (1.3) sport. przy­mu­so­we opu­szcze­nie ka­ja­ka spor­to­we­go, zwy­kle wsku­tek wy­wrot­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabinet

ro­dzaj se­kre­ta­rzy­ka, mebel


Ka­bi­net ( ca­bi­net) – re­pre­zen­ta­cyj­ny, bo­ga­to zdo­bio­ny mebel skrzy­nio­wy, za­wie­ra­ją­cy wiele skry­tek i szu­fla­dek słu­żą­cych do prze­cho­wy­wa­nia klej­no­tów, pie­nię­dzy, do­ku­men­tów itp., po­pu­lar­ny od XVI do XVIII w. Za­my­ka­ny parą drzwi­czek lub od­chy­la­ną do po­zio­mu płytą słu­żą­cą do pi­sa­nia. Ka­bi­net umie­szcza­no na pod­staw­kach lub na ko­mo­dach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kabinka

mała ka­bi­na


Źródła:

SJP.pl

Kabinowiec

śro­do­wi­sko­wo: tłu­macz ka­bi­no­wy - tłu­macz pra­cu­ją­cy w spe­cjal­nej ka­bi­nie, prze­ka­zu­ją­cy tłu­ma­cze­nie bez­poś­red­nio na salę kon­fe­ren­cyj­ną


Źródła:

SJP.pl

Kabinowy

przy­miot­nik od: ka­bi­na


Źródła:

SJP.pl

Kabinówka

po­tocz­nie:
1. wa­li­zecz­ka na bagaż po­dręcz­ny;
2. łódź lub jacht z ma­ły­mi po­mie­szcze­nia­mi dla za­ło­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wa­liz­ka ka­bi­no­wa; taka, którą można za­brać ze sobą do sa­mo­lo­tu jako bagaż po­dręcz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabirowie

Ka­bi­ro­wie (gr. Κάβειροι "Kábeiroi", lp. Κάβειρος "Kábeiros", łac. "Ca­be­i­ri", "Ca­bi­ri", lp. "Ca­bi­rus") – bó­stwa czczo­ne w sta­ro­żyt­no­ści w Azji Mniej­szej, na wy­spach Morza Egej­skie­go i w niek­tó­rych czę­ściach Gre­cji.

Za­li­cza­ni do bóstw chto­nicz­nych, przez sta­ro­żyt­nych uwa­ża­ni byli za miesz­kań­ców głę­bin Ziemi – Wiel­kiej Matki, ma­ją­cych wpływ na płod­ność ludzi i zwie­rząt oraz łą­czo­nych z wy­do­by­ciem i obrób­ką me­ta­li. Naj­waż­niej­szy oś­ro­dek ich kultu znaj­do­wał się na Sa­mo­tra­ce, gdzie od­by­wa­no mi­ste­ria.


Źródła:

Wikipedia

Kabirpanth

czło­nek in­dyj­skiej wspól­no­ty re­li­gij­nej za­ło­żo­nej przez Ka­bi­ra Dasa w XV wieku


Źródła:

SJP.pl

Kabirpanthowie

in­dyj­ska wspól­no­ta re­li­gij­na za­ło­żo­na przez Ka­bi­ra Dasa w XV wieku


Źródła:

SJP.pl

Kablara

po­tocz­nie: do­no­si­ciel­ka


Źródła:

SJP.pl

Kablarz

po­tocz­nie:
1. do­no­si­ciel; kapuś, kabel, ka­blow­nik, ka­pow­nik, szpi­cel;
2. zło­dziej krad­ną­cy kable ener­ge­tycz­ne;
3. mon­ter ukła­da­ją­cy kable;
4. ope­ra­tor te­le­wiz­ji ka­blo­wej; ka­blo­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1)  pot. do­no­si­ciel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kable

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|kabel.


Źródła:

Wiktionary

Kablion

mięso z dor­sza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) swie­że nie so­lo­ne mięso z dor­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kablobeton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) beton sprę­żo­ny za po­mo­cą prę­tów lub wią­zek dru­tów na­cią­ga­nych po stward­nie­niu be­to­nu


Źródła:

Wiktionary

Kablobetonowy

wy­ko­na­ny z ka­blo­be­to­nu


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­blo­be­to­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kablogram

te­le­gram prze­ka­za­ny ka­blem pod­mor­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. te­le­gram prze­sy­ła­ny za po­mo­cą kabla pod­mor­skie­go;


Ka­blo­gram – te­le­gram prze­ka­zy­wa­ny linią ka­blo­wą po­dziem­ną lub pod­wod­ną (np. po dnie morza). Nazwy uży­wa­no ze wzglę­du na różne staw­ki ta­ry­fo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kablolina

wy­trzy­ma­ły kabel mo­gą­cy peł­nić funk­cję liny


Źródła:

SJP.pl

Kablowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. za­kła­da­nie, in­sta­lo­wa­nie kabli

 (1.2) pot. do­no­sze­nie na kogoś


Źródła:

Wiktionary

Kablowiec

1. sta­tek przez­na­czo­ny do ukła­da­nia kabli pod­mor­skich;
2. po­tocz­nie: te­le­fon po­dłą­czo­ny ka­blem do sieci


Ka­blo­wiec – spe­cja­li­stycz­ny sta­tek (jed­nost­ka po­moc­ni­cza – okręt) przy­sto­so­wa­ny i zbu­do­wa­ny w celu ukła­da­nia, pod­no­sze­nia, kon­ser­wa­cji i na­praw kabli pod­mor­skich. Jed­nost­ka ta po­sia­da za­bu­do­wa­ne na dzio­bie i rufie spe­cjal­ne urzą­dze­nia do spu­szcza­nia i pod­no­sze­nia kabla. Na po­kła­dzie znaj­du­ją się też spe­cjal­ne ko­li­ste po­jem­ni­ki (szpu­le) słu­żą­ce do ma­ga­zy­no­wa­nia kabla. Ka­blow­ce dzie­lą się na:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kablownik

śro­do­wi­sko­wo: do­no­si­ciel; kon­fi­dent, kabel, kapuś, szpi­cel


Źródła:

SJP.pl

Kablowy

przy­miot­nik od: kabel


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­blem; prze­sy­ła­ny przez kable, wy­ko­rzy­stu­ją­cy prze­sył ka­bla­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabloza

nad­mier­ne, przez co uciąż­li­we lub nie­e­ste­tycz­ne, na­gro­ma­dze­nie w ja­kimś miej­scu kabli


Źródła:

SJP.pl

Kablówka

po­tocz­nie: te­le­wiz­ja ka­blo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. te­le­wiz­ja ka­blo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaboklo

Metys bra­zy­lij­ski; ca­boc­lo


Źródła:

SJP.pl

Kabomba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­bom­ba|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pływ­co­wa­tych;


Ka­bom­ba ("Ca­bom­ba") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pływ­co­wa­tych. Na­le­ży tu 6 ga­tun­ków hy­dro­fi­tów wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej w stre­fie tro­pi­kal­nej i pod wpły­wem kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go cie­płe­go, tylko jeden ga­tu­nek w Azji. Ka­bom­ba ka­ro­liń­ska "C. ca­ro­li­nia­na" jest ga­tun­kiem in­wa­zyj­nym w Eu­ro­pie, za­re­je­stro­wa­na zo­sta­ła także jako in­tro­du­ko­wa­na i już naj­wy­raź­niej trwa­le obec­na w Pol­sce (staw we wsi Krą­żek koło Ol­ku­sza).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kabona

po­tocz­nie: pie­nią­dze; szmal, kasa, hajs, forsa, ma­mo­na, siano


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pie­nią­dze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaboszon

ka­mień szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny ma­ją­cy szlif o for­mie ku­li­stej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ka­mień szla­chet­ny albo półsz­la­chet­ny o szli­fie w for­mie ku­li­stej, pół­ku­li­stej, elip­so­i­dal­nej, stoż­ko­wa­tej

 (1.2) ar­chit. szt. or­na­ment w kształ­cie ka­bo­szo­nu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaboszonowy

przy­miot­nik od: ka­bo­szon


Źródła:

SJP.pl

Kabot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kraw. ma­ry­nar­ka, kurt­ka


Źródła:

Wiktionary

Kabotaż

1. że­glu­ga od­by­wa­ją­ca się mię­dzy por­ta­mi da­ne­go pań­stwa (mały ka­bo­taż - w obrę­bie jed­ne­go morza, duży ka­bo­taż - w obrę­bie róż­nych mórz)
2. że­glu­ga przy­brzeż­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) że­glu­ga mię­dzy por­ta­mi tego sa­me­go kraju

 (1.2) że­glu­ga pro­wa­dzo­na wzdłuż wy­brze­ża

 (1.3) wy­ko­na­nie lą­do­wych usług tran­spor­to­wych wew­nątrz da­ne­go kraju przez za­gra­nicz­ne przed­się­bior­stwa po za­koń­cze­niu tran­spor­tu w re­la­cji mię­dzy­na­ro­do­wej


Ka­bo­taż (z fr. "ca­bo­ter") – jedna z form ek­spor­tu usług tran­spor­to­wych po­le­ga­ją­ca na wy­ko­ny­wa­niu prze­wo­zów ła­dun­ków lub osób mię­dzy punk­ta­mi po­ło­żo­ny­mi wy­łącz­nie poza te­ry­to­rium kraju, w któ­rym prze­woź­nik ma swą sie­dzi­bę.

Że­glu­ga ka­bo­ta­żo­wa to że­glu­ga po­mię­dzy por­ta­mi tego sa­me­go pań­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabotażowiec

sta­tek przy­sto­so­wa­ny do ka­bo­ta­żu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­tek do ka­bo­ta­żu


Ka­bo­ta­żo­wiec (ang. "co­a­ster)" – sta­tek, zwy­kle nie­wiel­ki, upra­wia­ją­cy że­glu­gę ka­bo­ta­żo­wą po­mię­dzy por­ta­mi jed­ne­go kraju. Pol­skie po­łą­cze­nia ka­bo­ta­żo­we to np. rejsy Gdy­nia – Hel, Ko­ło­brzeg – Ustka, czy Kry­ni­ca Mor­ska – From­bork. W re­a­liach in­nych kra­jów (przy­kład USA), ka­bo­taż oz­na­czać może także da­le­ko­sięż­ną że­glu­gę oce­a­nicz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabotażowy

przy­miot­nik od: ka­bo­taż


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­bo­ta­żem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabotyn

1. czło­wiek lu­bią­cy tanie efek­ty; ko­me­diant;
2. daw­niej: po­drzęd­ny ar­ty­sta te­a­tral­ny lub cyr­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który lubi po­słu­gi­wać się ta­ni­mi efek­ta­mi w celu wzbu­dze­nia za­in­te­re­so­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabotynizm

po­pi­sy­wa­nie się w celu wy­wo­ła­nia wra­że­nia na in­nych po­przez uży­cie ta­nich efek­tów; ka­bo­tyń­stwo, efek­ciar­stwo, szpan, szpa­ner­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zgry­wa­nie się, trom­ta­dra­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabotynka

ko­bie­ta po­stę­pu­ją­ca nie­mo­ral­nie, nie­po­waż­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­słu­gu­ją­ca się ta­ni­mi efek­ta­mi w celu wzbu­dze­nia za­in­te­re­so­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabotyński

zwią­za­ny z ka­bo­ty­nem, ka­bo­ty­niz­mem


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. lek­cew. wła­ści­wy ka­bo­ty­no­wi, na­ce­cho­wa­ny ka­bo­ty­niz­mem

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) książk. lek­cew. zło­żo­ny z ka­bo­ty­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabotyństwo

po­pi­sy­wa­nie się w celu wy­wo­ła­nia wra­że­nia na in­nych po­przez uży­cie ta­nich efek­tów; ka­bo­ty­nizm, efek­ciar­stwo, szpan, szpa­ner­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. zgry­wa­nie się, trom­ta­dra­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabowerdenka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. miesz­kan­ka Wysp Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka

 (1.2) rzad. polit. oby­wa­tel­ka Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka


Źródła:

Wiktionary

Kabowerdeńczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. miesz­ka­niec Wysp Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka

 (1.2) rzad. oby­wa­tel Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka


Źródła:

Wiktionary

Kabowerdeński

zwią­za­ny z Re­pu­bli­ką Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (pań­stwem w Afry­ce) lub z Wy­spa­mi Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (ar­chi­pe­la­giem, na któ­rym leży to pań­stwo); ka­bo­wer­dyj­ski


Źródła:

SJP.pl

Kabowerdyjski

zwią­za­ny z Re­pu­bli­ką Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (pań­stwem w Afry­ce) lub z Wy­spa­mi Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (ar­chi­pe­la­giem, na któ­rym leży to pań­stwo); ka­bo­wer­deń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Re­pu­bli­ką Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabrio

ca­brio; po­tocz­nie: ka­brio­let;
1. nad­wo­zie sa­mo­cho­du oso­bo­we­go ze skła­da­nym da­chem;
2. sa­mo­chód o takim nad­wo­ziu


Źródła:

SJP.pl

Kabriolecik

zdrob­nie­nie od: ka­brio­let


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­brio­let


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabriolet

1. nad­wo­zie sa­mo­cho­du oso­bo­we­go ze skła­da­nym da­chem; sa­mo­chód o takim nad­wo­ziu;
2. daw­niej: jed­no­kon­ny, lekki powóz o dwóch ko­łach, ma­ją­cy pod­wyż­szo­ne sie­dze­nia i skła­da­ną budę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy o ot­war­tym nad­wo­ziu (brak sta­łe­go dachu)

 (1.2) lekki powóz dwu­ko­ło­wy o pod­wyż­szo­nym sie­dze­niu


Ka­brio­let

Ka­brio­let – ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­du z od­kry­tą ka­bi­ną pa­sa­żer­ską, wy­po­sa­żo­ne­go naj­czę­ściej w mięk­ki skła­da­ny dach z im­pre­gno­wa­ne­go ma­te­ria­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabriolimuzyna

ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Kabuki

jeden z trzech ga­tun­ków ja­poń­skie­go te­a­tru kla­sycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj tra­dy­cyj­ne­go te­a­tru ja­poń­skie­go;


Ka­bu­ki (jap. 歌舞伎) – jeden z trzech głów­nych ro­dza­jów tra­dy­cyj­ne­go te­a­tru ja­poń­skie­go, wy­wo­dzą­cy się z XVII wieku. Po­zo­sta­łe dwa to nō (lub "nōgaku") i bun­ra­ku.

W 2005 roku zo­stał pro­kla­mo­wa­ny ar­cy­dzie­łem ust­ne­go i nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa ludz­ko­ści, a w 2008 roku wpi­sa­ny na listę nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabul

gęsty, pi­kant­ny sos do po­traw mięs­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gęsty sos po­mi­do­ro­wy lub przy­rzą­dza­ny z musz­tar­dy i ga­la­ret­ki po­rzecz­ko­wej, po­da­wa­ny do zim­nych mięs


Kabul (dari, pasz­to کابل) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Af­ga­ni­sta­nu, li­czą­ce ponad 4,6 mln miesz­kań­ców (2021), po­ło­żo­ne w pro­win­cji (wi­la­je­cie) Kabul; głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­czy, na­u­ko­wy i kul­tu­ral­ny kraju; w sta­ro­żyt­no­ści znane jako "Or­to­spa­na", "Ka­bu­ra" (Κάβουρα), "Kop­hes" lub "Kop­he­ne".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabulczyk

miesz­ka­niec Ka­bu­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­bu­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabulka

miesz­kan­ka Ka­bu­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­bu­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabulski

przy­miot­nik od: Kabul (sto­li­ca Af­ga­ni­sta­nu)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kabul


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabura

skó­rza­ny fu­te­rał na re­wol­wer lub pi­sto­let


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. fu­te­rał, po­kro­wiec na krót­ką broń palną, no­szo­ny zaz­wy­czaj u pasa, ma­ją­cy za­bez­pie­cze­nie przed wy­pa­da­niem broni;


Ka­bu­ra – ro­dzaj fu­te­ra­łu przez­na­czo­ne­go do no­sze­nia broni krót­kiej (zaz­wy­czaj pi­sto­le­tu lub re­wol­we­ru). Naj­czę­ściej przy­pi­na­na do pasa, nie­kie­dy dzię­ki spe­cjal­nej uprzę­ży no­szo­na pod pachą lub na udzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabyl

miesz­ka­niec Ka­by­lii (kra­i­ny w Al­gie­rii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. męż­czyz­na wy­wo­dzą­cy się z cha­mic­kich, ber­be­ryj­skich ludów pół­noc­nej Al­gie­rii; męż­czyz­na po­cho­dzą­cy z Ka­by­lii, ma­ją­cy ka­byl­skie po­cho­dze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabylia

kra­i­na w pół­noc­nej Al­gie­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Al­gie­rii


Ka­by­lia (kab. "Ta­murt Iq­ba­y­liy­en", "Ta­murt n Leq­ba­y­el"; ‏القبائل‎, "Al-Kaba'il"; Ka­by­lie) – gó­rzy­sta kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w pół­noc­nej Al­gie­rii, w At­la­sie Tell­skim, na wschód od nie­wiel­kiej ni­zi­ny Mi­tid­ja. Głów­nym mia­stem jest Tizi Wuzu, a także Akbou i Kher­ra­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabylka

miesz­kan­ka Ka­by­lii (kra­i­ny w Al­gie­rii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­wo­dzą­ca się z cha­mic­kich, ber­be­ryj­skich ludów pół­noc­nej Al­gie­rii; ko­bie­ta po­cho­dzą­cy z Ka­by­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabylski

przy­miot­nik od: Ka­by­lia (kra­i­na w Al­gie­rii)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­by­lią, do­ty­czą­cy Ka­by­lii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. afro­az­ja­tyc­ki język uży­wa­ny przez Ka­by­lów głów­nie w pół­noc­nej Al­gie­rii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabylskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ka­byl­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ka­byl­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ka­byl­skim


Źródła:

Wiktionary

Kabza

prze­sta­rza­le: wo­re­czek na pie­nią­dze, sa­kiew­ka; kiesa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. torba lub wo­re­czek na pie­nią­dze

 (1.2) współcz. przen. za­so­by fi­nan­so­we, przest. żart. ma­ją­tek

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kie­szeń w stro­ju mę­skim

 (1.4) daw. uczn. kar­cer jako kara szkol­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kabzel

daw­niej: kap­sel; kaps­la (daw­niej), kabz­la (daw­niej)


Źródła:

SJP.pl

Kabziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kabzla

daw­niej: kap­sel; kab­zel (daw­niej), kaps­la (daw­niej)


Źródła:

SJP.pl

Kabzułka

daw­niej: kap­suł­ka


Źródła:

SJP.pl

Kabłączasty

ma­ją­cy kształt ka­błą­ka; pa­łą­ko­wa­ty; ka­błą­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Kabłączek

1. mały ka­błąk;
2. ka­błą­czek skro­nio­wy - kółko z brązu na­szy­te na opa­sce prze­pa­su­ją­cej czoło


Źródła:

SJP.pl

Kabłączkowaty

wy­gię­ty w łuk, w kształ­cie ka­błącz­ka; pa­łą­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Kabłąk

1. za­krzy­wie­nie, wy­gię­cie w łuk, w pół­ko­le; pałąk;
2. przed­miot za­krzy­wio­ny, wy­gię­ty w łuk; pałąk;
3. w woj­sku: osło­na w ręcz­nej broni pal­nej ochra­nia­ją­ca język spu­sto­wy przed przy­pad­ko­wym na­ci­śnię­ciem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pół­ko­li­ście wy­gię­ta część ja­kie­goś przed­mio­tu


Ka­błąk – ele­ment kon­struk­cyj­ny wy­gię­ty w łuk, peł­nią­cy funk­cję osło­ny w broni pal­nej i bia­łej.

W broni bia­łej sta­no­wi część ro­zbu­do­wa­ne­go jelca (osło­ny rę­ko­je­ści) w po­sta­ci szta­by bę­dą­cej prze­dłu­że­niem przed­nie­go ra­mie­nia krzy­ża chro­niąc dłoń użyt­kow­ni­ka pod­czas walki. W broni pal­nej sta­no­wi osło­nę ję­zy­ka spu­sto­we­go, za­bez­pie­cza­jąc go przed przy­pad­ko­wym na­ci­śnię­ciem lub usz­ko­dze­niem (sto­so­wa­ny w więk­szo­ści ro­dza­jów ręcz­nej broni strze­lec­kiej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kabłąkowaty

w kształ­cie ka­błą­ka; pa­łą­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Kabłąkowy

przy­miot­nik od: ka­błąk


Źródła:

SJP.pl

Kac

po­tocz­nie: stan złego sa­mo­po­czu­cia po pew­nym cza­sie od spo­ży­cia więk­szej ilo­ści al­ko­ho­lu; ka­cen­ja­mer, kat­zen­jam­mer, ko­ciok­wik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wy­stę­po­wa­nie nie­przy­jem­nych ob­ja­wów (bólu głowy, pra­gnie­nia) na sku­tek nad­mier­ne­go spo­ży­cia al­ko­ho­lu;


Kac (z Kat­zen­jam­mer) – złe sa­mo­po­czu­cie wy­stę­pu­ją­ce kilka go­dzin po spo­ży­ciu nad­mier­nej ilo­ści na­po­jów al­ko­ho­lo­wych. Eta­nol za­war­ty w na­po­jach al­ko­ho­lo­wych od­po­wia­da za stan tzw. upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go. Jego picie zmie­nia jed­nak me­ta­bo­lizm or­ga­niz­mu, gdyż jest on wy­da­la­ny prak­tycz­nie w ca­ło­ści w po­sta­ci zmie­nio­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kacabaja

ka­ca­baj­ka;
1. po­tocz­nie: cie­pła wa­to­wa­na pe­le­ry­na dam­ska;
2. daw­niej: wa­to­wa­ny kaf­tan męski lub dam­ski; szub­ka


Źródła:

SJP.pl

Kacabajka

ka­ca­ba­ja;
1. po­tocz­nie: cie­pła wa­to­wa­na pe­le­ry­na dam­ska;
2. daw­niej: wa­to­wa­ny kaf­tan męski lub dam­ski; szub­ka


Źródła:

SJP.pl

Kacap

1. po­gard­li­we okre­śle­nie Ro­sja­ni­na; Mo­skal (mo­skal), Rusek (rusek), Ruski (ruski);
2. osoba ogra­ni­czo­na, mało roz­gar­nię­ta; tuman;
3. prze­sta­rza­le: język ro­syj­ski jako przed­miot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. (zwł. war­sza­wa.) Ro­sja­nin, daw­niej także oby­wa­tel Związ­ku Ra­dziec­kie­go

 (1.2) przest. pejor. chłop wiel­ko­ru­ski

 (1.3) lwów. głu­piec


Zo­bacz też: Kacap – kanał wodny, do­pływ Udalu.

Kacap (z ukr. "кацап") – przez­wi­sko, po­gard­li­we lub ru­basz­ne okre­śle­nie Ro­sja­ni­na, chło­pa ro­syj­skie­go (wiel­ko­ru­skie­go) lub czło­wie­ka ogra­ni­czo­ne­go. Okre­śle­nie nie­kie­dy uwa­ża­ne jest za prze­sta­rza­łe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kacapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbio­ro­wość two­rzo­na przez ka­ca­pów

 (1.2) po­gard. Rosja


Źródła:

Wiktionary

Kacapistan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gard. Rosja


Źródła:

Wiktionary

Kacapka

lek­ce­wa­żą­co o Ro­sjan­ce; Ruska (ruska), So­wiet­ka (so­wiet­ka)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. Ro­sjan­ka, daw­niej także oby­wa­tel­ka Związ­ku Ra­dziec­kie­go


Ka­cap­ka (Kat­sap­ka) – je­zio­ro w Pol­sce na Wy­ży­nie Wo­łyń­skiej na Grzę­dzie Ho­ro­del­skiej w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim w po­wie­cie hru­bie­szow­skim w gmi­nie Ho­ro­dło w do­rze­czu Bugu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kacapski

→ kacap


przy­miot­nik

 (1.1) pot. po­gard. ro­syj­ski

 (1.2) pot. po­gard. ra­dziec­ki

 (1.3) pot. głupi, ogra­ni­czo­ny


Patrz:kacap

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kacapstan

po­gard­li­wie: Rosja; ka­cap­stan


Źródła:

SJP.pl

Kacaraba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. kot, zwła­szcza duży


Źródła:

Wiktionary

Kacarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. w cza­sach PRL-u, sprze­daw­czy­ni wody so­do­wej z sa­tu­ra­to­ra ulicz­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Kacała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kacenjamer

złe sa­mo­po­czu­cie po prze­pi­ciu; kat­zen­jam­mer, kac, ko­ciok­wik


Źródła:

SJP.pl

Kacerek

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­cerz, ka­sa­rek, pod­bie­rak, kan­cer


Źródła:

SJP.pl

Kacerski

w re­li­gioz­naw­stwie: do­ty­czą­cy ka­ce­rza, czyli osoby wyz­na­ją­cej po­glą­dy niez­god­ne z za­sa­da­mi wiary w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim; he­re­tyc­ki, od­stęp­czy, in­no­wier­czy


przy­miot­nik

 (1.1) przest./daw. rel. przym. od: ka­cerz; he­re­tyc­ki, pro­te­stanc­ki

 (1.2) daw. zgub­ny, szkod­li­wy, ni­szczą­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kacerstwo

w re­li­gioz­naw­stwie:
1. po­glą­dy sprzecz­ne za­sa­da­mi Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go, od­stęp­stwo od wiary; he­rez­ja, za­przań­stwo, apo­staz­ja, be­zboż­ność;
2. ogół osób wyz­na­ją­cych po­glą­dy sprzecz­ne z nauką tego Ko­ścio­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. he­rez­ja, nauka odrzu­ca­ją­ca dog­ma­ty re­li­gii ka­to­lic­kiej

 (1.2) daw. zbio­ro­wość ka­ce­rzy, he­re­ty­ków, od­szcze­pień­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kacerz

1. od­stęp­ca od wiary rzym­sko­ka­to­lic­kiej; he­re­tyk, apo­sta­ta;
2. ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­ce­rek, ka­sa­rek, pod­bie­rak, kan­cer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. rel. od­stęp­ca od re­li­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej (w szcze­gól­no­ści pro­te­stant)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) ryb. sieć do po­ło­wu ryb i raków

 (3.2) daw. dziu­ra z bło­tem, kaczy dół


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kacet

po­tocz­nie: hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny (niem. od­czy­ta­nie skró­tu: KZ, od Kon­zen­tra­tions­la­ger)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. pot. obóz kon­cen­tra­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kacetowiec

wię­zień obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go, ka­ce­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wię­zień obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kacha

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na


Źródła:

SJP.pl

Kacheksja

skraj­ne wy­ni­szcze­nie ustro­ju z za­ni­kiem tkan­ki tłu­szczo­wej i mię­śni; char­łact­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stop­nio­we wy­ni­szcza­nie i uby­tek masy ciała wsku­tek cho­ro­by lub jako efekt przyj­mo­wa­nia leków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kachektyczny

→ ka­chek­sja


Patrz:kacheksja

Źródła:

SJP.pl

Kachektyk

osoba cier­pią­ca na char­łact­wo, ka­chek­sję, z or­ga­niz­mem skraj­ne wy­ni­szczo­nym cho­ro­bą, z za­ni­kiem tkan­ki tłu­szczo­wej i mię­śni; char­łak


Źródła:

SJP.pl

Kachel

daw­niej: wyrób ce­ra­micz­ny sto­so­wa­ny jako okła­dzi­na ścian pie­ców i kuch­ni; kafel


Źródła:

SJP.pl

Kachetia

kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej Gruz­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej Gruz­ji

 (1.2) adm. geogr. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na we wschod­niej Gruz­ji ze sto­li­cą w Te­la­wi;


Ka­che­tia ( კახეთის მხარე, trb. "Ka­che­tis Mcha­re"; კახეთი, trb. "Ka­che­ti") – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na (re­gion) we wschod­niej Gruz­ji ze sto­li­cą w Te­la­wi. Na pół­no­cy gra­ni­czy z Rosją, na po­łud­niu i wscho­dzie z Azer­bej­dża­nem, na za­cho­dzie z re­gio­na­mi Dolna Kart­lia i Mcche­ta-Mtia­ne­tia. Głów­ną rzeką wschod­niej czę­ści re­gio­nu jest Ala­za­ni, za­chod­niej – Iori. Miesz­kań­cy Ka­che­tii mówią dia­lek­tem ję­zy­ka gru­ziń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kachetyjczyk

miesz­ka­niec Ka­che­tii (kra­i­ny w Gre­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­che­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kachetyjka

miesz­kan­ka Ka­che­tii (kra­i­ny w Gre­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­che­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kachetyjski

przy­miot­nik od: Ka­che­tia (kra­i­na hi­sto­rycz­na w Gruz­ji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­che­tią, do­ty­czą­cy Ka­che­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kachina

nad­przy­ro­dzo­na isto­ta, duch na­tu­ry z wie­rzeń In­dian Pu­e­blo; kat­chi­na


Źródła:

SJP.pl

Kachla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz, Śląsk Cie­szyń­ski. kafel


Źródła:

Wiktionary

Kachlany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. gwara. ka­flo­wy, zbu­do­wa­ny z kafli


Źródła:

Wiktionary

Kachna

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na; Kasia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zgrub. po­u­fa­ła forma imie­nia Ka­ta­rzy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kachniarz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kachowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na po­łud­niu Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie cher­soń­skim;


Ka­chow­ka (ukr. Каховка) – mia­sto na po­łud­niu Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie cher­soń­skim. W 2019 li­czy­ło 35,9 tys. miesz­kań­ców.

Mia­sto leży nad Zbior­ni­kiem Ka­chow­skim, jest oś­rod­kiem prze­my­słu ma­szy­no­we­go, me­ta­lo­we­go oraz spo­żyw­cze­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaci

przy­miot­nik od: kat (np. kaci topór); ka­tow­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z katem, na­le­żą­cy do lub do­ty­czą­cy kata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od kat


Kaci ( Hang­men) – sztu­ka te­a­tral­na au­tor­stwa Mar­ti­na McDonagha, wy­sta­wio­na po raz pier­wszy w Lon­dy­nie we wrze­śniu 2015 i wy­róż­nio­na La­u­ren­ce Oli­vier Award za rok 2015 w ka­te­go­rii "naj­lep­sza nowa sztu­ka". Tekst utrzy­ma­ny jest w kon­wen­cji czar­nej ko­me­dii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kacowe

żar­to­bli­wie: urlop na żą­da­nie


Patrz:kac

Źródła:

SJP.pl

Kacownik

po­tocz­nie: osoba, która ma kaca, źle się czuje po wy­pi­ciu dużej ilo­ści al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl

Kacowy

→ kac


Patrz:kac

Źródła:

SJP.pl

Kacper

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Kac­per, Ka­sper, Ka­spar, Ga­spar – imię mę­skie po­cho­dze­nia per­skie­go, obocz­no­ści pow­sta­łe jako przeksz­tał­ce­nie imie­nia Ka­sper, po­cho­dzą­ce­go od per­skie­go "gan­za­ba­ra" („straż­nik skarb­ca”) od "*gan­zah" (“skarb”) + "*barah" (“brze­mię”), od pra­in­do­e­u­ro­pej­skie­go "*bʰer-" („brać”).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kacperczyk

naz­wi­sko


Kac­per­czyk, także Bra­cia Kac­per­czyk, po­tocz­nie rów­nież Kac­per­czy­ki – pol­ski duet mu­zycz­ny po­cho­dzą­cy z Lu­bli­na. W skład duetu wcho­dzą bra­cia – Ma­ciej Ma­te­usz Kac­per­czyk (ur. 22 stycz­nia 1998) i Paweł Kac­per­czyk (ur. 29 paź­dzier­ni­ka 1999).

Po­pu­lar­ność zy­ska­li przy okaz­ji do­łą­cze­nia do SBM Label. Ich pier­wszy album "Sztu­ki pię­kne" za­de­biu­to­wał na 20. miej­scu na li­ście sprze­da­ży OLIS. Drugi album "Kry­zys wieku wczes­ne­go" do­tarł do 11. miej­sce po pier­wszym ty­god­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kacperek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Kac­per (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Kac­per


Kac­pe­rek – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 1987 roku w re­ży­se­rii Ry­szar­da Za­tor­skie­go. Zdję­cia krę­co­no w War­sza­wie i w Płoń­sku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kacperkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kac­per­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kacperski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kacprostwo

Kac­per z mał­żon­ką; Kac­pro­wie


Źródła:

SJP.pl

Kacprowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kacprowie

Kac­per z mał­żon­ką; Kac­pro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kacprowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kac­pra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kacprzak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kacprzycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kacprzyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kacwin

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


Kac­win (słow. "Kacvín", węg. "Szent­mind­szent", niem. "Katz­win­kel" – koci za­ką­tek) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Spi­szu w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Łap­sze Niżne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kacyk

1. przy­wód­ca ple­mien­ny;
2. po­tocz­nie: urzęd­nik sa­mo­wol­nie spra­wu­ją­cy wła­dzę, wy­ko­rzy­stu­ją­cy sta­no­wi­sko dla włas­nych ko­rzy­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przy­wód­ca ple­mien­ny;

 (1.2) pot. pejor. urzęd­nik na­du­ży­wa­ją­cy wła­dzy


Kacyk (hiszp. "ca­ci­que" lub "ca­zi­que", /kaˈsike/; port. /kɐˈsikɨ/, /kaˈsiki/, r.ż. "ca­ci­ca") – po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka Ta­i­nów (za poś­red­nict­wem hisz­pań­skie­go) okre­śle­nie dla przy­wód­cy ple­mie­nia, szlach­ci­ca in­diań­skie­go, na ob­sza­rze Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej, spra­wu­ją­ce­go opie­kę nad wsią bądź osadą, razem z ka­pła­na­mi, sza­ma­na­mi i star­szyz­ną wo­jow­ni­ków, ma­ją­ce­go do tego prawo z ty­tu­łu po­sia­da­nia ziemi. Kacyk re­pre­zen­to­wał także swo­ich pod­da­nych w kon­tak­tach z wła­dza­mi hisz­pań­ski­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kacykarzyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kacyki

1. przy­wód­ca ple­mien­ny;
2. po­tocz­nie: urzęd­nik sa­mo­wol­nie spra­wu­ją­cy wła­dzę, wy­ko­rzy­stu­ją­cy sta­no­wi­sko dla włas­nych ko­rzy­ści


Ka­cy­ki (Ic­te­ri­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych (Ic­te­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kacykostwo

po­tocz­nie: na­du­ży­wa­nie wła­dzy przez urzęd­ni­ka, zwła­szcza pro­win­cjo­nal­ne­go, dla osią­gnię­cia oso­bi­stych ko­rzy­ści


Źródła:

SJP.pl

Kacykowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


Ka­cy­ko­wa­te (Ic­te­ri­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad sto ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją wy­łącz­nie w Nowym Świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kacykowaty

o ce­chach ka­cy­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Kacykowiec

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kacykowski

przy­miot­nik od: kacyk; ka­cy­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Kacykowy

przy­miot­nik od: kacyk; ka­cy­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Kaczan

1. głąb ka­pu­sty;
2. kolba ku­ku­ry­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) głąb, rdzeń ka­pu­sty, bruk­wi

 (1.2) kolba ku­ku­ry­dzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczanowo

Ka­cza­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia.

Wieś du­chow­na, włas­ność ku­sto­sza ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej poz­nań­skiej, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie pyzdr­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ka­cza­no­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wrze­śnia-Po­łud­nie. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Kaczanowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczarnia

w rol­nict­wie: go­spo­dar­stwo wy­spe­cja­li­zo­wa­ne, zaj­mu­ją­ce się ho­dow­lą ka­czek; kacza ferma


Źródła:

SJP.pl

Kaczawa

rzeka w Pol­sce


Ka­cza­wa (niem. "Kat­zbach", daw­niej "Kac­ba­cha") – rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, na Dol­nym Ślą­sku, lewy do­pływ Odry. Prze­pły­wa przez wo­je­wództ­wo dol­no­ślą­skie. Swoje źró­dła ma w Gó­rach Ka­czaw­skich (Góry Oło­wia­ne – pn. stok za­le­sio­nej góry Tu­rzec), po­wy­żej Ka­czo­ro­wa. Obec­nie dla Gór Po­gó­rza Ka­czaw­skie­go Ka­cza­wa sta­no­wi istot­ny skład­nik kra­jo­bra­zu, zaś w cza­sach hi­sto­rycz­nych sta­no­wi­ła głów­ną oś ko­mu­ni­ka­cyj­ną i osad­ni­czą re­gio­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczawski

przy­miot­nik od Ka­cza­wa


Źródła:

SJP.pl

Kaczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Dro­ho­bycz,Litwa, Su­praśl,Bra­sław­szczyz­na,Po­le­sie,Wi­leń­szczyz­na. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. to­czyć, ta­czać, tur­lać

 (1.2) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na,Wi­leń­szczyz­na. wał­ko­wać

 (1.4) gw-pl|So­kół­ka,Olesz­kow­ce,Wi­leń­szczyz­na. ma­glo­wać

 (2.4) gw-pl|Ryb­nik. ta­plać się

 (2.7) gw-pl|Że­go­wi­cze. walać się, po­nie­wie­rać się


Źródła:

Wiktionary

Kaczenica

sko­ru­piak z rzędu wą­so­no­gów


Źródła:

SJP.pl

Kaczeniec

ro­śli­na błot­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych; ka­czy­niec, knieć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Calt­ha pa­lu­stris|ref=tak., knieć błot­na; ro­śli­na o żół­tych kwia­tach i ner­ko­wa­tych li­ściach;

 (1.2) kwiat ka­czeń­ca (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczeńcowy

przy­miot­nik od: ka­cze­niec


Źródła:

SJP.pl

Kaczinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej stan Ka­czin w pół­noc­nej Mjan­mie;


Źródła:

Wiktionary

Kaczka

1. ptak wodny z rzędu blasz­ko­dzio­bych, dziki lub udo­mo­wio­ny, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ką szyją, spła­szczo­nym dzio­bem oraz krót­ki­mi no­ga­mi;
2. po­tra­wa z tego ptaka;
3. po­tocz­nie: zmy­ślo­na, nie­praw­dzi­wa wia­do­mość (zwy­kle w wy­ra­że­niu "kacz­ka dzien­ni­kar­ska"); plot­ka;
4. na­czy­nie umoż­li­wia­ją­ce cho­rym męż­czyz­nom od­da­wa­nie moczu bez wsta­wa­nia z łóżka;
5. w lot­nict­wie: układ ae­ro­dy­na­micz­ny sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca o uste­rze­niu wy­so­ko­ści umie­szczo­nym w przed­niej czę­ści ka­dłu­ba, przed skrzy­dła­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;

 (1.2) ornit. sa­mi­ca kacz­ki (1.1)

 (1.3) kulin. mięso lub po­tra­wa z kacz­ki (1.1)

 (1.4) med. na­czy­nie do od­da­wa­nia moczu bez wsta­wa­nia z łóżka

 (1.5) pot. nie­praw­dzi­wa in­for­ma­cja;

 (1.6) lotn. jeden z typów kon­struk­cji sa­mo­lo­tów;

 (1.7) rzut ka­mie­niem tak, aby odbił się kil­ku­krot­nie od po­wierzch­ni wody;


Kacz­ka – nazwa okre­śla­ją­ca niek­tó­re ga­tun­ki z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, po­dro­dzi­ny ka­czek, w szcze­gól­no­ści z ro­dza­jów "Anas", "Netta" i "Ayt­hya". W Pol­sce zwy­cza­jo­wo kacz­ki dzie­li się na kacz­ki pły­wa­ją­ce (kacz­ki wła­ści­we) i kacz­ki nur­ku­ją­ce (grą­ży­ce).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczkarnia

miej­sce odło­wu ka­czek


Źródła:

SJP.pl

Kaczkarz

my­śli­wy po­lu­ją­cy naj­chęt­niej na kacz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) łow. my­śli­wy pre­fe­ru­ją­cy po­lo­wa­nie na kacz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczki

po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, śred­niej wiel­ko­ści i róż­no­rod­nym ubar­wie­niu, za­miesz­ku­ją­cych różne śród­lą­do­we zbior­ni­ki wodne


Kacz­ki (Ana­ti­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Są to ptaki wodne śred­niej wiel­ko­ści o sto­sun­ko­wo krót­kiej szyi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczkomat

au­to­mat do wy­da­wa­nia po­kar­mu dla wod­nych pta­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) au­to­mat z karmą dla pta­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczkonosy

ma­ją­cy nos po­dob­ny do dzio­ba kacz­ki


Źródła:

SJP.pl

Kaczkowate

ro­dzi­na pta­ków blasz­ko­dzio­bych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki wodne za­miesz­ku­ją­ce cały świat


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ana­ti­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu blasz­ko­dzio­bych;


Kacz­ko­wa­te (Ana­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu blasz­ko­dzio­bych (An­se­ri­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki wodne, za­miesz­ku­ją­ce cały świat, poza An­tark­ty­dą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczkowaty

1. o ce­chach kacz­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków);
2. po­dob­ny do kacz­ki, taki jak u kacz­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kacz­ki, np. kacz­ko­wa­ty chód; kaczy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kacz­ki, taki jak u kacz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczkowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczkowski

naz­wi­sko, np.:
1. Karol Kacz­kow­ski (1797-1867), pol­ski le­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny;
2. Zyg­munt Kacz­kow­ski (1825-96), pol­ski po­wie­ścio­pi­sarz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczlin

ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie tro­pi­kal­nej, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na; ka­lan­choe


Kacz­lin – śred­niej wiel­ko­ści wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Sie­ra­ków, na te­re­nie Sie­ra­kow­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol., rzad. śrpol.; dziś gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. karcz­ma


Źródła:

Wiktionary

Kaczmar

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczmarczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczmarek

naz­wi­sko


Kacz­ma­rek – pol­skie naz­wi­sko po­cho­dzi od sta­ro­pol­skiej nazwy oso­bo­wej za­wo­du "Karcz­marz" (wła­ści­ciel karcz­my), "Karcz­ma­rek" (osoba pra­cu­ją­ca w karcz­mie). Współ­czes­ne brzmie­nie naz­wi­ska pow­sta­ło na sku­tek za­ni­ku od XVI wieku pier­wszej gło­ski -r-. W 2009 Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 60 713 osób o naz­wi­sku Kacz­ma­rek, co daje 18.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczmarkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczmarski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczmarzyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kacznik

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne dla stad­ka roz­pło­do­we­go ka­czek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. po­mie­szcze­nie dla ka­czek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób kaczy


Źródła:

Wiktionary

Kaczodzioby

ma­ją­cy dziób po­dob­ny do dzio­ba kacz­ki


Źródła:

SJP.pl

Kaczor

sa­miec kacz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. sa­miec kacz­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczorek

zdrob­nie­nie od: ka­czor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od ka­czor

 (1.2) mały ka­czor

 (1.3) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Adria­nicht­hys kru­y­ti|Weber., słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny ka­czor­ko­wa­tych, za­gro­żo­na wy­gi­nię­ciem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ster­czą­cy kos­myk wło­sów


Ka­czo­rek ("Adria­nicht­hys kru­y­ti") – kry­tycz­nie za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny ka­czor­ko­wa­tych (Adria­nicht­hy­i­dae). Jest en­de­mi­tem je­zio­ra Poso po­ło­żo­ne­go na Ce­le­bes. Ciało tej ryby osią­ga dłu­gość do 16 cm. Wy­róż­nia się po­więk­szo­ny­mi szczę­ka­mi na­da­ją­cy­mi jego py­sko­wi formę szu­flad­ki, stąd nazwa ga­tun­ku i całej ro­dzi­ny ka­czor­ko­wa­tych. Bio­lo­gia tego ga­tun­ku jest słabo poz­na­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczorowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczorski

→ Ka­czo­ry


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­czo­rów


Patrz:Kaczory

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczoruk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaczory

sa­miec kacz­ki


Ka­czo­ry (niem. "Erpel") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Ka­czo­ry.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Ka­czo­ry leżą na Kraj­nie. Wieś kró­lew­ska na­le­ża­ła do sta­ro­stwa uj­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie na­kiel­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczorzanin

miesz­ka­niec Ka­czor (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kaczorzanka

miesz­kan­ka Ka­czor (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kaczucha

zgru­bie­nie od: kacz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od kacz­ka

 (1.2) rub. o kacz­ce

 (1.3) pot. kolej. nie­du­ża lo­ko­mo­ty­wa ma­ne­wro­wa

 (1.4) środ. mot. citroën 2CV

 (1.5) środ. mot. do­staw­czak marki Mer­ce­des

 (1.7) środ. w żar­go­nie nar­ko­ma­nów: bu­tel­ka do pa­le­nia ma­ri­hu­a­ny

 (1.8) pot. tylko w lm. ka­czu­chy → ta­niec wy­ko­ny­wa­ny do po­pu­lar­nej szwaj­car­skiej pio­sen­ki lu­do­wej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczuchna

pie­szczot­li­wie o kacz­ce - ptaku; ka­czu­sia, ka­czusz­ka


Źródła:

SJP.pl

Kaczucza

hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. żywy hisz­pań­ski ta­niec tra­dy­cyj­ny

 (1.2) muz. mu­zy­ka to­wa­rzy­szą­ca ka­czu­czy (1.1)


Ka­czu­cza (hiszp. Ca­chu­cha) – żywy hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy z to­wa­rzy­stwem ka­sta­nie­tów, w me­trum 3/4.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczusia

pie­szczot­li­wie o kacz­ce - ptaku; ka­czuch­na, ka­czusz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. kacz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczuszka

pie­szczot­li­wie o kacz­ce - ptaku; ka­czuch­na, ka­czu­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kacz­ka

 (1.2) mała kacz­ka

 (1.3) za­baw­ka w for­mie kacz­ki

 (1.4) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Net­ta­pus|ref=tak.

 (1.5) nie­wy­so­ki obcas dam­skich butów, sze­ro­ki u na­sa­dy, wą­ziut­ki na końcu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczy

1. do­ty­czą­cy kacz­ki - ptaka (np. kacze jaja);
2. po­dob­ny do kacz­ki, taki jak u kacz­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kacz­ki, np. kaczy chód; kacz­ko­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do kacz­ki (o ptaku)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kacz­ki, ma­ją­cy cechy kacz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kacz­ka

 (1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. niski że­laz­ny piec


Źródła:

Wiktionary

Kaczyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kaczydło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. mały, płyt­ki staw, ba­jo­ro, błoto


Źródła:

Wiktionary

Kaczyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie, sku­pi­sko lud­no­ści pol­skie­go po­cho­dze­nia;


Ka­czy­ka ( "Ca­ci­ca") – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Ka­czy­ka. W 2011 roku li­czy­ła 1110 miesz­kań­ców. Jest miej­scem lo­ka­cji dużej, czyn­nej ko­pal­ni soli.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczyniec

ro­śli­na błot­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych; ka­cze­niec, knieć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Calt­ha pa­lu­stris|L.|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny ziel­nej z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny na całej pół­ku­li pół­noc­nej

 (1.2) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku ka­czyń­ców (1.1)


Zo­bacz też: knieć błot­na - ro­śli­na, Ka­czy­niec – osada.

Ka­czy­niec – ("daw­niej także Ka­cze­niec") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Koło.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczysta

po­gard­li­wie: zwo­len­nik Ja­ro­sła­wa (a wcze­śniej także Lecha) Ka­czyń­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. pejor. lub iron. zwo­len­nik braci Ka­czyń­skich i ich po­li­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczystka

po­gard­li­wie: zwo­len­nicz­ka Ja­ro­sła­wa (a wcze­śniej także Lecha) Ka­czyń­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. pejor. lub iron. zwo­len­nicz­ka braci Ka­czyń­skich i ich po­li­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczystowski

przy­miot­nik

 (1.1) publ. pejor. lub iron. zwią­za­ny ze zwo­len­ni­ka­mi braci Ka­czyń­skich i ich po­li­ty­ki


Źródła:

Wiktionary

Kaczyzm

po­gard­li­wie: rządy lub po­glą­dy Ja­ro­sła­wa (a wcze­śniej także Lecha) Ka­czyń­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. polit. pejor. lub iron. ety­kiet­ka ję­zy­ko­wa, hasło po­li­tycz­ne okre­śla­ją­ce rządy braci Ja­ro­sła­wa i Lecha Ka­czyń­skich;


Ka­czyzm (rza­dziej: ka­czo­lo­gia) – ne­o­lo­gizm, kon­cept ide­o­lo­gicz­ny, pe­jo­ra­tyw­ne lub sa­ty­rycz­ne okre­śle­nie rzą­dów par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość (PiS), po­cho­dzą­ce od naz­wisk pol­skich po­li­ty­ków, braci Ja­ro­sła­wa i Lecha Ka­czyń­skich. Jako okre­śle­nie iro­nicz­ne lub pro­pa­gan­do­we jest ono uży­wa­ne przez prze­ciw­ni­ków ugru­po­wań po­li­tycz­nych braci Ka­czyń­skich, na­to­miast przez zwo­len­ni­ków PiS jest uwa­ża­ne za nie­a­dek­wat­ne i obraź­li­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaczyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaczątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: kaczę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. młoda kacz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaczę

pis­klę kacz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. pis­klę kacz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kada

zdrob­nie­nie od: Le­o­ka­dia; Loda


Źródła:

SJP.pl

Kadafi

naz­wi­sko, np. Mu­am­mar Ka­da­fi (al-Kad­da­fi, 1942-2011), li­bij­ski po­li­tyk, przy­wód­ca Libii, puł­kow­nik


Źródła:

SJP.pl

Kadaif

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. deser na bazie sera i op­cjo­nal­nie – cia­sta filo lub ma­ka­ro­ni­ków z se­mo­li­ny; zwy­kle po wierz­chu bar­wio­ny na po­ma­rań­czo­wo i po­sy­py­wa­ny sie­ka­ny­mi pi­sta­cja­mi; spe­cjal­ność kuch­ni na­ro­do­wych na Bał­ka­nach, Bli­skim Wscho­dzie i w Magh­re­bie


Źródła:

Wiktionary

Kadar

naz­wi­sko wę­gier­skie, np. János Kádár, właśc. János Cser­ma­nek (1912 - 1989) - wę­gier­ski przy­wód­ca ko­mu­ni­stycz­ny w la­tach 1956-1988


Źródła:

SJP.pl

Kadarka

szczep czer­wo­nych wi­no­gron, po­pu­lar­ny w upra­wach wi­no­ro­śli na Wę­grzech


Ka­dar­ka (węg. "kádár" „bed­narz”), gymza, gamza – czer­wo­ny szczep wi­no­ro­śli wła­ści­wej, naj­po­pu­lar­niej­sza od­mia­na wi­no­ro­śli na Wę­grzech, upra­wia­na na całym Pół­wy­spie Bał­kań­skim (Buł­ga­ria – pod nazwą gymza, gamza, Al­ba­nia, Ma­ce­do­nia Pół­noc­na, Ser­bia).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kadaryci

przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik ka­da­ryz­mu (szko­ły te­o­lo­gicz­nej w is­la­mie)


Źródła:

SJP.pl

Kadaryta

przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik ka­da­ryz­mu (szko­ły te­o­lo­gicz­nej w is­la­mie)


Źródła:

SJP.pl

Kadarytka

→ ka­da­ry­ta


Patrz:kadaryta

Źródła:

SJP.pl

Kadaryzm

1. ustrój Wę­gier­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej trwa­ją­cy od lat 60. XX wieku aż do przy­wró­ce­nia ka­pi­ta­liz­mu na Wę­grzech w 1989 roku; gu­la­szo­wy ko­mu­nizm;
2. nurt te­o­lo­gii mu­zuł­mań­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kadaster

urzę­do­wy spis grun­tów i bu­dyn­ków; ka­ta­ster


Źródła:

SJP.pl

Kadastralny

zwią­za­ny z urzę­do­wym re­je­strem i wy­ce­ną nie­ru­cho­mo­ści; ka­ta­stral­ny


Źródła:

SJP.pl

Kadastrować

spo­rzą­dzać ka­da­ster - urzę­do­wy re­jestr nie­ru­cho­mo­ści; ka­ta­stro­wać


Źródła:

SJP.pl

Kadawer

ciało czło­wie­ka zmar­łe­go lub śmier­tel­nie cho­re­go, za­tra­ca­ją­ce funk­cje ży­cio­we; ca­da­ver


Źródła:

SJP.pl

Kadawerowy

→ ka­da­wer


Patrz:kadawer

Źródła:

SJP.pl

Kadaweryczny

→ ka­da­wer


Patrz:kadawer

Źródła:

SJP.pl

Kadaweryna

za­sa­do­wa amina sta­no­wią­ca jeden z pro­duk­tów roz­kła­du bak­te­ryj­ne­go bia­łek, dzia­ła­ją­ca szkod­li­wie na układ krą­że­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy dia­min, amina bio­gen­na pow­sta­ją­ca w pro­ce­sie gnil­nym biał­ka, na­le­ży do tzw. "tru­pich jadów";


Ka­da­we­ry­na ( ca­da­ver ‘trup’, ‘zwło­ki’), pen­ta­me­ty­le­no­dia­mi­na, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy dia­min, jedna z pro­ta­min, amina bio­gen­na bę­dą­ca pro­duk­tem de­kar­bok­sy­la­cji ami­nok­wa­su li­zy­ny, pow­sta­je jako pro­dukt me­ta­bo­liz­mu bak­te­rii, a także w pro­ce­sie gnil­nym biał­ka we­dług re­ak­cji:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaddafi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kadecik

zdrob­nie­nie od: kadet


Źródła:

SJP.pl

Kadecki

od­no­szą­cy się do ka­de­ta, zwią­za­ny z ka­de­tem


Źródła:

SJP.pl

Kadeelowski

→ KDL; KDL-owski


Źródła:

SJP.pl

Kadela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kadena

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. ekon. jedna z kryp­to­wa­lut stwo­rzo­na w 2019 r. przez firmę o tej samej naz­wie


Ka­de­na (jap. 嘉手納町 Ka­de­na-chō) – mia­sto w Ja­po­nii, w pre­fek­tu­rze Oki­na­wa, na wy­spie Oki­na­wa. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 13 521 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 894,2 os./km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kadenacy

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kadencja

1. okre­ślo­ny usta­wą czas urzę­do­wa­nia obie­ral­ne­go urzęd­ni­ka lub or­ga­nu;
2. daw­niej: po­sie­dze­nie, zwła­szcza sądu;
3. w ję­zy­koz­naw­stwie: in­to­na­cja opa­da­ją­ca;
4. na­stęp­stwo dźwię­ków na­da­ją­ce fra­zie mu­zycz­nej cha­rak­ter za­koń­cze­nia;
5. ozdob­ne, wir­tu­o­zow­skie za­koń­cze­nie ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub jego czę­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. okres peł­nie­nia funk­cji (urzę­du) przez obie­ral­ne­go urzęd­ni­ka lub organ;

 (1.2) jęz. in­to­na­cja opa­da­ją­ca, w pol­szczyź­nie ty­po­wa dla zda­nia oz­naj­mu­ją­ce­go;

 (1.3) muz. sek­wen­cja akor­dów ma­ją­ca cha­rak­ter za­koń­cze­nia;

 (1.4) muz. wir­tu­o­zow­ska, im­pro­wi­za­cyj­na so­lów­ka w ra­mach więk­szych ut­wo­rów, np. kon­cer­tów or­kie­stro­wych

 (1.5) sport. w ko­lar­stwie: licz­ba obro­tów pe­da­łów na mi­nu­tę

 (1.6) sport. w bie­gach: licz­ba kro­ków na mi­nu­tę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadencjonalny

daw­niej: od­by­wa­ją­cy się co ka­den­cję, okre­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Kadencyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z ka­den­cją


Źródła:

Wiktionary

Kadencyjność

za­sa­da spra­wo­wa­nia funk­cji pu­blicz­nej lub urzę­du przez usta­lo­ny z góry, mak­sy­mal­ny czas, na okres ka­den­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­den­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadencyjny

zwią­za­ny z ka­den­cją


przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się okre­so­wo­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadenowski

do­ty­czą­cy Ka­de­na, Ka­de­na-Ban­drow­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Kadenowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­de­na (Ka­de­na-Ban­drow­skie­go) lub z nim zwią­za­ny; Ka­de­now­ski


Źródła:

SJP.pl

Kadesz

w ju­da­iz­mie: mod­lit­wa za zmar­łych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kadet

uczeń szko­ły przy­go­to­wu­ją­cej do za­wo­du woj­sko­we­go, obec­nie w Pol­sce - szko­ły pod­cho­rą­żych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. uczeń ofi­cer­skiej szko­ły woj­sko­wej;

 (1.2) polit. hist. pot. czło­nek Par­tii Kon­sty­tu­cyj­no-De­mo­kra­tycz­nej (K-D)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. sa­mo­chód Opel Ka­dett


Kadet – tytuł ucz­nia bez szcze­gól­ne­go na­da­nia w szko­le woj­sko­wej, a także w szko­le po­żar­ni­czej, któ­rym po­słu­gu­je się tylko w okre­sie nauki w szko­le ka­de­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadetka

w spor­cie: za­wod­nicz­ka młod­sza od ju­nior­ki; mło­dzicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Kadett

[czy­taj: kadet] model sa­mo­cho­du marki Opel


Źródła:

SJP.pl

Kadi

mu­zuł­mań­ski sę­dzia wy­ro­ku­ją­cy na pod­sta­wie praw: is­lam­skie­go i zwy­cza­jo­we­go, a także in­ter­pre­tu­ją­cy te prawa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. rel. sę­dzia mu­zuł­mań­ski


Kadi (arab. قاضي "qāḍī") – sę­dzia mu­zuł­mań­ski. Wy­da­je wy­ro­ki na pod­sta­wie zna­jo­mo­ści prawa mu­zuł­mań­skie­go (sza­ria­tu) i prawa zwy­cza­jo­we­go (adat). Jest mia­no­wa­ny przez wła­dze pań­stwo­we. Ob­szar ge­o­gra­ficz­ny po­zo­sta­ją­cy pod jego ju­rys­dyk­cją nosi nazwę "ka­di­lik".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadisz

w ju­da­iz­mie - mod­lit­wa pod­dań­cza, sła­wią­ca wiel­kość Boga, obo­wiąz­ko­wo od­ma­wia­na przez rok po śmier­ci naj­bliż­sze­go człon­ka ro­dzi­ny i w każdą jej rocz­ni­cę; ka­dysz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ży­dow­ska mod­lit­wa li­tur­gicz­na, któ­rej głów­nym te­ma­tem jest uwiel­bie­nie i uś­wię­ce­nie imie­nia Boga


Ka­disz, rów­nież Ka­dysz, Kad­disz (hebr. קדיש – "świę­ty"; ji­dysz: Ka­desz) – jedna z naj­waż­niej­szych mod­litw w ju­da­iz­mie, bę­dą­ca skład­ni­kiem wszel­kich ży­dow­skich mo­dłów zbio­ro­wych. Jest to dok­so­lo­gia w ję­zy­ku ara­mej­skim, wy­sła­wia­ją­ca Imię Boże, wy­ra­ża­ją­ca pod­da­nie się Jego woli oraz wzy­wa­ją­ca ry­chłe­go na­dej­ścia kró­le­stwa Bo­że­go. Czę­sto myl­nie na­zy­wa­na mod­lit­wą za zmar­łych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadm

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cd, sre­brzy­sto­bia­ły, mięk­ki metal uży­wa­ny m.in. do ochron­ne­go po­kry­wa­nia me­ta­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cd i licz­bie ato­mo­wej 48;


Kadm (Cd, łac. "cad­mium") – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych ukła­du okre­so­we­go. Nazwa po­cho­dzi od słowa "kad­me­ia", bę­dą­ce­go grec­ką nazwą rudy cynku, ka­la­mi­nu, w któ­rej kadm zo­stał wy­kry­ty.

Mi­ne­ra­łem tego pier­wiast­ka, bez zna­cze­nia prze­my­sło­we­go, jest np. gre­no­kit (CdS) i (CdO), ale jest zwy­kle uzy­ski­wa­ny jako pro­dukt ubocz­ny przy pro­duk­cji cynku. Sta­no­wi 0,00005% masy sko­ru­py ziem­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadm.

skrót od: kon­trad­mi­rał (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) wojsk. mar. kon­trad­mi­rał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadmejski

1. zwią­za­ny z Kad­mo­sem - mi­tycz­nym za­ło­ży­cie­lem Teb w Be­o­cji;
2. kad­mej­skie zwy­cię­stwo - zwy­cię­stwo tra­gicz­ne za­rów­no dla po­ko­na­ne­go, jak i dla zwy­cięz­cy


Źródła:

SJP.pl

Kadmon

w Ka­ba­le: okre­śle­nie pier­wsze­go czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Kadmos

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


Kad­mos ( Κάδμος, Cad­mus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Age­no­ra (króla Tyru) i Te­le­fas­sy, brat Eu­ro­py, mąż Har­mo­nii, za­ło­ży­ciel mia­sta Teby.

Po­nie­waż za­gi­nę­ła sio­stra Kad­mo­sa Eu­ro­pa por­wa­na przez Zeusa, oj­ciec Age­nor na­ka­zał Kad­mo­so­wi wy­ru­szyć na jej po­szu­ki­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kadmowanie

po­kry­wać po­wierzch­nię me­ta­lu kad­mem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kad­mo­wać.


Kad­mo­wa­nie – po­kry­wa­nie po­wierzch­ni przed­mio­tów sta­lo­wych cien­ką po­wło­ką kadmu w celu ochro­ny przed ko­roz­ją po­wo­do­wa­ną dzia­ła­niem po­wie­trza i wody mor­skiej. Kad­mo­wa­nie od­by­wa się po­przez za­nu­rze­nie ele­men­tu w elek­tro­li­cie oraz przy­ło­że­nie na­pię­cia, co po­wo­du­je, że wy­dzie­la­ją­cy się kadm przy­le­ga do przed­mio­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadmować

po­kry­wać po­wierzch­nię me­ta­lu kad­mem


Źródła:

SJP.pl

Kadmowiec

pier­wia­stek na­le­żą­cy do dwu­na­stej grupy ukła­du okre­so­we­go pier­wiast­ków; cyn­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Kadmowy

przy­miot­nik od: kadm


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kadmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadr

1. obraz fil­mo­wy za­re­je­stro­wa­ny na po­je­dyn­czej klat­ce;
2. frag­ment fo­to­gra­fo­wa­ne­go obiek­tu;
3. wy­ci­nek ne­ga­ty­wu przez­na­czo­ny do wy­wo­ła­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. film. obraz wi­docz­ny w wiz­je­rze apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go lub ka­me­ry

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od kadra


Kadr, klat­ka fil­mo­wa lub tylko klat­ka – pole obra­zu two­rzo­ne­go przez obiek­tyw, wy­dzie­lo­ne do ob­ser­wa­cji w urzą­dze­niu op­tycz­nym.

W urzą­dze­niach, w któ­rych istot­ne jest ob­ser­wo­wa­nie ca­łe­go pola obra­zu ge­ne­ro­wa­ne­go przez obiek­tyw, kadr ma kształt ge­ne­ro­wa­ny przez oku­lar i jest to obraz, co do za­sa­dy, w po­sta­ci koła (np. w lor­net­kach, lu­ne­tach, lu­pach, mi­kro­sko­pach czy te­le­sko­pach).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadra

ze­spół, team


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół wyk­wa­li­fi­ko­wa­nych pra­cow­ni­ków danej jed­nost­ki

 (1.2) sport. czo­ło­wi za­wod­ni­cy okre­ślo­nej dy­scy­pli­ny spor­to­wej

 (1.3) wojsk. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na woj­ska zło­żo­na z za­wo­do­wych ofi­ce­rów, cho­rą­żych i po­do­fi­ce­rów, bę­dą­ca trzo­nem dla dal­szych uzu­peł­nień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadrel

daw­niej: czar­ny sal­ce­son naj­niż­szej ja­ko­ści pro­du­ko­wa­ny z krwi i od­pad­ków mięs­nych; ka­dryl


Źródła:

SJP.pl

Kadrowa

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w dzia­le kadr; per­so­nal­na


Źródła:

SJP.pl

Kadrować

1. wy­bie­rać do sfo­to­gra­fo­wa­nia lub na­gra­nia część wi­dzia­ne­go obra­zu;
2. wy­ci­nać wy­bra­ny frag­ment z pier­wot­nie za­re­je­stro­wa­ne­go obra­zu w celu jego dal­szej obrób­ki i wy­ek­spo­no­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Kadrowe

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w dzia­le kadr; per­so­nal­na


Źródła:

SJP.pl

Kadrowicz

za­wod­nik na­le­żą­cy do kadry re­pre­zen­ta­cyj­nej; ka­dro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Kadrowiczka

za­wod­nicz­ka na­le­żą­ca do kadry re­pre­zen­ta­cyj­nej


Źródła:

SJP.pl

Kadrowiec

1. za­wod­nik na­le­żą­cy do kadry re­pre­zen­ta­cyj­nej; ka­dro­wicz;
2. urzęd­nik pra­cu­ją­cy w dzia­le kadr; ka­dro­wy, per­so­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Kadrowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bio­rąc pod uwagę kadrę


Źródła:

Wiktionary

Kadrowy

przy­miot­nik od: kadra


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kadrą, do­ty­czą­cy kadry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadry

dział pro­wa­dzą­cy ewi­den­cję pra­cow­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. dział za­trud­nia­nia i ewi­den­cji pra­cow­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadryl

1. wyt­wor­ny fi­gu­ro­wy ta­niec fran­cu­ski z cza­sów Na­po­le­o­na I, wy­wo­dzą­cy się z kon­tre­dan­sa;
2. nazwa pa­sjan­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. cho­re­ogr. fi­gu­ro­wy ta­niec sa­lo­no­wy, tań­czo­ny pa­ra­mi w gru­pach, po­pu­lar­ny w XIX wieku;

 (1.2) daw. muz. mu­zy­ka do ka­dry­la (1.1)

 (1.4) włók. lekka jed­wab­na tka­ni­na w krat­kę lub kieł­ba­sa


Ka­dryl (fr. "qu­a­dril­le") – XVIII-wiecz­ny ta­niec sa­lo­no­wy w me­trum prze­mien­nym 6/8 i 2/4. Nazwę "qu­a­dril­le" wzię­to od okre­śle­nia od­dział­ku jazdy.

Ta­niec pow­stał na bazie kon­tre­dan­sa; modny za cza­sów Na­po­le­o­na I we Fran­cji, szyb­ko zy­skał po­pu­lar­ność w in­nych kra­jach eu­ro­pej­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadrówka

kom­pa­nia ka­dro­wa le­gio­nów J. Pił­sud­skie­go w 1914 roku


Źródła:

SJP.pl

Kadubek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karm­nik; budka lę­go­wa dla pta­ków


Źródła:

Wiktionary

Kaduceusz

1. ke­ry­ke­jon;
a) w mi­to­lo­gii grec­kiej: laska Her­me­sa
b) sym­bo­licz­na laska sta­ro­grec­kich po­słów, sym­bol ich nie­ty­kal­no­ści
2. laska błaz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mitgr. mi­trzym. laska ople­cio­na dwoma wę­ża­mi, po­chy­la­ją­cy­mi ku sobie łby, nie­kie­dy prze­wią­za­na wstąż­ka­mi, za­koń­czo­na parą skrzy­deł lub wień­cem; atry­but bogów: grec­kie­go Her­me­sa i grec­kiej Irydy oraz rzym­skie­go Mer­ku­re­go; em­ble­mat po­ko­ju i hand­lu;

 (1.2) sta­roż. sym­bo­licz­na laska sta­ro­grec­kie­go ke­ryk­sa (he­rol­da, posła), oz­na­ka jego nie­ty­kal­no­ści

 (1.3) laska błaz­na


☤

Ka­du­ce­usz (łac. "ca­du­ce­us" „laska he­rol­dów”), ke­ry­ke­jon (gr. κηρύκειον "kērýkeion"), oba od κῆρυξ ("kēryks" „he­rold”) – sym­bo­licz­na laska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaduczny

prze­sta­rza­le:
1. → kaduk (dia­beł);
2. nie­ty­po­wy w danej sy­tu­a­cji przez swój roz­miar lub swoją in­ten­syw­ność


Źródła:

SJP.pl

Kaduczy

ka­du­ko­wy;
1. → kaduk (ma­ją­tek);
2. nie­spra­wied­li­wy lub uwa­ża­ny za nie­ma­ją­cy pod­staw


Źródła:

SJP.pl

Kaduk

1. w daw­nej Pol­sce: ma­ją­tek po zmar­łym bez krew­nych, pu­ściz­na;
2. prze­sta­rza­łe: dia­beł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. praw. spa­dek po­zo­sta­wio­ny bez dzie­dzi­ców;

 (1.2) daw. med. pa­dacz­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. dia­beł, czart


Kaduk ( ca­du­cus 'upa­da­ją­cy', póź­niej 'bez­pań­ski') – spa­dek po­zo­sta­wio­ny bez dzie­dzi­ców. In­sty­tu­cja praw­na wy­wo­dzą­ca się z prawa rzym­skie­go (ius ca­du­cum). Zwią­za­na jest z ogra­ni­cze­niem dzie­dzi­cze­nia do okre­ślo­ne­go kręgu osób i ogra­ni­cze­nia­mi te­sta­men­to­wy­mi. W przy­pad­ku braku upraw­nio­nych osób i braku te­sta­men­tu spa­dek przy­pa­da wład­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadukowy

ka­du­czy;
1. → kaduk (ma­ją­tek);
2. nie­spra­wied­li­wy lub uwa­ża­ny za nie­ma­ją­cy pod­staw


Źródła:

SJP.pl

Kadyk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. ja­ło­wiec


Źródła:

Wiktionary

Kadyks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Hisz­pa­nii;

 (1.2) geogr. pro­win­cja w Hisz­pa­nii


Ka­dyks ( Cádiz [ˈkaðiθ], fen. גדר = "Gadir", Gades, ‏قادس‎ = "Qādis") – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie An­da­luz­ja, sto­li­ca pro­win­cji Ka­dyks. Po­ło­żo­ne na pół­wy­spie od­dzie­la­ją­cym od­no­gę Za­to­ki Ka­dyk­su od Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Za­miesz­ku­je je 116 072 osób (2019).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kadykski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Ka­dyk­sem (mia­stem i pro­win­cją w Hisz­pa­nii)


Źródła:

Wiktionary

Kadyksyjczyk

miesz­ka­niec Ka­dyk­su


Źródła:

SJP.pl

Kadyksyjka

miesz­kan­ka Ka­dyk­su


Źródła:

SJP.pl

Kadyksyjski

przy­miot­nik od: Ka­dyks (mia­sto w Hisz­pa­nii)


Źródła:

SJP.pl

Kadyny

Ka­dy­ny (niem. "Ka­dien/Ca­di­nen") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Tolk­mic­ko.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Kadyrowiec

cze­czeń­ski żoł­nierz bę­dą­cy zwo­len­ni­kiem Ram­za­na Ka­dy­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Kadysz

w ju­da­iz­mie - mod­lit­wa pod­dań­cza, sła­wią­ca wiel­kość Boga, obo­wiąz­ko­wo od­ma­wia­na przez rok po śmier­ci naj­bliż­sze­go człon­ka ro­dzi­ny i w każdą jej rocz­ni­cę; ka­disz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. jedna z waż­niej­szych i czę­ściej od­ma­wia­nych mod­litw ży­dow­skich


Ka­dysz, Ka­dysz Rzą­do­wy ( Кадыш, "Ka­dysz"; Кадыш, "Ka­dysz") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie gro­dzień­skim, na pół­noc od So­poć­kiń, przy gra­ni­cy z Litwą, nad Czar­ną Hań­czą.

Ka­dysz jest po­ło­żo­ny przy sta­rej dro­dze z So­poć­kin do Kop­cio­wa na Lit­wie, 4 km od gra­ni­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Kadzidełko

zdrob­nie­nie od: ka­dzi­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pa­ty­czek po­kry­te­go sub­stan­cją, która ża­rząc się wy­dzie­la za­pach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadzidla

krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych; ka­dzi­dło­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos­wel­lia|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju ka­dzid­la (1.1)


Ka­dzid­la, ka­dzi­dło­wiec ("Bos­wel­lia" Roxb. ex Co­lebr.) – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych ("Bur­se­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 20 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w środ­ko­wej Afry­ce, na Ma­da­ga­ska­rze, Pół­wy­spie Arab­skim i w In­diach. Gu­mo­ży­wi­ca po­zy­ski­wa­na z niek­tó­rych ga­tun­ków, zwła­szcza z ka­dzid­la Car­te­ra, po ze­sta­le­niu daje oli­ba­num sto­so­wa­ne jako ka­dzi­dło.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadzidlanin

miesz­ka­niec Ka­dzi­dła


Źródła:

SJP.pl

Kadzidlanka

miesz­kan­ka Ka­dzi­dła


Źródła:

SJP.pl

Kadzidlany

przy­miot­nik od: ka­dzi­dło


Źródła:

SJP.pl

Kadzidlański

przy­miot­nik od: Ka­dzi­dło


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­dzi­dła, zwią­za­ny z Ka­dzi­dłem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadzidło

sub­stan­cja ży­wicz­na, wy­da­ją­ca wonny za­pach przy spa­la­niu, uży­wa­na do celów kultu w wielu re­li­giach (m.in. bud­dyz­mie, ta­o­iz­mie, szin­to­iz­mie, ju­da­iz­mie, chrze­ści­jań­stwie)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przez­na­czo­na do spa­le­nia w ce­lach kultu mie­sza­ni­na żywic, da­ją­ca in­ten­syw­ną, przy­jem­ną woń

 (1.2) pot. kośc. try­bu­larz


Ka­dzi­dło (arab. لبٌان, "lubbān", hebr. "ke­to­ret", gr. "li­ba­nos", "thy­mia­na", łac. "tus", "in­cen­sum") – sub­stan­cje za­pa­cho­we po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go uwal­nia­ne pod­czas spa­la­nia, sto­so­wa­ne w ry­tu­a­łach re­li­gij­nych, me­dy­ta­cji, w kos­me­ty­ce, kuch­ni i me­dy­cy­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadzidłowiec

krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych; ka­dzid­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos­wel­lia|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju ka­dzi­dłow­ców (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadzidłowo

Ka­dzi­dło­wo (niem. "Ka­dzid­lo­wen") – ko­lo­nia w Pol­sce, w so­łect­wie Nowa Ukta, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida. W la­tach 1975–1998 ko­lo­nia ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Znaj­du­je się tu Pry­wat­ny Park Dzi­kich Zwie­rząt, ma­ją­cy za za­da­nie chro­nić ga­tun­ki, któ­rym grozi wy­mar­cie.


Źródła:

Wikipedia

Kadzidłowy

przy­miot­nik od: ka­dzi­dło


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­dzi­dła, zwią­za­ny z ka­dzi­dłem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadzielnia

1. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;
2. wzgó­rze o wy­so­ko­ści 417 m n.p.m. na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej w miej­sco­wo­ści Wi­te­ra­dów w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
3. wzgó­rze w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Kielc;
4. re­zer­wat przy­ro­dy nie­o­ży­wio­nej znaj­du­ją­cy się w Kiel­cach w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


Ka­dziel­nia – wzgó­rze w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Kielc – sto­li­cy wo­je­wództ­wa świę­to­krzy­skie­go. Ka­dziel­nia, zbu­do­wa­na z wa­pie­ni gór­no­de­woń­skich (fran, famen), ma wy­so­kość 295 m n.p.m. Obec­ne wy­ro­bi­sko (wcze­śniej były tam ka­mie­nio­ło­my) wy­peł­nia­ją wody po­dziem­ne two­rząc Je­zio­ro Szma­rag­do­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kadzielnica

ko­ściel­ne na­czy­nie do spa­la­nia ka­dzi­dła; try­bu­larz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. na­czy­nie do spa­la­nia ka­dzi­dła;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadzielniczka

zdrob­nie­nie od: ka­dziel­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ka­dziel­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadzielny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. do­ty­czą­cy ka­dzi­dła, zwią­za­ny z ka­dzi­dłem


Źródła:

Wiktionary

Kadziewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kadziować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) chem. włók. do­pro­wa­dzać barw­ni­ki ka­dzio­we do po­sta­ci roz­pu­szczal­nej


Źródła:

Wiktionary

Kadziowy

przy­miot­nik od: kadź


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kadzi, zwią­za­ny z ka­dzią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadziówka

ogniotr­wa­ła, pła­ska cegła do wy­kła­da­nia kadzi od­lew­ni­czych


Źródła:

SJP.pl

Kadzić

1. palić coś, żeby pow­stał wonny dym;
2. na­peł­niać won­nym dymem, paląc jakąś sub­stan­cję;
3. po­tocz­nie: chwa­lić, poch­le­biać, pra­wić kom­ple­men­ty; sło­dzić, do­sła­dzać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dymić ka­dzi­dłem

 (1.2) przen. pe­ro­ro­wać

 (1.3) pot. wy­pu­szczać gazy tra­wien­ne, pu­szczać bąki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kadłub

1. głów­ny ele­ment kon­struk­cyj­ny, np. ka­dłub stat­ku;
2. tułów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) głów­ny ele­ment kon­struk­cyj­ny łą­czą­cy w ca­łość po­zo­sta­łe czę­ści, ze­spo­ły i po­dze­spo­ły; trzon kon­struk­cji;

 (1.2) pot. ka­dłub (1.1) stat­ku

 (1.3) pot. ka­dłub (1.1) sa­mo­lo­tu

 (1.4) anat. tułów, szcze­gól­nie jeśli bez koń­czyn

 (1.5) daw. wy­drą­żo­ny pień


Ka­dłub – w bu­dow­nict­wie część kon­struk­cji łą­czą­ca po­zo­sta­łe ele­men­ty, ze­spo­ły i po­dze­spo­ły wcho­dzą­ce w jej skład.

Ka­dłub utrzy­mu­je po­zo­sta­łe czę­ści w okre­ślo­nym po­ło­że­niu oraz przej­mu­je ob­cią­że­nia dzia­ła­ją­ce na te czę­ści. Sta­no­wi też osło­nę chro­nią­cą przed wpły­wa­mi oto­cze­nia. Małe ka­dłu­by są na­zy­wa­ne kor­pu­sa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadłubek

zdrob­nie­nie od: ka­dłub


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. ka­dłub (w zna­cze­niu: tułów)

 (1.2) przest. na­czy­nie z kory drzew­nej

 (1.3) przest. wy­drą­żo­ny pniak drew­nia­ny, który wkła­da się na wbity w zie­mię pal, słu­żą­cy do na­cią­ga­nia po­wro­za mo­sto­we­go

 (1.4) reg. pu­łap­ka na szczu­ry

 (1.5) reg. budka dla szpa­ków wie­sza­na na drze­wach

 (1.6) obraź. pejor. osoba po­zba­wio­na wszyst­kich koń­czyn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadłubiec

Ka­dłu­biec (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Kad­lu­bietz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Le­śni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie opol­skim.


Źródła:

Wikipedia

Kadłubkowy

→ ka­dłu­bek


Patrz:kadłubek

Źródła:

SJP.pl

Kadłubowaty

do­ty­czą­cy wy­dłu­żo­ne­go wew­nątrz kloca z drze­wa, słu­żą­ce­go za po­jem­nik lub na­czy­nie


Źródła:

SJP.pl

Kadłubowiec

pra­cow­nik stocz­ni, zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą ka­dłu­bów okrę­to­wych


Źródła:

SJP.pl

Kadłubownia

hala w stocz­ni, w któ­rej mon­tu­je się ka­dłu­by okrę­tów


Ka­dłu­bow­nia, spa­wal­nia, hala pre­fa­bry­ka­cji – dział w stocz­ni, w po­sta­ci dużej hali, w któ­rej bu­do­wa­ne są więk­sze ele­men­ty lub nawet całe sek­cje ka­dłu­bów jed­no­stek pły­wa­ją­cych, z któ­rych już poza ka­dłu­bow­nią, na po­chyl­ni lub w su­chym doku for­mo­wa­ny jest ka­dłub jed­nost­ki pły­wa­ją­cej. W ka­dłu­bow­ni for­mo­wa­ne są za­rów­no ele­men­ty pła­skie (np. wregi) jak i prze­strzen­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kadłubowość

rzad­ko: po­sia­da­nie tylko czę­ści pod­sta­wo­wych ele­men­tów; nie­kom­plet­ność


Źródła:

SJP.pl

Kadłubowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kadłubowy

1. taki, który ma zwią­zek z ka­dłu­bem - pod­sta­wo­wą czę­ścią kon­struk­cji, która łączy w ca­łość po­zo­sta­łe ele­men­ty;
2. czę­ścio­wy, nie­ma­ją­cy cha­rak­te­ru ca­ło­ści; nie­kom­plet­ny, nie­peł­ny


Źródła:

SJP.pl

Kadź

1. ro­dzaj du­że­go na­czy­nia uży­wa­ne­go w go­spo­dar­stwie do­mo­wym;
2. zbior­nik na ciecz uży­wa­ny w róż­nych pro­ce­sach tech­no­lo­gicz­nych;
3. rozt­wór zre­du­ko­wa­nych barw­ni­ków ka­dzio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże ot­war­te zbior­ni­ki uży­wa­ne w róż­nych pro­ce­sach tech­no­lo­gicz­nych;

 (1.2) daw. duże na­czy­nie w kształ­cie ścię­te­go stoż­ka

 (1.3) chem. włók. rozt­wór zre­du­ko­wa­nych barw­ni­ków ka­dzio­wych

 (1.4) daw. sta­tek rzecz­ny do spła­wia­nia zboża

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: ka­dzić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kadżar

przed­sta­wi­ciel per­skiej dy­na­stii wła­da­ją­cej Ira­nem w la­tach 1794-1925


Źródła:

SJP.pl

Kadżarka

przed­sta­wi­ciel­ka per­skiej dy­na­stii wła­da­ją­cej Ira­nem w la­tach 1794-1925


Źródła:

SJP.pl

Kadżarowie

per­ska dy­na­stia wła­da­ją­ca Ira­nem w la­tach 1794-1925


Ka­dża­ro­wie – dy­na­stia po­cho­dze­nia turk­meń­skie­go rzą­dzą­ca w Ira­nie w la­tach 1794–1925.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaem

ka­ra­bin ma­szy­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. wojsk. ka­ra­bin ma­szy­no­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaemista

ope­ra­tor ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Kaemistka

→ ka­e­mi­sta


Patrz:kaemista

Źródła:

SJP.pl

Kaemowy

→ kaem (ka­ra­bin ma­szy­no­wy)


Źródła:

SJP.pl

Kaes

po­tocz­nie: kara śmier­ci


Źródła:

SJP.pl

Kaesiak

śro­do­wi­sko­wo: osoba ska­za­na na karę śmier­ci


Źródła:

SJP.pl

Kaf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sf. od­po­wied­nik kawy w twór­czo­ści scien­ce fic­tion


Kaf (כ/ך, ك‍, ܟܟ) – je­de­na­sta li­te­ra al­fa­be­tów se­mic­kich, m.in. fe­nic­kie­go, ara­mej­skie­go, arab­skie­go, he­braj­skie­go. W ge­ma­trii re­pre­zen­tu­je licz­bę 20. W per­skim al­fa­be­cie od­po­wia­da jej li­te­ra ک.

W ję­zy­ku he­braj­skim li­te­ra כ/ך oz­na­cza dźwięk [ch] lub [k], jak np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kafala

sy­stem praw­ny wy­stę­pu­ją­cy w niek­tó­rych kra­jach arab­skich, re­gu­lu­ją­cy za­trud­nia­nie pra­cow­ni­ków za­gra­nicz­nych i uza­leż­nia­ją­cy ich sta­tus po­by­to­wy od pra­co­daw­cy (spon­so­ra)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. w niek­tó­rych pań­stwach arab­skich: sy­stem kon­tro­li za­trud­nio­nych imi­gran­tów, w któ­rym pra­co­daw­ca za­pew­nia pra­cow­ni­kom tran­sport, za­miesz­ka­nie i wy­ży­wie­nie oraz od­po­wia­da za ich sta­tus praw­ny oraz do­ku­men­ty;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kafana

tra­dy­cyj­na bał­kań­ska ka­wiar­nia lub ta­wer­na ser­wu­ją­ca je­dze­nie i na­po­je


Ka­fa­na – ro­dzaj lo­kal­ne­go bi­stro (lub ta­wer­ny), po­wszech­ny w kra­jach byłej Ju­go­sła­wii i w Al­ba­nii, w któ­rym po­da­je się prze­de wszyst­kim na­po­je al­ko­ho­lo­we i kawę, a także czę­sto lek­kie prze­ką­ski (meze) i inne po­tra­wy. W wielu ka­fa­nach od­by­wa­ją się wy­stę­py mu­zycz­ne na żywo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kafar

1. urzą­dze­nie do wbi­ja­nia w grunt pali
2. po­gard­li­wie o męż­czyź­nie po­staw­nym, nie­rzad­ko głu­pa­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­szy­na do wbi­ja­nia pali w grunt;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. osi­łek


Kafar – urzą­dze­nie bu­dow­la­ne słu­żą­ce do wbi­ja­nia pio­no­wych pali w zie­mię lub w dno zbior­ni­ka wod­ne­go. Nazwa wy­wo­dzi się z Kef­fer. Ka­fa­ry wy­ko­rzy­stu­je się pod­czas pa­lo­wa­nia – robót bu­dow­la­nych wy­ko­ny­wa­nych naj­czę­ściej na grzą­skich lub nie­do­sta­tecz­nie sta­bil­nych grun­tach oraz w bu­dow­lach na­wod­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kafarek

1. mały kafar;
2. daw­niej: że­laz­ny uchwyt do osa­dze­nia łu­czy­wa


Źródła:

SJP.pl

Kafarnaum

sta­ro­żyt­na osada nad Je­zio­rem Ty­be­riadz­kim w Pa­le­sty­nie; obec­nie teren wy­ko­pa­lisk i park ar­che­o­lo­gicz­ny; no­wo­te­sta­men­tal­ne mia­sto znane z dzia­łal­no­ści Chry­stu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w pół­noc­nym Iz­ra­e­lu, nad Je­zio­rem Ga­li­lej­skim;


Ka­far­na­um (hebr. כְּפַר נַחוּם, "Kefar Na­chum"; arab. كفر ناحوم, "Kafr Nahum"; pol. "Wio­ska Na­hu­ma") – dawne mia­sto z cza­sów Has­mo­ne­u­szy (II–I wiek p.n.e.), po­ło­żo­ne nad Je­zio­rem Ty­be­riadz­kim na pół­no­cy Iz­ra­e­la. Miej­sco­wość kil­ka­krot­nie po­ja­wia się na kar­tach No­we­go Te­sta­men­tu, i jest zwią­za­na z osobą Je­zu­sa Chry­stu­sa. W 1894 roku ruiny wy­ku­pi­li fran­cisz­ka­nie, któ­rzy roz­po­czę­li prace wy­ko­pa­li­sko­we, a na­stęp­nie re­no­wa­cję za­byt­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kafarnik

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy ka­fa­rze; ka­fa­rzy­sta, ka­fa­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Kafarownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym pra­cu­ją ka­fa­ry


Źródła:

SJP.pl

Kafarowy

przy­miot­nik od: kafar


Źródła:

SJP.pl

Kafarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kafarzysta

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy ka­fa­rze; ka­fa­ro­wy, ka­far­nik


Źródła:

SJP.pl

Kafe

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawa zbo­żo­wa z cy­ko­rią

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kawa


Źródła:

Wiktionary

Kafehauz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. ka­wiar­nia.


Źródła:

Wiktionary

Kafej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ka­wiar­nia

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.


Źródła:

Wiktionary

Kafeja

zgru­bie­nie od: ka­fej­ka


Źródła:

SJP.pl

Kafejka

1. lokal, gdzie ser­wu­je się głów­nie kawę; ka­wiar­nia, ka­wia­ren­ka;
2. ka­fej­ka in­ter­ne­to­wa - lokal, w któ­rym oprócz picia kawy lub her­ba­ty można od­płat­nie ko­rzy­stać z In­ter­ne­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mała ka­wiar­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kafejkowy

→ ka­fej­ka


Patrz:kafejka

Źródła:

SJP.pl

Kafejowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Góra Świę­tej Anny,La­so­wi­ce Wiel­kie,Dzier­ży­sła­wi­ce. zwią­za­ny z ka­fe­jem, do­ty­czą­cy ka­fe­ju

 (1.2) gw-pl|Góra Świę­tej Anny,Dzier­go­wi­ce. ko­lo­ru kawy, bru­nat­ny


Źródła:

Wiktionary

Kafel

wyrób ce­ra­micz­ny do wy­kła­da­nia pie­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ozdob­na płyt­ka ce­ra­micz­na;

 (1.2) pot. ty­siąc zło­tych


Zo­bacz też: Ka­fel­ki i Kafel (ze­spół mu­zycz­ny).

Kafel − wyrób ce­ra­micz­ny słu­żą­cy do wy­kła­da­nia po­wierzch­ni pie­ców grzew­czych, ku­chen­nych i ko­min­ków. Kafle po ufor­mo­wa­niu z gliny są wy­pa­la­ne, a ich po­wierzch­nia zew­nętrz­na po­kry­wa­na jest szkli­wem.

Rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy kafle to ka­flarz, a jego warsz­tat to ka­flar­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kafelek

zdrob­nie­nie od: kafel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kafel

 (1.2) bud. ce­ra­micz­na płyt­ka na ścia­nie lub po­dło­dze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kafelkarka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo ukła­da­ją­ca ka­fel­ki; gla­zur­nicz­ka;
2. ma­szy­na do ukła­da­nia ka­fel­ków


Źródła:

SJP.pl

Kafelkarski

→ ka­fel­karz


Patrz:kafelkarz

Źródła:

SJP.pl

Kafelkarstwo

dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na pro­duk­cji lub ukła­da­niu ka­fel­ków


Źródła:

SJP.pl

Kafelkarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się ukła­da­niem ka­fel­ków


Źródła:

SJP.pl

Kafelki

zdrob­nie­nie od: kafel


Źródła:

SJP.pl

Kafelkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­fel­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kafelkować

ukła­dać ka­fel­ki


Źródła:

SJP.pl

Kafelkowy

przy­miot­nik od: ka­fe­lek


Źródła:

SJP.pl

Kafenijo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ty­po­wo grec­ki lokal ga­stro­no­micz­ny z kawą, al­ko­ho­la­mi i za­ką­ska­mi, tra­dy­cyj­nie męski, ro­dzaj pubu lub pi­wiar­ni


Źródła:

Wiktionary

Kafeol

zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w ziar­nach kawy


Źródła:

SJP.pl

Kafestol

zwią­zek che­micz­ny w ziar­nach kawy


Źródła:

SJP.pl

Kafeteria

1. nie­wiel­ki lokal, w któ­rym można coś zjeść i wypić; ca­fe­te­ria;
2. ci­śnie­nio­we urzą­dze­nie do pa­rze­nia kawy; ka­fe­tie­ra, ka­wiar­ka, ma­ki­net­ka;
3. ofer­ta do­dat­ko­wych świad­czeń przed­sta­wia­na pra­cow­ni­ko­wi przez pra­co­daw­cę;
4. lista go­to­wych od­po­wie­dzi na py­ta­nie, pre­zen­to­wa­na re­spon­den­to­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­łów­ka, sa­mo­ob­słu­go­wa re­sta­u­ra­cja

 (1.2) rzad. ka­wiar­nia

 (1.3) so­cjol. do­łą­czo­na do py­ta­nia zam­knię­te­go lub pó­łot­war­te­go lista moż­li­wych od­po­wie­dzi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kafeterka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ski ek­spres do kawy


Źródła:

Wiktionary

Kafeteryjny

→ ka­fe­te­ria


Patrz:kafeteria

Źródła:

SJP.pl

Kafetiera

ci­śnie­nio­we urzą­dze­nie do pa­rze­nia kawy; ka­fe­te­ria, ka­wiar­ka, ma­ki­net­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie do pa­rze­nia kawy (po­przez umie­szcze­nie wody na jed­nym po­zio­mie i zmie­lo­nej kawy na dru­gim i po­sta­wie­nie na­czy­nia na pal­ni­ku ga­zo­wym lub elek­trycz­nym)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kafetierka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ski ek­spres do kawy


Źródła:

Wiktionary

Kaffa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kawa (napój)

 (1.2) śrpol. ka­wo­wiec

 (1.3) daw. ro­dzaj tka­ni­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaffir

lima kaf­fir, li­mon­ka kaf­fir - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; kafir, pa­pe­da


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. spoż. ro­dzaj taj­skiej li­mon­ki, któ­rej su­szo­ne li­ście są sto­so­wa­ne w przy­pra­wia­niu zup i curry w kuch­ni taj­skiej i in­dyj­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kafir

u mu­zuł­ma­nów: in­no­wier­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kafka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kafkowski

1. o sy­tu­a­cji: ab­sur­dal­ny, niez­ro­zu­mia­ły, zmu­sza­ją­cy do dzia­łań, któ­rych praw­dzi­wy sens po­zo­sta­je nie­jas­ny;
2. wła­ści­wy bo­ha­te­rom Fran­za Kafki; taki, który jest w stylu Kafki; me­ta­fo­rycz­ny, pa­ra­bo­licz­ny, gro­te­sko­wy


Źródła:

SJP.pl

Kafkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kafki lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kafla

daw­niej: kafel (ce­ra­micz­na płyt­ka po­kry­ta szkli­stą po­le­wą do wy­kła­da­nia ścian i ob­kła­da­nia pie­ców)


Źródła:

SJP.pl

Kaflany

prze­sta­rza­ły przy­miot­nik od: kafel; ka­flo­wy


Źródła:

SJP.pl

Kaflarnia

fa­bry­ka pro­du­ku­ją­ca kafle


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład, gdzie wy­ra­bia się kafle


Zo­bacz też: Kafel.

Ka­flar­nia – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Nowa Brzeź­ni­ca. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Pru­sic­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaflarski

do­ty­czą­cy ka­fla­rza, ka­flar­stwa


Źródła:

SJP.pl

Kaflarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział rze­mio­sła zwią­za­ny z wy­ro­bem kafli


Źródła:

Wiktionary

Kaflarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem kafli; zdun


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy kafle, trud­nią­cy się ka­flar­stwem

 (1.2) gw-pl|Kra­ków. zdun


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaflok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) góry. piec ka­flo­wy


Źródła:

Wiktionary

Kaflowy

przy­miot­nik od: kafel


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zbu­do­wa­ny z kafli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kafryjski

od­no­szą­cy się do lub po­cho­dzą­cy z po­łud­nio­wej Afry­ki; obec­nie uży­wa­ne w na­zew­nict­wie zo­o­lo­gicz­nym (np. bawół ka­fryj­ski (bawół afry­kań­ski), dzio­bo­ro­żec ka­fryj­ski) lub w na­zew­nict­wie hi­sto­rycz­nym, np. wojny ka­fryj­skie - 10 wojen to­czo­nych w XVIII i XIX w. po­mię­dzy Bu­ra­mi a ple­mio­na­mi Bantu


Źródła:

SJP.pl

Kaftan

1. część stro­ju lu­do­we­go: wierzch­nia kurt­ka z rę­ka­wa­mi, się­ga­ją­ca po­ni­żej pasa;
2. luźna kurt­ka uży­wa­na jako ubra­nie ro­bo­cze;
3. kaf­tan bez­pie­czeń­stwa - bluza z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi wią­za­ny­mi na ple­cach, uży­wa­na do unie­ru­cho­mie­nia osób psy­chicz­nie cho­rych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. męski ubiór o wschod­nim po­cho­dze­niu, się­ga­ją­cy do kolan lub krót­szy, z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi i za­pi­na­ny z przo­du;

 (1.2) lud. część stro­ju lu­do­we­go: wierzch­nia kurt­ka z rę­ka­wa­mi, się­ga­ją­ca po­ni­żej pasa

 (1.3) luźna kurt­ka uży­wa­na jako ubra­nie ro­bo­cze


Kaf­tan – męski ubiór o wschod­nim po­cho­dze­niu, się­ga­ją­cy do kolan lub krót­szy, z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi i za­pi­na­ny z przo­du. W Eu­ro­pie no­szo­ny był od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza. Wy­wo­dzi się z niego wiele ubio­rów no­szo­nych obec­nie, jak: frak, sur­dut, ża­kiet, ma­ry­nar­ka lub kurt­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaftaniczek

zdrob­nie­nie od: kaf­ta­nik


Źródła:

SJP.pl

Kaftanik

1. ko­szul­ka nie­mow­lę­ca za­wią­zy­wa­na na ple­cach
2. zdrob­nie­nie od: kaf­tan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kaf­tan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaftanowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kaf­ta­nem, do­ty­czą­cy kaf­ta­na


Źródła:

Wiktionary

Kafue

rzeka w Zam­bii


Kafue – mia­sto w po­łud­nio­wej Zam­bii, nad rzeką Kafue, na po­łud­nie od Lu­sa­ki. Oś­ro­dek prze­my­słu che­micz­ne­go, włó­kien­ni­cze­go, me­ta­lur­gicz­ne­go i pa­pier­ni­cze­go. W 2005 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 48 tys. ludzi. We­dług spisu lud­no­ści ("Cen­sus of Po­pu­la­tion and Ho­u­sing)" z 2010 roku, Kafue miało 219 000 miesz­kań­ców, z czego 108 939 to męż­czyź­ni, a 110 061 to ko­bie­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kafyj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ka­wiar­nia


Źródła:

Wiktionary

Kagan

tytuł wład­cy u ludów tu­rec­ko­ję­zycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wie­czu: wład­ca wśród niek­tó­rych ludów tu­rec­ko­ję­zycz­nych;


Kagan (chiń. 可汗; pi­ny­in "kèhán", sta­ro­tu­rec­ki. 𐰴‬𐰍𐰣 – "kaγan", kla­sycz­ny mon­gol­ski ᠬᠠᠭᠠᠨ – "qaγan") – tytuł uży­wa­ny na okre­śle­nie naj­wyż­sze­go wład­cy wśród ludów Wiel­kie­go Stepu.

Pier­wsze świa­dect­wo od­no­śnie do uży­wa­nia ty­tu­łu kagan po­cho­dzi z ok. 265 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaganat

kraj lub pro­win­cja pod rzą­da­mi ka­ga­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. kraj lub pro­win­cja bę­dą­ca pod rzą­da­mi ka­ga­na

 (1.2) hist. wła­dza ka­ga­na


Ka­ga­nat, cha­ga­nat – dawna, wschod­nia forma mo­nar­chii, w któ­rej pa­nu­ją­cy wład­ca nosił tytuł ka­ga­na, zwa­ne­go "cha­nem cha­nów" lub "wiel­kim cha­nem". Nazwa jest po­cho­dze­nia mon­gol­skie­go i do­ty­czy kon­fe­de­ra­cji – związ­ku ple­mion, ludów lub państw (pod­le­głych lub pod­bi­tych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaganek

na­czy­nie z pa­lą­cym się w środ­ku ogniem; ro­dzaj lamp­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała lamp­ka w kształ­cie mi­secz­ki (gli­nia­nej lub me­ta­lo­wej) z dziob­kiem i uchwy­tem, wy­peł­nio­nej tłu­szczem, naj­czę­ściej ole­jem;


Ka­ga­nek (lamp­ka oliw­na) – typ wczes­nej lampy olej­nej w po­sta­ci nie­wiel­kie­go na­czy­nia (gli­nia­ne­go lub me­ta­lo­we­go), w kształ­cie mi­secz­ki z dziob­kiem, uchwy­tem i kno­tem. Ka­ga­nek na­peł­nio­ny jest ole­jem (ro­ślin­nym, zwie­rzę­cym, mi­ne­ral­nym). Sto­so­wa­ny od sta­ro­żyt­no­ści do oś­wiet­la­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaganiec

1. daw­niej: przed­miot słu­ża­cy do oś­wiet­la­nia, w kształ­cie świecz­ki na pod­staw­ce
2. przed­miot za­kła­da­ny na pysk psa za­po­bie­ga­ją­cy gry­zie­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) siat­ka ple­śće­cio­na z drutu lub skóry za­kła­da­na zwie­rzę­tom na pysk;

 (1.2) przest. przy­rząd do oś­wiet­la­nia w for­mie że­laz­ne­go ko­szy­ka wy­peł­nio­ne­go ogniem


Ka­ga­niec – przed­miot za­kła­da­ny na pysk zwie­rzę­cia (naj­czę­ściej psa) w celu unie­moż­li­wie­nia mu ugry­zie­nia czło­wie­ka lub in­nych zwie­rząt oraz poł­knię­cia przez niego nie­po­żą­da­nych sub­stan­cji (np. od­cho­dów lub od­pad­ków). Naj­czę­ściej wy­ko­na­ny w for­mie siat­ki z drutu lub skóry z przer­wa­mi mię­dzy prę­ta­mi lub pa­ska­mi dla umoż­li­wie­nia zwie­rzę­ciu od­dy­cha­nia. W niek­tó­rych ty­pach ka­gań­ców ot­war­cie pyska unie­moż­li­wia pas skóry lub moc­nej tka­ni­ny, krę­pu­ją­cy pysk w spo­sób umoż­li­wia­ją­cy od­dy­cha­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kagańcowy

przy­miot­nik od: ka­ga­niec


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ka­gań­ca

 (1.2) książk. przen. tłu­mią­cy wol­ność słowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kagebista

funk­cjo­na­riusz KGB, służ­by bez­pie­czeń­stwa w daw­nym ZSRR lub we współ­czes­nej Bia­ło­ru­si; ka­gie­bi­sta, KGB-ista


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) funk­cjo­na­riusz KGB


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kagebistka

→ ka­ge­bi­sta; ka­gie­bist­ka


Źródła:

SJP.pl

Kagebowski

→ KGB; ka­gie­bow­ski, KGB-owski


Źródła:

SJP.pl

Kagiebista

funk­cjo­na­riusz KGB, służ­by bez­pie­czeń­stwa w daw­nym ZSRR lub we współ­czes­nej Bia­ło­ru­si; ka­ge­bi­sta, KGB-ista


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) funk­cjo­na­riusz KGB


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kagiebistka

→ ka­gie­bi­sta; ka­ge­bist­ka


Źródła:

SJP.pl

Kagiebowski

→ KGB; ka­ge­bow­ski, KGB-owski


Źródła:

SJP.pl

Kagoshima

[czy­taj: kagoSIma albo kagoSZIma] mia­sto w Ja­po­nii


Ka­gos­hi­ma (jap. 鹿児島市 "Ka­gos­hi­ma-shi") – mia­sto w Ja­po­nii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pre­fek­tu­ry Ka­gos­hi­ma, w po­łud­nio­wej czę­ści wyspy Kiu­siu, nad za­to­ką Ka­gos­hi­ma (Morze Wschod­nio­chiń­skie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kagu

ro­dzi­na pta­ków oraz je­dy­ny ga­tu­nek ją re­pre­zen­tu­ją­cy; ptak o sza­rym upie­rze­niu i czu­bie z tyłu głowy, za­miesz­ku­ją­cy wy­łącz­nie Nową Ka­le­do­nię (wyspa na Pa­cy­fi­ku), za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem


Kagu ("Rhy­no­che­tos ju­ba­tus") – ga­tu­nek ptaka za­miesz­ku­ją­ce­go Nową Ka­le­do­nię, bę­dą­ce­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny kagu (Rhy­no­che­ti­dae) z rzędu sło­necz­ni­co­wych (Eu­ry­py­gi­for­mes). Uwa­ża­ny jest za bar­dzo stary ga­tu­nek, naj­bli­żej spo­krew­nio­ny z wy­stę­pu­ją­cą w mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej stre­fie Ame­ryk sło­necz­ni­cą, z którą zo­stał skla­sy­fi­ko­wa­ny w odręb­ny rząd. Jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaguan

ssak z rzędu la­taw­ców, lo­to­kot


Źródła:

SJP.pl

Kagulard

czło­nek skraj­nie pra­wi­co­wej, szo­wi­ni­stycz­nej fr. or­ga­ni­za­cji ter­ro­ry­stycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Kagulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­gu­łem, do­ty­czą­cy Ka­gu­łu


Źródła:

Wiktionary

Kagura

mu­zy­ka i ta­niec w ja­poń­skim kul­cie shin­to, ma­ją­ce od­stra­szać złe duchy


Ka­gu­ra (jap. 神楽 mu­zy­ka bóstw, roz­ryw­ka bogów) – sa­kral­na mu­zy­ka i ta­niec shintō, sta­ro­żyt­na forma te­a­tral­nych przed­sta­wień ta­necz­nych, wy­wo­dzą­ca się z ry­tu­a­łów shintō, świę­ty ry­tu­ał ar­ty­stycz­ny wy­ko­ny­wa­ny pod­czas skła­da­nia ofia­ry dla kami. Pa­wi­lon na te­re­nie chra­mu słu­żą­cy temu na­zy­wa się "ka­gu­ra-den".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaguł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Moł­da­wii, w do­li­nie Prutu;


Kaguł (rum. "Cahul") – mia­sto w Moł­da­wii, w do­li­nie Prutu, 27 tys. mieszk. (2012); sto­li­ca Re­jo­nu Kaguł; prze­mysł spo­żyw­czy (wi­niar­ski), drzew­ny, tek­styl­ny, pro­duk­cja wy­ro­bów żel­be­to­wych; mu­ze­um; za­ło­żo­ne 1835. Mia­sto znane jest z go­rą­cych źró­deł i mu­zy­ki lu­do­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kahalnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żyd. adm. urzęd­nik ka­ha­łu

 (1.2) żyd. pot. or­to­dok­syj­ny Żyd przy­wią­za­ny do in­sty­tu­cji ka­ha­łu


Źródła:

Wiktionary

Kahalny

→ kahał


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żyd. od­no­szą­cy się do ka­ha­łu, zwią­za­ny z ka­ha­łem

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) żyd. na­le­żą­cy do ka­ha­łu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) żyd. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ha­łu lub ka­hal­ni­ków, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne ka­ha­ło­wi lub ka­hal­ni­kom


Patrz:kahał

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kahał

1. ży­dow­ska gmina wyz­na­nio­wa;
2. ży­dow­ski sa­mo­rząd re­pre­zen­tu­ją­cy gminę wyz­na­nio­wą o tej samej naz­wie, rada re­pre­zen­tu­ją­ca spo­łecz­ność ży­dow­ską na zew­nątrz, np. wobec pań­stwa, w któ­rym Żydzi żyją w dia­spo­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żyd. adm. ży­dow­ska gmina wyz­na­nio­wa;

 (1.2) żyd. adm. za­rząd ka­ha­łu (1.1)


Kahał ( ‏קהלה‎ "ke­hil­la" – „zgro­ma­dze­nie, gmina”) – słowo z ji­dysz oz­na­cza­ją­ce gminę, formę or­ga­ni­za­cji spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej. Słowo to oz­na­cza za­rów­no samo sku­pi­sko lud­no­ści, wew­nętrz­nie zor­ga­ni­zo­wa­ne i po­sia­da­ją­ce wła­dzę, jak i sam za­rząd gminy.

Była re­gu­lo­wa­na nie tylko przez prawo ży­dow­skie, ale także pol­skie, szcze­gól­nie przy­wi­le­je na­da­wa­ne przez wład­ców i okre­śla­ją­ce po­ziom au­to­no­mii gmin.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kahałek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kahał

 (1.2) żart. (także. lek­cew.) niż­szy rangą kahał


Źródła:

Wiktionary

Kahałowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żyd. od­no­szą­cy się do ka­ha­łu, zwią­za­ny z ka­ha­łem

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) żyd. na­le­żą­cy do ka­ha­łu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) żyd. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ha­łu lub ka­hal­ni­ków, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne ka­ha­ło­wi lub ka­hal­ni­kom


Źródła:

Wiktionary

Kahina

cza­row­ni­ca z arab­skich bajek


Źródła:

SJP.pl

Kahlenberg

góra we Wied­niu


Kah­len­berg (; po pol­sku "Łysa Góra") – wzgó­rze w Lesie Wie­deń­skim o wy­so­ko­ści 484 m n.p.m. Obec­nie na te­re­nie Wied­nia. Z tego miej­sca w 1683 roku król Pol­ski Jan III So­bie­ski do­wo­dził zwy­cię­ską bitwą o Wie­deń z Tur­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kahlúa

[czy­taj: kalua] mek­sy­kań­ski li­kier ka­wo­wy o słod­kim smaku; kah­lua


Kahlúa (Kah­lua) – słod­ki li­kier ka­wo­wy wyt­wa­rza­ny w Ve­ra­cruz w Mek­sy­ku od roku 1936. Smak wy­raź­nie od­mien­ny od in­nych li­kie­rów ka­wo­wych. Za­wie­ra 16% al­ko­ho­lu. Bar­dzo czę­sto po­da­wa­ny jako skład­nik drin­ka Black Rus­sian, White Rus­sian lub Muds­li­de. Od 2005 roku marka na­le­ży do kon­cer­nu Per­nod Ri­card.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kahn

[czy­taj: kan] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kahuna

ka­płan i mag ha­waj­ski, po­sia­da­ją­cy ta­jem­ną wie­dzę (hunę)


Ka­hu­na ( ka „straż­nik”, huna „ta­jem­ni­ca”) – dosł. straż­nik ja­kiejś ta­jem­ni­cy, także: osoba po­sia­da­ją­ca zna­jo­mość pew­nej dzie­dzi­ny wie­dzy, ro­zu­mie­ją­ca moce czy umie­jęt­no­ści nie­do­stęp­ne innym. Ka­hu­ni na Ha­wa­jach peł­ni­li rolę sza­ma­nów, ka­pła­nów i uz­dro­wi­cie­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kahunka

ka­płan­ka ha­waj­ska po­sia­da­ją­ca ta­jem­ni­czą wie­dzę i pa­ra­nor­mal­ne umie­jęt­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Kai

[czy­taj: kaj] rasa psa wy­wo­dzą­ca się Ja­po­nii; ja­poń­ski szpic


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaid

w kra­jach arab­skich do­wód­ca woj­sko­wy


Kaid (arab. "gā'id" – prze­wod­ni, wódz na­czel­ny) – wódz ple­mie­nia/do­wód­ca wojsk/zwierzch­nik okrę­gu lub wsi w Afry­ce Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaifeng

mia­sto w Chi­nach; Kaj­feng


Ka­i­feng (chiń. 开封; pi­ny­in "Kāifēng") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej we wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji Henan, w do­li­nie rzeki Huang He, na wschód od mia­sta Zhengz­hou. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 585 908. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 4 637 328 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek szkol­nict­wa wyż­sze­go, rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go oraz prze­my­słu far­ma­ce­u­tycz­ne­go, me­ta­lo­we­go, ma­szy­no­we­go, spo­żyw­cze­go i włó­kien­ni­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaik

tu­rec­ka długa, wąska łódka z lek­kie­go drew­na


Źródła:

SJP.pl

Kaim

naz­wi­sko


Kaim – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XII Bie­ża­nów-Pro­ko­cim.

Wieś dóbr pre­sty­mo­nial­nych ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej kra­kow­skiej w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kain

prze­no­śnie: osoba wy­stę­pu­ją­ca prze­ciw swo­jej ro­dzi­nie lub swoim ro­da­kom, od­po­wie­dzial­na za ich śmierć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, syn pra­ro­dzi­ców;

 (1.2) przen. bra­to­bój­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kainit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny chlo­ro­siar­czan po­ta­su i ma­gne­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w zło­żach po­ta­so­wych, su­ro­wiec do pro­duk­cji na­wo­zów;


Ka­i­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "ka­i­nos" = współ­czes­ny (świe­ży) i na­wią­zu­je do sto­sun­ko­wo nie­daw­ne­go pow­sta­nia mi­ne­ra­łu.

Che­micz­nie jest to sól pod­wój­na o wzo­rze KCl·MgSO4·3H2O lub KMg(SO4)Cl·3H2O, za­wie­ra­ją­ca ka­tio­ny ma­gne­zu i po­ta­su oraz anio­ny chlor­ko­we i siar­cza­no­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kainita

czło­nek gno­styc­kiej grupy re­li­gij­nej


Źródła:

SJP.pl

Kainitka

→ ka­i­ni­ta


Patrz:kainita

Źródła:

SJP.pl

Kainitowy

→ ka­i­nit


Patrz:kainit

Źródła:

SJP.pl

Kainizm

wza­jem­ne za­bi­ja­nie się pis­kląt niek­tó­rych ga­tun­ków pta­ków szpo­nia­stych w jed­nym gnieź­dzie


Ka­i­nizm – za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na eli­mi­no­wa­niu słab­szych osob­ni­ków przez sil­niej­sze ro­dzeń­stwo w celu usu­nię­cia kon­ku­ren­cji po­kar­mo­wej. Za­cho­wa­nie takie wy­stę­pu­je u niek­tó­rych ga­tun­ków ryb np. rekin ta­wrosz pia­sko­wy (ka­ni­ba­lizm pre­na­tal­ny). Rów­nież u niek­tó­rych ga­tun­ków pta­ków szpo­nia­stych m.in. u or­li­ka krzy­kli­we­go, or­li­ka gru­bo­dzio­be­go, bie­li­ka czy pu­stuł­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kainowy

do­ty­czą­cy Kaina, wła­ści­wy Ka­i­no­wi (np. zbrod­nia ka­i­no­wa - bra­to­bój­stwo)


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kaina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kair

sto­li­ca Egip­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Egip­tu;


Kair ( ‏القاهرة‎, trl. "Al-Qāhirah", trb. "Al-Ka­hi­ra", wy­mo­wa egip­ska []) – sto­li­ca Egip­tu, po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści kraju, nad Nilem, kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów na po­łud­nie od delty tej rzeki, w mu­ha­fa­zie Kair. Jedno z naj­więk­szych miast Afry­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kairczyk

miesz­ka­niec Kairu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kairu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kairka

miesz­kan­ka Kairu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kairu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kairologia

nauka o roli Ko­ścio­ła i chrze­ści­jań­stwa w obec­nych cza­sach


Źródła:

SJP.pl

Kairologiczny

→ ka­i­ro­lo­gia


Patrz:kairologia

Źródła:

SJP.pl

Kairos

okre­ślo­ny mo­ment w dzie­jach, w któ­rym do­ko­nu­je się zbaw­cze dzia­ła­nie Boga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. zwrot­ny mo­ment w życiu;

 (1.2) teol. mo­ment in­ge­ren­cji Boga w dzie­je


Ka­i­ros (także Kaj­ros; stgr. Καιρός Ka­i­rós, łac. "Ca­e­rus") – grec­ki bożek szczę­śli­we­go trafu, okaz­ji (zbie­gu oko­licz­no­ści), sprzy­ja­ją­cej chwi­li bądź (od­wrot­nie) utra­co­nej bez­po­wrot­nie moż­li­wo­ści. Jego po­stać łą­czo­no z Her­me­sem.

Wy­o­bra­ża­no go jako ły­so­gło­we­go, je­dy­nie z ob­fi­tą grzyw­ką. Każdy, kogo mijał, miał szan­sę na uchwy­ce­nie go za­led­wie przez krót­ką chwi­lę; gdy Ka­i­ros go minął, szczę­śli­wa moż­li­wość była już nie­u­chwyt­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kairosowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ka­i­ro­sa


Źródła:

Wiktionary

Kairotyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bo­giem Ka­i­ro­sem, do­ty­czą­cy Ka­i­ro­sa


Źródła:

Wiktionary

Kairski

przy­miot­nik od: Kair (sto­li­ca Egip­tu)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kairu, zwią­za­ny z Ka­i­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaiser

[czy­taj: kaj­zer] daw­niej: ce­sarz nie­miec­ki; kaj­zer


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaiserowski

→ ka­i­ser [czy­taj: kaj­ze­ro­ski]; kaj­ze­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Kaiserslautern

mia­sto w Niem­czech


Ka­i­sers­la­u­tern – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, sie­dzi­ba po­wia­tu Ka­i­sers­la­u­tern oraz gminy związ­ko­wej Ver­bands­ge­me­in­de Ka­i­sers­la­u­tern-Süd.

Mia­sto leży przy au­to­stra­dzie A6, mniej wię­cej w po­ło­wie drogi mię­dzy Mann­he­im a Saarbrücken (ok. 70 km od obu miast), leży na pół­noc­no-za­chod­nich obrze­żach Lasu Pa­la­ty­nac­kie­go. Mia­sto liczy 99 845 miesz­kań­ców (31 grud­nia 2018) i jest jed­nym z więk­szych miast Pa­la­ty­na­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaizen

ja­poń­ska kul­tu­ra za­rzą­dza­nia, opar­ta na sta­łym do­sko­na­le­niu ja­ko­ści na każ­dym eta­pie wyt­wa­rza­nia pro­duk­tu


Ka­i­zen − ja­poń­skie słowo o pod­wój­nym zna­cze­niu:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaj

imię mę­skie


za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Czę­sto­cho­wa, Kra­ków. gdzie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaj-Szek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaja

kajać się: przyz­na­wać się do błędu, winy, wy­ra­ża­jąc swój żal


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. zob. niedź­wie­dziów­ka kaja.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajaczek

zdrob­nie­nie od: kajak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kajak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajak

mała łódź o wy­dłu­żo­nym kształ­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ka łódź za­kry­ta z wierz­chu, z ot­wo­rem na po­mie­szcze­nie jed­nej, dwu lub czte­rech osób, po­ru­sza­na wio­sła­mi o dwu pió­rach;

 (1.2) przen. bar­dzo duża stopa

 (1.3) przen. bar­dzo duży but


Kajak – nie­wiel­ka łódź tu­ry­stycz­na lub spor­to­wa.

Używa się do niej wio­sła o dwóch pió­rach, nie­o­par­tym o żadne urzą­dze­nia przy­mo­co­wa­ne do po­kła­du (w odróż­nie­niu od łodzi wio­sło­wej). Za­ło­ga sie­dzi twa­rzą do kie­run­ku pły­nię­cia.

Po­cho­dzi od inu­ic­kiej (eski­mo­skiej) łodzi na­zy­wa­nej „qajaq” (wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajakarka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ka­ja­kar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca ka­ja­kar­stwo lub ko­bie­ta, która pływa ka­ja­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajakarski

do­ty­czą­cy ka­ja­ka­rza, ka­ja­kar­stwa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ja­kar­stwem; przez­na­czo­ny do wy­ko­rzy­sta­nia w ka­ja­kar­stwie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajakarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu i forma re­kre­a­cji, która po­le­ga na pły­wa­niu ka­ja­kiem lub ka­na­dyj­ką;


Ka­ja­kar­stwo – grupa dy­scy­plin spor­tów wod­nych oraz ro­dzaj tu­ry­sty­ki wod­nej wy­ko­rzy­stu­ją­ca ka­ja­ki i ka­na­dyj­ki, nieg­dyś rów­nież od­mia­na tran­spor­tu (wod­ne­go).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kajakarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik upra­wia­ją­cy ka­ja­kar­stwo lub osoba, która pływa ka­ja­kiem


Źródła:

Wiktionary

Kajakować

pły­wać ka­ja­kiem, upra­wiać sport ka­ja­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Kajakowicz

osoba pły­wa­ją­ca ka­ja­kiem


Źródła:

SJP.pl

Kajakowiczka

ko­bie­ta pły­wa­ją­ca ka­ja­kiem


Źródła:

SJP.pl

Kajakowiec

rzad­ko: za­wod­nik upra­wia­ją­cy sport ka­ja­ko­wy; ka­ja­karz


Źródła:

SJP.pl

Kajakowy

przy­miot­nik od: kajak (np. spływ ka­ja­ko­wy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ja­kiem, do­ty­czą­cy ka­ja­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajan

ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych; nikla


Kajan – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ta­wusz. W 2011 roku li­czy­ła 309 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kajać

kajać się: przyz­na­wać się do błędu, winy, wy­ra­ża­jąc swój żal


Źródła:

SJP.pl

Kajciarz

po­tocz­nie: osoba upra­wia­ją­ca ki­te­sur­fing; ki­te­sur­fer


Źródła:

SJP.pl

Kajda

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kajdaniarski

wię­zien­ny, ka­torż­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Kajdaniarz

wię­zień za­ku­ty w kaj­da­ny


Źródła:

SJP.pl

Kajdanki

zdrob­nie­nie od: kaj­da­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) para po­łą­czo­nych ze sobą obrę­czy, za­my­ka­nych na za­trzask, ogra­ni­cza­ją­cych swo­bo­dę ru­chów;


Kaj­dan­ki – przy­rząd słu­żą­cy do obez­wład­nia­nia czło­wie­ka, po­przez ogra­ni­cze­nie swo­bo­dy ru­chów jego koń­czyn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajdankować

po­tocz­nie: za­kła­dać kaj­dan­ki


Źródła:

SJP.pl

Kajdanowy

przy­miot­nik od: kaj­da­ny


Źródła:

SJP.pl

Kajdany

1. ro­dzaj łań­cu­chów krę­pu­ją­cych ręce lub nogi więź­niom; okowy;
2. nie­wo­la, brak swo­bo­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) me­ta­lo­we pęta do sku­wa­nia koń­czyn więź­niów

 (1.2) przen. podn. ogra­ni­cze­nie swo­bo­dy lub bycie cię­ża­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajecik

zdrob­nie­nie od: kajet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kajet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajecikowy

przy­miot­nik od: ka­je­cik


Źródła:

SJP.pl

Kajenka

miesz­kan­ka Ka­jen­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­jen­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajenna

sto­li­ca Gu­ja­ny Fran­cu­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Gu­ja­ny Fran­cu­skiej;

 (1.2) geogr. rzad. rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez mia­sto Ka­jen­nę (1.1)

 (1.3) geogr. adm. okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny Gu­ja­ny Fran­cu­skiej obej­mu­ją­cy mia­sto Ka­jen­nę (1.1)


Ka­jen­na (fr. "Ca­y­en­ne") – gmina, sto­li­ca i głów­ny port Gu­ja­ny Fran­cu­skiej (fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go), po­ło­żo­na na wy­spie przy uj­ściu rzeki Ca­y­en­ne do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, sto­li­ca rzym­sko­ka­to­lic­kiej die­cez­ji Ka­jen­na.

Mia­sto to oś­ro­dek hand­lu. Są tu za­kła­dy prze­my­słu spo­żyw­cze­go (de­sty­lar­nie rumu), drzew­ne­go oraz mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy Ka­jen­na-Ro­cham­beu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajeput

au­stra­lij­skie drze­wo her­ba­cia­ne, z któ­re­go po­zy­sku­je się ole­jek ka­je­pu­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Kajet

prze­sta­rza­le: ze­szyt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ze­szyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajetan

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ka­je­tan – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Pier­wot­nie oz­na­cza­ło „po­cho­dzą­cy z Ca­ie­ty”, mia­sta w Ita­lii. Na Kre­sach imię to cie­szy­ło się szcze­gól­ną po­pu­lar­no­ścią wśród mniej­szo­ści or­miań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajetanek

zdrob­nie­nie od: Ka­je­tan (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kajetanka

wieś w Pol­sce


Zo­bacz też: Ka­je­tan­ka (ko­lo­nia).

Ka­je­tan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Janów Pod­la­ski.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kajetankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­je­tan­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kajetanostwo

Ka­je­tan z mał­żon­ką; Ka­je­ta­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Kajetanowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kajetanowie

Ka­je­tan z mał­żon­ką; Ka­je­ta­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kajetanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­je­ta­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kajeńczyk

miesz­ka­niec Ka­jen­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­jen­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajeński

zwią­za­ny z Ka­jen­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­jen­ny, zwią­za­ny z nią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajfasz

ży­dow­ski ar­cy­ka­płan z cza­sów Chry­stu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. no­wo­te­sta­men­to­wy ar­cy­ka­płan;

 (1.2) imię|pol­ski|m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajfaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kaj­fa­sza


Źródła:

Wiktionary

Kajfeng

mia­sto w Chi­nach; Ka­i­feng


Źródła:

SJP.pl

Kajfosz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kajfus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. więz. zło­dziej, który krad­nie rze­czy małej war­to­ści

 (1.2) środ. więz. po­moc­nik zło­dzie­ja kie­szon­ko­we­go

 (1.3) środ. więz. do­zor­ca nocny

 (1.4) środ. więz. wie­zień funk­cyj­ny, który sprzą­ta ko­ry­ta­rze


Źródła:

Wiktionary

Kajgulik

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka mor­skie­go z ro­dzi­ny fo­ko­wa­tych; kaj­gu­lik prę­go­wa­ny, foka prę­go­wa­na


Kaj­gu­lik ("Hi­striop­ho­ca") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny fo­ko­wa­tych (Pho­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kajka

naz­wi­sko, m.in. Mi­chał Kajka - lu­do­wy poeta ży­ją­cy w la­tach 1858-1940


Kajka – staw na te­re­nie Poz­na­nia, po­ło­żo­ny w jed­nost­ce ob­sza­ro­wej SIM Mi­ło­sto­wo, bli­sko gra­ni­cy z ob­sza­rem SIM Głów­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kajkawski

dia­lekt kaj­kaw­ski - jeden z 3 głów­nych ugru­po­wań dia­lek­tów ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go, uży­wa­ny głów­nie w pół­noc­nej Chor­wa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dia­lekt kaj­kaw­ski ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) jęz. do­ty­czą­cy jed­ne­go z trzech głów­nych dia­lek­tów ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajko

fik­cyj­na po­stać z ko­mik­sów Ja­nu­sza Chri­sty


Źródła:

SJP.pl

Kajkowo

Zo­bacz też: Kaj­ko­wo (Bia­ło­ruś).

Kaj­ko­wo (daw­niej Buk­wałd, niem. "Bu­chwal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą so­łect­wa Kaj­ko­wo, w skład któ­re­go wcho­dzą także miej­sco­wo­ści Ci­bo­ry, Le­siak Ostródz­ki, Przy­lą­dek i Sza­fran­ki.


Źródła:

Wikipedia

Kajmak

masa cu­kier­ni­cza i ro­dzaj ciast­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. masa spo­rzą­dzo­na z wys­ma­żo­ne­go mleka lub śmie­tan­ki, z do­dat­kiem wa­ni­lii, cze­ko­la­dy, kawy lub kar­me­lu

 (1.2) cia­sto prze­ło­żo­ne kaj­ma­kiem (1.1)


Zo­bacz też: kaj­mak – wyrób z ba­wo­le­go mleka i słod­kiej śmie­ta­ny.

Kaj­mak – w kuch­ni pol­skiej, bar­dzo słod­ka, gęsta, cią­gli­wa, tward­nie­ją­ca z cza­sem masa pow­sta­ła pod­czas go­to­wa­nia mleka lub śmie­tan­ki z cu­krem. Innym spo­so­bem wyt­wo­rze­nia kaj­ma­ku jest go­to­wa­nie przez 3–4 go­dzi­ny pusz­ki ze sło­dzo­nym mle­kiem skon­den­so­wa­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajmakam

kaj­ma­kan;
1. na­czel­nik po­wia­tu lub pod­puł­kow­nik tu­rec­ki
2. daw­niej: za­stęp­ca wiel­kie­go we­zy­ra


Kaj­ma­kam, kaj­ma­kan (także "ka­y­ma­kam", "ka­i­ma­kam", "ca­i­ma­cam") – sta­no­wi­sko w ad­mi­ni­stra­cji pro­win­cjo­nal­nej Im­pe­rium Os­mań­skie­go oraz Tur­cji.

Ter­min „kaj­ma­kam” po­cho­dzi od arab­skich słów "qā'im" (قائم), co oz­na­cza „czy­nią­cy, dzier­żą­cy”, oraz "maqām" (مقام), tutaj „urząd”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kajmakan

kaj­ma­kam;
1. na­czel­nik po­wia­tu lub pod­puł­kow­nik tu­rec­ki
2. daw­niej: za­stęp­ca wiel­kie­go we­zy­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. Tur­cji: zwierzch­nik po­wia­tu lub pod­puł­kow­nik

 (1.2) hist. Tur­cji: za­stęp­ca wiel­kie­go we­zy­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajmakowiec

cia­sto prze­kła­da­ne kaj­ma­kiem


Źródła:

SJP.pl

Kajmakowy

przy­miot­nik od: kaj­mak


Źródła:

SJP.pl

Kajman

kro­ko­dyl z Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej po­dob­ny do ali­ga­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­i­man|ref=tak., gad z ro­dzi­ny ali­ga­to­rów;

 (1.2) stpol. kro­ko­dyl


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajmanka

miesz­kan­ka Kaj­ma­nów (wysp na Morzu Ka­ra­ib­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kaj­ma­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajmany

kro­ko­dyl z Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej po­dob­ny do ali­ga­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajmańczyk

miesz­ka­niec Kaj­ma­nów (wysp na Morzu Ka­ra­ib­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kaj­ma­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajmański

zwią­za­ny z Kaj­ma­na­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kaj­ma­na­mi, do­ty­czą­cy Kaj­ma­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajoch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kajper

naj­młod­sza epoka tria­su


Kaj­per – nie­for­mal­na jed­nost­ka stra­ty­gra­ficz­na tria­su wy­dzie­lo­na na te­re­nie Pol­ski po­za­kar­pac­kiej i Nie­miec (poza Al­pa­mi) w opar­ciu o kry­te­ria li­to­stra­ty­gra­ficz­ne. Leży po­wy­żej wa­pie­nia musz­lo­we­go, a po­ni­żej re­ty­ku.

Kaj­per re­pre­zen­tu­je wyż­szą część pro­fi­lu skal­ne­go tria­su, pow­sta­łą głów­nie w śro­do­wi­sku lą­do­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kajprowy

przy­miot­nik od: kaj­per


Źródła:

SJP.pl

Kajrakkum

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ta­dży­ki­sta­nie, w wi­la­je­cie sog­dyj­skim;


Źródła:

Wiktionary

Kajrakkumski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kaj­rak­ku­mem, do­ty­czą­cy Kaj­rak­ku­mu


Źródła:

Wiktionary

Kajros

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. po­gań­ski bożek szczę­śli­wej chwi­li, zbie­gu oko­licz­no­ści;


Źródła:

Wiktionary

Kajsaka

ja­do­wi­ty wąż z ro­dzi­ny grze­chot­ni­ków; ża­ra­ra­ka lan­ce­to­wa­ta


Źródła:

SJP.pl

Kajsi

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzieś, w pew­nym miej­scu


Źródła:

Wiktionary

Kajsik

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzieś, w pew­nym miej­scu


Źródła:

Wiktionary

Kajstura

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kajt

deska do pły­wa­nia z la­taw­cem, uży­wa­na w ki­te­sur­fin­gu; kite


Źródła:

SJP.pl

Kajtek

po­tocz­nie: mały chło­piec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. mały chło­piec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajtkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kajt­ka lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kajt­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajtnąć

śro­do­wi­sko­wo: um­rzeć


Źródła:

SJP.pl

Kajtonia

ko­pal­na pa­proć


Źródła:

SJP.pl

Kajtoniowiec

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go rzędu pa­pro­ci na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Kajtuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od Ka­je­tan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) zo­o­nim


Kaj­tuś ( Ca­il­lou, 2000–2013) – ame­ry­kań­sko-ka­na­dyj­sko-fran­cu­ski se­rial ani­mo­wa­ny, opar­ty na książ­kach Chri­sti­ne L'He­u­re­ux. Emi­to­wa­no na ka­na­łach MiniMini i TVP1 oraz TVN Style.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kajus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

Wiktionary

Kajusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

Wiktionary

Kajuta

po­mie­szcze­nie na stat­ku przez­na­czo­ne dla pa­sa­że­rów lub za­ło­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. małe za­my­ka­ne po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne na stat­ku;


Ka­ju­ta, ka­bi­na – za­my­ka­ne po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne o cha­rak­te­rze pry­wat­nym na stat­ku wod­nym, przez­na­czo­ne dla jed­nej lub kilku osób. Swoje ka­ju­ty po­sia­da za­rów­no ob­słu­ga jed­nost­ki, jak i jej pa­sa­że­ro­wie. Na ma­łych jach­tach ka­bi­ną na­zy­wa się ca­łość po­mie­szcze­nia miesz­kal­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajutka

zdrob­nie­nie od: ka­ju­ta


Źródła:

SJP.pl

Kajuto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ka­ju­ta


Źródła:

Wiktionary

Kajutowy

przy­miot­nik od: ka­ju­ta


Źródła:

SJP.pl

Kajzer

daw­niej: ce­sarz nie­miec­ki; ka­i­ser


Źródła:

SJP.pl

Kajzereczka

zdrob­nie­nie od: kaj­zer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kaj­zer­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kajzerka

drob­na bułka pszen­na, wy­bo­ro­wa, o pod­sta­wie owal­nej bądź okrą­głej, po­wierzch­ni ko­pu­la­stej z wy­raź­ny­mi pię­cio­ma na­cię­cia­mi (ro­zet­ką)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. spoż. ro­dzaj bułki z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi na­cię­cia­mi na wierz­chu;


Kaj­zer­ka (niem. "Ka­i­ser­sem­mel, Kaiserbrötchen") – mała, okrą­gła bułka z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi pię­cio­ma pro­mie­ni­sty­mi bru­zda­mi na wierz­chu. Masa kaj­zer­ki wy­no­si około 50 gra­mów, wy­pie­ka­na jest zaz­wy­czaj z mąki pszen­nej, słodu, zak­wa­su lub droż­dży, soli i wody. Po­sy­py­wa­na jest cza­sa­mi ziar­na­mi maku, se­za­mu, rza­dziej pest­ka­mi dyni, sie­mie­niem lnia­nym lub ziar­na­mi sło­necz­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kajzerowski

→ kaj­zer; ka­i­se­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Kajś

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Czę­sto­cho­wa, Kra­ków. gdzieś


Kajś. Opo­wieść o Gór­nym Ślą­sku – re­por­taż Zbi­gnie­wa Ro­ki­ty wy­da­ny w 2020 roku przez Wy­daw­nict­wo Czar­ne.

W 2021 roku książ­ka zo­sta­ła na­gro­dzo­na Na­gro­dą Li­te­rac­ką „Nike”, za­rów­no od jury, jak i czy­tel­ni­ków oraz Na­gro­dą Li­te­rac­ką i Hi­sto­rycz­ną Iden­ti­tas. No­mi­no­wa­no ją rów­nież do Mię­dzy­na­ro­do­wej Na­gro­dy im. Wi­tol­da Pi­lec­kie­go, Li­te­rac­kiej Na­gro­dy Eu­ro­py Środ­ko­wej „An­ge­lus” oraz na­gro­dy „Am­ba­sa­dor Nowej Eu­ro­py”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaka

ga­tu­nek dużej no­wo­ze­landz­kiej pa­pu­gi z ro­dzi­ny ne­sto­rów; ne­stor kaka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­stor me­ri­dio­na­lis|ref=tak., ga­tu­nek du­żych papug z ro­dzi­ny ne­sto­rów,

 (1.2) ornit. osob­nik zwie­rzę­cia z ga­tun­ku kaka (1.1)

 (1.3) in­fant. sto­lec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z ro­dzi­ny bantu, uży­wa­ny w Ka­me­ru­nie i Re­pu­bli­ce Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kakadu

1. po­dro­dzi­na pta­ków z rzędu papug;
2. przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny pta­ków o tej samej naz­wie, zwie­rzę po­sia­da­ją­ce cha­rak­te­ry­stycz­ny czub i duży dziób, za­miesz­ku­ją­ce Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię i Fi­li­pi­ny, ce­nio­ne wśród ho­dow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub żeń­ski

 (1.1) ornit. pa­pu­ga po­sia­da­ją­ca na gło­wie cha­rak­te­ry­stycz­ny czub z piór;


Ka­ka­du (Ca­ca­tu­i­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ka­ka­du­o­wa­tych (Ca­ca­tu­i­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kakaduowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych


Ka­ka­du­o­wa­te, ka­ka­du (Ca­ca­tu­i­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu pa­pu­go­wych (Psit­ta­ci­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w róż­ne­go typu za­drze­wio­nych oko­li­cach, za­miesz­ku­ją­ce Au­stra­lię, Nową Gwi­neę i oko­licz­ne wyspy, oraz wschod­nią In­do­nez­ję i Fi­li­pi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kakaduowaty

o ce­chach ka­ka­du­o­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Kakao

1. pro­szek uzy­ski­wa­ny przez zmie­le­nie ma­ku­chów ka­ka­o­wych, bę­dą­cych po­zo­sta­ło­ścią po wy­tło­cze­niu masła ka­ka­o­we­go;
2. napój z prosz­ku kakao przy­go­to­wa­ny na mleku lub wo­dzie;
3. w bo­ta­ni­ce: na­sio­na owo­ców ka­ka­ow­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. ziar­no ka­ka­ow­ca; po­tocz­nie rów­nież sam ka­ka­o­wiec;

 (1.2) spoż. pro­szek z na­sion ka­ka­ow­ca

 (1.3) kulin. napój spo­rzą­dzo­ny z prosz­ku kakao (1.2), za­la­ne­go wodą lub mle­kiem

 (1.4) wulg. in­fant. eufem. odbyt (lub od­byt­ni­ca)

 (1.5) wulg. in­fant. eufem. kał


Kakao (nah. "ca­ca­hu­atl" []), ziar­no ka­ka­o­we – na­sio­na z owo­ców ka­ka­ow­ca wła­ści­we­go ("The­o­bro­ma cacao"). W jed­nym owocu znaj­du­je się 20–60 na­sion okry­tych ślu­zo­wa­tym miąż­szem. Pier­wot­nie mają barwę pur­pu­ro­wą do fio­le­to­wej, ale po osu­sze­niu są cze­ko­la­do­wo-bru­nat­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kakaopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści kakao; przy­po­mi­na­ją­cy kakao


Źródła:

SJP.pl

Kakaowiec

krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny zat­wa­ro­wa­tych (The­o­bro­ma), ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej oraz w dżun­glach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; drze­wo ka­ka­o­we


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|The­o­bro­ma|L.|ref=tak., ro­dzaj nie­wy­so­kich drzew z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, z któ­rych uzy­sku­je się kakao

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ka­ka­o­wiec (1.1)


Nie mylić z: ka­o­wiec oraz ka­wo­wiec.

Ka­ka­o­wiec ("The­o­bro­ma" L.) – ro­dzaj nie­wy­so­kich drzew ros­ną­cych w niż­szej war­stwie drze­wo­sta­nów lasów Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej. Na­le­ży do ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych "Mal­va­ce­ae", daw­niej za­li­cza­ny do zat­wa­ro­wa­tych "Ster­cu­lia­ce­ae". Obej­mu­je 20 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kakaowo

przy­słó­wek

 (1.1) w ko­lo­rze kakao


Źródła:

Wiktionary

Kakaowy

przy­miot­nik od: kakao


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kakao lub ka­ka­ow­ca

 (1.2) zro­bio­ny z kakao lub z do­miesz­ką kakao

 (1.3) o ko­lo­rze: przy­po­mi­na­ją­cy kakao


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kakapo

nie­lot­na pa­pu­ga z Nowej Ze­lan­dii


Ka­ka­po (w jęz. ma­o­ry­skim: kākāpō) ("Stri­gops ha­brop­ti­lus") – ga­tu­nek du­że­go, nie­lot­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ka­ka­po (Stri­go­pi­dae). Ro­dzi­ma i en­de­micz­na pa­pu­ga Nowej Ze­lan­dii. Je­dy­ny nie­lot­ny, a za­ra­zem naj­cięż­szy ga­tu­nek pa­pu­gi na świe­cie.

W przesz­ło­ści ptak za­miesz­ki­wał Wyspę Po­łud­nio­wą, Wyspę Pół­noc­ną i wyspę Ste­wart (wszyst­kie na­le­żą­ce do Nowej Ze­lan­dii), lecz obec­nie wszyst­kie oca­la­łe osob­ni­ki prze­nie­sio­ne zo­sta­ły na kilka nie­wiel­kich wysp u wy­brze­ży Nowej Ze­lan­dii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kakapowate

o ce­chach ka­ka­po­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Kakapowaty

o ce­chach ka­ka­po­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Kakać

po­tocz­nie o dzie­ciach: wy­próż­niać się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. in­fant. o dzie­ciach lub zwie­rzę­tach: wy­próż­niać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kakałko

po­tocz­nie: zdrob­nie­nie od kakao


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: kakao

 (1.2) pot. pieszcz. o ka­ka­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kakemono

w sztu­ce ja­poń­skiej: rolka jed­wa­biu lub pa­pie­ru, na któ­rym jest obraz lub napis


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. roz­wi­ja­ny pio­no­wo ja­poń­ski zwój, naj­czę­ściej jed­wab­ny, przed­sta­wia­ją­cy obraz lub frag­ment ka­li­gra­ficz­ny, za­wie­sza­ny na sznu­rze przy­mo­co­wa­nym do gór­nej kra­wę­dzi;


Ka­ke­mo­no (jap. 掛け物 kake-mono; także: ka­ke­ji­ku, 掛軸 lub 掛け軸 "kake-jiku") – ja­poń­ski obraz ma­lo­wa­ny na pa­pie­rze lub jed­wa­biu, przed­sta­wia­ją­cy także ka­li­gra­fię, na­kle­ja­ny na jed­wab lub bro­kat, przez­na­czo­ny do za­wie­sze­nia na ścia­nie. Górna i dolna kra­wędź ka­ke­mo­no są mo­co­wa­ne do drew­nia­nych drąż­ków ułat­wia­ją­cych jego zwi­ja­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaki

hurma, per­sy­mo­na, sza­ron;
1. ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; heban, he­ba­no­wiec;
2. owoc tego drze­wa; per­sy­mon


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. owoc per­sy­mo­ny

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kaka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kakodyl

sil­nie tru­ją­ca, sa­mo­za­pal­na ciecz o odra­ża­ją­cym za­pa­chu, bę­dą­ca związ­kiem or­ga­nicz­nym ar­se­nu


Ka­ko­dyl – ar­se­no­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o za­pa­chu czosn­ku i ole­i­stej kon­sy­sten­cji. Jest tru­ją­cy, łat­wo­pal­ny i trud­no roz­pu­szczal­ny w wo­dzie. Ka­ko­dyl za­pa­la się sa­mo­rzut­nie w kon­tak­cie z tle­nem za­war­tym w su­chym po­wie­trzu. Nazwę ka­ko­dyl (z gr. "κακώδης", "ka­ko­des" – „śmier­dzą­cy”) nadał Jöns Jacob Be­rze­lius rod­ni­ko­wi di­me­ty­lo­ar­sy­ny­lo­we­mu (CH3)2As.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kakodylowy

przy­miot­nik od: ka­ko­dyl


Źródła:

SJP.pl

Kakofonia

1. zbiór nie­przy­jem­nych i nie­u­po­rząd­ko­wa­nych dźwię­ków lub me­lo­dii; zgiełk;
2. w mu­zy­ce: okre­śle­nie mu­zy­ki źle brzmią­cej, po­zba­wio­nej wszel­kich zasad kon­struk­cji; dys­har­mo­nia, dy­so­nans


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­przy­jem­ne po­łą­cze­nie dźwię­ków;


Ka­ko­fo­nia (z κακοφωνία" – nie­przy­jem­ne brzmie­nie, nie­mi­ły dźwięk") – ter­min o pe­jo­ra­tyw­nej cesze zna­cze­nio­wej, oz­na­cza­ją­cy ze­spół dźwię­ków nie­ze­stro­jo­nych, nie­har­mo­nicz­nych (nie­przy­jem­nie brzmią­cą mie­sza­ni­nę dźwię­ków) lub mie­sza­ni­nę form, ko­lo­rów, tre­ści itp. Prze­ci­wień­stwo eu­fo­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kakofonicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­ko­fo­nicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Kakofoniczność

cecha cze­goś, co zwią­za­ne jest z ka­ko­fo­nią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ko­fo­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kakofoniczny

nie­przy­jem­nie brzmią­cy; bę­dą­cy mie­sza­ni­ną dźwię­ków lub ko­lo­rów, tre­ści itp.


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ka­ko­fo­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kakograf

prze­sta­rza­łe: osoba, która po­peł­nia błędy or­to­gra­ficz­ne; dy­sor­to­gra­fik


Źródła:

SJP.pl

Kakografia

prze­sta­rza­łe: po­peł­nia­nie błę­dów or­to­gra­ficz­nych; dy­sor­to­gra­fia, błęd­na or­to­gra­fia


Źródła:

SJP.pl

Kakojanis

naz­wi­sko grec­kie


Źródła:

SJP.pl

Kakokracja

daw­niej: nie­u­dol­nie spra­wo­wa­ne rządy


Źródła:

SJP.pl

Kakolewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kakosmia

spon­ta­nicz­ne, nie­przy­jem­ne złu­dze­nia wę­cho­we


Ka­kos­mia (ang. ca­cos­mia) – spon­ta­nicz­ne, na­pa­do­we od­czu­wa­nie zwy­kle nie­przy­jem­nych, nie­raz odra­ża­ją­cych za­pa­chów, ma­ją­cych swoje rze­czy­wi­ste źró­dło lub nie. Od­czu­cia wę­cho­we pow­sta­ją przy po­draż­nie­niu opusz­ki wę­cho­wej, ciała mig­da­ło­wa­te­go lub haka hi­po­kam­pa. Mogą wy­stę­po­wać jako aura na­pa­du pa­dacz­ko­we­go (na­pa­dy ha­ko­we), co wska­zu­je na umiej­sco­wie­nie ogni­ska pa­dacz­ko­we­go w przed­nim i pod­staw­nym ob­sza­rze płata skro­nio­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaktus

ro­śli­na o so­czy­stych, zgru­bia­łych ło­dy­gach po­kry­tych kol­ca­mi, ros­ną­ca na pu­styn­nych ob­sza­rach Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na o so­czy­stych, zgru­bia­łych ło­dy­gach po­kry­tych kol­ca­mi, ros­ną­ca na pu­styn­nych ob­sza­rach Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaktusiarka

do­nicz­ka do kak­tu­sów


Źródła:

SJP.pl

Kaktusiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cjal­ne po­mie­szcze­nie do upra­wy kak­tu­sów


Źródła:

Wiktionary

Kaktusiarz

ho­dow­ca, mi­ło­śnik lub zbie­racz kak­tu­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­dow­ca lub mi­ło­śnik kak­tu­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaktusik

zdrob­nie­nie od: kak­tus


Źródła:

SJP.pl

Kaktusowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, o zgru­bia­łych ło­dy­gach po­kry­tych kol­ca­mi, o barw­nych kwia­tach i owo­cach, u niek­tó­rych ga­tun­ków ja­dal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cac­ta­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na su­ku­len­tów ło­dy­go­wych na­le­żą­ca do rzędu goź­dzi­kow­ców;


Na tę stro­nę wska­zu­je „kak­tus”. Zo­bacz też: Kak­tus (sin­gel).

Kak­tu­so­wa­te ("Cac­ta­ce­ae" Juss., zwy­cza­jo­wo na­zy­wa­ne "kak­tu­sa­mi") – ro­dzi­na su­ku­len­tów ło­dy­go­wych (wie­lo­let­nich, ziel­nych lub czę­ścio­wo zdrew­nia­łych), na­le­żą­ca do rzędu goź­dzi­kow­ców. Na­le­ży do niej, w za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go, od 24 do 220 ro­dza­jów, a w ich ra­mach od 1500 do 2000 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją głów­nie na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, skąd po­cho­dzą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaktusowaty

o ce­chach kak­tu­so­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Kaktusowy

przy­miot­nik od: kak­tus


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od kak­tus


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaku

po­tocz­nie: robić kaku - wy­próż­niać się; kakać


Źródła:

SJP.pl

Kakuro

Ka­ku­ro (ina­czej "Cross-Sums" lub "Kakro") – nu­me­rycz­na krzy­żów­ka. Po­le­ga na wpi­sy­wa­niu cyfr od 1 do 9 tak, aby zsu­mo­wa­ły się do licz­by wska­za­nej w pio­no­wym lub po­zio­mym bloku. W jed­nym bloku nie mogą się pow­ta­rzać takie same cyfry. Za­ba­wa po­dob­na jest do po­pu­lar­nej gry su­do­ku.


Źródła:

Wikipedia

Kal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kal.

skrót od: ka­li­ber


skrót

 (1.1) = wojsk. ka­li­ber


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kala

wczes­no­chrze­ści­jań­ska forma pie­śni li­tur­gicz­nej w tra­dy­cji sy­ryj­skiej, wy­wo­dzą­ca się z psal­mo­dii he­braj­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kala-Azar

le­isz­ma­nio­za trzew­na, czar­na febra


Źródła:

SJP.pl

Kalaba

ozdob­ne drze­wo li­ścia­ste z ro­dzi­ny okręt­ni­co­wa­tych, o skó­rza­stych li­ściach, won­nych kwia­tach i owo­cach z ole­i­sty­mi na­sio­na­mi, ros­ną­ce w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; gu­miak


Źródła:

SJP.pl

Kalabarski

1. → Ca­la­bar (mia­sto w Ni­ge­rii);
2. ang­wan­ti­bo ka­la­bar­ski - ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go z ro­dzi­ny lo­ri­so­wa­tych; ang­wan­ti­bo, lori ka­la­bar­ski, lori zło­ci­sty;
3. fa­so­la ka­la­bar­ska - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; bo­bo­trut­ka tru­ją­ca, bo­bo­trut­ka ka­la­bar­ska


Źródła:

SJP.pl

Kalabasa

ka­le­ba­sa;
1. zew­nętrz­na, zdrew­nia­ła część owo­ców tykwy;
2. na­czy­nie z wy­su­szo­ne­go i wy­drą­żo­ne­go owocu tykwy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. rzad. tykwa (owoc drze­wa tyk­wo­we­go nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­ge­na­ria|Ser.|ref=tak.)

 (1.2) rzad. tykwa (na­czy­nie wy­ko­na­ne ze zdrew­nia­łe­go owocu drze­wa tyk­wo­we­go (1.1))


Ka­la­ba­sa, ka­le­ba­sa – zew­nętrz­na, zdrew­nia­ła część owo­ców tykwy lub dzba­ni­wa uży­wa­na po­wszech­nie w tro­pi­kach do wyt­wa­rza­nia na­czyń, które uzy­sku­je się z prze­kro­jo­nych lub ufor­mo­wa­nych w tym celu owo­ców. Na­czy­nia te są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia wody i żyw­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalabasowy

→ ka­la­ba­sa; ka­le­ba­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Kalabria

re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. adm. re­gion w po­łud­nio­wych Wło­szech;


Ka­la­bria (wł. "Ca­la­bria") – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wych Wło­szech o po­wierzch­ni 15 079 km² i 2,09 mi­lio­nach miesz­kań­ców, ze sto­li­cą w Ca­tan­za­ro. Gra­ni­czy z re­gio­nem Ba­si­li­ca­ta, a po­przez Cie­śni­nę Me­syń­ską z Sy­cy­lią. W sta­ro­żyt­no­ści Ka­la­brią (łac. "Ca­la­bria") na­zy­wa­no po­łud­nio­wo-wschod­nią część Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go, a więc oko­li­ce Brun­diz­jum i Ta­ren­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalabryjczyk

miesz­ka­niec Ka­la­brii (re­gio­nu we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­la­brii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalabryjka

miesz­kan­ka Ka­la­brii (re­gio­nu we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­la­brii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalabryjski

przy­miot­nik od: Ka­la­bria (re­gion we Wło­szech)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­la­brią, wy­wo­dzą­cy się z Ka­la­brii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. (język, dia­lekt) Ka­la­brii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaladium

ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych


Ka­la­dium, obraź­ni­ca ("Ca­la­dium") – ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin ziel­nych, ge­o­fi­tów ry­zo­mo­wych, z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 19 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z lasów de­szczo­wych środ­ko­wych i po­łud­nio­wych re­jo­nów tro­pi­kal­nej Ame­ry­ki. Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju po­cho­dzi bądź od zwy­cza­jo­we­go, in­diań­skie­go okre­śle­nia tej ro­śli­ny, brzmią­ce­go jak "ka­la­di" lub "ke­la­dy", bądź od grec­kie­go słowa καλαθιών ("ka­lat­hion" – ko­szycz­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalafa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. nos

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. twarz


Źródła:

Wiktionary

Kalafior

Bras­si­ca ole­ra­cea, ro­śli­na jed­no­rocz­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca ole­ra­cea|var=bo­try­tis|L.|ref=tak., od­mia­na ka­pu­sty o bia­łych, mię­si­stych kwia­tach;

 (1.2) kulin. ja­rzy­na z ja­dal­nej czę­ści ka­la­fio­ra (1.1)

 (1.3) przen. środ. pot. zde­for­mo­wa­na wsku­tek urazu mał­żo­wi­na uszna, gdy po tępym ude­rze­niu dosz­ło do za­pa­le­nia tkan­ki chrzęst­nej

 (1.4) przen. w lm. ka­la­fio­ry – uczn. ka­lo­ry­fer


Ka­la­fior ("Bras­si­ca ole­ra­cea" var. "bo­try­tis" L.) – od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej. Jest to ro­śli­na jed­no­rocz­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalafiorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­la­fior

 (1.2) mały ka­la­fior


Źródła:

Wiktionary

Kalafiorowa

po­tocz­nie: zupa ka­la­fio­ro­wa; ka­la­fio­rów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. zupa z ka­la­fio­ra

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: ka­la­fio­ro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalafiorowatość

zwy­rod­nie­nie tka­nek zwie­rzę­cych lub ro­ślin­nych o po­sta­ci po­dob­nej do ka­la­fio­ra


Źródła:

SJP.pl

Kalafiorowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem, wy­glą­dem ka­la­fior


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem, wy­glą­dem ró­życz­kę ka­la­fio­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalafiorowy

przy­miot­nik od: ka­la­fior


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­la­fio­rem; taki jak ka­la­fior; za­wie­ra­ją­cy ka­la­fior


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalafiorówka

po­tocz­nie: zupa ka­la­fio­ro­wa; ka­la­fio­ro­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zupa ka­la­fio­ro­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalafonia

ka­lo­fo­nia;
1. pro­dukt ubocz­ny de­sty­la­cji żywic drzew igla­stych, uży­wa­ny m.in. do na­cie­ra­nia wło­sia smycz­ków;
2. daw­niej, żar­to­bli­wie: napój al­ko­ho­lo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. muz. łam­li­wa i przez­ro­czy­sta po­zo­sta­łość po de­sty­la­cji ter­pen­ty­ny z ży­wi­cy drzew igla­stych;


Ka­la­fo­nia (gr. „ko­lop­ho­nia” od nazwy ko­lo­nii joń­skiej Ko­lo­fon) – ży­wi­ca mięk­ka po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, po­zo­sta­łość po od­de­sty­lo­wa­niu ter­pen­ty­ny z ży­wi­cy drzew igla­stych (głów­nie sosny).

Ka­la­fo­nia jest sub­stan­cją kru­chą, bar­dzo łam­li­wą, szkli­stą, pół­przez­ro­czy­stą, o bar­wie od żół­tej po­przez ciem­no­czer­wo­ną aż do ciem­no­brą­zo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalafoniowy

przy­miot­nik od: ka­la­fo­nia


Źródła:

SJP.pl

Kalahari

kot­li­na w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. be­zod­pły­wo­wa kot­li­na w środ­ko­wej czę­ści po­łud­nio­wej Afry­ki;


Ka­la­ha­ri (af. "Dors­land") – kot­li­na w Bots­wa­nie, Na­mi­bii, RPA, An­go­li, Zam­bii oraz Zim­bab­we.

Po­wierzch­nia Ka­la­ha­ri wy­no­si ok. 930 tys. km². Ota­cza­ją­ca ją Niec­ka Ka­la­ha­ri obej­mu­je po­wierzch­nię ok. 2,5 mln km², roz­cią­ga­jąc się dalej na te­re­ny Bots­wa­ny, Na­mi­bii i RPA, a nawet na te­re­ny An­go­li, Zam­bii i Zim­bab­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalaharski

→ Ka­la­ha­ri (kot­li­na w Afry­ce); ka­la­ha­ryj­ski


Źródła:

SJP.pl

Kalaharyjski

→ Ka­la­ha­ri (kot­li­na w Afry­ce); ka­la­har­ski


Źródła:

SJP.pl

Kalaina

daw­niej: spiż, któ­rym Chiń­czy­cy wy­kła­da­li pu­deł­ka do her­ba­ty


Źródła:

SJP.pl

Kalait

tur­kus, mi­ne­rał, ka­mień ozdob­ny


Źródła:

SJP.pl

Kalak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalam

mu­zuł­mań­ska te­o­lo­gia spe­ku­la­tyw­na


Kalam (arab. „dy­skurs, roz­pra­wa”) – w is­la­mie dy­sku­sja, a także te­o­lo­gia dog­ma­tycz­na, od­wo­łu­ją­ca się do da­nych spi­sa­nych, lecz rów­nież ro­zu­mo­wych.

Kalam był pier­wszą formą arab­skiej myśli fi­lo­zo­ficz­nej. Jest to swego ro­dza­ju mu­zuł­mań­ska scho­la­sty­ka. Pow­sta­nie ka­la­mu da­tu­je się w po­cząt­kach VII w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalamancja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. żart. awan­tu­ra, za­mie­sza­nie, kło­pot


Źródła:

Wiktionary

Kalamaria

ka­la­mit, drze­wia­sta ro­śli­na ko­pal­na z klasy skrzy­po­wych


Ka­la­ma­ria (gr. "Καλαμαριά") – mia­sto w Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Ma­ce­do­nia-Tra­cja, w re­gio­nie Ma­ce­do­nia Środ­ko­wa, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Sa­lo­ni­ki. Sta­no­wi gminę Ka­la­ma­ria. W 2011 roku li­czy­ło 91 518 miesz­kań­ców. Po­ło­żo­ne na obrze­żach Sa­lo­nik. Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalamata

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. ro­dzaj ma­ry­no­wa­nych oli­wek o bru­nat­no­czer­wo­nej bar­wie, z od­mia­ny ho­do­wa­nej na Pe­lo­po­ne­zie w po­bli­żu mia­sta Ka­la­ma­ta


Ka­la­ma­ta (gr. "Καλαμάτα"), wcze­śniej "Ka­la­me", je­szcze daw­niej "Ka­la­mai (Καλάμαι)", w okre­sie my­keń­skim "Fares (Φαρές)" – mia­sto w Gre­cji, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim Pe­lo­po­ne­zie, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Pe­lo­po­nez, Gre­cja Za­chod­nia i Wyspy Joń­skie, w re­gio­nie Pe­lo­po­nez, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Me­se­nia. Sie­dzi­ba gminy Ka­la­ma­ta. W 2011 roku li­czy­ło 54 100 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kalambo

1. rzeka afry­kań­ska;
2. wo­do­spad na rzece o tej samej naz­wie


Ka­lam­bo – rzeka na gra­ni­cy po­mię­dzy Zam­bią a Tan­za­nią.

Ka­lam­bo two­rzy część gra­ni­cy po­mię­dzy Zam­bią a Tan­za­nią. Jest to sto­sun­ko­wo nie­wiel­ka rzeka, która za­czy­na swój bieg na wy­ży­nie po­ło­żo­nej na pół­noc­ny wschód od Mbali na wy­so­ko­ści ok. 1800 m n.p.m., spły­wa do Wiel­kie­go Rowu Za­chod­nie­go i ucho­dzi do po­łud­nio­wo-wschod­nie­go końca Je­zio­ra Tan­ga­ni­ka na wy­so­ko­ści ok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalambur

żar­to­bli­wa gra słów o iden­tycz­nym lub po­dob­nym brzmie­niu, lecz o róż­nym zna­cze­niu, np. "Ody­se­usz król Itaki i owaki" (J. Tuwim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żar­to­bli­wa gra słów po­dob­nych pod wzglę­dem brzmie­nia, ale róż­nią­cych się zna­cze­nio­wo lub dwuz­nacz­nych;


Ka­lam­bur (z fr.) – za­baw­na gra słów o zbli­żo­nym (pa­ro­no­maz­ja) bądź iden­tycz­nym brzmie­niu (ho­mo­nim), lecz o róż­nych zna­cze­niach. Efekt pow­sta­je dzię­ki prze­pro­wa­dza­nym przeksz­tał­ce­niom wy­ra­zów, m.in. usa­mo­dziel­nie­niu lub prze­sta­wie­niu czło­nów.

Rów­nież: od­mia­na sza­ra­dy, za­gad­ka słow­na, opi­su­ją­ca (czę­sto żar­to­bli­wie, cza­sem prze­wrot­nie) frag­men­ty (wy­ra­zy lub sy­la­by) roz­wią­za­nia, bę­dą­ce­go ka­lam­bu­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalamburowy

→ ka­lam­bur; ka­lam­bu­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Kalambury

gra to­wa­rzy­ska, czę­sto dru­ży­no­wa, po­le­ga­ją­ca na od­ga­dy­wa­niu haseł ry­so­wa­nych lub przed­sta­wia­nych ge­sta­mi i mi­mi­ką przez jed­ne­go z gra­czy


Ka­lam­bu­ry – dru­ży­no­wa gra to­wa­rzy­ska. Wbrew naz­wie nie ma ona wiele wspól­ne­go z ka­lam­bu­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalamburyczny

→ ka­lam­bur; ka­lam­bu­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Kalamburzysta

czło­wiek pi­szą­cy, ukła­da­ją­cy ka­lam­bu­ry


Źródła:

SJP.pl

Kalamburzystka

→ ka­lam­bu­rzy­sta


Patrz:kalamburzysta

Źródła:

SJP.pl

Kalamiański

→ Ca­la­mian (ar­chi­pe­lag)


Źródła:

SJP.pl

Kalamin

he­mi­mor­fit, mi­ne­rał, krze­mian cynku


Źródła:

SJP.pl

Kalaminowy

→ ka­la­min


Patrz:kalamin

Źródła:

SJP.pl

Kalaminta

po­dob­na do mięty ro­śli­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


Ka­la­min­ta ("Ca­la­mint­ha") – ro­dzaj ro­ślin wy­róż­nia­ny w daw­niej­szych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych w obrę­bie ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Współ­cze­śnie ro­dzaj włą­cza­ny jest zwy­kle do kli­no­po­dium "Cli­no­po­dium" (m.in. wraz z czy­ści­cą "Aci­nos"), co wy­ni­ka z po­wią­zań fi­lo­ge­ne­tycz­nych usta­lo­nych na pod­sta­wie da­nych ge­ne­tycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalamit

ka­la­ma­ria, drze­wia­sta ro­śli­na ko­pal­na z klasy skrzy­po­wych


Ka­la­mit ("Ca­la­mi­tes") – wy­mar­ły, głów­nie póź­no­kar­boń­ski ro­dzaj skrzy­po­wych z ro­dzi­ny ka­la­mi­to­wa­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalamitka

urzą­dze­nie do­zu­ją­ce smar lub olej w urzą­dze­niach tech­nicz­nych; sma­row­ni­ca, ole­jar­ka


Źródła:

SJP.pl

Kalamondin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. drze­wo cy­tru­so­we bę­dą­ce krzy­żów­ką kwa­śnej od­mia­ny man­da­ryn­ki nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­trus re­ti­cu­la­ta|ref=tak. z kumk­wa­tem ja­poń­skim nazwa sy­ste­ma­tycz­na|For­tu­nel­la ja­po­ni­ca|ref=tak.;

 (1.2) spoż. owoc ka­la­mon­di­nu (1.1) o kwa­śnym miąż­szu i słod­kiej skór­ce


Ka­la­mon­din ("×Ci­tro­for­tu­nel­la mi­cro­car­pa") – sztucz­nie otrzy­ma­ny mie­sza­niec kwa­śnej man­da­ryn­ki ("Ci­trus re­ti­cu­la­ta") z ("For­tu­nel­la ja­po­ni­ca"). Znany jest pod róż­ny­mi naz­wa­mi: ka­la­mon­dyn­ka, kwa­śna po­ma­rań­cza, po­ma­rań­cza ka­la­mon­din, albo po­ma­rań­cza pa­nam­ska. Na wy­spach Pa­cy­fi­ku na­zy­wa­ny jest "ca­la­man­si". Wy­ho­do­wa­ny zo­stał w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kalamondyna

mie­sza­niec kwa­śnej man­da­ryn­ki z kumk­wa­tem ja­poń­skim; ka­la­mon­dyn­ka


Źródła:

SJP.pl

Kalamondynka

mie­sza­niec kwa­śnej man­da­ryn­ki z kumk­wa­tem ja­poń­skim; ka­la­mon­dy­na


Źródła:

SJP.pl

Kalan

ma­te­riał ce­ra­micz­ny o dużej wy­trzy­ma­ło­ści me­cha­nicz­nej i do­brych wła­ści­wo­ściach die­lek­trycz­nych


Kalan − głów­ny bu­dy­nek hin­du­i­stycz­nej świą­ty­ni czam­skiej po­tocz­nie na­zy­wa­ny wieżą. Po­mie­szcze­nie tej bu­dow­li przez­na­czo­ne jest dla bó­stwa i sta­no­wi zwy­kle głów­ne sank­tu­a­rium kom­plek­su świą­tyn­ne­go. Świą­ty­nie czam­skie były bu­do­wa­ne z cegły, przy za­sto­so­wa­niu łęku po­zor­ne­go, czego re­zul­ta­tem były grube mury i nie­wiel­kie wnę­trza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalanchoe

ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie tro­pi­kal­nej, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na; kacz­lin


Ka­lan­choe, ży­wo­ród­ka, płod­no­list ("Ka­lan­choe") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 165 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej Azji oraz w Afry­ce (z wy­jąt­kiem pół­noc­nej czę­ści tego kon­ty­nen­tu). Roz­prze­strze­nio­ne zo­sta­ły jed­nak na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalandar

zakon is­lam­ski der­wi­szów że­brzą­cych


Źródła:

SJP.pl

Kalander

ro­dzaj prasy uży­wa­nej w prze­my­śle po­li­gra­ficz­nym, pa­pier­ni­czym, włó­kien­ni­czym, gu­mo­wym i two­rzyw sztucz­nych; gła­dziar­ka; wy­gład­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. prasa do tło­cze­nia ma­tryc ste­re­o­ty­po­wych lub pra­so­wa­nia, gła­dze­nia i sa­ty­no­wa­nia ma­te­ria­łu;


Ka­lan­der (z gr., franc. "ca­lan­dre") – urzą­dze­nie o obro­to­wych wal­cach słu­żą­ce do na­da­wa­nia po­ły­sku i wy­gła­dza­nia pa­pie­ru, folii z two­rzy­wa oraz tka­nin lub też wy­tła­cza­nia na nich wzo­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalandra

ptak z ro­dzi­ny sko­wron­ków


Źródła:

SJP.pl

Kalandrować

wy­ci­skać, wy­tła­czać za po­mo­cą ka­lan­dra


Źródła:

SJP.pl

Kalandrowy

przy­miot­nik od: ka­lan­der


Źródła:

SJP.pl

Kalanetiks

[czy­taj: ka­la­ne­tiks] roz­cią­ga­ją­ca gim­na­sty­ka dla ko­biet, ćwi­cze­nia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym tem­pie i wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ne; ka­la­ne­ty­ka, cal­la­ne­tics, ca­la­ne­tics


Źródła:

SJP.pl

Kalanetyka

roz­cią­ga­ją­ca gim­na­sty­ka dla ko­biet, ćwi­cze­nia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym tem­pie i wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ne; cal­la­ne­tics, ca­la­ne­tics, ka­la­ne­tiks


Źródła:

SJP.pl

Kalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kalać.


Źródła:

Wiktionary

Kalanus

po­spo­li­ty oce­a­nicz­ny sko­ru­piak z pod­gro­ma­dy wi­dło­no­gów


Ka­la­nus ("Ca­la­nus fin­mar­chi­cus") – ga­tu­nek wi­dło­no­ga z ro­dzi­ny Ca­la­ni­dae, za­miesz­ku­ją­ce­go wody wszyst­kich oce­a­nów, oprócz wód ark­tycz­nych. Dłu­gość ciała sam­ców do­cho­dzi do 4 mm, a samic do 5,5 mm. Na od­wło­ku nie ma od­nó­ży, pan­cerz jest przez­ro­czy­sty, po­kry­ty nie­licz­ny­mi szkar­łat­ny­mi plam­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalapitra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. żart. głowa


Źródła:

Wiktionary

Kalarep

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|ka­la­re­pa.


Źródła:

Wiktionary

Kalarepa

1. dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dza­ju ka­pu­sta, upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne, ku­li­ste zgru­bie­nia ło­dy­gi, tzw. głów­ki, barwy zie­lo­nej lub nie­bie­ska­wej, o du­żych war­to­ściach odżyw­czych i sma­ko­wych;
2. ja­dal­na część tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogrod. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca ole­ra­cea var. gon­gy­lo­des|L.|ref=tak., od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej;

 (1.2) kulin. spoż. wa­rzy­wo, ja­dal­na bulwa pę­do­wa ka­la­re­py (1.1)


Ka­la­re­pa ("Bras­si­ca ole­ra­cea" var. "gon­gy­lo­des" L.) – od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej. Jest to ro­śli­na dwu­let­nia na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Znana jest wy­łącz­nie z upra­wy, nie wy­stę­pu­je na sta­no­wi­skach na­tu­ral­nych. W Pol­sce jest po­spo­li­tą ro­śli­ną upraw­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalarepka

zdrob­nia­le: ka­la­re­pa


Źródła:

SJP.pl

Kalarepkowy

→ ka­la­rep­ka


Patrz:kalarepka

Źródła:

SJP.pl

Kalarepowy

→ ka­la­re­pa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­la­re­pą, do­ty­czą­cy ka­la­re­py

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z ka­la­re­py


Patrz:kalarepa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalarus

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalasancjusz

hisz­pań­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, za­ło­ży­ciel za­ko­nu pi­ja­rów; Józef Ka­la­san­ty


Źródła:

SJP.pl

Kalasantostwo

Ka­la­san­ty z mał­żon­ką; Ka­la­san­to­wie


Źródła:

SJP.pl

Kalasantowie

Ka­la­san­ty z mał­żon­ką; Ka­la­san­to­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kalasantowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­la­san­te­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kalasanty

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ka­la­san­ty – imię mę­skie pow­sta­łe od nazwy miej­sco­wo­ści (Ca­la­san­za) w Hisz­pa­nii. Pier­wot­nie był to je­dy­nie drugi człon na­zy­wa­ją­cy świę­te­go z prze­ło­mu XVI i XVII wieku, Jó­ze­fa Ka­la­san­te­go ("José de Ca­la­san­za"), za­ło­ży­cie­la za­ko­nu pi­ja­rów.

Ka­la­san­ty imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 sierp­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalasiris

de­li­kat­na płó­cien­na tu­ni­ka no­szo­na w sta­ro­żyt­nym Egip­cie, Gre­cji i Per­sji


Źródła:

SJP.pl

Kalasza-Ala

język in­do­i­rań­ski uży­wa­ny przez lud Ka­la­sza w kilku af­gań­skich wio­skach


Źródła:

SJP.pl

Kalata

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalatea

by­li­na z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych; ostrze­szyn


Ka­la­tea lub ostrze­szyn ("Ca­lat­hea") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych, bli­sko spo­krew­nio­ny z ma­ran­tą. Na­le­ży do niego 59 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z po­łud­nio­we­go Mek­sy­ku, Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, Środ­ko­wej oraz Ka­ra­i­bów. Na pod­sta­wie wy­ni­ków badań fi­lo­ge­ne­tycz­nych, w 2012 roku więk­szość ga­tun­ków za­li­cza­nych wcze­śniej do tego ro­dza­ju prze­nie­sio­no do ro­dza­ju "Go­ep­per­tia".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalatos

1. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: kosz z wi­kli­ny;
2. na­czy­nie gli­nia­ne w kształ­cie kosza;
3. ka­pi­tel na gło­wie ka­ria­ty­dy


Ka­la­tos (gr. κάλαθος) – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji przed­miot użyt­ko­wy peł­nią­cy rolę po­jem­ni­ka i ma­ją­cy kilka po­krew­nych zna­czeń.

Okre­śla­no tak prze­de wszyst­kim ple­cio­ny z wi­kli­ny ko­szyk, zwę­żo­ny u dołu i roz­sze­rza­ją­cy się ku górze, bę­dą­cy atry­bu­tem bo­gi­ni De­me­ter.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalatówki

po­la­na re­glo­wa w Ta­trach Za­chod­nich


Ka­la­tów­ki – po­la­na re­glo­wa le­żą­ca w Do­li­nie By­strej w Ta­trach Za­chod­nich. Jest to sto­sun­ko­wo pła­ski, ot­war­ty teren, oto­czo­ny z wszyst­kich stron lasem, z wi­do­ka­mi na rejon Ka­spro­we­go Wier­chu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalaweryt

mi­ne­rał, tel­lu­rek złota


Źródła:

SJP.pl

Kalać

szka­lo­wać, oplu­wać, znie­sła­wić


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. ska­lać)

 (1.1) hań­bić

 (1.2) daw. bru­dzić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalbarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalceolaria

jed­no­rocz­na by­li­na lub niski krzew z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych o cha­rak­te­ry­stycz­nych nie­wiel­kich i owal­nych kwia­tach, naj­czę­ściej w ko­lo­rze po­ma­rań­czo­wym; pan­to­flik, pan­to­fel­nik


Źródła:

SJP.pl

Kalchas

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


Kal­chas – obok Mop­so­sa i Tej­rez­ja­sza jeden z naj­słyn­niej­szych wie­szczów grec­kich, sły­ną­cy z wró­że­nia z lotu pta­ków.

Był synem Te­sto­ra, po­tom­kiem Apol­lo­na. To­wa­rzy­szył woj­skom Acha­jów w wy­pra­wie prze­ciw Troi. Zna­nych jest kilka jego prze­po­wied­ni:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalcjum

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ca; wapń


Źródła:

SJP.pl

Kalcyferol

zwią­zek che­micz­ny z grupy wi­ta­min D


Źródła:

SJP.pl

Kalcyferole

zwią­zek che­micz­ny z grupy wi­ta­min D


Źródła:

SJP.pl

Kalcyfikacja

pro­ces ut­war­dza­nia i usz­tyw­nia­nia tka­nek wsku­tek gro­ma­dze­nia się w nich soli wap­nia; zwap­nia­nie


Źródła:

SJP.pl

Kalcyfil

or­ga­nizm, dla któ­re­go naj­bar­dziej sprzy­ja­ją­cym śro­do­wi­skiem do życia są wody lub gleby bo­ga­te w związ­ki wap­nia; or­ga­nizm wa­pie­nio­lub­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm wap­nio­lub­ny


Kal­cy­fil (łac. "cal­cis wapno", gr. "phi­leo") lub or­ga­nizm wa­pie­nio­lub­ny – or­ga­nizm do­brze roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­skach bo­ga­tych w związ­ki wap­nia, o od­czy­nie za­sa­do­wym znacz­nie po­wy­żej 8. Na­le­żą­ce do tej grupy ro­śli­ny noszą nazwę ro­ślin wa­pie­nio­lub­nych lub kal­cy­fi­tów. Są to np. dębik ośmio­płat­ko­wy czy sza­rot­ka al­pej­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalcyfit

acy­do­fob, ro­śli­na wa­pie­nio­lub­na uni­ka­ją­ca sied­lisk kwa­śnych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bot. ro­śli­na wa­pie­nio­lub­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalcyfob

ro­śli­na ży­ją­ca tylko w śro­do­wi­sku kwa­śnym; acy­do­fit, aci­do­fit


Źródła:

SJP.pl

Kalcynacja

daw­niej: pra­że­nie sub­stan­cji w celu usu­nię­cia z niej lot­nych skład­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Kalcynacyjny

zwią­za­ny z kal­cy­na­cją


Źródła:

SJP.pl

Kalcynować

su­szyć przez pra­że­nie; zwap­niać


Źródła:

SJP.pl

Kalcyt

mi­ne­rał, wę­glan wap­nia; szpat wa­pien­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, skład­nik skał osa­do­wych, po­li­mor­ficz­na, try­go­nal­na od­mia­na wę­gla­nu wap­nia;


Kal­cyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, wę­glan wap­nia. Po­wszech­ny jako bu­du­lec m.in. wa­pie­ni czy mar­mu­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalcytonina

pep­ty­do­wy hor­mon krę­gow­ców


Kal­cy­to­ni­na (CT, z ang. "cal­ci­to­nin") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy pep­ty­dów, zło­żo­ny z 32 ami­nok­wa­sów, o masie czą­stecz­ko­wej 3,42 kDa; hor­mon zwie­rzę­cy. U czło­wie­ka wy­stę­pu­je w po­sta­ci mo­no­me­ru lub di­me­ru i pow­sta­je z po­li­pep­ty­do­we­go pro­hor­mo­nu o masie ok. 21 kDa. Kal­cy­to­ni­na ło­so­sio­wa sto­so­wa­na jest jako lek w cho­ro­bach zwią­za­nych z za­bu­rze­nia­mi go­spo­dar­ki wap­nio­wo-fos­fo­ra­no­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalcytowy

przy­miot­nik od: kal­cyt


Źródła:

SJP.pl

Kalcytriol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, re­gu­lu­ją­cy pra­wi­dło­we stę­że­nie wap­nia w oso­czu oraz uczest­ni­czą­cy w pro­ce­sach mi­ne­ra­li­za­cji kości, zja­wi­skach od­por­no­ścio­wych i róż­ni­co­wa­niu ko­mó­rek


Kal­cy­triol (łac. "Cal­ci­trio­lum"; 1,25-di­hy­drok­sy­cho­le­kal­cy­fe­rol, 1,25(OH)2D3) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ak­tyw­na forma wi­ta­mi­ny D3; pow­sta­je przez hy­drok­sy­la­cję wi­ta­mi­ny D3 w po­zy­cji 25 w wą­tro­bie przez hy­drok­sy­la­zę 25-hy­drok­sy­kal­cy­fe­ro­lu i w po­zy­cji 1 w ner­kach (wi­ta­mi­na D może być rów­nież hy­drok­sy­lo­wa­na w po­zy­cjach 24 i 25, ale taka forma jest mniej ak­tyw­na).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaldera

za­głę­bie­nie w szczy­cie stoż­ka wul­ka­nicz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. roz­le­głe, ko­li­ste za­głę­bie­nie w szczy­to­wej czę­ści wul­ka­nu pow­sta­łe wsku­tek gwał­tow­nej ek­sploz­ji;


Kal­de­ra – wiel­kie za­głę­bie­nie w szczy­to­wej czę­ści wul­ka­nu, pow­sta­łe wsku­tek gwał­tow­nej ek­sploz­ji ni­szczą­cej górną część stoż­ka wul­ka­nicz­ne­go (np. Kra­ka­tau, Mount St. He­lens), albo wsku­tek za­pad­nię­cia się stro­pu ko­mo­ry po­mag­mo­wej wraz ze stoż­kiem wul­ka­nicz­nym (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalderonowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Cal­de­ro­na lub z nim zwią­za­ny; Kal­de­ro­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Kalderonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Cal­de­ro­na lub z nim zwią­za­ny; Kal­de­ro­now­ski


Źródła:

SJP.pl

Kalderowy

przy­miot­nik od: kal­de­ra


Źródła:

SJP.pl

Kaldesia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych; kal­dez­ja


Źródła:

SJP.pl

Kaldezja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych; kal­de­sia


Kal­dez­ja ("Cal­de­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych ("Alis­ma­ta­ce­ae"). Na­le­żą do niego trzy ga­tun­ki. Za­sięg w spo­sób nie­cią­gły obej­mu­je różne ob­sza­ry w Eu­ro­pie, Afry­ce, Azji i Au­stra­lii. Jeden ga­tu­nek wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie, w tym także w Pol­sce – kal­dez­ja dzie­wię­cior­ni­ko­wa­ta "C. par­nas­si­fo­lia". Są to ro­śli­ny wodne ros­ną­ce na mo­kra­dłach, w sta­wach, je­zio­rach, rze­kach i ka­na­łach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaleb

Kaleb (hebr. כָּלֵב) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, syn Je­fun­ne­go, oj­ciec Ira, Eli, Naama i Aksy. Był człon­kiem iz­ra­el­skie­go po­ko­le­nia Judy, je­dy­nym czło­wie­kiem w wieku po­wy­żej dwu­dzie­stu lat oprócz Jo­zu­e­go, który w cza­sie czter­dzie­sto­let­niej wę­drów­ki do Ka­na­a­nu opi­sa­nej w Torze ani razu nie sprze­nie­wie­rzył się Bogu.


Źródła:

Wikipedia

Kalebasa

1. ro­śli­na tro­pi­kal­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych; tykwa po­spo­li­ta;
2. zew­nętrz­na, zdrew­nia­ła część owo­ców tykwy; ka­la­ba­sa;
3. na­czy­nie z wy­su­szo­ne­go i wy­drą­żo­ne­go owocu tykwy; ka­la­ba­sa


Źródła:

SJP.pl

Kalebasowy

→ ka­le­ba­sa; ka­la­ba­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Kalecianin

miesz­ka­niec Ka­le­tów


Źródła:

SJP.pl

Kalecianka

miesz­kan­ka Ka­le­tów


Źródła:

SJP.pl

Kaleciański

→ Ka­le­ty; ka­lec­ki


Źródła:

SJP.pl

Kaleciński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalecki

→ Ka­le­ty; ka­le­ciań­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalectwo

upo­śle­dze­nie wy­wo­ła­ne cho­ro­bą lub wy­pad­kiem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­do­roz­wój lub nie­od­wra­cal­ne usz­ko­dze­nie na­rzą­du lub czę­ści ciała i wy­ni­ka­ją­ce z tego ogra­ni­cze­nie spraw­no­ści fi­zycz­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaleczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­le­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Kaleczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­le­czyć)

 (1.1) usz­ka­dzać ciało, zwy­kle czymś ostrym

 (1.2) pot. robić coś nie­u­dol­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ka­le­czyć się (dk. ska­le­czyć się)

 (2.1) usz­ka­dzać swoje ciało (zwy­kle czymś ostrym); ule­gać obra­że­niom za­da­nym przez sie­bie


Źródła:

Wiktionary

Kaledonia

1. pół­noc­na część wyspy Bry­ta­nia, nazwa na­da­na przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian;
2. Nowa Ka­le­do­nia; Te­ry­to­rium Za­mor­skie Nowa Ka­le­do­nia i De­pen­den­cje - za­mor­skie te­ry­to­rium Fran­cji w Me­la­nez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na na pół­no­cy Wiel­kiej Bry­ta­nii, w więk­szo­ści po­kry­wa­ją­ca się ze współ­czes­ną Szko­cją;


Ka­le­do­nia (w więk­szo­ści dzi­siej­sza Szko­cja) – kra­i­na hi­sto­rycz­na na pół­no­cy Wiel­kiej Bry­ta­nii. Była je­dy­ną czę­ścią tej wyspy, która nie zo­sta­ła pod­bi­ta przez Rzym. Za­miesz­ka­na przez Ka­le­doń­czy­ków, sku­tecz­nie opie­ra­ła się na­ja­zdom za­rów­no Rzy­mian, jak i ko­lej­nym falom Cel­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaledonidy

w ge­o­lo­gii: sy­stem oro­ge­nicz­ny w Eu­ro­pie, pow­sta­ły w cza­sie fał­do­wań trwa­ją­cych przez or­do­wik i sylur


Ka­le­do­ni­dy – łań­cu­chy gór­skie, wy­pię­trzo­ne 0,4 mld lat temu, w okre­sie de­wo­nu, w wy­ni­ku trwa­ją­cych 60 mi­lio­nów lat ru­chów gó­rot­wór­czych, zwa­nych oro­ge­ne­zą ka­le­doń­ską. Szczy­ty gór­skie, które wów­czas pow­sta­ły, wzno­si­ły się we wnę­trzu su­per­kon­ty­nen­tu La­u­ro­sji i praw­do­po­dob­nie się­ga­ły 8 tys. m n.p.m.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaledonka

miesz­kan­ka Ka­le­do­nii (kra­i­ny w Wiel­kiej Bry­ta­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­le­do­nii w cza­sach sta­ro­żyt­nych i we wczes­nym śred­nio­wie­czu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaledonowie

ple­mię cel­tyc­kie w sta­ro­żyt­nej Szko­cji


Źródła:

SJP.pl

Kaledończyk

miesz­ka­niec Ka­le­do­nii (kra­i­ny w Wiel­kiej Bry­ta­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­le­do­nii w cza­sach sta­ro­żyt­nych i we wczes­nym śred­nio­wie­czu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaledoński

przy­miot­nik od: Ka­le­do­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. hist. od­no­szą­cy się do Ka­le­do­nii

 (1.2) geogr. od­no­szą­cy się do Nowej Ka­le­do­nii

 (1.3) geol. od­no­szą­cy się do oro­ge­ne­zy ka­le­doń­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalefaktor

w daw­nych szko­łach klasz­tor­nych: ubogi uczeń peł­nią­cy pewne po­słu­gi w za­mian za utrzy­ma­nie; do jego obo­wiąz­ków na­le­ża­ło m.in. sprzą­ta­nie, pa­le­nie w pie­cach, cza­sem ogól­niej - utrzy­my­wa­nie po­rząd­ku (w tym ka­ra­nie cie­les­ne wi­no­waj­ców), stąd zwany nie­raz "po­rząd­ko­wym"


Źródła:

SJP.pl

Kalefaktorka

→ ka­le­fak­tor; ka­li­fak­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Kalejdofon

ka­lej­do­skop dźwię­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Kalejdoskop

1. ro­dzaj za­baw­ki, gdzie przez po­trzą­sa­nie otrzy­mu­je się różne obraz­ki, two­rzo­ne z ko­lo­ro­wych szkie­łek
2. wy­da­rze­nia szyb­ko na­stę­pu­ją­ce po sobie; zmien­ność, róż­no­rod­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opt. urzą­dze­nie op­tycz­ne (za­baw­ka), w któ­rym dzię­ki wie­lo­krot­nym od­bi­ciom obra­zów róż­no­ko­lo­ro­wych szkie­łek, w od­po­wied­nio roz­mie­szczo­nych zwier­cia­dłach, ob­ser­wu­je się róż­no­barw­ne, sy­me­trycz­ne fi­gu­ry, zmie­nia­ją­ce się przy jego obra­ca­niu;

 (1.2) przen. książk. zbiór róż­nych i zmie­nia­ją­cych się szyb­ko obra­zów, wy­da­rzeń, wra­żeń


Ka­lej­do­skop – urzą­dze­nie op­tycz­ne, w któ­rym dzię­ki wie­lo­krot­nym od­bi­ciom obra­zów róż­no­ko­lo­ro­wych szkie­łek, w od­po­wied­nio roz­mie­szczo­nych zwier­cia­dłach, ob­ser­wu­je się róż­no­barw­ne, sy­me­trycz­ne fi­gu­ry, zmie­nia­ją­ce się przy obra­ca­niu ka­lej­do­sko­pu, wy­wo­łu­ją­cym prze­mie­szcza­nie się szkie­łek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalejdoskopowy

przy­miot­nik od: ka­lej­do­skop


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­lej­do­sko­pem, do­ty­czą­cy ka­lej­do­sko­pu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaleka

(r. żeń­ski)
1. ko­bie­ta nie­peł­no­spraw­na, in­wa­lid­ka; także o męż­czyź­nie, zwie­rzę­ciu, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym
2. po­tocz­nie: ktoś niez­ręcz­ny, nie­zdar­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek dot­knię­ty ka­lect­wem

 (1.2) pot. lek­cew. ktoś niez­grab­ny lub niez­ręcz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta dot­knię­ta ka­lect­wem

 (2.2) pot. lek­cew. ko­bie­ta niez­grab­na lub niez­ręcz­na


Ka­le­ka – wzgó­rze w Afry­ce Po­łud­nio­wej. Znaj­du­je się w dy­stryk­cie Mo­pa­ni w pro­win­cji Lim­po­po, na pół­noc­nym wscho­dzie kraju, 400 km od Pre­to­rii. Wy­so­kość wzgó­rza wy­no­si 389 m.

Ob­szar wokół jest za­sad­ni­czo pła­ski, pra­wie cał­ko­wi­cie po­kry­ty żwi­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaleki

1. dot­knię­ty ka­lect­wem; ułom­ny, nie­do­łęż­ny; upo­śle­dzo­ny;
2. nie­do­sko­na­ły, usz­ko­dzo­ny, zni­szczo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) obar­czo­ny ka­lect­wem

 (1.2) czę­ścio­wo zni­szczo­ny

 (1.3) da­le­ki od wzor­ca; z błę­da­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalekość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­le­kie; cecha tych, któ­rzy są ka­le­cy


Źródła:

Wiktionary

Kalema

wał wodny pow­sta­ją­cy w po­bli­żu wy­brze­ży na sku­tek za­ła­ma­nia dna


Źródła:

SJP.pl

Kalemba

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalendarium

chro­no­lo­gicz­ny wykaz dat, rocz­nic, wy­da­rzeń z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. chro­no­lo­gicz­ny ze­staw wy­da­rzeń z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny


Nie mylić z: ka­len­darz.

Ka­len­da­rium – chro­no­lo­gicz­ny ze­staw wy­da­rzeń. Ka­len­da­ria mogą do­ty­czyć ja­kie­goś okre­su czasu, dzie­dzi­ny bądź wy­da­rzeń czy­je­goś życia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalendarz

1. sy­stem ra­chu­by dni i dłuż­szych od­stę­pów czasu, opie­ra­ją­cy się na cyklu zmian pór roku i zmian faz Księ­ży­ca, np. ka­len­darz gre­go­riań­ski, ju­liań­ski;
2. spis dni ca­łe­go roku, z po­dzia­łem na mie­sią­ce i ty­god­nie;
3. notes, pla­kat lub bro­szu­ra ma­ją­ce taki spis;
4. książ­ka wy­da­wa­na raz na rok, za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cje z roz­ma­i­tych dzie­dzin, np. ka­len­darz woj­sko­wy, che­micz­ny;
5. chro­no­lo­gicz­ny spis waż­nych wy­da­rzeń, ter­mi­nów itp. * forma do­peł­nia­cza l.mn. "ka­len­da­rzów" mocno prze­sta­rza­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem ra­chu­by dni i dłuż­szych od­stę­pów czasu, opar­ty zaz­wy­czaj na cyklu zmian pór roku (zwią­za­nych z obie­giem Ziemi wokół Słoń­ca) i zmian faz Księ­ży­ca;

 (1.2) spis dni ca­łe­go roku z po­dzia­łem na ty­god­nie i mie­sią­ce, czę­sto w for­mie pu­bli­ka­cji (np. pla­kat, bro­szu­ra) z do­dat­ko­wy­mi in­for­ma­cja­mi (imie­ni­ny, świę­ta, wscho­dy i za­cho­dy słoń­ca, prze­pi­sy itp.);

 (1.3) plan za­wie­ra­ją­cy usta­lo­ne ter­mi­ny; ter­mi­narz


Ka­len­darz – po­dział czasu na doby i dłuż­sze prze­dzia­ły, zwła­szcza mie­sią­ce i lata, cza­sem też ty­god­nie.

Dzie­li on czas na pod­sta­wie dwóch okre­so­wych zja­wisk at­mos­fe­rycz­nych: cyklu zmian pór roku i zmian faz Księ­ży­ca. Z tego wzglę­du obo­wią­zu­je po­dział ka­len­da­rzy na sło­necz­ne (so­lar­ne), księ­ży­co­we (lu­nar­ne) i księ­ży­co­wo-sło­necz­ne (lu­ni­so­lar­ne). Słowo "ka­len­darz" po­cho­dzi od łac. "ca­len­dae", tj. pier­wszy dzień mie­sią­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalendarzowy

→ ka­len­darz


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­len­da­rza, zgod­ny z ka­len­da­rzem


Patrz:kalendarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalendarzyk

1. zdrob­nie­nie od: ka­len­darz;
2. po­tocz­nie: ka­len­da­rzyk mał­żeń­ski - me­to­da za­po­bie­ga­nia ciąży opar­ta na ba­da­niu dłu­go­ści cykli mie­siącz­ko­wych ko­bie­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­len­darz; mały ka­len­darz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalendarzykowy

→ ka­len­da­rzyk


Patrz:kalendarzyk

Źródła:

SJP.pl

Kalendy

pier­wszy dzień mie­sią­ca u sta­ro­żyt­nych Rzy­mian


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. pier­wszy dzień każ­de­go mie­sią­ca w ka­len­da­rzu rzym­skim;


Ka­len­dy (łac. "Ka­len­dae") – w ka­len­da­rzu rzym­skim pier­wszy dzień każ­de­go mie­sią­ca.

Ter­min ten nie ma żad­ne­go (poza tra­dy­cyj­nym) zna­cze­nia w sło­necz­nym ka­len­da­rzu ju­liań­skim. Na­to­miast w pier­wot­nym ka­len­da­rzu księ­ży­co­wym mia­nem "Ka­len­dae" okre­śla­no pier­wszy dzień po nowiu, czyli ten dzień, w który po za­pad­nię­ciu zmro­ku księ­życ po­wi­nien znowu stać się wi­docz­ny. Oz­na­cza­ło to po­czą­tek no­we­go mie­sią­ca. Dzień ten był poś­wię­co­ny bo­gi­ni Ju­no­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalenica

górna, po­zio­ma kra­wędź dachu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. naj­wyż­sza część dachu ut­wo­rzo­na na prze­cię­ciu po­ła­ci da­cho­wych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalenicowy

przy­miot­nik od: ka­le­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Kalenik

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kalepin

daw­niej: słow­nik, lek­sy­kon; dyk­cjo­narz


Źródła:

SJP.pl

Kalesoniki

zdrob­nie­nie od: ka­le­so­ny


Źródła:

SJP.pl

Kalesony

ele­ment bie­liz­ny mę­skiej okry­wa­ją­cy nogi, no­szo­ny pod spod­nia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. ro­dzaj bie­liz­ny mę­skiej z dłu­gi­mi no­gaw­ka­mi, za­kła­da­nej na chło­dy pod spod­nie;


Ka­le­so­ny ( caleçon „majt­ki, spo­den­ki, gacie”, cal­zo­ni „spod­nie”) – ro­dzaj cie­płej bie­liz­ny mę­skiej, dłu­gie spod­nie za­kła­da­ne pod ubra­nia wierzch­nie (naj­czę­ściej spod­nie) wy­ko­na­ne z przy­jaz­ne­go dla ciała try­ko­tu w celu ochro­ny nóg przed wy­zię­bie­niem, przez­na­czo­ne głów­nie do no­sze­nia w chłod­ne dni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaleta

daw­niej o wo­recz­ku skó­rza­nym na pie­nią­dze i dro­biaz­gi, no­szo­nym przy pasie lub rza­dziej na szyi; sakwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kie­szeń

 (1.2) stpol. mie­szek na pie­nią­dze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaletanka

miesz­kan­ka Ca­la­is (mia­sta we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl

Kaletańczyk

miesz­ka­niec Ca­la­is (mia­sta we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl

Kaletański

→ Ca­la­is


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ca­la­is, do­ty­czą­cy Ca­la­is (mia­sta we Fran­cji)


Patrz:Calais

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaletka

1. zdrob­nie­nie od: ka­le­ta
2. zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj sze­ro­kich zębów, bę­dą­cych za­koń­cze­niem dol­ne­go brze­gu gor­se­tu no­szo­ne­go przez ko­bie­ty wiej­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaletki

1. zdrob­nie­nie od: ka­le­ta
2. zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj sze­ro­kich zębów, bę­dą­cych za­koń­cze­niem dol­ne­go brze­gu gor­se­tu no­szo­ne­go przez ko­bie­ty wiej­skie


Źródła:

SJP.pl

Kaletnictwo

rze­mieśl­ni­czy wyrób ga­lan­te­rii skó­rza­nej, np. pa­sków, to­re­bek, port­fe­li


Ka­let­nict­wo – rze­mio­sło po­le­ga­ją­ce na wyt­wa­rza­niu i na­pra­wie przed­mio­tów ze skóry.

Ze skóry wyt­wa­rza się mię­dzy in­ny­mi: torby, wa­li­zy, wo­recz­ki i miesz­ki.

Osoba zaj­mu­ją­ca się ka­let­nict­wem to ka­let­nik.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaletniczka

rze­mieśl­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca ka­le­ty, torby skó­rza­ne


Źródła:

SJP.pl

Kaletniczy

do­ty­czą­cy ka­let­nict­wa


Źródła:

SJP.pl

Kaletnik

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy ka­le­ty, torby skó­rza­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się szy­ciem wy­ro­bów skó­rza­nych, ta­kich jak torby, paski czy port­fe­le


Ka­let­nik – rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy skó­rza­ne: torby, paski, port­fe­le, port­mo­net­ki, ka­le­ty itp. Cech ka­let­ni­ków jest wy­mie­nia­ny jako jeden z ponad sześć­dzie­się­ciu ce­chów obec­nych w Poz­na­niu w XVI w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalety

daw­niej o wo­recz­ku skó­rza­nym na pie­nią­dze i dro­biaz­gi, no­szo­nym przy pasie lub rza­dziej na szyi; sakwa


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Ka­le­ty (niem. "Stahl­ham­mer") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalevipoeg

estoń­ski epos na­ro­do­wy


Ka­le­vi­po­eg ( Syn Ka­le­va) – estoń­ski epos na­ro­do­wy au­tor­stwa Frie­dri­cha Re­in­hol­da Kre­utz­wal­da, opu­bli­ko­wa­ny w 1861 roku. Prace nad stwo­rze­niem na­ro­do­we­go eposu za­po­cząt­ko­wał Frie­drich Ro­bert Fa­ehl­mann (Fählmann), jeden z za­ło­ży­cie­li Estoń­skie­go To­wa­rzy­stwa Na­u­ko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaleń

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kalfas

skrzy­nia drew­nia­na do ga­sze­nia wapna lub ręcz­ne­go przy­go­to­wy­wa­nia za­praw bu­dow­la­nych; ka­stra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­jem­nik do ga­sze­nia wapna

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. brzuch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kali

wczes­no­chrze­ści­jań­ska forma pie­śni li­tur­gicz­nej w tra­dy­cji sy­ryj­skiej, wy­wo­dzą­ca się z psal­mo­dii he­braj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. farm. hand­lo­wa i po­tocz­na nazwa nad­mam­ga­nia­nu po­ta­su


Kali (de­wa­na­ga­ri काली, trl. "Kālī", dosł. ro­dzaj żeń­ski wy­ra­zu „czas”, trl. "kālā") – hin­du­ska bo­gi­ni czasu i śmier­ci, po­grom­czy­ni de­mo­nów i sił zła. Jedna z głów­nych po­sta­ci Śakti, żony Śiwy. Bywa też ro­zu­mia­na jako „Pani Kos­mo­su” lub ab­so­lut, źró­dło zasad kos­micz­nych i wszel­kich ar­che­ty­pów. Wy­stę­pu­ją nurty hin­du­iz­mu, wprost utoż­sa­mia­ją­ce formy bo­gi­ni Kali ze sta­na­mi świa­do­mo­ści czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalia

po­pu­lar­na (ale nie­pra­wi­dło­wa bo­ta­nicz­nie) nazwa ro­śli­ny z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych; kalla


Źródła:

SJP.pl

Kalian

przy­rząd do pa­le­nia ty­to­niu


Źródła:

SJP.pl

Kalibabka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaliber

roz­miar lufy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. śred­ni­ca ot­wo­ru lufy w mi­li­me­trach

 (1.2) roz­miar, wiel­kość

 (1.3) zna­cze­nie, waga, istot­ność


Ka­li­ber – śred­ni­ca wew­nętrz­na lufy broni pal­nej lub śred­ni­ca po­ci­sku. Rza­dziej jed­nost­ka wa­go­mia­ru po­ci­sków lub dłu­go­ści lufy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalibracja

ogół czyn­no­ści słu­żą­cych wzor­co­wa­niu przy­rzą­du po­mia­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Kalibracyjny

→ ka­li­bra­cja


Patrz:kalibracja

Źródła:

SJP.pl

Kalibrator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do pre­cy­zyj­ne­go usta­wia­nia pa­ra­me­trów pracy apa­ra­tu­ry po­mia­ro­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kalibromierz

przy­rząd do okre­śla­nia ka­li­bru broni pal­nej


Źródła:

SJP.pl

Kalibrować

ko­ry­go­wać we­dług usta­lo­nych wzor­ców


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­li­bro­wać)

 (1.1) techn. usta­wiać, re­gu­lo­wać i spraw­dzać do­kład­ność przy­rzą­du po­mia­ro­we­go przez po­rów­na­nie z wzor­cem, tak aby wska­zy­wał po­praw­ne war­to­ści

 (1.2) do­bie­rać pre­cy­zyj­nie we­dług kształ­tu, wy­mia­rów czy in­nych wyz­na­czo­nych pa­ra­me­trów

 (1.3) wojsk. żło­bić wew­nątrz lufy broni pal­nej rowki na­da­ją­ce po­ci­sko­wi ruch obro­to­wy, dla sta­bi­li­za­cji jego lotu i zwięk­sze­nia cel­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalibrowy

przy­miot­nik od: ka­li­ber


Źródła:

SJP.pl

Kalichlorek

pot. ka­lich­lo­ri­cum


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. chlo­ran po­ta­so­wy

 (1.2) sub­stan­cja o włas­no­ściach wy­bu­cho­wych pow­sta­ła z po­łą­cze­nia chlo­ra­nu po­ta­so­we­go z siar­ką, uży­wa­na do tra­dy­cyj­ne­go strze­la­nia wiel­ka­noc­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalichloricum

[czy­taj: ka­lich­lo­ri­kum] chlo­ran po­ta­so­wy, zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w far­ma­cji i tech­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Kaliciak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaliciński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalidasa

Ka­li­da­sa (skr. कालिदास, trl. Kālidāsa, "sługa Kali") – in­dyj­ski poeta i dra­ma­turg z epoki kla­sycz­ne­go san­skry­tu.


Źródła:

Wikipedia

Kalidon

Ka­li­don (grec. Καλυδών) – mia­sto w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, w po­łud­nio­wej Eto­lii, na pra­wym brze­gu rzeki Eu­e­nos (Eve­nus).

Z mia­stem zwią­za­ny jest mit o dziku ka­li­doń­skim.

Ka­li­don zo­stał za­ło­żo­ny w kraju Ku­re­tów przez he­ro­sa-epo­ni­ma o imie­niu Ka­li­don. Był re­zy­den­cją króla Oj­ne­u­sa, ojca Me­le­a­gra i De­ja­ni­ry.


Źródła:

Wikipedia

Kalidoński

przy­miot­nik od: Ka­li­don


Źródła:

SJP.pl

Kalidyna

po­li­pep­tyd po­wo­du­ją­cy roz­sze­rza­nie na­czyń krwio­no­śnych


Źródła:

SJP.pl

Kalif

cha­lif (daw­niej); tytuł mu­zuł­mań­skie­go przy­wód­cy świec­kie­go i du­chow­ne­go; u szy­i­tów: tytuł przy­wód­cy świec­kie­go; osoba ma­ją­ca ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. is­lam­ski przy­wód­ca re­li­gij­ny, a po­cząt­ko­wo także i po­li­tycz­ny, ty­tu­lar­ny na­stęp­ca Ma­ho­me­ta;


Kalif (arab. "ħalifa", „na­stęp­ca”) – w is­la­mie sun­nic­kim tytuł na­stęp­ców Ma­ho­me­ta, czyli przy­wód­ców mu­zuł­mań­skich spo­łecz­no­ści pań­stwo­wo-re­li­gij­nych zwa­nych ka­li­fa­ta­mi. Pier­wot­nie obej­mo­wa­ły one wszyst­kich mu­zuł­ma­nów, z cza­sem się to zmie­ni­ło.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalifa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. kalif.


Źródła:

Wiktionary

Kalifaktor

daw­niej: w klasz­to­rach, wię­zie­niach itp.: za­kon­nik lub wię­zień wy­ko­nu­ją­cy czyn­no­ści po­rząd­ko­we i po­moc­ne; ka­le­fak­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. w klasz­to­rach: po­moc­nik

 (1.2) więz. wię­zień funk­cyj­ny, po­moc­nik per­so­ne­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalifaktorka

→ ka­li­fak­tor; ka­le­fak­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Kalifat

1. wła­dza spra­wo­wa­na przez ka­li­fa
2. te­ry­to­rium za­rzą­dza­ne przez ka­li­fa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. is­lam­ski ustrój po­li­tycz­ny pań­stwa rzą­dzo­ne­go przez ka­li­fa, od­po­wied­nik suł­ta­na­tu, ce­sar­stwa lub kró­le­stwa;


Ka­li­fat ( ‏خلافة‎, "chilāfa") – is­lam­ski ustrój po­li­tycz­ny, w któ­rym głową pań­stwa jest kalif ( ‏خليفة‎, "chalīfa"). Od­po­wied­nik za­chod­nio­e­u­ro­pej­skie­go ce­sar­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalifikacja

na­tu­ral­ne wzbo­ga­ca­nie wie­trze­ją­cej skały mag­mo­wej w związ­ki po­ta­su


Źródła:

SJP.pl

Kaliforn

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cf i licz­bie ato­mo­wej 98, otrzy­my­wa­ny sztucz­nie, nie­wy­stę­pu­ją­cy w sko­ru­pie ziem­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Cf i licz­bie ato­mo­wej 98;


Ka­li­forn (Cf, łac. "ca­li­for­nium") – sztucz­nie wyt­wo­rzo­ny pier­wia­stek che­micz­ny z grupy ak­ty­now­ców w ukła­dzie okre­so­wym. Nazwa po­cho­dzi od Ka­li­for­nii, nazwy jed­ne­go ze sta­nów USA. Otrzy­ma­li go Stan­ley Thomp­son, Ken­neth Stre­et Jr., Al­bert Ghior­so i Glenn T. Se­a­borg w 1950 r. w Ber­ke­ley w tymże sta­nie bom­bar­du­jąc 242Cm cząst­ka­mi α o ener­gii 35 MeV.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalifornia

1. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
2. mgła­wi­ca ga­zo­wa w gwia­zdo­zbio­rze Per­se­u­sza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan na za­cho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych;


Ka­li­for­nia ( Ca­li­for­nia) () – stan na za­chod­nim wy­brze­żu Sta­nów Zjed­no­czo­nych, naj­lud­niej­szy w kraju (39,4 mln miesz­kań­ców w 2024 roku[błęd­na data w sza­blo­nie]

), a trze­ci pod wzglę­dem po­wierzch­ni (423 967 km²; po Ala­sce i Tek­sa­sie). Sto­li­cą stanu jest Sa­cra­men­to, a naj­więk­szy­mi mia­sta­mi: Los An­ge­les, San Diego, San Jose i San Fran­ci­sco.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalifornijczyk

miesz­ka­niec Ka­li­for­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­li­for­nii, stanu w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalifornijka

miesz­kan­ka Ka­li­for­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­li­for­nii, stanu w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalifornijski

zwią­za­ny z Ka­li­for­nią


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­li­for­nią, po­cho­dzą­cy z Ka­li­for­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalifornizacja

1. na­pływ obcej kul­tu­ry po­wo­du­ją­cy wy­pie­ra­nie lo­kal­nej kul­tu­ry;
2. upo­dab­nia­nie się stylu życia na wzór pre­zen­to­wa­ne­go w hol­ly­wo­odz­kich fil­mach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­dob­nia­nie się stylu życia na wzór pre­zen­to­wa­ne­go w fil­mach pro­du­ko­wa­nych w Hol­ly­wo­od

 (1.2) in­ten­syw­ny na­pływ kul­tu­ry z okre­ślo­ne­go kraju bądź re­gio­nu po­wo­du­ją­cy wy­pie­ra­nie lo­kal­nej kul­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalifornowy

→ ka­li­forn


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­li­for­nu


Patrz:kaliforn

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaligraf

osoba pi­szą­ca pię­knym, ozdob­nym, sta­ran­nym pis­mem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ka­li­gra­fią, pi­szą­ca zgod­nie z jej pra­wi­dła­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaligrafia

1. umie­jęt­ność pię­kne­go, po­praw­ne­go i sta­ran­ne­go pi­sa­nia; pismo ka­li­gra­ficz­ne;
2. pię­kne, sta­ran­ne pismo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sztu­ka po­le­ga­ją­ca na pię­knym, sta­ran­nym pi­sa­niu;


Ka­li­gra­fia (gr. "καλλιγραφία" od "καλὸς" 'pię­kny' i "γρᾰ́φειν" 'pisać') – sztu­ka sta­ran­ne­go i este­tycz­ne­go pi­sa­nia, czę­sto rów­nież zdo­bio­ne­go ar­ty­stycz­nie. Nauka ka­li­gra­fii miała kształ­to­wać cha­rak­ter oraz cier­pli­wość. Ka­li­gra­fia była pod­sta­wo­wym przed­mio­tem w szko­łach. Do około 1960 r. była w Pol­sce przed­mio­tem na­u­cza­nia po­cząt­ko­we­go, ma­ją­cym na celu do­sko­na­le­nie pisma odręcz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaligraficzniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­li­gra­ficz­nie


Źródła:

SJP.pl

Kaligraficzny

1. czy­tel­nie, sta­ran­nie na­pi­sa­ny;
2. zwią­za­ny z ka­li­gra­fią


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­li­gra­fią

 (1.2) na­pi­sa­ny ozdob­nym pis­mem odręcz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaligrafistka

→ ka­li­gra­fi­sta


Patrz:kaligrafista

Źródła:

SJP.pl

Kaligrafka

→ ka­li­graf; ka­li­gra­fist­ka


Źródła:

SJP.pl

Kaligrafowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­li­gra­fo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kaligrafować

pisać sta­ran­nie, ład­nie, zgod­nie z pra­wi­dła­mi ka­li­gra­fii


cza­sow­nik

 (1.1) pisać zgod­nie z za­sa­da­mi ka­li­gra­fii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaligram

utwór po­e­tyc­ki, któ­re­go treść obra­zo­wa­na jest spe­cjal­nie opra­co­wa­nym ukła­dem gra­ficz­nym tek­stu


Źródła:

SJP.pl

Kaligula

Ka­li­gu­la, ofi­cjal­na ty­tu­la­tu­ra ce­sar­ska Gaius Iu­lius Ca­e­sar Au­gu­stus Ger­ma­ni­cus (ur. 31 sierp­nia 12, zm. 24 stycz­nia 41) – ce­sarz rzym­ski od 19 marca 37 do swo­jej śmier­ci.


Źródła:

Wikipedia

Kalijka

ro­śli­na do­nicz­ko­wa; kalia, can­te­de­skia


Źródła:

SJP.pl

Kalikacki

→ Ka­li­kat


Patrz:Kalikat

Źródła:

SJP.pl

Kalikant

daw­niej: czło­wiek pom­pu­ją­cy po­wie­trze do mie­chów or­ga­no­wych; ka­li­ka­tor


Ka­li­kant, ka­li­kan­ci­sta (łac. "cal­ca­re" – dep­tać) – osoba wpra­wia­ją­ca w ruch mie­chy w or­ga­nach pi­szczał­ko­wych. Ka­li­ko­wa­nie po­le­ga­ło na wpra­wia­niu no­ga­mi w ruch pe­da­łów dźwi­gnio­wych (rza­dziej ręcz­nej korby lub dźwi­gni), które po­przez urzą­dze­nia poś­red­nie, naj­czę­ściej mniej­sze mie­chy, do­star­cza­ło ci­śnie­nia do głów­ne­go mie­cha.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalikantka

→ ka­li­kant


Patrz:kalikant

Źródła:

SJP.pl

Kalikat

mia­sto w In­diach


Źródła:

SJP.pl

Kalikator

daw­niej: czło­wiek pom­pu­ją­cy po­wie­trze do mie­chów or­ga­no­wych; ka­li­kant


Źródła:

SJP.pl

Kaliko

ga­tu­nek per­ka­lu (cien­kie płót­no ba­weł­nia­ne)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalikot

daw­niej: ga­tu­nek per­ka­lu (cien­kie­go płót­na ba­weł­nia­ne­go); ka­li­ko


Źródła:

SJP.pl

Kalikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­li­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kalikować

pom­po­wać po­wie­trze do mie­chów or­ga­no­wych


cza­sow­nik

 (1.1) dąć w miech or­ga­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalikst

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;


Ka­likst, Ka­list – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od przy­miot­ni­ka gr. 'kalós' (łac. "Cal­li­stus, Cal­lix­tus"). Forma 'kállistos' oz­na­cza 'bar­dzo dobry, bar­dzo pię­kny'.

Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest Ka­li­sta lub Ka­lik­sta.

Ka­likst imie­ni­ny ob­cho­dzi: 16 kwiet­nia, 14 sierp­nia, 14 paź­dzier­ni­ka i 13 li­sto­pa­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalima

pia­szczy­sty pył nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, prze­no­szo­ny wia­trem znad ma­ro­kań­skiej czę­ści Sa­ha­ry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalimach

pia­szczy­sty pył nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, prze­no­szo­ny wia­trem znad ma­ro­kań­skiej czę­ści Sa­ha­ry


Źródła:

SJP.pl

Kalimagnezja

Ka­li­ma­gnez­ja – nawóz po­ta­so­wy skła­da­ją­cy się z siar­cza­nu po­ta­su (#PATRZ ; 26–30%) i siar­cza­nu ma­gne­zu (#PATRZ ; 25–38%).


Źródła:

Wikipedia

Kalimba

afry­kań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów szar­pa­nych; mbira, zanza


Źródła:

SJP.pl

Kalina

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; owoc tego drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vi­bur­num|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew o bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach i czer­wo­nych, czar­nych lub żół­tych tru­ją­cych owo­cach;

 (1.2) owoc ka­li­ny (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalinek

ka­li­nek błę­kit­ny - krab wy­stę­pu­ją­cy w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go i w Za­to­ce Mek­sy­kań­skiej, zaw­dzię­cza­ją­cy swoją nazwę nie­bie­skim od­nó­żom; krab błę­kit­ny, krab nie­bie­ski


Źródła:

SJP.pl

Kaliniak

słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; lin, psze­nicz­nik, ocze­ret­niak


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalinik

imię mę­skie


Zo­bacz też: Kal­li­nik.

Ka­li­nik – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go Καλλίνικος ("Ka­li­ni­kios"), oz­na­cza­ją­ce „ten, kto się wy­róż­nia urodą”. W Ko­ście­le ka­to­lic­kim jest kilku świę­tych pa­tro­nów tego imie­nia.

Ka­li­nik imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 stycz­nia, 23 sierp­nia i 6 li­sto­pa­da.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalinin

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Twer, ofi­cjal­na nazwa mię­dzy 1931-1990 ro­kiem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaliningrad

mia­sto w Rosji (Kró­le­wiec)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. Kró­le­wiec, mia­sto ob­wo­do­we w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­ło­żo­ne u uj­ścia Pre­go­ły do Bał­ty­ku;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaliningradczyk

miesz­ka­niec Ka­li­nin­gra­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­li­nin­gra­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaliningradka

miesz­kan­ka Ka­li­nin­gra­du


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­li­nin­gra­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaliningradzki

przy­miot­nik od: Ka­li­nin­grad


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­li­nin­gra­du, zwią­za­ny z Ka­li­nin­gra­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalininy

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaliniński

przy­miot­nik od: Ka­li­nin


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­li­ni­nem, do­ty­czą­cy Ka­li­ni­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalinka

zdrob­nie­nie od: ka­li­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalinkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalinolistny

pę­cherz­ni­ca ka­li­no­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak ka­li­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalinowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kalinowo

nazwa wielu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalinowski

→ Ka­li­no­wo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Kalinowo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalinowszczyzna

osied­le w Lu­bli­nie


Ka­li­now­szczyz­na (hist. "Przed­mie­ście Lwow­skie") – dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa w Lu­bli­nie, po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści mia­sta. Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go w 1786 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalinowy

1. od­no­szą­cy się do ka­li­ny;
2. ma­ją­cy kolor owo­ców ka­li­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­li­ną, do­ty­czą­cy ka­li­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalinów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kalinówka

sza­ryn­ka ka­li­nów­ka - ga­tu­nek ston­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie win­nic­kim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaliopa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. muza po­ez­ji epicz­nej, jedna z to­wa­rzy­szek Apol­la; córka Zeusa i Mne­mo­sy­ne;


Źródła:

Wiktionary

Kaliope

w mi­to­lo­gii grec­kiej: muza po­ez­ji epic­kiej, przed­sta­wia­na z ta­blicz­ką i ryl­cem


Źródła:

SJP.pl

Kalipso

bal­la­do­wa im­pro­wi­za­cja w ryt­mach afry­kań­skich; ca­lyp­so


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaliptra

w bo­ta­ni­ce: osłon­ka szczy­tu ko­rze­nia; ka­lyp­tra


Źródła:

SJP.pl

Kalisiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalisja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­me­li­no­wa­tych; smu­ży­na


Źródła:

SJP.pl

Kaliski

przy­miot­nik od: Ka­lisz, Ka­lisz Po­mor­ski, Ka­li­skie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­li­sza, zwią­za­ny z Ka­li­szem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaliskie

przy­miot­nik od: Ka­lisz, Ka­lisz Po­mor­ski, Ka­li­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w środ­ko­wej Pol­sce


Ka­li­skie – re­gion hi­sto­rycz­ny i re­gion et­no­gra­ficz­ny w środ­ko­wej Pol­sce, na Po­je­zie­rzu Wiel­ko­pol­skim i Ni­zi­nie Po­łud­nio­wo­wiel­ko­pol­skiej, w do­rze­czu gór­nej i środ­ko­wej Warty, ze sto­li­cą w Ka­li­szu; wschod­nia część Wiel­ko­pol­ski.

Ka­li­skie obej­mu­je ob­szar daw­ne­go wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go na po­łud­nie od Gopła oraz zie­mię wie­luń­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalisraki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) grub. neol. ka­le­so­ny


Źródła:

Wiktionary

Kalista

naz­wi­sko


Ka­li­sta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "naj­pię­kniej­sze". Jest od­po­wied­ni­kiem mę­skie­go imie­nia Ka­likst. Ist­nie­ją dwie świę­te o tym imie­niu.

Ka­li­sta i Ka­lik­sta imie­ni­ny ob­cho­dzą 19 stycz­nia i 25 kwiet­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalistemon

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; ku­flik


Źródła:

SJP.pl

Kalisteniczny

→ ka­li­ste­ni­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­li­ste­ni­ką, do­ty­czą­cy ka­li­ste­ni­ki

 (1.2) od­po­wied­ni ka­li­ste­ni­ce


Patrz:kalistenika

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalistenika

tre­ning si­ło­wy z wy­ko­rzy­sta­niem wy­łącz­nie swo­jej masy ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ro­dzaj tre­nin­gu si­ło­we­go, wy­ko­ny­wa­ne­go w opar­ciu o ćwi­cze­nia wy­ko­rzy­stu­ją­ce cię­żar włas­ne­go ciała;


Ka­li­ste­ni­ka ( κάλλος "kállos" „pię­kno” i σθένος "sthénos" „siła”) – ak­tyw­ność fi­zycz­na po­le­ga­ją­ca na tre­nin­gu opo­ro­wym, opar­tym na ćwi­cze­niach z wy­ko­rzy­sta­niem włas­nej masy ciała, ta­kich jak np. „pomp­ki”, „most­ki”, „brzusz­ki” i „dipy”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalistrat

imię mę­skie


Ka­li­strat – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów "ka­lios" i "stra­tos" oz­na­cza­ją­cych ko­lej­no "pię­kno" i "armia". Imię to no­si­ło kilku świę­tych ka­to­lic­kich.

Ka­li­strat imie­ni­ny ob­cho­dzi 10 paź­dzier­ni­ka i 26 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalisz

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. duże mia­sto w Pol­sce, w po­łud­nio­wo-wschod­niej Wiel­ko­pol­sce;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Re­gi­min;

 (1.3) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w gmi­nie Dzie­mia­ny;

 (1.4) geogr. zob. Ka­lisz Po­mor­ski.;


Ka­lisz ( Ca­li­sia, ‏קאַליש‎) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu, dru­gie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (po Poz­na­niu) i czwar­te pod wzglę­dem po­wierzch­ni (po Poz­na­niu, Pile i Ko­ni­nie) w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, hi­sto­rycz­na sto­li­ca Wiel­ko­pol­ski obok Poz­na­nia, sto­li­ca Ka­li­skie­go, sie­dzi­ba po­wia­tu ka­li­skie­go, jeden z dwóch głów­nych oś­rod­ków aglo­me­ra­cji ka­li­sko-ostrow­skiej i Ka­li­skie­go Okrę­gu Prze­my­sło­we­go. Mia­sto po­ło­żo­ne w środ­ko­wo-za­chod­niej Pol­sce na Wy­so­czyź­nie Ka­li­skiej, nad Pros­ną, u uj­ścia Swędr­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaliszanin

miesz­ka­niec Ka­li­sza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­li­sza lub Ka­li­sza Po­mor­skie­go

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ka­li­sza lub Ka­li­sza Po­mor­skie­go, uro­dzo­na w Ka­li­szu, Ka­li­szu Po­mor­skim


Ka­li­sza­nin – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne w la­tach 1870–1892 w Ka­li­szu, dwa razy w ty­god­niu, przez Ka­ro­la Hin­de­mit­ha; od 1893 uka­zy­wa­ło się pod ty­tu­łem „Ga­ze­ta Ka­li­ska”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaliszanka

miesz­kan­ka Ka­li­sza, Ka­li­sza Po­mor­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­li­sza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ka­li­sza, uro­dzo­na w Ka­li­szu


Fa­bry­ka Pie­czy­wa Cu­kier­ni­cze­go „Ka­li­szan­ka” w Ka­li­szu – byłe przed­się­bior­stwo prze­my­słu spo­żyw­cze­go z sie­dzi­bą w Ka­li­szu, za­ło­żo­ne w 1892 r., zna­cjo­na­li­zo­wa­ne w 1948, spry­wa­ty­zo­wa­ne w 1992, od 2005 w gru­pie ka­pi­ta­ło­wej Ju­trzen­ka (obec­nie Co­lian Hol­ding); jeden z naj­więk­szych pro­du­cen­tów wafli w cze­ko­la­dzie w Pol­sce, pro­du­ko­wa­ła m.in. wafle Grześ­ki i her­bat­ni­ki BeBe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaliszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaliszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaliszki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kaliszuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalit

stop niklu z gli­nem uży­wa­ny do wy­ro­bu na­czyń ogniotr­wa­łych


Źródła:

SJP.pl

Kalita

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalitwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie ro­stow­skim Rosji, lewy do­pływ Dońca


Źródła:

Wiktionary

Kalium

z ła­ci­ny: potas (pier­wia­stek che­micz­ny)


Źródła:

SJP.pl

Kaliński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalka

1. cien­ki pa­pier słu­żą­cy do od­bi­ja­nia pisma, ry­sun­ku;
2. przez­ro­czy­sty pa­pier lub ma­te­riał płó­cien­ny do ry­sun­ków tech­nicz­nych ko­pio­wa­nych póź­niej na pa­pie­rze świa­tło­czu­łym;
3. odw­zo­ro­wa­ny ry­su­nek, obraz;
4. wyraz lub zwią­zek wy­ra­zo­wy, bę­dą­cy do­słow­nym tłu­ma­cze­niem z ob­ce­go ję­zy­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­pier pow­le­czo­ny z jed­nej stro­ny farbą, wkła­da­ny mię­dzy dwa ar­ku­sze pa­pie­ru, aby na dru­gim otrzy­mać kopię tego, co jest pi­sa­ne na pier­wszym;

 (1.2) pół­przez­ro­czy­sty pa­pier słu­żą­cy do ko­pio­wa­nia ry­sun­ków i prze­no­sze­nia ich na inny pa­pier;

 (1.3) wier­ne odt­wo­rze­nie ja­kie­goś wzoru, sche­ma­tu lub sy­tu­a­cji w no­wych oko­licz­no­ściach lub nowym miej­scu

 (1.4) jęz. wyraz lub wy­ra­że­nie zło­żo­ne z ro­dzi­mych skład­ni­ków, lecz zbu­do­wa­ne na wzór ob­ce­go wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalklet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sprosz­ko­wa­ne szkło z re­cy­klin­gu sto­so­wa­ne jako su­ro­wiec szklar­ski


Źródła:

Wiktionary

Kalkomania

1. tech­ni­ka na­no­sze­nia na gład­kie po­wierzch­nie ko­lo­ro­wych ilu­stra­cji z od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ne­go pa­pie­ru;
2. pa­pier z taką ilu­stra­cją;
3. ilu­stra­cja na­nie­sio­na taką tech­ni­ką


Kal­ko­ma­nia – tech­ni­ka zdob­ni­cza obej­mu­ją­ca druk na spe­cjal­nym pa­pie­rze, któ­re­go obraz jest przez­na­czo­ny do prze­nie­sie­nia na inną po­wierzch­nię. Wy­na­le­zie­nie tej tech­ni­ki ok. 1750 roku przy­pi­su­je się Si­mo­no­wi François Ra­ve­ne­to­wi – fran­cu­skie­mu gra­wer­ni­ko­wi, który wy­e­mi­gro­wał do An­glii. Kal­ko­ma­nia może być sucha, wodna, ce­ra­micz­na itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­bi­ja­nie ry­sun­ku za po­mo­cą kalki

 (1.2) przen. ko­pio­wa­nie czy­je­goś spo­so­bu, stylu lub po­my­słu

 (1.3) jęz. za­po­ży­cza­nie z ob­ce­go ję­zy­ka


Źródła:

Wiktionary

Kalkownia

1. pra­cow­nia, w któ­rej kal­ku­je się wy­kre­sy, ry­sun­ki itp.;
2. daw­niej: urzą­dze­nie do pom­po­wa­nia po­wie­trza do mie­chów or­ga­no­wych


Kal­kow­nia – była osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca.

Miej­sco­wość za­ni­kła, nazwę znie­sio­no z 1.01.2021 r.

Miej­sco­wość wcho­dzi­ła w skład so­łect­wa Bo­lej­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalkowy

przy­miot­nik od: kalka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kalką, do­ty­czą­cy kalki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalkstein

[czy­taj: kalksz­tajn] naz­wi­sko


Kalk­ste­in, Kalk­ste­in-Sto­liń­ski, Kalk­ste­in-Osłow­ski – ro­dzi­my ród pru­ski, który się wy­wo­dzi się z miej­sco­wo­ści Wap­nik (Kalk­ste­in) od któ­rej ród ma naz­wi­sko Kalk­ste­in, 20 kwiet­nia 1285 roku bi­skup war­miń­ski Hen­ryk Fle­ming na­da­je bra­ciom Ja­no­wi i Kry­stia­no­wi ochrz­czo­nym Pru­som prawa włas­no­ści w miej­sco­wo­ści, bra­cia dali po­czą­tek ro­do­wi Kalk­ste­in, Kry­stian wy­stę­pu­je też w innym do­ku­men­cie z dnia 1 lipca 1284 do­ty­czą­ce­go pru­sa­ka Trum­pe jako świa­dek i wy­stę­pu­je tam jako Kry­stian z Kalk­ste­in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalkucki

przy­miot­nik od: Kal­ku­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kal­ku­tą, do­ty­czą­cy Kal­ku­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalkulacja

1. obli­cze­nie, wy­li­cze­nie, ra­chu­nek;
2. roz­wa­ża­nie szans na po­wo­dze­nie ja­kichś dzia­łań i pla­no­wa­nie ich prze­bie­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. usta­la­nie kosz­tów na jed­nost­kę to­wa­rów lub usług

 (1.2) roz­wa­ża­nie nad szan­sa­mi przed­sięw­zię­cia


Kal­ku­la­cja (łac. "cal­cu­la­tio" – obli­cze­nie) – jest to usta­le­nie kosz­tu jed­nost­ko­we­go wyt­wo­rzo­ne­go pro­duk­tu, do­star­cze­nie in­for­ma­cji o wy­so­ko­ści po­nie­sio­nych kosz­tów oraz o wy­so­ko­ści po­szcze­gól­nych kosz­tów w ca­ło­ści (układ kal­ku­la­cyj­ny kosz­tów). Kal­ku­la­cja sta­no­wi istot­ny etap ra­chun­ku kosz­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalkulacyjny

zwią­za­ny z kal­ku­la­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kal­ku­la­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalkulator

osoba za­trud­nio­na do prze­pro­wa­dze­nia kal­ku­la­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) małe urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia obli­czeń aryt­me­tycz­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pra­cow­nik, który zaj­mu­je się wy­ko­ny­wa­niem kal­ku­la­cji;


Zo­bacz też: Kal­ku­la­tor (zawód).

Kal­ku­la­tor – prze­no­śne urzą­dze­nie li­czą­ce słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia obli­czeń ma­te­ma­tycz­nych. Współ­cze­śnie naj­czę­ściej elek­tro­nicz­ne i o nie­wiel­kich kom­pak­to­wych roz­mia­rach. Daw­niej me­cha­nicz­ne, na­zy­wa­ne ma­szy­ną kal­ku­la­cyj­ną i zdol­ne do wy­ko­ny­wa­nia je­dy­nie pod­sta­wo­wych ope­ra­cji aryt­me­tycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalkulatorek

zdrob­nie­nie od: kal­ku­la­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. kal­ku­la­tor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalkulatorka

ko­bie­ta za­trud­nio­na do prze­pro­wa­dze­nia kal­ku­la­cji


Źródła:

SJP.pl

Kalkulatorkowy

→ kal­ku­la­to­rek


Patrz:kalkulatorek

Źródła:

SJP.pl

Kalkulatorowy

→ kal­ku­la­tor


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kal­ku­la­to­rem, do­ty­czą­cy kal­ku­ka­to­ra


Patrz:kalkulator

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalkulograf

urzą­dze­nie mie­rzą­ce czas mię­dzy­mia­sto­wej roz­mo­wy te­le­fo­nicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Kalkulować

obli­czać, roz­wa­żać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) obli­czać, ra­cho­wać, do­ko­ny­wać kal­ku­ka­cji

 (1.2) przen. li­czyć na coś

cza­sow­nik zwrot­ny kal­ku­lo­wać się

 (2.1) opła­cać się

 (2.2) być re­zul­ta­tem kal­ku­lo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalkuta

mia­sto w In­diach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w del­cie Gan­ge­su w pół­noc­no-wschod­nich In­diach, sto­li­ca stanu Ben­gal Za­chod­ni;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalkutyjczyk

miesz­ka­niec Kal­ku­ty


Źródła:

SJP.pl

Kalkutyjka

miesz­kan­ka Kal­ku­ty


Źródła:

SJP.pl

Kalla

1. tru­ją­ca by­li­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych; czer­mień
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na; kalia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kallimach

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kallina

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Kallisto

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) astr. drugi co do wiel­ko­ści księ­życ Jo­wi­sza, trze­ci w Ukła­dzie Sło­necz­nym;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kallus

me­ry­stem przy­ran­ny wyt­wa­rza­ny z tkan­ki mię­ki­szo­wej ro­śli­ny na usz­ko­dzo­nej po­wierzch­ni; kalus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ro­dzaj tkan­ki mię­ki­szo­wej ro­ślin;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kallusowy

→ kal­lus; ka­lu­so­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kal­lu­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalman

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalmar

gło­wo­nóg ma­ją­cy wal­co­wa­te ciało z licz­ny­mi ra­mio­na­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy, po­ru­sza­ją­cy się ru­chem odrzu­to­wym, ży­ją­cy gro­mad­nie w At­lan­ty­ku i Morzu Śró­dziem­nym; ka­ła­mar­ni­ca; lo­li­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­ut­hi­da|ref=tak., ga­tu­nek gło­wo­no­ga;

 (1.2) kulin. spoż. zwie­rzę z ga­tun­ku kal­ma­rów (1.1); zwy­kle w lm.


Kal­mar – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Szwe­cji, nad Cie­śni­ną Kal­mar­ską (Morze Bał­tyc­kie). Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Re­gio­nu Kal­mar (236 501 miesz­kań­ców) i Gminy Kal­mar (60 649 miesz­kań­ców).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalmarowy

→ kal­mar


Patrz:kalmar

Źródła:

SJP.pl

Kalmarski

przy­miot­nik od: Kal­mar


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kal­ma­rem, do­ty­czą­cy Kal­ma­ru, po­cho­dzą­cy z Kal­ma­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalmary

rząd mor­skich gło­wo­no­gów o wal­co­wa­tym ciele z licz­ny­mi ra­mio­na­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy; ka­ła­mar­ni­ce


Źródła:

SJP.pl

Kalmarzec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­chi­te­ut­his dux|Ste­en­strup|ref=tak., duży gło­wo­nóg mor­ski, jeden z naj­więk­szych mię­cza­ków na świe­cie;


Źródła:

Wiktionary

Kalmia

ro­dzaj z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych obej­mu­ją­cy sie­dem ga­tun­ków krze­wów wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i na Kubie


Kal­mia ("Kal­mia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych. Na­le­ży do niego 9 ga­tun­ków. Naj­więk­sze ich zróż­ni­co­wa­nie jest w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, gdzie ro­śnie 8 ga­tun­ków, z czego 7 we wschod­niej czę­ści kon­ty­nen­tu (na po­łud­niu się­ga­jąc do Kuby), a jeden (kal­mia wrzo­so­po­dob­na "K.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalmodulina

biał­ko wy­stę­pu­ją­ce po­wszech­nie w or­ga­niz­mach eu­ka­rio­tycz­nych, dzia­ła­ją­ce w obec­no­ści jonów wap­nia


Kal­mo­du­li­na (ang. "cal­cium-mo­du­la­ted pro­te­in, CaM," "biał­ko mo­du­lo­wa­ne przez wapń") – małe (16,7 kDa) biał­ko mo­du­la­to­ro­we, po­wszech­nie wy­stę­pu­ją­ce w or­ga­niz­mach eu­ka­rio­tycz­nych, o kon­ser­wa­tyw­nej ewo­lu­cyj­nie struk­tu­rze: skła­da się z jed­ne­go łań­cu­cha po­li­pep­ty­do­we­go o dłu­go­ści 148 reszt ami­nok­wa­so­wych. Od­kry­te w 1970 r. rów­no­cze­śnie przez dwa ze­spo­ły ba­da­czy, zy­ska­ło sto­so­wa­ną dziś nazwę w 1979.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalmus

1. daw­niej: ta­ta­rak;
2. ga­tu­nek wódki przy­go­to­wa­nej jako na­lew­ka na ko­rze­niach ta­ta­ra­ku; kal­mu­sów­ka; aje­rów­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalmusówka

prze­sta­rza­łe: słod­ka wódka, spo­rzą­dzo­na jako na­lew­ka na ko­rze­niach ta­ta­ra­ku; aje­rów­ka


Źródła:

SJP.pl

Kalnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kalników

Kal­ni­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kim, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Stub­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Kal­ni­ków. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Kalny

przy­miot­nik

 (1.1) gwara. za­nie­czy­szczo­ny


Źródła:

Wiktionary

Kalo

w hand­lu: stra­ta na wadze to­wa­ru, spo­wo­do­wa­na wysch­nię­ciem przy tran­spor­to­wa­niu lub prze­cho­wy­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Kalobriowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z gro­ma­dy wą­tro­bow­ców


Źródła:

SJP.pl

Kalocefalus

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­lo­cep­ha­lus|ref=tak.


Ka­lo­ce­fa­lus ("Ca­lo­cep­ha­lus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je co najm­niej 9 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w Au­stra­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalofonia

rzad­ko: ka­la­fo­nia;
1. pro­dukt ubocz­ny de­sty­la­cji żywic drzew igla­stych, uży­wa­ny m.in. do na­cie­ra­nia wło­sia smycz­ków;
2. daw­niej, żar­to­bli­wie: napój al­ko­ho­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Kalokagathia

[czy­taj: ka­lo­ka­ga­tia] ideał wy­cho­wa­nia ary­sto­kra­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; ka­lo­ka­ga­tia, ka­lo­ka­gat­hos, kalos ka­gat­hos


Źródła:

SJP.pl

Kalokagathos

[czy­taj: kaloKAgatos] ideał wy­cho­wa­nia ary­sto­kra­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; ka­lo­ka­ga­tia, ka­lo­ka­gat­hia, kalos ka­gat­hos


Źródła:

SJP.pl

Kalokagatia

ideał wy­cho­wa­nia ary­sto­kra­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; ka­lo­ka­gat­hia, ka­lo­ka­gat­hos, kalos ka­gat­hos


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ideał etycz­ny łą­czą­cy do­sko­na­łość du­cho­wą z pię­knem fi­zycz­nym


Ka­lo­ka­ga­tia, ka­lo­ka­gat­hia ( καλοκαγαθία "ka­lo­ka­gat­hia", od καλὸς κἀγαθός "kalos ka­gat­hos" – dosł. „pię­kny i dobry”), wła­ści­wa forma "ka­lo­ka­gat­hia" – grec­kie po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce po­łą­cze­nie dobra z pię­knem. W tym samym zna­cze­niu, lecz jako "καλὸς καὶ ἀγαθός" lub "καλὸς κἀγαθός" wy­stę­po­wa­ło w dzie­łach Ho­me­ra, So­lo­na i Tu­ki­dy­de­sa. Było ono odz­wier­cied­le­niem szla­chet­ne­go i etycz­ne­go po­stę­po­wa­nia. Pier­wszą znaną z imie­nia osobą, która użyła tego po­ję­cia, był Kse­no­font.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalomel

mi­ne­rał i zwią­zek che­micz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. chlo­rek rtęci(I), biała, słabo roz­pu­szczal­na w wo­dzie sub­stan­cja uży­wa­na m.in. jako śro­dek an­ty­sep­tycz­ny lub prze­czy­szcza­ją­cy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalomelowy

przy­miot­nik od: ka­lo­mel, np. pó­ło­gni­wo ka­lo­me­lo­we


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ka­lo­me­lem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalometria

nauka o sy­me­trii i har­mo­nii


Źródła:

SJP.pl

Kalong

naj­więk­szy z nie­to­pe­rzy, o roz­pię­to­ści skrzy­deł do pół­to­ra metra; ru­daw­ka ma­laj­ska, pies la­ta­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Kalonka

wieś w Pol­sce koło Łodzi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaloria

1. jed­nost­ka war­to­ści odżyw­czej po­kar­mu;
2. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka cie­pła, równa 4,19 dżula


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka cie­pła równa ilo­ści cie­pła po­trzeb­nej do pod­grza­nia 1 grama wody o 1 kel­win;

 (1.2) pot. ki­lo­ka­lo­ria


Ka­lo­ria ( calor – cie­pło), skrót cal – wspól­na nazwa róż­nych jed­no­stek cie­pła; hi­sto­rycz­nie de­fi­nio­wa­na jako cie­pło po­trzeb­ne do ogrza­nia grama wody o jeden sto­pień Cel­sju­sza. De­fi­ni­cja ta jest nie­pre­cy­zyj­na przez za­leż­ność cie­pła wła­ści­we­go wody od tem­pe­ra­tu­ry, ci­śnie­nia i skła­du izo­to­po­we­go, przez co pow­sta­ły różne wa­rian­ty tej jed­nost­ki, zde­fi­nio­wa­ne ści­ślej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalorie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ka­lo­ria.


Źródła:

Wiktionary

Kalorio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od ka­lo­ria


Źródła:

Wiktionary

Kalorycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­lo­rycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Kaloryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­lo­rycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Kaloryczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­lo­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Kaloryczność

1. licz­ba ka­lo­rii okre­ślo­ne­go pro­duk­tu spo­żyw­cze­go;
2. licz­ba ka­lo­rii (jed­no­stek cie­pła) przy spa­la­niu okre­ślo­ne­go su­row­ca lub pa­li­wa, np. ka­lo­rycz­ność węgla


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ilość ener­gii jaką można uzy­skać przez stra­wie­nie po­kar­mu albo spa­le­nie pa­li­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaloryczny

pełen ka­lo­rii, za­wie­ra­ją­cy wiele ka­lo­rii (zaz­wy­czaj o po­sił­ku)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy ka­lo­rii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) spoż. bo­ga­ty w ka­lo­rie, do­star­cza­ją­cy dużo ener­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaloryfer

1. urzą­dze­nie do ogrze­wa­nia po­mie­szczeń;
2. po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; ośmio­pak, sze­ścio­pak, six-pack, ABS, krat­ka, dzie­się­cio­pak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ele­ment grzew­czy w po­sta­ci po­łą­czo­nych ze sobą rów­no­le­gle w pła­szczyź­nie me­ta­lo­wych rur, przez które prze­pły­wa go­rą­ca woda lub para wodna;

 (1.2) przen. pot. anat. wy­ra­zi­ste mię­śnie brzu­cha

 (1.3) środ. muz. przen. akor­de­on

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. wojsk. przen. plu­to­no­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaloryferek

zdrob­nie­nie od: ka­lo­ry­fer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­lo­ry­fer


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaloryferowy

→ ka­lo­ry­fer


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ka­lo­ry­fer


Patrz:kaloryfer

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaloryfery

1. urzą­dze­nie do ogrze­wa­nia po­mie­szczeń;
2. po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; ośmio­pak, sze­ścio­pak, six-pack, ABS, krat­ka, dzie­się­cio­pak


Źródła:

SJP.pl

Kaloryka

rzad­ko: nauka i stu­dia nad wła­ści­wo­ścia­mi cie­pła; ter­mo­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Kalorymetr

urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne do mie­rze­nia ilo­ści cie­pła po­bie­ra­ne­go lub od­da­wa­ne­go przez ciało


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. fiz. przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru ilo­ści cie­pła wy­dzie­la­ne­go lub po­chła­nia­ne­go pod­czas pro­ce­sów che­micz­nych i fi­zycz­nych


Ka­lo­ry­metr – przy­rząd la­bo­ra­to­ryj­ny do po­mia­ru cie­pła wy­dzie­la­ne­go lub po­bie­ra­ne­go pod­czas pro­ce­sów che­micz­nych i fi­zycz­nych.

Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest prze­de wszyst­kim do wyz­na­cza­nia cie­pła wła­ści­we­go cie­czy i ciał sta­łych, cie­pła top­nie­nia i cie­pła pa­ro­wa­nia. Po­miar ka­lo­ry­me­trycz­ny umoż­li­wia też ba­da­nie zmian w cza­sie war­to­ści ter­mo­dy­na­micz­nych ta­kich jak en­tal­pia i en­tro­pia, umoż­li­wia­jąc szcze­gó­ło­wą ana­li­zę prze­mian za­cho­dzą­cych w ana­li­zo­wa­nym ukła­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalorymetria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział che­mii fi­zycz­nej i ter­mo­dy­na­mi­ki zaj­mu­ją­cy się roz­wi­ja­niem tech­nik po­mia­ru cie­pła pow­sta­ją­ce­go w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nych i roz­ma­i­tych pro­ce­sów fi­zycz­nych;


Ka­lo­ry­me­tria (łac. "calor" = cie­pło) – dział che­mii fi­zycz­nej i ter­mo­dy­na­mi­ki zaj­mu­ją­cy się roz­wi­ja­niem tech­nik po­mia­ru cie­pła pow­sta­ją­ce­go w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nych i roz­ma­i­tych pro­ce­sów fi­zycz­nych.

Ka­lo­ry­me­tria do­star­cza wielu cen­nych in­for­ma­cji o ter­mo­dy­na­micz­nym prze­bie­gu pro­ce­su. Po­miar cie­pła prze­mia­ny umoż­li­wia bo­wiem usta­le­nie także war­to­ści zmian in­nych wiel­ko­ści ter­mo­dy­na­micz­nych ta­kich jak en­tal­pia, en­tro­pia i wiele in­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kalorymetrowy

→ ka­lo­ry­metr


Patrz:kalorymetr

Źródła:

SJP.pl

Kalorymetryczny

od­no­szą­cy się do ka­lo­ry­me­tru lub ka­lo­ry­me­trii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ka­lo­ry­me­trem lub z ka­lo­ry­me­trią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalos

model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalosz

1. gu­mo­wy but;
2. daw­niej: gu­mo­wa na­kład­ka ochron­na na but


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. gu­mo­wy but słu­żą­cy do ochro­ny przed bło­tem lub wodą;

 (1.2) pot. zob. sę­dzia ka­losz.


Ka­lo­sze (gu­mow­ce, gu­mia­ki) – gu­mo­we obu­wie chro­nią­ce nogi lub buty przed za­mo­cze­niem.

Pier­wot­nie była to je­dy­nie osło­na na obu­wie: bar­dzo ni­skie, tylko do kost­ki, za­kła­da­no je na buty, aby je chro­nić przed za­bru­dze­niem i za­mo­cze­niem. Po doj­ściu na miej­sce można było ka­lo­sze zdjąć i cho­dzić w bu­tach lub kap­ciach. W niek­tó­rych pań­stwach ten typ jest nadal bar­dzo po­pu­lar­ny, w Pol­sce obec­nie są w tej po­sta­ci rzad­ko uży­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalosze

1. gu­mo­we obu­wie słu­żą­ce ochro­nie przed de­szczem i bło­tem;
2. daw­niej: gu­mo­we obu­wie na­kła­da­ne na inne obu­wie w celu ochro­ny ich przed de­szczem i bło­tem


Źródła:

SJP.pl

Kaloszek

zdrob­nie­nie od: ka­losz


Źródła:

SJP.pl

Kaloszowy

przy­miot­nik od: ka­losz


Źródła:

SJP.pl

Kalota

1. skle­pie­nie czasz­ki ludz­kiej;
2. cza­sza
3. przy­rząd uży­wa­ny w pro­te­ty­ce przy wy­ko­ny­wa­niu pro­tez


Źródła:

SJP.pl

Kalotechniczny

zwią­za­ny z ka­lo­tech­ni­ką (upięk­sza­ją­cą kos­me­ty­ką ciała, wło­sów i paz­nok­ci)


Źródła:

SJP.pl

Kalotechnika

sztu­ka upięk­sza­nia ciała, zwła­szcza wło­sów i paz­nok­ci


Źródła:

SJP.pl

Kalotka

cza­pecz­ka no­szo­na przez do­stoj­ni­ków w ko­ście­le ka­to­lic­kim; piu­ska


Źródła:

SJP.pl

Kalotypia

pier­wsza tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na


Ka­lo­ty­pia (z gr. "καλός" „pię­kny” i "τύπος" „od­cisk”, znana rów­nież jako tal­bo­ty­pia) – pier­wsza fo­to­gra­ficz­na tech­ni­ka ne­ga­ty­wo­wa, opa­ten­to­wa­na przez jej wy­na­laz­cę, Wil­lia­ma Foxa Tal­bo­ta, w 1841 roku. Sto­so­wa­na była w la­tach 40. i 50. XIX wieku. Pa­pier po­kry­ty świa­tło­czu­ły­mi ha­lo­gen­ka­mi sre­bra zo­sta­je naś­wiet­lo­ny w apa­ra­cie, a na­stęp­nie wy­wo­ły­wa­ny, dzię­ki czemu obraz uta­jo­ny staje się wi­docz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalotypowy

→ ka­lo­ty­pia; tal­bo­ty­picz­ny, tal­bo­ty­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Kaloza

1. w bo­ta­ni­ce: wie­lo­cu­kro­wiec zbu­do­wa­ny z glu­ko­zy, zas­kle­pia­ją­cy pory rurek si­to­wych ro­ślin w okre­sie ich spo­czyn­ku;
2. w bio­lo­gii: sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w cy­sto­li­tach, ła­giew­ce pył­ko­wej i mlecz­ni­kach


Ka­lo­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­sa­cha­ryd z grupy β-glu­ka­nów, zbu­do­wa­ny z reszt glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi β-1,3-gli­ko­zy­do­wy­mi. Wy­stę­pu­je okre­so­wo w ścia­nach ko­mór­ko­wych ro­ślin, głów­nie w miej­scach zra­nie­nia. Od­kła­da się także wokół ko­mó­rek si­to­wych. Ma zdol­ność do sil­ne­go pęcz­nie­nia, dzię­ki czemu izo­lu­je pro­to­plast (blo­ku­je dy­fuz­ję).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalpa

w hin­du­iz­mie: okres od po­cząt­ku do końca świa­ta


Kalpa (san­skryt), eon – okre­śle­nie bar­dzo dłu­gich okre­sów w hi­sto­rii świa­ta w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kalprotektyna

biał­ko ostrej fazy, wska­zu­ją­ce na stan za­pal­ny jelit


Źródła:

SJP.pl

Kalsk

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalukin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalumet

fajka po­ko­ju u In­dian ame­ry­kań­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­diań­ska fajka po­ko­ju


Ka­lu­met (z fr. „wy­drą­żo­na trzci­na”, znany także jako świę­ta fajka lub fajka po­ko­ju) – ozdob­na obrzę­do­wa fajka czę­ści ple­mion pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich In­dian, pa­lo­na pod­czas niek­tó­rych ce­re­mo­nii re­li­gij­nych, uro­czy­sto­ści spo­łecz­nych i szcze­gól­nie waż­nych spot­kań to­wa­rzy­skich, a także w trak­cie in­dy­wi­du­al­nej mod­lit­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalumnia

nie­słusz­ne po­są­dze­nie kogoś; oszczer­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­spra­wied­li­we oszczer­stwo, oskar­że­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalumniator

prze­sta­rza­le: oszczer­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba sze­rzą­ca nie­praw­dzi­we, krzyw­dzą­ce in­for­ma­cje w celu zasz­ko­dze­nia komuś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalumniatorka

→ ka­lum­nia­tor


Patrz:kalumniator

Źródła:

SJP.pl

Kalumniatorski

→ ka­lum­nia­tor


Patrz:kalumniator

Źródła:

SJP.pl

Kalus

tkan­ka mię­ki­szo­wa wyt­wa­rza­na na zra­nio­nej po­wierzch­ni na­rzą­dów ro­ślin; kal­lus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ro­dzaj tkan­ki mię­ki­szo­wej ro­ślin;


Kalus, kal­lus, me­ry­stem przy­ran­ny – tkan­ka ro­ślin­na pow­sta­ją­ca w miej­scu zra­nie­nia ro­śli­ny naj­czę­ściej z oko­licz­nych ko­mó­rek tkan­ki mię­ki­szo­wej. Jest to amor­ficz­na masa ko­mó­rek ma­ją­ca zwy­kle po­stać bia­łe­go na­lo­tu. Ko­mór­ki two­rzo­ne przez te me­ry­ste­my po­wo­du­ją stop­nio­we za­bliź­nia­nie się i za­ra­sta­nie ran. Ko­mór­ki kal­lu­sa są zwy­kle więk­sze od ko­mó­rek tkan­ki ma­cie­rzy­stej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaluski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalusowy

→ kalus; kal­lu­so­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­lu­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalwados

fran­cu­ska wódka pro­du­ko­wa­na z ja­błek, o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu i smaku; cal­va­dos


Źródła:

SJP.pl

Kalwaria

1. obra­zy lub rzeź­by ze sce­na­mi drogi krzy­żo­wej;
2. ko­ściół wznie­sio­ny na wzgó­rzu bę­dą­cy sta­cją drogi krzy­żo­wej;
3. męka, cier­pie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. ar­chit. przed­sta­wie­nie w obra­zie lub rzeź­bie bi­blij­nych scen zwią­za­nych z ostat­ni­mi go­dzi­na­mi życia Je­zu­sa, umie­szczo­nych w spe­cjal­nych ka­pli­cach sta­cyj­nych;

 (1.2) przen. pasmo cier­pień, mąk


Zo­bacz też: Kal­wa­ria w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Kal­wa­ria ("Cal­va­ria" – łac. od­po­wied­nik hebr. Gol­go­ta – to zna­czy "czasz­ka") – ze­spół ko­ścio­łów lub ka­plic sym­bo­li­zu­ją­cych sta­cje Męki Pań­skiej, za­kła­da­ny zaz­wy­czaj na wzgó­rzach, tak by przy­po­mi­nał swym po­ło­że­niem Je­ro­zo­li­mę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalwarianin

miesz­ka­niec Kal­wa­rii Ze­brzy­dow­skiej, Góry Kal­wa­rii


Źródła:

SJP.pl

Kalwarianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Córek Na­szej Pani na Górze Kal­wa­rii


Źródła:

SJP.pl

Kalwaryjny

przy­miot­nik od: kal­wa­ria; kal­wa­ryj­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kal­wa­rii, zwią­za­ny z kal­wa­rią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalwaryjski

1. przy­miot­nik od : kal­wa­ria; kal­wa­ryj­ny;
2. przy­miot­nik od: Kal­wa­ria, Kal­wa­ria Ze­brzy­dow­ska;
3. przy­miot­nik od: Góra Kal­wa­ria; gór­sko­kal­wa­ryj­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kal­wa­rii, zwią­za­ny z Kal­wa­rią

 (1.2) od­no­szą­cy się do Kal­wa­rii Pac­ław­skiej, zwią­za­ny z Kal­wa­rią Pac­ław­ską


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalwasiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kalwila

1. od­mia­na ja­bło­ni o cien­kiej skór­ce i de­li­kat­nym miąż­szu;
2. owoc tej ja­bło­ni


Źródła:

SJP.pl

Kalwin

czło­nek Ko­ścio­ła ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­ne­go; kal­wi­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba, która wyz­na­je kal­wi­nizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalwinista

po­tocz­nie: czło­nek Ko­ścio­ła ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­ne­go; kal­win


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca kal­wi­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalwinistka

wyz­naw­czy­ni kal­wi­niz­mu; kal­win­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta wyz­na­ją­ca kal­wi­nizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalwinistycznie

→ kal­wi­ni­stycz­ny


Patrz:kalwinistyczny

Źródła:

SJP.pl

Kalwinistyczny

zwią­za­ny z kal­wi­niz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kal­wi­niz­mu lub od­no­szą­cy się do kal­wi­niz­mu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z kal­wi­niz­mem lub kal­wi­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalwinizm

sy­stem te­o­lo­gicz­ny Ko­ścio­łów ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­nych, stwo­rzo­ny przez Jana Kal­wi­na w pier­wszej po­ło­wie XVI w., róż­nią­cy się od in­nych dok­tryn pro­te­stanc­kich pod­kre­śle­niem roli przez­na­cze­nia i ry­go­ry­stycz­ną etyką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. sy­stem te­o­lo­gicz­ny stwo­rzo­ny przez Jana Kal­wi­na; jedna z re­li­gii pro­te­stanc­kich;


Kal­wi­nizm, "ewan­ge­li­cyzm re­for­mo­wa­ny" – jeden z czo­ło­wych nur­tów pro­te­stan­tyz­mu, obok lu­te­ra­niz­mu. Jed­no­cze­śnie dok­try­na te­o­lo­gicz­na i kon­fe­sja. Pow­stał w toku XVI-wiecz­nej Re­for­ma­cji. Or­ga­ni­za­cyj­nie przyj­mu­je głów­nie kształt ko­ścio­łów kon­ty­nen­tal­nych, pre­zbi­te­riań­skich, kon­gre­ga­cjo­nal­nych i ewan­ge­lic­ko-unij­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kalwinka

wyz­naw­czy­ni kal­wi­niz­mu; kal­wi­nist­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która wyz­na­je kal­wi­nizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalwiński

od­no­szą­cy się do kal­wi­niz­mu, kal­wi­ni­stów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z kal­wi­niz­mem lub kal­wi­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kalykadnos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. rzeka w po­łud­nio­wej Tur­cji, obec­nie na­zy­wa­na Göksu


Źródła:

Wiktionary

Kalymatotekowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy pa­pro­ci na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Kalyptra

w bo­ta­ni­ce: osłon­ka szczy­tu ko­rze­nia; ka­lip­tra


Źródła:

SJP.pl

Kam

za­i­mek

 (1.1) stpol. dokąd, gdzie


Źródła:

Wiktionary

Kama

ga­tu­nek an­ty­lo­py za­miesz­ku­ją­cej Afry­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ga­tu­nek an­ty­lo­py za­miesz­ku­ją­cej Afry­kę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamacyt

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w sy­de­ry­tach, bę­dą­cy kry­sta­licz­nym że­la­zem ro­dzi­mym z do­miesz­ką niklu


Ka­ma­cyt – mi­ne­rał, kry­sta­licz­na po­stać stopu że­la­za (Fe) i niklu (Ni), za­wie­ra­ją­ce­go do 10,46% niklu i 89,54% że­la­za. Wy­stę­pu­je w me­te­o­ry­tach że­laz­nych i że­laz­no-ka­mien­nych. Ka­ma­cyt może two­rzyć w me­te­o­ry­tach wew­nętrz­ne struk­tu­ry zwane fi­gu­ra­mi Widmanstättena i li­nia­mi Ne­u­man­na. Ka­ma­cyt na­zy­wa­ny jest też „że­la­zem bel­ko­wym”. Naj­więk­szy udo­ku­men­to­wa­ny krysz­tał ka­ma­cy­tu ma wy­mia­ry 92×54×23 cm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamagrafia

me­to­da re­pro­duk­cji obra­zu z za­cho­wa­niem barwy i pro­fi­lu kła­dze­nia farby


Źródła:

SJP.pl

Kamagraficzny

→ ka­ma­gra­fia


Patrz:kamagrafia

Źródła:

SJP.pl

Kamaldulski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Ca­mal­do­li


Źródła:

Wiktionary

Kamamber

mięk­ki ser wyt­wa­rza­ny w for­mie nie­wiel­kich krąż­ków z po­ro­stem bia­łej ple­śni, ma­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny grzyb­ny smak i za­pach; ca­mem­bert


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ca­mem­bert.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaman

naz­wi­sko


Kaman Cor­po­ra­tion – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo prze­my­sło­we zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją śmi­głow­ców, po­dze­spo­łów lot­ni­czych oraz dy­stry­bu­cją róż­ne­go ro­dza­ju kom­po­nen­tów me­cha­nicz­nych dla prze­my­słu. Sie­dzi­ba przed­się­bior­stwa mie­ści się w Blo­om­field, w sta­nie Con­nec­ti­cut. Spół­ka no­to­wa­na jest na gieł­dzie New York Stock Ex­chan­ge.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamaracik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kam­rat


Źródła:

Wiktionary

Kamaradka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­le­żan­ka


Źródła:

Wiktionary

Kamarazaur

ro­dzaj du­że­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów; mo­ro­za­ur


Ka­ma­ra­za­ur ("Ca­ma­ra­sa­u­rus") – duży, ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur ży­ją­cy w póź­nej jurze na te­re­nie współ­czes­nej Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Na­le­żał do grupy za­u­ro­po­dów. Jego nazwa zna­czy ja­mi­sty ja­szczur.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamarinskaja

bar­dzo szyb­ki, lu­do­wy ta­niec ro­syj­ski; ka­ma­rin­skij


Ka­ma­rin­ska­ja ( камаринская) – ro­syj­ska lu­do­wa me­lo­dia ta­necz­na, wy­stę­pu­ją­ca w wa­rian­tach in­stru­men­tal­nych i śpie­wa­nych, oraz nazwa wy­ko­ny­wa­nych do niej tań­ców. Tra­dy­cyj­ny ta­niec męski miał cha­rak­ter im­pro­wi­zo­wa­ny i nie miał usta­lo­ne­go ukła­du cho­re­o­gra­ficz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamarinskij

bar­dzo szyb­ki, lu­do­wy ta­niec ro­syj­ski; ka­ma­rin­ska­ja


Źródła:

SJP.pl

Kamaryla

klika, grupa osób sku­pio­na wokół pa­nu­ją­ce­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. grupa osób wy­ko­rzy­stu­ją­ca swoje sta­no­wi­ska dla włas­nych ko­rzy­ści i upra­wia­nia stron­ni­czej po­li­ty­ki

 (1.2) daw. grupa dwo­rzan fa­wo­ry­zo­wa­nych przez pa­nu­ją­ce­go, wy­wie­ra­ją­ca wpływ na bieg spraw pu­blicz­nych;


Ka­ma­ry­la (z hiszp. "ca­ma­ril­la" – 'mała sala', w do­my­śle: 'pry­wat­ny pokój króla') – grupa dwo­rzan lub fa­wo­ry­tów ota­cza­ją­cych króla lub wład­cę. Zwy­kle nie zaj­mu­ją oni żad­ne­go sta­no­wi­ska w ofi­cjal­nej struk­tu­rze wła­dzy, jed­nak wpły­wa­ją na wład­cę w spo­sób nie­for­mal­ny. Dzię­ki temu mogą upra­wiać po­li­ty­kę i snuć in­try­gi, nie po­no­sząc jed­no­cze­śnie od­po­wie­dzial­no­ści za efek­ty swych rad.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamas

naz­wi­sko


Kamas – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Utah, w hrab­stwie Sum­mit.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamasja

pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska ro­śli­na z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­mas­sia|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ce­bu­lo­wych;


Ka­ma­sja ("Ca­mas­sia" Lindl.) – ro­dzaj ro­ślin za­li­cza­ny współ­cze­śnie do ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae") (po­dro­dzi­na aga­wo­we), wcze­śniej umie­szcza­ny był w ro­dzi­nie li­lio­wa­tych ("Li­lia­ce­ae") lub hia­cyn­to­wa­tych "Hy­a­cint­he­a­ce­ae". Do ro­dza­ju na­le­ży 6 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych we wschod­niej i za­chod­niej czę­ści Ka­na­dy i Sta­nów Zjed­no­czo­nych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamasutra

prze­no­śnie: sztu­ka mi­ło­ści, upra­wia­nia seksu; ars aman­di


Ka­ma­su­tra, Kama Sutra, Kama (san­skryt कामसूत्र) – trak­tat in­dyj­ski w san­skry­cie na temat sek­su­al­no­ści i za­cho­wań sek­su­al­nych. Pełny tytuł to "vātsyāyana kāma sūtra" („Afo­ryz­my o mi­ło­ści [na­pi­sa­ne przez] Wat­sja­ja­nę”). Au­tor­stwo tek­stu przy­pi­su­je się Wat­sja­ja­nie (Vātsyāyana Mal­la­na­ga) ży­ją­ce­mu praw­do­po­dob­nie po­mię­dzy I a VI wie­kiem na­szej ery.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamasyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ma­syń­ca­mi, do­ty­czą­cy Ka­ma­syń­ców

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­ma­syj­ski;


Źródła:

Wiktionary

Kamasz

1. ro­dzaj mę­skie­go buta z cho­lew­ką do ko­stek;
2. daw­niej: ochra­niacz za­kła­da­ny na niski but; getr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. męski but z krót­ką cho­le­wą i ela­stycz­ny­mi bo­ka­mi

 (1.2) pot. but


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamasze

1. ro­dzaj mę­skie­go obu­wia z cho­lew­ką do ko­stek;
2. w prze­no­śni: pójść w ka­ma­sze - zo­stać po­wo­ła­nym do woj­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamaszek

zdrob­nie­nie od: ka­masz


Źródła:

SJP.pl

Kamaszki

zdrob­nie­nie od: ka­ma­sze


Źródła:

SJP.pl

Kamasznictwo

wy­ra­bia­nie cho­le­wek do butów; cho­lew­kar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kamaszniczka

daw­niej: rze­mieśl­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca cho­lew­ki


Źródła:

SJP.pl

Kamasznik

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy cho­lew­ki; cho­lew­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. ro­bot­nik lub rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy cho­lew­ki, czyli wierzch­nią część buta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamaz

marka cię­ża­ró­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Kamaz


KAMAZ, Kamaz ( ОАО «КАМАЗ») – Камский автомобильный завод, pol. "Kam­skij aw­to­mo­bil­nyj zawod") – ro­syj­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych, z sie­dzi­bą w mie­ście Na­bie­rież­ny­je Czeł­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kambar

brą­zo­wa od­mia­na ka­ra­ku­łów


Kam­bar (ur. około 1180, zm. 1250) – ta­mil­ski poeta ży­ją­cy na prze­ło­mie XII i XIII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kambialny

przy­miot­nik od: kam­bium


Źródła:

SJP.pl

Kambium

war­stwa ko­mó­rek ło­dy­gi, pnia i ko­rze­nia drzew i krze­wów; miaz­ga ły­ko­drzew­na


Kam­bium (miaz­ga twór­cza) – wtór­na tkan­ka twór­cza, wy­stę­pu­ją­ca w po­sta­ci po­kła­du ko­mó­rek me­ry­ste­ma­tycz­nych mię­dzy ły­kiem a drew­nem, u ro­ślin ma­ją­cych przy­rost wtór­ny – na­go­na­sien­nych i dwu­li­ścien­nych. Jest to tzw. me­ry­stem bocz­ny, wyksz­tał­ca­ją­cy się w ło­dy­gach, ko­rze­niach, a nie­kie­dy także w li­ściach. Ko­mór­ki kam­bium wiąz­ko­we­go, wy­stę­pu­ją­ce mię­dzy drew­nem a ły­kiem, łączą się we wspól­ny po­kład z ko­mór­ka­mi kam­bium mię­dzy­wiąz­ko­we­go. Po­dzia­ły ko­mó­rek kam­bium pro­wa­dzą do pow­sta­nia drew­na i łyka wtór­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kambodża

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Phnom Penh; Kró­le­stwo Kam­bo­dży


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej ze sto­li­cą w Phnom Penh;


Kam­bo­dża, Kró­le­stwo Kam­bo­dży ( ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, trl. "Kâmpǔchéa", "Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa", w la­tach 1976–1989 Kam­pu­cza) – pań­stwo w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim, nad Za­to­ką Taj­landz­ką. Gra­ni­czy od za­cho­du i pół­no­cy z Taj­lan­dią (dłu­gość gra­ni­cy – 803 km), od pół­no­cy z La­o­sem (541 km), a od wscho­du z Wiet­na­mem (930 km).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kambodżanin

oby­wa­tel Kam­bo­dży


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kam­bo­dży, oby­wa­tel Kam­bo­dży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kambodżanka

oby­wa­tel­ka Kam­bo­dży


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Kam­bo­dży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kambodżańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści kam­bo­dżań­skiej, oby­wa­tel Kam­bo­dży, miesz­ka­niec Kam­bo­dży


Źródła:

Wiktionary

Kambodżański

zwią­za­ny z Kam­bo­dżą


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Kam­bo­dża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kambr

okres ery pa­le­o­zo­icz­nej ok. 570 - ok. 500 mln lat temu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pier­wszy okres ge­o­lo­gicz­ny pa­le­o­zo­i­ku;


Kambr (ang. "Cam­brian")

Sy­stem kam­bryj­ski wy­dzie­lił Adam Sedg­wick w 1835 roku. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy Walii – "Cam­bria", gdyż tam skały kam­bryj­skie poz­na­ne zo­sta­ły najw­cze­śniej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kambrajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Cam­brai, do­ty­czą­cy Cam­brai


Źródła:

Wiktionary

Kambrejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cam­brai, do­ty­czą­cy Cam­brai


Źródła:

Wiktionary

Kambryjski

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy kam­bru, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w kam­brze


Źródła:

Wiktionary

Kambryk

cam­bric;
1. cien­kie, przez­ro­czy­ste płót­no ba­weł­nia­ne po­dob­ne do ba­ty­stu
2. ba­tyst lnia­ny


Źródła:

SJP.pl

Kambuz

kuch­nia na stat­ku; kam­bu­za


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. kuch­nia na stat­ku (jed­nost­ce pły­wa­ją­cej);


Kam­buz – wy­dzie­lo­na prze­strzeń na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej przez­na­czo­na do przy­rzą­dza­nia po­sił­ków. W za­leż­no­ści od wiel­ko­ści jed­nost­ki jest to osob­ne po­mie­szcze­nie albo wy­dzie­lo­ny frag­ment po­mie­szcze­nia. W dru­gim przy­pad­ku kan­to­rek ku­chen­ny usy­tu­o­wa­ny jest zaz­wy­czaj w po­bli­żu zej­ściów­ki, co umoż­li­wia lep­szą wen­ty­la­cję oraz dobre oś­wiet­le­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kambuza

kuch­nia na stat­ku; kam­buz


Źródła:

SJP.pl

Kambuzowy

→ kam­bu­za, → kam­buz


Patrz:kambuza, → kambuz

Źródła:

SJP.pl

Kambyzes

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię mę­skie per­skich kró­lów z dy­na­stii Ache­me­ni­dów pa­nu­ją­cych w V-III w. p.n.e.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kamczacki

przy­miot­nik od: Kam­czat­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Kam­czat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamczadal

miesz­ka­niec Kam­czat­ki (pół­wy­spu); Kam­cza­dał


Źródła:

SJP.pl

Kamczadalka

miesz­kan­ka Kam­czat­ki (pół­wy­spu); Kam­cza­dał­ka


Źródła:

SJP.pl

Kamczadalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kam­cza­da­la­mi, do­ty­czą­cy Kam­cza­da­lów


Źródła:

Wiktionary

Kamczadał

miesz­ka­niec Kam­czat­ki (pół­wy­spu); Kam­cza­dal


Źródła:

SJP.pl

Kamczadałka

miesz­kan­ka Kam­czat­ki (pół­wy­spu); Kam­cza­dal­ka


Źródła:

SJP.pl

Kamczatka

1. pół­wy­sep we wschod­niej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, mię­dzy mo­rza­mi Ochoc­kim i Be­rin­ga;
2. nie­o­fi­cjal­nie, zwła­szcza wśród osa­dzo­nych: Areszt Śled­czy War­sza­wa-Gro­chów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Azji;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na Da­le­kim Wscho­dzie, ucho­dzą­ca do Za­to­ki Kam­czac­kiej;


Kam­czat­ka ( Камча́тка) – pół­wy­sep w az­ja­tyc­kiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej. Od­dzie­la od sie­bie Morze Ochoc­kie i Morze Be­rin­ga. Jego po­wierzch­nia wy­no­si około 370 tys. km² (wraz z przy­le­ga­ją­cym frag­men­tem czę­ści kon­ty­nen­tal­nej i wy­spa­mi: Ko­man­dor­ski­mi i Ka­ra­giń­ski­mi – ok. 470 ty­się­cy km²). Za­miesz­ka­ny przez około 400 tys. osób. Lud­ność sta­no­wią głów­nie Ro­sja­nie, Ko­ria­cy i Itel­me­ni. Głów­nym mia­stem jest Pie­tro­pa­włowsk Kam­czac­ki (195 tys. miesz­kań­ców). Ob­szar wcho­dzi w skład Kraju Kam­czac­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamczycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kamea

ozdo­ba bi­żu­te­ryj­na wy­ko­na­na z owal­ne­go szla­chet­ne­go ka­mie­nia ozdo­bio­ne­go wy­pu­kłą rzeź­bą ko­bie­cej głów­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny ka­mień ozdo­bio­ny re­lie­fem cię­tym wy­pu­kło;


Kamea (z arab­skie­go "kamma" – "garb, wy­pu­kłość") – ro­dzaj gemmy, szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny ka­mień ozdo­bio­ny re­lie­fem cię­tym wy­pu­kło.

Do wy­ro­bu kamei naj­chęt­niej uży­wa­no ka­mie­nia skła­da­ją­ce­go się z dwóch róż­no­barw­nych warstw – onyk­su, sar­do­nyk­su, kar­ne­o­lu. Po­nie­waż dwu­barw­ne ka­mie­nie są nader rzad­kie, kamee czę­sto skła­da­no z dwóch ka­mie­ni, a w Me­zo­po­ta­mii wy­ko­rzy­sty­wa­no kość sło­nio­wą, glinę i wosk. Jako ma­te­riał wy­ko­rzy­sty­wa­no rów­nież sko­ru­py musz­li i koral.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamecki

naz­wi­sko


Ka­mec­ki – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Śle­po­wron.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kameduli

zwią­za­ny z ka­me­du­ła­mi lub ka­me­duł­ka­mi (zgro­ma­dze­niem za­kon­nym); ka­me­dul­ski


Ka­me­du­li – zakon ut­wo­rzo­ny w 1012 lub 1027 r. przez św. Ro­mu­al­da. Po śmier­ci Ro­mu­al­da, w 1072 roku pa­pież Alek­san­der II wy­o­dręb­nił ka­me­du­łów z be­ne­dyk­ty­nów, zat­wier­dza­jąc zgro­ma­dze­nie jako osob­ny zakon (przed­tem byli ugru­po­wa­niem pu­stel­ni­czym w ro­dzi­nie be­ne­dyk­tyń­skiej). Skła­da się obec­nie z dwóch kon­gre­ga­cji. W Pol­sce znaj­du­ją się wy­łącz­nie ka­me­du­li kon­gre­ga­cji z Monte Co­ro­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamedulski

zwią­za­ny z ka­me­du­ła­mi lub ka­me­duł­ka­mi (zgro­ma­dze­niem za­kon­nym); ka­me­du­li


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­me­du­ła­mi, do­ty­czą­cy ka­me­du­łów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kameduła

za­kon­nik, czło­nek za­ko­nu kon­tem­pla­cyj­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Ro­mu­al­da z Ca­mal­do­li;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamedułka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go, żeń­skiej ga­łę­zi za­ko­nu Ka­me­du­łów: Mnisz­ki Ka­me­duł­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z żeń­skiej ga­łę­zi za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Ro­mu­al­da z Ca­mal­do­li;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamel

wiel­błąd jed­no­garb­ny (w odróż­nie­niu od dwu­garb­ne­go bak­tria­na); jed­no­garb, dro­ma­der


Źródła:

SJP.pl

Kamela

wiel­błąd jed­no­garb­ny (w odróż­nie­niu od dwu­garb­ne­go bak­tria­na); jed­no­garb, dro­ma­der


Ka­me­la (ka­szub. Kaméla, niem. "Ka­meh­len") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no. Leży 1,8 km na wschód od drogi kra­jo­wej nr 20 ze Star­gar­du do Gdyni. Ma sta­tus so­łect­wa

W la­tach 1945–1998 (także po 1975) wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamelarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. urzęd­nik miej­ski

 (1.2) daw. gw-pl|Poz­nań. urzęd­nik miej­ski trzy­ma­ją­cy kasę


Źródła:

Wiktionary

Kameleon

1. gad na­drzew­ny, mo­gą­cy zmie­niać barwę ciała w celu ka­mu­fla­żu, ży­ją­cy w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, Afry­ce i tro­pi­kal­nej Azji;
2. prze­no­śnie: czło­wiek zmie­nia­ją­cy po­glą­dy, za­in­te­re­so­wa­nia w za­leż­no­ści od mody czy sy­tu­a­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. ja­szczur­ka sły­ną­ca ze zdol­no­ści do zmia­ny ubar­wie­nia, dłu­gie­go ję­zy­ka i ory­gi­nal­nych kształ­tów ciała;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. czło­wiek, który łatwo zmie­nia po­glą­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kameleonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ka­me­le­on

 (1.2) mały ka­me­le­on


Źródła:

Wiktionary

Kameleonizm

czę­ste i łatwe zmie­nia­nie po­glą­dów; opor­tu­nizm


Źródła:

SJP.pl

Kameleonowate

1. zmien­ny, nie­sta­ły; o ce­chach ka­me­le­o­na;
2. o ce­chach ka­me­le­o­no­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ma­e­le­o­ni­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych;


Ka­me­le­o­no­wa­te, ka­me­le­o­ny (Cha­ma­e­le­o­ni­dae) – ro­dzi­na za­u­rop­sy­dów z rzędu łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta), sły­ną­ca ze zdol­no­ści do zmia­ny ubar­wie­nia, dłu­gie­go ję­zy­ka i ory­gi­nal­nych kształ­tów ciała. Mają chwyt­ny ogon i palce zro­śnię­te w ro­dzaj szczy­piec, któ­ry­mi przy­trzy­mu­ją się ga­łę­zi. Nazwa "ka­me­le­on" wy­wo­dzi się z gr. "chamailéōn" – lew na ziemi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kameleonowaty

1. zmien­ny, nie­sta­ły; o ce­chach ka­me­le­o­na;
2. o ce­chach ka­me­le­o­no­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


przy­miot­nik

 (1.1) zmie­nia­ją­cy się jak ka­me­le­on


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kameleonowy

przy­miot­nik od: ka­me­le­on


Źródła:

SJP.pl

Kameleony

ro­dzi­na gadów z grupy ja­szczu­rek; ka­me­le­o­no­wa­te


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ma­e­le­o­ni­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kameleoństwo

w prze­no­śni: cechy ka­me­le­o­na; zmien­ność; nie­sta­łość


Źródła:

SJP.pl

Kamelia

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny her­ba­to­wa­tych (ka­me­lio­wa­tych), o bły­szczą­cych, skrę­to­le­głych, skó­rza­stych li­ściach i bia­łych, ró­żo­wych lub czer­wo­nych kwia­tach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­mel­lia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny her­ba­to­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ka­me­lii (1.1)

 (1.3) kwiat ka­me­lii (1.2)

 (1.4) przest. przen. pro­sty­tut­ka, ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kameliowate

1. ste­war­cja ka­me­lio­wa­ta - ro­śli­na z ro­dzi­ny ka­me­lio­wa­tych (her­ba­to­wa­tych);
2. o ce­chach ka­me­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
3. po­dob­ny do kwia­tu ka­me­lii


Źródła:

SJP.pl

Kameliowaty

1. ste­war­cja ka­me­lio­wa­ta - ro­śli­na z ro­dzi­ny ka­me­lio­wa­tych (her­ba­to­wa­tych);
2. o ce­chach ka­me­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
3. po­dob­ny do kwia­tu ka­me­lii


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy ka­me­lię, ma­ją­cy cechy ka­me­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kameliowce

rząd ro­ślin dwu­li­ścien­nych; her­ba­tow­ce


Źródła:

SJP.pl

Kameliowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin dwu­li­ścien­nych; her­ba­to­wiec


Źródła:

SJP.pl

Kameliowy

przy­miot­nik od: ka­me­lia


Źródła:

SJP.pl

Kamelor

nici albo tka­ni­na otrzy­my­wa­na z wełny kozy an­gor­skiej


Źródła:

SJP.pl

Kamena

1. rzym­ska bo­gi­ni, opie­kun­ka źró­deł, utoż­sa­mia­na z grec­ką muzą;
2. daw­niej: wiersz, po­ez­ja, pieśń po­e­tyc­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­trzym. sta­ro­rzym­ska bo­gi­ni źró­dła;

 (1.2) daw. przen. po­ez­ja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kameowy

przy­miot­nik od: kamea


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kameą, do­ty­czą­cy kamei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamera

ca­me­ra;
1. urzą­dze­nie do re­je­stra­cji obra­zu (cza­sem dźwię­ku);
2. ko­mo­ra mię­dzy obiek­ty­wem a kli­szą apa­ra­tu;
3. w daw­nej Pol­sce urząd za­rzą­dza­ją­cy do­bra­mi kró­lew­ski­mi;
4. daw­niej: zam­knię­te po­mie­szcze­nie, cela, ko­mo­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do na­gry­wa­nia ru­cho­me­go obra­zu, czę­sto rów­nież z dźwię­kiem;

 (1.2) daw. urząd za­rzą­dza­ją­cy do­bra­mi i do­cho­da­mi kró­lew­ski­mi

 (1.3) daw. urząd skar­bo­wy

 (1.4) daw. zam­knię­te po­mie­szcze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kameralista

muzyk gra­ją­cy w małym ze­spo­le


Źródła:

SJP.pl

Kameralistka

→ ka­me­ra­li­sta


Patrz:kameralista

Źródła:

SJP.pl

Kameralistyczny

→ ka­me­ra­li­sty­ka, → ka­me­ra­lizm


Patrz:kameralistyka, → kameralizm

Źródła:

SJP.pl

Kameralistyka

mu­zy­ka ka­me­ral­na


Źródła:

SJP.pl

Kameralizm

1. od­mia­na mer­kan­ty­liz­mu o wy­raź­nym na­sta­wie­niu fi­skal­nym;
2. ka­me­ral­ność cze­goś


Ka­me­ra­lizm (łac. "ca­me­ra" – kom­na­ta, niem. "Ka­me­ra­lis­mus") – dok­try­na eko­no­micz­na roz­wi­nię­ta w Niem­czech i Au­strii w XVII-XVIII w., uz­na­ją­ca za na­drzęd­ny cel po­li­ty­ki go­spo­dar­czej pań­stwa pełne wy­ko­rzy­sta­nie za­so­bów ludz­kich i zdol­no­ści pro­duk­cyj­nych w celu zwięk­sze­nia do­cho­dów wład­cy; od­mia­na mer­kan­ty­liz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kameralniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­me­ral­nie


Źródła:

SJP.pl

Kameralniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­me­ral­ny; bar­dziej ka­me­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Kameralność

ogra­ni­cze­nie do nie­wiel­kiej prze­strze­ni lub małej licz­by osób, za­pew­nia­ją­ce spo­koj­ny, przy­tul­ny na­strój


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha czego, po­le­ga­ją­ca na byciu przez­na­czo­nym dla małej licz­by osób i da­wa­niu po­czu­cia spo­ko­ju czy ła­god­no­ści

 (1.2) wa­run­ki two­rzą­ce in­tym­ny na­strój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kameralny

ogra­ni­czo­ny do nie­wiel­kiej prze­strze­ni, wa­run­ków; nie­wiel­ki, zam­knię­ty


przy­miot­nik

 (1.1) o wnę­trzu lub prze­strze­ni: nie­wiel­kich roz­mia­rów, da­ją­cy wra­że­nie spo­ko­ju i przy­tul­no­ści; także. o na­stro­ju ta­kie­go miej­sca

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się w nie­wiel­kim po­mie­szcze­niu lub z udzia­łem nie­wie­lu osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamerdol

po­tocz­nie: ka­mie­ni­sko, duży ka­mień


Źródła:

SJP.pl

Kamerdyner

1. star­szy lokaj na­dzo­ru­ją­cy po­da­wa­nie do stołu lub prace po­rząd­ko­we;
2. oso­bi­sty lokaj pana domu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) star­szy lokaj na­dzo­ru­ją­cy służ­bę, po­da­wa­nie do stołu czy prace po­rząd­ko­we

 (1.2) oso­bi­sty lokaj pana domu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamerdynerka

→ ka­mer­dy­ner


Patrz:kamerdyner

Źródła:

SJP.pl

Kamerher

szam­be­lan dworu


Źródła:

SJP.pl

Kamerjunkier

daw­niej:
1. tytuł młod­sze­go szam­be­la­na dworu w Rosji lub u ksią­żąt nie­miec­kich;
2. osoba po­sia­da­ją­ca taki tytuł


Źródła:

SJP.pl

Kamerka

zdrob­nie­nie od: ka­me­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ka­me­ra; mała ka­me­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamerkowy

→ ka­mer­ka


Patrz:kamerka

Źródła:

SJP.pl

Kamerling

skarb­nik ko­le­gium kar­dy­na­łów; ca­mer­lin­go; ca­mer­len­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: kar­dy­nał, który od śmier­ci pa­pie­ża do czasu wy­bra­nia no­we­go za­rzą­dza Ko­ścio­łem i pań­stwem Wa­ty­kan;


Ka­mer­ling, ka­mer­ling Świę­te­go Ko­ścio­ła Rzym­skie­go ( Ca­me­ra­rius Sanc­tae Ro­ma­nae Ecc­le­siae, Ko­mor­nik Świę­te­go Ko­ścio­ła Rzym­skie­go) – kar­dy­nał kie­ru­ją­cy Ka­me­rą Apo­stol­ską. Za­rzą­dza on spra­wa­mi zwy­czaj­ny­mi Ko­ścio­ła oraz tro­szczy się o dobra i prawa do­czes­ne Sto­li­cy Apo­stol­skiej w okre­sie "sede va­can­te", a także przej­mu­je ad­mi­ni­stra­cję Wa­ty­ka­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­me­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kamerować

po­tocz­nie: fil­mo­wać ka­me­rą wideo


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­me­ro­wać)

 (1.1) pot. fil­mo­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamerowid

nie­wiel­ka, prze­no­śna ka­me­ra te­le­wi­zyj­na z wbu­do­wa­nym ma­gne­to­wi­dem; kam­kor­der, kam­wid


Źródła:

SJP.pl

Kamerownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się ka­me­ry fil­mo­we


Źródła:

SJP.pl

Kamerowy

przy­miot­nik od: ka­me­ra


Źródła:

SJP.pl

Kamerton

1. wzor­co­wy dźwięk słu­żą­cy do stro­je­nia in­stru­men­tów;
2. przy­rząd słu­żą­cy do stro­je­nia in­stru­men­tów mu­zycz­nych


Ka­mer­ton (dia­pa­zon) – przy­rząd, sta­lo­wy pręt słu­żą­cy do stro­je­nia in­stru­men­tów mu­zycz­nych.

Naj­czę­ściej w po­sta­ci jed­no­to­no­we­go in­stru­men­tu, na­stro­jo­ne­go na stałe na dźwięk a¹ o czę­stot­li­wo­ści 440 Hz (od 1953 r.). Dźwięk ten zo­stał naz­wa­ny ka­mer­to­nem, jako że słu­żył za pod­sta­wę w mu­zy­ce ka­me­ral­nej, kie­dyś ro­zu­mia­nej wy­łącz­nie jako in­stru­men­tal­na (strój chóru był niż­szy).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamertonowy

przy­miot­nik od: ka­mer­ton


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. muz. zwią­za­ny z ka­mer­to­nem, do­ty­czą­cy ka­mer­to­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamerun

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ja­un­de; Re­pu­bli­ka Ka­me­ru­nu;
2. masyw wul­ka­nicz­ny nad Za­to­ką Gwi­nej­ską


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. wul­kan w Ka­me­ru­nie (1.1);


Ka­me­run, Re­pu­bli­ka Ka­me­ru­nu ( Ca­me­ro­un, République du Ca­me­ro­un, Ca­me­ro­on, Re­pu­blic of Ca­me­ro­on) – pań­stwo w środ­ko­wej Afry­ce, nad Za­to­ką Gwi­nej­ską. Gra­ni­czy z Ni­ge­rią, Cza­dem, Re­pu­bli­ką Środ­ko­wo­a­fry­kań­ską, Kon­giem, Ga­bo­nem i Gwi­neą Rów­ni­ko­wą. Ka­me­run jest człon­kiem ONZ, Unii Afry­kań­skiej i in­nych or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamerunka

oby­wa­tel­ka Ka­me­ru­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ka­me­ru­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kameruńczyk

oby­wa­tel Ka­me­ru­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel lub miesz­ka­niec Ka­me­ru­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kameruński

zwią­za­ny z Ka­me­ru­nem


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ka­me­run


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamerystka

prze­sta­rza­le: oso­bi­sta słu­żą­ca w ary­sto­kra­tycz­nym domu; po­ko­jów­ka


Źródła:

SJP.pl

Kameryzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­sa­dza­nie ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi


Źródła:

Wiktionary

Kameryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­sa­dza­nie ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi


Ka­me­ry­zo­wa­nie – tech­ni­ka zdo­bie­nia przed­mio­tów me­ta­lo­wych po­le­ga­ją­ca na wy­sa­dza­niu ich po­wierzch­ni ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi, także in­ny­mi ma­te­ria­ła­mi jak pe­re­ły, ko­ra­le lub płyt­ki z kość sło­nio­wa, ma­ci­ca per­ło­wa.

W za­leż­no­ści od ro­dza­ju przed­mio­tu zdo­bio­ne­go i wła­ści­wo­ści ma­te­ria­łów uży­tych do de­ko­ra­cji sto­su­je się różne spo­so­by mo­co­wa­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kameryzować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­sa­dzać ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi


Źródła:

Wiktionary

Kamerzysta

ope­ra­tor ka­me­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto ob­słu­gu­je ka­me­rę i fil­mu­je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamerzystka

ope­ra­tor­ka ka­me­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ope­ra­tor­ka ka­me­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamesznica

Ka­mesz­ni­ca – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Mi­lów­ka.

Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 3930 ha, a licz­ba lud­no­ści w 2009 r. wy­no­si­ła 2793, co da­wa­ło gę­stość za­lud­nie­nia równą 71 os./km². Wg da­nych z 2022 r. licz­ba lud­no­ści wy­no­si­ła 2862 osoby, co da­wa­ło gę­stość za­lud­nie­nia 73 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Kamfen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny z grupy ter­pe­nów, ma­ją­cy za­pach kam­fo­ry


Kam­fen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, dwu­pier­ście­nio­wy ter­pen. Kry­sta­licz­ne ciało stałe o za­pa­chu kam­fo­ry. Wła­ści­wie nie­roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, łatwo roz­pu­szcza się w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych, eta­no­lu czy ete­rze die­ty­lo­wym. Wy­stę­pu­je w po­sta­ci dwóch enan­cjo­me­rów: "l" i "d". W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej szyb­ko su­bli­mu­je.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamfina

ole­jek ter­pen­ty­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Kamfora

zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy ter­pe­nów sto­so­wa­ny w tech­ni­ce i me­dy­cy­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, po­chod­na kam­fe­nu, sto­so­wa­ny w tech­ni­ce i me­dy­cy­nie;


Kam­fo­ra (łac. "Camp­ho­rum"), C10H16O – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, po­chod­na kam­fe­nu, frak­cja stała olej­ku otrzy­my­wa­ne­go z drew­na cy­na­mo­now­ca kam­fo­ro­we­go. W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej su­bli­mu­je. Kam­fo­rę obec­nie wyt­wa­rza się także syn­te­tycz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamforowiec

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, do­star­cza­ją­ce kam­fo­ry i cen­ne­go drew­na; drze­wo kam­fo­ro­we


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj drzew, z któ­rych uzy­sku­je się kam­fo­rę i drew­no użyt­ko­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamforowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z kam­fo­rą, do­ty­czą­cy kam­fo­ry; za­wie­ra­ją­cy kam­fo­rę


Źródła:

Wiktionary

Kamgarn

1. przę­dza weł­nia­na o dłu­giej, cien­kiej nici, pro­du­ko­wa­na z su­row­ca prze­ro­bio­ne­go na cze­sar­kach;
2. gład­ka tka­ni­na z wełny cze­san­ko­wej


Kam­garn – przę­dza lub tka­ni­na z wełny cze­san­ko­wej, o splo­cie uko­śnym, z grubą, wy­raź­ną prąż­ką, gęsta, dosyć gruba, mocna. Uży­wa­na daw­niej na ga­lo­we i wyj­ścio­we mun­du­ry woj­sko­we ge­ne­ra­łów, ofi­ce­rów i po­do­fi­ce­rów za­wo­do­wych (star­szych), także na ga­lo­we i wyj­ścio­we mun­du­ry po­li­cyj­ne, znacz­nie rza­dziej na ubra­nia cy­wil­ne. Obec­nie mun­du­ry ga­lo­we i wyj­ścio­we szyje się z ga­bar­dy­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamgarnowy

przy­miot­nik od: kam­garn


Źródła:

SJP.pl

Kami

bó­stwa, przed­mio­ty kultu w ja­poń­skiej re­li­gii sinto; duchy wpły­wa­ją­ce na życie ludzi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. bó­stwo lub duch sta­no­wią­cy obiekt kultu w shin­to;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamica

od­kła­da­nie się soli wap­nia i sub­stan­cji or­ga­nicz­nych wraz z pow­sta­wa­niem zło­gów w prze­wo­dach lub na­rzą­dach ja­mi­stych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba po­wo­du­ją­ca pow­sta­wa­nie zło­gów (ka­mie­ni) soli w ner­kach, pę­che­rzy­ku żół­cio­wym lub mo­czo­wo­dzie;


Ka­mi­ca (do 1945 niem. Kärmitz) – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Pła­wę­ci­no.

We­dług da­nych z 30.06.2014 wieś miała 59 sta­łych miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamicowy

przy­miot­nik od: ka­mi­ca


Źródła:

SJP.pl

Kamidana

Ka­mi­da­na (jap. 神棚 kami-dana) – w shintō nie­wiel­ki oł­ta­rzyk do kultu pry­wat­ne­go, usta­wia­ny w domu miesz­kal­nym, ale także w skle­pie, re­sta­u­ra­cji czy fir­mie.

Ka­mi­da­na ma naj­czę­ściej po­stać mi­nia­tu­ro­we­go chra­mu, z bramą torii i sznu­rem shi­me­na­wa. Jest on uz­na­wa­ny za miej­sce za­miesz­ka­nia kami czczo­ne­go w lo­kal­nym chra­mie, jak rów­nież bywa wy­ko­rzy­sty­wa­ny do obrzę­dów zwią­za­nych z kul­tem przod­ków.


Źródła:

Wikipedia

Kamieniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kamienianin

miesz­ka­niec Ka­mie­nia Kra­jeń­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Kamienianka

miesz­kan­ka Ka­mie­nia Kra­jeń­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Kamieniara

po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka mi­ne­ra­łów i ka­mie­ni szla­chet­nych


Źródła:

SJP.pl

Kamieniarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­men­ty ka­mien­ne uży­wa­ne w bu­dow­nict­wie


Ka­mie­niar­ka (słow. "Ka­me­niar­ka", 935 m) – szczyt na Sło­wa­cji w grani głów­nej Ma­gu­ry Spi­skiej. Znaj­du­je się we wschod­niej czę­ści tej grani, po­mię­dzy Prze­łę­czą To­po­rzec­ką ("Toporecké sedlo", 802 m) a Przed­nią Po­la­ną ("Predná poľana", 948 m). Ma wa­ło­wa­ty, wy­dłu­żo­ny kształt.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kamieniarski

do­ty­czą­cy ka­mie­nia­rza, ka­mie­niar­stwa


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­mie­nia­rza­mi lub ka­mie­niar­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamieniarstwo

rze­mio­sło i prze­mysł obej­mu­ją­ce wy­do­by­cie i obrób­kę ka­mie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wy­do­by­cie i obrób­ka ka­mie­nia użyt­ko­we­go oraz mon­taż ele­men­tów ka­mien­nych


Ka­mie­niar­stwo – dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wy­do­by­wa­niem i obrób­ką ka­mie­nia.

Ka­mie­niar­stwo po­le­ga na wy­do­by­wa­niu blo­ków ka­mien­nych z ka­mie­nio­ło­mów, a na­stęp­nie ich obrób­ce.

Ka­mie­niar­stwo zaj­mu­je się pro­duk­cją na­grob­ków i ele­men­tów bu­dow­la­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamieniarz

ka­mien­nik;
1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy wy­ro­by i kon­struk­cje z ka­mie­nia;
2. ro­bot­nik wy­do­by­wa­ją­cy ka­mie­nie w ka­mie­nio­ło­mach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, który zaj­mu­je się obrób­ką ka­mie­ni

 (1.2) daw. ge­o­log, który badał skały w gó­rach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamienica

duży, mu­ro­wa­ny bu­dy­nek miesz­kal­ny; miesz­kań­cy ta­kie­go bu­dyn­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży, mu­ro­wa­ny bu­dy­nek miesz­kal­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamienicki

→ Ka­mie­ni­ca


Patrz:Kamienica

Źródła:

SJP.pl

Kamieniczanin

1. miesz­ka­niec Ka­mie­ni­cy (wsi w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Ka­mie­ni­cy Pol­skiej (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kamieniczanka

1. miesz­kan­ka Ka­mie­ni­cy (wsi w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Ka­mie­ni­cy Pol­skiej (wsi w Pol­sce)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamieniczka

zdrob­nie­nie od: ka­mie­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­mie­ni­ca

 (1.2) mała ka­mie­ni­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamienicznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wła­ści­ciel­ka ka­mie­ni­cy czyn­szo­wej


Źródła:

Wiktionary

Kamieniczniczka

wła­ści­ciel­ka jed­nej lub wielu ka­mie­nic czyn­szo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wła­ści­ciel­ka ka­mie­ni­cy czyn­szo­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamienicznik

wła­ści­ciel jed­nej lub wielu ka­mie­nic czyn­szo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel ka­mie­ni­cy czyn­szo­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamienicznikowski

→ ka­mie­nicz­nik


Patrz:kamienicznik

Źródła:

SJP.pl

Kamieniczny

przy­miot­nik od: ka­mie­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Kamieniec

miej­sce ka­mie­ni­ste lub na­gro­ma­dze­nie ka­mie­ni; zdżar


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geogr. to­po­nim wie­lo­krot­nie wy­stę­pu­ją­cy na ob­sza­rze Pol­ski oraz hi­sto­rycz­nej Sło­wiań­szczyz­ny;

 (1.2) geogr. zob. Ka­mie­niec Po­dol­ski. (mia­sto w Ukra­i­nie)

 (1.3) geogr. zob. Ka­mie­niec Li­tew­ski. (mia­sto w Bia­ło­ru­si)

 (1.4) geogr. hist. Ka­menz (mia­sto w Sak­so­nii w Niem­czech)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamieniecki

przy­miot­nik od: Ka­mie­niec Po­dol­ski, Ka­mie­niec Ząb­ko­wic­ki


Źródła:

SJP.pl

Kamienieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­mie­nieć)

 (1.1) za­mie­niać się w ka­mień

 (1.2) sta­wać się twar­dym jak ka­mień

 (1.3) prze­stać się ru­szać

 (1.4) przen. tra­cić wraż­li­wość


Źródła:

Wiktionary

Kamieniodruk

ro­dzaj tech­ni­ki dru­kar­skiej; li­to­gra­fi­ka; li­to­gra­fia


Źródła:

SJP.pl

Kamienioryt

tech­ni­ka druku wklę­słe­go, po­le­ga­ją­ca na żło­bie­niu ry­sun­ku w mięk­kich, pła­skich ka­mie­niach i od­bi­ja­niu go w ne­ga­ty­wie (białe linie na ciem­nym tle)


Ka­mie­nio­ryt – tech­ni­ka druku wklę­słe­go, gdzie formą dru­ko­wą jest ka­mień li­to­gra­ficz­ny z wy­ry­tym ry­sun­kiem. Do ka­mie­nio­ry­tu uży­wa­ne są spe­cjal­ne twar­de ka­mie­nie li­to­gra­ficz­ne. Tech­ni­ka ta sto­so­wa­na była do pro­duk­cji pa­pie­rów war­to­ścio­wych i map.

Ka­mie­nio­ry­tem na­zy­wa się także tech­ni­kę druku wy­pu­kłe­go sto­so­wa­ną w Chi­nach na po­cząt­ku VII wieku n.e., za pa­no­wa­nia dy­na­stii Tang.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamieniowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­mie­nio­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kamieniować

za­bi­jać przez obrzu­ca­nie ka­mie­nia­mi; ka­mie­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Kamieniowy

→ ka­mień; ka­mien­ny


Źródła:

SJP.pl

Kamieniołom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górn. miej­sce po­zy­ski­wa­nia ka­mie­nia bu­dow­la­ne­go, zwy­kle me­to­dą od­kryw­ko­wą;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. teatr. po­gard. aktor uczą­cy się z tru­dem roli


Ka­mie­nio­łom – ko­pal­nia od­kryw­ko­wa ka­mie­nia użyt­ko­we­go (skały zwię­złej o dużej twar­do­ści). Ka­mie­nio­ło­mów nie na­le­ży mylić z ko­pal­nia­mi od­kryw­ko­wy­mi wy­do­by­wa­ją­cy­mi skały syp­kie (pia­skow­nie, żwi­row­nie). Nie są nimi także od­kryw­ko­we za­kła­dy gór­ni­cze ek­splo­a­tu­ją­ce skały zwię­złe o sto­sun­ko­wo małej twar­do­ści (wę­giel bru­nat­ny, glin­ka ogniotr­wa­ła), czyli takie, które można ura­biać za po­mo­cą ko­pa­rek. W Pol­sce w ka­mie­nio­ło­mach wy­do­by­wa się głów­nie: gra­nit, ba­zalt, wa­pień, pia­sko­wiec, mar­mur, me­la­fir, sje­nit.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kamienisko

1. zgru­bie­nie od: ka­mień;
2. ka­mie­ni­ste miej­sce; duża ilość gła­zów, ruin, ka­mie­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamienista

szczyt w Ta­trach


Źródła:

SJP.pl

Kamienistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­mie­ni­ste

 (1.2) bot. zob. ka­mie­ni­stość owo­ców gru­szy.


Źródła:

Wiktionary

Kamienisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­kry­ty jest ka­mie­nia­mi albo za­wie­ra dużo ka­mie­ni


Źródła:

Wiktionary

Kamieniuszka

kacz­ka ze wsch. Sy­be­rii i z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, spo­ra­dycz­nie za­la­tu­ją­ca do Pol­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­strio­ni­cus hi­strio­ni­cus|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki;


Ka­mie­niusz­ka, kacz­ka wzo­rzy­sta ("Hi­strio­ni­cus hi­strio­ni­cus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je pół­noc­no-wschod­nią i wschod­nią Azję, Ame­ry­kę Pół­noc­ną (wraz z Gren­lan­dią) i Is­lan­dię. Wy­jąt­ko­wo za­la­tu­je do Pol­ski. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamienna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce, lewy do­pływ Wisły;

 (1.2) geogr. rzeka w Pol­sce, lewy do­pływ Bobru;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kamiennicki

→ Ka­mien­nik


Patrz:Kamiennik

Źródła:

SJP.pl

Kamiennictwo

dział gór­nict­wa zaj­mu­ją­cy się po­zy­ski­wa­niem ka­mie­nia użyt­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Kamiennik

daw­niej: ka­mie­niarz;
1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy wy­ro­by i kon­struk­cje z ka­mie­nia;
2. ro­bot­nik wy­do­by­wa­ją­cy ka­mie­nie w ka­mie­nio­ło­mach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamiennogórski

zwią­za­ny z Ka­mien­ną Górą, do­ty­czą­cy Ka­mien­nej Góry


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od Ka­mien­na Góra

 (1.2) przym. od Góry Ka­mien­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamiennogórzanin

miesz­ka­niec Ka­mien­nej Góry (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kamiennogórzanka

miesz­kan­ka Ka­mien­nej Góry (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kamienność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­mien­ne


Źródła:

Wiktionary

Kamienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny, pow­sta­ły z ka­mie­nia, zło­żo­ny z ka­mie­ni

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. przy­po­mi­na­ją­cy ka­mień, taki jak ka­mień pod wzglę­dem wła­ści­wo­ści (np. twar­do­ści, nie­ru­cho­mo­ści)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kamienobród

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ja­wo­row­skim ob­wo­du lwow­skie­go;


Ka­mie­no­bród (ukr. Кам'янобрід, "Kam­ja­no­brid") – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ja­wo­row­skim na­le­żą­cym do ob­wo­du lwow­skie­go.

II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś w po­wie­cie gró­dec­kim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go.

20 czerw­ca 1944 na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 12 Po­la­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kamienowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­da­wa­nie komuś śmier­ci po­przez rzu­ca­nie w niego ka­mie­nia­mi


Źródła:

Wiktionary

Kamienować

za­bi­jać przez obrzu­ca­nie ka­mie­nia­mi; ka­mie­nio­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uka­mie­no­wać)

 (1.1) uśmier­cać po­przez obrzu­ce­nie ka­mie­nia­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamierowo

Ka­mie­ro­wo – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skar­sze­wy. Ma sta­tus so­łect­wa

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Kamień

twar­da, spo­i­sta i cięż­ka bryła skal­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. obiekt po­cho­dze­nia mi­ne­ral­ne­go o kon­sy­sten­cji sta­łej, twar­dy, wy­raź­nie od­gra­ni­cza­ją­cy się od oto­cze­nia

 (1.2) jubil. mi­ne­rał słu­żą­cy po uprzed­niej obrób­ce do ozda­bia­nia przed­mio­tów m.in. w ju­bi­ler­stwie

 (1.3) twar­dy osad pow­sta­ją­cy w na­czy­niach, ko­tłach itp.;

 (1.4) med. złóg pow­sta­ją­cy w or­ga­nach wew­nętrz­nych, ta­kich jak nerki, wo­re­czek żół­cio­wy, mo­czo­wo­dy

 (1.5) pio­nek w niek­tó­rych grach plan­szo­wych

 (1.6) sport. gra­ni­to­wy walec do gry w cur­ling

 (1.7) hist. jed­nost­ka masy;

 (1.8) środ. prze­stęp­cze chleb


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamieńczanin

miesz­ka­niec Ka­mień­ca, Ka­mień­ca Wroc­ław­skie­go, Ka­mień­ca Ząb­ko­wic­kie­go lub Ka­mień­ca Po­dol­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Kamieńczanka

miesz­kan­ka Ka­mień­ca, Ka­mień­ca Wroc­ław­skie­go, Ka­mień­ca Ząb­ko­wic­kie­go lub Ka­mień­ca Po­dol­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Kamieńczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamieńsk

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. zob. Ka­mieńsk Szach­tyń­ski.

 (1.3) geogr. zob. Ka­mieńsk Ural­ski.


Ka­mieńsk – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie miej­sko-wiej­skiej Ka­mieńsk, któ­rej jest sie­dzi­bą, nad rzeką Ka­mion­ką. Przez mia­sto prze­bie­ga­ją dwie spoś­ród głów­nych ar­te­rii ko­mu­ni­ka­cyj­nych Pol­ski: au­to­stra­da z Go­rzy­czek do Gdań­ska i War­sza­wy oraz linia ko­le­jo­wa Górny Śląsk – War­sza­wa, czyli dawna Kolej War­szaw­sko-Wie­deń­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamieński

→ Ka­mieńsk; ka­mień­szczań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­mień­skiem, do­ty­czą­cy Ka­mień­ska

 (1.2) zwią­za­ny z Ka­mień­skim, do­ty­czą­cy Ka­mień­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamieńskie

→ Ka­mieńsk; ka­mień­szczań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, sie­dzi­ba re­jo­nu ka­mień­skie­go, w ob­wo­dzie dnie­pro­pe­trow­skim


Ka­mień­skie ( Кам'янське, "Kam­janś­ke"), w la­tach 1936–2016 Dnie­pro­dzier­żyńsk (ukr. Дніпродзержинськ, "Dni­pro­dzer­żynśk") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie dnie­pro­pe­trow­skim, nad Dnie­prem. 1 stycz­nia 2022 li­czy­ło 226 845 miesz­kań­ców.

Oś­ro­dek hut­nict­wa że­la­za, prze­my­słu ta­bo­ru ko­le­jo­we­go (wa­go­ny), che­micz­ne­go, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych. Dzia­ła tu także elek­trow­nia wodna o mocy 352 MW.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamieńszczanin

miesz­ka­niec Ka­mień­ska (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kamieńszczanka

miesz­kan­ka Ka­mień­ska (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kamieńszczański

→ Ka­mieńsk; ka­mień­ski


Źródła:

SJP.pl

Kamieńszczyzna

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamikadze

ka­mi­ka­ze;
1. ja­poń­ski sa­mo­lot z II wojny świa­to­wej, któ­re­go za­ło­ga miała wy­ko­nać sa­mo­bój­czy atak na wroga;
2. pilot ta­kie­go sa­mo­lo­tu;
3. żar­to­bli­wie o czło­wie­ku lu­bią­cym po­dej­mo­wać się trud­nych zadań


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. ka­mi­ka­ze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamikaze

[czy­taj: ka­mi­ka­ze lub ka­mi­ka­dze] ka­mi­ka­dze;
1. ja­poń­ski sa­mo­lot z II wojny świa­to­wej, któ­re­go za­ło­ga miała wy­ko­nać sa­mo­bój­czy atak na wroga;
2. pilot ta­kie­go sa­mo­lo­tu;
3. żar­to­bli­wie o czło­wie­ku lu­bią­cym po­dej­mo­wać się trud­nych zadań


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. w cza­sie II Wojny Świa­to­wej: żoł­nierz ja­poń­ski prze­pro­wa­dza­ją­cy sa­mo­bój­czy atak na więk­sze­go prze­ciw­ni­ka za po­mo­cą sil­ne­go ła­dun­ku wy­bu­cho­we­go; sa­mo­lot lub inny po­jazd uży­wa­ny przez tego żoł­nie­rza;

 (1.2) przen. sa­mo­bój­ca ata­ku­ją­cy w ana­lo­gicz­ny spo­sób jak ka­mi­ka­ze (1.1)


Ka­mi­ka­ze, shinpū (jap. 神風; spo­ty­ka się spol­szczo­ną formę ka­mi­ka­dze) – spe­cjal­ne ja­poń­skie od­dzia­ły woj­sko­we okre­su II wojny świa­to­wej, na­le­żą­ce do armii (w tym do jed­no­stek lot­ni­czych) i ma­ry­nar­ki ja­poń­skiej.

Żoł­nie­rze ka­mi­ka­ze poś­wię­ca­li swoje życie w ataku na nie­przy­ja­cie­la, pi­lo­tu­jąc spe­cjal­nie przy­sto­so­wa­ne do tego celu sa­mo­lo­ty lub jed­nost­ki wodne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamil

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Kamil – imię mę­skie, po­cho­dzą­ce od rzym­skie­go imie­nia i co­gno­me­nu "Ca­mil­lus" (słowo to jest tłu­ma­czo­ne z ła­ci­ny jako „po­moc­nik ka­pła­na” bądź „zro­dzo­ny z wol­nych ro­dzi­ców”, „szla­chet­ny chło­piec”).

Kamil imie­ni­ny ob­cho­dzi: 14 lipca (daw­niej 18 lipca – data ta sta­no­wi­ła wspom­nie­nie św. Ka­mi­la de Lel­lis, póź­niej prze­su­nię­te­go na 14 lipca) i 15 wrze­śnia, 25 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamila

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kamil


Ka­mi­la, Ka­mil­la – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kamil, po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go.

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Ka­mi­la w 2009 r. zaj­mo­wa­ła 41. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich. W 2001 roku imię z pod­wój­nym L no­si­ło 4107 osób, z po­je­dyn­czym – 90 900.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamilcia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Ka­mi­la


Źródła:

Wiktionary

Kamilek

zdrob­nie­nie od: Kamil (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Kamil


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamilianie

zakon ka­to­lic­ki za­ło­żo­ny w 1584 roku w Rzy­mie przez św. Ka­mi­la de Lel­lis; Zakon Kle­ry­ków Re­gu­lar­nych Po­słu­gu­ją­cych Cho­rym


Ka­mi­lia­nie, Zakon Kle­ry­ków Re­gu­lar­nych Po­słu­gu­ją­cych Cho­rym – zakon za­ło­żo­ny przez św. Ka­mi­la de Lel­lis w 1584 roku, a zat­wier­dzo­ny przez pa­pie­ża Grze­go­rza XIV 21 wrze­śnia 1591 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamilianin

czło­nek za­ko­nu ka­to­lic­kie­go za­ło­żo­ne­go w 1584 roku w Rzy­mie przez św. Ka­mi­la de Lel­lis


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go w XVI w. przez św. Ka­mi­la de Lel­lis;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamilianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Ka­mi­la


Źródła:

SJP.pl

Kamilianki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Ka­mi­la


Ka­mi­lian­ki, Zgro­ma­dze­nie Córek świę­te­go Ka­mi­la, Córki świę­te­go Ka­mi­la – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne bę­dą­ce od­po­wied­ni­kiem mę­skie­go za­ko­nu Ka­mi­lia­nów. Zgro­ma­dze­nie zo­sta­ło za­ło­żo­ne przez bł. Aloj­ze­go Tezza i bł. Jó­ze­fi­nę Van­ni­ni 2 lu­te­go 1892, a zat­wier­dzo­ne przez pa­pie­ża Piusa XI w 1931 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamiliański

→ ka­mi­lia­nin, → ka­mi­lia­nie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­mi­lia­na­mi, do­ty­czą­cy ka­mi­lia­nów

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ka­mi­lia­nów, bę­dą­cy ich włas­no­ścią


Patrz:kamilianin, → kamilianie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamiliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­mi­li lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kamilka

zdrob­nie­nie od: Ka­mi­la (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Ka­mi­la

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. B. lp. od: Ka­mi­lek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamilkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­mil­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kamilla

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Kamillus

do­wód­ca rzym­ski, sze­ścio­krot­ny try­bun woj­sko­wy; Ca­mil­lus


Źródła:

SJP.pl

Kamilostwo

Kamil z mał­żon­ką; Ka­mi­lo­wie


Źródła:

SJP.pl

Kamilowie

Kamil z mał­żon­ką; Ka­mi­lo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kamilowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­mi­la lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kaminiecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kamionczanin

miesz­ka­niec Ka­mion­ki (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kamionczanka

miesz­kan­ka Ka­mion­ki (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kamionecki

przy­miot­nik od: Ka­mion­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­mion­ką, do­ty­czą­cy Ka­mion­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamionek

1. twar­dy ma­te­riał ce­ra­micz­ny; wyrób z tego ma­te­ria­łu
2. miej­sce po­kry­te sto­sem ka­mie­ni
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
4. zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; kuna do­mo­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamionetka

ro­dzaj cię­ża­rów­ki, bus


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały sa­mo­chód cię­ża­ro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamionka

1. twar­dy ma­te­riał ce­ra­micz­ny; wyrób z tego ma­te­ria­łu
2. miej­sce po­kry­te sto­sem ka­mie­ni
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
4. zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; kuna do­mo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. rzem. twar­dy ma­te­riał ce­ra­micz­ny sto­so­wa­ny do wy­ro­bu pły­tek po­sadz­ko­wych, apa­ra­tu­ry kwa­so­od­por­nej, rur ka­na­li­za­cyj­nych i na­czyń;

 (1.2) na­czy­nie z ka­mion­ki (1.1)

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus sa­xa­ti­lis|ref=tak., ga­tu­nek ma­li­ny ma­ją­cy lekko kol­cza­ste, pło­żą­ce się pędy oraz kar­ło­wa­te, szkar­łat­ne owoce;

 (1.4) zool. kuna do­mo­wa;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamionkowski

→ Ka­mion­ka


Patrz:Kamionka

Źródła:

SJP.pl

Kamionkowy

przy­miot­nik od: ka­mion­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ka­mion­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamizard

fran­cu­ski uczest­nik pow­sta­nia lu­do­we­go w la­tach 1702-1705


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. kal­wiń­ski pow­sta­niec wal­czą­cy prze­ciw­ko ka­to­lic­kim woj­skom króla Lud­wi­ka XIV w la­tach 1704–1709;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamizela

spod­nia część trzy­czę­ścio­we­go ubio­ru mę­skie­go; ka­mi­zel­ka


Źródła:

SJP.pl

Kamizelczyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. marna ka­mi­zel­ka


Źródła:

Wiktionary

Kamizeleczka

zdrob­nie­nie od: ka­mi­zel­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­mi­zel­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamizeleczkowy

→ ka­mi­ze­lecz­ka


Patrz:kamizeleczka

Źródła:

SJP.pl

Kamizelka

część stro­ju bez rę­ka­wów i koł­nie­rza, za­kła­da­na pod ma­ry­nar­kę lub wierzch­nie okry­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. kraw. ubra­nie bez rę­ka­wów i koł­nie­rza na­kła­da­ne na tułów, za­pi­na­ne na gu­zi­ki


Ka­mi­zel­ka – ro­dzaj ubio­ru okry­wa­ją­ce­go tułów, do­pa­so­wa­ne­go, za­pi­na­ne­go, bez rę­ka­wów i na ogół koł­nie­rza. Pier­wot­nie ubra­nie mę­skie, w mo­dzie eu­ro­pej­skiej po­ja­wi­ła się około 1670 roku; póź­niej uży­wa­na także przez ko­bie­ty. Po­cząt­ko­wo się­ga­ją­ca kolan i z rę­ka­wa­mi, w miarę upły­wu czasu ule­ga­ła przeksz­tał­ce­niom, zmie­nia­ła się jej dłu­gość, krój ele­men­tów ta­kich jak koł­nierz, klapy i kie­sze­nie oraz zdo­bie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamizelkowy

przy­miot­nik od: ka­mi­zel­ka


Źródła:

SJP.pl

Kamińsk

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kamiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamińsko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kamkorder

nie­wiel­ka, prze­no­śna ka­me­ra te­le­wi­zyj­na z wbu­do­wa­nym ma­gne­to­wi­dem; kam­wid


Kam­kor­der ( cam­cor­der, od "video CAMera reCORDER") – urzą­dze­nie wideo za­wie­ra­ją­ce zin­te­gro­wa­ną ka­me­rę i ma­gne­to­wid.

Pier­wsze kam­kor­de­ry re­je­stro­wa­ły sy­gna­ły ana­lo­go­we na ta­śmie ma­gne­tycz­nej. Po roku 2000 po­ja­wi­ły się kam­kor­de­ry bez­ta­śmo­we, wy­ko­rzy­stu­ją­ce dyski op­tycz­ne, dyski twar­de i pa­mię­ci flash jako no­śnik da­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamlot

mięk­ka tka­ni­na pła­szczo­wa z wełny wiel­błą­dziej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. mięk­ka tka­ni­na o splo­cie sko­śnym, przez­na­czo­na na okry­cia zew­nętrz­ne, daw­niej tkana z wełny wiel­błą­dziej lub ko­ziej, obec­nie także z mie­szan­ki wełny ko­ziej z jed­wa­biem lub wełny ow­czej z ba­weł­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamlotowy

wy­ko­na­ny z kam­lo­tu


Źródła:

SJP.pl

Kammsetzer

[czy­taj: KAMzecer] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kamocki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od ka­mień


Źródła:

Wiktionary

Kamola

naz­wi­sko


Ka­mo­la – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Gra­bów nad Pros­ną.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kamora

tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza dzia­ła­ją­ca w Kró­le­stwie Ne­a­po­lu w la­tach 1830-1870; obec­nie or­ga­ni­za­cja ma­fij­na dzia­ła­ją­ca na te­re­nie Ne­a­po­lu i całej Kam­pa­nii; ca­mor­ra; ka­mor­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. or­ga­ni­za­cja ma­fij­na w Kró­le­stwie Ne­a­po­lu w XIX wieku

 (1.2) wło­ska or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamorra

tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza dzia­ła­ją­ca w Kró­le­stwie Ne­a­po­lu w la­tach 1830-1870; obec­nie or­ga­ni­za­cja ma­fij­na dzia­ła­ją­ca na te­re­nie Ne­a­po­lu i całej Kam­pa­nii; ca­mor­ra; ka­mo­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ka­mo­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamorrysta

czło­nek ka­mor­ry (or­ga­ni­za­cji prze­stęp­czej); ka­mo­ry­sta


Źródła:

SJP.pl

Kamorysta

czło­nek ka­mo­ry (or­ga­ni­za­cji prze­stęp­czej); ka­mor­ry­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ka­mor­ry


Ka­mo­ry­sta (wł. "Il ca­mor­ri­sta") – wło­ski dra­mat bio­gra­ficz­no-kry­mi­nal­ny z 1986 roku w re­ży­se­rii Giu­sep­pe Tor­na­to­re, bę­dą­cy jego peł­no­me­tra­żo­wym de­biu­tem. Ekra­ni­za­cja po­wie­ści au­tor­stwa Giu­sep­pe Mar­raz­za.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamorystka

→ ka­mo­ry­sta


Patrz:kamorysta

Źródła:

SJP.pl

Kamorystyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­mo­ry; taki, który jest zwią­za­ny z ka­mo­rą; ma­ją­cy cha­rak­ter ka­mo­ry


Źródła:

Wiktionary

Kamp

este­ty­ka ce­le­bru­ją­ca kicz i iro­nię, ce­lo­wo prze­sad­na i te­a­tral­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. este­ty­ka, kon­wen­cja sty­li­stycz­na, przy­pi­su­ją­ca rze­czom war­tość po­nie­waż są w złym gu­ście lub ich wy­mo­wy iro­nicz­nej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kampa

naz­wi­sko


Kampa – sztucz­na wyspa (wła­ści­wie pół­wy­sep) o po­wierzch­ni 5,2 hek­ta­ra po­ło­żo­na w cen­trum Pragi, w dziel­ni­cy Malá Stra­na. Leży mię­dzy rzeką Weł­ta­wą a wy­pły­wa­ją­cą i wpły­wa­ją­cą do niej Čertovką (Czar­cim Po­to­kiem) – sztucz­nym cie­kiem wod­nym ut­wo­rzo­nym w celu na­pę­dza­nia kół młyń­skich 3 mły­nów (współ­cze­śnie po­zo­sta­ło jedno z nich, przy mły­nie „Wiel­ki Prze­or”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kampala

sto­li­ca Ugan­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ugan­dy;


Zo­bacz też: Kam­pa­la (wzgó­rze).

Kam­pa­la – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Ugan­dy po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści kraju, w po­bli­żu Je­zio­ra Wik­to­rii.

Kam­pa­la jest głów­nym oś­rod­kiem go­spo­dar­czym i kul­tu­ral­nym kraju. Miej­sco­wość jest cen­trum hand­lu pro­duk­ta­mi rol­ny­mi (kawą, ba­weł­ną, her­ba­tą, ty­to­niem, cu­krem); funk­cjo­nu­ją tu rów­nież za­kła­dy prze­my­słu włó­kien­ni­cze­go, me­ta­lo­we­go, drzew­ne­go, ma­szy­no­we­go i spo­żyw­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kampalczyk

miesz­ka­niec Kam­pa­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kam­pa­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampalka

miesz­kan­ka Kam­pa­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kam­pa­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampalski

przy­miot­nik od: Kam­pa­la (sto­li­ca Ugan­dy)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kam­pa­li, sto­li­cy Ugan­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampament

daw­niej:
1. prze­gląd, rewia woj­sko­wa;
2. ćwi­cze­nia, ma­ne­wry;
3. obóz woj­sko­wy ćwi­czeb­ny


Źródła:

SJP.pl

Kampan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. piąty wiek póź­nej kredy, trwa­ją­cy 83,5 – 70,6 mi­lio­nów lat temu;


Kam­pan (ang. "Cam­pa­nian")

Stra­to­typ dol­nej gra­ni­cy san­to­nu nie jest je­szcze zat­wier­dzo­ny. Gra­ni­cę okre­śla się na pod­sta­wie wy­mar­cia li­liow­ca "Mar­su­pi­tes te­stu­di­na­rius" (Schlot­he­im, 1820).

Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy fran­cu­skiej kra­i­ny Szam­pa­nii – "Cam­pa­nia".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kampania

1. za­pla­no­wa­ne dzia­ła­nie wo­jen­ne od­by­wa­ją­ce się na okre­ślo­nym te­ry­to­rium w ja­kimś cza­sie; etap wojny, wy­pra­wa wo­jen­na, np. kam­pa­nia wrze­śnio­wa;
2. sze­reg zor­ga­ni­zo­wa­nych dzia­łań pro­wa­dzą­cych do okre­ślo­ne­go celu, po­pie­ra­ją­cych spra­wę, o którą się wal­czy, np. kam­pa­nia pro­mo­cyj­na, pro­pa­gan­do­wa, re­kla­mo­wa; czas trwa­nia ta­kich akcji;
3. w rol­nict­wie i przet­wór­stwie: okres na­si­le­nia prac, zwią­za­ny ze zbio­rem, sku­pem i prze­ro­bem okre­ślo­nych pło­dów rol­nych; czas prac se­zo­no­wych;
4. po­tocz­nie: kam­pa­nia wrze­śnio­wa - po­praw­ko­wa sesja eg­za­mi­na­cyj­na we wrze­śniu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ciąg dzia­łań wo­jen­nych na ja­kimś te­ry­to­rium ob­ję­tych wspól­nym pla­nem;

 (1.2) przen. publ. sze­reg zor­ga­ni­zo­wa­nych dzia­łań na­sta­wio­nych na osią­gnię­cie celu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kampanier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się pro­wa­dze­niem kam­pa­nii, głów­nie kam­pa­nii spo­łecz­nych


Źródła:

Wiktionary

Kampanijny

zwią­za­ny z kam­pa­nią, zwła­szcza bio­rą­cy udział w ja­kiejś okre­so­wej akcji; se­zo­no­wy, nie­sta­ły, okre­so­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kam­pa­nią, do­ty­czą­cy kam­pa­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampanila

dzwon­ni­ca w kształ­cie wys­mu­kłej wieży, wol­no­sto­ją­ca obok ko­ścio­ła, cha­rak­te­ry­stycz­na dla ar­chi­tek­tu­ry wło­skiej; cam­pa­ni­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. wys­mu­kła wieża peł­nią­ca funk­cję dzwon­ni­cy, sto­ją­ca obok ko­ścio­ła;


Kam­pa­ni­la, cam­pa­ni­la (wł. "cam­pa­ni­le") – dzwon­ni­ca ko­ściel­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla ar­chi­tek­tu­ry wło­skiej, wy­o­dręb­nio­na z bryły ko­ścio­ła i bu­do­wa­na obok niej, ina­czej niż w kra­jach Eu­ro­py za­chod­niej i środ­ko­wej, w któ­rych dzwon­ni­ca ze­spo­lo­na była z ko­ścio­łem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kampanka

miesz­kan­ka Kam­pa­nii (re­gio­nu we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kam­pa­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampanologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o tra­dy­cyj­nych dzwo­nach wie­żo­wych i ko­ściel­nych;


Kam­pa­no­lo­gia (sta­ro­ła­ciń­skie "cam­pa­na" – „dzwo­nek” + grec­kie "λόγος" – „wie­dza”) – nauka o dzwo­nach. Zaj­mu­je się ich hi­sto­rią, przez­na­cze­niem, aku­sty­ką, ro­dza­ja­mi, spo­so­ba­mi wyt­wa­rza­nia i na­pra­wy, zdob­nict­wem i in­skryp­cja­mi, wy­ko­rzy­sta­niem dzwo­nów jako in­stru­men­tów mu­zycz­nych (przy czym nie cho­dzi tu o dzwo­ny or­kie­stro­we czy dzwon­ki ręcz­ne, tylko o tra­dy­cyj­ne dzwo­ny ko­ściel­ne i wie­żo­we).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kampanula

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych o du­żych, róż­no­barw­nych kwia­tach w kształ­cie kie­li­cha, wy­stę­pu­ją­ca w około 200 ga­tun­kach w stre­fie śró­dziem­no­mor­skiej i umiar­ko­wa­nej;
2. motyw de­ko­ra­cyj­ny zło­żo­ny z kwia­tów w kształ­cie dzwon­ka, zwró­co­nych w dół, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki póź­no­ba­ro­ko­wej, szcze­gól­nie dla stylu re­gen­cji


Kam­pa­nu­la – motyw de­ko­ra­cyj­ny zło­żo­ny z kwia­tów w kształ­cie dzwon­ka, zwró­co­nych w dół. Naj­czę­ściej w for­mie zwisu zło­żo­ne­go z kwia­tów o stop­nio­wo zmniej­sza­ją­cych się kie­li­chach, przy­bie­ra też po­stać gir­lan­dy. Or­na­ment wy­stę­po­wał we wło­skim re­ne­san­sie, bar­dzo po­pu­lar­ny w ba­ro­ko­wym i póź­no­ba­ro­ko­wym wzor­nict­wie fran­cu­skim. Cha­rak­te­ry­stycz­ny też dla okre­su re­gen­cji, cza­sa­mi w upro­szczo­nej po­sta­ci w zdob­nict­wie ne­o­kla­sy­cyz­mu i em­pi­re. Sto­so­wa­ny w bu­dow­nict­wie, rzeź­bie i sny­cer­stwie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kampańczyk

miesz­ka­niec Kam­pa­nii (re­gio­nu we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kam­pa­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampański

przy­miot­nik od: Kam­pa­nia (re­gion we Wło­szech)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kam­pa­nią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamper

sa­mo­chód tu­ry­stycz­ny z miej­scem do mycia się, spa­nia oraz spo­rzą­dza­nia i prze­cho­wy­wa­nia je­dze­nia; cam­per


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. sa­mo­chód kem­pin­go­wy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. slang. w grach kom­pu­te­ro­wych osoba trzy­ma­ją­ca się stale jed­ne­go miej­sca, strze­la­jąc do in­nych gra­czy


Kam­per ( RV lub cam­per) lub sa­mo­chód kem­pin­go­wy – typ sa­mo­cho­du, który zo­stał zbu­do­wa­ny lub wy­po­sa­żo­ny do peł­nie­nia funk­cji au­to­no­micz­ne­go po­ja­zdu tu­ry­stycz­ne­go. Za­pew­nia po­dró­żu­ją­cym nim pa­sa­że­rom miej­sca m.in. do spa­nia i wy­po­czyn­ku, a po­nad­to spe­cjal­na za­bu­do­wa za­pew­nia miej­sce i sprzęt do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści i spo­rzą­dza­nia po­sił­ków oraz wy­dzie­lo­ną część sa­ni­tar­ną z ubi­ka­cją, umy­wal­ką i naj­czę­ściej prysz­ni­cem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamperek

zdrob­nie­nie od: kam­per (auto)


Źródła:

SJP.pl

Kampering

spę­dza­nie czasu wol­ne­go na po­dró­żo­wa­niu cam­pe­rem; cam­pe­ring


Źródła:

SJP.pl

Kamperowicz

osoba spę­dza­ją­ca czas wolny na po­dró­żo­wa­niu kam­pe­rem; cam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wiec, kam­pe­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Kamperowiec

osoba spę­dza­ją­ca czas wolny na po­dró­żo­wa­niu kam­pe­rem; kam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Kamperowy

→ kam­per; cam­pe­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Kampesz

1. drze­wo;
2. barw­nik na­tu­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Kampeszowy

przy­miot­nik od: kam­pesz


Źródła:

SJP.pl

Kampeszyn

cier­ni­ste drze­wo z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych; he­ma­tok­sy­lon; drze­wo kam­pe­szo­we


Źródła:

SJP.pl

Kampidanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka re­gio­nu Cam­pi­da­no na Sar­dy­nii


Źródła:

Wiktionary

Kampienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kam­pić.


Źródła:

Wiktionary

Kampimetria

me­to­da ba­da­nia pola wi­dze­nia uzu­peł­nia­ją­ca ba­da­nie pe­ry­me­trycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Kamping

rzad­ko: kem­ping, cam­ping;
1. ogro­dzo­ny teren wy­po­sa­żo­ny w umy­wal­nie, elek­trycz­ność itp., przy­sto­so­wa­ny do obo­zo­wa­nia w na­mio­tach lub dom­kach (przy­cze­pach, sa­mo­cho­dach) kem­pin­go­wych;
2. cza­so­we prze­by­wa­nie na takim te­re­nie


Źródła:

SJP.pl

Kampinos

wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w otu­li­nie Kam­pi­no­skie­go Parku Na­ro­do­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś i gmina w cen­tral­nej Pol­sce;


Kam­pi­nos – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim. Ma sta­tus so­łect­wa. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą władz gminy Kam­pi­nos.

Naj­bliż­sze mia­sta: Bło­nie (15 km), So­cha­czew (18 km), Brwi­nów (26 km), Oża­rów Ma­zo­wiec­ki (27 km), Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki (27 km), Wy­szo­gród (28 km), Mi­la­nó­wek (29 km), Ży­rar­dów (29 km).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kampinoski

przy­miot­nik od: Kam­pi­nos (wieś)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kam­pi­no­su, zwią­za­ny z Kam­pi­no­sem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampinowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kampić

śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych: czaić się na prze­ciw­ni­ka w jed­nym miej­scu; kam­po­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gry­komp. trzy­mać się stale jed­ne­go miej­sca i strze­lać do in­nych gra­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampiński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Cam­pi­gny


Źródła:

Wiktionary

Kampować

śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych: czaić się na prze­ciw­ni­ka w jed­nym miej­scu; kam­pić


Źródła:

SJP.pl

Kampowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kam­po­we; cecha tych, któ­rzy są kam­po­wi


Źródła:

Wiktionary

Kampowy

→ kamp


Patrz:kamp

Źródła:

SJP.pl

Kamptozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z grupy igu­a­no­do­nów; bra­chy­ro­fus, kum­no­ria


Kamp­to­za­ur ("Camp­to­sa­u­rus") – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur pta­sio­mied­nicz­ny z grupy igu­a­no­do­nów, z ro­dzi­ny kamp­to­za­u­rów (Camp­to­sa­u­ri­dae); jego nazwa zna­czy gięt­ki ja­szczur od zgię­tych w kształ­cie łuka kości udo­wych. Or­ni­to­pod nieco po­dob­ny wy­glą­dem do igu­a­no­do­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kampucza

nazwa Kam­bo­dży w la­tach 1976-89


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. polit. geogr. nazwa Kam­bo­dży w la­tach 1976–1989;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kampuczanin

oby­wa­tel Kam­pu­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kam­pu­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampuczanka

oby­wa­tel­ka Kam­pu­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kam­pu­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampuczański

→ Kam­pu­cza


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. do­ty­czą­cy Kam­pu­czy (współcz. Kam­bo­dża)


Patrz:Kampucza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampus

wyz­na­czo­ny teren wraz z bu­dyn­ka­mi na­le­żą­cy do an­glo­sa­skiej szko­ły wyż­szej; cam­pus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kom­pleks bu­dyn­ków i te­re­nów uni­wer­sy­tec­kich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampusowy

→ kam­pus; cam­pu­so­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kam­pu­sem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kam­pu­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kampust

rze­czow­nik

 (1.1) stpol. zsia­dłe mleko


Źródła:

Wiktionary

Kamracki

od­no­szą­cy się do kam­ra­ta, na­le­żą­cy do kam­ra­ta


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kam­ra­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamractwo

rze­czow­nik

 (1.1) przy­ja­ciel­stwo


Źródła:

Wiktionary

Kamrat

po­tocz­nie: kom­pan, to­wa­rzysz, ko­le­ga, przy­ja­ciel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) to­wa­rzysz, kom­pan

 (1.2) pot. współ­pra­cow­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamratka

→ kam­rat; kom­pan­ka, to­wa­rzysz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kom­pan­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kamski

przy­miot­nik od: Kama (rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kamą, do­ty­czą­cy Kamy (rzeki w Rosji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamuflaż

1. za­ma­sko­wa­nie, prze­sło­nię­cie cze­goś dla nie­poz­na­ki;
2. ma­sko­wa­nie się żoł­nie­rza lub okry­wa­nie czymś ma­sku­ją­cym środ­ka bo­jo­we­go, np. dzia­ła, czoł­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez zwie­rzę­ta w celu ukry­cia się przed dra­pież­ni­ka­mi;

 (1.2) wojsk. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez żoł­nie­rzy w celu ukry­cia się przed wro­giem

 (1.3) wojsk. ubiór i sprzęt przez­na­czo­ny do ka­mu­fla­żu (1.2)


Ka­mu­flaż – czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez zwie­rzę­ta w celu ukry­cia się przed dra­pież­ni­ka­mi lub po­ten­cjal­ny­mi ofia­ra­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamuflażowy

przy­miot­nik od: ka­mu­flaż


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­mu­fla­żu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamuflet

1. ro­dzaj miny po­dziem­nej
2. wy­buch pod zie­mią po­ci­sku ar­ty­le­ryj­skie­go bez ut­wo­rze­nia leja


Źródła:

SJP.pl

Kamuflowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­mu­flo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kamuflować

skry­wać, ukry­wać, cho­wać się


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ukry­wać coś pod ka­mu­fla­żem, upo­dab­nia­jąc do oto­cze­nia

 (1.2) przen. zręcz­nie taić coś, stwa­rza­jąc po­zo­ry

 (1.3) żart. ukry­wać coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny

 (2.1) ukry­wać pod ka­mu­fla­żem sa­me­go sie­bie

 (2.2) przen. taić swoje praw­dzi­we in­ten­cje, za­mia­ry

 (2.3) żart. ukry­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamuflująco

w spo­sób czy­nią­cy coś lub kogoś nie­wi­docz­nym; ma­sku­ją­co


Źródła:

SJP.pl

Kamulec

po­tocz­nie: wiel­ki ka­mień


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. po­gard. ka­mień, skała


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamuszek

zdrob­nie­nie od: ka­mień


Źródła:

SJP.pl

Kamusznik

ptak wę­drow­ny z rzędu siew­ko­wych, o dłu­go­ści ciała około 22 cm, krót­kich no­gach barwy po­ma­rań­czo­wej i dzio­bie lekko za­dar­tym w górę, za­miesz­ku­ją­cy wy­brze­ża mor­skie pół­noc­nej Eu­ro­py i Azji (w Pol­sce spo­ty­ka­ny na prze­lo­tach); ka­musz­nik zwro­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­na­ria in­ter­pres|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści ptak z rzędu siew­kow­ców;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamusznikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­musz­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Kamwid

nie­wiel­ka, prze­no­śna ka­me­ra te­le­wi­zyj­na z wbu­do­wa­nym ma­gne­to­wi­dem; kam­kor­der


Źródła:

SJP.pl

Kamycki

przy­miot­nik od: Kamyk (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kamyczek

zdrob­nie­nie od: kamyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: kamyk, mały ka­mień

 (1.2) gw-pl|Kra­ków. bo­rów­ka brusz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kamyczkowy

przy­miot­nik od: ka­my­czek


Źródła:

SJP.pl

Kamyk

1. mały ka­mień;
2. ka­mień szla­chet­ny albo jego imi­ta­cja słu­żą­ce jako ozdo­ba;
3. ka­mień w kształ­cie krąż­ka słu­żą­cy jako fi­gu­ra w grach to­wa­rzy­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­mień

 (1.2) mały ka­mień

 (1.3) ka­mień szla­chet­ny, ozdob­ny, zwła­szcza w bi­żu­te­rii

 (1.4) pion w niek­tó­rych grach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kamykowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kamykowy

→ kamyk


Patrz:kamyk

Źródła:

SJP.pl

Kamysz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kamyszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w Rosji, prawy do­pływ Je­ni­se­ju;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kan.

skrót od:
1. ka­no­nik;
2. kanon;
3. ka­na­li­za­cyj­ny; ka­na­liz.


skrót, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) = rel. ka­no­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kana

1. łącz­na nazwa dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go
2. re­gio­nal­nie: bańka na mleko; kanka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) pot. geogr. (także. bibl.) Kana Ga­li­lej­ska;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanaan

sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.2) bibl. liter. zie­mia obie­ca­na pa­triar­sze Abra­ha­mo­wi i jego po­tom­stwu;

 (1.3) przen. miej­sce szczę­śli­we, moż­li­we do osią­gnię­cia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) bibl. imię bi­blij­ne


Ka­na­an, Cha­na­an ( ‏כְּנַעַן‎ "Kənáʻan" lub כְּנָעַן "Kənāʻan", Χαναάν "Cha­na­an", ‏کنعان‎ "Kanʻān") – kraj niski, ni­zin­ny, lub − na pod­sta­wie tek­stów z Nuzi − "Mat Ki­nah­hi" (kraj pur­pu­ro­wej wełny), sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go (teren póź­niej­szej Pa­le­sty­ny, Syrii aż do Eu­fra­tu i Fe­ni­cji).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanaanejski

→ Ka­na­an; ka­na­nej­ski, ka­na­ań­ski


Źródła:

SJP.pl

Kanaani

nie­miec­ka rasa kotów krót­ko­wło­sych


Źródła:

SJP.pl

Kanaański

→ Ka­na­an; ka­na­a­nej­ski, ka­na­nej­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ka­na­a­nem (kra­i­ną w Le­wan­cie)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanabinol

sub­stan­cja uza­leż­nia­ją­ca, znaj­du­ją­ca się w przet­wo­rach ko­no­pi in­dyj­skich, np. w ma­ri­hu­a­nie i ha­szy­szu; kan­na­bi­nol


Źródła:

SJP.pl

Kanabis

jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ko­no­pio­wa­tych; can­na­bis, ko­no­pie


Źródła:

SJP.pl

Kanabrodzki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kanacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­na­ka­mi, do­ty­czą­cy Ka­na­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­nac­ki


Źródła:

Wiktionary

Kanad.

skrót

 (1.1) = ka­na­dyj­ski


Źródła:

Wiktionary

Kanada

żar­to­bli­wie o bo­gact­wie i do­stat­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. pot. żart. ob­fi­tość czego; ko­rzyst­na sy­tu­a­cja


Ka­na­da (ang. i fr. Ca­na­da) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, roz­cią­ga­ją­ce się od Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go na wscho­dzie do Oce­a­nu Spo­koj­ne­go na za­cho­dzie i Oce­a­nu Ark­tycz­ne­go na pół­no­cy. Na po­łud­niu i pół­noc­nym za­cho­dzie gra­ni­czy ze Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi, gra­ni­ce mor­skie: na pół­no­cy z na­le­żą­cą do Danii Gren­lan­dią (po­sia­da rów­nież gra­ni­cę lą­do­wą z Danią na wy­spie Hansa) i na wscho­dzie z wy­spa­mi Saint-Pier­re i Mi­qu­e­lon, wspól­no­tą za­mor­ską Fran­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanadyjczyk

oby­wa­tel Ka­na­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ka­na­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanadyjka

1. krót­ka kurt­ka, prze­waż­nie skó­rza­na, zmar­szczo­na w pasie i wszy­ta w pasek;
2. łódź spor­to­wa stwo­rzo­na na wzór łodzi in­diań­skiej; canoe; kanoe; kanu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź wio­sło­wa, w któ­rej wio­słu­je się wio­słem o jed­nym pió­rze, klę­cząc na jed­nym ko­la­nie twa­rzą do kie­run­ku pły­nię­cia;

 (1.2) skła­da­ne łóżko z drew­nia­nym ste­la­żem i naw­le­czo­nym na niego ma­te­ria­łem;

 (1.3) odzież. krót­ka kurt­ka, zmar­szczo­na w pasie, z pa­skiem, naj­czę­ściej skó­rza­na

 (1.4) sport. ro­dzaj łyżwy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanadyjkarka

za­wod­nicz­ka bio­rą­ca udział w wy­ści­gach ka­na­dy­jek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca ka­na­dyj­kar­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanadyjkarstwo

pły­wa­nie ka­na­dyj­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. dział spor­tów wod­nych, który obej­mu­je wy­ści­gi ka­na­dy­jek (łodzi po­ru­sza­nych pa­ga­ja­mi)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanadyjkarz

spor­to­wiec star­tu­ją­cy w wy­ści­gach ka­na­dy­jek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik upra­wia­ją­cy ka­na­dyj­kar­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanadyjkowy

→ ka­na­dyj­ka


Patrz:kanadyjka

Źródła:

SJP.pl

Kanadyjski

zwią­za­ny z Ka­na­dą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­na­dą, do­ty­czą­cy Ka­na­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanadyjskość

→ ka­na­dyj­ski


Patrz:kanadyjski

Źródła:

SJP.pl

Kanadystyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na nauki ba­da­ją­ca m.in. hi­sto­rię, kul­tu­rę, li­te­ra­tu­rę i sztu­kę Ka­na­dy

 (1.2) eduk. kie­ru­nek stu­diów na uczel­ni wyż­szej, któ­re­go przed­mio­tem jest kul­tu­ra, li­te­ra­tu­ra i sztu­ka Ka­na­dy


Źródła:

Wiktionary

Kanafarz

daw­niej: czło­wiek opie­ku­ją­cy się piw­ni­cą, piw­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Kanafas

tka­ni­na in­tro­li­ga­tor­ska


Ka­na­fas (etym. praw­dop. fr. "ca­ne­vas") – ter­min okre­śla­ją­ce dwa ro­dza­je tka­ni­ny:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanak

na­szyj­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. na­szyj­nik

 (1.2) stpol. fakt. ozdo­ba z pereł na włosy

 (1.3) stpol. coś kosz­tow­ne­go

 (1.4) reg. ulu­bie­niec, pie­szczo­szek, be­nia­mi­nek, szcze­gól­nie o ostat­nim dziec­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanaka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. pra­cow­nik nie­wol­ni­czy w daw­nych ko­lo­niach bry­tyj­skich i na stat­kach, po­cho­dzą­cy z wysp Pa­cy­fi­ku

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od: kanak


Źródła:

Wiktionary

Kanakowie

rdzen­ni miesz­kań­cy Nowej Ka­le­do­nii


Ka­na­ko­wie ( Ca­na­que) – rdzen­ni miesz­kań­cy Nowej Ka­le­do­nii, po­cho­dze­nia me­la­ne­zyj­skie­go. Sta­no­wią oni około 45% lud­no­ści Nowej Ka­le­do­nii.

Nazwa "Kanak" po­cho­dzi od ha­waj­skie­go wy­ra­zu "ka­na­ka" („czło­wiek”). Nazwy tej, czę­sto ro­zu­mia­nej pe­jo­ra­tyw­nie, uży­wa­no po­cząt­ko­wo na okre­śle­nie wszyst­kich rdzen­nych miesz­kań­ców Oce­a­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanalarstwo

czy­szcze­nie i kon­ser­wa­cja ka­na­łów ście­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Kanalarz

po­tocz­nie: pra­cow­nik za­trud­nio­ny przy czy­szcze­niu i kon­ser­wa­cji ka­na­łów ście­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się kon­ser­wa­cją ka­na­łów ście­ko­wych

 (1.2) be­zdom­ny ży­ją­cy w ka­na­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanalia

obel­ży­we okre­śle­nie czło­wie­ka po­dłe­go; nik­czem­nik, łaj­dak


rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) pejor. osoba podła, nie­go­dzi­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) przest. po­gard. zbio­ro­wi­sko ludzi nic nie war­tych


Ka­na­lia – pol­ski dra­mat psy­cho­lo­gicz­ny z 1990 roku w re­ży­se­rii To­ma­sza Wisz­niew­skie­go, bę­dą­cy jego peł­no­me­tra­żo­wym de­biu­tem re­ży­ser­skim. Fa­bu­ła opo­wia­da o re­wo­lu­cjo­ni­stach 1905 roku i jest to hi­sto­ria opar­ta na au­ten­tycz­nych wy­da­rze­niach. Zdję­cia krę­co­no w Łodzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanalik

mały kanał


Źródła:

SJP.pl

Kanalikowy

przy­miot­nik od: ka­na­lik


Źródła:

SJP.pl

Kanaliz.

skrót od:
1. ka­na­li­za­cja;
2. ka­na­li­za­cyj­ny; kan.


Źródła:

SJP.pl

Kanaliza

śro­do­wi­sko­wo: ka­na­li­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ka­na­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanalizacja

1. sy­stem urzą­dzeń sa­ni­tar­nych do od­pro­wa­dza­nia ście­ków oraz wód opa­do­wych;
2. ze­spół urzą­dzeń do oczy­szcza­nia ście­ków;
3. w tech­ni­ce:
a) sy­stem ka­na­łów bu­rzo­wych;
b) ko­pa­nie ta­kich ka­na­łów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sy­stem urzą­dzeń sa­ni­tar­nych słu­żą­cych do od­pro­wa­dza­nia ście­ków

 (1.2) ze­spół urzą­dzeń do oczy­szcza­nia ście­ków


Ka­na­li­za­cja, sy­stem ka­na­li­za­cyj­ny – in­fra­struk­tu­ra, która jest zbio­rem wszyst­kich ele­men­tów słu­żą­cych do zbie­ra­nia, tran­spor­tu i uniesz­kod­li­wia­nia ście­ków by­to­wo-go­spo­dar­czych oraz wód de­szczo­wych za po­mo­cą ka­na­łów ście­ko­wych. Sy­stem ka­na­li­za­cyj­ny skła­da się z na­stę­pu­ją­cych ele­men­tów:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanalizacyjny

→ ka­na­li­za­cja


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­na­li­za­cją, do­ty­czą­cy ka­na­li­za­cji


Patrz:kanalizacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanalizator

osoba pra­cu­ją­ca przy urzą­dze­niach ka­na­li­za­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Kanalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­na­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kanalizować

1. za­kła­dać ka­na­li­za­cję, in­sta­la­cję ście­ko­wą;
2. kie­ro­wać czy­jąś ak­tyw­ność na okre­ślo­ny tor


Źródła:

SJP.pl

Kanamycyna

an­ty­bio­tyk z grupy ami­no­gli­ko­zy­dów sto­so­wa­ny w cięż­kich za­ka­że­niach spo­wo­do­wa­nych przez bak­te­rie Gram-ujem­ne


Ka­na­my­cy­na ( ka­na­my­ci­num) – mie­sza­ni­na or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych bę­dą­cych an­ty­bio­ty­ka­mi ami­no­gli­ko­zy­do­wy­mi, wyt­wa­rza­na w opar­ciu o mi­kro­or­ga­niz­my z ga­tun­ku "Strep­to­my­ces ka­na­my­ce­ti­cus". Mi­kro­or­ga­niz­my te wy­i­zo­lo­wa­li z ho­dow­li bak­te­rii gle­bo­wych po raz pier­wszy w 1956 roku ja­poń­scy ba­da­cze pod kie­run­kiem Hamao Ume­za­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kananejczyk

miesz­ka­niec Ka­na­an


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. miesz­ka­niec Ka­na­a­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kananejka

miesz­kan­ka Ka­na­an


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. miesz­kan­ka Ka­na­a­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kananejski

→ Ka­na­an; ka­na­a­nej­ski, ka­na­ań­ski


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: Ka­na­an

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język na­le­żą­cy do grupy ję­zy­ko­wej w obrę­bie ję­zy­ków se­mic­kich, obej­mu­ją­cej ję­zy­ki uży­wa­ne w Ka­na­a­nie i Kar­ta­gi­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kananga

rzad­ko: ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych; ja­god­lin


Ka­nan­ga (do 1966 roku Lu­lu­a­bo­urg) – mia­sto w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Kongo, sto­li­ca pro­win­cji Lulua, le­żą­ce nad rzeką Lulua.

Licz­ba miesz­kań­ców – 1,1 mi­lio­na (2012).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanapa

mebel do sie­dze­nia z opar­ciem i po­rę­cza­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. po­dłuż­ny mebel z opar­ciem przez­na­czo­ny do sie­dze­nia dla kilku osób


Ka­na­pa (z (łac.) "ca­no­pe­um", (gr.) "kōnōpeōn" – łoże z mo­ski­tie­rą) – mebel o kon­struk­cji szkie­le­to­wej, ro­dzaj fo­te­la po­sze­rzo­ne­go, mie­szczą­ce­go od trzech do czte­rech osób, wy­ście­ła­ne­go, z opar­ciem i po­rę­cza­mi. Jej pier­wow­zo­rem była "cas­sa­pan­ca" (wł. "skrzy­nia"). Ka­na­pa wesz­ła w uży­cie w XVII wieku, w XVIII w. pow­sta­ły jej licz­ne formy, za­leż­nie od roz­wią­za­nia opar­cia i po­rę­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanapa-Tapczan

mebel peł­nią­cy rolę ka­na­py i tap­cza­na; ka­na­po­tap­czan


Źródła:

SJP.pl

Kanaparz

daw­niej: czło­wiek opie­ku­ją­cy się piw­ni­cą, piw­ni­czy; ka­na­farz


Źródła:

SJP.pl

Kanapeczka

zdrob­nie­nie od: ka­nap­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­nap­ka

 (1.2) mała ka­nap­ka, na jeden kęs


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanapka

1. pro­sty w przy­go­to­wa­niu po­si­łek skła­da­ją­cy się z krom­ki chle­ba i do­dat­ku (np. węd­li­ny, sera, wa­rzyw);
2. zdrob­nie­nie od: ka­na­pa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. pie­czy­wo pos­ma­ro­wa­ne czymś lub z do­dat­kiem znaj­du­ją­cym się na nim;

 (1.2) spoż. kulin. hand. ka­nap­ka (1.1) skła­da­ją­ca się przy­najm­niej z dwóch warstw pie­czy­wa ka­nap­ka (1.1) prze­ło­żo­na / pos­ma­ro­wa­na czymś mię­dzy war­stwa­mi

 (1.3) zdrobn. od ka­na­pa


Ka­nap­ka – ro­dzaj dania (kalka ję­zy­ko­wa z ję­zy­ka fran­cu­skie­go od słowa "canapé": "bułka prze­kro­jo­na, z węd­li­ną uło­żo­ną jak po­dusz­ki na ka­na­pie"), pro­sta po­tra­wa przy­rzą­dza­na na bazie cien­kich kro­mek bia­łe­go lub ra­zo­we­go chle­ba, ewen­tu­al­nie roz­kro­jo­nej bułki. Ka­nap­ki sma­ru­je się ma­słem, okła­da węd­li­na­mi, pie­cze­nią wie­przo­wą, kieł­ba­są, szyn­ką lub serem, spo­ży­wa rów­nież z jaj­kiem na twar­do, pla­ster­kiem ogór­ka lub rybą, z do­dat­kiem wa­rzyw do wy­bo­ru oraz sosów itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanapkarnia

bar z ka­nap­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Kanapkomat

au­to­mat do sprze­da­ży ka­na­pek


Źródła:

SJP.pl

Kanapkowy

→ ka­nap­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­nap­ką, do­ty­czą­cy ka­nap­ki


Patrz:kanapka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanapotapczan

mebel peł­nią­cy rolę ka­na­py i tap­cza­na; ka­na­pa-tap­czan


Źródła:

SJP.pl

Kanapowiec

1. żar­to­bli­wie o oso­bie, która uwiel­bia wy­le­gi­wać się i drze­mać na ka­na­pie
2. lek­ce­wa­żą­ce okre­śle­nie człon­ka par­tii lub or­ga­ni­za­cji małej, po­zba­wio­nej zna­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. do­mo­wy pies lub kot, który lubi długo wy­le­gi­wać się, np. na ka­na­pie lub na łóżku

 (1.2) pot. o małym, po­ko­jo­wym, spo­koj­nym psie (naj­czę­ściej z grupy psów do to­wa­rzy­stwa i ozdob­nych), który nie wy­ma­ga dużo ruchu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. czło­wiek, który lubi długo wy­le­gi­wać się, np. na ka­na­pie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanapowy

→ ka­na­pa


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­na­py, zwią­za­ny z ka­na­pą

 (1.2) polit. żart. o małej li­czeb­nie par­tii, nie po­sia­da­ją­cej po­par­cia spo­łecz­ne­go, nie od­gry­wa­ją­cej istot­nej roli w życiu po­li­tycz­nym (rze­ko­mo mie­szczą­cej się na jed­nej ka­na­pie)


Patrz:kanapa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanar

ka­na­rek; po­tocz­nie, iro­nicz­nie:
1. kon­tro­ler bi­le­tów w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej;
2. żoł­nierz żan­dar­me­rii woj­sko­wej, daw­niej Woj­sko­wej Służ­by Wew­nętrz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. daw. woj­sko­wy po­li­cjant z cha­rak­te­ry­stycz­nym żół­tym oto­kiem na czap­ce

 (1.2) pot. kon­tro­ler bi­le­tów w ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zgrub. od ka­na­rek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny traw upra­wia­na głów­nie dla na­sion uży­wa­nych jako po­karm dla pta­ków, zwła­szcza dla ka­nar­ków; trawa ka­nar­ko­wa; mozga ka­na­ryj­ska

 (3.2) ziar­no ka­na­ru (3.1)

 (3.3) daw. słod­kie wino (także cu­kier) spro­wa­dza­ne z Wysp Ka­na­ryj­skich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanara

język z grupy tamil-ku­rukh, uży­wa­ny w po­łud­nio­wych sta­nach Indii; język ka­na­ryj­ski, ka­na­da


Źródła:

SJP.pl

Kanarczy

→ ka­na­rek; ka­nar­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Kanareczek

zdrob­nie­nie od: ka­na­rek


Źródła:

SJP.pl

Kanarecznik

ży­wi­co­daj­ne drze­wo z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­na­rium|L.|ref=Ca­na­rium (Bur­se­ra­ce­ae)., ga­tu­nek drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych, po­cho­dzą­cych ze stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej Azji i Afry­ki;

 (1.2) dendr. drze­wo z ga­tun­ku ka­na­recz­ni­ków (1.1)


Ka­na­recz­nik, drze­wo ka­nar­ko­we, ko­mięż­nik ("Ca­na­rium" L.) – ro­dzaj za­wsze zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych ("Bur­se­ra­ce­ae"). Liczy ok. 120 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej Azji, Afry­ki, Au­stra­lii i Oce­a­nii, naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­jąc w Afry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanarecznikowy

przy­miot­nik od: ka­na­recz­nik


Źródła:

SJP.pl

Kanarek

1. ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, pod­ga­tu­nek kul­czy­ka, ży­ją­cy na Wy­spach Ka­na­ryj­skich, Ma­de­rze i Azo­rach, ho­do­wa­ny w Eu­ro­pie w klat­kach dla pię­kne­go śpie­wu i ozdo­by;
2. kanar; po­tocz­nie, iro­nicz­nie:
a) kon­tro­ler bi­le­tów w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej;
b) żoł­nierz żan­dar­me­rii woj­sko­wej, daw­niej Woj­sko­wej Służ­by Wew­nętrz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki ptak ho­dow­la­ny o żół­tym upie­rze­niu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. przen. kon­tro­ler bi­le­tów w pu­blicz­nych środ­kach ko­mu­ni­ka­cji

 (2.2) pot. przen. łobuz, ziół­ko

 (2.3) daw. przen. gw-pl|War­sza­wa. żan­darm


Ka­na­rek ("Se­ri­nus ca­na­ria") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych (Frin­gil­li­dae). Wy­stę­pu­je w la­sach Azo­rów, za­chod­nich Wysp Ka­na­ryj­skich i Ma­de­ry. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanarkowożółty

żółty o ka­nar­ko­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Kanarkowy

1. do­ty­czą­cy ka­nar­ka
2. od­cień ko­lo­ru żół­te­go


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­nar­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ko­lo­ru jas­no­żół­te­go, ko­lo­ru upie­rze­nia ka­nar­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanarnia

prze­sta­rza­łe:
1. klat­ka dla ka­nar­ków;
2. po­mie­szcze­nie, gdzie trzy­ma­ne są ka­nar­ki


Źródła:

SJP.pl

Kanarowy

przy­miot­nik od: kanar


Źródła:

SJP.pl

Kanarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kanary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. Wyspy Ka­na­ryj­skie


Źródła:

Wiktionary

Kanaryjczyk

miesz­ka­niec Wysp Ka­na­ryj­skich (wysp na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wysp Ka­na­ryj­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanaryjka

miesz­kan­ka Wysp Ka­na­ryj­skich (wysp na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wysp Ka­na­ryj­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanaryjski

przy­miot­nik od: Wyspy Ka­na­ryj­skie


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Wy­spa­mi Ka­na­ryj­ski­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanarzyca

1. sa­micz­ka ka­nar­ka;
2. po­tocz­nie o ko­bie­cie kon­tro­lu­ją­cej bi­le­ty w po­ja­zdach ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca ka­nar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanasta

gra kar­cia­na dla 2 lub 4 osób wy­ko­rzy­stu­ją­ca dwie pełne talie kart (z jo­ke­ra­mi); ca­na­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. wie­lo­o­so­bo­wa gra kar­cia­na roz­gry­wa­na dwoma peł­ny­mi ta­lia­mi;


Ka­na­sta – po­pu­lar­na wie­lo­o­so­bo­wa gra kar­cia­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanaus

per­ska tka­ni­na z jed­wa­biu


Źródła:

SJP.pl

Kanausowy

przy­miot­nik od: ka­na­us


Źródła:

SJP.pl

Kanał

1. sztucz­ny szlak wodny, zwy­kle łączy 2 zbior­ni­ki wodne;
2. ściek po­dziem­ny od­pro­wa­dza­ją­cy wodę, nie­czy­sto­ści;
3. prze­wód w murze słu­żą­cy wen­ty­la­cji po­mie­szczeń;
4. wykop umoż­li­wia­ją­cy do­stęp do pod­wo­zia po­ja­zdu;
5. prze­wód w or­ga­niz­mie za­wie­ra­ją­cy np. nerwy, na­czy­nia;
6. miej­sce mię­dzy sceną a wi­dow­nią przez­na­czo­ne dla or­kie­stry;
7. pot.: trud­na sy­tu­a­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­ry­to po­dziem­ne od­pro­wa­dza­ją­ce nie­czy­sto­ści i wodę de­szczo­wą

 (1.2) wy­ko­na­ny przez czło­wie­ka wykop w ziemi, któ­rym pły­nie woda; służy np. do na­wad­nia­nia lub osu­sza­nia pól albo umoż­li­wie­nia że­glu­gi stat­ków

 (1.3) prze­wód słu­żą­cy do wen­ty­la­cji

 (1.4) pot. jeden z pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych

 (1.5) wykop w ga­ra­żu lub warsz­ta­cie, ułat­wia­ją­cy do­stęp do pod­wo­zia po­ja­zdu

 (1.6) droga wy­sy­ła­nia i od­bie­ra­nia in­for­ma­cji

 (1.7) miej­sce w te­a­trze mię­dzy sceną a wi­dow­nią, przez­na­czo­ne dla or­kie­stry

 (1.8) przen. slang. nie­po­wo­dze­nie, nie­przy­jem­na sy­tu­a­cja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanałek

zdrob­nie­nie od: kanał; ka­na­lik


Źródła:

SJP.pl

Kanałowy

→ kanał


Patrz:kanał

Źródła:

SJP.pl

Kanałówka

barka przy­sto­so­wa­na do prze­ja­zdu przez śluzy ka­na­ło­we


Źródła:

SJP.pl

Kanban

me­to­da wi­zu­al­ne­go za­rzą­dza­nia za­da­nia­mi za po­mo­cą ta­bli­cy i kart


Kan­ban – opra­co­wa­na w la­tach 40. XX wieku w Ja­po­nii me­to­da ste­ro­wa­nia pro­ce­sa­mi pro­duk­cyj­ny­mi. Słowo "kan­ban" w wol­nym tłu­ma­cze­niu można w po­niż­szym przy­pad­ku oddać jako „spis wi­docz­ny”. W pier­wot­nym zna­cze­niu – w ję­zy­ku ja­poń­skim – oz­na­cza: szyld, ta­blicz­kę z na­pi­sem in­for­mu­ją­cym, bill­bo­ard.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanberski

→ Can­ber­ra (sto­li­ca Au­stra­lii); can­ber­ski


Źródła:

SJP.pl

Kanberyjczyk

miesz­ka­niec Can­ber­ry, sto­li­cy Au­stra­lii


Źródła:

SJP.pl

Kanberyjka

miesz­kan­ka Can­ber­ry (sto­li­cy Au­stra­lii)


Źródła:

SJP.pl

Kanberyjski

→ Can­ber­ra (sto­li­ca Au­stra­lii)


Źródła:

SJP.pl

Kancelaria

1. biuro praw­ni­ka;
2. część in­sty­tu­cji zaj­mu­ją­ca się do­ku­men­ta­cją urzę­do­wą, przyj­mo­wa­niem in­te­re­san­tów, spra­wa­mi or­ga­ni­za­cyj­ny­mi itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na zaj­mu­ją­ca się pis­ma­mi urzę­do­wy­mi;

 (1.2) urz. pokój, w któ­rym pra­cow­ni­cy zaj­mu­ją się spra­wa­mi ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi

 (1.3) pot. pra­cow­ni­cy kan­ce­la­rii (1.1)

 (1.4) przest. do­ku­men­ty zgro­ma­dzo­ne w kan­ce­la­rii (1.1)

 (1.5) hist. miej­sce urzę­do­wa­nia kanc­le­rza


Kan­ce­la­ria – ter­min okre­śla­ją­cy sa­mo­dziel­ny urząd bądź in­sty­tu­cję wyt­wa­rza­ją­cą włas­ną do­ku­men­ta­cję (za­rów­no na eta­pie for­mal­nym, jak i me­ry­to­rycz­nym). W

ter­mi­no­lo­gii ar­chi­wal­nej kan­ce­la­ria jest ter­mi­nem wie­loz­nacz­nym:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kancelaryjka

zdrob­nie­nie od: kan­ce­la­ria


Źródła:

SJP.pl

Kancelaryjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do kan­ce­la­rii, zwią­za­ny z kan­ce­la­rią


Źródła:

Wiktionary

Kancelaryzm

wyraz lub zwrot cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ję­zy­ka urzęd­ni­cze­go


Kan­ce­la­ryzm – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa wła­ści­wa dla stylu kan­ce­la­ryj­ne­go; może to być słowo, po­łą­cze­nie wy­ra­zo­we lub spe­cy­ficz­ne uży­cie wy­ra­zu. W odróż­nie­niu od wy­ra­żeń po­tocz­nych kan­ce­la­ryz­my czę­sto trzy­ma­ją się pew­ne­go sche­ma­tu i przy­bie­ra­ją po­stać po­łą­czeń ste­re­o­ty­po­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kancelista

niż­szy urzęd­nik kan­ce­la­ryj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pi­sarz kan­ce­la­ryj­ny, niż­szy urzęd­nik kan­ce­la­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kancelistka

→ kan­ce­li­sta


Patrz:kancelista

Źródła:

SJP.pl

Kancer

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­cerz, ka­ce­rek, pod­bie­rak, ka­sa­rek


Źródła:

SJP.pl

Kancera

usz­ko­dzo­ny zna­czek pocz­to­wy


Kan­ce­ra (też kan­cer) – w fi­la­te­li­sty­ce okre­śle­nie usz­ko­dzo­ne­go bądź zni­szczo­ne­go znacz­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kancerek

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; ka­ce­rek, ka­cerz, ka­sa­rek, pod­bie­rak, kan­cer


Źródła:

SJP.pl

Kancerka

zdrob­nie­nie od: kan­ce­ra


Źródła:

SJP.pl

Kancerofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­cho­ro­wa­niem na raka (no­wot­wór); kar­ci­no­fo­bia, kar­cy­no­fo­bia, ra­ko­fo­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­bli­wy lęk przed ra­kiem

 (1.2) med. przy­pa­dek kan­ce­ro­fo­bii (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kancerogen

zew­nętrz­ny czyn­nik ra­kot­wór­czy; kar­ci­no­gen, car­ci­no­gen


Źródła:

SJP.pl

Kancerogeneza

me­cha­nizm wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kar­ci­no­ge­ne­za, kar­cy­no­ge­ne­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­cha­nizm two­rze­nia się no­wot­wo­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kancerogenność

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; ra­kot­wór­czość, kar­ci­no­gen­ność, kar­cy­no­gen­ność, on­ko­gen­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kan­ce­ro­gen­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kancerogenny

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie no­wot­wo­rów; ra­kot­wór­czy, kar­ci­no­gen­ny, kar­cy­no­gen­ny, on­ko­gen­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) med. taki, który jest lub może być przy­czy­ną cho­ro­by no­wot­wo­ro­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kancerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kan­ce­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kancerowaty

1. usz­ko­dzo­ny, zni­szczo­ny;
2. daw­niej: po­kry­ty bliz­na­mi, wrzo­da­mi


Źródła:

SJP.pl

Kancerować

usz­ka­dzać, ka­le­czyć, ni­szczyć


Źródła:

SJP.pl

Kanciak

po­tocz­nie: przed­miot, zwła­szcza sa­mo­chód, o kan­cia­stej bryle lub sty­li­sty­ce


Źródła:

SJP.pl

Kanciapa

mały bu­dy­nek albo bar­dzo małe po­mie­szcze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bar­dzo małe po­mie­szcze­nie lub mały bu­dy­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanciapka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kan­cia­pa


Źródła:

Wiktionary

Kanciara

po­tocz­nie: ko­bie­ta ce­chu­ją­ca się spry­tem, krę­tact­wem, oszu­stwem; kan­ciar­ka, sza­chraj­ka, krę­tacz­ka, cwa­nia­ra, kom­bi­na­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Kanciarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta ce­chu­ją­ca się spry­tem, krę­tact­wem, oszu­stwem; kan­cia­ra, sza­chraj­ka, krę­tacz­ka, cwa­nia­ra, kom­bi­na­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Kanciarski

po­tocz­nie: oszu­kań­czy, nie­ucz­ci­wy, szu­bra­wy; sza­chraj­ski, krę­tac­ki


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kan­ciar­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanciarstwo

kan­to­wa­nie; oszu­ki­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oszu­ki­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanciarz

czło­wiek oszu­ku­ją­cy in­nych; oszust; na­cią­gacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, który w peł­nej świa­do­mo­ści wpro­wa­dza kogoś w błąd, oszu­ku­je, na­bie­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanciastość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co kan­cia­ste


Źródła:

Wiktionary

Kanciasty

1. ma­ją­cy kanty, nie­wy­gła­dzo­ny; nie­za­o­krą­glo­ny;
2. prze­no­śnie:
a) niez­grab­ny, nie­fo­rem­ny;
b) szorst­ki, ostry, nie­de­li­kat­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma kanty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanciaty

re­gio­nal­nie: kan­cia­sty;
1. ma­ją­cy kanty, nie­wy­gła­dzo­ny; nie­za­o­krą­glo­ny;
2. prze­no­śnie:
a) niez­grab­ny, nie­fo­rem­ny;
b) szorst­ki, ostry, nie­de­li­kat­ny


Źródła:

SJP.pl

Kancik

zdrob­nie­nie od: kant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kancjonarz

zbiór pie­śni re­li­gij­nych w ję­zy­ku na­ro­do­wym


Źródła:

SJP.pl

Kancjonał

zbiór pie­śni ko­ściel­nych wraz z ich opra­co­wa­niem mu­zycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. muz. śpiew­nik ko­ściel­ny


Kan­cjo­nał (łac. "can­ti­cum" – mo­no­log, pieśń; śred­nio­wiecz­ne "can­tio­na­le") – w XIV w., zbiór po­pu­lar­nych pie­śni re­li­gij­nych lub śpie­wów li­tur­gicz­nych – kan­tyk i kan­ty­czek (z nu­ta­mi lub bez). Nazwa z cza­sem za­stą­pio­na przez bar­dziej spo­pu­la­ry­zo­wa­ną: „kan­tycz­ki”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanclerka

→ kanc­lerz


Patrz:kanclerz

Źródła:

SJP.pl

Kanclerski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kanc­le­rzem, do­ty­czą­cy kanc­le­rza


Źródła:

Wiktionary

Kanclerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) peł­nie­nie funk­cji kanc­le­rza


Źródła:

Wiktionary

Kanclerz

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. tytuł szefa rządu w niek­tó­rych kra­jach, np. w Au­strii czy Niem­czech

 (1.2) adm. tytuł urzęd­ni­ka za­rzą­dza­ją­ce­go pracą kan­ce­la­rii, spra­wa­mi ad­mi­ni­stra­cyj­no-or­ga­ni­za­cyj­ny­mi

 (1.3) hist. (w daw­nej Pol­sce) tytuł do­stoj­ni­ka kie­ru­ją­ce­go kan­ce­la­rią pa­nu­ją­ce­go, do­dat­ko­wo od XV w. spra­wu­ją­ce­go obo­wiąz­ki mi­ni­stra spraw wew­nętrz­nych i za­gra­nicz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kancona

can­zo­na;
1. ro­dzaj wier­sza li­rycz­ne­go o te­ma­ty­ce mi­łos­nej i wo­jen­nej
2. wie­lo­gło­so­wa pieśń świec­ka z XV i XVI w.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma mu­zy­ki in­stru­men­tal­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanconeta

can­zo­net­ta; kan­co­net­ta;
1. krót­ki utwór wo­kal­ny po­pu­lar­ny w XVI wieku;
2. li­rycz­ny utwór in­stru­men­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Kanconetta

can­zo­net­ta; kan­co­ne­ta;
1. krót­ki utwór wo­kal­ny po­pu­lar­ny w XVI wieku;
2. li­rycz­ny utwór in­stru­men­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Kanczendzanga

szczyt w Hi­ma­la­jach; Kang­czen­dzan­ga


Źródła:

SJP.pl

Kanczyl

ssak z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­drzę­du prze­żu­wa­czy, za­miesz­ku­ją­cy lasy tro­pi­kal­ne Afry­ki i Azji


Kan­czyl ("Tra­gu­lus") – ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z ro­dzi­ny kan­czy­lo­wa­tych (Tra­gu­li­dae). Wobec zwie­rząt z tego ro­dza­ju po­tocz­nie jest uży­wa­na nazwa „my­szo­je­leń”, która jest do­słow­nym tłu­ma­cze­niem an­giel­skiej nazwy zwy­cza­jo­wej "mouse-deer".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanczylek

ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z ro­dzi­ny kan­czy­lo­wa­tych


Kan­czy­lek ("Mos­chio­la") – ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z ro­dzi­ny kan­czy­lo­wa­tych (Tra­gu­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanczylowate

o ce­chach kan­czy­lo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Kan­czy­lo­wa­te, kan­czy­le (Tra­gu­li­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du prze­żu­wa­czy (Ru­mi­nan­tia) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la). Najm­niej­sze ze ssa­ków ko­pyt­nych ży­ją­cych współ­cze­śnie. Ska­mie­li­ny kan­czy­li zna­le­zio­no w Eu­ro­pie w war­stwach wczes­no­mio­ceń­skich, w Afry­ce wy­stę­po­wa­ły we wczes­nym i środ­ko­wym mio­ce­nie. Szczyt roz­wo­ju przy­padł na trze­cio­rzęd.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanczylowaty

o ce­chach kan­czy­lo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Kand

po­karm dla pszczół z roz­to­pio­ne­go miodu i miał­kie­go cukru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. po­karm dla pszczół, przy­go­to­wy­wa­ny z miodu i cukru;


Kand – w pszcze­lar­stwie cia­sto mio­do­wo-cu­kro­we słu­żą­ce do pod­kar­mia­nia pszczół, w szcze­gól­no­ści przy wy­cho­wie matek pszcze­lich. Kand jest przy­go­to­wy­wa­ny z miodu i cukru w pro­por­cji ok. 1/3 lub 1/4. Roz­to­pio­ny, cie­pły miód za­sy­pu­je się mącz­ką cu­kro­wą do­kład­nie mie­sza­jąc; otrzy­ma­ną masę wy­ra­bia się do uzy­ska­nia pla­stycz­nej kon­sy­sten­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kandahar

ro­dzaj me­ta­lo­we­go wią­za­nia przy nar­cie sta­re­go typu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wym Af­ga­ni­sta­nie, po­ło­żo­ne nad rzeką Hel­mand;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;


Kan­da­har (pasz­to کندهار pers. قندهار "Qandahâr") – mia­sto w po­łud­nio­wym Af­ga­ni­sta­nie, sto­li­ca pro­win­cji Kan­da­har, po­ło­żo­ne nad rzeką Hel­mand.

Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne przez Alek­san­dra Wiel­kie­go w 330 p.n.e. pod nazwą Alek­san­dria w Ara­choz­ji (stgr. Αλεξάνδρεια Aραχωσίας).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kandaharski

przy­miot­nik od: Kan­da­har (mia­sto w Af­ga­ni­sta­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­da­ha­rem, do­ty­czą­cy Kan­da­ha­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandahary

ro­dzaj me­ta­lo­wych wią­zań nar­ciar­skich


Kan­da­ha­ry – hi­sto­rycz­ny, lecz spo­ty­ka­ny spo­ra­dycz­nie typ wią­zań nar­ciar­skich.

Kan­da­ha­ry skła­da­ją się z trzech za­sad­ni­czych ele­men­tów:

Wią­za­nie bar­dzo do­brze spra­wu­je się przy po­dej­ściu i bie­ga­niu na nar­tach, jed­nak pod­czas zja­zdu z uwagi na słabe prze­no­sze­nie sił skrę­ca­ją­cych, wy­ma­ga­ją za­sto­so­wa­nia bar­dzo sta­rej tech­ni­ki zja­zdu zwa­nej te­le­mar­kiem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kandake

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

Wiktionary

Kandałaksza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. za­to­ka Morza Bia­łe­go, le­żą­ca w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, wci­na­ją­ca się w ląd mię­dzy Pół­wy­spem Kol­skim a Ka­re­lią;

 (1.2) geogr. mia­sto w pół­noc­nej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie mur­mań­skim, port nad za­to­ką Kan­da­łak­sza (1.1);


Kan­da­łak­sza (ros. Кандалакша, fiń. Kan­ta­lah­ti) – mia­sto w pół­noc­nej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie mur­mań­skim, port nad za­to­ką o ta­kiej samej naz­wie Kan­da­łak­sza (Morze Białe), przy uj­ściu Niwy, za krę­giem po­lar­nym. Mia­sto uzy­ska­ło prawa miej­skie w 1938 r. Liczy 28.438 miesz­kań­ców (2023).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kandałakszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­da­łak­szą, do­ty­czą­cy Kan­da­łak­szy (mia­stem lub za­to­ką)


Źródła:

Wiktionary

Kandea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

Wiktionary

Kandela

jed­nost­ka świa­tło­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. fiz. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka świa­tło­ści w ukła­dzie SI;


Kan­de­la ( can­de­la, świe­ca) – jed­nost­ka świa­tło­ści źró­dła świa­tła; pod­sta­wo­wa jed­nost­ka w ukła­dzie SI, oz­na­cza­na jako cd. Jest to świa­tłość, z jaką świe­ci w okre­ślo­nym kie­run­ku źró­dło emi­tu­ją­ce pro­mie­nio­wa­nie mo­no­chro­ma­tycz­ne o czę­stot­li­wo­ści 5,4·1014 Hz (co od­po­wia­da dłu­go­ści 555 nm, barwa zie­lo­na) i na­tę­że­niu pro­mie­nio­wa­nia w tym kie­run­ku rów­nym 1/683 W/sr.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kandelabr

1. duży, kil­ku­ra­mien­ny świecz­nik;
2. kil­ku­ra­mien­na la­tar­nia ulicz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­ją­cy kil­ku­ra­mien­ny świecz­nik;

 (1.2) kil­ku­ra­mien­na la­tar­nia ulicz­na

 (1.3) przen. coś o kształ­cie kan­de­la­bru (1.1)


Kan­de­labr – sto­ją­cy, kil­ku­ra­mien­ny świecz­nik. Zaz­wy­czaj o sy­me­trycz­nie roz­ga­łę­zio­nych ra­mio­nach, czę­sto zdo­bio­ny mo­ty­wa­mi or­na­men­tal­ny­mi i fi­gu­ral­ny­mi.

Kan­de­la­bry wy­ko­ny­wa­ne były głów­nie z me­ta­lu i znano je już w sta­ro­żyt­no­ści. Pod ko­niec XVII wieku po­pu­lar­ne były dwu­ra­mien­ne, w XVIII trój­ra­mien­ne, a w XIX wy­ko­ny­wa­no też kil­ku­na­sto­ra­mien­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kandelabrowy

przy­miot­nik od: kan­de­labr


Źródła:

SJP.pl

Kandia

daw­niej: Ira­klion (mia­sto w Gre­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. He­ra­klion


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandora

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kandybowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kandyd

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kandyda

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;


Kan­dy­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Kan­dyd, oz­na­cza­ją­ce "jasna, bły­szczą­ca, biała", czyli "dziec­ko o jas­nych wło­sach" lub "dziec­ko o jas­nej cerze"; jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych przy­dom­ków rzym­skich. W Pol­sce no­to­wa­ne od 1396 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kandydacik

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rzad. zdrobn. od zob. kan­dy­dat.


Źródła:

Wiktionary

Kandydacki

→ kan­dy­dat


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kan­dy­da­tem, do­ty­czą­cy kan­dy­da­ta


Patrz:kandydat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandydat

1. osoba ubie­ga­ją­ca się o coś, np. o sta­no­wi­sko, funk­cję lub o człon­ko­stwo w ja­kiejś or­ga­ni­za­cji;
2. daw­niej w Pol­sce, obec­nie w Rosji, Buł­ga­rii: kan­dy­dat nauk -
a) sto­pień na­u­ko­wy, od­po­wied­nik dok­to­ra;
b) osoba po­sia­da­ją­ca taki sto­pień na­u­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto kan­dy­du­je do cze­goś, ubie­ga się o coś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kandydatka

→ kan­dy­dat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która kan­dy­du­je do cze­goś, ubie­ga się o coś


Patrz:kandydat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandydatura

1. wy­stę­po­wa­nie w roli kan­dy­da­ta;
2. za­pro­po­no­wa­nie kan­dy­da­ta na ja­kieś sta­no­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie kan­dy­da­tem do cze­goś lub kogoś

 (1.2) wnio­sek pro­po­nu­ją­cy kogoś na okre­ślo­ne sta­no­wi­sko czy funk­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandydek

zdrob­nie­nie od: Kan­dyd (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kandydkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kan­dyd­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kandydowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kan­dy­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kandydować

sta­rać się, ubie­gać się o sta­no­wi­sko, funk­cję lub o człon­ko­stwo w ja­kiejś or­ga­ni­za­cji


cza­sow­nik

 (1.1) być kan­dy­da­tem do cze­goś, ubie­gać się o coś, pre­ten­do­wać do cze­goś, sta­rać się o coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandydowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kan­dy­da lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kandydoza

grzy­bi­ca wy­wo­ła­na przez grzy­by z ro­dza­ju Can­di­da, ata­ku­ją­ca skórę, błony ślu­zo­we i na­rzą­dy wew­nętrz­ne; ro­dzaj droż­dży­cy; biel­ni­ca


Kan­dy­do­za, droż­dży­ca, kan­dy­dia­za, kan­dy­dio­za, daw­niej biel­ni­ca lub mo­ni­lia­za ( can­di­dia­sis, can­di­do­sis) – grzy­bi­cza, opor­tu­ni­stycz­na in­fek­cja skóry, błon ślu­zo­wych, paz­nok­ci lub rza­dziej in­fek­cja uo­gól­nio­na. Cho­ro­ba ta naj­czę­ściej jest wy­wo­ły­wa­na przez grzy­by cho­ro­bot­wór­cze z ro­dza­ju "Can­di­da" (zwła­szcza "Can­di­da al­bi­cans"), zwane po­tocz­nie droż­dża­ka­mi. Roz­poz­na­je się ją głów­nie po­przez ba­da­nia mi­kro­sko­po­we i ho­dow­la­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kandydziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kan­dy­dy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kandysbrot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. kan­dyz.

 (1.2) śrpol., daw. chleb po­la­ny roz­pu­szczo­nym cu­krem


Źródła:

Wiktionary

Kandyz

grubo skry­sta­li­zo­wa­ny cu­kier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. oczy­szczo­ny cu­kier o gru­bych krysz­ta­łach, uży­wa­ny np. do sło­dze­nia her­ba­ty

 (1.2) spoż. krysz­tał kan­dy­zu (1.1)

 (1.3) spoż. krysz­ta­łek na cu­kier­ku pow­sta­ją­cy przy kan­dy­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandyzacja

1. kry­sta­li­za­cja cukru;
2. spo­sób kon­ser­wa­cji niek­tó­rych owo­ców po­le­ga­ją­cy na sma­że­niu w cu­krze; po­kry­wa­nie cu­krem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób przy­rzą­dza­nia owo­ców po­le­ga­ją­cy na wie­lo­krot­nym sma­że­niu ich w coraz to bar­dziej słod­kim sy­ro­pie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kan­dy­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kandyzować

1. kry­sta­li­zo­wać cu­kier;
2. sma­żyć w cu­krze, po­kry­wać war­stwą cukru


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skan­dy­zo­wać)

 (1.1) kry­sta­li­zo­wać cu­kier

 (1.2) spoż. kon­ser­wo­wać przez sma­że­nie w gę­stym sy­ro­pie cu­kro­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kandyżan

ro­śli­na z ro­dza­ju bal­dasz­ko­wych; rzep­ni­czek


Źródła:

SJP.pl

Kandziora

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kane

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kośc. ro­dzaj dzwo­nu umie­szcza­ne­go w świą­ty­niach bud­dyj­skich, z któ­re­go dźwięk wy­do­by­wa­ny jest ude­rze­nia­mi spe­cjal­nej, pod­wie­sza­nej belki;

 (1.2) muz. ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gongu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kanea

mia­sto w Gre­cji; Cha­nia


Źródła:

SJP.pl

Kaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kanka


Źródła:

Wiktionary

Kanefora

ma­lo­wi­dło, re­lief, rzeź­ba - po­stać ko­bie­ca z ko­szem na gło­wie


Ka­ne­fo­ra (stgr. κανηφόρος, od κάνεον – „kosz” i φέρω – „niosę”) – motyw de­ko­ra­cyj­ny w ma­lar­stwie albo pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na w rzeź­bie, przed­sta­wia­ją­ca po­stać ko­bie­ty lub dziew­czy­ny nio­są­cej na gło­wie lub ra­mio­nach kosz (ka­la­tos) z kwia­ta­mi bądź owo­ca­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanejski

przy­miot­nik od: Kanny; kan­neń­ski


Źródła:

SJP.pl

Kanela

wyż­ło­bio­ny rowek, prą­żek (np. na zbro­jach)


Źródła:

SJP.pl

Kanele

pio­no­we rowki wyż­ło­bio­ne na trzo­nie ko­lum­ny; żłob­ko­wa­nie; ka­ne­lu­ra


Źródła:

SJP.pl

Kanellowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ma­gno­lio­wych


Ka­nel­low­ce, ko­rzy­bie­low­ce ("Ca­nel­la­les" Cron­qu­ist) – rząd ro­ślin sta­no­wią­cy klad w obrę­bie ma­gno­lio­wych, jed­nej z naj­star­szych linii roz­wo­jo­wych wśród okry­to­na­sien­nych. Obej­mu­je dwie ro­dzi­ny – ka­nel­lo­wa­te i win­te­ro­wa­te, z 10 ro­dza­ja­mi i 125 ga­tun­ka­mi. Wy­stę­pu­ją one w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej, wschod­niej Afry­ce oraz w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji i wschod­niej Au­stra­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanelowanie

układ ka­ne­li na trzo­nie ko­lum­ny lub pi­la­stra


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­ne­lo­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanelura

ze­spół ka­ne­li po­kry­wa­ją­cych zbro­ję, ko­lum­nę itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pio­no­wy rowek zdo­bią­cy trzon ko­lum­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanenka

miesz­kan­ka Can­nes (mia­sta we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl

Kaneńczyk

miesz­ka­niec Can­nes (mia­sta we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl

Kang-Dung

in­stru­ment mu­zycz­ny, krót­ka trąb­ka la­maj­ska wy­ko­na­na z pi­szcze­la ludz­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Kanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. kraw. wie­lo­barw­ny, pro­sto­kąt­ny pas tka­ni­ny ba­weł­nia­nej no­szo­ny głów­nie jako spód­ni­ca lub okry­cie ciała przez ko­bie­ty w Afry­ce Wschod­niej, tra­dy­cyj­nie za­o­pa­trzo­ny w ozdob­ną bor­diu­rę i sen­ten­cję w ję­zy­ku su­a­hi­li;

 (1.2) hist. praw. cięż­ka drew­nia­na rama lub kłoda z ot­wo­rem na szyję i ręce, na­kła­da­na ska­zań­com na kark i ra­mio­na, sto­so­wa­na m.in. w daw­nych Chi­nach jako hań­bią­ca i do­le­gli­wa kara pu­blicz­na


Kanga – wie­lo­ko­lo­ro­wa tka­ni­na (po­dob­na do "ki­ten­gi") no­szo­na jako tra­dy­cyj­ne odzie­nie głów­nie przez ko­bie­ty, okaz­jo­nal­nie także przez męż­czyzn w Afry­ce wschod­niej i czę­ścio­wo środ­ko­wej. Ku­po­wa­na jest w dwóch czę­ściach, tzw. "doti", które mają iden­tycz­ne wzory.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kangoo

[czy­taj: kangu:] model sa­mo­cho­du marki Re­na­ult


Kan­goo (1996) – fran­cu­ski se­rial ani­mo­wa­ny emi­to­wa­ny daw­niej na ka­na­le RTL7.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kangur

1. ssak z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych, au­stra­lij­ski tor­bacz ro­śli­no­żer­ny, ży­ją­cy na ziemi bądź na drze­wach, po­ru­sza­ją­cy się sko­ka­mi na po­tęż­nych, dłu­gich, tyl­nych koń­czy­nach;
2. w lot­nict­wie: pod­skok sa­mo­lo­tu w trak­cie nie­u­mie­jęt­ne­go lą­do­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. tor­bacz sły­ną­cy z dłu­gich sko­ków;

 (1.2) lotn. pod­skok sa­mo­lo­tu przy nie­pra­wi­dło­wym lą­do­wa­niu


Kan­gur ("Ma­cro­pus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kangurek

1. zdrob­nie­nie od: kan­gur;
2. śro­do­wi­sko­wo: krót­ka kurt­ka, na ogół dzie­cię­ca lub mło­dzie­żo­wa, z kap­tu­rem i głę­bo­ki­mi kie­sze­nia­mi z przo­du na brzu­chu; kan­gur­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: kan­gur

 (1.2) mały kan­gur

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kan­gur­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kangurka

śro­do­wi­sko­wo: krót­ka kurt­ka, na ogół dzie­cię­ca lub mło­dzie­żo­wa, z kap­tu­rem i głę­bo­ki­mi kie­sze­nia­mi z przo­du na brzu­chu; kan­gu­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) harc. kraw. kurt­ka wy­ko­na­na zwy­kle z bre­zen­tu, z dużą kie­sze­nią na brzu­chu i kap­tu­rem na głowę;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: kan­gu­rek


Kan­gur­ka – kurt­ka sta­no­wią­ca okry­cie wierzch­nie wcho­dzą­ce w skład mun­du­ru har­cer­skie­go, naj­czę­ściej wy­ko­ny­wa­na z nie­prze­pu­szczal­ne­go ma­te­ria­łu, ścią­ga­na w pasie. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną kan­gur­ki jest to, że wkła­da się ją przez głowę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kangurkowy

→ kan­gu­rek


Patrz:kangurek

Źródła:

SJP.pl

Kangurnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dor­cop­su­lus|Mats­chie|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy na Nowej Gwi­nei;

 (1.2) zool. tor­bacz z ga­tun­ku kan­gur­ni­ków (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Kanguroszczur

ro­dzaj tor­ba­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­to­ro­i­ni|J.E. Gray|ref=tak., nie­du­ży tor­bacz z ro­dzi­ny kan­gu­ro­szczu­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Au­stra­lii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanguroszczurowate

ro­dzi­na au­stra­lij­skich tor­ba­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­to­ro­i­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców wy­o­dręb­nio­na z kan­gu­ro­wa­tych;


Kan­gu­ro­szczu­ro­wa­te (Po­to­ro­i­dae) – ro­dzi­na au­stra­lij­skich ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia) wy­o­dręb­nio­na z kan­gu­ro­wa­tych, z któ­ry­mi mają wiele cech wspól­nych. Daw­niej licz­ne na te­re­nie nie­mal ca­łe­go kon­ty­nen­tu, obec­nie wy­par­te do po­łud­nio­wo-wschod­nich wy­brze­ży.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kangurowate

ro­dzi­na ro­śli­no­żer­nych ssa­ków z na­drzę­du tor­ba­czy, na­ziem­nych lub na­drzew­nych, po­ru­sza­ją­cych się sko­ka­mi (do kil­ku­na­stu me­trów; pręd­kość do 50 km/godz.), wy­stę­pu­ją­cych w Au­stra­lii, Nowej Gwi­nei i Tas­ma­nii; kan­gu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­cro­po­di­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków lą­do­wych z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców;


Kan­gu­ro­wa­te (Ma­cro­po­di­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców (Di­pro­to­don­tia). Jest drugą pod wzglę­dem licz­by ga­tun­ków ro­dzi­ną tor­ba­czy. Obej­mu­je ponad 50 ga­tun­ków zwie­rząt na­zy­wa­nych po­wszech­nie kan­gu­ra­mi, czyli zwie­rzę­ta­mi o sil­nych tyl­nych no­gach i dłu­gim, moc­nym ogo­nie, po­ru­sza­ją­cych się sko­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kangurowaty

o ce­chach kan­gu­ro­wa­tych (ro­dzi­na zwie­rząt)


Źródła:

SJP.pl

Kangurować

trzy­mać no­wo­rod­ka przy klat­ce pier­sio­wej z bez­poś­red­nim kon­tak­tem skóry


Źródła:

SJP.pl

Kangurowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dor­cop­sis|Schle­gel|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów, obej­mu­ją­cy ga­tun­ki za­sied­la­ją­ce Nową Gwi­neę oraz oko­licz­ne wyspy;

 (1.2) zool. tor­bacz z ro­dza­ju kan­gu­ro­wiec (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Kangurowy

do­ty­czą­cy kan­gu­ra, zwią­za­ny z kan­gu­rem, np. kan­gu­ro­wy skok; kan­gu­rzy


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kan­gu­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z kan­gu­rem, do­ty­czą­cy kan­gu­ra

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kan­gu­ra, ma­ją­cy cechy kan­gu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kangury

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­cro­po­di­nae|Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na tor­ba­czy z rzędu dwu­przo­do­zę­bow­ców;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: kan­gur


Kan­gu­ry (Ma­cro­po­di­nae) – po­dro­dzi­na tor­ba­czy z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae). Jest głów­ną pod wzglę­dem licz­by ga­tun­ków po­dro­dzi­ną w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kangurzak

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny kan­gu­ro­szczu­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kangurzy

do­ty­czą­cy kan­gu­ra, zwią­za­ny z kan­gu­rem, np. kan­gu­rzy skok; kan­gu­ro­wy


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do kan­gu­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z kan­gu­rem, do­ty­czą­cy kan­gu­ra

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kan­gu­ra, ma­ją­cy cechy kan­gu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kangurzyca

sa­mi­ca kan­gu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mi­ca kan­gu­ra


Kan­gu­rzy­ca ( Kanga) – fik­cyj­na po­stać wy­stę­pu­ją­ca w obu czę­ściach przy­gód Ku­bu­sia Pu­chat­ka au­tor­stwa A.A. Milne’a oraz fil­mach i książ­kach stwo­rzo­nych na ich pod­sta­wie.

Kan­gu­rzy­ca jest mamą Ma­leń­stwa. Jest bar­dzo opie­kuń­cza w sto­sun­ku do wszyst­kich swo­ich przy­ja­ciół. Pie­cze pysz­ne cia­stecz­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kangurzątko

młode kan­gu­ra; kan­gu­rzę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młode kan­gu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kangurzę

młode kan­gu­ra; kan­gu­rząt­ko


Źródła:

SJP.pl

Kani

→ kania


Zo­bacz też: Kani (Rosja).

Kani (jap. 可児市 Kani-shi) – mia­sto w pre­fek­tu­rze Gifu na wy­spie Hon­siu, w Ja­po­nii.


Patrz:kania

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kania

1. dra­pież­ny ptak z ro­dzi­ny so­ko­łów
2. grzyb ja­dal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mil­vus|ref=tak., ptak dra­pież­ny gnież­dżą­cy się na drze­wach i w szcze­li­nach skal­nych;

 (1.2) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­cro­le­pio­ta pro­ce­ra|ref=tak., grzyb ja­dal­ny o dłu­gim, cien­kim trzo­nie i dużym ka­pe­lu­szu po­kry­tym łu­ska­mi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:kania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kanialec

ka­nia­lec czu­ba­ty, ka­nia­lec ogo­rza­ły - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kanialuk

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ja­strzę­bi


Źródła:

SJP.pl

Kanianka

ros­li­na pa­so­żyt­ni­cza o dłu­giej, nit­ko­wa­tej ło­dy­dze owi­ja­ją­cej się wokół in­nych ro­ślin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych


Ka­nian­ka ("Cu­scu­ta" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych ("Con­vol­vu­la­ce­ae"). Obej­mu­je ponad 200 ga­tun­ków. Ro­dzaj jest kos­mo­po­li­tycz­ny. Trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w Pol­sce jako ro­dzi­me, 7 dal­szych zo­sta­ło in­tro­du­ko­wa­nych trwa­le lub przej­ścio­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaniankowate

ro­dzi­na ro­ślin po­wo­jo­wych


Ka­nian­ko­wa­te ("Cu­scu­ta­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu psian­kow­ców ("So­la­na­les") wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych okry­to­na­sien­nych (np. w sy­ste­mie Re­ve­a­la z lat 1993–1999). W no­wszych sy­ste­mach (np. sy­stem APG III z 2009 i APG IV z 2016) ro­dzi­na ta nie jest wy­róż­nia­na i od­po­wia­da ple­mie­niu "Cu­scu­te­ae" w obrę­bie ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych ("Con­vol­vu­la­ce­ae").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaniankowaty

o ce­chach ka­nian­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Kanibal

1. czło­wiek, zwy­kle czło­nek pier­wot­ne­go ple­mie­nia, je­dzą­cy ludz­kie mięso; lu­do­żer­ca, lu­do­jad, an­tro­po­fag, an­dro­fag;
2. prze­no­śnie: czło­wiek okrut­ny, zdol­ny do zbrod­ni, krwio­żer­czy;
3. zwie­rzę po­że­ra­ją­ce inne zwie­rzę­ta tego sa­me­go ga­tun­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który jada ludz­kie mięso

 (1.2) zwie­rzę, które jada przed­sta­wi­cie­li włas­ne­go ga­tun­ku

 (1.3) przen. pejor. czło­wiek okrut­ny, krwio­żer­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanibalistyczny

→ ka­ni­ba­lizm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ni­ba­liz­mem, do­ty­czą­cy ka­ni­ba­liz­mu


Patrz:kanibalizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanibalizacja

1. w tech­ni­ce: wy­ko­rzy­sty­wa­nie czę­ści po­cho­dzą­cych z urzą­dze­nia (ma­szy­ny, sa­mo­cho­du) do na­pra­wy in­ne­go eg­zem­pla­rza;
2. w mar­ke­tin­gu: zmniej­sza­nie sprze­da­ży pro­duk­tu ja­kiejś firmy w efek­cie wpro­wa­dze­nia przez nią no­we­go pro­duk­tu lub mo­de­lu o zbli­żo­nych ce­chach użyt­ko­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanibalizm

1. zwy­czaj ry­tu­al­ne­go zja­da­nia mięsa ludz­kie­go przez in­nych ludzi, do nie­daw­na spo­ty­ka­ny u niek­tó­rych ludów Afry­ki, In­do­nez­ji, Oce­a­nii i wysp Morza Ka­ra­ib­skie­go; lu­do­żer­stwo, an­tro­po­fa­gia;
2. po­że­ra­nie osob­ni­ków na­le­żą­cych do tego same ga­tun­ku, zwy­kle w okre­sie głodu lub za­gę­szcze­nia po­pu­la­cji, po­wszech­ne u dra­pież­ni­ków, zwła­szcza wśród owa­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. prak­ty­ka zja­da­nia osob­ni­ków włas­ne­go ga­tun­ku;


Ka­ni­ba­lizm – prak­ty­ka zja­da­nia osob­ni­ków włas­ne­go ga­tun­ku, dość roz­po­wszech­nio­na w na­tu­rze. Wy­stę­pu­je w wielu gru­pach zwie­rząt, m.in. u owa­dów, pa­ję­cza­ków, ryb, pła­zów i pta­ków, bar­dzo rzad­ko u ssa­ków. Może się na­si­lić ze wzglę­du na zbyt­nie za­gę­szcze­nie po­pu­la­cji lub w na­stęp­stwie głodu. Do naj­bar­dziej zna­nych zwie­rząt prak­ty­ku­ją­cych ka­ni­ba­lizm na­le­żą mod­lisz­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanibalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­ni­ba­li­zo­wać.

 (1.2) polit. prak­ty­ka ni­szcze­nia ma­łych par­tii przez duże po wej­ściu do ko­a­li­cji


Źródła:

Wiktionary

Kanibalizować

1. w tech­ni­ce: wy­ko­rzy­sty­wać czę­ści po­cho­dzą­ce z ja­kie­goś urzą­dze­nia (ma­szy­ny, sa­mo­cho­du) do na­pra­wy in­ne­go eg­zem­pla­rza;
2. w mar­ke­tin­gu: zmniej­szać sprze­daż pro­duk­tu przez wpro­wa­dze­nie in­ne­go o po­dob­nych ce­chach


Źródła:

SJP.pl

Kanibalka

ko­bie­ta je­dzą­ca ludz­kie mięso; lu­do­jad­ka, lu­do­żer­czy­ni


Źródła:

SJP.pl

Kanibalski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­ni­ba­li lub ka­ni­ba­liz­mu


Źródła:

Wiktionary

Kanice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kanicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaniecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaniewski

naz­wi­sko


Ka­niew­ski ("Świn­ka od­mien­na") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Świn­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanigowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kanigowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kanik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kanikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kanikularny

przy­miot­nik od: ka­ni­ku­ła


Źródła:

SJP.pl

Kanikuła

1. upał, skwar, żar; spie­ko­ta, gorąc, ukrop;
2. czas wolny od nauki i pracy, pod­czas któ­re­go można wy­po­cząć; wa­ka­cje, wy­po­czy­nek;
3. prze­sta­rza­le: lato


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist., w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: pora roku, w któ­rej Słoń­ce i Sy­riusz są rano wi­docz­ne rów­no­cze­śnie, od 22 czerw­ca do 23 sierp­nia

 (1.2) książk. wa­ka­cje

 (1.3) książk. naj­go­ręt­szy okres lata da­ta­def|od 1534.


Ka­ni­ku­ła ( ca­ni­cu­la, do­słow­nie „pie­sek”) – szcze­gól­nie go­rą­ca i parna pora roku. W sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, Gre­cji i Egip­cie ko­ja­rzo­no ten okres z wy­stę­pu­ją­cym wów­czas rów­no­czes­nym wscho­dem Słoń­ca i Sy­riu­sza (zwa­ne­go też w prze­no­śni "Ka­ni­ku­ła"), naj­ja­śniej­szej gwia­zdy gwia­zdo­zbio­ru Psa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanikułowy

prze­sta­rza­ły przy­miot­nik od: ka­ni­ku­ła


Źródła:

SJP.pl

Kanimir

imię mę­skie


Ka­ni­mir, Ka­ni­mier, Kaj­mir, Kal­mir — sło­wiań­skie/sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów: "Kani-" w róż­nych wer­sjach brzmie­nio­wych ("go­ścić, za­pra­szać") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Zna­cze­nie imie­nia: "ten, u kogo gości pokój".

Ka­ni­mir, Ka­ni­mier, Kaj­mir, Kal­mir imie­ni­ny ob­cho­dzą 9 czerw­ca


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanimirek

zdrob­nie­nie od: Ka­ni­mir (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kanimirkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ni­mir­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kanimirostwo

Ka­ni­mir z mał­żon­ką; Ka­ni­mi­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Kanimirowie

Ka­ni­mir z mał­żon­ką; Ka­ni­mi­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kanimirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ni­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kanin

pół­wy­sep w Rosji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanion

do­li­na rzeki o stro­mych, ska­li­stych zbo­czach i wą­skim dnie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. do­li­na rzecz­na o wą­skim dnie i stro­mych, ska­li­stych zbo­czach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanioning

po­ko­ny­wa­nie głę­bo­kich ka­nio­nów lub wo­do­spa­dów za po­mo­cą lin al­pi­ni­stycz­nych; ca­nio­ning


Źródła:

SJP.pl

Kanionowy

→ ka­nion


Patrz:kanion

Źródła:

SJP.pl

Kaniowski

przy­miot­nik od: Ka­niów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­nio­wem, do­ty­czą­cy Ka­nio­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanioła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. więz. kap­tur, maska

 (1.2) daw. gwara. więz. czap­ka


Źródła:

Wiktionary

Kanister

1. mały, me­ta­lo­wy zbior­nik, zwy­kle na ben­zy­nę
2. ilość płynu mie­szczą­ca się w tym zbior­ni­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. prze­no­śny zbior­nik na pa­li­wo z uchwy­tem umoż­li­wia­ja­cym ręcz­ny tran­sport;

 (1.2) daw. bla­sza­ny po­jem­nik do prze­no­sze­nia lub prze­cho­wy­wa­nia cze­ko­la­dy, ty­to­niu itp. uży­wa­ny pod­czas wy­cie­czek


Ka­ni­ster (nie­po­praw­nie: kar­ni­ster) – prze­no­śny, naj­czę­ściej me­ta­lo­wy, cza­sem pla­sti­ko­wy, zbior­nik słu­żą­cy do prze­wo­że­nia i cza­so­we­go prze­cho­wy­wa­nia cie­czy (zwy­kle ben­zy­ny lub in­nych pły­nów ro­po­po­chod­nych, ale też wody).

Naj­po­pu­lar­niej­szy model ka­ni­stra zo­stał opra­co­wa­ny w Niem­czech w la­tach 30. XX wieku i roz­po­wszech­nił się w cza­sie II wojny świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanisterek

mały ka­ni­ster


Źródła:

SJP.pl

Kanistrowy

→ ka­ni­ster


Patrz:kanister

Źródła:

SJP.pl

Kaniuk

mały ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ela­nus|ref=tak., nie­wiel­ki ptak dra­pież­ny, nie gnież­dżą­cy się w Pol­sce;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaniula

rurka me­ta­lo­wa na jed­nym końcu ścię­ta tępo, na dru­gim za­koń­czo­na na­sad­ką do strzy­kaw­ki, słu­żą­ca do płu­ka­nia, wstrzy­ki­wań lub (z trój­grań­cem) do punk­cji zatok szczę­ko­wych, jamy opłuc­nej itp.


Źródła:

SJP.pl

Kanizjusz

imię mę­skie


Ka­niz­jusz, Ka­ni­zy – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od naz­wi­ska św. Pio­tra Ka­niz­ju­sza, dok­to­ra Ko­ścio­ła.

Ka­niz­jusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 kwiet­nia i 21 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaniów

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie czer­ka­skim, nad Zbior­ni­kiem Ka­niow­skim na Dnie­prze;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanię

pis­klę kani


Źródła:

SJP.pl

Kaniła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara wię­zien­na kap­tur, maska


Źródła:

Wiktionary

Kaniński

→ Kanin


Patrz:Kanin

Źródła:

SJP.pl

Kanji

[czy­taj: kan­dzi] ja­poń­skie pismo ide­o­gra­ficz­ne, wy­wo­dzą­ce się z pisma chiń­skie­go


rze­czow­nik

 (1.1) jęz. ja­poń­skie pismo ide­o­gra­ficz­ne, wy­wo­dzą­ce się z pisma chiń­skie­go;


Kanji (jap. 漢字 kanji; „znaki Hanów”) – znaki lo­go­gra­ficz­ne po­cho­dze­nia chiń­skie­go, które wraz z sy­la­ba­riu­sza­mi hi­ra­ga­na (ひらがな, 平仮名), ka­ta­ka­na (カタカナ, 片仮名), cy­fra­mi arab­ski­mi oraz al­fa­be­tem ła­ciń­skim sta­no­wią ele­ment pisma ja­poń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanka

1. bla­sza­ne na­czy­nie na mleko; bańka;
2. rurka ze szkła lub me­ta­lu, bę­dą­ca za­koń­cze­niem rurki gu­mo­wej lub gu­mo­wej grusz­ki;
3. ka­wa­łek cze­ko­la­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży po­jem­nik na płyn, np. mleko

 (1.2) pot. dzba­nek

 (1.3) gw-pl|Bia­ły­stok. ko­new­ka

 (1.4) reg-pl|Poz­nań. bańka (na mleko)

 (1.5) slang. ma­ri­hu­a­na

 (1.6) med. za­koń­cze­nie iry­ga­to­ra – np. gu­mo­wej grusz­ki do wle­wów do­od­byt­ni­czych


Kanka – pla­sti­ko­wa, gu­mo­wa lub me­ta­lo­wa rurka sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie, słu­żą­ca jako koń­ców­ka przy­rzą­dów do wy­ko­ny­wa­nia iry­ga­cji jelit lub po­chwy. Z jed­nej stro­ny mięk­ko za­koń­czo­na w celu łat­we­go wpro­wa­dza­nia do jam ciała, z dru­giej stro­ny ma naj­czę­ściej gwint słu­żą­cy do po­dłą­cze­nia z grusz­ką lub kro­plów­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kankan

1. ta­niec fran­cu­ski z wy­so­kim pod­no­sze­niem nóg przez tan­cer­ki i po­trzą­sa­niem unie­sio­ny­mi, fal­ba­nia­sty­mi spód­ni­ca­mi;
2. mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. fran­cu­ski, ka­ba­re­to­wy ta­niec re­wio­wy;

 (1.2) muz. mu­zy­ka do tego tańca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kankanistka

ko­bie­ta tań­czą­ca kan­ka­na


Źródła:

SJP.pl

Kankanowy

przy­miot­nik od: kan­kan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kan­ka­nem, do­ty­czą­cy kan­ka­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kankier

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) śrpol. wrzód, być może we­ne­rycz­ny; guz zło­śli­wy


Źródła:

Wiktionary

Kankle

li­tew­ski in­stru­ment lu­do­wy, ro­dzaj gi­ta­ry


Źródła:

SJP.pl

Kankles

li­tew­ski lud. in­stru­ment mu­zycz­ny, przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem cytrę


Źródła:

SJP.pl

Kankroid

no­wot­wór zło­śli­wy skóry ma­ją­cy po­stać owrzo­dze­nia


Źródła:

SJP.pl

Kankrynit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian sodu i wap­nia


Kan­kry­nit – mi­ne­rał z klasy krze­mia­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanna

1. ro­śli­na o barw­nych kwia­tach; pa­cio­recz­nik
2. zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, jedna z naj­więk­szych an­ty­lop; eland


Kanna – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie dą­brow­skim, w gmi­nie Bo­le­sław.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Ro­ki­cie, Wac­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kannabinoid

sub­stan­cja che­micz­na wy­i­zo­lo­wa­na z ko­no­pi


Źródła:

SJP.pl

Kannabinoidowy

→ kan­na­bi­no­id


Patrz:kannabinoid

Źródła:

SJP.pl

Kannabinol

sub­stan­cja uza­leż­nia­ją­ca, znaj­du­ją­ca się w przet­wo­rach ko­no­pi in­dyj­skich, np. w ma­ri­hu­a­nie i ha­szy­szu; ka­na­bi­nol


Kan­na­bi­nol, ka­na­bi­nol, CBN – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kan­na­bi­no­i­dów wy­stę­pu­ją­cy w ko­no­piach. Jego dzia­ła­nie psy­cho­ak­tyw­ne jest po­mi­jal­nie małe. Jest pro­duk­tem de­hy­dro­ge­na­cji te­tra­hy­dro­kan­na­bi­no­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kannada

jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii; kan­na­ra


Źródła:

SJP.pl

Kannara

jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii; kan­na­da


Źródła:

SJP.pl

Kannel

estoń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny zbli­żo­ny do cytry


Kan­nel – estoń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny zbli­żo­ny do cytry. Wraz z li­tew­skim in­stru­men­tem "kan­kles", ło­tew­skim "ko­kles", ro­syj­ski­mi gę­śla­mi i fiń­skim "kan­te­le" na­le­ży do grupy tzw. psal­te­riów bał­tyc­kich. Choć w Esto­nii uwa­ża­ny był za in­stru­ment na­ro­do­wy, nauka gry na nim po­du­pa­dła w XX wieku. W ostat­nich la­tach no­tu­je się jed­nak wzrost za­in­te­re­so­wa­nia nim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanneński

1. przy­miot­nik od: Kanny; ka­nej­ski
2. przy­miot­nik od: Can­nes; can­neń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­na­mi lub z bitwą która od­by­ła się tam w 216 r. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kannon

w bud­dyz­mie ja­poń­skim: bo­gi­ni mi­ło­sier­dzia; wy­o­bra­ża­na róż­no­rod­nie


Źródła:

SJP.pl

Kannowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu im­bi­row­ców; pa­cio­recz­ni­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Kanny

1. ro­śli­na o barw­nych kwia­tach; pa­cio­recz­nik
2. zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, jedna z naj­więk­szych an­ty­lop; eland


Kanny (łac. "Can­nae", obec­nie "Canne della Bat­ta­glia") – sta­ro­żyt­ne mia­sto rzym­skie w Apu­lii, gdzie w 216 roku p.n.e. woj­ska rzym­skie zo­sta­ły po­ko­na­ne przez woj­ska kar­ta­giń­skie pod wodzą Han­ni­ba­la (bitwa pod Kan­na­mi). Po upad­ku Ce­sar­stwa rzym­skie­go ist­nia­ło pod nazwą "Monte di Canne". Obok bitwy z 216 roku p.n.e. pod Kan­na­mi dosz­ło także do innej bitwy – w 1018 roku star­ły się tam woj­ska bi­zan­tyj­skie i lon­go­bardz­ko-nor­mandz­kie - bitwa pod Kan­na­mi (1018).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanoe

[czy­taj: kaNU] canoe, kanu;
1. łódź eski­mo­ska o szkie­le­cie z fisz­bi­nu lub kości wie­lo­ry­ba; kajak eski­mo­ski;
2. in­diań­ska łódź o szkie­le­cie z drew­na jodły po­kry­tym korą brzo­zo­wą;
3. łódź spor­to­wa stwo­rzo­na na wzór łodzi in­diań­skiej; ka­na­dyj­ka


Źródła:

SJP.pl

Kanon

1. wzór, za­sa­da, re­gu­ła;
2. prze­pi­sy ko­dek­su prawa ka­no­nicz­ne­go;
3. głów­na część mszy;
4. zbiór ksiąg Sta­re­go i No­we­go Te­sta­men­tu;
5. ze­spół cech ar­ty­stycz­nych cha­rak­te­ry­stycz­nych dla danej epoki;
6. wie­lo­gło­so­wy utwór mu­zycz­ny, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pow­ta­rza­niem te­ma­tu w róż­nych gło­sach;
7. sto­pień pisma dru­kar­skie­go równy 36 punk­tom ty­po­gra­ficz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. ogól­nie przy­ję­ta za­sa­da czy wzo­rzec (po­stę­po­wa­nia, este­ty­ki, itp.);

 (1.2) kult. bi­bliot. lista norm, zasad, tek­stów o pod­sta­wo­wym zna­cze­niu

 (1.3) bibl. zam­knię­ty zbiór ksiąg uz­na­ny w Ko­ście­le za natch­nio­ne;

 (1.4) muz. forma mu­zycz­na z pow­ta­rza­ją­cym się te­ma­tem;

 (1.5) praw. po­je­dyn­czy prze­pis w ko­dek­sie

 (1.6) kośc. mod­lit­wa eu­cha­ry­stycz­na, część mszy świę­tej;

 (1.7) fant. zbiór ksią­żek, opo­wia­dań, ko­mik­sów, fil­mów i gier, uz­na­wa­nych za prze­ka­zu­ją­ce praw­dę o danym fan­ta­stycz­nym uni­wer­sum

 (1.8) daw. druk. sto­pień pisma

 (1.9) daw. wojsk. nazwa ar­ma­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanonada

ogień ar­ty­le­ryj­ski, zwy­kle dłu­gotr­wa­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. silny, dłu­gotr­wa­ły ostrzał z dział, na­wa­ła ar­ty­le­ryj­ska

 (1.2) pot. huk ka­no­na­dy (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanonia

1. urząd ka­no­ni­ka; ka­no­ni­kat;
2. miesz­ka­nie ka­no­ni­ka, ka­no­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. miesz­ka­nie ka­no­ni­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanonicki

→ ka­no­nik; ka­no­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Kanoniczka

1. człon­ki­ni żeń­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, bę­dą­ce­go od­po­wied­ni­kiem ka­no­ni­ków re­gu­lar­nych;
2. człon­ki­ni świec­kie­go sto­wa­rzy­sze­nia ko­biet obo­wią­za­nych do po­słu­szeń­stwa prze­ło­żo­nej;
3. daw­niej: człon­ki­ni zgro­ma­dze­nia pa­nien mo­gą­ca wy­wieść szla­chect­wo co najm­niej z trzech po­ko­leń po mie­czu i po ką­dzie­li, obo­wią­za­nych do czy­sto­ści i po­słu­szeń­stwa, nies­kła­da­ją­cych ślu­bów ubó­stwa i mo­gą­cych wy­cho­dzić za mąż


Źródła:

SJP.pl

Kanonicznoprawny

od­no­szą­cy się do prawa ka­no­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Kanoniczność

zgod­ność z usta­lo­nym po­rząd­kiem (ka­no­nem), np. w Pi­śmie Świę­tym, świa­tach fan­ta­sy


Źródła:

SJP.pl

Kanoniczny

1. ogól­nie przy­ję­ty, uz­na­ny za wła­ści­wy; obo­wią­zu­ją­cy;
2. do­ty­czą­cy ka­no­nu - wzoru, re­gu­ły;
3. w re­li­gii: do­ty­czą­cy zbio­ru ksiąg Sta­re­go i No­we­go Te­sta­men­tu;
4. w re­li­gii: do­ty­czą­cy prze­pi­sów prawa ko­ściel­ne­go;
5. w re­li­gii: do­ty­czą­cy ka­no­ni­ka, na­le­żą­cy do ka­no­ni­ka;
6. w ma­te­ma­ty­ce: pod­sta­wo­wy, za­sad­ni­czy


przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z ka­no­na­mi, od­no­szą­cy się do ka­no­nów

 (1.2) za­li­cza­ny do ka­no­nu (w sen­sie bi­blij­nym lub fan­ta­stycz­nym)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanoniczy

→ ka­no­nik; ka­no­nic­ki


Źródła:

SJP.pl

Kanonier

sze­re­go­wy ar­ty­le­rii;
1. naj­niż­szy sto­pień w woj­skach ar­ty­le­ryj­skich;
2. żoł­nierz ma­ją­cy taki sto­pień


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy dzia­ło, sze­re­go­wiec ar­ty­le­rii


Ka­no­nier – sto­pień woj­sko­wy w ar­ty­le­rii. Od­po­wied­nik stop­nia sze­re­go­we­go w in­nych ro­dza­jach wojsk.

5 sierp­nia 1919 roku Mi­ni­ster Spraw Woj­sko­wych zat­wier­dził ty­tu­la­tu­rę stop­ni po­do­fi­cer­skich i żoł­nier­skich w ar­ty­le­rii. Sto­pień ka­no­nie­ra w ar­ty­le­rii był od­po­wied­ni­kiem stop­nia sze­re­go­we­go w pie­cho­cie. Usta­wa o po­wszech­nym obo­wiąz­ku obro­ny Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej w 2016 roku nie prze­wi­dy­wa­ła ta­kie­go stop­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanonierka

okręt ar­ty­le­ryj­ski śred­niej lub małej wiel­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. hi­sto­rycz­na klasa okrę­tów ar­ty­le­ryj­skich śred­niej lub małej wiel­ko­ści


Ka­no­nier­ka (fr. "canonnière" od "canon" „dzia­ło” z wł. "can­no­ne" „dzia­ło”, zgrub. od "canna" „rura”) – hi­sto­rycz­na klasa okrę­tów ar­ty­le­ryj­skich śred­niej lub małej wiel­ko­ści. Ka­no­nier­ki przez­na­czo­ne były prze­de wszyst­kim do ostrze­li­wa­nia celów lą­do­wych, przy­brzeż­nej służ­by pa­tro­lo­wej i do­zo­ro­wej, obro­ny wy­brze­ża, sta­wia­nia min i in­nych zadań po­moc­ni­czych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanonierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z ka­no­nie­rem, do­ty­czą­cy ka­no­nie­ra


Źródła:

Wiktionary

Kanonik

1. czło­nek ka­pi­tu­ły Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go;
2. tytuł ho­no­ro­wy osoby du­chow­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu Ka­no­ni­ków Re­gu­lar­nych św. Au­gu­sty­na;

 (1.2) rel. du­chow­ny ka­to­lic­ki uho­no­ro­wa­ny człon­ko­stwem w ka­pi­tu­le ka­te­dral­nej lub ko­le­giac­kiej;


Ka­no­nik (łac. "ca­no­ni­cus") – wczes­noś­red­nio­wiecz­na nazwa du­chow­nych, ży­ją­cych we­dług reguł ka­no­nicz­nych przy ko­ścio­łach bi­sku­pich (ka­te­drach) lub ko­le­gia­tach; współ­cze­śnie – tytuł ka­pła­nów uho­no­ro­wa­nych za szcze­gól­ne za­słu­gi dla ko­ścio­ła lo­kal­ne­go, zo­bo­wią­za­nych do spra­wo­wa­nia okre­ślo­nych obrzę­dów li­tur­gicz­nych wraz z in­ny­mi ka­no­ni­ka­mi lub miej­sco­wym bi­sku­pem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanonikat

urząd ka­no­ni­ka; ka­no­nia


Źródła:

SJP.pl

Kanonista

znaw­ca prawa ka­no­nicz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. kośc. praw­nik bę­dą­cy spa­e­cja­li­stą od prawa ka­no­nicz­ne­go (ko­ściel­ne­go)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanonistka

znaw­czy­ni prawa ka­no­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Kanonistyczny

→ ka­no­ni­sty­ka


Patrz:kanonistyka

Źródła:

SJP.pl

Kanonistyka

nauka o pra­wie ka­no­nicz­nym


Ka­no­ni­sty­ka – nauka o pra­wie ka­no­nicz­nym, de­fi­nio­wa­na jako nauka praw­na, bądź te­o­lo­gicz­na, po­słu­gu­ją­ca się od­po­wia­da­ją­cy­mi im me­to­da­mi ba­daw­czy­mi o cha­rak­te­rze praw­no-te­o­lo­gicz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanonizacja

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: uro­czy­ste i ofi­cjal­ne za­li­cze­nie osoby zmar­łej do grona świę­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ofi­cjal­ne uz­na­nie zmar­łe­go za świę­te­go i zez­wo­le­nie na jego pu­blicz­ny kult w Ko­ście­le ka­to­lic­kim lub Cerk­wi pra­wo­sław­nej;


Ka­no­ni­za­cja ( ca­no­ni­sa­tio) – ofi­cjal­ne uz­na­nie przez Sto­li­cę Apo­stol­ską lub lo­kal­ny ko­ściół pra­wo­sław­ny danej zmar­łej osoby za świę­tą z racji osią­gnię­cia przez nią do­sko­na­ło­ści mo­ral­nej w stop­niu he­ro­icz­nym lub uz­na­nie jej za mę­czen­ni­ka. Po­przez akt ka­no­ni­za­cji pa­pież lub organ zwierzch­ni lo­kal­nej cerk­wi pra­wo­sław­nej uz­na­je daną osobę za godną kultu pu­blicz­ne­go w Ko­ście­le po­wszech­nym i wpi­sa­nia jej do ka­ta­lo­gu świę­tych. Akt ten po­prze­dzo­ny jest pro­ce­sem ka­no­ni­za­cyj­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanonizacyjny

zwią­za­ny z ka­no­ni­za­cją - ofi­cjal­nym orze­cze­niem Ko­ścio­ła, na mocy któ­re­go osoba zmar­łą zo­sta­je za­li­czo­na w po­czet świę­tych


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­no­ni­za­cji, zwią­za­ny z ka­no­ni­za­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. do­ko­ny­wa­nie ka­no­ni­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Kanonizować

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: uro­czy­ście i ofi­cjal­nie stwier­dzać (stwier­dzić), że jeden z jego zmar­łych i uprzed­nio be­a­ty­fi­ko­wa­nych człon­ków znaj­du­je się śród świę­tych w nie­bie i że można się do niego pu­blicz­nie mod­lić oraz od­da­wać mu cześć


cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) rel. ofi­cjal­nie ogła­szać kogoś świę­tym

 (1.2) żart. nadać komuś lub cze­muś wy­so­ką rangę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanonować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. wojsk. strze­lać w kogoś z armat, pro­wa­dzić ka­no­na­dę


Źródła:

Wiktionary

Kanonowy

przy­miot­nik od: kanon


Źródła:

SJP.pl

Kanony

1. wzór, za­sa­da, re­gu­ła;
2. prze­pi­sy ko­dek­su prawa ka­no­nicz­ne­go;
3. głów­na część mszy;
4. zbiór ksiąg Sta­re­go i No­we­go Te­sta­men­tu;
5. ze­spół cech ar­ty­stycz­nych cha­rak­te­ry­stycz­nych dla danej epoki;
6. wie­lo­gło­so­wy utwór mu­zycz­ny, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pow­ta­rza­niem te­ma­tu w róż­nych gło­sach;
7. sto­pień pisma dru­kar­skie­go równy 36 punk­tom ty­po­gra­ficz­nym


Źródła:

SJP.pl

Kanopa

egip­ska lub etru­ska urna gro­bo­wa wy­ko­na­na z gliny lub ka­mie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ar­che­ol. cy­lin­drycz­ne na­czy­nie, gli­nia­na lub ala­ba­stro­wa urna egip­ska, w któ­rej prze­cho­wy­wa­no wnętrz­no­ści zmar­łe­go, wy­ję­te pod­czas bal­sa­mo­wa­nia, uży­wa­ne od cza­sów No­we­go Pań­stwa (XVI w. p.n.e.)hasło ka­no­pa w: Po­pu­lar­na En­cy­klo­pe­dia Po­wszech­na PWN, tom VI, s. 198, War­sza­wa 2002, isbn 83-85719-66-0;

 (1.2) szt. ar­che­ol. po­piel­ni­ca etru­ska, wy­ko­na­na z brązu lub gliny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanopus

gwia­zda; Ca­no­pus


Ka­no­pus ("α Car") – naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Kila (ob­ser­wo­wa­na wiel­kość gwia­zdo­wa: −0,74m), druga po Sy­riu­szu pod wzglę­dem jas­no­ści gwia­zda na noc­nym nie­bie. Od­le­gła od Słoń­ca o około 309 lat świetl­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanosjanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. ka­to­lic­ka za­kon­ni­ca z kon­gre­ga­cji za­ło­żo­nej przez Mag­da­le­nę z Ka­nos­sy;


Źródła:

Wiktionary

Kanossa

miej­sco­wość we Wło­szech; Ca­nos­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;


Ka­nos­sa (wł. "Ca­nos­sa") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Reg­gio Emi­lia, u pod­nó­ża Ape­nin, ok. 25 km od Parmy. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ku­je 3376 osób, 63,7 os./km².

Zamek w Ka­nos­sie na­le­żał pier­wot­nie do Ma­tyl­dy, hra­bi­ny To­ska­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanotier

ro­dzaj sze­ro­kie­go, słom­ko­we­go ka­pe­lu­sza; ka­no­tie­ra, ca­no­tier


Ka­no­tier (z ca­no­tier – wio­ślarz) – słom­ko­wy ka­pe­lusz z niską pła­ską głów­ką i nie­du­żym ron­dem, ozdo­bio­ny czar­ną lub białą jed­wab­ną wstąż­ką.

Po­ja­wił się w dru­giej po­ło­wie XIX wieku, będąc po­cząt­ko­wo no­szo­ny przez przed­sta­wi­cie­li obu płci. W pier­wszej po­ło­wie XX wieku moda na ten letni ka­pe­lusz, no­szo­ny w póź­niej­szym okre­sie już tylko przez męż­czyzn, za­ni­kła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanotiera

ro­dzaj sze­ro­kie­go, słom­ko­we­go ka­pe­lu­sza; ka­no­tier, ca­no­tier


Źródła:

SJP.pl

Kanpur

mia­sto w In­diach


Kan­pur (hindi: कानपुर, do 1948 r. znany jako "Cawn­po­re") – naj­więk­sze mia­sto stanu Uttar Pra­desh w pół­noc­nych In­diach.

Kan­pur jest po­ło­żo­ny nad rzeką Gan­ges, na po­łud­nio­wy za­chód od Lakh­nau i jest waż­nym cen­trum prze­my­słu ma­szy­no­we­go, tek­styl­ne­go, elek­tro­nicz­ne­go, me­ta­lo­we­go i che­micz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kansas

[czy­taj: kan­zas albo kan­sas]
1. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
2. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w środ­ko­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) geogr. rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez pół­noc­no-wschod­nie te­re­ny stanu Kan­sas (1.1), ucho­dzi do Mis­so­u­ri;


Kan­sas () – stan w re­gio­nie Mid­west, w środ­ko­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Na pół­no­cy gra­ni­czy ze sta­nem Ne­bra­ska, na wscho­dzie ze sta­nem Mis­so­u­ri, na po­łud­niu z Okla­ho­mą, a na za­cho­dzie z Ko­lo­ra­do. Jego sto­li­cą jest To­pe­ka, a naj­więk­szym mia­stem Wi­chi­ta. Swoim za­się­giem obej­mu­je czę­ścio­wo ob­szar me­tro­po­li­tal­ny – Kan­sas City.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kansaski

→ Kan­sas [czy­taj: kan­za­ski]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­sas, do­ty­czą­cy Kan­sas (rzeki, mia­sta albo stanu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kansi

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzieś, w pew­nym miej­scu


Źródła:

Wiktionary

Kansikej

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. do­kądś, gdzieś tam


Źródła:

Wiktionary

Kansu

pro­win­cja w Chi­nach; Gansu


Źródła:

SJP.pl

Kant

1. ostry brzeg, kra­wędź; rant;
2. po­tocz­nie: oszu­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) brzeg lub kra­wędź o ostrym za­ło­mie

 (1.2) pot. przen. oszu­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantabria

re­gion au­to­no­micz­ny w Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, nad brze­giem Za­to­ki Bi­skaj­skiej

 (1.2) geogr. adm. wspól­no­ta au­to­no­micz­na w Hisz­pa­nii;


Kan­ta­bria (hiszp. "Can­ta­bria") – wspól­no­ta au­to­no­micz­na w Hisz­pa­nii za­wie­ra­ją­ca jedną pro­win­cję o tej samej naz­wie. Kan­ta­bria po­ło­żo­na jest w pół­noc­nej Hisz­pa­nii nad Za­to­ką Bi­skaj­ską. Od za­cho­du gra­ni­czy z Astu­rią, od po­łud­nia z Ka­sty­lią i Le­o­nem, a od wscho­du z Kra­jem Ba­sków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantabryjczyk

miesz­ka­niec Kan­ta­brii (re­gio­nu w Hisz­pa­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kan­ta­brii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantabryjka

miesz­kan­ka Kan­ta­brii (re­gio­nu w Hisz­pa­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kan­ta­brii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantabryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­ta­brią, do­ty­czą­cy Kan­ta­brii, po­cho­dzą­cy z Kan­ta­brii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ro­mań­ski uży­wa­ny w Kan­ta­brii


Źródła:

Wiktionary

Kantafon

elek­trycz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Kantak

pazur tyl­ne­go palca u pta­ków dra­pież­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kantal

stop że­la­za, chro­mu, alu­mi­nium i ko­bal­tu, uży­wa­ny do wy­ro­bu ele­men­tów grzej­nych pie­ców prze­my­sło­wych; kant­hal


Kan­tal (kant­hal) – stop że­la­za i chro­mu z do­dat­kiem glinu i nie­wiel­kich ilo­ści in­nych skład­ni­ków – krze­mu, man­ga­nu i węgla. Cha­rak­te­ry­zu­je się dużym opo­rem wła­ści­wym i ma za­sto­so­wa­nie w pro­duk­cji ma­te­ria­łów opo­ro­wych oraz ele­men­tów grzej­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kantala

twar­de włó­kno z liści agawy, uży­wa­ne do wy­ro­bu wor­ków, ple­cio­nek, mat i sznu­rów


Źródła:

SJP.pl

Kantalowy

→ kan­tal; kant­ha­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Kantalup

upraw­na od­mia­na me­lo­na cu­kro­we­go; kan­ta­lu­pa


Źródła:

SJP.pl

Kantalupa

upraw­na od­mia­na me­lo­na cu­kro­we­go; kan­ta­lup


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. spoż. upra­wia­na od­mia­na me­lo­na z ga­tun­ku Cu­cu­mis melo (ogó­rek melon), o po­ma­rań­czo­wym, słod­kim miąż­szu;


Kan­ta­lu­pa – upra­wia­na od­mia­na me­lo­na cu­kro­we­go ("Cu­cu­mis melo" subsp. "melo" var. "can­ta­lo­u­pen­sis").

Owoc po­sia­da formę ku­li­stą, skór­ka czę­sto po­dłuż­nie że­bro­wa­na, nie­kie­dy po­kry­ta wy­rost­ka­mi i guz­ka­mi. Nazwa po­cho­dzi od zamku Can­ta­lu­po pod Rzy­mem, gdzie po raz pier­wszy w Eu­ro­pie roz­po­czę­to upra­wę tej od­mia­ny. Owoce osią­ga­ją wagę do 1 kg. Do tej od­mia­ny za­li­cza się rów­nież ce­nio­ny melon sza­ran­tej­ski o wy­jąt­ko­wo aro­ma­tycz­nym miąż­szu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantar

1. ro­dzaj skó­rza­nej lub par­cia­nej uzdy bez wę­dzi­dła;
2. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spon­dy­lio­so­ma cant­ha­rus|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych;

 (1.2) jeźdz. ro­dzaj upro­szczo­nej uzdy bez wę­dzi­dła;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantarek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) anat. ornit. rejon mor­fo­lo­gicz­ny na gło­wie ptaka po­mię­dzy bocz­nym skra­jem na­sa­dy gór­nej szczę­ki a okiem;


Kan­ta­rek – część upie­rze­nia pta­ków. Są to pióra na od­cin­ku mię­dzy przed­nim ką­ci­kiem oka a dzio­bem, czę­sto kon­tra­sto­wo ubar­wio­ne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kantaros

1. kie­lich o dwóch uchwy­tach,
2. ska­ra­be­usz, świę­ty znak Egip­cjan


Kan­ta­ros (stgr. κάνθαρος "kántharos", łac. "cant­ha­rus") – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji kie­li­cho­wa­te na­czy­nie słu­żą­ce do picia wina.

Jego cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne to wy­so­ka nóżka osa­dzo­na na nie­wiel­kiej stop­ce oraz dwa cien­kie, pio­no­we, wy­so­ko unie­sio­ne, pa­łą­ko­wa­te ima­dła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kantaryda

chrząszcz z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych), o zie­lo­nej me­ta­licz­nej bar­wie i ciele dłu­go­ści od 12 do 22 mm, któ­re­go krew za­wie­ra draż­nią­cą sub­stan­cję - kan­ta­ry­dy­nę, sto­so­wa­ną daw­niej w lecz­nict­wie; pry­szczaw­ka, pry­szczel le­kar­ski, majka le­kar­ska, mucha hisz­pań­ska


Źródła:

SJP.pl

Kantarydowy

→ kan­ta­ry­da


Patrz:kantaryda

Źródła:

SJP.pl

Kantarydyna

tru­ją­ca sub­stan­cja znaj­du­ją­ca się we krwi kan­ta­ry­dy


Kan­ta­ry­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, po­li­cy­klicz­ny bez­wod­nik kwasu di­kar­bok­sy­lo­we­go za­wie­ra­ją­cy mo­stek tle­no­wy.

Kan­ta­ry­dy­na wy­dzie­la­na jest w chwi­lach za­gro­że­nia przez chrzą­szcze z ro­dzi­ny ole­i­co­wa­tych (maj­ko­wa­tych). Niesz­kod­li­wy dla zwie­rząt ży­wią­cych się tymi chrzą­szcza­mi, a nawet dzia­ła­ją­cy wa­bią­co na owady kan­ta­ry­dy­no­fil­ne (m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kantarydynowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kan­ta­ry­dy­ną, do­ty­czą­cy kan­ta­ry­dy­ny


Źródła:

Wiktionary

Kantata

uro­czy­sty utwór wo­kal­no-in­stru­men­tal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. utwór mu­zycz­ny na głosy so­lo­we;


Kan­ta­ta – nie­sce­nicz­na forma mu­zy­ki wo­kal­no-in­stru­men­tal­nej; naj­czę­ściej ro­zbu­do­wa­na, wie­lo­od­cin­ko­wa; wy­ko­rzy­stu­ją­ca różne ga­tun­ki tek­stów li­te­rac­kich, ma­ją­ce różne funk­cje. Uksz­tał­to­wa­ła się, po­dob­nie jak ora­to­rium i opera, na po­cząt­ku epoki ba­ro­ku. Była szcze­gól­nie po­pu­lar­na w XVII i XVIII wieku (A. Scar­lat­ti, G.P. Te­le­mann, J.S. Bach).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantatowy

przy­miot­nik od: kan­ta­ta


Źródła:

SJP.pl

Kantela

fiń­ski lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, ma­ją­cy od pię­ciu do trzy­na­stu strun; kan­te­le


Źródła:

SJP.pl

Kantele

fiń­ski lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, ma­ją­cy od pię­ciu do trzy­na­stu strun; kan­te­la


Zo­bacz też: Kan­te­le – wieś w Fin­lan­dii.

Kan­te­le – fiń­ski lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych, wy­stę­pu­ją­cy rów­nież pod in­ny­mi naz­wa­mi w pół­noc­no-za­chod­nich re­jo­nach Rosji i niek­tó­rych kra­jach bał­tyc­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanterberyjczyk

miesz­ka­niec Can­ter­bu­ry


Źródła:

SJP.pl

Kanterberyjka

miesz­kan­ka Can­ter­bu­ry


Źródła:

SJP.pl

Kanterberyjski

przy­miot­nik od: Can­ter­bu­ry


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Can­ter­bu­ry, do­ty­czą­cy Can­ter­bu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanthak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanthal

stop że­la­za, chro­mu, alu­mi­nium i ko­bal­tu, uży­wa­ny do wy­ro­bu ele­men­tów grzej­nych pie­ców prze­my­sło­wych; kan­tal


Źródła:

SJP.pl

Kanthalowy

→ kant­hal [czy­taj: kan­ta­lo­wy]; kan­ta­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Kantka

za­gię­cie na no­gaw­ce pow­sta­łe przez za­pra­so­wa­nie ma­te­ria­łu; kant, plisa, fałda, fałd, za­pra­ska, za­kład­ka


Źródła:

SJP.pl

Kanton

1. kraj związ­ko­wy w Szwaj­ca­rii;
2. jed­nost­ka te­ry­to­rial­no-ad­mi­ni­stra­cyj­na w niek­tó­rych kra­jach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraj wcho­dzą­cy w skład Kon­fe­de­ra­cji Szwaj­car­skiej;

 (1.2) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny

 (1.3) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ek­wa­do­rze

 (1.4) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ko­sta­ry­ce

 (1.5) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go we Fran­cji;

 (1.6) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ka­na­dzie

 (1.7) jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Luk­sem­bur­ga;

 (1.8) górne czo­ło­we pole płata flagi;

 (1.9) he­rald. fi­gu­ra za­szczyt­na w gór­nym lewym lub pra­wym rogu tar­czy her­bo­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantonalny

od­no­szą­cy się do kan­to­nu, jed­nost­ki po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w niek­tó­rych kra­jach, m.in. w Szwaj­ca­rii


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kan­to­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantoniera

rzad­ko: barw­na, udra­po­wa­na wokół okna fi­ra­na lub cien­ka za­sło­na, skła­da­ją­ca się z dwóch pro­stych boków oraz ozdob­ne­go lam­bre­ki­nu


Źródła:

SJP.pl

Kantonierka

ro­dzaj upię­cia fi­ran­ki w po­sta­ci dwóch pasów z boków okna i de­ko­ra­cyj­ne­go pasa na górze sta­no­wią­ce­go obra­mo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Kantonista

daw­niej:
1. żoł­nierz wy­cho­wy­wa­ny od dziec­ka w ko­sza­rach;
2. męż­czyz­na obo­wią­za­ny do służ­by woj­sko­wej do końca życia;
3. osoba zwer­bo­wa­na do woj­ska; re­krut;
4. żoł­nierz prze­by­wa­ją­cy na kan­to­nach


Kan­to­ni­sta (ros. "кантонист") – chło­piec kształ­co­ny w tak zwa­nych szko­łach kan­to­ni­stów ("кантонистские школы") w Im­pe­rium Ro­syj­skim (przed 1858) na za­wo­do­we­go woj­sko­we­go Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go. Kan­to­ni­sta­mi były głów­nie sie­ro­ty, dzie­ci żoł­nie­rzy i po­cho­dzą­ce z ubo­gich, nie­ma­ją­cych środ­ków do życia ro­dzin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kantonizacja

po­dział na kan­to­ny, jed­nost­ki te­ry­to­rial­no-ad­mi­ni­stra­cyj­ne o znacz­nym stop­niu nie­za­leż­no­ści od wła­dzy cen­tral­nej


Źródła:

SJP.pl

Kantonizacyjny

przy­miot­nik od: kan­to­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Kantonka

miesz­kan­ka Kan­to­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kan­to­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantonowy

→ kan­ton, np. po­da­tek kan­to­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Kantor

śpie­wak w ko­ście­le ka­to­lic­kim, pro­te­stanc­kim lub w ży­dow­skiej sy­na­go­dze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce umoż­li­wia­ją­ce wy­mia­nę wa­lu­ty na inną

 (1.2) daw. biuro pocz­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) śpie­wak w sy­na­go­dze

 (2.2) przo­dow­nik w chó­rze pro­te­stanc­kim, or­ga­ni­sta

 (2.3) osoba za­czy­na­ją­ca psal­my w jed­nym z chó­rów w Li­tur­gii go­dzin w Ko­ście­le ka­to­lic­kim;


Zo­bacz też: Kan­tor (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Kan­tor – w re­li­gii to osoba du­chow­na, która pro­wa­dzi apo­stol­stwo we­dług tra­dy­cji apo­stol­skiej we wspól­no­cie re­li­gij­nej jak mod­lit­wy, nauki i życia wiarą. Na pod­sta­wie De­kre­tu Apo­sto­li­cam ac­tu­o­si­ta­tem i ko­dek­su prawa ka­no­nicz­ne­go Kan.230, §2. Świec­cy mogą być cza­so­wo wyz­na­cze­ni do peł­nie­nia funk­cji lek­to­ra w czyn­no­ściach li­tur­gicz­nych; po­dob­nie wszy­scy świec­cy mogą peł­nić funk­cje ko­men­ta­to­ra, kan­to­ra albo inne, zgod­nie z prze­pi­sa­mi prawa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantoralny

→ kan­tor (osoba); kan­tor­ski


Źródła:

SJP.pl

Kantorat

1. szkół­ka ewan­ge­lic­ka, w któ­rej uczy kan­tor (chór­mistrz, or­ga­ni­sta);
2. sta­no­wi­sko kan­to­ra;
3. służ­bo­we miesz­ka­nie kan­to­ra


Kan­to­rat – w przesz­ło­ści w Ko­ścio­łach ewan­ge­lic­kich jed­nost­ka te­ry­to­rial­na pa­ra­fii, szko­ła ewan­ge­lic­ka lub dom mod­lit­wy (ka­pli­ca). Po­ję­cie oz­na­cza także grupę wo­kal­ną pro­wa­dzo­ną przez kan­to­ra, lub jego sta­no­wi­sko pracy.

Kan­to­ra­ty w Ko­ście­le Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skim w RP.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kantorek

zdrob­nia­le: biuro fa­bry­ki, skle­pu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. duży stół do pi­sa­nia i prze­cho­wy­wa­nia pa­pie­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantorka

zdrob­nia­le: biuro fa­bry­ki, skle­pu


Źródła:

SJP.pl

Kantorowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­to­ro­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Kan­to­ro­wic


Źródła:

Wiktionary

Kantorowiec

pra­cow­nik lub wła­ści­ciel kan­to­ru


Źródła:

SJP.pl

Kantorowy

przy­miot­nik od: kan­tor


Źródła:

SJP.pl

Kantorski

→ kan­tor (osoba); kan­to­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Kantorstwo

1. urząd, obo­wiąz­ki kan­to­ra;
2. mu­zycz­ny kie­ru­nek stu­diów, przy­go­to­wu­ją­cy do peł­nie­nia funk­cji kan­to­ra;
3. praca w punk­cie wy­mia­ny walut


Źródła:

SJP.pl

Kantorzysta

prze­sta­rza­łe: osoba pra­cu­ją­ca w kan­to­rze


Źródła:

SJP.pl

Kantorzystka

→ kan­to­rzy­sta


Patrz:kantorzysta

Źródła:

SJP.pl

Kantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kan­to­wać.


Kan­to­wa­nie to spo­sób spy­cha­nia stat­ku z mie­lizn na głęb­szą wodę, za po­mo­cą wbi­tych nie­mal pio­no­wo bumsz­ta­ków. Do gór­ne­go końca bumsz­ta­ka mo­cu­je się linę sta­lo­wą i pra­cu­ją­cą windą kot­wicz­ną unosi się nieco rufę stat­ku. Rów­nież (z j.niem "ken­tern") prze­chy­la­nie stat­ku, stąd po­cho­dzi okre­śle­nie w żar­go­nie ma­ry­nar­skim prze­kan­to­wa­ny sta­tek, czyli prze­chy­lo­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kantowaty

1. ma­ją­cy wiele kan­tów;
2. po­tocz­nie: do­ko­nu­ją­cy oszustw


Źródła:

SJP.pl

Kantować

1. zgi­nać coś w taki spo­sób, by ut­wo­rzył się kant;
2. obra­cać belki, cegły na inny bok celem ich lep­sze­go osu­sze­nia;
3. po­tocz­nie: wpro­wa­dzać w błąd, oszu­ki­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­kan­to­wać)

 (1.1) oszu­kać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kan­to­wać się (dk. wy­kan­to­wać się)

 (2.1) pot. oszu­ki­wać się wza­jem­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kan­to­wać się

 (3.1) reg. pozn. pchać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kantownik

ro­bot­nik w ce­giel­ni, usta­wia­ją­cy cegły do su­sze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do kan­to­wa­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ro­bot­nik w ce­giel­ni usta­wia­ją­cy cegły na kant, by szyb­ciej wys­chły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kanta lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. wy­wo­dzą­cy się z za­ło­żeń, tez ut­wo­rzo­nych przez Im­ma­nu­e­la Kanta; zwią­za­ny z jego fi­lo­zo­fią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantowy

przy­miot­nik od: kant


Źródła:

SJP.pl

Kantończyk

miesz­ka­niec Kan­to­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kan­to­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantoński

przy­miot­nik od: Kan­ton (mia­sto w Chi­nach)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kan­to­nem, do­ty­czą­cy Kan­to­nu (mia­sta w Chi­nach)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kan­toń­ski, uży­wa­ny w po­łud­nio­wych Chi­nach, Hong­kon­gu i Makau;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kanty

1. ostry brzeg, kra­wędź; rant;
2. po­tocz­nie: oszu­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. przy­do­mek św. Jana z Kęt

 (1.2) imię|pol­ski|m., uży­wa­ne jako skró­ce­nie imie­nia Jan Kanty


Kanty (do 2010 "Kęty", niem. "Groß Kan­ten") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty nad je­zio­rem Kęc­kim. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Klo­no­wy Dwór.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantyczka

książ­ka za­wie­ra­ją­ca zbiór pie­śni re­li­gij­nych, głów­nie ko­lę­dy i pa­sto­rał­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. rel. po­pu­lar­na pieśń re­li­gij­na, zwła­szcza ko­lę­da

 (1.2) liter. zbiór za­wie­ra­ją­cy pie­śni re­li­gij­ne, zwła­szcza o te­ma­ty­ce bo­żo­na­ro­dze­nio­wej


Kan­tycz­ka (z łac. "can­ti­cum" = mo­no­log, pieśń) – po­pu­lar­na pieśń re­li­gij­na.

Jedna z pie­śni za­war­tych w kan­cjo­na­le. Z cza­sem okre­śle­nie „kan­tycz­ki” za­stą­pi­ło nazwę Kan­ty­cjo­nał.

Kan­tycz­ki to także zbiór kolęd, pa­sto­ra­łek i ja­se­łek (wcze­śniej pie­śni na­boż­nych) wy­da­ny w for­mie książ­ko­wej. Roz­po­wszech­nio­ne w XVII–XVIII w. także były sy­no­ni­mem kolęd.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantyczkowy

przy­miot­nik od: kan­tycz­ka


Źródła:

SJP.pl

Kantyk

w li­tur­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej: pod­nio­sła pieśń po­dob­na do psal­mu; hymn; kan­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. pieśń za­czerp­nię­ta z Bi­blii, włą­czo­na do któ­rejś z go­dzin ka­no­nicz­nych;


Kan­tyk ( can­ti­cum pieśń) – śpiew li­tur­gicz­ny w ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich; pieśń zbli­żo­na do psal­mu, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pod­nio­słym tek­stem za­czerp­nię­tym z Bi­blii.

Wśród naj­bar­dziej zna­nych kan­ty­ków są trzy o tek­stach za­czerp­nię­tych z Ewan­ge­lii Łu­ka­sza, które w obrząd­ku rzym­skim śpie­wa­ne są co­dzien­nie w trak­cie go­dzin ka­no­nicz­nych: kan­tyk Maryi ("Ma­gni­fi­cat") śpie­wa­ny na niesz­po­rach, kan­tyk Za­cha­ria­sza ("Be­ne­dic­tus") na jutrz­ni oraz kan­tyk Sy­me­o­na ("Nunc di­mit­tis") na kom­ple­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantyka

w li­tur­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej: pod­nio­sła pieśń po­dob­na do psal­mu; hymn; kan­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kantylacja

Kan­ty­la­cja – so­lo­we, me­lo­dycz­ne wy­gła­sza­nie tek­stów sa­kral­nych i mod­litw pod­czas li­tur­gii, łą­czą­ce cechy mowy i śpie­wu. Ter­min od­no­si się prze­de wszyst­kim do prak­ty­ki sy­na­go­gal­nej, lecz okre­śla się nim rów­nież po­dob­ną pu­blicz­ną pro­kla­ma­cję czy­tań w róż­nych tra­dy­cjach chrze­ści­jań­skich i in­nych obrzę­dach re­li­gij­nych.


Źródła:

Wikipedia

Kantylena

1. krót­ka pieśń epic­ka w śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji fran­cu­skiej
2. ro­dzaj sek­sty­ny
3. w mu­zy­ce in­stru­men­tal­nej: me­lo­dia odz­na­cza­ją­ca się śpiew­no­ścią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śpiew­na me­lo­dia w ut­wo­rze mu­zycz­nym;


Kan­ty­le­na, me­lo­dy­ka kan­ty­le­no­wa (wł. "can­ta­bi­le" – śpiew­nie) – typ me­lo­dy­ki w dzie­le mu­zycz­nym cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się śpiew­nym (li­rycz­nym) prze­bie­giem me­lo­dii (bez du­żych sko­ków, za­wie­ra­ją­cy małą licz­bę nut o krót­kich war­to­ściach, z za­sto­so­wa­niem, w prze­wa­ża­ją­cym stop­niu, ar­ty­ku­la­cji le­ga­to), wol­nym tem­pem, w odróż­nie­niu od me­lo­dy­ki fi­gu­ra­cyj­nej. Jest to ma­te­riał dźwię­ko­wy do­bra­ny w taki spo­sób, aby był wy­god­ny do wy­ko­na­nia gło­sem ludz­kim, zgod­ny z jego na­tu­ral­ny­mi moż­li­wo­ścia­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantylenowy

→ kan­ty­le­na


Patrz:kantylena

Źródła:

SJP.pl

Kantyna

1. bufet, głów­nie woj­sko­wy, czę­sto po­łą­czo­ny ze sto­łów­ką;
2. ro­dzaj nie­wiel­kie­go pu­deł­ka z na­nie­sio­nym zna­kiem fir­mo­wym lub her­bem, naj­czę­ściej ro­dzin­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar, re­sta­u­ra­cja przez­na­czo­na dla okre­ślo­nej grupy osób, np. żoł­nie­rzy


Kan­ty­na ( can­ti­na – piw­ni­ca) – nie­wiel­ki sklep w woj­sku, sprze­da­ją­cy pod­sta­wo­we pro­duk­ty (dla żoł­nie­rzy lub pra­cow­ni­ków cy­wil­nych danej in­sty­tu­cji), takie jak: pa­pie­ro­sy, prasę, środ­ki czy­sto­ści, bie­liz­nę, her­ba­tę itp. Bywa łą­czo­ny z barem lub ka­wiar­nią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kantynowy

→ kan­ty­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kan­ty­ną, do­ty­czą­cy kan­ty­ny


Patrz:kantyna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantysta

zwo­len­nik sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go Kanta lub kie­run­ku na­wią­zu­ją­ce­go do dok­try­ny Kanta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. zwo­len­nik kan­tyz­mu, fi­lo­zo­fii Im­ma­nu­e­la Kanta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kantystka

zwo­len­nicz­ka sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go Kanta lub kie­run­ku na­wią­zu­ją­ce­go do dok­try­ny Kanta


Źródła:

SJP.pl

Kantyzm

dok­try­na Kanta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny opar­ty na po­glą­dach Im­ma­nu­e­la Kanta, we­dług któ­re­go poz­na­nie czło­wie­ka jest ogra­ni­czo­ne do zja­wisk (fe­no­me­nów), a nie obej­mu­je rze­czy sa­mych w sobie (no­u­me­nów); pod­kre­śla zna­cze­nie ro­zu­mu, mo­ral­no­ści opar­tej na obo­wiąz­ku oraz au­to­no­mii jed­nost­ki


Kan­tyzm — fi­lo­zo­fia nie­miec­kie­go fi­lo­zo­fa Im­ma­nu­e­la Kanta.

Kant pod­dał do­tych­cza­so­we osią­gnię­cia fi­lo­zo­fii prze­glą­do­wi oraz kry­tycz­nej oce­nie. Po­dej­ście takie na­zy­wał ide­a­liz­mem tran­scen­den­tal­nym (kry­tycz­nym). Po­le­ga­ło ono na ba­da­niu ko­niecz­nych wa­run­ków, aby moż­li­we było poz­na­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanu

[czy­taj: kaNU] canoe, kanoe;
1. łódź eski­mo­ska o szkie­le­cie z fisz­bi­nu lub kości wie­lo­ry­ba; kajak eski­mo­ski;
2. in­diań­ska łódź o szkie­le­cie z drew­na jodły po­kry­tym korą brzo­zo­wą;
3. łódź spor­to­wa stwo­rzo­na na wzór łodzi in­diań­skiej; ka­na­dyj­ka


Źródła:

SJP.pl

Kanut

imię kró­lów duń­skich


Kanut, Ka­nu­ty – imię mę­skie po­cho­dze­nia pół­noc­no­ger­mań­skie­go. Po­cho­dzi od skan­dy­naw­skie­go imie­nia "Knut". Do ję­zy­ka pol­skie­go do­tar­ła za poś­red­nict­wem an­giel­skie­go "Ca­nu­te". Wy­wo­dzi się od sta­ro­nor­mandz­kie­go słowa "knotr" oz­na­cza­ją­ce­go „węzeł”.

Kanut imie­ni­ny ob­cho­dzi 7 stycz­nia, 19 stycz­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kanwa

1. sztyw­na tka­ni­na słu­żą­ca jako pod­kład do wy­szy­wa­nia, haf­to­wa­nia;
2. w prze­no­śni: pod­sta­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. tka­ni­na z moc­nych, uło­żo­nych w rzad­ką krat­kę nici, uży­wa­na jako pod­kład do haftu i wy­szy­wa­nia włócz­ką;

 (1.2) przen. wy­da­rze­nia, na któ­rych opie­ra się utwór, film itp. lub sta­no­wi ich tło

 (1.3) rzad. geogr. mapa kon­tu­ro­wa z na­nie­sio­ny­mi gra­ni­ca­mi, rze­ka­mi i siat­ką ge­o­gra­ficz­ną


Kanwa (fr. "ca­ne­vas") – tka­ni­na lnia­na lub ko­nop­na, z gru­bych, usz­tyw­nia­nych nici (współ­cze­śnie rów­nież z pla­sti­ku), o re­gu­lar­nym, rzad­kim splo­cie, tzw. płó­cien­nym. Uży­wa­na jako pod­kład do haftu krzy­ży­ko­we­go i pół­krzy­ży­ko­we­go. Po­pu­lar­na od XVIII wieku.

W przy­pad­ku tzw. wzo­rów li­czo­nych – uży­wa­na jest kanwa czy­sta (bez na­dru­ku), ale moż­li­wy jest też zakup kanwy z na­dru­ko­wa­nym wzo­rem, który na­stęp­nie bez­poś­red­nio po­kry­wa się nicią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kanwas

mocna tka­ni­na ba­weł­nia­na uży­wa­na na odzież tu­ry­stycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Kanwowy

przy­miot­nik od: kanwa


Źródła:

SJP.pl

Kany

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dokąd, gdzie


Źródła:

Wiktionary

Kanyż

za­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dokąd, gdzież


Źródła:

Wiktionary

Kanzona

1. li­rycz­ny wiersz wło­skiej i pro­wan­sal­skiej po­ez­ji ry­cer­skiej; kan­co­na;
2. krót­ka li­rycz­na kom­po­zy­cja in­stru­men­tal­na o śpiew­nym cha­rak­te­rze; kan­co­na


Źródła:

SJP.pl

Kanō

1. łącz­na nazwa dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go
2. re­gio­nal­nie: bańka na mleko; kanka


Źródła:

SJP.pl

Kao-Daj

w ka­o­da­iz­mie: isto­ta naj­wyż­sza; Cao Dai


Źródła:

SJP.pl

Kaodaistka

→ ka­o­da­i­sta


Patrz:kaodaista

Źródła:

SJP.pl

Kaodaizm

re­li­gia ut­wo­rzo­na w 1926 roku Wiet­na­mie, łą­czą­ca ele­men­ty bud­dyz­mu, kon­fu­cja­niz­mu, ta­o­iz­mu, chrze­ści­jań­stwa i kultu przod­ków


Ka­o­da­izm (wiet. "Cao Đài") – mo­no­te­i­stycz­na, syn­kre­tycz­na re­li­gia wiet­nam­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaolian

ro­śli­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, po­dob­na do ku­ku­ry­dzy, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ja­dal­na i pa­stew­na w Azji, Afry­ce i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie; ga­o­lan, ga­o­lian, sorgo ja­poń­skie


Źródła:

SJP.pl

Kaolin

1. skała osa­do­wa, glin­ka por­ce­la­no­wa;
2. skład­nik maści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała osa­do­wa za­wie­ra­ją­ca w swym skła­dzie głów­nie ka­o­li­nit, su­ro­wiec ce­ra­micz­ny;


Ka­o­lin (glin­ka por­ce­la­no­wa) – skała osa­do­wa za­wie­ra­ją­ca w swym skła­dzie głów­nie ka­o­li­nit, a także m.in. kwarc i mikę. Nazwa skały po­cho­dzi od chiń­skiej góry Ga­o­ling (chiń. 高嶺; dosł. „Wy­so­ka Góra”), miej­sca wy­do­by­wa­nia su­row­ca.

Pow­sta­je na sku­tek wie­trze­nia skał mag­mo­wych, me­ta­mor­ficz­nych i osa­do­wych. Jest „tłu­sty” w do­ty­ku. Barwa – biała, szara, żół­ta­wa do bru­nat­nej lub błę­kit­na­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaolinit

mi­ne­rał, hy­drok­so­krze­mian glinu


Ka­o­li­nit – bar­dzo po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do mi­ne­ra­łów ila­stych (grupa ka­o­li­ni­tu).

Jego nazwa po­cho­dzi od chiń­skiej miej­sco­wo­ści Ga­o­ling (高嶺), gdzie znaj­du­ją się duże i od dawna znane złoża tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaolinitowy

→ ka­o­li­nit


Patrz:kaolinit

Źródła:

SJP.pl

Kaolinityzacja

pro­ces prze­o­bra­ża­nia ska­le­ni w ka­o­li­nit


Źródła:

SJP.pl

Kaolinizacja

Ka­o­li­ni­za­cja – pro­ces prze­o­bra­ża­nia mi­ne­ra­łów, w szcze­gól­no­ści ska­le­ni i mik, w ka­o­li­nit, w cza­sie któ­re­go skład­ni­ki za­sa­do­we pod wpły­wem wody i dwut­len­ku węgla prze­cho­dzą w wę­gla­ny, a ści­śle okre­ślo­na część krze­mion­ki zmie­nia się w kwas or­to­krze­mo­wy, który łącz­nie z wę­gla­na­mi zo­sta­je wy­płu­ka­ny. Zja­wi­sko to za­cho­dzi głów­nie w śro­do­wi­sku słabo kwa­śnym. Pro­ces ten za­cho­dzi [] w re­zul­ta­cie wie­trze­nia che­micz­ne­go lub pro­ce­sów hy­dro­ter­mal­nych.


Źródła:

Wikipedia

Kaolinowy

przy­miot­nik od: ka­o­lin


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­o­li­nem, do­ty­czą­cy ka­o­li­nu

 (1.2) wy­ko­na­ny z ka­o­li­nu, za­wie­ra­ją­cy w skła­dzie ka­o­lin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaomoji

[czy­taj: ka­o­mo­dżi] ja­poń­ska emo­ti­ko­na, któ­rej nie trze­ba obra­cać, by zro­zu­mieć jej zna­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Kaon

cząst­ka ele­men­tar­na na­le­żą­ca do grupy me­zo­nów; mezon K


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. każdy z czte­rech me­zo­nów sta­no­wią­cych po­łą­cze­nie kwar­ka lub an­tyk­war­ka dziw­ne­go i kwar­ka lub an­tyk­war­ka gór­ne­go lub dol­ne­go;


Kaon (mezon K) – najl­żej­sza cząst­ka o nie­ze­ro­wej dziw­no­ści, mezon K po­sia­da spin równy 0. An­ty­cząst­ką kaonu jest an­ty­ka­on.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaosiung

mia­sto w Chi­nach; Ga­o­xiong


Źródła:

SJP.pl

Kaowiec

po­tocz­nie o in­struk­to­rze kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. in­struk­tor kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy za­trud­nia­ny przez domy kul­tu­ry, domy wcza­so­we itp., szcze­gól­nie po­pu­lar­ny w cza­sach PRL-u;


Nie mylić z: ka­ka­o­wiec oraz ka­wo­wiec.

Ka­o­wiec (od skró­tow­ca KO – kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy) – w PRL in­struk­tor kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy. Osoba, która na róż­nych im­pre­zach (bale, wie­czor­ki za­poz­naw­cze, wy­ciecz­ki, wcza­sy, grzy­bo­bra­nia) miała dbać o od­po­wied­ni po­ziom roz­ryw­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kap

wyraz na­śla­du­ją­cy od­głos spa­da­ją­cych kro­pel


wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy odz­wier­cied­la­ją­cy dźwięk kro­pel wody spa­da­ją­cej na ja­kieś po­dło­że

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. rozk. od: kapać

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: kapa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapa

1. na­rzu­ta na łóżko
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim uro­czy­sta szata li­tur­gicz­na
3. okap ku­chen­ny
4. czer­wo­na płach­ta uży­wa­na do draż­nie­nia byków w cza­sie walki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ne na­kry­cie na po­sła­nie, czę­sto we wzory

 (1.2) jeźdz. derka słu­żą­ca do przy­kry­wa­nia konia, czę­sto ozdob­na

 (1.3) rel. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: ro­dzaj ozdob­nej szaty li­tur­gicz­nej; pe­le­ry­na z kap­tu­rem, za­pi­na­na pod szyją

 (1.4) etn. żółto-ró­żo­wa płach­ta uży­wa­na przez ka­pe­a­do­rów w wal­kach byków, ma­ją­ca roz­draż­nić, za­chę­cić byki do walki

 (1.5) wulg. żeń­ski na­rząd płcio­wy

 (1.6) uczn. pot. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.7) daw. gwara. więz. po­ste­ru­nek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapacytacja

pro­ces doj­rze­wa­nia plem­ni­ka, który zna­lazł się w dro­gach rod­nych


Ka­pa­cy­ta­cja, uzdat­nie­nie – pro­ces zmian za­cho­dzą­cych w plem­ni­ku w dro­gach rod­nych sa­mi­cy umoż­li­wia­ją­cy za­płod­nie­nie. Praw­do­po­dob­nie wy­stę­pu­je u więk­szo­ści zwie­rząt. Stwier­dzo­no ją u sko­ru­pia­ków, szczę­ko­czuł­kow­ców, sze­ścio­no­gów i ssa­ków, a pewne zja­wi­ska ana­lo­gicz­ne także u in­nych krę­gow­ców, osło­nic i je­żow­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapacytyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. dy­skry­mi­na­cja, nie­chęć, nie­chęć, po­gar­da lub wro­gość skie­ro­wa­ne wobec osób uwa­ża­nych za nie­peł­no­spraw­ne


Źródła:

Wiktionary

Kapadocja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w tu­rec­kiej Ana­to­lii;

 (1.2) geogr. hist. dawna pro­win­cja Rzymu w Ka­pa­do­cji (1.1)

 (1.3) geogr. hist. jedna z sa­tra­pii per­skie­go im­pe­rium Ache­me­ni­dów w Ka­pa­do­cji (1.1);


Ka­pa­do­cja ( Cap­pa­do­cia) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Tur­cji w cen­tral­nej czę­ści Ana­to­lii, znana prze­de wszyst­kim z cha­rak­te­ry­stycz­nych form tu­fo­wych, two­rzą­cych „księ­ży­co­wy” kra­jo­braz, oraz z domów i ko­ścio­łów wy­ku­tych w tych wul­ka­nicz­nych ska­łach. Od an­ty­ku do śred­nio­wie­cza była waż­nym oś­rod­kiem chrze­ści­jań­stwa oraz miej­scem na­ro­dzin idei życia klasz­tor­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kapadocjanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­pa­do­cji


Źródła:

Wiktionary

Kapadocjanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­pa­do­cji


Źródła:

Wiktionary

Kapadocki

przy­miot­nik od: Ka­pa­do­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Ka­pa­do­cją, do­ty­czą­cy Ka­pa­do­cji, po­cho­dzą­cy z Ka­pa­do­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­pa­doc­ki z ana­to­lij­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapalin

dawny hełm z sze­ro­kim ron­dem opu­szczo­nym w dół, przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ka­pe­lusz, uży­wa­ny głów­nie przez pie­cho­tę


Ka­pa­lin (sta­ro­pol. "kło­buk", "kło­bu­czek", "ku­pa­lin") – hełm ot­war­ty o dzwo­nie oto­czo­nym sze­ro­kim, pro­stym lub na­chy­lo­nym w dół ron­dem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kapać.


Źródła:

Wiktionary

Kapar

drze­wo tro­pi­kal­ne o du­żych kwia­tach i owo­cach w po­sta­ci jagód


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cap­pa­ris|ref=tak., drze­wo, krzew lub pną­cze o po­je­dyn­czych li­ściach i du­żych, bia­łych, kre­mo­wych lub ró­żo­wych kwia­tach na dłu­gich szy­pu­łach, ros­ną­ce w wielu ga­tun­kach w stre­fie tro­pi­kal­nej obu pół­kul;

 (1.2) kulin. spoż. pąk kwia­to­wy lub młody owoc ka­pa­ru cier­ni­ste­go (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cap­pa­ris spi­no­sa|L.|ref=tak.) o pi­kant­nym smaku, uży­wa­ny w sztu­ce ku­li­nar­nej jako przy­pra­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaparek

1. młody owoc ka­pa­ru;
2. pąk kwia­to­wy tej ro­śli­ny


Źródła:

SJP.pl

Kaparkowy

przy­miot­nik od: ka­pa­rek


Źródła:

SJP.pl

Kaparnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Ukra­i­na. nie­su­mien­ny, nied­ba­ły pra­cow­nik


Źródła:

Wiktionary

Kaparot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. etn. ży­dow­ska ce­re­mo­nia oczy­szcze­nia od­pra­wia­na przed Jom Kipur, opar­ta na wie­rze­niu, że moż­li­we jest prze­nie­sie­nie cho­ro­by, bólu, winy i grze­chu na zwie­rzę lub przed­miot;


Ka­pa­rot ( ‏כַּפָּרוֹת‎, l.mn. „po­ku­ty, prze­ba­cze­nia, roz­grze­sze­nia”; ‏כּפּרות‎ "ka­po­res") – lu­do­wy zwy­czaj ży­dow­ski, po­le­ga­ją­cy na sym­bo­licz­nym prze­nie­sie­niu grze­chów z danej osoby na ptaka, który zo­sta­je na­stęp­nie zarż­nię­ty w za­stęp­stwie czło­wie­ka.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaparowate

ro­dzi­na ro­ślin, obej­mu­ją­ca około 45 ga­tun­ków ziół, krze­wów i drzew ros­ną­cych w stre­fie zwrot­ni­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cap­pa­ra­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu ka­pu­stow­ców;


Ka­pa­ro­wa­te ("Cap­pa­ra­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu ka­pu­stow­ców. Obej­mu­je ok. 30 ro­dza­jów z co najm­niej 324 ga­tun­ka­mi roz­po­wszech­nio­ny­mi w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i się­ga­ją­cy­mi do stre­fy kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go – po po­łud­nio­wą Eu­ro­pę i Stany Zjed­no­czo­ne w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaparowaty

o ce­chach ka­pa­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Kaparowce

rząd li­czą­cy ponad 4000 ga­tun­ków ro­ślin, pra­wie wy­łącz­nie ziel­nych, pro­du­ku­ją­cych olej­ki gor­czycz­ne i enzym roz­kła­da­ją­cy te olej­ki


Ka­pa­row­ce ("Cap­pa­ra­les" Hutch.) – rząd ro­ślin wy­róż­nia­ny w licz­nych XX-wiecz­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych okry­to­na­sien­nych (np. w Cron­qu­i­sta z 1981, Re­ve­a­la z lat 1993–1999). W sy­ste­mach APG, w tym ostat­nim z 2009, ro­śli­ny tu kla­sy­fi­ko­wa­ne włą­cza­ne są do rzędu ka­pu­stow­ców ("Bras­si­ca­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaparowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z klasy Ro­sop­si­da


Źródła:

SJP.pl

Kaparowy

przy­miot­nik od: kapar


Źródła:

SJP.pl

Kapary

ostra przy­pra­wa o ciem­no­o­liw­ko­wej bar­wie otrzy­my­wa­na z owo­ców ka­pa­ru cier­ni­ste­go, za­la­nych octem, so­lan­ką lub oliwą


Ka­pa­ry, kapar ("Cap­pa­ris" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny ka­pa­ro­wa­tych. Na­le­ży do niego 139 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie tro­pi­kal­nej, tylko dwa ga­tun­ki rosną w Eu­ro­pie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaparzyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) lwów., reg-pl|Kresy. źle robić


Źródła:

Wiktionary

Kapać

1. spa­dać, ście­kać kro­pla­mi;
2. strzą­sać kro­ple, lać wolno kro­pla­mi


cza­sow­nik

 (1.1) o cie­czy spa­dać kro­pla­mi

 (1.2) przen. o przed­mio­tach, które są prze­sad­nie ozdo­bio­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapała

po­tocz­nie: dawać jed­no­ra­zo­wo komuś drob­ny datek, zwy­kle pie­nią­dze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapałka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapcan

nie­do­łę­ga, nie­do­raj­da, nie­zda­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. nie­do­łę­ga, ofer­ma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapcanieć

po­tocz­nie: nie­do­łęż­nieć, sta­rzeć się; grzy­bieć, ra­mo­leć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skap­ca­nieć)

 (1.1) tra­cić zapał i ener­gię do życia, sta­wać się nie­po­rad­nym, nie­do­łęż­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapcański

daw­niej: niech­luj­ny, nie­po­rząd­ny, ple­bej­ski


Źródła:

SJP.pl

Kapcaństwo

daw­niej: niech­luj­ność, nie­po­rzą­dek, ple­bej­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kapce

ro­dzaj cie­płe­go obu­wia su­kien­ne­go lub fil­co­we­go


Źródła:

SJP.pl

Kapciak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapcie

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej)
a) mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papeć, papuć;
b) po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but;
2. po­tocz­nie, czę­sto w wy­ra­że­niu "zła­pać kap­cia": opona lub dętka, z któ­rej zesz­ło po­wie­trze, zwy­kle na sku­tek usz­ko­dze­nia; guma (czę­sto w wy­ra­że­niu "zła­pać gumę"); także o piłce, z któ­rej ule­cia­ło po­wie­trze; flak


Kap­cie (re­gio­nal­nie: łap­cie, chap­cie, bam­bo­sze, pan­to­fle, lacie, pa­pu­cie, lacz­ki, ciapy itp.) – ro­dzaj obu­wia przez­na­czo­ny do no­sze­nia w miesz­ka­niu. Cza­sem jako kap­cie uży­wa­ne są inne ro­dza­je obu­wia takie jak: klap­ki, ja­pon­ki, drew­nia­ki czy pan­to­fle.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapciora

po­tocz­nie:
1. za­nied­ba­ne po­mie­szcze­nie lub nie­wiel­ki bu­dy­nek w złym sta­nie;
2. mało atrak­cyj­na ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Kapcioszek

mały kapeć (np. dzie­cię­cy), mięk­ki bucik; kap­ciu­szek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kapeć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapciowy

1. → kapeć;
2. prze­no­śnie: ma­ją­cy swoj­ski, do­mo­wy cha­rak­ter


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­cia­mi, do­ty­czą­cy kapci

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. ma­ją­cy swoj­ski, do­mo­wy cha­rak­ter, tak jakby był prze­pro­wa­dza­ny w kap­ciach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) po­gard. osoba, która cał­ko­wi­cie i we wszyst­kich spra­wach pod­po­rząd­ko­wu­je się swo­je­mu zwierzch­ni­ko­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapciuch

daw­niej: wo­re­czek na tytoń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) worek na tytoń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapciuchowy

przy­miot­nik od: kap­ciuch


Źródła:

SJP.pl

Kapciuchy

daw­niej: wo­re­czek na tytoń


Źródła:

SJP.pl

Kapciuszek

1. zdrob­nie­nie od: kap­ciuch;
2. mały kapeć (np. dzie­cię­cy), mięk­ki bucik; kap­cio­szek


Źródła:

SJP.pl

Kapciuszki

1. zdrob­nie­nie od: kap­ciuch;
2. mały kapeć (np. dzie­cię­cy), mięk­ki bucik; kap­cio­szek


Źródła:

SJP.pl

Kapciuszkowy

przy­miot­nik od: kap­ciu­szek


Źródła:

SJP.pl

Kapcowy

przy­miot­nik od: kapec


Źródła:

SJP.pl

Kapcylinder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Lwów,Cie­sza­nów. ekspr. ka­pe­lusz


Źródła:

Wiktionary

Kapczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapeador

osoba draż­nią­ca byka płach­tą pod­czas roz­gry­wa­nia cor­ri­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik kor­ri­dy draż­nią­cy byka żółto-ró­żo­wą płach­tą (kapą), za­chę­ca­jąc zwie­rzę do walki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapec

cie­pły but su­kien­ny lub fil­co­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. wy­so­ki but zi­mo­wy z filcu, ze skó­rza­ny­mi no­ska­mi i pię­ta­mi, za­pi­na­ny na rze­my­ki i sprzącz­ki, obu­wie modne w la­tach 30.-50. XX wieku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapecytabina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. med. syn­te­tycz­ny lek do­ust­ny z grupy an­ty­me­ta­bo­li­tów, po­chod­na flu­o­ro­pi­ry­mi­dy­ny, sto­so­wa­ny m.in. w che­mio­te­ra­pii raka pier­si i okręż­ni­cy


Ka­pe­cy­ta­bi­na ( ca­pe­ci­ta­bi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek cy­to­sta­tycz­ny na­le­żą­cy do grupy an­ty­me­ta­bo­li­tów bę­dą­cy pre­kur­so­rem 5-flu­o­ro­u­ra­cy­lu sto­so­wa­ny w che­mio­te­ra­pii no­wot­wo­rów zło­śli­wych, głów­nie w le­cze­niu raka je­li­ta gru­be­go, raka żo­łąd­ka i raka pier­si, a także raka trzust­ki, raka prze­ły­ku, raka szyj­ki ma­ci­cy oraz no­wot­wo­rów głowy i szyi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kapeczka

zdrob­nie­nie od: kapka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kapka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapeczkę

nie­wie­le, tro­szecz­kę


Źródła:

SJP.pl

Kapeenowiec

czło­nek KPN-u; KPN-owiec


Źródła:

SJP.pl

Kapeenowski

→ KPN (Kon­fe­de­ra­cja Pol­ski Nie­pod­le­głej); KPN-owski


Źródła:

SJP.pl

Kapela

1. ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy mu­zy­kę lu­do­wą;
2. ze­spół roc­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. lu­do­wy ze­spół mu­zycz­ny

 (1.2) przen. pot. każdy inny ze­spół mu­zycz­ny, zwła­szcza ama­tor­ski i roc­ko­wy

 (1.3) daw. chór, zwła­szcza chór ko­ściel­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapelan

1. ksiądz ka­to­lic­ki peł­nią­cy rolę dusz­pa­ste­rza okre­ślo­nej grupy osób, np. w woj­sku, za­kła­dzie wy­cho­waw­czym, wię­zie­niu itp.;
2. ka­płan usłu­gu­ją­cy in­ne­mu ka­pła­no­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny dusz­pa­ste­rzu­ją­cy w woj­sku, wię­zie­niu, szpi­ta­lu, żeń­skim domu za­kon­nym albo w pry­wat­nej ka­pli­cy;

 (1.2) hist. rel. urząd dwor­ski;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. zob. gro­mad­nik.

 (2.2) kulin. spoż. mięso lub po­tra­wa z ka­pe­la­na (2.1)


Ka­pe­lan – okre­śle­nia funk­cji wy­peł­nia­nych przez du­chow­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapelanat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­no­wi­sko ka­pe­la­na


Źródła:

Wiktionary

Kapelania

jed­nost­ka dusz­pa­ster­ska umiej­sco­wio­na w szpi­ta­lu, wię­zie­niu, domu opie­ki itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce spra­wo­wa­nia po­słu­gi dusz­pa­ster­skiej przez ka­pe­la­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapelański

przy­miot­nik od: ka­pe­lan


Źródła:

SJP.pl

Kapelinder

żar­to­bli­wie: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­tek, ka­pe­lu­sik, ka­pe­li­no, ka­pe­luch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. ka­pe­lusz nie­ty­po­wy w for­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapelino

żar­to­bli­wie: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­tek, ka­pe­lu­sik, ka­pe­lin­der, ka­pe­luch


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. ka­pe­lusz nie­ty­po­wy w for­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapeliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapelka

zdrob­nie­nie od: ka­pe­la


Źródła:

SJP.pl

Kapella

naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Woź­ni­cy; Ca­pel­la; Koza


Ka­pel­la ("Alfa Au­ri­gae", "α Aur") – naj­ja­śniej­sza gwia­zda w kon­ste­la­cji Woź­ni­cy i za­ra­zem szó­sta pod wzglę­dem jas­no­ści gwia­zda na noc­nym nie­bie. Jest od­da­lo­na od Słoń­ca o około 43 lata świetl­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapelmajster

daw­niej: ka­pel­mistrz


Źródła:

SJP.pl

Kapelmistrz

dy­ry­gent ka­pe­li, or­kie­stry woj­sko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk kie­ru­ją­cy chó­rem, ka­pe­lą lub or­kie­strą, dy­ry­gent


Ka­pel­mistrz ("Ka­pell­me­i­ster") – urzęd­nik dwor­ski od­po­wie­dzial­ny za roz­ryw­ki mu­zycz­ne, na­dzór nad wy­ko­naw­ca­mi oraz do­star­cza­nie no­wych ut­wo­rów.

Do XVI wieku zwy­kle cho­dzi­ło o mu­zy­kę sa­kral­ną (fr. "cha­pel­le", niem. "Ka­pel­le –"„ka­pli­ca”) póź­niej funk­cja ta ko­ja­rzy­ła się prze­de wszyst­kim z mu­zy­ką świec­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapelmistrzostwo

sta­no­wi­sko, funk­cja ka­pel­mi­strza (dy­ry­gen­ta ka­pe­li, or­kie­stry woj­sko­wej)


Źródła:

SJP.pl

Kapelmistrzować

rzad­ko: dy­ry­go­wać or­kie­strą, chó­rem lub ka­pe­lą


Źródła:

SJP.pl

Kapelmistrzyni

→ ka­pel­mistrz


Patrz:kapelmistrz

Źródła:

SJP.pl

Kapelnia

w gwa­rze zło­dziej­skiej: szynk, go­spo­da


Źródła:

SJP.pl

Kapeluch

zgru­bie­nie od: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­si­sko, ka­pe­lu­szy­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) lwów. ka­pe­lusz


Ka­pe­luch (ukr. Капелюх) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie lwow­skim (wcze­śniej w re­jo­nie żół­kiew­skim) ob­wo­du lwow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapeluchowaty

przy­po­mi­na­ją­cy duży ka­pe­lusz, po­dob­ny do du­że­go ka­pe­lu­sza


Źródła:

SJP.pl

Kapeluchowy

→ ka­pe­luch


Patrz:kapeluch

Źródła:

SJP.pl

Kapelusik

mały ka­pe­lusz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­pe­lusz

 (1.2) mały ka­pe­lusz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapelusikowy

→ ka­pe­lu­sik


Patrz:kapelusik

Źródła:

SJP.pl

Kapelusisko

zgru­bie­nie od: ka­pe­lusz; ka­pe­luch, ka­pe­lu­szy­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapelusz

1. na­kry­cie głowy
2. (w bo­ta­ni­ce) górna część owoc­ni­ka grzy­ba wyt­wa­rza­ją­ca za­rod­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ro­dzaj na­kry­cia głowy o róż­nym kształ­cie, naj­czę­ściej z pła­skim ron­dem i czę­ścią wy­pu­kłą (głów­ką) poś­rod­ku;

 (1.2) mykol. górna część owoc­ni­ka grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych (pod­staw­cza­ków);


Ka­pe­lusz (śrdw. łac. "ca­pel­lus") – na­kry­cie głowy skła­da­ją­ce się z pła­skie­go, oto­ko­we­go ronda oraz wy­pu­kłej głów­ki, wy­ko­ny­wa­ne z róż­no­rod­nych ma­te­ria­łów.

Na­kry­cia te wyt­wa­rza­ne są tak z filcu czy skóry, jak i z tka­nin lub z ro­ślin­nej słom­ki. Mogą być za­rów­no dam­skie (czę­sto zdo­bio­ne do­dat­ka­mi), jak i mę­skie (prze­waż­nie z ty­po­wą głów­ką i ron­dem), a ich kształt i fason czę­sto ści­śle na­wią­zu­je do mody danej epoki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapelusznictwo

rze­mio­sło ka­pe­lusz­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wyrób ka­pe­lu­szy;


Ka­pe­lusz­nict­wo – rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne, któ­re­go przed­mio­tem jest wyrób ka­pe­lu­szy. Rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy ka­pe­lu­sze to ka­pe­lusz­nik lub mo­dyst­ka.

Po­pu­lar­ne weł­nia­ne ka­pe­lu­sze pil­śnio­we pro­du­ko­wa­ne są w Eu­ro­pie od śred­nio­wie­cza.

W I po­ło­wie XIX wieku Jo­hann Ne­po­muk Hückel jako pier­wszy w mo­nar­chii habs­bur­skiej za­sto­so­wał ma­szy­nę pa­ro­wą do pro­duk­cji ka­pe­lu­szy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapeluszniczka

prze­sta­rza­le: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem i two­rze­niem dam­skich na­kryć głowy; mo­dyst­ka, mod­niar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nicz­ka wyt­wa­rza­ją­ca ka­pe­lu­sze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapeluszniczy

do­ty­czą­cy ka­pe­lusz­nict­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pe­lusz­nict­wem, do­ty­czą­cy ka­pe­lusz­nict­wa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ka­pe­lusz­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapelusznik

osoba zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem lub prze­ra­bia­niem ka­pe­lu­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. wyt­wór­ca ka­pe­lu­szy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) stpol. łow. bar­dzo stary ody­niec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapelusznikowy

przy­miot­nik od: ka­pe­lusz­nik


Źródła:

SJP.pl

Kapeluszowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ka­pe­lusz, po­dob­ny do ka­pe­lu­sza


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ka­pe­lusz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapeluszowy

ty­czą­cy się ka­pe­lu­sza


przy­miot­nik

 (1.1) w kształ­cie ka­pe­lu­sza

 (1.2) po­sia­da­ją­cy ka­pe­lusz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapeluszysko

zgru­bie­nie od: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­si­sko, ka­pe­luch


Źródła:

SJP.pl

Kapelutek

żar­to­bli­wie: ka­pe­lusz; ka­pe­lu­sik, ka­pe­lin­der, ka­pe­li­no, ka­pe­luch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. ka­pe­lusz prze­de wszyst­kim dzi­wacz­ny lub fi­ku­śny w swej for­mie

 (1.2) żart. ka­pe­lusz grzy­ba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapepowiec

czło­nek Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Pol­ski (KPP); KPP-owiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. pot. czło­nek Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Pol­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapepowski

zwią­za­ny z KPP (Ko­mu­ni­stycz­ną Par­tią Pol­ski), na­le­żą­cy do KPP; KPP-owski


Źródła:

SJP.pl

Kaper

ro­zbój­nik mor­ski, pirat; kor­sarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ar­ma­tor lub do­wód­ca, rów­nież czło­nek za­ło­gi uz­bro­jo­ne­go stat­ku hand­lo­we­go, wal­czą­cy na włas­ny koszt i ry­zy­ko w służ­bie swego mo­co­daw­cy pro­wa­dzą­ce­go wojnę na morzu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapera

naz­wi­sko


Ka­pe­ra – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Võru, w gmi­nie Vast­se­lii­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaperka

1. za­ję­cie kapra; kor­sar­stwo;
2. zawór Schra­de­ra sto­so­wa­ny w dęt­kach sa­mo­cho­do­wych


Źródła:

SJP.pl

Kaperować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­pe­ro­wać)

 (1.1) nie­ucz­ci­wie po­zy­ski­wać do włas­nej ekipy człon­ka kon­ku­ren­cyj­nej jed­nost­ki

 (1.2) zjed­ny­wać sobie po­plecz­ni­ków

 (1.3) żegl. ni­szczyć stat­ki nie­przy­ja­ciel­skie


Źródła:

Wiktionary

Kaperownictwo

prze­cią­ga­nie kogoś na swoją stro­nę nie­ucz­ci­wie; po­zy­ski­wa­nie kogoś w spo­sób nie­ucz­ci­wy


Źródła:

SJP.pl

Kaperownik

czło­wiek nie­ucz­ci­wie prze­cią­ga­ją­cy kogoś na swoją stro­nę


Źródła:

SJP.pl

Kaperstwo

wy­naj­mo­wa­nie przez pań­stwo pry­wat­nej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej z za­ło­gą i upo­waż­nia­nie jej do­wód­cy do pro­wa­dze­nia dzia­łań wo­jen­nych; kor­sar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kaperunek

po­zy­ski­wa­nie kogoś w nie­ucz­ci­wy spo­sób; ka­per­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Kapetyngowie

fran­cu­ska dy­na­stia


Ka­pe­tyn­go­wie – przy­ję­ta w hi­sto­rio­gra­fii nazwa fran­cu­skie­go rodu kró­lew­skie­go pa­nu­ją­ce­go we Fran­cji od 987 roku do 1848, z krót­ką przer­wą w okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej i I Ce­sar­stwa. Po­nad­to linie bocz­ne kró­lów fran­cu­skich za­sia­da­ły na tro­nach wielu kra­jów eu­ro­pej­skich, a także Bra­zy­lii. Współ­cze­śnie pa­nu­ją­cy­mi człon­ka­mi rodu są król Hisz­pa­nii Filip VI oraz Wil­helm, wiel­ki ksią­żę Luk­sem­bur­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapewu

[czy­taj: kapeWU] słowo po­tocz­ne, uży­wa­ne w for­mie py­ta­nia, zna­czą­ce tyle co: ro­zu­miesz? ka­pu­jesz?


wy­krzy­knik

 (1.1) slang. przest. ro­zu­miesz?


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapeć

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej)
a) mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; łapeć, papeć, papuć;
b) po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but;
2. po­tocz­nie, czę­sto w wy­ra­że­niu "zła­pać kap­cia": opona lub dętka, z któ­rej zesz­ło po­wie­trze, zwy­kle na sku­tek usz­ko­dze­nia; guma (czę­sto w wy­ra­że­niu "zła­pać gumę"); także o piłce, z któ­rej ule­cia­ło po­wie­trze; flak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. obu­wie uży­wa­ne tylko w domu

 (1.2) pot. prze­dziu­ra­wio­na opona pne­u­ma­tycz­na lub dętka

 (1.3) pot. posp. su­chość w gard­le

 (1.4) slang. uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.5) slang. młodz. noga

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. młodz. czło­wiek do­no­szą­cy na in­nych

 (2.2) slang. uczn. pra­cow­nik szko­ły zaj­mu­ją­cy się za­pro­wa­dza­niem po­rząd­ku; woźny

 (2.3) slang. młodz. osoba w po­desz­łym wieku

 (2.4) slang. młodz. chło­pak nie­u­ro­dzi­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapeńka

zdrob­nie­nie od: kapka


Źródła:

SJP.pl

Kapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. kro­pla, kapka

 (1.2) gwara. miej­sce, w któ­rym kapie woda


Źródła:

Wiktionary

Kapibara

naj­więk­sze zwie­rzę ziem­no-wodne, z rzędu gry­zo­ni, ży­ją­ce nad brze­ga­mi rzek Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­dro­cho­e­rus|ref=tak., ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ka­pi­ba­ra (1.1)


Ka­pi­ba­ra ("Hy­dro­cho­e­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ka­pi­bar (Hy­dro­cho­e­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych (Ca­vii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapica

daw­niej: habit, kap­tur


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapik

zdaw­ko­wa mo­ne­ta Azer­bej­dża­nu (100 ka­pi­ków = 1 manat azer­bej­dżań­ski); gopik


Kapik lub kapa – ko­bie­ce na­kry­cie głowy w XVIII w. Tak na­zy­wa­no za­rów­no wszel­kie zi­mo­we czap­ki z "ma­te­rii bo­ga­tych" i futer jak i let­nie na­kry­cia z cięż­kich jed­wa­bi, płót­na po­kry­te­go wy­pu­kłym haf­tem, ga­lo­na­mi i ko­ron­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapilara

1. rurka szkla­na o bar­dzo małym prze­kro­ju, w któ­rej na­stę­pu­je zja­wi­sko wło­sko­wa­to­ści;
2. naj­węż­sze na­czy­nie krwio­no­śne;
3. szcze­li­na w skale


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. bar­dzo cien­kie na­czy­nie krwio­no­śne, które łączy tęt­nicz­ki z żył­ka­mi, zbu­do­wa­ne tylko z jed­nej war­stwy ko­mó­rek śród­błon­ka, co umoż­li­wia wy­mia­nę gazów, skład­ni­ków odżyw­czych i pro­duk­tów prze­mia­ny ma­te­rii mię­dzy krwią a tkan­ka­mi

 (1.2) techn. fiz. cien­ka rurka, w któ­rej ciecz wzno­si się dzię­ki na­pię­ciu po­wierzch­nio­we­mu i siłom ad­hez­ji mię­dzy ścian­ką rurki a cie­czą


Ka­pi­la­ra – rurka tak cien­ka, że prak­tycz­nie cała prze­pły­wa­ją­ca przez nią ciecz znaj­du­je się w polu od­dzia­ły­wa­nia sił zwią­za­nych z jej ścian­ka­mi i cie­czy bez­poś­red­nio przy­le­ga­ją­cej do ścia­nek, w wy­ni­ku czego pręd­kość po­ru­sza­nia się czą­ste­czek sil­nie za­le­ży od od­le­gło­ści od ścia­nek (pro­fil pa­ra­bo­licz­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapilarność

zdol­ność do pod­cią­ga­nia cie­czy przez ka­pi­la­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­pi­lar­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapilarny

wło­sko­wa­ty, cien­ki


przy­miot­nik

 (1.1) anat. fiz. geol. do­ty­czą­cy ka­pi­la­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapilaroskopia

Ka­pi­la­ro­sko­pia – nie­in­wa­zyj­na me­to­da dia­gno­stycz­na sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie po­le­ga­ją­ca na przy­ży­cio­wej oce­nie przy uży­ciu tech­nik po­więk­sza­ją­cych, mi­kro­krą­że­nia krwi w obrę­bie skóry i błon ślu­zo­wych. Po­le­ga na obej­rze­niu na­czyń wło­so­wa­tych pod spe­cjal­nym mi­kro­sko­pem, po uprzed­nim na­wil­że­niu ba­da­ne­go miej­sca pły­nem. Wy­ni­ki ba­da­nia są na­tych­mia­sto­we.


Źródła:

Wikipedia

Kapilaroskopowy

→ ka­pi­la­ro­skop, → ka­pi­la­ro­sko­pia


Patrz:kapilaroskop, → kapilaroskopia

Źródła:

SJP.pl

Kapinka

szczyp­ta, ociu­pin­ka


Źródła:

SJP.pl

Kapinos

pro­fil na­da­ny dol­nej po­wierzch­ni gzym­su, płyty po­zio­mej wy­sta­ją­cej poza lico ścia­ny itp., wy­mu­sza­ją­cy na spły­wa­ją­cej wo­dzie de­szczo­wej opa­da­nie przed licem bu­dyn­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapista

czło­nek "Ko­mi­te­tu Pa­ry­skie­go", grupy ar­ty­stów pla­sty­ków, za­wią­za­nej w 1923 r. w Aka­de­mii Sztuk Pię­knych w Kra­ko­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ma­larz, przed­sta­wi­ciel nurtu ka­piz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapistka

człon­ki­ni "Ko­mi­te­tu Pa­ry­skie­go", grupy ar­ty­stów pla­sty­ków, za­wią­za­nej w 1923 r. w Aka­de­mii Sztuk Pię­knych w Kra­ko­wie


Źródła:

SJP.pl

Kapistyczny

→ ka­pizm


Patrz:kapizm

Źródła:

SJP.pl

Kapiszcze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. sank­tu­a­rium sło­wiań­skie lub ne­o­sło­wiań­skie ze słu­po­wych po­są­gów bóstw usta­wio­nych na wol­nym po­wie­trzu, ewen­tu­al­nie pod za­da­sze­niem;


Zo­bacz też: Ka­pi­szcze (rejon wi­lej­ski).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kapiszon

1. ro­dzaj spłon­ki;
2. nabój w broni hu­ko­wej;
3. po­tocz­nie: kap­tur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kraw. ro­dzaj kap­tu­ra

 (1.2) wojsk. me­ta­lo­wa spłon­ka z masą wy­bu­cho­wą sta­no­wią­ca za­płon w strzel­bie;

 (1.3) pa­pie­ro­wa spłon­ka w za­baw­ko­wym pi­sto­le­cie


Ka­pi­szon (z fr. "ca­pu­chon" – kap­tur) – ro­dzaj spłon­ki wy­ko­rzy­sty­wa­nej w daw­nej broni strze­lec­kiej do od­pa­le­nia ła­dun­ku mio­ta­ją­ce­go. Sto­so­wa­ny w XIX wieku w broni roz­dziel­ne­go ła­do­wa­nia wy­ko­rzy­stu­ją­cej zamki ka­pi­szo­no­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapiszonik

zdrob­nie­nie od: ka­pi­szon; ka­pi­szo­nek


Źródła:

SJP.pl

Kapiszonowiec

dawna ręcz­na broń palna, w któ­rej uży­wa­no ka­pi­szo­nów do za­pa­la­nia pro­chu w lufie; ka­pi­szo­nów­ka, broń ka­pi­szo­no­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. pi­sto­let na ka­pi­szo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapiszonowy

przy­miot­nik od: ka­pi­szon


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wojsk. wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm na ka­pi­szo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapiszony

1. ro­dzaj spłon­ki;
2. nabój w broni hu­ko­wej;
3. po­tocz­nie: kap­tur


Źródła:

SJP.pl

Kapiszonówka

strzel­ba daw­ne­go typu, w któ­rej za­pal­ni­kiem jest ka­pi­szon na­kła­da­ny na pa­new­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. dawna strzel­ba na ka­pi­szo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitalik

zdrob­nie­nie od: ka­pi­tał


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. li­te­ra o kształ­cie ma­ju­sku­ły (wiel­kiej li­te­ry), ma­ją­ca wy­so­kość mi­nu­sku­ły (małej li­te­ry);

 (1.2) pot. zdrobn. od: ka­pi­tał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitalista

1. wła­ści­ciel ka­pi­ta­łu, osoba ży­ją­ca z ka­pi­ta­łu;
2. wła­ści­ciel przed­się­bior­stwa za­trud­nia­ją­ce­go pra­cow­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. społ. wła­ści­ciel ka­pi­ta­łu – przed­się­bior­stwa bę­dą­ce­go dla niego źró­dłem zysku; osoba dy­spo­nu­ją­ca ka­pi­ta­łem

 (1.2) pot. zwo­len­nik ka­pi­ta­liz­mu


Ka­pi­ta­li­sta – wła­ści­ciel ka­pi­ta­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitalistka

→ ka­pi­ta­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. społ. wła­ści­ciel­ka dy­spo­nu­ją­ca włas­nym ka­pi­ta­łem


Patrz:kapitalista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitalistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ka­pi­ta­li­stycz­ny, zgod­nie z du­chem ka­pi­ta­liz­mu


Źródła:

Wiktionary

Kapitalistyczny

→ ka­pi­ta­lizm


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pi­ta­liz­mem i ka­pi­ta­li­sta­mi, wła­ści­wy ka­pi­ta­liz­mo­wi


Patrz:kapitalizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitalizacja

1. wpro­wa­dza­nie ka­pi­ta­liz­mu, go­spo­dar­ki wol­no­ryn­ko­wej;
2. obli­cze­nie war­to­ści ma­jąt­ku na pod­sta­wie przy­no­szo­ne­go prze­zeń do­cho­du i ak­tu­al­nej wy­so­ko­ści stopy pro­cen­to­wej;
3. przeksz­tał­ce­nie ma­jąt­ku w ka­pi­tał pie­nięż­ny;
4. prze­li­cze­nie okre­so­wych płat­no­ści przysz­łych okre­sów na jedną kwotę ak­tu­al­ną;
5. war­tość wszyst­kich akcji spół­ki pu­blicz­nej we­dług ostat­nie­go no­to­wa­nia (ka­pi­ta­li­za­cja spół­ki) lub wszyst­kich spó­łek no­to­wa­nych na danej gieł­dzie (ka­pi­ta­li­za­cja gieł­dy);
6. ka­pi­ta­li­za­cja od­se­tek - do­pi­sy­wa­nie od­se­tek do pod­sta­wy ka­pi­ta­łu, co po­wo­du­je zwięk­sze­nie od­se­tek w na­stęp­nym okre­sie; pro­cent skła­da­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapitalizacyjny

→ ka­pi­ta­li­za­cja


Patrz:kapitalizacja

Źródła:

SJP.pl

Kapitalizm

sy­stem spo­łecz­no-go­spo­dar­czy opie­ra­ją­cy się na włas­no­ści pry­wat­nej, kon­ku­ren­cji i go­spo­dar­ce ryn­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. społ. sy­stem eko­no­micz­ny i spo­łecz­ny opar­ty na pry­wat­nej włas­no­ści, swo­bo­dzie pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej, wol­nej kon­ku­ren­cji, za­pew­nia­ją­cy pod­sta­wo­we wol­no­ści i prawa oby­wa­tel­skie;


Ka­pi­ta­lizm – sy­stem go­spo­dar­czy opar­ty na pry­wat­nej włas­no­ści środ­ków pro­duk­cji i w kon­sek­wen­cji czer­pa­nia z nich zysku, oraz na swo­bod­nym obro­cie do­bra­mi w ra­mach rynku; stąd też go­spo­dar­ka ka­pi­ta­li­stycz­na na­zy­wa­na jest rów­nież go­spo­dar­ką ryn­ko­wą. Swo­bo­da dzia­łal­no­ści na rynku prze­ja­wia się w po­sta­ci wol­nej przed­się­bior­czo­ści, wol­ne­go obro­tu to­wa­ra­mi i usłu­ga­mi, swo­bod­ne­go obro­tu pra­wa­mi włas­no­ści, ist­nie­nia spraw­nych in­sty­tu­cji fi­nan­so­wych oraz na wol­nej kon­ku­ren­cji po­mię­dzy pod­mio­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­pi­ta­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kapitalizować

za­mie­niać dobra na ka­pi­tał (pie­nią­dze), sprze­da­wać, po­zby­wać się cze­goś w celu po­zy­ska­nia go­tów­ki


Źródła:

SJP.pl

Kapitalka

śro­do­wi­sko­wo: re­mont ka­pi­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Kapitalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zna­ko­mi­ty, za­słu­gu­ją­cy na uz­na­nie

 (1.2) w spo­sób za­sad­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Kapitalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­pi­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Kapitalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­pi­tal­ne; cecha tych, któ­rzy są ka­pi­tal­ni


Źródła:

Wiktionary

Kapitalny

1. bar­dzo ważny, za­sad­ni­czy pod­sta­wo­wy;
2. bar­dzo dobry lub bar­dzo duży; świet­ny, oka­za­ły;
3. w ło­wiect­wie, o zwie­rzę­ciu: duży i silny; do­rod­ny


przy­miot­nik

 (1.1) niez­wy­kle istot­ny

 (1.2) pot. o wy­jąt­ko­wych wa­lo­rach

 (1.3) łow. duży i silny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitalocen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. geol. epoka ge­o­lo­gicz­na zdo­mi­no­wa­na przez wpływ ka­pi­ta­liz­mu;


Ka­pi­ta­lo­cen, Ka­pi­ta­ło­cen (ang. ca­pi­ta­lo­ce­ne) – po­stu­lo­wa­na nazwa obec­nej epoki ge­o­lo­gicz­nej. Nazwa wy­su­nię­ta jako al­ter­na­ty­wa wobec po­ję­cia an­tro­po­ce­nu, w któ­rej głów­ną siłą ge­o­lo­gicz­ną stał się czło­wiek. Ka­pi­ta­lo­cen, w odróż­nie­niu od an­tro­po­ce­nu, za głów­ne czyn­ni­ki de­fi­niu­ją­ce epokę uz­na­je efek­ty ka­pi­ta­liz­mu i naj­bo­gat­szej czę­ści spo­łe­czeń­stwa, które pro­wa­dzą do ek­splo­a­ta­cji za­so­bów na­tu­ral­nych. Po­ję­cie ka­pi­ta­lo­ce­nu spo­pu­la­ry­zo­wał pro­fe­sor so­cjo­lo­gii Uni­wer­sy­te­tu Bing­ham­ton, Jason W. Moore.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitan

1. do­wód­ca stat­ku albo jach­tu;
2. do­wód­ca sa­mo­lo­tu pa­sa­żer­skie­go;
3. naj­wyż­szy sto­pień ofi­ce­rów młod­szych we wszyst­kich ro­dza­jach sił zbroj­nych; ofi­cer ma­ją­cy ten sto­pień;
4. kie­row­nik dru­ży­ny spor­to­wej w cza­sie za­wo­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. sto­pień ofi­cer­ski, mię­dzy po­rucz­ni­kiem a ma­jo­rem;

 (1.2) mar. żegl. do­wód­ca cy­wil­ne­go stat­ku wod­ne­go lub sa­mo­lo­tu

 (1.3) sport. gracz re­pre­zen­tu­ją­cy całą swoją dru­ży­nę

 (1.4) drugi sto­pień ofi­cer­ski w Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) geol. trze­ci, naj­młod­szy wiek gwa­da­lu­pu (środ­ko­we­go permu), trwa­ją­cy 265,8 – 260,4 mi­lio­nów lat temu;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) ko­bie­ta ka­pi­tan (1.1-4)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitana

daw­niej: okręt do­wód­cy lub ad­mi­ra­ła; mała ga­le­ra pro­wa­dzo­na przez na­czel­ne­go ofi­ce­ra do­wo­dzą­ce­go ga­le­ra­mi


Źródła:

SJP.pl

Kapitanat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. żegl. wła­dze portu;

 (1.2) mar. sie­dzi­ba ka­pi­ta­na­tu (1.1)

 (1.3) sport. ko­mi­sja spor­to­wa danej dy­scy­pli­ny


Źródła:

Wiktionary

Kapitania

Ka­pi­ta­nia lub Ka­pi­ta­nia ge­ne­ral­na (hiszp. "capitanía ge­ne­ral", port. "ca­pi­ta­nia-geral") - jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na daw­nych te­ry­to­riów za­mor­skich Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii (np. ka­pi­ta­nie ko­lo­nial­nej Bra­zy­lii), na czele któ­rej stał ka­pi­tan ge­ne­ral­ny.


Źródła:

Wikipedia

Kapitanka

1. ko­bie­ta ka­pi­tan;
2. nad­bu­dów­ka na po­mo­ście okrę­tu


Źródła:

SJP.pl

Kapitanostwo

ka­pi­tan z żoną


Źródła:

SJP.pl

Kapitanowa

mał­żon­ka ka­pi­ta­na


Źródła:

SJP.pl

Kapitanowy

przy­miot­nik od: ka­pi­tan


Źródła:

SJP.pl

Kapitanoza

bez­myśl­ne słu­cha­nie się au­to­ry­te­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. bez­kry­tycz­ne wie­rze­nie w nie­o­myl­ność au­to­ry­te­tu, prze­ja­wia­ją­ce się nie­a­na­li­zo­wa­niem słusz­no­ści po­dej­mo­wa­nych przez niego de­cyz­ji lub nie­ko­ry­go­wa­niem za­u­wa­żo­nych jego błę­dów na sku­tek wie­rze­nia, że nie może się on mylić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitanówna

daw­niej: córka ka­pi­ta­na


Źródła:

SJP.pl

Kapitał

1. ma­ją­tek, za­so­by (zwy­kle pie­nię­dzy)
2. po­tocz­nie o oso­bach dy­spo­nu­ją­cych wiel­ki­mi su­ma­mi pie­nię­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. bank. praw. ma­ją­tek, za­so­by (zwy­kle pie­nię­dzy)

 (1.2) przen. nie­ma­te­rial­na war­tość, zasób do wy­ko­rzy­sta­nia

 (1.3) ekon. osoby lub in­sty­tu­cje dy­spo­nu­ją­ce wiel­ki­mi su­ma­mi pie­nię­dzy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitała

sta­ro­rzym­skie pismo z du­żych liter


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. naj­star­sza forma ma­ju­sku­ły;


Ka­pi­ta­ła – naj­star­sza forma ma­ju­sku­ły, od któ­rej wy­wo­dzą się wszyst­kie póź­niej­sze ro­dza­je pisma ła­ciń­skie­go. Jej nazwa jest póź­niej­sza i po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go słowa "caput" (głowa), bo takim li­ter­nict­wem pi­sa­no na­głów­ki ("ca­pi­ta") tek­stów.

Ka­pi­ta­ła jest pis­mem mo­nu­men­tal­nym i ma­je­sta­tycz­nym, przez­na­czo­nym do kucia na­pi­sów w ka­mie­niu, pow­sta­ła bo­wiem jako pismo epi­gra­ficz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitałka

ro­dzaj ta­siem­ki uży­wa­nej w in­tro­li­ga­tor­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. ka­wa­łek płót­na za­koń­cza­ją­cy po obu stro­nach grzbiet szy­tej książ­ki;


Ka­pi­tał­ka – ro­dzaj tka­ni­ny in­tro­li­ga­tor­skiej w po­sta­ci ta­siem­ki sze­ro­ko­ści 13–15 mm z wy­raź­nie po­gru­bio­nym jed­nym z brze­gów, zwa­nym la­mów­ką, o gru­bo­ści około 2 mm, chro­ni kra­wędź bloku książ­ki.

Ka­pi­tał­ka jest na­kle­ja­na na oba końce grzbie­tu wkła­du (w głów­ce i nóż­kach) w opra­wach zło­żo­nych skła­da­ją­cych się z więk­szej licz­by skła­dek (zwy­kle po­wy­żej 10 ar­ku­szy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitałobiorca

osoba lub firma po­ży­cza­ją­ca od kogoś środ­ki ka­pi­ta­ło­we


Źródła:

SJP.pl

Kapitałochłonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. re­la­cja po­mię­dzy war­to­ścią ka­pi­ta­łu i środ­ków pro­duk­cji zu­ży­tych pod­czas pro­duk­cji do war­to­ści wyt­wo­rzo­nych w za ich po­mo­cą dóbr


Ka­pi­ta­ło­chłon­ność – to ilość ka­pi­ta­łu (np. środ­ków trwa­łych) w re­la­cji do in­nych czyn­ni­ków pro­duk­cji (np. pracy), nie­zbęd­na do osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go po­zio­mu pro­duk­cji. Ter­min ten może być uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do pro­duk­cji w po­je­dyn­czym przed­się­bior­stwie, całym sek­to­rze, bran­ży, czy też w od­nie­sie­niu do danej go­spo­dar­ki na­ro­do­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitałochłonny

po­chła­nia­ją­cy ka­pi­tał


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ma­ga­ją­cy re­la­tyw­nie dużej ilo­ści ka­pi­ta­łu lub in­nych środ­ków trwa­łych dla osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go efek­tu go­spo­dar­cze­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitałooszczędność

→ ka­pi­ta­ło­o­szczęd­ny


Patrz:kapitałooszczędny

Źródła:

SJP.pl

Kapitałowy

→ ka­pi­tał, → ka­pi­ta­ła


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­pi­ta­łu


Patrz:kapitał, → kapitała

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitański

od­no­szą­cy się do ka­pi­ta­na


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pi­ta­nem, do­ty­czą­cy ka­pi­ta­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitaństwo

ka­pi­ta­no­stwo;
1. ka­pi­tan (żoł­nierz) z żoną;
2. ka­pi­tan (osoba kie­ru­ją­ca za­ło­gą stat­ku) z żoną


Źródła:

SJP.pl

Kapitel

wień­czą­ca część ko­lum­ny, fi­la­ra lub pi­la­stra; gło­wi­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ozdob­ne zwień­cze­nie ko­lum­ny lub pi­la­stra;


Ka­pi­tel (gło­wi­ca) – naj­wyż­sza, wień­czą­ca część ko­lum­ny, fi­la­ru lub pi­la­stra, bę­dą­ca poś­red­nim czło­nem kon­struk­cyj­nym mię­dzy pod­po­rą (np. trzo­nem ko­lum­ny) – od któ­rej jest szer­sza, co za­pew­nia bar­dziej sta­bil­ną kon­struk­cję ca­ło­ści – oraz ele­men­ta­mi dźwi­ga­ny­mi (np. bel­ko­wa­niem). Ze wzglę­du na swoje usy­tu­o­wa­nie gło­wi­ca pełni także funk­cje de­ko­ra­cyj­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitelować

daw­niej: ozda­biać ko­lum­ny ka­pi­te­la­mi


cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) daw. wień­czyć ko­lum­ny ka­pi­te­la­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitol

1. wzgó­rze w Rzy­mie;
2. sie­dzi­ba Kon­gre­su Sta­nów Zjed­no­czo­nych, dwu­i­zbo­we­go par­la­men­tu USA


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. wzgó­rze w Rzy­mie;

 (1.2) ar­chit. hist. sie­dzi­ba Kon­gre­su Sta­nów Zjed­no­czo­nych;


Ka­pi­tol ( Ca­pi­to­li­nus mons, Cam­pi­do­glio) – wzgó­rze w Rzy­mie, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny za­chód od Pa­la­ty­nu i Forum Ro­ma­num.

Nazwę tego wzgó­rza o dwóch wierz­choł­kach wy­wo­dzi się tra­dy­cyj­nie od czasz­ki ludz­kiej ("caput" – głowa) od­kry­tej przy kła­dze­niu fun­da­men­tów pod głów­ną świą­ty­nię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitoliński

przy­miot­nik od: Ka­pi­tol (wzgó­rze w Rzy­mie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­pi­to­lem, do­ty­czą­cy Ka­pi­to­lu, po­cho­dzą­cy z Ka­pi­to­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitulacja

umowa pod­da­nia się nie­przy­ja­cie­lo­wi bez­wa­run­ko­wo lub pod pew­ny­mi wa­run­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­prze­sta­nie walki, pod­da­nie się wro­go­wi

 (1.2) re­zy­gna­cja ze swo­ich za­mia­rów, przyz­na­nie racji stro­nie prze­ciw­nej

 (1.3) wa­run­ki pod­da­nia się


Ka­pi­tu­la­cja (z łac. "ca­pi­tu­la­tio" od "ca­pi­tu­lum" "na­głó­wek" zdrob­nie­nie od "caput" "głowa") – umowa pod­da­nia się prze­ciw­ni­ko­wi pod pew­ny­mi wa­run­ka­mi lub bez­wa­run­ko­wo.

Ka­pi­tu­la­cja może do­ty­czyć czę­ści lub ca­ło­ści sił zbroj­nych. Ka­pi­tu­la­cja wszyst­kich sił zbroj­nych koń­czy dzia­ła­nia wo­jen­ne, na przy­kład dzia­ła­nia wo­jen­ne z III Rze­szą pod­czas II wojny świa­to­wej zo­sta­ły za­koń­czo­ne na pod­sta­wie aktu bez­wa­run­ko­wej ka­pi­tu­la­cji, pod­pi­sa­nej 8 maja 1945 przez przed­sta­wi­cie­li na­czel­ne­go do­wództ­wa nie­miec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitulacyjny

zwią­za­ny z ka­pi­tu­la­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pi­tu­la­cją, do­ty­czą­cy ka­pi­tu­la­cji, pod­da­nia się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitulancki

zwią­za­ny z ka­pi­tu­lan­tem


przy­miot­nik

 (1.1) taki jak ka­pi­tu­lant, osoba łatwo pod­da­ją­ca się, łatwo po­pa­da­ją­ca w re­zy­gna­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitulant

1. osoba łatwo pod­da­ją­ca się, re­zy­gnu­ją­ca w obli­czu trud­no­ści;
2. stro­na kon­flik­tu, która pod­da­ła się nie­przy­ja­cie­lo­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek skłon­ny do ka­pi­tu­lo­wa­nia, łatwo ustę­pu­ją­cy przed trud­no­ścia­mi

 (1.2) wojsk. stro­na kon­flik­tu, która pod­da­je się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitularz

1. po­mie­szcze­nie za­kon­ne, w któ­rym zbie­ra się ka­pi­tu­ła za­ko­nu;
2. za­sa­dy prawa ka­no­nicz­ne­go dla danej die­cez­ji, spi­sa­ne roz­dzia­ła­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ar­chit. po­mie­szcze­nie klasz­tor­ne, słu­żą­ce za­kon­ni­kom za miej­sce ze­brań;

 (1.2) hist. praw. ko­deks praw­ny z cza­sów Ka­ro­la Wiel­kie­go i jego na­stęp­ców


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapitularze

usta­wy kró­lew­skie w pań­stwie fran­kij­skim z cza­sów Ka­ro­lin­gów re­gu­lu­ją­ce spra­wy ko­ściel­ne i świec­kie


Źródła:

SJP.pl

Kapitulny

1. do­ty­czą­cy ka­pi­tu­ły;
2. wi­ka­riusz ka­pi­tul­ny - du­chow­ny wy­bra­ny przez ka­pi­tu­łę ka­te­dral­ną w celu cza­so­we­go za­rzą­dza­nia die­cez­ją w wy­pad­ku śmier­ci or­dy­na­riu­sza


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­pi­tu­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­pi­tu­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kapitulować

1. pod­dać się, pod­da­wać się, za­prze­stać, za­prze­sta­wać walki;
2. książ­ko­wo, prze­no­śnie: zre­zy­gno­wać, re­zy­gno­wać z cze­goś z po­wo­du przesz­kód


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­pi­tu­lo­wać)

 (1.1) pod­da­wać się wro­go­wi po­przez za­nie­cha­nie walk i usta­la­nie, a potem pod­pi­sa­nie wa­run­ków pod­da­nia się

 (1.2) od­stę­po­wać od swo­ich pla­nów z po­wo­du trud­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapitulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. roz­dział


Źródła:

Wiktionary

Kapituła

1. ko­le­gium ho­no­ro­we na­da­ją­ce pewne or­de­ry i odz­na­cze­nia;
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim:
a) ze­spół ka­no­ni­ków przy ka­te­drze lub ko­le­gia­cie;
b) po­sie­dze­nie tego ze­spo­łu ka­no­ni­ków;
c) miej­sce po­sie­dze­nia ze­spo­łu ka­no­ni­ków;
d) rada prze­ło­żo­nych za­kon­nych i de­le­ga­tów z pro­win­cji lub ca­łe­go za­ko­nu;
e) zjazd tej rady


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. praw. organ ko­le­gial­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim zło­żo­ny z du­chow­nych;

 (1.2) praw. organ ko­le­gial­ny sto­ją­cy na stra­ży ho­no­ru or­de­ru;


Ka­pi­tu­ła – organ ko­le­gial­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim zło­żo­ny z du­chow­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapizm

kie­ru­nek w pol­skim ma­lar­stwie okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go; ko­lo­ryzm


Ka­pizm (ko­lo­ryzm) – kie­ru­nek ma­lar­stwa, który wyksz­tał­cił się i zdo­mi­no­wał pol­ską sztu­kę w dru­giej de­ka­dzie dwu­dzie­sto­le­cia mię­dzy­wo­jen­ne­go. Nazwa ut­wo­rzo­na od skró­tu K.P. oz­na­cza­ją­ce­go (pier­wot­nie żar­to­bli­wie) Ko­mi­tet Pa­ry­ski, bę­dą­cy sto­wa­rzy­sze­niem po­mo­cy dla stu­den­tów wy­jeż­dża­ją­cych na stu­dia ma­lar­skie do Fran­cji, za­wią­za­nym w 1923 roku pod pa­tro­na­tem Jó­ze­fa Pan­kie­wi­cza na kra­kow­skiej ASP.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapka

1. odro­bi­na, tro­chę cze­goś;
2. kro­pla spły­wa­ją­ca z cze­goś;
3. mała kapa, na­rzut­ka;
4. re­gio­nal­nie: cze­pek z mu­śli­nu no­szo­ny przez ko­bie­ty;
5. ka­wa­łek skóry na­szy­wa­ny na nosek bu­ci­ka;
6. skó­rza­ne za­koń­cze­nie kija bi­lar­do­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spa­da­ją­ca kro­pla

 (1.2) nie­wiel­ka ilość cze­goś, odro­bin­ka

 (1.3) mała kapa, na­rzut­ka

 (1.4) mu­śli­no­wy cze­pek no­szo­ny przez mę­żat­ki w niek­tó­rych re­gio­nach Pol­ski

 (1.5) ka­wa­łek skóry na czu­bek bu­ci­ka osob­no przy­cię­ty i przy­szy­ty

 (1.6) wy­ko­na­na ze skóry koń­ców­ka kija bi­lar­do­we­go


Kapka (też "Kąpka", niem. "Kap­ken See") – je­zio­ro w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec.

Akwen leży na Po­je­zie­rzu Draw­skim, na po­łud­nie od wsi Sie­ci­no. Na po­łud­nio­wym brze­gu je­zio­ra po­je­dyn­cze za­bu­do­wa­nie osady Drzeń­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapkan

pu­łap­ka uży­wa­na na wilki, lisy lub kuny


Kap­kan (łac. cap­ca­nus) – tytuł ksią­żę­cy u Awa­rów pod ko­niec ist­nie­nia pań­stwa awar­skie­go.

Źró­dła fran­koń­skie po­da­ją wia­do­mość o tym, że w 805 roku sta­nął przed Ka­ro­lem Wiel­kim kap­kan awar­ski Te­o­dor. Z uwagi na to, że po­słu­gi­wał się chrze­ści­jań­skim imie­niem Te­o­dor przyj­mu­je się, że był ochrz­czo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapki

1. odro­bi­na, tro­chę cze­goś;
2. kro­pla spły­wa­ją­ca z cze­goś;
3. mała kapa, na­rzut­ka;
4. re­gio­nal­nie: cze­pek z mu­śli­nu no­szo­ny przez ko­bie­ty;
5. ka­wa­łek skóry na­szy­wa­ny na nosek bu­ci­ka;
6. skó­rza­ne za­koń­cze­nie kija bi­lar­do­we­go


Źródła:

SJP.pl

Kapkować

po­tocz­nie: pod­bi­jać piłkę nogą lub ko­la­nem


cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. kpić, żar­to­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapkę

tro­szecz­kę, kro­pel­kę, ociu­pin­kę, mało


li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) pot. tro­chę, nie­wie­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaplan

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaplerz

1. część zbroi osła­nia­ją­ca szyję; na­szyj­nik;
2. okry­cie zi­mo­we szyte z kosz­tow­nych tka­nin;
3. ryn­graf no­szo­ny przez ry­ce­rzy na pier­siach pod zbro­ją


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk. ma­lo­wa­ny, ryty lub tło­czo­ny na bla­sze wi­ze­ru­nek Matki Bo­skiej no­szo­ny na pier­si pod ubra­niem;

 (1.2) daw. wojsk. część zbroi chro­nią­ca szyję i oboj­czyk

 (1.3) daw. odzież. kosz­tow­ne okry­cie zi­mo­we


Ka­plerz – pro­sto­kąt­ne, cza­sem owal­ne obraz­ki (o wy­mia­rach ok. 15 cm x 10 cm) ma­lo­wa­ne prze­waż­nie na bla­sze mie­dzia­nej, a no­szo­ne w ir­cho­wych fu­te­ra­łach na pier­siach pod ubra­niem (naj­czę­ściej przez żoł­nie­rzy w 2 po­ło­wie XVII i pocz. XVIII w.).

Na awer­sie mają one przed­sta­wie­nie Matki Bo­skiej Czę­sto­chow­skiej w or­na­men­to­wym obra­mie­niu (ma­lo­wa­ne tylko twa­rze i dło­nie, szaty i bor­diu­ra prze­waż­nie gra­we­ro­wa­ne i zło­co­ne), na re­wer­sie ma­lo­wa­ne tech­ni­ką olej­ną przed­sta­wie­nia świę­tych pa­tro­nów lub Chry­stu­sa na krzy­żu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaplica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. rel. nie­wiel­ki wol­no­sto­ją­cy bu­dy­nek słu­żą­cy celom re­li­gij­nym;

 (1.2) ar­chit. rel. wy­dzie­lo­na część bu­dyn­ku, słu­żą­ca do od­pra­wia­nia na­bo­żeństw, czę­sto z umie­szczo­nym oł­ta­rzem

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. ko­niec cze­goś, po­raż­ka


Zo­bacz też: Ka­pli­ca w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ka­pli­ca ( cappa, zdrob­nia­le "ca­pel­la"; ka­plicz­ka) – nie­wiel­ka chrze­ści­jań­ska bu­dow­la sa­kral­na, wol­no­sto­ją­ca lub po­łą­czo­na z więk­szym obiek­tem ar­chi­tek­to­nicz­nym; wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie z oł­ta­rzem lub bocz­na część ko­ścio­ła two­rzą­ca odręb­ną ca­łość, w któ­rej znaj­du­je się oł­tarz.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaplicowy

przy­miot­nik od: ka­pli­ca


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od ka­pli­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapliczka

mały domek z fi­gu­rą świę­te­go lub obra­zem wew­nątrz, sta­wia­ny przy dro­gach lub za­wie­sza­ny na drze­wach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ka­pli­ca

 (1.2) mała ka­pli­ca

 (1.3) ar­chit. rel. nie­wiel­ka, kul­to­wa bu­dow­la wo­tyw­na w for­mie słupa, domku, krzy­ża lub skrzyn­ki;


Ka­plicz­ka – nie­wiel­ka bu­dow­la kul­to­wa, wzno­szo­na przy dro­gach lub roz­dro­żach w ce­lach wo­tyw­nych, dzięk­czyn­nych, obrzę­do­wych itp., w naj­prost­szej for­mie drew­nia­na skrzyn­ka z obra­zem lub rzeź­bą – w wer­sji chrze­ści­jań­skiej świąt­kiem Je­zu­sa, Matki Bożej lub świę­te­go, w wer­sji ro­dzi­mo­wier­czej bó­stwa lub przod­ków – za­wie­szo­na na drze­wie lub słu­pie. W for­mie ro­zbu­do­wa­nej nie­wiel­ka forma ar­chi­tek­to­nicz­na drew­nia­na lub mu­ro­wa­na, cza­sa­mi mała ka­pli­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapliczkowy

przy­miot­nik od: ka­plicz­ka


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ka­plicz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapliczny

przy­miot­nik od: ka­pli­ca


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. od ka­pli­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaplin

pół­wy­rób fil­co­wy w kształ­cie stoż­ka, z któ­re­go for­mu­je się ka­pe­lusz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapnik

wy­su­nię­ty brzeg dachu; okap


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wy­su­nię­ty pro­fil lub kra­wędź ar­chi­tek­to­nicz­na od­pro­wa­dza­ją­ca wodę de­szczo­wą poza lico ścia­ny; da­szek nad drzwia­mi lub okna­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. rel. uczest­nik pro­ce­sji po­kut­nej ubra­ny w kapę (w stro­ju z kap­tu­rem za­kry­wa­ją­cym twarz), od­by­wa­ją­cy po­ku­tę po­przez pu­blicz­ne bi­czo­wa­nie


Kap­nik – pła­ski, jed­no­spa­do­wy da­szek uło­żo­ny na szczy­cie lub miej­scu za­ła­ma­nia przy­po­ry. Uskok przy­kry­wa się da­chów­ką lub pły­ta­mi ka­mien­ny­mi w celu ułat­wie­nia spły­wu wody de­szczo­wej. Okre­śle­nie uży­wa­ne także dla ob­dasz­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapnograf

urzą­dze­nie mie­rzą­ce stę­że­nie dwut­len­ku węgla w wy­dy­cha­nym po­wie­trzu


Źródła:

SJP.pl

Kapnąć

1. wylać nie­wiel­ką ilość cie­czy, kro­plę;
2. o nie­wiel­kiej ilo­ści cie­czy, kro­pli: spaść, wylać się;
3. o drob­nych pie­nią­dzach: stać się czy­jąś włas­no­ścią;
4. po­tocz­nie: kap­nąć się - zo­rien­to­wać się; po­ka­po­wać się, skap­nąć się


Źródła:

SJP.pl

Kapo

wię­zień peł­nią­cy funk­cję do­zor­cy in­nych więź­niów w obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych III Rze­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wię­zień peł­nią­cy funk­cję do­zor­cy w na­zi­stow­skich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) hist. ko­bie­ta, bę­dą­ca kapo (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) W. lp. od: kapa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapoca

ro­dzaj kap­tu­ra mo­co­wa­ne­go do koł­nie­rza pła­szcza, kurt­ki


Źródła:

SJP.pl

Kapocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kapot


Źródła:

Wiktionary

Kapocina

licha ka­po­ta, stary, zni­szczo­ny płaszcz


Źródła:

SJP.pl

Kapodaster

li­stew­ka drew­nia­na, którą za­ci­ska się na stru­nach in­stru­men­tu w celu me­cha­nicz­ne­go pod­wyż­sze­nia stro­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. me­cha­nicz­ny przy­rząd pod­wyż­sza­ją­cy strój in­stru­men­tów stru­no­wych;


Ka­po­da­ster ("capo", "capo tasto", "ca­po­ta­sto") – przy­rząd skra­ca­ją­cy men­zu­rę strun w chor­do­fo­nach (gi­ta­rach, banjo itp.) w ten spo­sób, że można two­rzyć sio­deł­ko w do­wol­nej po­zy­cji pod­strun­ni­cy. Jest to do­raź­ne ułat­wie­nie, jed­no­cze­śnie ogra­ni­cza­ją­ce jed­nak moż­li­wo­ści tech­nicz­ne mu­zy­ka wy­ko­rzy­stu­ją­ce­go skom­pli­ko­wa­ne kon­struk­cje akor­do­we (np. w jaz­zie). Za­ło­że­nie ka­po­da­stra na wy­so­ko­ści pier­wsze­go progu pod­strun­ni­cy po­wo­du­je, że wszyst­kie puste stru­ny in­stru­men­tu stro­ją o pół tonu wyżej na każ­dym progu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapodziób

ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


Ka­po­dziób ("Ce­re­op­sis no­va­e­hol­lan­diae") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z po­dro­dzi­ny gęsi (An­se­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je po­łud­nio­wą Au­stra­lię, Tas­ma­nię oraz wyspy po­ło­żo­ne u po­łud­nio­wych wy­brze­ży Au­stra­lii i w Cie­śni­nie Bassa. Nie jest za­gro­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapoeira

[czy­taj: ka­pu­ej­ra lub ka­po­ej­ra] sztu­ka walki stwo­rzo­na przez bra­zy­lij­skich nie­wol­ni­ków na prze­ło­mie XVIII i XIX wieku, łą­czą­ca ele­men­ty tańca i walki; ca­po­e­i­ra


Źródła:

SJP.pl

Kapok

ka­mi­zel­ka chro­nią­ca przed uto­nię­ciem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ka­mi­zel­ka ra­tun­ko­wa

 (1.2) techn. ro­dzaj lek­kie­go i nie­na­sią­kli­we­go włó­kna z puchu na­sien­ne­go „drze­wa ka­po­ko­we­go” – pu­chow­ca pię­cio­prę­ci­ko­we­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapokowy

przy­miot­nik od: kapok


Źródła:

SJP.pl

Kaponiera

bu­dow­la for­ty­fi­ka­cyj­na wy­ko­rzy­sty­wa­na do pro­wa­dze­nia ostrza­łu skrzy­dło­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ar­chit. wojsk. ska­za­ma­to­wa­ny obiekt obron­ny na stoku umoc­nie­nia


Ka­po­nie­ra – przy­kry­ta bu­dow­la for­ty­fi­ka­cyj­na o róż­nej kon­struk­cji, wy­ko­rzy­sty­wa­na do pro­wa­dze­nia ostrza­łu skrzy­dło­we­go lub sko­śne­go, słu­żą­ca na ogół do obro­ny fosy, sto­so­wa­na w for­ty­fi­ka­cji no­wo­żyt­nej.

Za­sad­ni­czym przez­na­cze­niem ka­po­nier jest obro­na fosy, acz­kol­wiek wy­ko­rzy­sty­wa­no je także do ostrza­łu za­po­la (w au­striac­kiej szko­le for­ty­fi­ka­cyj­nej) lub przed­po­la (w no­wo­pru­skiej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapot

osło­na sil­ni­ka pła­tow­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) maska sil­ni­ka, osło­na chro­nią­ca górną część sil­ni­ka w sa­mo­cho­dzie albo sa­mo­lo­cie przed ku­rzem i opa­da­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi

 (1.2) po­kro­wiec za­bez­pie­cza­ją­cy sil­nik przed zbyt moc­nym ochło­dze­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapota

po­tocz­nie:
1. liche lub pod­ni­szczo­ne wierzch­nie okry­cie;
2. fia­sko, nie­po­wo­dze­nie; klapa;
3. bez­na­dziej­na sy­tu­a­cja; pa­da­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dłu­gie okry­cie mę­skie, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ce sur­dut

 (1.2) pot. wierzch­nie okry­cie, zwła­szcza nie­wy­szu­ka­ne lub pod­ni­szczo­ne

 (1.3) daw. pot. nie­po­wo­dze­nie, fia­sko, klapa

 (1.4) karc. za­bra­nie wszyst­kich lew w grze w pi­kie­tę (rumel)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapotaż

1. o sa­mo­lo­cie: prze­wró­ce­nie się na grzbiet przez przód ka­dłu­ba w cza­sie star­tu lub lą­do­wa­nia;
2. o sa­mo­cho­dzie: prze­wró­ce­nie się ko­ła­mi do góry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. wy­wró­ce­nie się sa­mo­lo­tu pod­wo­ziem do góry (przez przed­nią część ka­dłu­ba) pod­czas star­tu lub lą­do­wa­nia;


Ka­po­taż (z fr. "ca­po­ta­ge") – wy­pa­dek lot­ni­czy, po­le­ga­ją­cy na prze­wró­ce­niu się sa­mo­lo­tu przez nos na plecy (ko­ła­mi pod­wo­zia do góry). Do­cho­dzi do niego, gdy koła pod­wo­zia w ukła­dzie "kla­sycz­nym" zo­sta­ną nagle za­ha­mo­wa­ne pod­czas lą­do­wa­nia lub star­tu (wy­jąt­ko­wo przy ko­ło­wa­niu) np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapotażować

ka­po­to­wać;
1. o sa­mo­lo­cie: prze­wra­cać się na grzbiet przez przód ka­dłu­ba w cza­sie star­tu lub lą­do­wa­nia;
2. o sa­mo­cho­dzie: prze­wra­cać się na dach pod­czas jazdy; da­cho­wać


Źródła:

SJP.pl

Kapotażowy

→ ka­po­taż


Patrz:kapotaż

Źródła:

SJP.pl

Kapotka

1. zdrob­nie­nie od: ka­po­ta (wierzch­nie okry­cie);
2. daw­niej: ro­dzaj dam­skie­go ka­pe­lu­sza wią­za­ne­go pod brodą


Źródła:

SJP.pl

Kapotować

ka­po­ta­żo­wać;
1. o sa­mo­lo­cie: prze­wra­cać, prze­wró­cić się na grzbiet przez przód ka­dłu­ba w cza­sie star­tu lub lą­do­wa­nia;
2. o sa­mo­cho­dzie: prze­wra­cać, prze­wró­cić się na dach pod­czas jazdy; da­cho­wać


cza­sow­nik

 (1.1) ulec ka­po­ta­żo­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapotowy

→ ka­po­ta (wierzch­nie okry­cie)


Źródła:

SJP.pl

Kapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­po­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kapować

po­tocz­nie:
1. ro­zu­mieć coś, orien­to­wać się w czymś; czaić, ja­rzyć, kumać, łapać;
2. do­no­sić na kogoś; ka­blo­wać, pod­ka­blo­wy­wać, de­nun­cjo­wać;
3. pa­trzeć długo i uważ­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­po­wać, za­ka­po­wać)

 (1.1) pot. ro­zu­mieć, do­my­ślać się

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­ka­po­wać, za­ka­po­wać)

 (2.1) pot. pejor. do­no­sić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapownictwo

po­tocz­nie: to, czym zaj­mu­je się kapuś, skła­da­nie do­no­sów; do­no­si­ciel­stwo, ka­pu­sio­stwo, szpie­go­stwo, szpic­lo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kapownik

po­tocz­nie:
1. no­tat­nik z adre­sa­mi, nu­me­ra­mi te­le­fo­nów;
2. do­no­si­ciel, in­for­ma­tor; ka­blow­nik, kabel, ka­blarz, kapuś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) do­no­si­ciel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kappa

1. jedna z liter al­fa­be­tu grec­kie­go;
2. ja­poń­ski zło­śli­wy demon wodny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa dzie­sią­tej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, κ;

 (1.2) mit. ja­poń­ski zło­śli­wy demon wodny;

wy­krzy­knik

 (2.1) slang. …wy­ra­ża­ją­cy sar­kazm, iro­nię


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kappacyzm

wada wy­mo­wy po­le­ga­ją­ca na nie­pra­wi­dło­wej ar­ty­ku­la­cji gło­sek tyl­no­ję­zy­ko­wych zwar­tych, ta­kich jak "k" i "ki"


Kap­pa­cyzm – znany rów­nież jako ke­ka­nie, to ro­dzaj dys­la­lii, czyli za­bu­rze­nia mowy, po­le­ga­ją­cy na nie­pra­wi­dło­wej re­a­li­za­cji gło­sek tyl­no­ję­zy­ko­wych zwar­tych, ta­kich jak /k/ i /ki/. W prak­ty­ce ob­ja­wia się to za­stę­po­wa­niem tych gło­sek in­ny­mi dźwię­ka­mi, ich de­for­ma­cją lub cał­ko­wi­tym po­mi­ja­niem w mowie


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapr.

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) = wojsk. ka­pral


Źródła:

Wiktionary

Kapral

naj­niż­szy sto­pień po­do­fi­cer­ski w woj­skach lą­do­wych; także woj­sko­wy ma­ją­cy ten sto­pień


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. naj­niż­szy sto­pień woj­sko­wy w kor­pu­sie po­do­fi­cer­skim;


Ka­pral (kpr., od wł. "ca­po­ra­le" – "do­wód­ca") – w Woj­sku Pol­skim pier­wszy sto­pień woj­sko­wy w kor­pu­sie po­do­fi­ce­rów młod­szych. Niż­szym stop­niem jest star­szy sze­re­go­wy spe­cja­li­sta (od 2022), a wyż­szym star­szy ka­pral. W skali stop­ni woj­sko­wych armii NATO od­po­wia­da ran­dze: OR-02.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapralina

ek­spre­syw­nie: ka­pral


Źródła:

SJP.pl

Kapralka

→ ka­pral


Patrz:kapral

Źródła:

SJP.pl

Kapralostwo

prze­sta­rza­łe: ka­pral z żoną


Źródła:

SJP.pl

Kapralski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z osobą lub stop­niem ka­pra­la, do­ty­czą­cy ka­pra­la


Źródła:

Wiktionary

Kapralstwo

1. sto­pień, ranga, sta­no­wi­sko ka­pra­la;
2. prze­no­śnie: brak do­bre­go wy­cho­wa­nia, po­mia­ta­nie ludź­mi; gru­biań­stwo


Ka­pral­stwo – najm­niej­sza jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na w szes­na­sto­wiecz­nym (i póź­niej) woj­sku, skła­da­ją­ca się z kilku lub wię­cej (zwy­kle od 18 lub 24 do 42) żoł­nie­rzy. Ka­pral­stwo nie było jed­nak na polu walki jed­nost­ką tak­tycz­ną, tylko go­spo­dar­czą i szko­le­nio­wą, za­rzą­dza­ną przez po­do­fi­ce­ra – ka­pra­la.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaprawieć

o oczach: sta­wać się ka­pra­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Kaprawość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ka­pra­we; cecha tych, któ­rzy są ka­pra­wi


Źródła:

Wiktionary

Kaprawy

1. łza­wią­cy, ro­pie­ją­cy, za­czer­wie­nio­ny;
2. po­tocz­nie: kiep­ski, lichy, po­śled­ni


przy­miot­nik

 (1.1) o oczach: ro­pie­ją­cy, za­czer­wie­nio­ny, łza­wią­cy

 (1.2) o oso­bie: ma­ją­cy ka­pra­we (1.1) oczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaprea

dawna nazwa Capri


Źródła:

SJP.pl

Kapriola

jedna z figur, jakie wy­ko­ny­wa­no m.in. w ga­liar­dzie, po­le­ga­ją­ca na ude­rza­niu o sie­bie w po­wie­trzu nóg tań­czą­ce­go pod­czas skoku


Ka­prio­la – fi­gu­ra ujeż­dże­nio­wa, po­le­ga­ją­ca na wy­sko­ku, a na­stęp­nie wy­rzu­ce­niu w po­wie­trzu tyl­nych nóg konia.

Może być przej­ściem z le­wa­dy, po do­da­niu do niej wy­ko­pu z zadu. Obok bal­lo­ta­dy, kur­pa­dy, kur­bet­ty, le­wa­dy i pe­sa­dy za­li­cza­na do szko­ły nad zie­mią i uz­na­wa­na za naj­trud­niej­szy ze sko­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaprolaktam

Ka­pro­lak­tam – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lak­tam kwasu ε-ami­no­ka­pro­no­we­go. Łatwo ulega po­li­me­ry­za­cji, jest mo­no­me­rem sto­so­wa­nym do otrzy­my­wa­nia po­lia­mi­dów.


Źródła:

Wikipedia

Kapron

syn­te­tycz­ne włó­kno po­lia­mi­do­we wy­ra­bia­ne z ka­pro­lak­ta­mu


Źródła:

SJP.pl

Kapronowy

przy­miot­nik od: ka­pron


Źródła:

SJP.pl

Kaprony

poń­czo­chy z ka­pro­nu, włó­kna syn­te­tycz­ne­go po­dob­ne­go do ny­lo­nu


Źródła:

SJP.pl

Kaproń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapryfolium

by­li­na pnąca z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; ca­pri­fo­lium, prze­wier­cień


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. nazwa zwy­cza­jo­wa wi­cio­krze­wu prze­wier­cie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaprys

1. chwi­lo­wa zach­cian­ka, dzi­wact­wo; humor, fa­na­be­ria;
2. nie­prze­wi­dy­wal­na zmia­na; zmien­ność;
3. in­stru­men­tal­ny utwór w stylu wol­nym; ca­pric­cio;
4. przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­ne w for­mie gra­fi­ki, ry­sun­ku itp. od­bie­ga­ją­ce od przy­ję­tych, sto­so­wa­nych form, uj­mu­ją­ce jakiś temat w spo­sób nie­ty­po­wy, ka­ry­ka­tu­ral­ny; ca­pric­cio


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chwi­lo­wa zach­cian­ka, dzi­wact­wo

 (1.2) nagła, nie­spo­dzie­wa­na zmia­na ja­kie­goś zja­wi­ska

 (1.3) muz. w XVI-XVII w.: in­stru­men­tal­ny utwór mu­zycz­ny opar­ty na swo­bod­nej im­pro­wi­za­cji;


Ka­prys (wł. "ca­pric­cio" „zach­cian­ka, wy­bryk, ka­prys”) – forma mu­zycz­na.

Cza­sem forma "ca­pric­cia" była krzy­żo­wa­na z in­ny­mi for­ma­mi, np. "Walc-ka­prys" Pio­tra Czaj­kow­skie­go, "Rondo-ca­pric­cio­so" Fe­li­xa Men­dels­soh­na-Bart­hol­dy'ego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaprysik

zdrob­nie­nie od: ka­prys


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­prys


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaprysić

być w złym hu­mo­rze bez wi­docz­ne­go po­wo­du; gry­ma­sić


cza­sow­nik

 (1.1) być z cze­goś nie­za­do­wo­lo­nym bez okre­ślo­ne­go po­wo­du; mieć ka­pry­sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaprysy

1. chwi­lo­wa zach­cian­ka, dzi­wact­wo; humor, fa­na­be­ria;
2. nie­prze­wi­dy­wal­na zmia­na; zmien­ność;
3. in­stru­men­tal­ny utwór w stylu wol­nym; ca­pric­cio;
4. przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­ne w for­mie gra­fi­ki, ry­sun­ku itp. od­bie­ga­ją­ce od przy­ję­tych, sto­so­wa­nych form, uj­mu­ją­ce jakiś temat w spo­sób nie­ty­po­wy, ka­ry­ka­tu­ral­ny; ca­pric­cio


Ka­pry­sy – cykl 80 gra­fik wy­ko­na­nych w tech­ni­ce mie­dzio­ry­tu przez hisz­pań­skie­go ar­ty­stę Fran­ci­sca Goyę w la­tach 1797-1798. Gra­fi­ki są sa­ty­rą na spo­łe­czeń­stwo hisz­pań­skie z końca XVIII wieku, od­no­szą się zwła­szcza do szlach­ty i kleru.

Gra­fi­ki zo­sta­ły wy­ko­na­ne tech­ni­ką mie­sza­ną, Goya sto­so­wał ak­wa­for­tę z ak­wa­tin­tą, a po­praw­ki na­no­sił suchą igłą. Była to nowa tech­ni­ka, z którą Goya ek­spe­ry­men­to­wał. Jed­no­cze­śnie wy­ko­na­nie wielu od­bi­tek poz­wa­la­ło ar­ty­ście do­trzeć do szer­szej pu­blicz­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapryszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oka­zy­wa­nie nie­za­do­wo­le­nia bez istot­ne­go po­wo­du


Źródła:

Wiktionary

Kapryśnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­pry­śny


Źródła:

Wiktionary

Kapryśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­pry­śnie


Źródła:

SJP.pl

Kapryśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­pry­śny


Źródła:

SJP.pl

Kapryśnik

osoba, która czę­sto gry­ma­si, ka­pry­si, wy­bre­dza; gry­ma­śnik, wy­bred­niś, wy­brzy­dzacz


Ka­pry­śnik ("Omot­hy­mus") – ro­dzaj pa­ją­ków z in­fra­rzę­du ptasz­ni­ków i ro­dzi­ny ptasz­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry opi­sa­ne ga­tun­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapryśny

1. o zmien­nym uspo­so­bie­niu lub skłon­ny do ka­pry­sów; gry­ma­śny, wy­bred­ny;
2. zmien­ny, nie­prze­wi­dy­wal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) mie­wa­ją­cy ka­pry­sy, łatwo ule­ga­ją­cy ka­pry­som; taki, który jest zmien­ny, nie­sta­ły, dzia­ła­ją­cy pod wpły­wem ka­pry­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaps.

skrót

 (1.1) = farm. kap­suł­ka


Źródła:

Wiktionary

Kapsa

prze­sta­rza­le o kab­zie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kraw. kie­szeń


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapsaicyna

ro­ślin­ny al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w pa­pry­ce, po­wo­du­ją­cy uczu­cie pie­cze­nia i ostro­ści w jamie ust­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny od­po­wie­dzial­ny za ostry, pie­ką­cy smak pa­pry­ki chili;


Kap­sa­i­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny od­po­wie­dzial­ny za ostry, pie­ką­cy smak pa­pry­ki chili. Po­mi­mo że nie jest ty­po­wym al­ka­lo­i­dem, zaz­wy­czaj przy­pi­sy­wa­ny jest do tej grupy związ­ków. Dzia­ła na re­cep­to­ry bólu (no­cy­cep­to­ry), po­wo­du­jąc uczu­cie pie­cze­nia i ostro­ści w jamie ust­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapsalon

ho­len­der­skie danie fast­fo­o­do­we - za­pie­ka­ne fryt­ki z mię­sem po­da­ne z war­stwą sa­łat­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. fryt­ki przy­kry­te szo­ar­mą, za­pie­ka­ne z serem żół­tym i przy­kry­te war­stwą sa­łat­ki;


Kap­sa­lon – ho­len­der­skie danie typu fast food, na które skła­da­ją się fryt­ki przy­kry­te szo­ar­mą i war­stwą sera gouda, za­pie­ka­ne do mo­men­tu roz­to­pie­nia sera, a na­stęp­nie po­kry­te war­stwą sa­łat­ki. Naj­czę­ściej po­da­wa­ne z sosem czosn­ko­wym lub innym ostrym sosem. Za­miast szo­ar­my do przy­rzą­dze­nia po­tra­wy wy­ko­rzy­stu­je się także m.in. kebab, gyros lub fa­la­fel.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapsantyna

na­tu­ral­ny, ciem­no­czer­wo­ny barw­nik otrzy­my­wa­ny z pa­pry­ki


Źródła:

SJP.pl

Kapsel

przy­kryw­ka me­ta­lo­wa uży­wa­na za­miast korka, np. do za­ty­ka­nia bu­te­lek; kaps­la (daw­niej), kabz­la (daw­niej), kab­zel (daw­niej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­ta­lo­wa przy­kryw­ka ob­ci­ska­na na końcu szkla­nej bu­tel­ki;

 (1.2) me­ta­lo­wa przy­kryw­ka sta­no­wią­ca ele­ment zam­knię­cia bu­tel­ki wina mu­su­ją­ce­go

 (1.3) hist. ro­dzaj spłon­ki, zob. ka­pi­szon.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: kaps­la


Kap­sel (na­zy­wa­ny ina­czej zam­knię­ciem ko­ro­no­wym) – naj­po­pu­lar­niej­sze, obok za­kręt­ki, her­me­tycz­ne zam­knię­cie szkla­nej bu­tel­ki, za­pew­nia­ją­ce szczel­ność, a tym samym trwa­łość płynu. Twór­cą kaps­la był w 1892 po­cho­dzą­cy z Ir­lan­dii Ame­ry­ka­nin Wil­liam Pa­in­ter, który swój wy­na­la­zek naz­wał "Crown Cork". W Pol­sce za­czę­to go sto­so­wać na po­cząt­ku lat 60.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapselek

zdrob­nie­nie od: kap­sel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kap­sel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapselkowy

przy­miot­nik od: kap­se­lek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­sel­kiem, do­ty­czą­cy kap­sel­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapsiplast

[czy­taj: kaps-iplast] nazwa hand­lo­wa pla­stra prze­ciw­bó­lo­we­go i roz­grze­wa­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go wy­ciąg z owo­ców pie­przow­ca i ko­rze­nia po­krzy­ku wil­czej ja­go­dy


Źródła:

SJP.pl

Kapski

przy­miot­nik od: Capsa (mia­sto sta­ro­żyt­ne)


Źródła:

SJP.pl

Kapsla

1. daw­niej: kap­sel; kab­zel (daw­niej), kabz­la (daw­niej);
2. spłon­ka w strzel­bach;
3. ogniotr­wa­ła skrzyn­ka do wy­pa­la­nia por­ce­la­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ogniotr­wa­ła skrzyn­ka, w któ­rej umie­szcza się wy­ro­by por­ce­la­no­we lub fa­jan­so­we pod­czas wy­pa­la­nia w celu ich ochro­ny przed za­nie­czy­szcze­niem

 (1.2) daw. kap­sel

 (1.3) hist. ka­pi­szon: mo­sięż­na spłon­ka w broni pal­nej w kształ­cie mi­secz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapslarz

ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się na­kła­da­niem kaps­li


Źródła:

SJP.pl

Kapslować

na­kła­dać kaps­le na bu­tel­ki


Źródła:

SJP.pl

Kapslowe

→ kap­sel, → kaps­la


Patrz:kapsel, → kapsla

Źródła:

SJP.pl

Kapslownia

dział fa­bry­ki, w któ­rym na­kła­da się kaps­le


Źródła:

SJP.pl

Kapslownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ma­szy­na do na­kła­da­nia kaps­li na bu­tel­ki


Źródła:

Wiktionary

Kapslowy

→ kap­sel, → kaps­la


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kaps­lem, do­ty­czą­cy kaps­la


Patrz:kapsel, → kapsla

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapsomer

po­je­dyn­cza jed­nost­ka biał­ko­wa bu­du­ją­ca kap­syd (biał­ko­wy płaszcz wi­ru­sa)


Kap­so­mer – pod­jed­nost­ka kap­sy­du wi­ru­sa, sta­no­wią­ce­go biał­ko­wy płaszcz chro­nią­cy ma­te­riał ge­ne­tycz­ny wi­ru­sa.

Kap­so­me­ry zbu­do­wa­ne są z biał­ko­wych pod­jed­no­stek na­zy­wa­nych pro­to­me­ra­mi. Spe­cy­ficz­ne uło­że­nie kap­so­me­rów two­rzą­cych kap­syd de­ter­mi­nu­je kształt wi­rio­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapstad

daw­niej: Kapsz­tad (mia­sto w RPA)


Źródła:

SJP.pl

Kapsuła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży, zam­knię­ty po­jem­nik

 (1.2) szczel­nie za­my­ka­na część stat­ku, umoż­li­wia­ją­ca prze­ży­cie w izo­lo­wa­nych wa­run­kach


Źródła:

Wiktionary

Kapsułka

1. opa­ko­wa­nie leku wy­ko­na­ne z że­la­ty­ny;
2. por­cja leku w takim opa­ko­wa­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kap­su­ła

 (1.2) mała kap­su­ła, opa­ko­wa­nie

 (1.3) farm. zbior­ni­czek, małe opa­ko­wa­nie leku wy­ko­na­ne z że­la­ty­ny;


Kap­suł­ka (łac. "cap­su­la, -ae") – stała po­stać leku, przez­na­czo­na do sto­so­wa­nia do­ust­ne­go (z moż­li­wo­ścią uwal­nia­nia sub­stan­cji lecz­ni­czej w róż­nych od­cin­kach prze­wo­du po­kar­mo­we­go) lub rza­dziej do­po­chwo­we­go i do­od­byt­ni­cze­go. Może też słu­żyć jako opa­ko­wa­nie dawki leku przez­na­czo­ne­go do roz­pu­szcza­nia, roz­py­la­nia lub wcie­ra­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapsułkarka

urzą­dze­nie do na­peł­nia­nia kap­su­łek


Źródła:

SJP.pl

Kapsułkowy

→ kap­suł­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­suł­ką, do­ty­czą­cy kap­suł­ki


Patrz:kapsułka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapsułowy

→ kap­su­ła


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kap­su­ły


Patrz:kapsuła

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapsyd

płaszcz biał­ko­wy z kwa­sem nu­kle­i­no­wym, ele­ment skła­do­wy cząst­ki wi­ru­so­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. biał­ko­wa osłon­ka ge­no­mu wi­ru­sa;


Kap­syd – ele­ment skła­do­wy wi­rio­nu bę­dą­cy pła­szczem biał­ko­wym, wew­nątrz któ­re­go za­war­ty jest kwas nu­kle­i­no­wy. Kap­syd z za­war­tym w nim ma­te­ria­łem ge­ne­tycz­nym two­rzy nu­kle­o­kap­syd. Kap­syd ufor­mo­wa­ny jest z okre­ślo­nej licz­by pod­jed­no­stek biał­ko­wych zwa­nych kap­so­me­ra­mi. Sta­no­wi ochro­nę czą­stecz­ki DNA lub RNA wi­rio­nu przed czyn­ni­ka­mi zew­nętrz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapsydowy

→ kap­syd


Patrz:kapsyd

Źródła:

SJP.pl

Kapszagajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kap­sza­ga­jem, do­ty­czą­cy Kap­sza­ga­ju


Źródła:

Wiktionary

Kapsztad

mia­sto w RPA


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Cape Town”. Zo­bacz też: se­rial te­le­wi­zyj­ny "Cape Town".

Kapsz­tad ( Ka­ap­stad, wym. ; iKapa; Cape Town, wym.) – naj­star­sze i jedno z naj­więk­szych pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców mia­sto w Po­łud­nio­wej Afry­ce, le­gis­la­cyj­na sto­li­ca tego kraju oraz Pro­win­cji Przy­ląd­ko­wej Za­chod­niej. Liczy ok. 4 mln miesz­kań­ców, z czego ok. 45% sta­no­wią Ko­lo­re­dzi, 17% sta­no­wi lud­ność biała, a 35% to czar­ni Afry­ka­nie i Az­ja­ci (Hin­du­si, Chiń­czy­cy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapsztadczyk

miesz­ka­niec Kapsz­ta­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kapsz­ta­du; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapsztadka

miesz­kan­ka Kapsz­ta­du


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kapsz­ta­du; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapsztadzki

przy­miot­nik od: Kapsz­tad


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kapsz­ta­dem, do­ty­czą­cy Kapsz­ta­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapszuna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. tru­skaw­ka


Źródła:

Wiktionary

Kaptan

śro­dek grzy­bo­bój­czy


Kap­tan – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na fta­li­mi­du. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ochro­ny ro­ślin przed grzy­ba­mi (fun­gi­cyd).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaptaż

zdo­by­cie gór­ne­go od­cin­ka rzeki słabo ero­du­ją­cej przez rzekę ak­tyw­niej­szą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. prze­chwy­ce­nie wód jed­nej rzeki przez drugą


Kap­taż (od łac. "captūra", 'ła­pa­nie, prze­cią­ga­nie'), także prze­cią­gnię­cie rzeki – ter­min w ge­o­mor­fo­lo­gii i hy­dro­lo­gii opi­su­ją­cy zja­wi­sko prze­chwy­ce­nia wód jed­nej rzeki przez drugą, bę­dą­ce czę­ścią tzw. "walki o dział wodny".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) chem. techn. folia po­lii­mi­do­wa die­lek­trycz­na, wy­trzy­ma­ła me­cha­nicz­nie i ter­micz­nie o cha­rak­te­ry­stycz­nej żół­tej bar­wie, sto­so­wa­na m.in. w elek­tro­ni­ce i tech­no­lo­giach kos­micz­nych;


Kap­ton, poli(4,4'-ok­sy­di­fe­ny­len-pi­ro­mel­li­ti­mi­dy­na) – two­rzy­wo po­lii­mi­do­we o wy­jąt­ko­wych wła­ści­wo­ściach elek­trycz­nych, me­cha­nicz­nych, fi­zycz­nych i che­micz­nych. Opra­co­wa­ny w la­tach 60. XX w. przez przed­się­bior­stwo DuPont.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaptonowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­to­nem, do­ty­czą­cy kap­to­nu

 (1.2) wy­ko­na­ny z kap­to­nu


Źródła:

Wiktionary

Kaptorynomorf

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go rzędu gadów na­le­żą­ce­go do anap­sy­dów


Źródła:

SJP.pl

Kaptorynomorfy

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go rzędu gadów na­le­żą­ce­go do anap­sy­dów


Źródła:

SJP.pl

Kaptować

po­zy­ski­wać kogoś na swo­je­go zwo­len­ni­ka lub sprzy­mie­rzeń­ca


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skap­to­wać)

 (1.1) książk. zjed­ny­wać i po­wie­rzać ja­kieś za­da­nie, wer­bo­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaptur

1. część wierzch­nie­go ubra­nia na­kry­wa­ją­ca głowę;
2. stoż­ko­wa­ta osło­na;
3. w daw­nej Pol­sce: kon­fe­de­ra­cja za­wią­za­na po śmier­ci króla na czas bez­kró­le­wia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. część pła­szcza, kurt­ki lub bluzy słu­żą­ca jako na­kry­cie głowy;

 (1.2) przen. stan mnisi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapturce

1. przed­sta­wi­ciel rzędu pa­ję­cza­ków;
2. ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych


Kap­tur­ce (Ri­ci­nu­lei) – rząd pa­ję­cza­ków obej­mu­ją­cy ślepe zwie­rzę­ta za­miesz­ku­ją­ce ściół­kę i szcze­li­ny skal­ne w stre­fie tro­pi­kal­nej. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną kap­tur­ców jest obec­ność ru­cho­mej płyt­ki za­sła­nia­ją­cej otwór gę­bo­wy i szczę­ko­czuł­ki, które są za­koń­czo­ne przy­dat­ka­mi w kształ­cie szczy­piec. No­go­głaszcz­ki kap­tur­ców są krót­kie. Larwy kap­tur­ców mają trzy pary od­nó­ży lo­ko­mo­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapturek

zdrob­nie­nie od: kap­tur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. kap­tur

 (1.2) mały kap­tur na głowę

 (1.3) mała osłon­ka na sprzę­ty, na­rzę­dzia

 (1.4) środ. farm. do­po­chwo­wa wkład­ka sto­so­wa­na jako śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kap­tur­ka


Kap­tu­rek, hat lub grzy­bek (ang. "Hat Switch") – do­dat­ko­wa mi­nia­tu­ro­wa dźwi­gien­ka (ma­ni­pu­la­tor), ob­słu­gi­wa­na za po­mo­cą kciu­ka i umo­co­wa­na w gór­nej czę­ści rę­ko­je­ści dżoj­sti­ka ana­lo­go­we­go.

Dzię­ki niej gra­ją­cy może oglą­dać prze­strzeń wokół sie­bie, np. z punk­tu wi­dze­nia pi­lo­ta odrzu­tow­ca lub do ste­ro­wa­nia po­ci­ska­mi. Oprócz tego w wielu sy­mu­la­to­rach lotu wy­ko­rzy­stu­je się go do po­zy­cjo­no­wa­nia steru wy­so­ko­ści i steru kie­run­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapturka

zdrob­nie­nie od: kap­tur


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Syl­via atri­ca­pil­la|ref=tak., ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku kap­tur­ka (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od kap­tu­rek


Kap­tur­ka, po­krzew­ka czar­noł­bi­sta, po­krzew­ka czar­no­gło­wa ("Syl­via atri­ca­pil­la") – ga­tu­nek ma­łe­go, czę­ścio­wo wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny po­krze­wek (Syl­vii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapturkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapturkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy mały kap­tur;
2. ku­kucz­ka kap­tur­ko­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kapturkowy

→ kap­tu­rek


Patrz:kapturek

Źródła:

SJP.pl

Kapturnica

1. owa­do­żer­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny kap­tur­ni­co­wa­tych, o lej­ko­wa­tych lub dzwon­ko­wa­tych li­ściach przeksz­tał­co­nych w or­ga­ny pu­łap­ko­we, ros­ną­ca na ba­gnach we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej; sa­ra­ce­nia;
2. śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dza­ju ama­zo­nek (papug zie­lo­nych), ży­ją­cy w tro­pi­kal­nych la­sach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sar­ra­ce­nia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin owa­do­żer­nych z ro­dzi­ny kap­tur­ni­co­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapturnicowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, owa­do­żer­nych, ros­ną­cych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


Kap­tur­ni­co­wa­te ("Sar­ra­ce­nia­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wrzo­sow­ców. Do ro­dzi­ny na­le­żą trzy ro­dza­je z 34 ga­tun­ka­mi. Osiem ga­tun­ków z ro­dza­ju kap­tur­ni­ca "Sar­ra­ce­nia" wy­stę­pu­je we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Dar­ling­to­nia ka­li­for­nij­ska (je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Dar­ling­to­nia") ro­śnie w czę­ści wschod­niej tego kon­ty­nen­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapturnicowaty

o ce­chach kap­tur­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Kapturnik

1. duży ssak mor­ski po­dob­ny do foki; kap­tu­rzak;
2. chrząszcz po­dob­ny do kor­ni­ka, ży­ją­cy w kra­jach tro­pi­kal­nych;
3. ba­zy­li­szek, któ­re­go sa­miec ma fałd skór­ny w po­sta­ci hełmu; ba­zy­li­szek heł­mia­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kap­tu­rzo­ny czło­wiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lop­ho­dy­tes cu­cul­la­tus|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, grupy tra­czy, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapturnikowate

ro­dzi­na chrzą­szczy, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki bę­dą­ce szkod­ni­ka­mi drzew li­ścia­stych ni­szczą­ce drew­no


Kap­tur­ni­ko­wa­te (Bo­stri­chi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapturnikowaty

o ce­chach kap­tur­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Kapturowy

przy­miot­nik od: kap­tur


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kap­tu­rem, do­ty­czą­cy kap­tu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapturzak

duży ssak mor­ski po­dob­ny do foki; kap­tur­nik


Źródła:

SJP.pl

Kapturzasty

ma­ją­cy kap­tur


Źródła:

SJP.pl

Kapturzec

1. przed­sta­wi­ciel rzędu pa­ję­cza­ków;
2. ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kapturzyk

1. ga­tu­nek stor­czy­ka o bia­łych, ło­so­sio­wych lub brą­zo­wych kwia­tach;
2. tro­pi­kal­ny ptak ame­ry­kań­ski z ro­dzi­ny ta­na­grów


Źródła:

SJP.pl

Kapu

wyraz przy­po­mi­na­ją­cy od­głos pa­da­ją­cych kro­pel, zwy­kle w wy­ra­że­niu "kapu, kap"


Kapu – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Järva, w gmi­nie Koeru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapua

prze­no­śnie: miej­sce pełne luk­su­su, w któ­rym się nie­wie­ście­je i gnu­śnie­je


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, po­ło­żo­ne na po­łud­nie od Rzymu nad rzeką Vol­tur­no;


Kapua ( Capua) – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Ca­ser­ta, po­ło­żo­na na pół­noc od Ne­a­po­lu, nad rzeką Vol­tur­no. W 73 r. p.n.e. wy­bu­chło tu pow­sta­nie nie­wol­ni­ków, naz­wa­ne od wodza tego pow­sta­nia pow­sta­niem Spar­ta­ku­sa.

30 li­sto­pa­da 1734 ka­pi­tu­la­cja gar­ni­zo­nu au­striac­kie­go przed woj­ska­mi hisz­pań­ski­mi pod­czas wojny o suk­ce­sję pol­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapuanka

miesz­kan­ka Kapui


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kapui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapuańczyk

miesz­ka­niec Kapui


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kapui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapuański

przy­miot­nik od: Kapua


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kapuą, do­ty­czą­cy Kapui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapuca

dawne na­kry­cie głowy w for­mie kap­tu­ra; ka­pu­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ka­pu­za;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapucha

1. zgru­bie­nie od: ka­pu­sta; ka­pu­ści­sko;
2. po­tocz­nie: pie­nią­dze; ma­mo­na, sa­ła­ta, hajs, forsa, szmal


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: ka­pu­sta

 (1.2) przen. pot. pie­nią­dze, szcze­gól­nie jeśli „zie­lo­ne”


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapuchowy

przy­miot­nik od: ka­pu­cha


Źródła:

SJP.pl

Kapucyn

czło­nek za­ko­nu fran­cisz­ka­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek za­ko­nu braci ka­pu­cy­nów;

 (1.2) pot. penis


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapucynek

zdrob­nie­nie od: ka­pu­cyn


Źródła:

SJP.pl

Kapucyni

czło­nek za­ko­nu fran­cisz­ka­nów


Źródła:

SJP.pl

Kapucynka

1. małpa z ro­dzi­ny płak­so­wa­tych, za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Ka­pu­cy­nek Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cebus|ref=tak., ro­dzaj małpy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) zob. ka­pu­cy­nek.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapucynki

zdrob­nie­nie od: ka­pu­cyn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapucyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pu­cy­na­mi lub ka­pu­cyn­ka­mi, do­ty­czą­cy ka­pu­cy­nów lub ka­pu­cy­nek

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ka­pu­cy­nów lub ka­pu­cy­nek, bę­dą­cy ich włas­no­ścią


Źródła:

Wiktionary

Kapuczina

żar­to­bli­wie: cap­puc­ci­no


Źródła:

SJP.pl

Kapuczyński

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język ka­pu­czyń­ski;


Źródła:

Wiktionary

Kapuleti

naz­wi­sko ro­do­we ty­tu­ło­wej bo­ha­ter­ki tra­ge­dii mi­łos­nej "Romeo i Julia" au­tor­stwa Wil­lia­ma Szek­spi­ra; Ca­pu­let­ti, Ca­pu­le­ti


Źródła:

SJP.pl

Kapusiostwo

po­tocz­nie: to, czym zaj­mu­je się kapuś, skła­da­nie do­no­sów; do­no­si­ciel­stwo, ka­pow­nict­wo, szpie­go­stwo, szpic­lo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kapusiowaty

po­tocz­nie: do­ty­czą­cy ka­pu­sia lub jego dzia­łal­no­ści; do­no­si­ciel­ski, szpie­gow­ski, szpic­low­ski


Źródła:

SJP.pl

Kapusta

1. jed­no­rocz­na lub dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych (ka­pu­sto­wa­tych), o ja­dal­nych li­ściach zwi­ja­ją­cych się w głów­kę, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach i od­mia­nach dziko ros­ną­cych;
2. po­tra­wa przy­go­to­wa­na z liści tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na wa­rzyw­na o ja­dal­nych li­ściach zbi­tych w głów­kę;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z liści ka­pu­sty (1.1)

 (1.3) pot. pie­nią­dze, szcze­gól­nie je­że­li „zie­lo­ne” (do­la­ry)

 (1.4) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dza­ju ka­pu­sto­wa­tych

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (2.1) środ. pot. do­no­si­ciel


Ka­pu­sta ("Bras­si­ca" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Wy­róż­nia­nych jest w jego obrę­bie od ok. 35 do 44 ga­tun­ków. Pier­wot­ny za­sięg obej­mo­wał Eu­ro­pę, Azję i pół­noc­ną Afry­kę, ale ro­śli­ny te zo­sta­ły roz­prze­strze­nio­ne na wszyst­kie kon­ty­nen­ty (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy). W Pol­sce rosną jako ro­śli­ny upra­wia­ne i zdzi­cza­łe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapustka

zdrob­nie­nie od: ka­pu­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­pu­sta

 (1.2) mała ka­pu­sta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapustnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­me­stra bras­si­cae|Lin­na­e­us|ref=tak., motyl z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych;


Źródła:

Wiktionary

Kapustnik

bie­li­nek ka­pust­nik - biały motyl, któ­re­go gą­sie­ni­ce że­ru­ją na li­ściach ka­pu­sty


Źródła:

SJP.pl

Kapustos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. li­chej ja­ko­ści cy­ga­ro


Źródła:

Wiktionary

Kapustowate

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych z rzędu ka­pu­stow­ców; krzy­żo­we


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca­ce­ae|Bur­nett|ref=tak., licz­na ro­dzi­na ro­ślin o dużym zna­cze­niu go­spo­dar­czym, na­le­żą­ca do rzędu ka­pu­stow­ców;


Ka­pu­sto­wa­te, krzy­żo­we ("Bras­si­ca­ce­ae" Bur­nett, "Cru­ci­fe­rae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych, rza­dziej drzew i krze­wów, na­le­żą­ca do rzędu ka­pu­stow­ców ("Bras­si­ca­les"). Liczy 343–353 ro­dza­je i około 3630–4010 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, brak ich też w zwar­tych ob­sza­rach wy­stę­po­wa­nia ni­zin­nych lasów rów­ni­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapustowaty

o ce­chach ka­pu­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Kapustowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Ka­pu­stow­ce ("Bras­si­ca­les" Br.) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych wy­róż­nia­ny w ko­lej­nych sy­ste­mach APG (w tym APG IV z 2016). Na­le­ży tu 18 ro­dzin (jedną z nich – "Ti­ga­nop­hy­ta­ce­ae" opi­sa­no w 2020) li­czą­cych w sumie bli­sko 400 ro­dza­jów i 4,5 tys.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaput

po­tocz­nie:
1. ko­niec, już po wszyst­kim, prze­pa­dło;
2. zep­su­ty, zni­szczo­ny, do ni­cze­go


wy­krzy­knik pa­ren­te­tycz­ny

 (1.1) pot. słowo oz­na­cza­ją­ce ko­niec, klę­skę

 (1.2) pot. słowo oz­na­cza­ją­ce zły stan cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapuza

dawne na­kry­cie głowy w for­mie kap­tu­ra; ka­pu­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub reg. kap­tur

 (1.2) daw. więk­sza czap­ka z futra;


Ka­pu­za (od łac. "cappa" – na­kry­cie głowy, "caput" – głowa) – ro­dzaj mę­skiej czap­ki. Miała ona opu­szcza­ne klapy słu­żą­ce do osło­nię­cia uszu lub rów­nież karku. Uży­wa­na była w Eu­ro­pie i Azji od cza­sów śred­nio­wie­cza, lub nawet wcze­śniej. Wy­ko­na­na była naj­czę­ściej z futra i wów­czas okre­śla­na była rów­nież nazwą po­chod­ną od ro­dza­ju futra, np. li­siur­ka – od lisa. Cza­sem ka­pu­zy wy­ko­ny­wa­ne były także z tka­ni­ny, np. z sukna lub jed­wa­biu (znane z XVIII-wiecz­nej Pol­ski).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapuć

rzad­ko, zwy­kle w licz­bie mno­giej:
a) mięk­ki, wy­god­ny but do cho­dze­nia po domu; kapeć, łapeć, papeć, papuć;
b) po­tocz­nie: stary, prze­cho­dzo­ny but


Źródła:

SJP.pl

Kapuś

szpi­cel, kon­fi­dent; po­tocz­nie:
1. tajny współ­pra­cow­nik po­li­cji, wy­wia­du itp.; taj­niak, szpieg;
2. do­no­si­ciel; kabel, de­nun­cja­tor, ka­blow­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. do­no­si­ciel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapuścianka

1. zupa z ka­pu­sty;
2. sok z kwa­szo­nej ka­pu­sty


Źródła:

SJP.pl

Kapuściany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­pu­stą

 (1.2) kulin. wy­ko­na­ny z ka­pu­sty


Źródła:

Wiktionary

Kapuścik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapuścisko

1. zgru­bie­nie od: ka­pu­sta; ka­pu­cha;
2. pole po ze­bra­niu ros­ną­cej na nim ka­pu­sty; ka­pu­śni­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapuściński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kapuśniaczek

zdrob­nie­nie od: ka­pu­śniak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­pu­śniak

 (1.2) kulin. bułka z ka­pu­ścia­nym na­dzie­niem z ka­pu­sty ki­szo­nej

 (1.3) pot. drob­ny deszcz


Ka­pu­śnia­czek ( La Soupe aux choux) – film ko­me­dio­wy pro­duk­cji fran­cu­skiej w re­ży­se­rii Jeana Gi­ra­ul­ta z 1981 roku na pod­sta­wie po­wie­ści pod tym samym ty­tu­łem. Prze­do­stat­ni film z udzia­łem Lo­u­i­sa de Funèsa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapuśniak

zupa z ka­pu­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. zupa z ka­pu­sty, zwy­kle z ki­szo­nej;

 (1.2) kulin. bułka z ka­pu­ścia­nym na­dzie­niem z ka­pu­sty ki­szo­nej

 (1.3) pot. zgrub. od: ka­pu­śnia­czek (deszcz)


Ka­pu­śniak – zupa z po­szat­ko­wa­nej ka­pu­sty gło­wia­stej (świe­żej lub ki­szo­nej) i wa­rzyw, czę­sto na wy­wa­rze z wę­dzo­ne­go bocz­ku lub z że­be­rek. Znana w kuch­ni pol­skiej, gó­ral­skiej – kwa­śni­ca (z wy­wa­rem ki­szo­nej ka­pu­sty), sło­wac­kiej – "ka­pust­ni­ca" (z ki­szo­nej ka­pu­sty, z su­szem i pa­pry­ką), ukra­iń­skiej – "ka­pus­niak", капусняк.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapuśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ka­pu­śniak

 (1.2) spoż. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. woda z ki­szo­nej ka­pu­sty


Źródła:

Wiktionary

Kapuśnisko

pole po ze­bra­niu ros­ną­cej na nim ka­pu­sty; ka­pu­ści­sko


Źródła:

SJP.pl

Kapówka

1. ro­dzaj ma­szy­ny do szy­cia; ren­de­rów­ka, ren­der­ka;
2. pi­lar­ka do cię­cia ele­men­tów drew­nia­nych pod kątem; pi­lar­ka uko­so­wa, uko­śni­ca


Źródła:

SJP.pl

Kapłan

1. wyś­wię­co­ny du­chow­ny ma­ją­cy upraw­nie­nia do od­pra­wia­nia na­bo­żeństw i udzie­la­nia sa­kra­men­tów w ko­ście­le chrze­ści­jań­skim;
2. czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy czyn­no­ści kul­to­we w re­li­giach pier­wot­nych lub po­li­te­i­stycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. męż­czyz­na peł­nią­cy funk­cje kul­to­we, zwła­szcza w re­li­giach po­li­te­i­stycz­nych;

 (1.2) rel. w chrze­ści­jań­stwie du­chow­ny po przy­ję­ciu świę­ceń ma­ją­cy prawo do od­pra­wia­nia mszy i udzie­la­nia sa­kra­men­tów świę­tych

 (1.3) przen. osoba od­da­na ja­kiejś idei lub spra­wie


Ka­płan – osoba, która speł­nia w imie­niu wspól­no­ty re­li­gij­nej funk­cje kul­to­we i ry­tu­al­ne. Funk­cje te na­da­ją jej rolę przy­najm­niej czę­ścio­we­go poś­red­ni­ka mię­dzy Bo­giem a ludź­mi. Ka­płan musi pod­da­wać się okre­ślo­nym wy­mo­gom re­li­gij­nym i zaz­wy­czaj po­sia­da też pewne przy­wi­le­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapłanka

1. ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca czyn­no­ści kul­to­we w ja­kiejś re­li­gii;
2. ko­bie­ta ma­ją­ca prawo do od­pra­wia­nia mszy i udzie­la­nia sa­kra­men­tów świę­tych w niek­tó­rych wyz­na­niach chrze­ści­jań­skich;
3. ko­bie­ta bez­gra­nicz­nie od­da­na ja­kiejś idei


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która spra­wu­je po­słu­gę re­li­gij­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapłański

przy­miot­nik od: ka­płan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­płań­stwem lub ka­pła­nem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapłaństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. god­ność lub urząd ka­pła­na

 (1.2) kośc. sa­kra­ment świę­ceń w chrze­ści­jań­stwie;


Źródła:

Wiktionary

Kapłon

1. młody, ka­stro­wa­ny kogut;
2. daw­niej: zupa z wody, piwa lub wina i tar­te­go chle­ba; wo­dzian­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. wy­ka­stro­wa­ny kogut kury do­mo­wej;

 (1.2) daw. kulin. ro­dzaj wo­dzian­ki


Zo­bacz też: ka­płon (wo­dzian­ka) – zupa z chle­ba.

Ka­płon – wy­ka­stro­wa­ny i spe­cjal­nie utu­czo­ny młody kogut.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kapłonek

zdrob­nie­nie od: ka­płon


Źródła:

SJP.pl

Kapłoni

→ ka­płon


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ka­pło­na

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ka­pło­nem, do­ty­czą­cy ka­pło­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­pło­na, ma­ją­cy cechy ka­pło­na


Patrz:kapłon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kapłonić

ka­stro­wać ko­gu­ta


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ka­pło­nić)

 (1.1) ka­stro­wać ko­gu­ta

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ka­pło­nić się (dk. wy­ka­pło­nić się)

 (2.1) być ka­pło­nio­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kar

(ge­o­lo­gia) cyrk, ko­cioł lo­dow­co­wy; wiel­kie za­głę­bie­nie wyż­ło­bio­ne przez lo­do­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pow­sta­łe w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści lo­dow­ca pół­ko­li­ste lub owal­ne za­głę­bie­nie z trzech stron oto­czo­ne stro­my­mi ścia­na­mi, a z czwar­tej ry­glem skal­nym

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kara

 (2.2) D. lm. od: karo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kara

śro­dek re­pre­syj­ny lub wy­cho­waw­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­le­gli­wość wy­mie­rzo­na jako sank­cja

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tacz­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) M. i B. lm. od: karo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) M. lp., ż. od: kary


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kara-Daria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Kir­gi­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie, po po­łą­cze­niu z Na­ry­nem two­rzy Syr-darię;


Kara-daria ( Кара-Дарыя, Qo­ra­da­ryo) – rzeka w Kir­gi­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie, rzeka źró­dło­wa Syr-darii. Jej dłu­gość wy­no­si 352 km (wli­cza­jąc dłu­gość biegu jej źró­dło­wej rzeki Tar).

Pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Ka­ra­kuł­dża i Tar, które swe źró­dła mają od­po­wied­nio w Gó­rach Fer­gań­skich i Ał­ta­ju. Prze­pły­wa przez Kot­li­nę Fer­gań­ską. Wy­ko­rzy­sty­wa­na jest w ce­lach iry­ga­cyj­nych. Łączy się z Na­ry­nem, two­rząc Syr-darię.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kara-Kum

pu­sty­nia w Turk­me­ni­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pia­szczy­sta pu­sty­nia w Turk­me­ni­sta­nie, na Ni­zi­nie Tu­rań­skiej;


Kara-kum (także: "Ga­ra­gum", "Ka­ra­kum", "Gara Gum", "Kara Kum", ros. Каракумы; z turkm. "Ga­ra­gum", dosł. „czar­ny pia­sek”) – pia­szczy­sta pu­sty­nia w Turk­me­ni­sta­nie, na Ni­zi­nie Tu­rań­skiej. Po­wierzch­nia wy­no­si około 350 tys. km², co sta­no­wi, w za­leż­no­ści od me­to­do­lo­gii po­mia­ru, od 70% do 80% te­ry­to­rium Turk­me­ni­sta­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karaba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. kot


Źródła:

Wiktionary

Karabach

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­nim Za­ka­u­ka­ziu;
2. Gór­ski Ka­ra­bach - te­ry­to­rium Azer­bej­dża­nu funk­cjo­nu­ją­ce jako nie­pod­le­głe pań­stwo, nie­uz­na­wa­ne przez żaden kraj na świe­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. te­ry­to­rium w Azji, na ob­sza­rze Ka­u­ka­zu;


Ka­ra­bach (orm. Ղարաբաղ, "Gha­ra­bagh"; azer. "Qarabağ") – kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­nim Za­ka­u­ka­ziu, na ob­sza­rze dzi­siej­sze­go Azer­bej­dża­nu. Obej­mu­je Góry Ka­ra­ba­skie oraz ich wschod­nie pod­nó­że i le­żą­ce dalej na wschód rów­ni­ny Ni­zi­ny Ku­rań­skiej (Step Ka­ra­ba­ski).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karabachski

→ Ka­ra­bach; ka­ra­ba­ski


Źródła:

SJP.pl

Karaban

dawny ro­dzaj kry­te­go po­ja­zdu za­przę­go­we­go do da­le­kich po­dró­ży; ka­ra­bon


Źródła:

SJP.pl

Karabaski

→ Ka­ra­bach; ka­ra­bach­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­ba­chem, do­ty­czą­cy Ka­ra­ba­chu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karabasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim;

 (1.2) geogr. osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w Ta­tar­sta­nie;


Źródła:

Wiktionary

Karabela

sza­bla pa­rad­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. lekka, ozdob­na, pa­rad­na sza­bla bez ka­błą­ka przy rę­ko­je­ści;


Ka­ra­be­la – zwana rów­nież "pol­ską ka­ra­be­lą bo­jo­wą" (typ II w kla­sy­fi­ka­cji Woj­cie­cha Za­błoc­kie­go). Sza­bla z ana­to­micz­ną rę­ko­je­ścią w for­mie głowy ptaka i ot­war­tym jelcu. Kon­struk­cja rę­ko­je­ści umoż­li­wia­ła za­rów­no pewny chwyt jak i wy­ko­ny­wa­nie cięć łu­ko­wych z nad­garst­ka (młyń­ce), pod­czas któ­rych sza­bla obra­ca­ła się na po­dusz­ce dłoni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karabelka

zdrob­nie­nie od: ka­ra­be­la


Źródła:

SJP.pl

Karabelowy

przy­miot­nik od: ka­ra­be­la


Źródła:

SJP.pl

Karabin

in­dy­wi­du­al­na długa broń strze­lec­ka z lufą gwin­to­wa­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. in­dy­wi­du­al­na broń strze­lec­ka o dłu­giej lufie;


Zo­bacz też: "Ka­ra­bin" – album mu­zycz­ny Marii Pe­szek.

Ka­ra­bin (z fr. "ca­ra­bi­ne", daw­niej: flin­ta, fuzja) – długa in­dy­wi­du­al­na broń strze­lec­ka, za­si­la­na naj­czę­ściej amu­ni­cją ka­ra­bi­no­wą. Cha­rak­te­ry­zu­je się sto­sun­ko­wo długą lufą i znacz­ną do­no­śno­ścią. Czę­sto wy­po­sa­ża­ny jest w ba­gnet.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karabinek

1. broń strze­lec­ka o ta­kiej samej bu­do­wie jak ka­ra­bin, lecz krót­sza i lżej­sza
2. ro­dzaj ha­czy­ka za­my­ka­ne­go sprę­ży­ną, słu­żą­ce­go do za­cze­pia­nia róż­nych rze­czy; ka­ra­biń­czyk, musz­kie­ton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­ra­bin

 (1.2) in­dy­wi­du­al­na broń strze­lec­ka o lufie krót­szej niż w ka­ra­bi­nie;

 (1.3) zob. ka­ra­biń­czyk.

 (1.4) in­dy­wi­du­al­na broń strze­lec­ka za­si­la­na amu­ni­cją poś­red­nią (słab­szą niż ka­ra­bi­no­wa);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karabinier

1. dawny żoł­nierz ka­wa­le­rii lub pie­cho­ty uz­bro­jo­ny w ka­ra­bin;
2. wło­ski po­li­cjant, żan­darm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żan­darm we Wło­szech i in­nych kra­jach

 (1.2) wojsk. żoł­nierz stra­ży gra­nicz­nej w Hisz­pa­nii

 (1.3) hist. wojsk. w daw­nych ar­miach eu­ro­pej­skich: wy­bo­ro­wy żoł­nierz pie­cho­ty i ka­wa­le­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karabinierka

→ ka­ra­bi­nier


Patrz:karabinier

Źródła:

SJP.pl

Karabinkowy

przy­miot­nik od: ka­ra­bi­nek


Źródła:

SJP.pl

Karabinowy

przy­miot­nik od: ka­ra­bin


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ra­bi­nem, do­ty­czą­cy ka­ra­bi­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karabińczyk

ro­dzaj ha­czy­ka za­my­ka­ne­go sprę­ży­ną, słu­żą­ce­go do za­cze­pia­nia róż­nych rze­czy; ka­ra­bi­nek, musz­kie­ton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. geol. jubil. ro­dzaj za­cze­pu w po­sta­ci pier­ście­nia z ot­wie­ra­nym zam­kiem z jed­nej stro­ny, uży­wa­ne­go do za­cze­pia­nia róż­nych przed­mio­tów, np. klu­czy, za­pi­na­nia łań­cusz­ków itp.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karabon

dawny ro­dzaj kry­te­go po­ja­zdu za­przę­go­we­go do da­le­kich po­dró­ży; ka­ra­ban


Źródła:

SJP.pl

Karacena

ro­dzaj zbroi, pan­cerz z łusek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lekka, przy­le­ga­ją­ca do ciała zbro­ja ze sta­lo­wych łusek na­szy­tych na skórę


Ka­ra­ce­na (wł. "co­raz­zi­na" – lekka zbro­ja) – ory­gi­nal­na pol­ska zbro­ja łu­sko­wa pro­du­ko­wa­na od XVI do XVIII wieku. Po­pu­lar­na w sar­mac­kim okre­sie kul­tu­ry sta­ro­pol­skiej, gdy mo­ty­wy wschod­nie oraz kla­sycz­nie rzym­skie były na­śla­do­wa­ne i przet­wa­rza­ne, szcze­gól­nie w okre­sie pa­no­wa­nia króla Jana III So­bie­skie­go, któ­re­go por­tre­ty w tego typu uz­bro­je­niu za­cho­wa­ły się do dziś. Zbro­ja skła­da­ła się ze skó­rza­ne­go kaf­ta­na po­kry­te­go me­ta­lo­wy­mi płyt­ka­mi w kształ­cie łusek na­cho­dzą­cych na sie­bie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karacenowy

przy­miot­nik od: ka­ra­ce­na; ka­ra­ceń­ski


Źródła:

SJP.pl

Karaceński

przy­miot­nik od: ka­ra­ce­na; ka­ra­ce­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Karacista

osoba tre­nu­ją­ca ka­ra­te; ka­ra­te­ka


Źródła:

SJP.pl

Karacistka

→ ka­ra­ci­sta


Patrz:karacista

Źródła:

SJP.pl

Karaczaj

czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sję


rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion hi­sto­rycz­ny na Ka­u­ka­zie Pół­noc­nym, za­miesz­ki­wa­ny przez Ka­ra­cza­jów (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) etn. przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z na­ro­dów tur­kij­skich, za­miesz­ku­ją­cych Ka­u­kaz Pół­noc­ny


Ka­ra­czaj (ros. "Карача́й") – nie­ist­nie­ją­ce je­zio­ro w po­łud­nio­wej czę­ści Uralu.

Je­zio­ro Ka­ra­czaj nie było za­si­la­ne przez rzeki. Przez dzie­sięć lat do je­zio­ra wy­le­wa­no ra­dio­ak­tyw­ne rozt­wo­ry z za­kła­dów Majak. W 1967 roku na­desz­ła susza, w wy­ni­ku czego je­zio­ro wys­chło, a ra­dio­ak­tyw­ny pył z jego dna prze­niósł się nad mia­sto Oziorsk.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karaczajka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sję


Źródła:

SJP.pl

Karaczajo-Czerkiesja

re­pu­bli­ka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z re­pu­blik wcho­dzą­cych w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;


Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sja ( Карачаево-Черкесская Республика, abaz. Къарча-Черкес Республика, Къарачай-Черкес Республика, nog. Карашай-Шеркеш Республикасы, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, część okrę­gu pół­noc­no­ka­u­ka­skie­go, ze sto­li­cą w Czer­kie­sku, ut­wo­rzo­na 12 stycz­nia 1922 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karaczajowie

lud za­miesz­ku­ją­cy Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sję


Ka­ra­cza­jo­wie (kar.-bał. къарачайлыла, карача́евцы) – jeden z ludów tu­rec­kich za­miesz­ku­ją­cy au­to­no­micz­ną Re­pu­bli­kę Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­ską w pół­noc­nej czę­ści Ka­u­ka­zu, w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej. Naj­więk­szym sku­pi­skiem Ka­ra­cza­jów jest Ka­ra­cza­jewsk – dru­gie mia­sto pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców (po sto­li­cy re­pu­bli­ki – Czer­kie­sku), bę­dą­ce cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym re­jo­nu ka­ra­cza­jew­skie­go i sie­dzi­bą Pań­stwo­we­go Uni­wer­sy­te­tu Ka­ra­cza­je­wo-Czer­kie­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karaczajski

→ Ka­ra­cza­jo­wie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­cza­ja­mi, do­ty­czą­cy Ka­ra­cza­jów

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Ka­ra­cza­jem, do­ty­czą­cy Ka­ra­cza­ju


Patrz:Karaczajowie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karaczajsko-Bałkarski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język ka­ra­czaj­sko-bał­kar­ski;


Źródła:

Wiktionary

Karaczajsko-Czerkieski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sją, do­ty­czą­cy Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sji


Źródła:

Wiktionary

Karaczan

owad o brą­zo­wym lub czar­nym owal­nym ciele, np. pru­sak lub ka­ra­luch, ży­ją­cy w sku­pi­skach ludz­kich; heł­miec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. ent. ka­ra­luch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karaczanowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Blat­ti­dae|La­tre­il­le|ref=tak., ro­dzi­na owa­dów z rzędu hełm­ców;


Ka­ra­cza­no­wa­te ("Blat­ti­dae" La­tre­il­le) – ro­dzi­na ka­ra­cza­nów z na­dro­dzi­ny Blat­to­i­dea.

Ka­ra­cza­ny głów­nie czer­wo­no­brą­zo­we do czar­nych, czę­sto z kon­tra­stu­ją­cym, ciem­no-jas­nym wzo­rem na przed­ple­czu. Skrzy­dła od w pełni roz­wi­nię­tych do zre­du­ko­wa­nych, zwy­kle u samic krót­sze niż u sam­ców. Spod­nia stro­ny środ­ko­wych i tyl­nych ud uz­bro­jo­na na obu kra­wę­dziach w rzędy sil­nych kol­ców. Wy­rost­ki ryl­co­we samca smu­kłe, pro­ste, zwy­kle sy­me­trycz­ne. Siód­me ster­num sa­mi­cy dwu­war­go­we.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karaczany

rząd owa­dów us­krzyd­lo­nych, obej­mu­ją­cy około 4600 ga­tun­ków; hełm­ce


Ka­ra­cza­ny, hełm­ce (Blat­to­dea, Blat­top­te­ra, Blat­ta­riae, Blat­ta­ria) – rząd owa­dów z prze­o­bra­że­niem nie­zu­peł­nym, li­czą­cy około 4600 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karaczi

mia­sto w Pa­ki­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Pa­ki­sta­nu, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści kraju;


Ka­ra­czi ( Ka­ra­chi, urdu ‏کراچی‎, "Ka­ra­ći", ben­gal­ski: করাচি) – naj­więk­sze mia­sto w Pa­ki­sta­nie, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści kraju, nad Mo­rzem Arab­skim, na ob­sza­rze Ni­zi­ny Hin­du­stań­skiej, na pół­noc­no-za­chod­nim skraw­ku delty In­du­su. Sto­li­ca pro­win­cji Sindh. Bur­mi­strzem mia­sta jest Mur­ta­za Wahab.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karadaryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kara-darią, do­ty­czą­cy Kara-darii


Źródła:

Wiktionary

Karadż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, po po­łud­nio­wej stro­nie gór El­burs;


Ka­radż (per­ski: ‏کرج‎) – mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, sto­li­ca osta­nu Al­borz. Mia­sto sa­te­lic­kie Te­he­ra­nu, od­da­lo­ne od niego o 36 km na za­chód. Leży na za­chod­nim brze­gu rzeki Ka­radż, na po­łud­nio­wym zbo­czu gór El­burs.

Roz­wój mia­sta roz­po­czął się za cza­sów pa­no­wa­nia dy­na­stii Sa­fa­wi­dów i Ka­dża­rów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karadżić

naz­wi­sko obce, np. Ra­do­van Ka­ra­dżić, były pre­zy­dent Serb­skiej Re­pu­bli­ki Bośni i Her­ce­go­wi­ny


Źródła:

SJP.pl

Karafa

zgru­bie­nie od: ka­raf­ka (na­czy­nie na wodę lub tru­nek)


Źródła:

SJP.pl

Karafeczka

zdrob­nie­nie od: ka­raf­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ka­raf­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karafeczkowy

przy­miot­nik od: ka­ra­fecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Karafijoł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. fio­łek


Źródła:

Wiktionary

Karafioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. fio­łek


Źródła:

Wiktionary

Karafka

1. ozdob­ne, pę­ka­te na­czy­nie z wąską szyj­ką na wodę lub tru­nek;
2. za­war­tość tego na­czy­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj bu­tel­ki z wąską szyj­ką;


Ka­raf­ka (wł. "ca­raf­fa") – ro­dzaj szkla­nej bu­tel­ki, na­czy­nie sto­ło­we (nie­kie­dy krysz­ta­ło­we, rza­dziej por­ce­la­no­we), uży­wa­ne do po­da­wa­nia na stół głów­nie na­po­jów al­ko­ho­lo­wych.

W za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia ka­raf­ki po­sia­da­ją zróż­ni­co­wa­ne kształ­ty, będąc w dol­nej czę­ści pę­ka­te, a za­koń­czo­ne wąską dłuż­szą szyj­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karafkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­raf­ką, do­ty­czą­cy ka­raf­ki


Źródła:

Wiktionary

Karafułka

dolna część smycz­ka, którą trzy­ma się w ręku pod­czas gry; żabka


Źródła:

SJP.pl

Karaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na pół­noc­nym wscho­dzie pół­wy­spu Kam­czat­ka, ucho­dzi do Za­to­ki Ka­ra­giń­skiej


Źródła:

Wiktionary

Karagana

krzew z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych po­cho­dzą­cy z Man­dżu­rii i Sy­be­rii, o kwia­tach żół­tych, bia­łych lub ró­żo­wych; gro­chow­nik


Ka­ra­ga­na ("Ca­ra­ga­na" Lam.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 91 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je wschod­nią Eu­ro­pę (na wschód od Buł­ga­rii i Ukra­i­ny) po­przez nie­mal całą Azję (bez po­łud­nio­wej czę­ści tego kon­ty­nen­tu), po Ro­syj­ski Da­le­ki Wschód. Są to ro­śli­ny drze­wia­ste wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rach su­chych, czę­sto w gó­rach, w róż­nych for­ma­cjach – le­śnych, za­ro­ślo­wych i tra­wia­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karaganda

mia­sto w Ka­zach­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du ka­ra­gan­dyj­skie­go;


Ka­ra­gan­da ( Қарағанды, "Ka­ra­gan­dy"; Караганда, "Ka­ra­gan­da") – mia­sto w Ka­zach­sta­nie, w Ka­ra­gan­dyj­skim Za­głę­biu Wę­glo­wym; sto­li­ca ob­wo­du ka­ra­gan­dyj­skie­go. Oś­ro­dek wy­do­by­cia węgla ka­mien­ne­go, prze­my­słów: ma­szy­no­we­go, che­micz­ne­go, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych i spo­żyw­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karagandczyk

miesz­ka­niec Ka­ra­gan­dy


Źródła:

SJP.pl

Karagandka

miesz­kan­ka Ka­ra­gan­dy


Źródła:

SJP.pl

Karagandyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­gan­dą, do­ty­czą­cy Ka­ra­gan­dy


Źródła:

Wiktionary

Karagandzki

przy­miot­nik od: Ka­ra­gan­da


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­gan­dą, do­ty­czą­cy Ka­ra­gan­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karagen

sub­stan­cja że­lu­ją­ca otrzy­my­wa­na z wo­do­ro­stów, sto­so­wa­na w prze­my­śle spo­żyw­czym i far­ma­ce­u­tycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. spoż. ro­dzaj po­li­sa­cha­ry­dów ek­stra­ho­wa­nych z czer­wo­nych wo­do­ro­stów, na­tu­ral­na sub­stan­cja o wie­lo­ra­kim za­sto­so­wa­niu w prze­my­śle spo­żyw­czym;


Ka­ra­gen (także: ka­ra­ge­ni­na, CGN; "car­ra­ge­e­nan") – grupa siar­cza­no­wa­nych po­li­sa­cha­ry­dów (ga­lak­ta­nów) po­zy­ski­wa­nych z czer­wo­nych kras­no­ro­stów, m.in. z ro­dza­ju "Chon­drus" oraz "Eu­che­u­ma" i "Kap­pap­hy­cus". W rozt­wo­rach wod­nych pełni rolę (za­gęst­ni­ka, sta­bi­li­za­to­ra i środ­ka że­lu­ją­ce­go), dla­te­go znaj­du­je za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym, far­ma­ce­u­tycz­nym oraz w wy­ro­bach me­dycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karagenowy

→ ka­ra­gen


Patrz:karagen

Źródła:

SJP.pl

Karagiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­gą, do­ty­czą­cy Ka­ra­gi


Źródła:

Wiktionary

Karaib

In­dia­nin Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej miesz­ka­ją­cy głów­nie w We­ne­zu­e­li, Ko­lum­bii, pół­noc­nej i środ­ko­wej Bra­zy­lii oraz w Gu­ja­nie; Karib


Źródła:

SJP.pl

Karaib.

skrót od: ka­ra­ib­ski


Źródła:

SJP.pl

Karaibka

In­dian­ka Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej miesz­ka­ją­ca głów­nie w We­ne­zu­e­li, Ko­lum­bii, pół­noc­nej i środ­ko­wej Bra­zy­lii oraz w Gu­ja­nie; Ka­rib­ka


Ka­ra­ib­ka ("Ca­ri­be­na") – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny ptasz­ni­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Avi­cu­la­rii­nae, które wy­stę­pu­ją w re­jo­nie Ka­ra­i­bów do czego na­wią­zu­je nazwa ro­dza­jo­wa oraz w ję­zy­ku pol­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karaibowie

ple­mię in­diań­skie


Ka­ra­i­bo­wie ("Ka­ri­bo­wie") – ple­mio­na in­diań­skie za­miesz­ku­ją­ce Wyspy An­tyl­skie i pół­noc­ne te­ry­to­ria Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karaibski

przy­miot­nik od: Ka­ra­i­by


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­ra­i­bów (ob­sza­ru) lub Morza Ka­ra­ib­skie­go

 (1.2) do­ty­czą­cy Ka­ra­i­bów (ludu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karaiby

ple­mię in­diań­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rejon po­mię­dzy kon­ty­nen­ta­mi Ame­ryk;


Ka­ra­i­by – re­gion skła­da­ją­cy się z Morza Ka­ra­ib­skie­go, tam­tej­szych wysp (w ca­ło­ści znaj­du­ją­cych się na Morzu Ka­ra­ib­skim, lub też czę­ścio­wo z nim gra­ni­czą­cych, a czę­ścio­wo z Oce­a­nem At­lan­tyc­kim) oraz ota­cza­ją­cych je wy­brze­ży. Re­gion jest po­ło­żo­ny na po­łud­nio­wy wschód od Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej i kon­ty­nen­tal­nej Ame­ry­ki Pół­noc­nej, na wschód od Ame­ry­ki Cen­tral­nej i na pół­noc od Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karaicki

→ ka­ra­i­ta; ka­ra­i­mi­ski


Źródła:

SJP.pl

Karaim

czło­nek grupy wyz­na­nio­wej wy­o­dręb­nio­nej z ju­da­iz­mu, uz­na­ją­cej tylko Bi­blię, a odrzu­ca­ją­cej Tal­mud; ka­ra­i­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca ka­ra­i­miz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karaimizm

jeden z odła­mów ju­da­iz­mu; ka­ra­izm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. re­li­gia wy­wo­dzą­ca się z ju­da­iz­mu, uz­na­ją­ca za pod­sta­wę wiary Torę, a odrzu­ca­ją­ca Tal­mud;


Ka­ra­i­mizm, ka­ra­izm – kie­ru­nek w te­o­lo­gii ży­dow­skiej, odrzu­ca­ją­cy Tal­mud i au­to­ry­tet tra­dy­cji ra­bi­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karaimka

człon­ki­ni nie­du­żej grupy et­nicz­nej po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, roz­pro­szo­nej obec­nie w Pol­sce, na Lit­wie, Ukra­i­nie, w Tur­cji, Egip­cie i Iz­ra­e­lu; Ka­ra­it­ka


Źródła:

SJP.pl

Karaimski

1. do­ty­czą­cy ka­ra­i­mów (wyz­naw­ców jed­ne­go z odła­mów ju­da­iz­mu);
2. do­ty­czą­cy Ka­ra­i­mów (człon­ków nie­du­żej grupy et­nicz­nej po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go); np. język ka­ra­im­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­i­ma­mi, do­ty­czą­cy Ka­ra­i­mów

 (1.2) zwią­za­ny z ka­ra­i­ma­mi, do­ty­czą­cy ka­ra­i­mów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­ra­im­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karaita

czło­nek grupy wyz­na­nio­wej wy­o­dręb­nio­nej z ju­da­iz­mu, uz­na­ją­cej tylko Bi­blię, a odrzu­ca­ją­cej Tal­mud; ka­ra­im


Źródła:

SJP.pl

Karaitka

→ ka­ra­i­ta


Patrz:karaita

Źródła:

SJP.pl

Karaizm

jeden z odła­mów ju­da­iz­mu; ka­ra­i­mizm


Źródła:

SJP.pl

Karajan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karaka

dawny sta­tek ża­glo­wy; kar­ra­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. mar. duży śró­dziem­no­mor­ski trój­masz­to­wy ża­glo­wiec hand­lo­wy i wo­jen­ny, uży­wa­ny w XIV-XVII wieku;


Ka­ra­ka, kar­ra­ka — typ trzy­masz­to­we­go, rza­dziej czte­ro­masz­to­we­go stat­ku ża­glo­we­go, roz­wi­nię­ty w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich w XV wieku.

Przyj­mu­je się, że ten typ jed­nost­ki ża­glo­wej pow­stał z po­łą­cze­nia kogi, wpro­wa­dzo­nej na Morze Śró­dziem­ne przez pi­ra­tów z Ba­jon­ny, oraz miej­sco­wych typów łodzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karakal

ro­dzaj ssaka dra­pież­ne­go z po­dro­dzi­ny kotów; zło­to­kot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ra­cal|Gray|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z rzędu dra­pież­nych;

 (1.2) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ra­cal ca­ra­cal|Schre­ber|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce i Azji

 (1.3) zool. kot z ga­tun­ku ka­ra­ka­li (1.1)


Ka­ra­kal, zło­to­kot ("Ca­ra­cal") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów (Fe­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karakalla

Ka­ra­kal­la ( Ca­ra­cal­la), właśc. "Lu­cius Sep­ti­mius Bas­sia­nus", "Mar­cus Au­re­lius An­to­ni­nus Bas­sia­nus", po adop­cji "Mar­cus Au­re­lius Se­ve­rus An­to­ni­nus" (ur. 4 kwiet­nia 188, zm. 8 kwiet­nia 217) – ce­sarz rzym­ski od 4 lu­te­go 211 do swo­jej śmier­ci. Syn ce­sa­rza Sep­ty­miu­sza Se­we­ra i ce­sa­rzo­wej Julii Domny. Współ­rzą­dził z ojcem, po jego śmier­ci (krót­kotr­wa­le) z młod­szym bra­tem Sep­ty­miu­szem Getą, po któ­re­go za­mor­do­wa­niu w roku 212 stał się wład­cą sa­mo­dziel­nym.


Źródła:

Wikipedia

Karakalowy

przy­miot­nik od: ka­ra­kal


Źródła:

SJP.pl

Karakan

1. ka­ra­luch;
2. po­tocz­nie: obel­ży­we okre­śle­nie nie­wy­so­kie­go czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ka­ra­luch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) lek­cew. niska osoba

 (2.2) bia­ły­stok. osoba za­nied­ba­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karakara

ro­dzaj dra­pież­nych pta­ków z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Karakas

mia­sto w We­ne­zu­e­li; Ca­ra­cas


Źródła:

SJP.pl

Karakasczyk

miesz­ka­niec Ca­ra­cas; Ka­ra­ka­szczyk, Ka­ra­ka­syj­czyk


Źródła:

SJP.pl

Karakaska

przy­miot­nik od: Ca­ra­cas


Źródła:

SJP.pl

Karakaski

przy­miot­nik od: Ca­ra­cas


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ca­ra­cas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karakasyjczyk

miesz­ka­niec Ca­ra­cas; Ka­ra­kas­czyk, Ka­ra­ka­szczyk


Źródła:

SJP.pl

Karakasyjka

miesz­kan­ka Ca­ra­cas; Ka­ra­ka­ska


Źródła:

SJP.pl

Karakaszczyk

miesz­ka­niec Ca­ra­cas; Ka­ra­kas­czyk, Ka­ra­ka­syj­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ca­ra­cas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karakałpacja

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Uzbe­ki­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w gra­ni­cach Uzbe­ki­sta­nu, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju i ma­ją­ca sto­li­cę w Nu­ku­sie;


Ka­ra­kał­pa­cja (Re­pu­bli­ka Ka­ra­kał­pac­ka, rzad­ko: Ka­ra­kał­pak­stan; Qoraqalpogʻiston, Qa­ra­qal­paq­stan) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w gra­ni­cach Uzbe­ki­sta­nu, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju i gra­ni­czą­ca od stro­ny pół­noc­nej z po­zo­sta­ło­ścia­mi Je­zio­ra Aral­skie­go. Sto­li­cą re­pu­bli­ki jest Nukus (Nökis).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karakałpacki

przy­miot­nik od: Ka­ra­kał­pa­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­kał­pa­cją lub Ka­ra­kał­pa­ka­mi, do­ty­czą­cy Ka­ra­kał­pa­cji lub Ka­ra­kał­pa­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język tur­kij­ski uży­wa­ny przez Ka­ra­kał­pa­ków;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karakałpaczka

miesz­kan­ka Ka­ra­kał­pa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go na po­łud­nie od Je­zio­ra Aral­skie­go, zwła­szcza w Ka­ra­kał­pa­cji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karakałpak

miesz­ka­niec Ka­ra­kał­pa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go na po­łud­nie od Je­zio­ra Aral­skie­go, zwła­szcza w Ka­ra­kał­pa­cji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karakol

spo­sób pro­wa­dze­nia walki przez ka­wa­le­rię w za­chod­niej Eu­ro­pie w XVI i XVII wieku - po­szcze­gól­ne sze­re­gi ko­lej­no od­da­ją salwy i wy­co­fu­ją się na tyły ko­lum­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karakolować

daw­niej: za­ta­czać ko­niem koła lub pół­ko­la


Źródła:

SJP.pl

Karakon

ka­ra­kan;
1. prze­sta­rza­łe: ka­ra­luch;
2. obel­ży­we okre­śle­nie nie­wy­so­kie­go czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. ka­ra­kan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karakorum

1. łań­cuch gór­ski w In­diach i Chi­nach;
2. prze­łęcz w gó­rach o tej samej naz­wie;
3. (obec­nie: Char­cho­rin) miej­sco­wość w Mon­go­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski na po­gra­ni­czu Indii, Pa­ki­sta­nu i Chin, drugi po Hi­ma­la­jach pod wzglę­dem wy­so­ko­ści na Ziemi;

 (1.2) geogr. prze­łęcz we wschod­niej czę­ści gór Ka­ra­ko­rum (1.1), na gra­ni­cy chiń­sko-in­dyj­skiej;

 (1.3) geogr. hist. sto­li­ca mon­gol­skie­go im­pe­rium w XIII wieku;

 (1.4) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Mon­go­lii,


Ka­ra­ko­rum – łań­cuch gór­ski na po­gra­ni­czu Indii, Pa­ki­sta­nu i Chin, drugi pod wzglę­dem wy­so­ko­ści na Ziemi. Pow­stał w oro­ge­ne­zie al­pej­skiej. Ob­szar gór na­le­ży do naj­bar­dziej zlo­do­wa­co­nych na kuli ziem­skiej. W gó­rach tych znaj­du­ją się naj­więk­sze lo­dow­ce gór­skie świa­ta poza re­jo­na­mi po­lar­ny­mi i po lo­dow­cu Fed­czen­ki w Pa­mi­rze (dłu­gość 77 km).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karakum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Kara-kum.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karakumski

przy­miot­nik od: Kara-Kum


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kara-kumem, do­ty­czą­cy Kara-kumu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karakurt

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych, bli­ski krew­ny czar­nej wdowy; mal­mi­gnat


Ka­ra­kurt, ka­ra­kurt trzy­na­sto­krop­ki, mal­mi­gnat ("La­tro­dec­tus tre­de­cim­gut­ta­tus") – ga­tu­nek ja­do­wi­te­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych (The­ri­dii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karakuł

az­ja­tyc­ka owca tłu­sto­o­go­nia­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. owca po­cho­dze­nia az­ja­tyc­kie­go, któ­rej ja­gnię ma sierść zwi­nię­tą w cha­rak­te­ry­stycz­ne loki;

 (1.2) pot. wy­pra­wio­na skóra ja­gnię­cia ka­ra­ku­ła (1.1)


Ka­ra­kuł – jedna z naj­star­szych ras owcy do­mo­wej, po­cho­dzą­ca z po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji. Nazwa rasy wy­wo­dzi się od miej­sco­wo­ści Qorakoʻl (Ka­ra­kul) w Uzbe­ki­sta­nie – cen­trum ho­dow­li owiec tej rasy. Wia­do­mo, że owce rasy ka­ra­kuł były ho­do­wa­ne w VIII w. w za­chod­nim Tur­kie­sta­nie, skąd roz­prze­strze­ni­ły się do in­nych re­gio­nów Azji Środ­ko­wej, ale ba­da­nia ar­che­o­lo­gicz­ne wska­zu­ją, że mogły być już znane około 1400 p.n.e., co czy­ni­ło­by je naj­star­szą ze zna­nych ras owiec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karakułowy

przy­miot­nik od: ka­ra­kuł


Źródła:

SJP.pl

Karakuły

futro lub jakaś inna część gar­de­ro­by z wy­pra­wio­nych skór ja­gniąt ka­ra­ku­łów (ga­tun­ku az­ja­tyc­kich owiec)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. pot. futro ze skór ja­gniąt ka­ra­ku­łów;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) plu­ral|ka­ra­kuł.


Ka­ra­ku­ły — uży­wa­na w fu­trzar­stwie nazwa skór lub futer z ja­gniąt owiec rasy ka­ra­kuł po­zy­ska­nych z ja­gniąt za­bi­ja­nych zwy­kle około 1-5 dnia życia (skór­ka taka na­zy­wa­na jest "smusz­ka") lub po­cho­dzą­cych z wy­wo­ła­ne­go sztucz­nie po­ro­nie­nia. Im wcze­śniej­sze po­ro­nie­nie, tym bar­dziej skrę­co­ny włos. Już kilka dni po po­ro­dzie lok roz­pro­sto­wu­je się i si­wie­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. cecha tego, co ka­ral­ne

 (1.2) praw. fakt, że ktoś był wcze­śniej ka­ra­ny przez sąd


Źródła:

Wiktionary

Karalny

pod­le­ga­ją­cy karze, za­słu­gu­ją­cy na karę


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który pod­le­ga karze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karaluch

bru­nat­no­czar­ny owad ni­szczą­cy pro­duk­ty żyw­no­ścio­we; ka­ra­kon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Blat­ta orien­ta­lis|ref=tak., duży, ży­ją­cy w sied­li­skach ludz­kich owad ży­wią­cy się pro­duk­ta­mi spo­żyw­czy­mi;


Ka­ra­luch, ka­ra­czan wschod­ni, ka­ra­czan po­spo­li­ty, szwab ("Blat­ta orien­ta­lis") – ga­tu­nek owada z rzędu ka­ra­cza­nów i ro­dzi­ny ka­ra­cza­no­wa­tych. Owad kos­mo­po­li­tycz­ny, w więk­szo­ści za­się­gu sy­nan­tro­pij­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karaluchowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ka­ra­lu­cha


Źródła:

SJP.pl

Karalus

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karaluszek

zdrob­nie­nie od: ka­ra­luch


Źródła:

SJP.pl

Karaluszy

→ ka­ra­luch


Patrz:karaluch

Źródła:

SJP.pl

Karamanlis

grec­kie naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karambit

nóż cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się od­wró­co­ną rę­ko­je­ścią z ot­wo­rem na palec wska­zu­ją­cy, za­pew­nia­ją­cy pewny uchwyt


Źródła:

SJP.pl

Karambol

wy­pa­dek, krak­sa z udzia­łem wielu po­ja­zdów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zde­rze­nie się ze sobą wielu po­ja­zdów naraz, zwy­kle po­waż­ne w skut­kach

 (1.2) daw. talar flan­dryj­ski o war­to­ści dwóch rubli

 (1.3) więz. aresz­to­wa­nie


Ka­ram­bol (fr. "ca­ram­bo­la­ge", ang. "carom" lub "ca­ram­bo­le", zwany także bi­lar­dem fran­cu­skim) – gra bi­lar­do­wa i za­ra­zem sport, który na­ro­dził się we Fran­cji. Obec­nie jest najm­niej po­pu­lar­ną od­mia­ną bi­lar­du.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karambola

1. ni­skie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny szcza­wi­ko­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie tro­pi­kal­nej; awe­roa; osko­mian
2. owoc tego drze­wa przy­po­mi­na­ją­cy ogó­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Averr­hoa ca­ram­bo­la|ref=tak., tro­pi­kal­ne drze­wo o po­dłuż­nych owo­cach, ma­ją­cych w prze­kro­ju kształt gwia­zdy;

 (1.2) owoc ka­ram­bo­li (1.1)

 (1.3) czer­wo­na kula bi­lar­do­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karambolować

robić ka­ram­bo­le w grze bi­lar­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Karambolowy

przy­miot­nik od: ka­ram­bol


Źródła:

SJP.pl

Karamzin

naz­wi­sko obce, np. Ni­ko­łaj Ka­ram­zin (1776-1828), ro­syj­ski pi­sarz


Źródła:

SJP.pl

Karangioza

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ro­dzaj lu­do­we­go grec­kie­go i tu­rec­kie­go te­a­tru cieni


Źródła:

Wiktionary

Karanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|karać.


Źródła:

Wiktionary

Karanks

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Karantania

jedno z pier­wszych państw sło­wiań­skich w hi­sto­rii, za­ło­żo­ne przez ple­mię Ka­ran­tan


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. jedno z pier­wszych państw sło­wiań­skich w hi­sto­rii, za­ło­żo­ne na te­re­nach dzi­siej­szej Au­strii i Sło­we­nii;


Ka­ran­ta­nia ( Ca­ran­ta­num, Karantánija) − jedno z pier­wszych państw sło­wiań­skich w hi­sto­rii, za­ło­żo­ne przez osia­dłe na te­re­nach dzi­siej­szej Au­strii i Sło­we­nii ple­mię Ka­ran­tan. Jego po­cząt­ki są niez­na­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karaoke

[czy­taj: kara-oke]
1. za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na śpie­wa­niu pio­se­nek z ory­gi­nal­nym pod­kła­dem mu­zycz­nym, ko­rzy­sta­jąc z wyś­wiet­la­ne­go na ekra­nie tek­stu
2. miej­sce, w któ­rym można tak się za­ba­wić


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. śpie­wa­nie zna­nych pio­se­nek do odt­wa­rza­nej z taśmy me­lo­dii w przez­na­czo­nych do tego lo­ka­lach

 (1.2) lokal, w któ­rym można się w ten spo­sób bawić


Ka­ra­o­ke (jap. カラオケ, 空オケ) – forma roz­ryw­ki po­cho­dzą­ca z Ja­po­nii, po­le­ga­ją­ca na śpie­wa­niu w pubie, klu­bie, domu itp. zna­nych prze­bo­jów na tle odt­wa­rza­ne­go z na­gra­nia akom­pa­nia­men­tu in­stru­men­tal­ne­go bez war­stwy wo­kal­nej. Śpie­wa­ją­ce­mu może po­ma­gać wyś­wiet­la­nie tek­stu na do­wol­nym me­dium (te­le­wi­zor, mo­ni­tor, pro­jek­tor itp.). Ostat­nio po­pu­lar­ne stały się mu­zycz­ne gry kom­pu­te­ro­we, które znacz­nie ułat­wia­ją za­ba­wę, jaką jest ka­ra­o­ke.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karapaks

tar­cza grzbie­to­wa pan­ce­rza żółwi; część pan­ce­rza sko­ru­pia­ków po­kry­wa­ją­ca górę i boki gło­wo­tu­ło­wia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. anat. twar­da grzbie­to­wa po­wło­ka zew­nętrz­na ciała niek­tó­rych zwie­rząt;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karar

prze­sta­rza­le, rzad­ko: biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, ka­ra­ra, kar­rar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski, mar­mur kar­ra­ryj­ski


Źródła:

SJP.pl

Karara

prze­sta­rza­le: biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, karar (rza­dziej), kar­rar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski, mar­mur kar­ra­ryj­ski


Źródła:

SJP.pl

Kararyjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Car­ra­ry


Źródła:

Wiktionary

Kararyjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Car­ra­ry


Źródła:

Wiktionary

Kararyjski

1. przy­miot­nik od: Car­ra­ra (mia­sto we Wło­szech); kar­ra­ryj­ski;
2. mar­mur ka­ra­ryj­ski - biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, ka­ra­ra, kar­rar (rza­dziej), karar (rza­dziej), mar­mur kar­ra­ryj­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Car­ra­rą, do­ty­czą­cy Car­ra­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karasek

1. zdrob­nia­le karaś;
2. o ka­ra­siu w po­łud­nio­wo-wschod­nich re­jo­nach Pol­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: karaś

 (1.2) mały karaś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karasiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karasiowaty

po­dob­ny do ka­ra­sia


Źródła:

SJP.pl

Karasiowy

przy­miot­nik od: karaś


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ka­ra­sia

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ka­ra­siem, do­ty­czą­cy ka­ra­sia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ra­sia, ma­ją­cy cechy ka­ra­sia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karasiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karaskać

ka­ra­skać się:
1. daw­niej: mieć kło­pot z kimś, kogo nie można się po­zbyć;
2. po­tocz­nie: kło­po­tać się, zma­gać się


Źródła:

SJP.pl

Karaskowy

przy­miot­nik od: ka­ra­sek


Źródła:

SJP.pl

Karaszewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karaszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karaszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karat

1. ju­bi­ler­ska jed­nost­ka masy, równa 0,2 g;
2. daw­niej: okre­śle­nie za­war­to­ści czy­ste­go złota w sto­pach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ju­bi­ler­ska jed­nost­ka masy równa 0,2 g, sto­so­wa­na do mie­rze­nia masy ka­mie­ni szla­chet­nych i pereł;

 (1.2) dawna miara za­war­to­ści złota w sto­pach – czy­ste złoto miało 24 ka­ra­ty;


Zo­bacz też: Karat – nie­miec­ki ze­spół roc­ko­wy.

Karat – jed­nost­ka masy uży­wa­na w ju­bi­ler­stwie do okre­śla­nia masy ka­mie­ni i pereł, a także czy­sto­ści złota (za­war­to­ści złota w sto­pie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karatajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ra­ta­ja­mi, do­ty­czą­cy Ka­ra­ta­jów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­ra­taj­ski;


Źródła:

Wiktionary

Karate

ja­poń­ska sztu­ka walki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. ja­poń­ska sztu­ka walki;


Ka­ra­te (jap. 空手 ka­ra­te) – sztu­ka walki i sport walki stwo­rzo­ne na Oki­na­wie, jed­nej z Wysp Ja­poń­skich. Ka­ra­te obej­mu­je swoim za­się­giem cały świat. Do chwi­li obec­nej pow­sta­ło ponad 100 sty­lów ka­ra­te.

Je­dy­ną or­ga­ni­za­cją od­po­wie­dzial­ną za ruch spor­to­wy ka­ra­te i uz­na­ną przez Mię­dzy­na­ro­do­wy Ko­mi­tet Olim­pij­ski jest Świa­to­wa Fe­de­ra­cja Ka­ra­te (WKF, z World Ka­ra­te Fe­de­ra­tion).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karateczka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ka­ra­te; ka­ra­te­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ka­ra­te


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karatega

ubiór ka­ra­te­ki; ka­ra­te­gi


Źródła:

SJP.pl

Karategi

ubiór ka­ra­te­ki; ka­ra­te­ga


Źródła:

SJP.pl

Karateka

czło­wiek tre­nu­ją­cy ka­ra­te


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca ka­ra­te


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karatowość

w ju­bi­ler­stwie: miara za­war­to­ści czy­ste­go złota w sto­pie, gdzie 24 ka­ra­ty to czy­ste złoto (99,99%)


Źródła:

SJP.pl

Karatowy

przy­miot­nik od: karat


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ra­tem, do­ty­czą­cy ka­ra­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karawaka

krzyż o dwóch po­przecz­nych ra­mio­nach: krót­szym na górze i dłuż­szym na dole


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. chrze­ści­jań­ski krzyż z dwoma po­przecz­ka­mi (pra­wi­dło­wo z górną nieco krót­szą) sta­wia­ny w miej­scu pu­blicz­nym w związ­ku z epi­de­mią lub no­szo­ny jako ta­liz­man chro­nią­cy od cho­rób za­kaź­nych;


Ka­ra­wa­ka, krzyż cho­le­rycz­ny, krzyż mo­ro­wy – krzyż po­cho­dzą­cy z mia­sta Ca­ra­va­ca w Hisz­pa­nii z prze­ło­mu wie­ków XVI i XVII. W cza­sie trwa­nia zaraz roz­prze­strze­nił się na wschód, bar­dzo po­pu­lar­ny w Pol­sce pod ko­niec XVIII, w XIX i na po­cząt­ku XX wieku.

Krzyż two­rzy pio­no­wy pień i dwie po­przecz­ki z któ­rych górna jest tro­chę krót­sza od dol­nej; znacz­na część ka­ra­wak w Pol­sce miała jed­nak obyd­wie po­przecz­ki o rów­nej dłu­go­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karawan

1. po­jazd prze­wo­żą­cy trum­nę ze zmar­łym w dniu po­grze­bu; wóz po­grze­bo­wy;
2. daw­niej: ro­dzaj wiel­kie­go wozu to­wa­ro­we­go, uży­wa­ne­go w XVII i XVIII wieku;
3. w ło­wiect­wie: wóz do­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia ubi­tej zwie­rzy­ny; zwie­rzy­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd do prze­wo­zu trum­ny ze zwło­ka­mi

 (1.2) tu­ryst. sa­mo­cho­do­wa przy­cze­pa miesz­kal­na albo sa­mo­chód z nad­wo­ziem miesz­kal­nym

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ka­ra­wa­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karawana

1. grupa po­ja­zdów ja­dą­ca w szyku;
2. grupa kup­ców na wiel­błą­dach lub osłach, po­dró­żu­ją­ca przez pu­sty­nię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiel­błą­dzia ek­spe­dy­cja tran­spor­to­wa lub piel­grzym­ko­wa na pu­sty­ni;

 (1.2) książk. przen. grupa obła­do­wa­nych po­ja­zdów po­ru­sza­ją­cych się jeden za dru­gim


Ka­ra­wa­na (z ‏کاروان "kârvân"‎ ‘grupa po­dróż­nych’) – grupa kup­ców po­dró­żu­ją­cych razem ze wzglę­dów bez­pie­czeń­stwa lub eko­no­micz­nych przez od­lud­ne te­re­ny, wio­dą­ca ze sobą jucz­ne zwie­rzę­ta, zmo­to­ry­zo­wa­na lub pie­sza.

W Ame­ry­ce Pół­noc­nej w XIX wieku wę­dru­ją­cy na za­chód osad­ni­cy for­mo­wa­li czę­sto – dla za­bez­pie­cze­nia przed na­pa­da­mi In­dian i po­mo­cy wza­jem­nej na szla­ku – ka­ra­wa­ny kry­tych wozów ( wagon train) zło­żo­ne zaz­wy­czaj z kilku do kil­ku­dzie­się­ciu po­ja­zdów cią­gnię­tych przez woły lub muły.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karawaniarka

→ ka­ra­wa­niarz


Patrz:karawaniarz

Źródła:

SJP.pl

Karawaniarski

przy­miot­nik od: ka­ra­wa­niarz


Źródła:

SJP.pl

Karawanik

zdrob­nie­nie od: ka­ra­wan


Źródła:

SJP.pl

Karawaning

ca­ra­va­ning;
1. tu­ry­sty­ka po­le­ga­ją­ca na po­dró­żo­wa­niu sa­mo­cho­dem z przy­cze­pą kem­pin­go­wą
2. sa­mo­chód prze­bu­do­wa­ny na wę­drow­ny domek kem­pin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Karawaningowiec

osoba upra­wia­ją­ca tu­ry­sty­kę po­le­ga­ją­cą na po­dró­żo­wa­niu sa­mo­cho­dem z przy­cze­pą kem­pin­go­wą lub sa­mo­cho­dem prze­bu­do­wa­nym na wę­drow­ny domek kem­pin­go­wy; ca­ra­va­nin­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Karawaningowy

→ ka­ra­wa­ning; ca­ra­va­nin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Karawanki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski na po­gra­ni­czu Sło­we­nii i Au­strii, część Po­łud­nio­wych Alp Wa­pien­nych;


Ka­ra­wan­ki (niem. "Ka­ra­wan­ken", sło­weń. "Ka­ra­van­ke") – pasmo gór­skie dłu­go­ści 120 km na po­gra­ni­czu Sło­we­nii i Au­strii, część Po­łud­nio­wych Alp Wa­pien­nych. Jedno z naj­dłuż­szych pasm gór­skich w Eu­ro­pie.

Prze­ci­na je uskok, od­dzie­la­ją­cy dwie płyty tek­to­nicz­ne: adria­tyc­ką od eu­raz­ja­tyc­kiej. Ge­o­gra­ficz­nie i ge­o­lo­gicz­nie dzie­li się na wyż­sze "Ka­ra­wan­ki Za­chod­nie" oraz niż­sze "Ka­ra­wan­ki Wschod­nie".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karawanowy

przy­miot­nik od: ka­ra­wan, ka­ra­wa­na


Źródła:

SJP.pl

Karawanseraj

w za­chod­niej i środ­ko­wej Azji: dom za­jezd­ny, miej­sce po­sto­ju ka­ra­wa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ar­chit. za­jazd sta­no­wią­cy miej­sce po­sto­ju ka­ra­wan, ma­ją­cy po­mie­szcze­nia dla po­dróż­nych wraz ze skła­da­mi na to­wa­ry;


Ka­ra­wan­se­raj, chan, chana ( ‏کاروانسرای‎ ‘za­jazd dla ka­ra­wan’) – dom za­jezd­ny dla ka­ra­wan lub miej­sce po­sto­ju ka­ra­wa­ny z po­mie­szcze­nia­mi dla po­dróż­nych, ni­sza­mi chro­nią­cy­mi przed słoń­cem, ma­ga­zy­nem dla prze­cho­wa­nia to­wa­rów, czę­sto o cha­rak­te­rze obron­nym, bu­do­wa­ny w kra­jach arab­skich, Per­sji i Azji Środ­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karawela

śred­nio­wiecz­ny trzy- lub czte­ro­masz­to­wy mor­ski sta­tek ża­glo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. jed­no­po­kła­do­wy, dwu- lub trój­masz­to­wy ża­glo­wiec o wy­so­kich kasz­te­lach, gład­kim po­szy­ciu i płyt­kim za­nu­rze­niu, uży­wa­ny od XV do XVII wieku;


Ka­ra­we­la ( ca­ra­ve­la) – w XV–XVII w. oz­na­cza­ła jed­no­po­kła­do­wy, dwu- lub trój­masz­to­wy ża­glo­wiec o wy­so­kich nad­bu­dów­kach (kasz­te­lach) na dzio­bie i rufie. Ka­ra­we­la była zwy­kle uz­bro­jo­na w kilka cięż­kich dział oraz mniej­sze dział­ka (na ogół 4-6 dział). Wy­por­ność ka­ra­we­li wy­no­si­ła naj­czę­ściej około 250 łasz­tów (ok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karawelowy

przy­miot­nik od: ka­ra­we­la


Źródła:

SJP.pl

Karazja

suk­ma­na kra­kow­ska, daw­niej ro­dzaj gru­be­go sukna; kie­rez­ja


Źródła:

SJP.pl

Karazjowy

przy­miot­nik od: ka­raz­ja


Źródła:

SJP.pl

Karać

na­kła­dać, wy­mie­rzać karę * formy trybu roz­ka­zu­ją­ce­go "karaj" itp. prze­sta­rza­łe


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uka­rać, po­ka­rać)

 (1.1) wy­mie­rzać karę


Karać (cyr. Караћ) – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Prnja­vor. W 2013 roku li­czy­ła 111 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karaś

ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ras­sius ca­ras­sius|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba z ga­tun­ku ka­ra­si (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karaśkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karb

1. na­cię­cie, wy­cię­ty znak (kre­ska lub linia)
2. ryzy, gra­ni­ce
3. fale na wło­sach
4. (w ma­te­ria­łoz­naw­stwie) naj­słab­sze miej­sce w ma­te­ria­le; miej­sce, w któ­rym pow­sta­ją pę­knię­cia ma­te­ria­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) małe na­cię­cie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karbala

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Iraku, w po­bli­żu Eu­fra­tu;


Kar­ba­la (arab. كربلاء, znana także pod naz­wa­mi "Ker­ba­la", "Ker­be­la", "Kar­bi­la") – mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Iraku, na Ni­zi­nie Me­zo­po­tam­skiej, w po­bli­żu Eu­fra­tu, sto­li­ca mu­ha­fa­zy Kar­ba­la, za­miesz­ka­na przez około 1 mln osób[].


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karbalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­ba­lą, do­ty­czą­cy Kar­ba­li


Źródła:

Wiktionary

Karbamid

amid kwasu wę­glo­we­go, koń­co­wy pro­dukt biał­ko­wej prze­mia­ny ma­te­rii, wy­da­la­ny w moczu i w pocie; mocz­nik, kar­bo­na­mid


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, dia­mid kwasu wę­glo­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbamidowy

przy­miot­nik od: kar­ba­mid


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z kar­ba­mi­dem, do­ty­czą­cy kar­ba­mi­du; za­wie­ra­ją­cy kar­ba­mid


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbaminian

po­chod­na nietr­wa­łe­go kwasu kar­ba­mi­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Karbaminiany

po­chod­na nietr­wa­łe­go kwasu kar­ba­mi­no­we­go


Kar­ba­mi­nia­ny – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych – soli i estrów kwasu kar­ba­mi­no­we­go (#PATRZ) lub "N"-pod­sta­wio­nych kwa­sów kar­ba­mi­no­wych (#PATRZ).

Przy­kła­dem soli może być kar­ba­mi­nian amonu pow­sta­ją­cy w re­ak­cji amo­nia­ku i dwut­len­ku węgla:

który w obec­no­ści wody roz­pa­da się do wo­do­ro­wę­gla­nu amonu i amo­nia­ku:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbapenemy

grupa an­ty­bio­ty­ków o sze­ro­kim spek­trum


Kar­ba­pe­ne­my (ATC J 01 DH) – grupa an­ty­bio­ty­ków β-lak­ta­mo­wych, spo­krew­nio­nych z pe­ni­cy­li­na­mi i ce­fa­lo­spo­ry­na­mi, lecz odręb­nych che­micz­nie. Są po­chod­ny­mi, an­ty­bio­ty­ku wyt­wa­rza­ne­go przez ży­ją­cy w gle­bie drob­no­u­strój "".

Spek­trum prze­ciw­bak­te­ryj­ne kar­ba­pe­ne­mów jest bar­dzo sze­ro­kie i obej­mu­je bak­te­rie Gram-do­dat­nie (inne niż MRSA) oraz wszyst­kie bak­te­rie Gram-ujem­ne, za­rów­no tle­no­we jak i bezt­le­no­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbaryl

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako in­sek­ty­cyd


Kar­ba­ryl (me­ty­lo­kar­ba­mi­nian 1-naf­ty­lu) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kar­ba­mi­nia­nów sto­so­wa­ny głów­nie jako in­sek­ty­cyd. Hand­lo­wo do­stęp­ny pod nazwą "Sevin", jako pro­dukt firmy Bayer. Od­kry­ty i wpro­wa­dzo­ny na rynek przez firmę Union Car­bi­de w roku 1958. Pod ko­niec XX w. po­zo­sta­wał trze­cim naj­czę­ściej sto­so­wa­nym in­sek­ty­cy­dem w ogro­dach, upra­wach rol­nych i la­sach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbazol

zwią­zek wy­stę­pu­ją­cy w smole po­ga­zo­wej, sto­so­wa­ny jako śro­dek owa­do­bój­czy i do pro­duk­cji barw­ni­ków


Kar­ba­zol ("di­ben­zo­pi­rol", "di­fe­ny­le­no­i­mi­na", "9-aza­flu­o­ren") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy aro­ma­tycz­nych związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych, o szkie­le­cie ana­lo­gicz­nym do flu­o­re­nu. Jest to zwią­zek trój­pier­ście­nio­wy, wy­stę­pu­ją­cy w smole po­ga­zo­wej. Uży­wa­ny jest do pro­duk­cji barw­ni­ków oraz w ana­li­zie che­micz­nej. Jest sto­so­wa­ny jako śro­dek owa­do­bój­czy. Na­le­ży do chro­mo­fo­rów (λmax 256 nm, α ≥19000 w eta­no­lu).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbhemoglobina

zwią­zek bę­dą­cy po­łą­cze­niem he­mo­glo­bi­ny z dwut­len­kiem węgla


Źródła:

SJP.pl

Karbica

kar­bi­ca prąż­ków­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


Kar­bi­ca ("Glup­hi­sia") – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych.

Motyl o sto­sun­ko­wo de­li­kat­nie jak na gar­bat­ko­wa­te­go zbu­do­wa­nym ciele. Głowa jest za­o­pa­trzo­na w nie­zbyt gęsto owło­sio­ne oczy zło­żo­ne, przy­ocz­ka i uw­stecz­nio­ną ssaw­kę. Obu­stron­nie grze­by­ko­wa­ne czuł­ki nie osią­ga­ją po­ło­wy dłu­go­ści przed­nie­go skrzy­dła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbid

wę­glik wap­nia sto­so­wa­ny w prze­my­śle che­micz­nym do pro­duk­cji ace­ty­le­nu i azot­nia­ku


Źródła:

SJP.pl

Karbidek

zwią­zek węgla z me­ta­lem lub pół­me­ta­lem; wę­glik


Źródła:

SJP.pl

Karbidka

po­tocz­nie: lampa gór­ni­cza wyt­wa­rza­ją­ca świa­tło dzię­ki pa­lą­ce­mu się ace­ty­le­no­wi, otrzy­my­wa­ne­mu w wy­ni­ku dzia­ła­nia wody na kar­bid; kar­bi­dów­ka


Źródła:

SJP.pl

Karbidownia

wyt­wór­nia kar­bi­du


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia kar­bi­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbidowy

przy­miot­nik od: kar­bid


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z kar­bi­dem; za­wie­ra­ją­cy kar­bid


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbidy

wę­glik wap­nia sto­so­wa­ny w prze­my­śle che­micz­nym do pro­duk­cji ace­ty­le­nu i azot­nia­ku


Źródła:

SJP.pl

Karbidówa

po­tocz­nie: marna wódka wy­pro­du­ko­wa­na z uży­ciem kar­bi­du; kar­bi­dów­ka


Źródła:

SJP.pl

Karbidówka

po­tocz­nie:
1. lampa gór­ni­cza wyt­wa­rza­ją­ca świa­tło dzię­ki pa­lą­ce­mu się ace­ty­le­no­wi, otrzy­my­wa­ne­mu w wy­ni­ku dzia­ła­nia wody na kar­bid; kar­bid­ka;
2. marna wódka wy­pro­du­ko­wa­na z uży­ciem kar­bi­du; kar­bi­dó­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. lampa ga­zo­wa, w któ­rej pa­li­wem jest kar­bid (wę­glik wap­nia), który pod wpły­wem wody wy­dzie­la palny ace­ty­len;

 (1.2) wojsk. hist. pry­mi­tyw­ny gra­nat wy­ko­ny­wa­ny rze­mieśl­ni­czo z lamp kar­bi­do­wych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbieniec

Kar­bie­niec ("Ly­co­pus") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je 14–19 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w więk­szo­ści w stre­fie umiar­ko­wa­nej na pół­ku­li pół­noc­nej, poza tym we wschod­niej Au­stra­lii i jako in­tro­du­ko­wa­ne w Nowej Ze­lan­dii. Do pol­skiej flory za­li­cza­ne są dwa ga­tun­ki – kar­bie­niec po­spo­li­ty "L. eu­ro­pa­e­us" i kar­bie­niec wy­nio­sły "L. exal­ta­tus".


Źródła:

Wikipedia

Karbik

1. mały karb;
2. sy­me­trycz­ne wy­gię­cie wło­sia wełny na całej jego dłu­go­ści;
3. strug do he­blo­wa­nia w karby


Kar­bik (1951 m n.p.m.) – ostro wcię­ta, nie­wiel­ka prze­łęcz w Ta­trach Wy­so­kich, po­ło­żo­na w grzbie­cie Wo­ło­szy­na, od­dzie­la­ją­cym Do­li­nę Waks­mundz­ką od Do­li­ny Roz­to­ki i Do­li­ny Biał­ki.

Prze­łęcz jest ostat­nią na wschód głęb­szą prze­łę­czą ma­sy­wu. Od­dzie­la od sie­bie Wierch nad Za­gon­nym Żle­bem po stro­nie po­łud­nio­wo-za­chod­niej oraz Tur­nię nad Dzia­dem po stro­nie pół­noc­no-wschod­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbiki

1. mały karb;
2. sy­me­trycz­ne wy­gię­cie wło­sia wełny na całej jego dłu­go­ści;
3. strug do he­blo­wa­nia w karby


Źródła:

SJP.pl

Karbikomierz

przy­rząd mie­rzą­cy ilość kar­bi­ków w celu usta­le­nia gru­bo­ści wełny; kar­bin­ko­mierz


Źródła:

SJP.pl

Karbikowatość

zdol­ność włó­kien weł­nia­nych do two­rze­nia kar­bi­ków


Źródła:

SJP.pl

Karbikowaty

o weł­nie: ukła­da­ją­cy się w kar­bi­ki, po­fał­do­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Karbikować

wy­rzy­nać kar­bi­ki w drze­wie; ozda­biać coś kar­bi­ka­mi; skrę­cać w kar­bi­ki sztucz­ne włó­kno


Źródła:

SJP.pl

Karbinadel

ślą­ski kot­let mie­lo­ny przy­go­to­wy­wa­ny tra­dy­cyj­nie z mięsa wie­przo­we­go; kar­mi­na­del


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kot­let mie­lo­ny z mięsa go­to­wa­ne­go w zupie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbinkomierz

przy­rząd mie­rzą­cy ilość kar­bi­ków, w celu usta­le­nia gru­bo­ści wełny; kar­bi­ko­mierz


Źródła:

SJP.pl

Karbinolowy

przy­miot­nik od: kar­bi­nol


Źródła:

SJP.pl

Karbion

cięż­ki jon pow­sta­ły z izo­to­pu węgla na sku­tek po­zba­wie­nia go jed­ne­go lub wię­cej elek­tro­nów, sto­so­wa­ny wraz z in­ny­mi tego typu jo­na­mi w ak­ce­le­ra­to­rach do prze­pro­wa­dza­nia re­ak­cji ją­dro­wych


Źródła:

SJP.pl

Karbionowy

przy­miot­nik od: kar­bion


Źródła:

SJP.pl

Karbitówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. prze­sta­rza­ła, wy­ek­splo­a­to­wa­na rzecz

 (1.2) środ. prze­stęp­cze bim­ber


Źródła:

Wiktionary

Karboanion

jon z ła­dun­kiem ujem­nym sku­pio­nym na ato­mie węgla


Kar­bo­a­nion – anion, w któ­rym ła­du­nek ujem­ny znaj­du­je się na jed­nym lub wię­cej ato­mach węgla. Kar­bo­a­nion ma nad­mia­ro­wą wolną parę elek­tro­no­wą i z tego po­wo­du wy­ka­zu­je silne włas­no­ści nu­kle­o­fi­lo­we i za­sa­do­we. Zaz­wy­czaj czą­stecz­ki kar­bo­a­nio­nów mają ge­o­me­trię pi­ra­mi­dy try­go­nal­nej. Po­dob­nie jak kar­bo­ka­tio­ny, wolne rod­ni­ki i kar­be­ny, kar­bo­a­nio­ny sta­no­wią jeden z głów­nych typów nietr­wa­łych or­ga­nicz­nych związ­ków poś­red­nich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbochemia

Kar­bo­che­mia – dział che­mii, który obej­mu­je ba­da­nia węgli ko­pal­nych jako su­row­ca dla prze­my­słu che­micz­ne­go.

Osią­gnię­ciem kar­bo­che­mii jest czte­ro­krot­ny wzrost wy­daj­no­ści ter­mo­e­ner­ge­tycz­nej węgla w la­tach 1900-1950. Ogól­nie kar­bo­che­mia obej­mu­je wiele dzia­łów prze­my­słu or­ga­nicz­ne­go.


Źródła:

Wikipedia

Karbodynamit

ma­te­riał wy­bu­cho­wy, mie­sza­ni­na 90% ni­tro­gli­ce­ry­ny i 10% węgla kor­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Karboid

pro­dukt kon­den­sa­cji i po­li­me­ry­za­cji wę­glo­wo­do­rów, pow­sta­ją­cych w wy­ni­ku ut­le­nia­nia i ter­micz­ne­go roz­kła­du ole­jów i paliw


Źródła:

SJP.pl

Karbokation

jon z ła­dun­kiem do­dat­nim sku­pio­nym na ato­mie węgla; jon kar­bo­nio­wy


Kar­bo­ka­tion – ka­tion, w któ­rym elek­trycz­ny ła­du­nek do­dat­ni jest zlo­ka­li­zo­wa­ny na jed­nym lub kilku ato­mach węgla.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karboksyhemoglobina

he­mo­glo­bi­na tlen­ko­wę­glo­wa; po­łą­cze­nie he­mo­glo­bi­ny z tlen­kiem węgla, przez co traci ona swoje wła­ści­wo­ści wią­za­nia i tran­spor­tu tlenu


Kar­bok­sy­he­mo­glo­bi­na (HbCO) – zwią­zek kom­plek­so­wy he­mo­glo­bi­ny i tlen­ku węgla. W spo­sób sa­mo­ist­ny pow­sta­je w nie­wiel­kich ilo­ściach w krwi pod­czas od­dy­cha­nia, na­to­miast w więk­szych ilo­ściach przy za­tru­ciach, na przy­kład cza­dem. Za­sad­ni­czym efek­tem jej obec­no­ści jest ha­mo­wa­nie tran­spor­tu tlenu do tka­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karboksylacja

w che­mii: re­ak­cja po­le­ga­ją­ca na przy­łą­cze­niu czą­stecz­ki dwut­len­ku węgla, w wy­ni­ku czego pow­sta­je kwas kar­bok­sy­lo­wy


Kar­bok­sy­la­cja – re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na przy­łą­cze­niu dwut­len­ku węgla (CO2) do innej czą­stecz­ki che­micz­nej, z wy­ko­rzy­sta­niem ener­gii uzy­ska­nej z de­fos­fo­ry­la­cji ATP. Jest ona ka­ta­li­zo­wa­na przez kar­bok­sy­la­zy (w któ­rych ko­en­zym sta­no­wi zaz­wy­czaj bio­ty­na).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karboksylaza

enzym ka­ta­li­zu­ją­cy przy­łą­cze­nie dwut­len­ku węgla z ut­wo­rze­niem grupy kar­bok­sy­lo­wej


Źródła:

SJP.pl

Karboksylazy

enzym ka­ta­li­zu­ją­cy przy­łą­cze­nie dwut­len­ku węgla z ut­wo­rze­niem grupy kar­bok­sy­lo­wej


Kar­bok­sy­la­zy – en­zy­my na­le­żą­ce do klasy ligaz, ka­ta­li­zu­ją pow­sta­wa­nie wią­zań che­micz­nych wę­giel-wę­giel (C-C) po­mię­dzy czą­stecz­ka­mi przy uży­ciu ener­gii w po­sta­ci ATP. Kar­bok­sy­la­za pi­ro­gro­nia­no­wa ka­ta­li­zu­je przy­łą­cze­nie dwut­len­ku węgla do pi­ro­gro­nia­nu – two­rze­nie szcza­wio­oc­ta­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karboksylowy

przy­miot­nik od: kar­bok­syl


Źródła:

SJP.pl

Karboksypeptydaza

enzym tra­wien­ny, eg­zo­pep­ty­da­za


Źródła:

SJP.pl

Karboksypeptydazy

enzym tra­wien­ny, eg­zo­pep­ty­da­za


Kar­bok­sy­pep­ty­da­zy (EC num­ber 3.4.16 – 3.4.18) – grupa en­zy­mów hy­dro­li­zu­ją­cych C-koń­co­we wią­za­nie pep­ty­do­we. U zwie­rząt (w tym u czło­wie­ka) i ro­ślin znaj­du­je się kilka typów kar­bok­sy­pep­ty­daz, zwią­za­nych z róż­ny­mi funk­cja­mi za­leż­ny­mi od ka­ta­bo­liz­mu doj­rze­wa­nia bia­łek[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karboksyterapia

za­bieg po­le­ga­ją­cy na wstrzy­knię­ciu me­dycz­ne­go dwut­len­ku węgla pod skórę


Kar­bok­sy­te­ra­pia – za­bieg me­dy­cy­ny este­tycz­nej, który ma na celu po­pra­wę nie­do­sko­na­ło­ści skór­nych. Pod­czas za­bie­gu wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest dwut­le­nek węgla, który poz­wa­la w ma­ło­in­wa­zyj­ny spo­sób po­pra­wić wy­gląd skóry na całym ciele. Kar­bok­sy­te­ra­pia spo­wal­nia pro­ce­sy sta­rze­nio­we oraz po­bu­dza krą­że­nie. Jest po­le­ca­nym za­bie­giem dla osób, które chcą po­zbyć się cel­lu­li­tu, blizn po­za­bie­go­wych oraz roz­stę­pów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbol

wodny rozt­wór fe­no­lu, uży­wa­ny jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Karbolina

śro­dek owa­do­bój­czy otrzy­my­wa­ny ze smoły wę­glo­wej


Źródła:

SJP.pl

Karbolineum

olej otrzy­my­wa­ny ze smoły wę­glo­wej, słu­żą­cy do im­pre­gna­cji drew­na


Kar­bo­li­ne­um (olej an­tra­ce­no­wy, olej zie­lo­ny) – bru­nat­na, ole­i­sta ciecz o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu, o cię­ża­rze wła­ści­wym 1,09–1,12, tem­pe­ra­tu­rze za­pło­nu po­wy­żej 100 °C i tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia po­wy­żej 270 °C.

Jest jed­nym z koń­co­wych (wy­so­ko­wrzą­cych) pro­duk­tów su­chej de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej (kar­bo­li­ne­um wę­glo­we) lub smoły drzew­nej (kar­bo­li­ne­um drzew­ne – li­ścia­ste lub igla­ste). Sta­no­wi mie­sza­ni­nę związ­ków aro­ma­tycz­nych (m.in. naf­ta­le­nu, an­tra­ce­nu i fe­no­li).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbolinowy

przy­miot­nik od: kar­bo­li­na


Źródła:

SJP.pl

Karbolownia

dział fa­bry­ki, w któ­rym prze­ra­bia się fe­no­le


Źródła:

SJP.pl

Karbolowy

przy­miot­nik od: kar­bol


Źródła:

SJP.pl

Karbomycynowy

→ kar­bo­my­cy­na


Patrz:karbomycyna

Źródła:

SJP.pl

Karbon

okres ery pa­le­o­zo­icz­nej ok. 345 - ok. 280 mln lat temu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. piąty okres ge­o­lo­gicz­ny pa­le­o­zo­i­ku;

 (1.2) pot. włó­kno wę­glo­we, a także ma­te­ria­ły kom­po­zy­to­we wy­ko­na­ne z jego dużym udzia­łem;


Kar­bon

Sy­stem kar­boń­ski wy­dzie­li­li Wil­liam Co­ny­be­a­re i w 1822 roku na pod­sta­wie badań osa­dów An­glii i Walii. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy węgla – "carbo", ze wzglę­du na wy­stę­po­wa­nie naj­bar­dziej cha­rak­te­ry­stycz­ne­go osadu w tym sy­ste­mie – węgla ka­mien­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karbonada

pie­czeń z rusz­tu; car­bo­na­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wer­sja re­gio­na­liz­mu → kar­mo­na­da (schab)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbonado

mi­ne­rał, drob­no­ziar­ni­sta od­mia­na dia­men­tu


Kar­bo­na­do (czar­ny dia­ment) – dia­ment po­li­kry­sta­licz­ny, wy­stę­pu­ją­cy w osa­dach alu­wial­nych w Bra­zy­lii i Re­pu­bli­ce Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej. Z wy­glą­du po­dob­ny jest do węgla drzew­ne­go.

W odróż­nie­niu od in­nych dia­men­tów po­li­kry­sta­licz­nych, po­ro­wa­ta po­wierzch­nia kar­bo­na­do wy­ka­zu­je brak in­kluz­ji, po­cho­dzą­cych z pła­szcza ziem­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbonamid

amid kwasu wę­glo­we­go, koń­co­wy pro­dukt biał­ko­wej prze­mia­ny ma­te­rii, wy­da­la­ny w moczu i w pocie; kar­ba­mid, mocz­nik


Źródła:

SJP.pl

Karbonariusz

czło­nek taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia po­li­tycz­ne­go z po­cząt­ku XIX wieku, wal­czą­ce­go o nie­pod­le­głość i zjed­no­cze­nie Włoch; wę­glarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia, za­ło­żo­ne­go we Wło­szech na po­cząt­ku XIX w., zor­ga­ni­zo­wa­ne­go na wzór ma­so­ne­rii, wal­czą­ce­go o zjed­no­cze­nie kraju;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbonarski

przy­miot­nik od: kar­bo­nar


Źródła:

SJP.pl

Karbonat

daw­niej: wę­glan - sól kwasu wę­glo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Karbonatyt

skała mag­mo­wa zbu­do­wa­na w ponad 50% z wę­gla­nów


Źródła:

SJP.pl

Karbonatyzacja

Kar­bo­na­ty­za­cja (uwę­gla­no­wie­nie), tward­nie­nie wapna – re­ak­cja che­micz­na mię­dzy kwa­sem wę­glo­wym a mi­ne­ra­ła­mi.

Jest to jeden z naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych pro­ce­sów wie­trze­nia che­micz­ne­go ze wzglę­du na wsze­cho­bec­ność dwut­len­ku węgla roz­pu­szczo­ne­go w wo­dach ma­ją­cych kon­takt z po­wie­trzem. Dwut­le­nek węgla w wo­dzie two­rzy kwas wę­glo­wy, co po­wo­du­je, że świe­ża woda de­szczo­wa ma za­wsze od­czyn lekko kwa­śny.


Źródła:

Wikipedia

Karbonatyzacyjny

przy­miot­nik od: kar­bo­na­ty­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Karbonit

gór­ni­czy ma­te­riał wy­bu­cho­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mie­sza­ni­na wy­bu­cho­wa uży­wa­na daw­niej w gór­nict­wie i bu­dow­nict­wie, bę­dą­ca od­mia­ną dy­na­mi­tu, w któ­rej część ni­tro­gli­ce­ry­ny za­stą­pio­no azo­ta­nem baru, przez co ma­te­riał staje się sta­bil­niej­szy i bez­piecz­niej­szy od zwy­kłe­go dy­na­mi­tu


Kar­bo­nit – ma­te­riał wy­bu­cho­wy amo­no­wo-sa­le­trza­ny, sto­so­wa­ny w ko­pal­niach wę­glo­wych, w któ­rych wy­stę­pu­je pył wę­glo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karbonizować

1. wzbo­ga­cać sub­stan­cje or­ga­nicz­ne w wę­giel; uwę­glać;
2. usu­wać che­micz­nie za­nie­czy­szcze­nia z tka­nin lub z su­ro­wej wełny przez­na­czo­nej do przę­dze­nia;
3. na­sy­cać jakiś napój dwut­len­kiem węgla;
4. uza­leż­niać od źró­deł ener­gii wy­dzie­la­ją­cych dwut­le­nek węgla


Źródła:

SJP.pl

Karbonowy

przy­miot­nik od: kar­bon


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. wy­ko­na­ny z włó­kna wę­glo­we­go (kar­bon), do­ty­czą­cy włó­kna wę­glo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbonyl

dwu­war­to­ścio­wa grupa skła­da­ją­ca się z jed­ne­go atomu węgla i jed­ne­go atomu tlenu, cha­rak­te­ry­stycz­na dla ke­to­nów; grupa kar­bo­ny­lo­wa


Źródła:

SJP.pl

Karbonylki

Kar­bo­nyl­ki – nie­or­ga­nicz­ne związ­ki kom­plek­so­we, w któ­rych li­gan­dem jest tle­nek węgla, sto­so­wa­ne w che­mii me­ta­lo­or­ga­nicz­nej. Nazwę kar­bo­ny­lek sto­su­je się także na okre­śle­nie sa­me­go li­gan­du kar­bo­nyl­ko­we­go, CO (nie na­le­ży mylić go z or­ga­nicz­ną grupą kar­bo­ny­lo­wą).


Źródła:

Wikipedia

Karbonylowanie

przy­łą­czać tle­nek węgla do czą­ste­czek związ­ku che­micz­ne­go, z wyt­wo­rze­niem głów­nie kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i ich estrów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kar­bo­ny­lo­wać.


Kar­bo­ny­lo­wa­nie – ro­dzaj re­ak­cji che­micz­nej po­le­ga­ją­cej na przy­łą­cze­niu czą­stecz­ki tlen­ku węgla do in­ne­go in­dy­wi­du­um czą­stecz­ko­we­go, w wy­ni­ku czego pow­sta­ją głów­nie kwasy kar­bok­sy­lo­we i ich estry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karbonylować

przy­łą­czać tle­nek węgla do czą­ste­czek związ­ku che­micz­ne­go, z wyt­wo­rze­niem głów­nie kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i ich estrów


Źródła:

SJP.pl

Karbonylowy

przy­miot­nik od: kar­bo­nyl


Źródła:

SJP.pl

Karborund

wę­glik krze­mu, sto­so­wa­ny jako ma­te­riał ognio­od­por­ny i for­mier­ski


Źródła:

SJP.pl

Karborundowy

przy­miot­nik od: kar­bo­rund


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z kar­bo­run­du, za­wie­ra­ją­cy kar­bo­rund; zwią­za­ny z kar­bo­run­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karboryzator

Kar­bo­ry­za­tor – śro­dek w po­sta­ci sta­łej lub ga­zo­wej, bę­dą­cy źró­dłem węgla w pro­ce­sie na­wę­gla­nia stali.

Jako stały kar­bo­ry­za­tor sto­su­je się tzw. pro­szek do na­wę­gla­nia. Jest to mie­sza­ni­na węgla drzew­ne­go w po­sta­ci gra­nu­lek o śred­ni­cy kilku mm oraz in­ten­sy­fi­ka­to­rów. Jako in­ten­sy­fi­ka­to­ry przy­spie­sza­ją­ce na­wę­gla­nie sto­su­je się wę­glan baru oraz wę­glan sodu, któ­rych za­war­tość w świe­żym prosz­ku do na­wę­gla­nia wy­no­si 10-30%.


Źródła:

Wikipedia

Karboryzatorowy

przy­miot­nik od: kar­bo­ry­za­tor


Źródła:

SJP.pl

Karbowa

→ kar­bo­wy


Kar­bo­wa – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w cen­tral­nym re­jo­nie mia­sta, w gra­ni­cach dwóch dziel­nic: Osied­la Pa­de­rew­skie­go-Mu­chow­ca i Śród­mie­ścia, w re­jo­nie ulic Fran­cu­skiej, Pow­stań­ców i K. Dam­ro­ta.

Po­cząt­ki miej­sco­wo­ści się­ga­ją XVI wieku, kiedy to zo­stał za­ło­żo­ny fol­wark i osada fol­warcz­na.


Patrz:karbowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbowaniec

dawna wa­lu­ta ukra­iń­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. monet. wa­lu­ta na Ukra­i­nie w la­tach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;


Kar­bo­wa­niec (rów­nież kar­bo­wa­neć, ukr. карбованець) – jed­nost­ka pie­nięż­na Ukra­i­ny w la­tach 1918–1920, 1942–1944 i 1992–1996.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karbować

1. na­ci­nać coś, robić na czymś karby, na­cię­cia, znaki;
2. ukła­dać w fale, fał­do­wać lub mar­szczyć


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić na czym karby

 (1.2) ukła­dać w karby

 (1.3) fał­do­wać lub mar­szczyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karbownica

po­tocz­nie: ro­dzaj lo­ków­ki, przy­rząd do ukła­da­nia wło­sów w fale; go­frow­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Karbowniczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karbownik

młot słu­żą­cy do obra­bia­nia ka­mie­ni; dłu­tow­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbowo

→ kar­bo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:karbowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbowy

daw­niej: urzęd­nik dwor­ski na­dzo­ru­ją­cy ro­bo­ty polne; kar­bow­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. na­dzor­ca ro­bot­ni­ków rol­nych w ma­jąt­ku dwor­skim, pro­wa­dził re­jestr ich pracy;


Kar­bo­wy – niż­szy ofi­cja­li­sta daw­nych dwo­rów szla­chec­kich, na­dzo­ru­ją­cy pracę chło­pów, wy­ko­nu­ją­cych głów­nie dar­mo­wą pracę w fol­war­ku.

Jego na­rzę­dziem pracy był kij (ra­bosz), na któ­rym wy­ko­ny­wa­ne na­cię­cia re­je­stro­wa­ły ilość wy­ko­na­nej pracy; czyn­ność na­ci­na­nia w celu ewi­den­cyj­nym na­zy­wa­no „kar­bo­wa­niem”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karboński

przy­miot­nik od: kar­bon


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy kar­bo­nu, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w kar­bo­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karbromal

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­kach uspo­ka­ja­ją­cych i na­sen­nych


Kar­bro­mal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny. Far­ma­ko­lo­gicz­nie odz­na­cza się w za­leż­no­ści od dawki dzia­ła­niem uspo­ka­ja­ją­cym (0,05 – 0,25 g) lub na­sen­nym (0,5 – 1,5 g). Mak­sy­mal­na dawka do­bo­wa – 3 g. Wy­ka­zu­je po­dob­ne, choć słab­sze dzia­ła­nie od bro­mi­zo­wa­lu (bro­mu­ra­lu), wy­da­la się z ustro­ju ludz­kie­go po­wo­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbromalowy

przy­miot­nik od: kar­bro­mal


Źródła:

SJP.pl

Karbunkuł

1. mi­ne­rał z grupy gra­na­tów, ciem­no­czer­wo­na od­mia­na al­man­dy­nu, ka­mień półsz­la­chet­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ju­bi­ler­stwie;
2. ropne za­pa­le­nie to­re­bek wło­so­wych prze­cho­dzą­ce na tkan­kę pod­skór­ną; czy­rak mnogi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. poet. bli­żej nie­o­kre­ślo­ny ka­mień szla­chet­ny barwy czer­wo­nej (np. rubin, gra­nat)

 (1.2) stpol. drogi ka­mień (nie­za­leż­nie od ko­lo­ru)

 (1.4) med. wet. wą­glik, an­traks


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karbunkułowy

przy­miot­nik od: kar­bun­kuł


przy­miot­nik

 (1.1) przest./poet. przym. od kar­bun­kuł

 (1.2) med. przym. od kar­bun­kuł


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karburacja

mie­sza­nie pa­li­wa płyn­ne­go z po­wie­trzem w celu otrzy­ma­nia mie­szan­ki pal­nej


Źródła:

SJP.pl

Karburator

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mie­szan­ki pa­li­wa i po­wie­trza w sil­ni­kach; gaź­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. gaź­nik, urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mie­szan­ki pa­li­wa i po­wie­trza w sil­ni­kach spa­li­no­wych z za­pło­nem iskro­wym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karburatorowy

przy­miot­nik od: kar­bu­ra­tor


Źródła:

SJP.pl

Karburować

do­ko­ny­wać kar­bu­ra­cji


Źródła:

SJP.pl

Karby

daw­niej: okre­ślo­ny po­rzą­dek, ryzy, dy­scy­pli­na; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: wziąć, ująć kogoś w karby - pod­dać kogoś dy­scy­pli­nie, ry­go­rom


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karbówka

ro­dzaj dłu­gich szczy­piec że­laz­nych do kar­bo­wa­nia wło­sów


Kar­bów­ka – osada war­miń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lu­bo­mi­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karc

daw­niej, śro­do­wi­sko­wo; cela karna w wię­zie­niu po­zba­wio­na okien i pry­czy; kar­cer


Źródła:

SJP.pl

Karc.

skrót od: kar­cia­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Karcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ra­ża­nie de­za­pro­ba­ty wzglę­dem osoby


Źródła:

Wiktionary

Karcer

1. cela karna w wię­zie­niu po­zba­wio­na okien i pry­czy;
2. daw­niej: kara po­le­ga­ją­ca na za­trzy­ma­niu ucz­nia w szko­le po lek­cjach;
3. daw­niej: miej­sce od­sia­dy­wa­nia kary w szko­łach śred­nich i wyż­szych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) więz. karna cela wię­zien­na bez pry­czy i czę­sto bez okna

 (1.2) więz. kara prze­by­wa­nia w celi bez pry­czy

 (1.3) przest. kara zo­sta­wa­nia ucz­nia w szko­le po lek­cjach

 (1.4) przest. miej­sce, gdzie za karę uczeń prze­by­wał w szko­le po za­ję­ciach


Kar­cer ( car­cer) – cela wię­zien­na o znacz­nie su­ro­wszych wa­run­kach, małej po­wierzch­ni, czę­sto po­zba­wio­na ot­wo­rów okien­nych i ja­kie­go­kol­wiek cy­wi­li­zo­wa­ne­go miej­sca do snu. Umie­szcze­nie więź­nia w kar­ce­rze sta­no­wi do­dat­ko­wą karę za prze­wi­nie­nia.

W tej chwi­li w Pol­sce nie jest to sto­so­wa­ny śro­dek do­dat­ko­we­go ka­ra­nia, za­stą­pi­ła go kara celi izo­la­cyj­nej. My­lo­ny jest nie­kie­dy ze środ­kiem przy­mu­su bez­poś­red­nie­go – celą za­bez­pie­cza­ją­cą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karcerowy

przy­miot­nik od: kar­cer


Źródła:

SJP.pl

Karcharodontozaur

ro­dzaj di­no­za­u­rów z po­drzę­du te­ro­po­dów


Kar­cha­ro­don­to­za­ur ("Car­cha­ro­don­to­sa­u­rus") – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny Car­cha­ro­don­to­sa­u­ri­dae. Jego nazwa oz­na­cza "ja­szczur o zę­bach re­ki­na" ( καρχαρος "kark­ha­ros" „zę­ba­ty, ostro-zęby”; οδους "odous", οδοντος "odon­tos" „ząb”; σαυρος "sa­u­ros" „ja­szczur­ka”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karcharodontozaury

ro­dzaj di­no­za­u­rów z po­drzę­du te­ro­po­dów


Kar­cha­ro­don­to­za­u­ry (Car­cha­ro­don­to­sa­u­ri­dae, gr. „ja­szczu­ry re­ki­no­zę­be”) – ro­dzi­na du­żych te­ro­po­dów z grupy te­ta­nu­rów. Zo­sta­ła usta­no­wio­na w 1931 przez Ern­sta Stro­me­ra. Obec­nie sta­no­wi jedną z pod­grup kar­no­za­u­rów. Obej­mu­je ona jedne z naj­więk­szych mię­so­żer­ców wszech cza­sów: gi­ga­no­to­za­u­ra, ma­pu­za­u­ra, kar­cha­ro­don­to­za­u­ra i ty­ra­no­ty­ta­na. Wszyst­kie te te­ro­po­dy do­rów­ny­wa­ły roz­mia­ra­mi ty­ra­no­za­u­ro­wi, a niek­tó­re nawet go prze­wyż­sza­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karcher

[czy­taj: kar­cher lub ker­cher] marka myjek ci­śnie­nio­wych i firma; Kar­cher


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karchowice

Kar­cho­wi­ce (niem. "Kar­cho­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Zbro­sła­wi­ce.

In­te­gral­ną czę­ścią Kar­cho­wic jest Wy­gieł­zów.


Źródła:

Wikipedia

Karciak

śro­do­wi­sko­wo: stół do gry w karty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. sto­lik do gry w karty z roz­kła­da­nym bla­tem o kształ­cie pro­sto­kąt­nym lub okrą­głym, czę­sto wy­ło­żo­nym skórą albo su­knem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karcianka

po­tocz­nie: gra kar­cia­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gra kar­cia­na, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do gry kom­pu­te­ro­wej

 (1.2) środ. eduk. do­dat­ko­wa go­dzi­na (poza usta­lo­nym pen­sum) re­a­li­zo­wa­na w ra­mach Karty Na­u­czy­cie­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karciankowy

→ kar­cian­ka


Patrz:karcianka

Źródła:

SJP.pl

Karciany

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kart do gry, gier w karty


Źródła:

Wiktionary

Karciara

ko­bie­ta re­gu­lar­nie gra­ją­ca w karty; kar­ciar­ka


Źródła:

SJP.pl

Karciarka

ko­bie­ta re­gu­lar­nie gra­ją­ca w karty; kar­cia­ra


Źródła:

SJP.pl

Karciarski

przy­miot­nik od: kar­ciarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) karc. zwią­za­ny z kar­cia­rzem, do­ty­czą­cy kar­cia­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karciarstwo

na­ło­go­we gra­nie w karty; kar­to­graj­stwo


Źródła:

SJP.pl

Karciarz

na­ło­go­wy gracz w karty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek na­mięt­nie, na­ło­go­wo gra­ją­cy w karty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karcino

Kar­ci­no – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ko­ło­brzeg.

Oś miej­sco­wo­ści sta­no­wi droga po­wia­to­wa nr 3355Z do Ko­ło­brze­gu o dłu­go­ści 15 km. Z Kar­ci­na od­cho­dzi także droga po­wia­to­wa nr 0253Z[] do No­wo­gard­ka o dłu­go­ści 8,6 km.


Źródła:

Wikipedia

Karcinofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­cho­ro­wa­niem na raka (no­wot­wór); kar­cy­no­fo­bia, kan­ce­ro­fo­bia, ra­ko­fo­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. psych. zob. kan­ce­ro­fo­bia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karcinogen

zew­nętrz­ny czyn­nik ra­kot­wór­czy; car­ci­no­gen; kan­ce­ro­gen


Źródła:

SJP.pl

Karcinogeneza

me­cha­nizm wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kan­ce­ro­ge­ne­za, kar­cy­no­ge­ne­za


Źródła:

SJP.pl

Karcinogenność

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kan­ce­ro­gen­ność, ra­kot­wór­czość, kar­cy­no­gen­ność, on­ko­gen­ność


Źródła:

SJP.pl

Karcinogenny

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie no­wot­wo­rów; ra­kot­wór­czy, kan­ce­ro­gen­ny, on­ko­gen­ny, kar­cy­no­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Karcinotron

lampa elek­tro­no­wa o fali wstecz­nej, sto­so­wa­na jako ge­ne­ra­tor mi­kro­fa­lo­wy


Kar­ci­no­tron – ge­ne­ra­cyj­na lampa mi­kro­fa­lo­wa bę­dą­ca ro­dza­jem lampy o fali wstecz­nej. W kar­ci­no­tro­nie jeden z koń­ców linii opóź­nia­ją­cej jest za­koń­czo­ny tłu­mi­kiem, na dru­gim końcu znaj­du­je się pro­wad­ni­ca wyj­ścio­wa od­pro­wa­dza­ją­ca moc ge­ne­ro­wa­ną. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je kar­ci­no­tro­nów: typu O (pole ma­gne­tycz­ne skie­ro­wa­ne rów­no­le­gle do osi lampy) oraz typu M (z polem ma­gne­tycz­nym po­przecz­nym wzglę­dem osi lampy). Za­le­tą tego typu lamp jest moż­li­wość zmia­ny czę­stot­li­wo­ści ge­ne­ro­wa­nej w sze­ro­kim za­kre­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karciocha

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie o kar­cie do gry


Źródła:

SJP.pl

Karcić

1. ganić, karać;
2. rzad­kie: kar­cić się - ganić się, karać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skar­cić)

 (1.1) udzie­lać na­ga­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kar­cić się (dk. skar­cić się)

 (2.1) ganić sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karcięta

żar­to­bli­wie o kar­tach do gry


Źródła:

SJP.pl

Karcynofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­cho­ro­wa­niem na raka (no­wot­wór); kar­ci­no­fo­bia, kan­ce­ro­fo­bia, ra­ko­fo­bia


Źródła:

SJP.pl

Karcynogen

zew­nętrz­ny czyn­nik ra­kot­wór­czy; kan­ce­ro­gen


Źródła:

SJP.pl

Karcynogeneza

pro­ces pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia no­wot­wo­ru; kan­ce­ro­ge­ne­za, kar­ci­no­ge­ne­za


Kar­cy­no­ge­ne­za też kan­ce­ro­ge­ne­za lub no­wot­wo­rze­nie – zmia­ny za­cho­dzą­ce w ko­mór­ce or­ga­niz­mu, pro­wa­dzą­ce do pow­sta­nia no­wot­wo­ru. Jest to wie­lo­e­ta­po­wy pro­ces za­cho­dzą­cy na po­zio­mie DNA ko­mór­ki. Wy­róż­nia się w nim trzy (cza­sem czte­ry) zło­żo­ne etapy: ini­cja­cję, pro­mo­cję i pro­gre­sję. Kan­ce­ro­ge­ne­za jest naj­czę­ściej wy­wo­ły­wa­na czyn­ni­ka­mi ra­kot­wór­czy­mi, ta­ki­mi jak: nad­fio­let, wie­lo­pier­ście­nio­we wę­glo­wo­do­ry aro­ma­tycz­ne czy niek­tó­re wi­ru­sy. "Osob­ny ar­ty­kuł: Czyn­nik ra­kot­wór­czy."


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karcynogenność

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kan­ce­ro­gen­ność, kar­ci­no­gen­ność, ra­kot­wór­czość, on­ko­gen­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. ra­kot­wór­czość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karcynogenny

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie no­wot­wo­rów; ra­kot­wór­czy, kan­ce­ro­gen­ny, on­ko­gen­ny, kar­ci­no­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Karcynolog

zo­o­log ba­da­ją­cy sko­ru­pia­ki


Źródła:

SJP.pl

Karcynologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o sko­ru­pia­kach


Kar­cy­no­lo­gia (gr. καρκίνος "karkínos" – rak, oraz λόγος "logos" – nauka) "ma­la­co­stra­co­lo­gia, cru­sta­ce­o­lo­gia" lub "cru­sta­lo­gia" – dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem sko­ru­pia­ków. Obej­mu­je nauki bar­dziej wy­spe­cja­li­zo­wa­ne, np. – naukę o ra­kach (na­dro­dzi­nie "Asta­co­i­dea").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karcynologiczny

przy­miot­nik od: kar­cy­no­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Karcz

pniak i ko­rze­nie po­zo­sta­łe po ścię­ciu drze­wa; karpa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pniak (część na­dziem­na), który po­zo­sta­je po ścię­ciu drze­wa, wraz z ko­rze­nia­mi (czę­ścią po­dziem­ną)

 (1.2) daw. reg-pl|Kresy. krzak


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karczek

1. zdrob­nie­nie od: kark;
2. górna, do­szy­ta część bluz­ki, ko­szu­li, spod­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kulin. mięso z karku zwie­rzę­ce­go

 (1.2) pot. zdrobn. od kark

 (1.3) kraw. górna część bluz­ki, su­kien­ki itp., do któ­rej do­szy­ta jest po­zo­sta­ła część


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczemka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karczemność

1. or­dy­nar­ność, wul­gar­ność, pro­stac­kość;
2. rzad­ko: cecha cze­goś zwią­za­ne­go z karcz­mą


Źródła:

SJP.pl

Karczemny

or­dy­nar­ny, wul­gar­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się gru­biań­stwem i or­dy­nar­no­ścią

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) przest. do­ty­czą­cy karcz­my


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczew

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Kar­czew – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, na pra­wym brze­gu Wisły, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kar­czew. Mia­sto na­le­ży do aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2010 r. mia­sto miało 10 271 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karczewianin

miesz­ka­niec Kar­cze­wa


Źródła:

SJP.pl

Karczewianka

miesz­kan­ka Kar­cze­wa


Źródła:

SJP.pl

Karczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karczewski

przy­miot­nik od: Kar­czew


Zo­bacz też: Kar­czew­ski.

Kar­czew­ski ("Poraj od­mien­ny I, Rosa, Różyc") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Poraj.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karczma

go­spo­da na wsi; za­jazd; ober­ża


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­spo­da na wsi;


Zo­bacz też: Karcz­ma w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Karcz­ma (rów­nież au­ste­ria, ober­ża, za­jazd, go­spo­da, go­ści­niec) – bu­dy­nek słu­żą­cy jako miej­sce spot­kań i wy­szyn­ku oraz cza­sa­mi jako dom za­jezd­ny przez­na­czo­ny dla po­dróż­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karczmarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karczmareczka

zdrob­nie­nie od: karcz­mar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: karcz­mar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczmarka

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w karcz­mie; ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca karcz­mę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca karcz­mę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karczmarski

→ karcz­marz


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy karcz­my


Patrz:karczmarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczmarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie po­le­ga­ją­ce na pro­wa­dze­niu karcz­my


Źródła:

Wiktionary

Karczmarz

osoba pro­wa­dzą­ca karcz­mę, wła­ści­ciel go­spo­dy; ober­ży­sta, szyn­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. męż­czyz­na pro­wa­dzą­cy karcz­mę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczmarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka karcz­ma­rza


Źródła:

Wiktionary

Karczmiska

zgru­bie­nie od: karcz­ma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karczmiski

przy­miot­nik od: Karcz­mi­ska Pier­wsze (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Karczmisko

zgru­bie­nie od: karcz­ma


Karcz­mi­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Czar­na Bia­ło­stoc­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Aniel­skiej w Czar­nej Wsi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karczoch

1. dwu­let­nia ro­śli­na o ja­dal­nych ko­szycz­kach kwia­to­wych
2. motyw w ar­chi­tek­tu­rze, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­cy tę ro­śli­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­na­ra sco­ly­mus|ref=tak., ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z ja­dal­ne­go pąku kwia­to­we­go kar­czo­cha (1.1)


Kar­czoch ("Cy­na­ra") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 10 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na Wy­spach Ka­na­ryj­skich i w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go – w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie (na tym kon­ty­nen­cie ro­śnie 7 ga­tun­ków), w pół­noc­nej Afry­ce i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji (na wscho­dzie po Iran).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karczochowy

→ kar­czoch


przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy kar­czoch


Patrz:karczoch

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kar­czo­wać.


Kar­czo­wa­nie – ręcz­ne lub me­cha­nicz­ne usu­wa­nie z grun­tu karp (kar­czy, tj. pnia­ków z ko­rze­nia­mi po­zo­sta­łych po ścię­ciu drzew), słu­żą­ce oczy­szcze­niu te­re­nu lub po­zy­ska­niu su­row­ca drzew­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karczować

w le­śnict­wie: usu­wać drze­wa i krze­wy oraz ich pnia­ki i ko­rze­nie w celu oczy­szcze­nia grun­tu i przy­go­to­wa­nia go pod upra­wę, a także po­zy­ska­nia drew­na; wy­ci­nać, wy­rzy­nać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­ko­py­wać kar­cze – pnie i ko­rze­nie – aby oczy­ścić grunt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczowianin

miesz­ka­niec Kar­czo­wa


Źródła:

SJP.pl

Karczowianka

miesz­kan­ka Kar­czo­wa


Źródła:

SJP.pl

Karczowisko

miej­sce wy­kar­czo­wa­ne, po­kry­te pnia­ka­mi po wy­cię­tym lesie; kar­czu­nek, trze­bi­sko, trze­bo­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. teren wy­kar­czo­wa­ny

 (1.2) leśn. teren po­kry­ty kar­cza­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczownica

ręcz­ne na­rzę­dzie lub me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie do kar­czo­wa­nia drzew i krze­wów, a także po­zo­sta­łych po nich pni i ko­rze­ni; kar­czow­nik


Źródła:

SJP.pl

Karczowniczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się kar­czo­wa­niem, czyli usu­wa­niem drzew i krze­wów, a także pnia­ków i ko­rze­ni


Źródła:

SJP.pl

Karczowniczy

zwią­za­ny z kar­czow­ni­kiem i jego pracą - usu­wa­niem drzew i krze­wów, a także ich pnia­ków i ko­rze­ni, np. urzą­dze­nie kar­czow­ni­cze


Źródła:

SJP.pl

Karczownik

w le­śnict­wie: osoba zaj­mu­ją­ca się kar­czo­wa­niem, czyli usu­wa­niem drzew i krze­wów, a także pnia­ków i ko­rze­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba usu­wa­ją­ca drze­wa z ko­rze­nia­mi i pnia­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­vi­co­la|Lacépède|ref=tak., ro­dzaj nie­du­że­go ssaka z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;

 (2.2) zool. gry­zoń z ro­dza­ju kar­czow­nik (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) techn. na­rzę­dzie lub urzą­dze­nie do kar­czo­wa­nia


Kar­czow­nik ("Ar­vi­co­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karczowniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ar­vi­co­li­nae|Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na gry­zo­ni z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kar­czow­nik


Kar­czow­ni­ki, nor­ni­ko­wa­te (Ar­vi­co­li­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae), wy­dzie­la­na cza­sa­mi jako odręb­na ro­dzi­na Ar­vi­co­li­dae lub Mi­cro­ti­dae. Obej­mu­je około 200 ga­tun­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karczownikowy

przy­miot­nik od: kar­czow­nik


Źródła:

SJP.pl

Karczowski

przy­miot­nik od: Kar­czów


Źródła:

SJP.pl

Karczunek

w le­śnict­wie:
1. usu­wa­nie drzew i krze­wów oraz ich pnia­ków i ko­rze­ni w celu oczy­szcze­nia grun­tu i przy­go­to­wa­nia go pod upra­wę, a także po­zy­ska­nia drew­na; wy­ci­na­nie, wy­rzy­na­nie, kar­czo­wa­nie;
2. rzad­ko: miej­sce wy­kar­czo­wa­ne, po­kry­te pnia­ka­mi po wy­cię­tym lesie; kar­czo­wi­sko, trze­bo­wi­sko, trze­bi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kar­czo­wa­nie

 (1.2) daw. kar­czo­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karczunkowy

→ kar­czu­nek


Patrz:karczunek

Źródła:

SJP.pl

Karczycho

po­tocz­nie:
1. zgru­bie­nie od: kark;
2. ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w kark


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. kark

 (1.2) środ. pot. ude­rze­nie w kark


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karczykowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karczysto

→ kar­czy­sty


Patrz:karczysty

Źródła:

SJP.pl

Karczysty

rzad­ko: ma­ją­cy gruby, duży kark


Źródła:

SJP.pl

Karczyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karczów

pniak i ko­rze­nie po­zo­sta­łe po ścię­ciu drze­wa; karpa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karczówka

daw­niej: mo­ty­ka do kar­czo­wa­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karczówkowski

przy­miot­nik od: Kar­czów­ka


Źródła:

SJP.pl

Karcący

wy­ra­ża­ją­cy na­ga­nę, kry­ty­kę, nie­przy­chyl­ny sto­su­nek do kogoś lub cze­goś; na­gan­ny, ga­nią­cy, ostry


Źródła:

SJP.pl

Kard

ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, po­dob­na z wy­glą­du do kar­czo­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roln. kar­czoch hisz­pań­ski upra­wia­ny dla liści

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z liści kardu (1.1)

 (1.3) wojsk. hist. ro­dzaj dłu­gie­go noża, per­ska broń uży­wa­na głów­nie do pchnięć;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kard.

skrót od: kar­dy­nał (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = kar­dy­nał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karda

ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych po­dob­na do ostu, o ma­łych żół­tych kwiat­kach i kos­ma­tej ło­dy­dze, wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie


Źródła:

SJP.pl

Kardacz

me­ta­lo­wa szczot­ka do czy­szcze­nia koni i bydła


Źródła:

SJP.pl

Kardamon

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych
2. przy­pra­wa z na­sion kar­da­mo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku kar­da­mon ma­la­bar­ski lub któ­re­goś z in­nych ga­tun­ków na­le­żą­ce­go do ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elet­ta­ria|ref=tak.;

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z su­szo­nych na­sion lub ca­łych owo­ców kar­da­mo­nu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardamonowy

przy­miot­nik od: kar­da­mon


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­da­mo­nem, do­ty­czą­cy kar­da­mo­nu

 (1.2) kulin. przy­pra­wio­ny kar­da­mo­nem, o smaku kar­da­mo­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardan

część róż­ne­go ro­dza­ju urzą­dzeń, którą sta­no­wi prze­gub łą­czą­cy wał na­pę­dza­ny z wałem na­pę­dza­ją­cym; prze­gub krzy­ża­ko­wy; prze­gub Car­da­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. techn. sprzę­gło wy­chyl­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­dan


Źródła:

Wiktionary

Kardanowy

przy­miot­nik od: kar­dan


Źródła:

SJP.pl

Kardas

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kardasz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kardaszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kardaś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kardiak

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: kar­dio­log


Źródła:

SJP.pl

Kardiakowy

przy­miot­nik od: kar­diak


Źródła:

SJP.pl

Kardiamid

nazwa hand­lo­wa leku po­bu­dza­ją­ce­go oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, za­wie­ra­ją­ce­go ni­ke­ta­mid; Ko­ra­mi­na


Źródła:

SJP.pl

Kardiamidowy

przy­miot­nik od: kar­dia­mid


Źródła:

SJP.pl

Kardiazol

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go daw­niej w celu sty­mu­la­cji ukła­du krą­że­nia i ukła­du od­de­cho­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go pen­te­tra­zol


Źródła:

SJP.pl

Kardiazolowy

→ kar­dia­zol


Patrz:kardiazol

Źródła:

SJP.pl

Kardifczyk

miesz­ka­niec Car­diff, sto­li­cy Walii


Źródła:

SJP.pl

Kardifka

miesz­kan­ka Car­diff (sto­li­cy Walii)


Źródła:

SJP.pl

Kardifski

→ Car­diff (sto­li­ca Walii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Car­dif­fem, do­ty­czą­cy Car­dif­fu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardigan

za­pi­na­ny swe­ter bez koł­nie­rza; car­di­gan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ro­dzaj swe­tra za­pi­na­ne­go na gu­zi­ki lub zamek bły­ska­wicz­ny, wy­cię­ty pod szyją, bez koł­nie­rza;


Kar­di­gan (ang. "car­di­gan") – ro­dzaj swe­tra bez koł­nie­rza, za­pi­na­ne­go z przo­du na gu­zi­ki lub na zamek bły­ska­wicz­ny. Gu­zi­ki kar­di­ga­nach dla ko­biet by­wa­ją duże, sta­no­wiąc ele­ment ozdob­ny. No­szo­ny jest jak ma­ry­nar­ka, a na­kła­da­ny bez ko­niecz­no­ści wkła­da­nia przez głowę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kardinadel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kot­let mie­lo­ny z mięsa go­to­wa­ne­go w zupie;


Źródła:

Wiktionary

Kardio

o tre­nin­gu: zwięk­sza­ją­cy tętno i po­pra­wia­ją­cy wy­dol­ność ukła­du krą­że­nia i od­de­cho­we­go; car­dio


Źródła:

SJP.pl

Kardio-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ser­cem


Źródła:

Wiktionary

Kardiochirurg

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kar­dio­chi­rur­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ope­ra­cja­mi kar­dio­lo­gicz­ny­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka – spe­cja­list­ka w za­kre­sie kar­dio­chi­rur­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardiochirurgia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się chi­rur­gicz­nym le­cze­niem scho­rzeń serca i na­czyń krwio­no­śnych


Kar­dio­chi­rur­gia (z gr. καρδία "kar­dia" „serce”) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem ope­ra­cyj­nym serca i du­żych na­czyń krwio­no­śnych w klat­ce pier­sio­wej. Wy­o­dręb­ni­ła się z chi­rur­gii i w Pol­sce uzy­ska­ła sta­tus spe­cja­li­za­cji pod­sta­wo­wej od 2000. Obec­nie wy­o­dręb­nia się kar­dio­chi­rur­gię dzie­cię­cą zaj­mu­ją­cą się le­cze­niem wad wro­dzo­nych ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go w życiu pło­do­wym i w okre­sie dzie­cię­cym oraz kar­dio­chi­rur­gię do­ro­słych, zaj­mu­ją­cą się le­cze­niem wad wro­dzo­nych i na­by­tych ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go i cho­ro­by wień­co­wej w okre­sie do­ro­sło­ści (łączy się z nią tran­splan­to­lo­gia, zaj­mu­ją­ca się m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kardiochirurgiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z kar­dio­chi­rur­gią, do­ty­czą­cy kar­dio­chi­rur­gii


Źródła:

Wiktionary

Kardiochirurżka

→ kar­dio­chi­rurg


Patrz:kardiochirurg

Źródła:

SJP.pl

Kardiogenny

po­cho­dzą­cy z serca lub przez nie wy­wo­ła­ny, np. wstrząs kar­dio­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Kardiognozja

dar czy­ta­nia w ludz­kich su­mie­niach (ser­cach, du­szach)


Źródła:

SJP.pl

Kardiograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy fale skur­czów serca


Źródła:

SJP.pl

Kardiografia

me­to­da dia­gno­stycz­na, obra­zo­wa­nie pracy serca


Źródła:

SJP.pl

Kardiograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­dio­gra­fią


Źródła:

Wiktionary

Kardiogram

zapis pracy serca w po­sta­ci wy­kre­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. med. zapis gra­ficz­ny pracy serca wy­ko­na­ny za po­mo­cą kar­dio­gra­fu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kardioida

krzy­wa pła­ska za­kre­śla­na przez punkt okrę­gu to­czą­ce­go się bez po­śliz­gu po zew­nętrz­nej stro­nie dru­gie­go okrę­gu (pro­mie­nie obu okrę­gów są równe); krzy­wa ser­co­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. krzy­wa zam­knię­ta za­kre­śla­na przez jeden punkt okrę­gu to­czą­ce­go się po zew­nętrz­nej stro­nie in­ne­go okrę­gu o ta­kiej samej śred­ni­cy;


Kar­dio­i­da, krzy­wa ser­co­wa – krzy­wa opi­sy­wa­na przez usta­lo­ny punkt okrę­gu to­czą­ce­go się bez po­śliz­gu po zew­nę­trzu in­ne­go nie­ru­cho­me­go okrę­gu o tej samej śred­ni­cy. Kar­dio­i­da jest od­mia­ną epi­cy­klo­i­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kardioidalny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) w kształ­cie kar­dio­i­dy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) techn. o mi­kro­fo­nach: do­brze wy­chwy­tu­ją­cy dźwię­ki z boku oraz z przo­du, ale słabo z tyłu; z kie­run­ko­wym od­bio­rem dźwię­ku gra­ficz­nie iden­tycz­nym jak kar­dio­i­da


Źródła:

Wiktionary

Kardioidograf

przy­rząd do kre­śle­nia kar­dio­id; kar­dio­graf


Źródła:

SJP.pl

Kardiol

nazwa hand­lo­wa leku ro­ślin­ne­go wspo­ma­ga­ją­ce­go pracę serca i krą­że­nie, za­wie­ra­ją­ce­go wy­cią­gi z głogu, kon­wa­lii i kozł­ka le­kar­skie­go; Ne­o­car­di­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. pre­pa­rat na­ser­co­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardiolider

urzą­dze­nie do po­mia­ru tętna kos­mo­na­u­tów w róż­nych fa­zach lotu


Źródła:

SJP.pl

Kardiolipina

zwią­zek z grupy gli­ce­ro­lo­fos­fo­li­pi­dów wy­stę­pu­ją­cy w wew­nętrz­nej bło­nie mi­to­chon­drium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fos­fo­li­pid od­po­wie­dzial­ny za me­ta­bo­lizm ener­ge­tycz­ny mi­to­chon­driów;


Kar­dio­li­pi­na ("CL", z ang. "car­dio­li­pin") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy gli­ce­ro­lo­fos­fo­li­pi­dów (dwu­fos­fa­ty­dy­lo­gli­ce­rol). Wy­stę­pu­je w wew­nętrz­nej bło­nie mi­to­chon­drium obok fos­fa­ty­dy­lo­cho­li­ny i fos­fa­ty­dy­lo­e­ta­no­lo­a­mi­ny, w sto­sun­ku od­po­wied­nio 2:3:4. Zmniej­sza prze­pu­szczal­ność tej błony, przy­czy­nia­jąc się do więk­szej wy­daj­no­ści ener­ge­tycz­nej od­dy­cha­nia ko­mór­ko­we­go. Wy­stę­pu­je też w bło­nach ko­mór­ko­wych niek­tó­rych bak­te­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kardiolipinowy

→ kar­dio­li­pi­na


Patrz:kardiolipina

Źródła:

SJP.pl

Kardiolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie kar­dio­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób serca i ukła­du na­czy­nio­we­go

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka kar­dio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardiologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się dia­gno­sty­ką, le­cze­niem i pro­fi­lak­ty­ką cho­rób ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi i wa­da­mi ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go, ich roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem;

 (1.2) pot. med. od­dział kar­dio­lo­gicz­ny


Kar­dio­lo­gia (z gr. „καρδιά” – serce, „λόγος” – nauka) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi i wa­da­mi ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go (serca, aorty i mniej­szych na­czyń krwio­no­śnych), ich roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem. W Pol­sce le­ka­rze kar­dio­lo­dzy są szko­le­ni w ra­mach dwóch spe­cja­li­za­cji: kar­dio­lo­gia i kar­dio­lo­gia dzie­cię­ca. Kon­sul­tan­tem kra­jo­wym kar­dio­lo­gii od 4 lu­te­go 2022 jest prof. dr hab. To­masz Hry­nie­wiec­ki, a kar­dio­lo­gii dzie­cię­cej dr n. med. Maria Mi­szczak-Knecht (od 29 lipca 2020).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kardiologiczny

→ kar­dio­lo­gia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­dio­lo­gią, do­ty­czą­cy kar­dio­lo­gii


Patrz:kardiologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardiolożka

→ kar­dio­log


Patrz:kardiolog

Źródła:

SJP.pl

Kardiomiopata

osoba cier­pią­ca na prze­rost mię­śnia ser­co­we­go


Źródła:

SJP.pl

Kardiomiopatia

cho­ro­ba mię­śnia ser­co­we­go po­le­ga­ją­ca na za­bu­rze­niu jego czyn­no­ści z po­wo­du po­więk­sze­nia, prze­ro­stu lub sztyw­no­ści komór serca


Źródła:

SJP.pl

Kardioonkologia

Kar­dio­on­ko­lo­gia lub on­ko­kar­dio­lo­gia – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się wszyst­ki­mi aspek­ta­mi pre­wen­cji, dia­gno­sty­ki obra­zo­wej i la­bo­ra­to­ryj­nej oraz le­cze­nia cho­rób ser­co­wo-na­czy­nio­wych u pa­cjen­tów z no­wot­wo­ra­mi.


Źródła:

Wikipedia

Kardiopatia

wada, cho­ro­ba serca


Źródła:

SJP.pl

Kardiopatyczny

przy­miot­nik od: kar­dio­pa­tia


Źródła:

SJP.pl

Kardioplegia

Kar­dio­ple­gia – cza­so­we za­trzy­ma­nie akcji serca za po­mo­cą środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych oraz hi­po­ter­mii.

Naj­czę­ściej w tym celu po­da­wa­ny jest zimny płyn za­wie­ra­ją­cy potas, który poz­wa­la za­trzy­mać serce w roz­kur­czu, chro­niąc jed­no­cze­śnie mię­sień ser­co­wy przed nie­dot­le­nie­niem. Kar­dio­ple­gia sto­so­wa­na jest zwy­kle pod­czas ope­ra­cji kar­dio­chi­rur­gicz­nych. Pod­czas nich ce­lo­wo za­trzy­mu­je się akcję serca, a krew roz­pro­wa­dza­na jest po całym ciele przez ma­szy­nę, omi­ja­jąc serce.


Źródła:

Wikipedia

Kardiostymulacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sty­mu­la­cja pracy serca kar­dio­sty­mu­la­to­rem;


Źródła:

Wiktionary

Kardiostymulacyjny

przy­miot­nik od: kar­dio­sty­mu­la­cja


Źródła:

SJP.pl

Kardiostymulator

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. roz­rusz­nik serca.


Źródła:

Wiktionary

Kardiostymulatorowy

przy­miot­nik od: kar­dio­sty­mu­la­tor


Źródła:

SJP.pl

Kardiotachometr

przy­rząd do po­mia­ru czę­stot­li­wo­ści skur­czów serca


Źródła:

SJP.pl

Kardiotokograf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. re­je­stra­tor elek­trycz­nej ak­tyw­no­ści serca płodu oraz skur­czów ma­ci­cy


Źródła:

Wiktionary

Kardiotokografia

mo­ni­to­ro­wa­nie akcji serca płodu z za­pi­sem czyn­no­ści skur­czo­wej mię­śnia ma­ci­cy; KTG


Kar­dio­to­ko­gra­fia (KTG) – mo­ni­to­ro­wa­nie akcji serca płodu wraz z jed­no­cza­so­wym za­pi­sem czyn­no­ści skur­czo­wej mię­śnia ma­ci­cy. Ba­da­nie to prze­pro­wa­dza­ne jest w ra­mach in­ten­syw­nej opie­ki przed­po­ro­do­wej. Poz­wa­la wcze­śnie wy­kryć sy­tu­a­cje za­gro­że­nia życia płodu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kardiotokograficzny

→ kar­dio­to­ko­gra­fia


Patrz:kardiotokografia

Źródła:

SJP.pl

Kardiotokogram

zapis czyn­no­ści serca płodu i skur­czów ma­ci­cy, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w opie­ce przed­po­ro­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Kardiotokogramowy

przy­miot­nik od: kar­dio­to­ko­gram


Źródła:

SJP.pl

Kardiowerter-Defibrylator

wszcze­pial­ne urzą­dze­nie me­dycz­ne przy­wra­ca­ją­ce pra­wi­dło­wy rytm serca


Źródła:

SJP.pl

Kardyf

ga­tu­nek an­giel­skie­go węgla ka­mien­ne­go cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ko ka­lo­rycz­no­ścią i łat­wo­pal­no­ścią


Kar­dyf ("od ang. Car­diff – mia­sto w Walii") – ga­tu­nek an­giel­skie­go węgla ka­mien­ne­go, który odz­na­cza się wy­so­kim prze­wod­nict­wem ciepl­nym i łat­wo­pal­no­ścią, uży­wa­ny głów­nie na stat­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kardynalat

urząd kar­dy­na­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urząd, god­ność kar­dy­nal­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardynalność

→ kar­dy­nal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest kar­dy­nal­ne


Patrz:kardynalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kardynalny

1. głów­ny, za­sad­ni­czy, fun­da­men­tal­ny;
2. w ma­te­ma­ty­ce: licz­ba kar­dy­nal­na - moc zbio­ru;
3. li­czeb­nik kar­dy­nal­ny - li­czeb­nik głów­ny;
4. w że­glu­dze: oz­na­ko­wa­nie kar­dy­nal­ne, znaki kar­dy­nal­ne - oz­na­ko­wa­nie bez­piecz­ne­go toru wod­ne­go


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) głów­ny, naj­waż­niej­szy, za­sad­ni­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kardynalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kar­dy­na­ła, zwią­za­ny z kar­dy­na­łem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny, taki jak kolor szat kar­dy­na­ła

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (3.1) taki, który na­le­ży do kar­dy­na­ła


Źródła:

Wiktionary

Kardynał

naj­wyż­sza osoba po pa­pie­żu w hie­rar­chii Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. naj­wyż­sza po pa­pie­żu god­ność ko­ściel­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­di­na­lis car­di­na­lis|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków;


Kar­dy­nał ( Car­di­na­lis – głów­ny, za­sad­ni­czy, mocno z czymś zwią­za­ny), for­mal­nie Kar­dy­nał Świę­te­go Ko­ścio­ła Rzym­skie­go (łac. "Car­di­na­lis Sanc­tae Ro­ma­nae Ecc­le­siae") – naj­wyż­sza po pa­pie­żu god­ność ko­ściel­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim. Wszy­scy kar­dy­na­ło­wie razem two­rzą Ko­le­gium Kar­dy­na­łów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kardynałek

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kardynały

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­di­na­li­dae|Ridg­way|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) depr. plu­ral|kar­dy­nał.


Kar­dy­na­ły (Car­di­na­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kareciany

→ ka­re­ta; ka­re­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Karel

cze­skie imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. męż­czyz­na lub chło­piec z ugro­fiń­skie­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Ka­re­lię, kra­i­nę na po­gra­ni­czu Fin­lan­dii i Rosji;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m., od­po­wied­nik pol­skie­go imie­nia Karol


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. prze­pę­kla ogór­ko­wa­ta, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­mor­di­ca cha­ran­tia|L.|ref=tak., ja­dal­na i lecz­ni­cza ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych

 (1.2) spoż. ja­rzy­na o gorz­kim smaku z mło­dych owo­ców ka­re­li (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Karelia

re­pu­bli­ka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej; Re­pu­bli­ka Ka­re­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Eu­ro­pie, na ob­sza­rze mię­dzy Mo­rzem Bał­tyc­kim a Mo­rzem Bia­łym, na po­gra­ni­czu Rosji i Fin­lan­dii;

 (1.2) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­ło­żo­na nad gra­ni­cą z Fin­lan­dią


Ka­re­lia (ros. Карелия, karel. i fiń. "Kar­ja­la"); ofi­cjal­na nazwa Re­pu­bli­ka Ka­re­lii (w urzę­do­wym na te­re­nie kraju ję­zy­ku ro­syj­skim – Республика Карелия – "Rie­spu­bli­ka Ka­rie­li­ja", w ka­rel­skim "Kar­ja­lan ta­za­val­du", fiń­skim – "Kar­ja­lan ta­sa­val­ta") – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karelidy

pre­kam­bryj­skie ruchy gó­rot­wór­cze


Źródła:

SJP.pl

Karelka

miesz­kan­ka Ka­re­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ko­bie­ta z ugro­fiń­skie­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Ka­re­lię;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­re­la lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Karelski

przy­miot­nik od: Ka­re­lia (re­pu­bli­ka na­le­żą­ca do Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej; Re­pu­bli­ka Ka­re­lii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­re­lią, do­ty­czą­cy Ka­re­lii lub Ka­re­lów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­rel­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karen

1. imię żeń­skie;
2. stan w Mjan­mie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karenaż

prze­chy­la­nie stat­ku w celu jego oczy­szcze­nia i kon­ser­wa­cji


Ka­re­naż – w że­glar­stwie i bu­do­wie okrę­tów ce­lo­we prze­chy­le­nie stat­ku lub innej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej na jedną burtę w celu od­sło­nię­cia czę­ści pod­wod­nej ka­dłu­ba do oglę­dzin, czy­szcze­nia albo wy­ko­ny­wa­nia prac kon­ser­wa­cyj­no-re­mon­to­wych, zwy­kle na mie­liź­nie lub przy od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nym na­brze­żu ( ca­re­e­ning).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karencja

1. wy­ma­ga­ny lub wyz­na­czo­ny okres ocze­ki­wa­nia na coś, wstrzy­ma­nie na pe­wien czas;
2. okres opłat, który musi upły­nąć dla uz­na­nia da­ne­go typu ro­szczeń, głów­nie ubez­pie­cze­nio­wych;
3. okres, który musi upły­nąć mię­dzy za­sto­so­wa­niem che­micz­ne­go środ­ka ochro­ny ro­ślin a cza­sem zbio­ru ich owo­ców, po cał­ko­wi­tej de­zak­ty­wa­cji środ­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. okres, który musi upły­nąć, zanim coś bę­dzie mogło bądź mu­sia­ło na­stą­pić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karencyjny

→ ka­ren­cja


Patrz:karencja

Źródła:

SJP.pl

Karenina

po­stać fik­cyj­na z po­wie­ści "Anna Ka­re­ni­na" ro­syj­skie­go pi­sa­rza Lwa Toł­sto­ja


Źródła:

SJP.pl

Karenka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie stan Karen w Mjan­mie i po­słu­gu­ją­ce­go się ję­zy­ka­mi ka­reń­ski­mi;


Źródła:

Wiktionary

Kares

zwy­kle w licz­bie mno­giej: pie­szczo­ty, czu­ło­ści, umiz­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. pie­szczo­ta, czu­łość, przy­mi­la­nie się


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karesować

prze­sta­rza­łe: pie­ścić kogoś, czule nad­ska­ki­wać; do­pie­szczać


Źródła:

SJP.pl

Karesy

zwy­kle w licz­bie mno­giej: pie­szczo­ty, czu­ło­ści, umiz­gi


Źródła:

SJP.pl

Kareta

dawny powóz czte­ro­ko­ło­wy na re­so­rach, z nad­wo­ziem, czę­sto wy­god­nie urzą­dzo­nym, w kształ­cie zam­knię­te­go pudła;
2. w po­ke­rze: układ czte­rech jed­na­ko­wych kart w każ­dym z ko­lo­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czte­ro­ko­ło­wy powóz w kształ­cie pudła, na re­so­rach, z opu­szcza­ny­mi okna­mi w drzwicz­kach;

 (1.2) karc. w po­ke­rze: układ kart o tej samej war­to­ści we wszyst­kich czte­rech ko­lo­rach

 (1.3) ty­pogr. nazwa sym­bo­lu ^ oz­na­cza­ją­ce­go m.in. po­tę­go­wa­nie (2^4 dla 24) lub ko­niunk­cję;

 (1.4) zob. sedan.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karetarski

daw­niej: do­ty­czą­cy wy­ro­bu karet, do­ty­czą­cy ka­re­ty


Źródła:

SJP.pl

Karetka

1. spe­cja­li­stycz­ny po­jazd słu­żą­cy do prze­wo­że­nia ran­nych, cho­rych oraz udzie­le­nia pier­wszej po­mo­cy; am­bu­lans, erka;
2. ka­ret­ka pocz­to­wa - sa­mo­chód przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia pocz­ty lub war­to­ścio­wych prze­sy­łek;
3. daw­niej: jed­no­kon­na lub dwu­kon­na ka­re­ta, roz­po­wszech­nio­na w XIX i XX wieku jako miej­ski po­jazd ko­mu­ni­ka­cyj­ny;
4. w tech­ni­ce: prze­su­wa­ny ele­ment lub ze­spół w ma­szy­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. mot. sa­mo­chód słu­żą­cy do prze­wo­zu cho­rych

 (1.2) mech. prze­su­wa­ją­ca się ru­chem po­su­wi­sto-zwrot­nym część ma­szy­ny do pi­sa­nia i dru­kar­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karetkowy

→ ka­ret­ka


Patrz:karetka

Źródła:

SJP.pl

Karetny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. daw. zwią­za­ny z ka­re­tą, do­ty­czą­cy ka­re­ty


Źródła:

Wiktionary

Karetowy

→ ka­re­ta; ka­re­cia­ny


Źródła:

SJP.pl

Karetta

ga­tu­nek gada z ro­dzi­ny żółwi mor­skich, za­miesz­ku­ją­ce­go cie­płe morza i oce­a­ny


Ka­ret­ta ("Ca­ret­ta ca­ret­ta") – ga­tu­nek gada z ro­dzi­ny żółwi mor­skich (Che­lo­nii­dae), je­dy­ny ży­ją­cy przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Ca­ret­ta".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karezi

[czy­taj: karez-i] po­dziem­ne tu­ne­le iry­ga­cyj­ne w Af­ga­ni­sta­nie


Źródła:

SJP.pl

Kareński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­re­na­mi, do­ty­czą­cy Ka­re­nów


Źródła:

Wiktionary

Kargo

rzad­ko: cargo;
1. ła­du­nek stat­ku albo sa­mo­lo­tu;
2. ubez­pie­cze­nie tran­spor­to­we obej­mu­ją­ce wszel­kie za­gro­że­nia prze­wo­żo­ne­go ła­dun­ku;
3. śro­dek tran­spor­tu przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia okre­ślo­ne­go ła­dun­ku;
4. część portu przez­na­czo­na na za­ła­du­nek i ro­zła­du­nek to­wa­ru;


Źródła:

SJP.pl

Kargopol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w pół­noc­nej Rosji, na te­re­nie ob­wo­du ar­chan­giel­skie­go, na lewym brze­gu rzeki Onegi;


Kar­go­pol ( Каргополь) – mia­sto w pół­noc­nej Rosji, na te­re­nie ob­wo­du ar­chan­giel­skie­go, w re­jo­nie kar­go­pol­skim, na lewym brze­gu rzeki Onegi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kargopolski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­go­po­lem, do­ty­czą­cy Kar­go­po­la


Źródła:

Wiktionary

Kargowa

mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Kar­go­wa – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, sie­dzi­ba gminy Kar­go­wa, po­ło­żo­ne w Kot­li­nie Kar­gow­skiej, nad Obrzy­cą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kargowianin

miesz­ka­niec Kar­go­wej


Źródła:

SJP.pl

Kargowianka

miesz­kan­ka Kar­go­wej


Źródła:

SJP.pl

Kargowiec

sta­tek to­wa­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Kargowski

przy­miot­nik od: Kar­go­wa, Kar­gów


Źródła:

SJP.pl

Kargul

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kari

curry;
1. przy­pra­wa bę­dą­ca mie­szan­ką m.in. pie­przu, ko­len­dry, kur­ku­my, im­bi­ru, chili i gor­czy­cy;
2. po­tra­wa z do­dat­kiem tej przy­pra­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karia

sta­ro­żyt­na kra­i­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na na po­łud­nio­wo-za­chod­nim wy­brze­żu Azji Mniej­szej;


Karia (gr. Καρία, "Karía"; Caria) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Azji Mniej­szej na wy­brze­żu Morza Egej­skie­go na pół­noc od Rodos, gra­ni­czą­ca z Jonią, Lidią, Pi­zy­dią i Likią. Przez Karię prze­pły­wa­ła rzeka Me­an­der (dziś Men­de­res) i jej do­pły­wy: Har­pa­sos, Mar­sy­as i Indus.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kariama

ka­ria­ma czer­wo­no­no­ga - ga­tu­nek du­że­go ptaka za­miesz­ku­ją­ce­go Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak o dłu­gich no­gach z ro­dzi­ny ka­riam, za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kariamy

ka­ria­ma czer­wo­no­no­ga - ga­tu­nek du­że­go ptaka za­miesz­ku­ją­ce­go Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ria­mi­for­mes|Wa­gler|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych, za­miesz­ku­ją­cych wy­łącz­nie Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą;

 (1.2) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ria­mi­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu ka­riam (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ka­ria­ma


Ka­ria­my, dwu­czu­by (Ca­ria­mi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu ka­riam (Ca­ria­mi­for­mes), z pod­gro­ma­dy Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je dwa współ­czes­ne ga­tun­ki za­miesz­ku­ją­ce wy­łącz­nie Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą oraz formy wy­mar­łe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kariatyda

pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na w kształ­cie po­sta­ci ko­bie­cej dźwi­ga­ją­cej na gło­wie bel­ko­wa­nie, bal­kon itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na w po­sta­ci ko­bie­cej speł­nia­ją­ca funk­cję ko­lum­ny lub pi­la­stra, dźwi­ga­ją­ca na gło­wie bel­ko­wa­nie, bal­kon czy gzyms;

 (1.2) książk. przen. pię­kna ko­bie­ta o sil­nej at­le­tycz­nej bu­do­wie


Ka­ria­ty­da – pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na w kształ­cie po­sta­ci ko­bie­cej, dźwi­ga­ją­cej na gło­wie (pod­trzy­mu­ją­cej) ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny bu­dow­li: bel­ko­wa­nie, gzyms, bal­kon lub nad­wie­szo­ną kon­dy­gna­cję bu­dyn­ku, speł­nia­ją­ca funk­cję ko­lum­ny.

Cha­rak­te­ry­stycz­na jest zwła­szcza dla po­rząd­ku joń­skie­go. We­dług prze­ka­zu Wi­tru­wiu­sza nazwa po­cho­dzić ma od Καρυάτιδες („dziew­czy­ny ze wsi Ka­ry­ai” – czyli sprze­da­ne w nie­wo­lę bran­ki po zbu­rze­niu sprzy­ja­ją­cej Per­som la­koń­skiej wsi Ka­ry­ai lub Ka­rios).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kariatydowy

przy­miot­nik od: ka­ria­ty­da


Źródła:

SJP.pl

Karibe

nie­wiel­ka dra­pież­na ryba słod­ko­wod­na z po­drzę­du ką­sa­czy; pi­ra­nia, pi­ra­ja


Źródła:

SJP.pl

Karibu

pod­ga­tu­nek re­ni­fe­ra z Ame­ry­ki Pn.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. re­ni­fer


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karier

naj­szyb­szy ro­dzaj ga­lo­pu zwie­rząt czwo­ro­noż­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. łow. jeźdz. naj­szyb­szy galop

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) od ka­rie­ra


Ka­rier, bag­de­ta an­giel­ska – rasa go­łę­bia na­le­żą­ca do grupy bro­daw­cza­ków (II). Po­dob­nie jak inne rasy po­cho­dzi od go­łę­bia skal­ne­go ("Co­lum­ba livia"). An­giel­skie słowo "car­rier" oz­na­cza "prze­woź­nik" co jed­noz­nacz­nie wska­zu­je, że rasa ta po­cząt­ko­wo miała do­brze roz­wi­nię­tą umie­jęt­ność po­wro­tu do gnia­zda. Mają dłu­gie, smu­kłe ciała, z długą szyją, pro­por­cjo­nal­ną do resz­ty ciała i cha­rak­te­ry­stycz­ną cechę – dużą, za­o­krą­glo­ną wo­sków­kę na dzio­bie (bro­daw­kę, od któ­rej zresz­tą po­cho­dzi nazwa grupy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kariera

1. zdo­by­wa­nie coraz wyż­szej po­zy­cji w ja­kimś za­wo­dzie lub w ja­kiejś dzie­dzi­nie; też: suk­ces od­nie­sio­ny w tym za­wo­dzie lub w tej dzie­dzi­nie;
2. za­ska­ku­ją­ca po­pu­lar­ność cze­goś;
3. prze­bieg czy­jejś pracy za­wo­do­wej w ciągu ca­łe­go życia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osią­gnię­cie suk­ce­su w życiu za­wo­do­wym

 (1.2) prze­bieg pracy za­wo­do­wej


Ka­rie­ra – droga pro­fe­sjo­nal­ne­go roz­wo­ju, którą czło­wiek ma za­miar przejść w swym za­wo­do­wym życiu. Ro­zu­mie­nie tego po­ję­cia jest za­wsze bar­dzo su­biek­tyw­ne, gdyż ludzi ce­chu­ją różne spoj­rze­nia na kon­cep­cję ka­rie­ry – każda osoba bo­wiem przyj­mu­je inne cele do osią­gnię­cia w życiu za­wo­do­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karierka

zdrob­nie­nie od: ka­rie­ra


Źródła:

SJP.pl

Karierotwórczy

ma­ją­cy wpływ na roz­wój ka­rie­ry


Źródła:

SJP.pl

Karierowicz

czło­wiek, któ­re­go głów­nym celem ży­cio­wym jest zro­bie­nie ka­rie­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. czło­wiek bez skru­pu­łów dą­żą­cy do osią­gnię­cia suk­ce­su, zro­bie­nia ka­rie­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karierowiczka

ko­bie­ta, któ­rej głów­nym celem ży­cio­wym jest zro­bie­nie ka­rie­ry


Źródła:

SJP.pl

Karierowiczostwo

chęć zdo­by­cia za wszel­ką cenę sta­no­wi­ska, ma­jąt­ku, itp.; ary­wizm


Źródła:

SJP.pl

Karierowy

→ ka­rie­ra


Patrz:kariera

Źródła:

SJP.pl

Karies

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość w pół­noc­no-wschod­niej Gre­cji, sto­li­ca Au­to­no­micz­nej Re­pu­bli­ki Athos;


Ka­ries – miej­sco­wość w pół­noc­no-wschod­niej Gre­cji, sto­li­ca Athos. Znaj­du­ją się tam sie­dzi­by urzę­dów Athos. W 2011 roku li­czy­ła 163 miesz­kań­ców. Jest naj­więk­szą osadą na te­re­nie Au­to­no­micz­nej Re­pu­bli­ki Athos.

W ka­te­drze w Ka­ries prze­cho­wy­wa­na jest cu­dow­na Ikona Matki Bożej „Godne Jest”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karim

arab­skie imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Karim (كريم) – imię po­cho­dze­nia arab­skie­go, jest czter­dzie­stym trze­cim z „Naj­pię­kniej­szych imion Al­la­ha”. Oz­na­cza do­słow­nie „hojny”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karimata

pro­sto­kąt­na, cien­ka (od pię­ciu do kil­ku­na­stu mi­li­me­trów) pian­ka z two­rzy­wa sztucz­ne­go, do­brze izo­lu­ją­ca ciepl­nie, sto­so­wa­na jako po­dło­że pod śpi­wór dla utrzy­ma­nia cie­pła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. ro­dzaj lek­kiej maty tu­ry­stycz­nej wy­ko­na­nej z pian­ki, sto­so­wa­nej jako izo­la­cja mię­dzy po­dło­żem a śpi­wo­rem;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) hist. typ roz­wid­lo­ne­go grotu śred­nio­wiecz­nych strzał ja­poń­skich, sto­so­wa­nych np. do prze­ci­na­nia ta­kie­lun­ku wro­gich stat­ków


Ka­ri­ma­ta – ar­kusz pian­ki z two­rzy­wa sztucz­ne­go, do­brze izo­lu­ją­cy ciepl­nie i sto­so­wa­ny jako ma­te­rac do spa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karimatka

zdrob­nie­nie od: ka­ri­ma­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­ri­ma­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karina

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Zo­bacz też: "Ka­ri­na" – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych.

Ka­ri­na, Ka­ry­na – imię żeń­skie, po­cho­dzą­ce z jęz. nie­miec­kie­go; forma zdrob­nia­ła od imie­nia "Ka­ta­ri­na" (pol. Ka­ta­rzy­na). Inna hi­po­te­za mówi, że wy­wo­dzi się od słowa "cara", które po ła­ci­nie oz­na­cza "ko­cha­na, droga" lub w ga­lic­kim "przy­ja­ciel". Je­szcze inna hi­po­te­za mówi, że po­cho­dzi od nazwy kon­ste­la­cji Kil, naz­wa­nej w związ­ku kilem stat­ku Ja­zo­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ri­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Karinka

zdrob­nie­nie od: Ka­ri­na (imię żeń­skie)


Ka­rin­ka ( Каринка) – wieś (sieło) w Rosji, w ob­wo­dzie ki­row­skim, w re­jo­nie ki­ro­wo-cze­piec­kim. W 2010 li­czy­ła 852 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kariofanowce

rząd or­ga­niz­mów z klasy bak­te­rii nit­ko­wa­tych; Ca­ry­op­ha­na­les


Źródła:

SJP.pl

Kariofanowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu or­ga­niz­mów z klasy bak­te­rii nit­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kariofilen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny z grupy ter­pe­nów (sesk­wi­ter­pen), skład­nik olej­ków ete­rycz­nych, np. goź­dzi­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Kariogamia

pro­ces zle­wa­nia się dwóch jąder ko­mór­ko­wych


Ka­rio­ga­mia – zle­wa­nie się jąder (przed­ją­drzy) ko­pu­lu­ją­cych ko­mó­rek roz­rod­czych w jedno jądro zy­go­ty. W wy­ni­ku tego pow­sta­je jądro o di­plo­i­dal­nej licz­bie chro­mo­so­mów. Ka­rio­ga­mia jest jedną z faz syn­ga­mii, która skła­da się z plaz­mo­ga­mii i ka­rio­ga­mii. Naj­waż­niej­szym mo­men­tem syn­ga­mii jest jed­nak ka­rio­ga­mia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kariogamiczny

przy­miot­nik od: ka­rio­ga­mia


Źródła:

SJP.pl

Karioka

la­ty­no­ska od­mia­na fok­stro­ta; ca­rio­ca, ca­rio­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski

 (1.2) mu­zy­ka do ka­rio­ki (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kariokinetyczny

→ ka­rio­ki­ne­za


Patrz:kariokineza

Źródła:

SJP.pl

Kariokineza

Ka­rio­ki­ne­za – po­dział jądra ko­mór­ko­we­go na dwa jądra po­tom­ne, z wy­róż­ni­co­wa­niem się chro­mo­so­mów. Roz­róż­nia się dwa ro­dza­je:


Źródła:

Wikipedia

Kariolimfa

płyn two­rzą­cy śro­do­wi­sko wew­nętrz­ne jądra ko­mór­ko­we­go; nu­kle­o­plaz­ma


Źródła:

SJP.pl

Kariolimfatyczny

→ ka­rio­lim­fa


Patrz:kariolimfa

Źródła:

SJP.pl

Kariolka

jed­no­kon­ny, lekki, od­kry­ty powóz, zwy­kle dwu­ko­ło­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) transp. mały, lekki, spa­ce­ro­wy od­kry­ty powóz dwu­ko­ło­wy


Ka­riol­ka (łac. "car­rus", fr. "car­rio­le") – ro­dzaj ma­łe­go spa­ce­ro­we­go od­kry­te­go po­wo­zu, dwu lub czte­ro­ko­ło­we­go. Był to po­jazd jed­no­kon­ny z sie­dze­nia­mi po­kry­ty­mi skórą, i wy­po­sa­ża­ny w drew­nia­ne, zaz­wy­czaj, re­so­ry. W ty­po­wej ka­riol­ce obok po­wo­żą­ce­go było miej­sce dla jed­ne­go, góra dwóch pa­sa­że­rów. Po­jazd był po­pu­lar­ny w sfe­rach dwor­skich w okre­sie od 2 po­ło­wy XVIII wieku do pier­wszej ćwier­ci XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kariolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ka­rio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Kariologia

dzie­dzi­na cy­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem jądra ko­mór­ko­we­go


Ka­rio­lo­gia (gr. "káryon" – (jądro) orzech(a); "-logia" - wy­po­wiedź w sło­wie albo na pi­śmie; dok­try­na, te­o­ria, nauka; roz­pra­wa, trak­tat) – nauka o ją­drze ko­mór­ko­wym, jego bu­do­wie, funk­cjach i zna­cze­niu dla ko­mór­ki. Kla­sy­fi­ko­wa­na jako dział cy­to­lo­gii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kariologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­rio­lo­gią, do­ty­czą­cy ka­rio­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Karionty

do­me­na obej­mu­ją­ca or­ga­niz­my żywe zbu­do­wa­ne z ko­mó­rek ma­ją­cych jądra ko­mór­ko­we; or­ga­niz­my ją­dro­we (eu­ka­rio­tycz­ne), ją­drow­ce, ją­dro­we, eu­ka­rion­ty, eu­ka­rio­ta, ka­rio­ty


Źródła:

SJP.pl

Karioplazmatyczny

→ ka­rio­plaz­ma


Patrz:karioplazma

Źródła:

SJP.pl

Kariosom

chro­ma­ty­no­we ją­der­ko


Źródła:

SJP.pl

Kariota

palma z tro­pi­kal­nych ob­sza­rów Azji i Oce­a­nii


Ka­rio­ta ("Ca­ry­o­ta" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm). Obej­mu­je 15 ga­tun­ków. Rosną one w na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku w tro­pi­kal­nej Azji i Oce­a­nii, na ob­sza­rze od Indii po Va­nu­a­tu. Wy­stę­pu­ją w la­sach pier­wot­nych i wtór­nych, w wil­got­nym kli­ma­cie rów­ni­ko­wym i na ob­sza­rach z kli­ma­tem kształ­to­wa­nym pod wpły­wem mon­su­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karioty

palma z tro­pi­kal­nych ob­sza­rów Azji i Oce­a­nii


Źródła:

SJP.pl

Kariotyp

pełny ze­staw chro­mo­so­mów ko­mór­ki so­ma­tycz­nej or­ga­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ze­staw chro­mo­so­mów wła­ści­wy dla da­ne­go or­ga­niz­mu;


Ka­rio­typ, gar­ni­tur chro­mo­so­mo­wy – kom­plet­ny ze­staw chro­mo­so­mów ko­mór­ki so­ma­tycz­nej or­ga­niz­mu. Ka­rio­typ jest cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną dla osob­ni­ków tego sa­me­go ga­tun­ku, tej samej płci oraz dot­knię­tych tymi sa­my­mi aber­ra­cja­mi chro­mo­so­mo­wy­mi (albo cał­ko­wi­cie zdro­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kariowie

miesz­kań­cy Karii, hi­sto­rycz­nej kra­i­ny w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji Mniej­szej


Źródła:

SJP.pl

Karit

ro­dzaj two­rzy­wa sztucz­ne­go z usz­la­chet­nio­ne­go węgla lub im­pre­gno­wa­ne­go gra­fi­tu; sto­so­wa­ne m.in. do pro­duk­cji wy­kła­dzin i apa­ra­tu­ry che­micz­nej


Źródła:

SJP.pl

Kark

tył szyi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. tylny frag­ment szyi po­wy­żej grzbie­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. umię­śnio­ny męż­czyz­na, uwa­ża­ją­cy swoją masę za naj­więk­szy atry­but


Kark – tylna część szyi znaj­du­ją­ca się mię­dzy głową a grzbie­tem.

U niek­tó­rych ssa­ków, na przy­kład kotów, pod wpły­wem na­ci­sku na kark za­cho­dzi chwi­lo­we za­ha­mo­wa­nie ich ak­tyw­no­ści ru­cho­wej (), co poz­wa­la matce na prze­no­sze­nie mło­dych chwy­tem zę­ba­mi za kark. Ist­nie­ją ba­da­nia na pod­sta­wie któ­rych stwier­dzo­no, że spię­cie skóry na karku do­ro­słe­go kota za po­mo­cą spi­na­cza może dzia­łać uspo­ka­ja­ją­co, jed­nak jest to kwe­stia in­dy­wi­du­al­na dla każ­de­go osob­ni­ka i nie u każ­de­go ten odruch za­cho­dzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kark.

skrót

 (1.1) = kar­ko­no­ski


Źródła:

Wiktionary

Karkas

1. kor­pus cewki elek­trycz­nej wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu izo­la­cyj­ne­go;
2. po­cisk za­pa­la­ją­cy o kształ­cie elip­so­i­dal­nym, uży­wa­ny w daw­nej ar­ty­le­rii;
3. wy­ko­na­ny z drutu szkie­let aba­żu­ru, ka­pe­lu­sza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karkonoski

przy­miot­nik od: Kar­ko­no­sze


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kar­ko­no­szy, zwią­za­ny z Kar­ko­no­sza­mi, po­cho­dzą­cy z Kar­ko­no­szy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karkonosze

naj­wyż­szy masyw gór­ski Su­de­tów, wy­stę­pu­je w Pol­sce i Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w Su­de­tach;


Kar­ko­no­sze (pol. n. tra­dyc. do 1946 "Góry Ol­brzy­mie", rów­nież "Kar­ko­no­sze", cz. "Krkonoše", w dia­lek­cie pół­noc­nows­chod­nio­cze­skim "Kerkonoše", śl.-niem. "Rie­sa­ge­ber­ge", niem. "Rie­sen­ge­bir­ge", ang. "Giant Mo­un­ta­ins") (332,37) – naj­wyż­sze pasmo gór­skie Su­de­tów i za­ra­zem Czech roz­cią­ga­ją­ce się na prze­strze­ni ok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karkopłetwe

o ce­chach kar­ko­płet­wych (rząd ryb)


Źródła:

SJP.pl

Karkopłetwy

o ce­chach kar­ko­płet­wych (rząd ryb)


Źródła:

SJP.pl

Karkosik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karkoszka

naz­wi­sko


Kar­kosz­ka – część Wo­dzi­sła­wia Ślą­skie­go, dawna wieś, obec­nie na­le­ży do dziel­ni­cy Je­dłow­nik-Tu­rzycz­ka-Kar­kosz­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karkowy

przy­miot­nik od: kark


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kar­kiem, do­ty­czą­cy karku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karkołomniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kar­ko­łom­nie


Źródła:

SJP.pl

Karkołomność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co kar­ko­łom­ne – gro­żą­ce śmier­cią, ka­lect­wem, po­ła­ma­niem karku

 (1.2) przen. cecha cze­goś, co jest da­le­ko idące i opar­te na kru­chych prze­słan­kach

 (1.3) przen. cecha cze­goś, co jest bar­dzo śmia­łe i nio­są­ce ry­zy­ko nie­po­wo­dze­nia

 (1.4) przen. cecha cze­goś, co jest na­je­żo­ne skraj­ny­mi trud­no­ścia­mi i bar­dzo skom­pli­ko­wa­ne


Źródła:

Wiktionary

Karkołomny

1. gro­żą­cy śmier­cią lub ka­lect­wem; sza­leń­czy, ry­zy­kanc­ki;
2. bar­dzo śmia­ły i nio­są­cy ry­zy­ko nie­po­wo­dze­nia; bra­wu­ro­wy, awan­tur­ni­czy


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który grozi śmier­cią, ka­lect­wem, po­ła­ma­niem karku

 (1.2) przen. da­le­ko idący, opar­ty na kru­chych prze­słan­kach

 (1.3) przen. bar­dzo śmia­ły i nio­są­cy ry­zy­ko nie­po­wo­dze­nia

 (1.4) przen. na­je­żo­ny skraj­ny­mi trud­no­ścia­mi i bar­dzo skom­pli­ko­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karkut

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karkóweczka

zdrob­nie­nie od: kar­ków­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kar­ków­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karkówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spoż. mięso z karku zwie­rzę­ce­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karkówkowy

→ kar­ków­ka


Patrz:karkówka

Źródła:

SJP.pl

Karl

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karleć

maleć, tra­cić zdol­ność wzro­stu; kar­ło­wa­cieć


Źródła:

SJP.pl

Karli

niski, kar­ło­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy karła

 (1.2) nie­wiel­kie­go wy­mia­ru; o ma­łych roz­mia­rach

 (1.3) przen. o nie­du­żym zna­cze­niu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karlica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej o nie­do­bo­rze wzro­stu;


Źródła:

Wiktionary

Karliczek

zdrob­nie­nie od: kar­li­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od Kar­lik


Kar­li­czek ("Mi­cro­che­ra al­bo­co­ro­na­ta") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych (Tro­chi­li­dae). Wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Cen­tral­nej. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karliczka

zdrob­nie­nie od: kar­li­ca


Źródła:

SJP.pl

Karlik

nie­to­perz z ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­pi­strel­lus|Kaup|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

 (1.2) pot. zool. nie­to­perz z ro­dza­ju kar­li­ków (1.1)

 (1.3) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­sop­te­rus mi­nu­tus|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ja­dal­nej ryby mor­skiej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych;

 (1.4) pot. icht. ryba z ga­tun­ku kar­li­ków (1.3)

 (1.5) herp. afry­kań­ska żaba z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­me­no­chi­rus bo­ett­ge­ri|ref=tak.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karlikowo

dziel­ni­ca So­po­tu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karlikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karlikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kar­li­ka lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) rzad. na­le­żą­cy do kar­li­ka

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) rzad. zwią­za­ny z kar­li­kiem, do­ty­czą­cy kar­li­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) rzad. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kar­li­ka, ma­ją­cy cechy kar­li­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karlin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karlinianin

miesz­ka­niec Kar­li­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Karlinianka

miesz­kan­ka Kar­li­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Karlino

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Kar­li­no ( Körlin an der Per­san­te) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kar­li­no.

Mia­sto ma 5507 miesz­kań­ców (30 czerw­ca 2022).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karlista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik kar­liz­mu, tra­dy­cjo­na­li­stycz­ne­go i pro­ka­to­lic­kie­go ruchu po­li­tycz­ne­go w Hisz­pa­nii;


Źródła:

Wiktionary

Karlistka

→ kar­li­sta


Patrz:karlista

Źródła:

SJP.pl

Karlistowski

→ kar­li­sta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ru­chem kar­li­stów


Patrz:karlista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karliński

przy­miot­nik od: Kar­li­no


Źródła:

SJP.pl

Karlowarski

przy­miot­nik od: Kar­lo­we Wary (mia­sto w Cze­chach; Kar­lo­vy Vary; dawna nazwa: Karls­bad, przy­miot­nik: karls­badz­ki)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­lo­wy­mi Wa­ra­mi, do­ty­czą­cy Kar­lo­wych Warów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karlowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Karla lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Karlsbad

dawna nazwa mia­sta w Cze­chach, obec­nie: Kar­lo­we Wary


Karls­bad – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, w re­gio­nie Mitt­le­rer Oberr­he­in, w po­wie­cie Karls­ru­he. Leży ok. 15 km na po­łud­nio­wy wschód od Karls­ru­he.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karlsbadzki

przy­miot­nik od: Karls­bad (mia­sto w Cze­chach, obec­na nazwa: Kar­lo­we Wary, Kar­lo­vy Vary; przy­miot­nik: kar­lo­war­ski)


Źródła:

SJP.pl

Karlskrona

[czy­taj: kal­skru:na] mia­sto por­to­we w po­łud­nio­wej Szwe­cji


Karl­skro­na – mia­sto w po­łud­nio­wej Szwe­cji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­gio­nu Ble­kin­ge i gminy Karl­skro­na, port wo­jen­ny nad Mo­rzem Bał­tyc­kim.

Port Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej w Karl­skro­nie znaj­du­je się na li­ście świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karlsruhe

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia;


Karls­ru­he – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia. Sie­dzi­ba re­jen­cji Karls­ru­he, re­gio­nu Mitt­le­rer Oberr­he­in oraz po­wia­tu Karls­ru­he, do któ­re­go mia­sto jed­nak nie na­le­ży. Leży na Ni­zi­nie Gór­no­reń­skiej, nad rze­ka­mi Ren, Alb i Pfinz, na wy­so­ko­ści 115 m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karlsson

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karlus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przy­stoj­ny chło­pak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. chło­piec, ka­wa­ler

 (1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. obraź. męż­czyz­na


Źródła:

Wiktionary

Karm

po­karm dla zwie­rząt; karma


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: karma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karma

1. po­karm dla zwie­rząt; pasza;
2. w in­dyj­skich re­li­giach i in­dyj­skiej fi­lo­zo­fii: suma uczyn­ków czło­wie­ka, de­cy­du­ją­ca o cha­rak­te­rze na­stęp­nej in­kar­na­cji; kar­man


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. po­karm dla zwie­rząt

 (1.2) rel. w hin­du­iz­mie, bud­dyz­mie i dżi­niz­mie: przesz­łe czyny i za­mia­ry ma­ją­ce wpływ na przysz­łość czu­ją­cej isto­ty (np. czło­wie­ka) i jej na­stęp­ne wcie­le­nia;


Karma (lub kar­man, sanskr. कर्म, pali. kamma, chiń. 業 "yè", kor. 업 "ǒp"; jap. "gō"; wiet. "nghiệp") – w bud­dyz­mie, hin­du­iz­mie i re­li­giach dhar­micz­nych jest to przy­czy­na – ro­zu­mia­na w sen­sie prawa przy­czy­ny i skut­ku.

Fi­lo­zo­ficz­ne wy­ja­śnie­nie karmy różni się po­mię­dzy tra­dy­cja­mi, jed­nak głów­na idea głosi, że czyny two­rzą przysz­łe doś­wiad­cze­nia i przez to każdy jest od­po­wie­dzial­ny za włas­ne życie, cier­pie­nie i szczę­ście, jakie spro­wa­dza na sie­bie i in­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karman

w in­dyj­skich re­li­giach i in­dyj­skiej fi­lo­zo­fii: suma uczyn­ków czło­wie­ka po­peł­nio­nych za życia, de­cy­du­ją­ca o cha­rak­te­rze na­stęp­nej in­kar­na­cji; karma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. w hin­du­iz­mie, bud­dyz­mie i dżi­niz­mie: przesz­łe czyny i za­mia­ry ma­ją­ce wpływ na przysz­łość czu­ją­cej isto­ty (np. czło­wie­ka) i jej na­stęp­ne wcie­le­nia;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bia­ły­stok. port­fel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmaniola

car­ma­gno­la;
1. nazwa pie­śni re­wo­lu­cyj­nej i tańca z cza­sów Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej
2. płaszcz z dłu­gim koł­nie­rzem, no­szo­ny przez re­wo­lu­cjo­ni­stów fran­cu­skich w okre­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fran­cu­ska mar­szo­wa pieśń re­wo­lu­cyj­na, gry­wa­na też w cza­sie eg­ze­ku­cji;

 (1.2) cho­re­ogr. ta­niec z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej wy­ko­ny­wa­ny przy wtó­rze kar­ma­nio­li (1.1)

 (1.3) krót­ki płaszcz z dużym koł­nie­rzem no­szo­ny przez fran­cu­skich re­wo­lu­cjo­ni­stów


Kar­ma­nio­la (fr. "Car­ma­gno­le", od Car­ma­gno­la, mia­sta we Wło­szech) – ta­niec z okre­su Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej wy­ko­ny­wa­ny przy wtó­rze pie­śni re­wo­lu­cyj­nej z 1792 o tej samej naz­wie.

Opis tańca zo­stał umie­szczo­ny w "Opo­wie­ści o dwóch mia­stach" Char­le­sa Dic­ken­sa. Do Kar­ma­nio­li od­wo­ły­wał się też m.in. Ana­to­le Fran­ce w po­wie­ści o re­wo­lu­cji fran­cu­skiej pt. "Bo­go­wie łakną krwi".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karmazyn

1. in­ten­syw­nie czer­wo­ny kolor,
2. tka­ni­na ce­nio­na daw­niej w in­ten­syw­nie czer­wo­nym ko­lo­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) barwa in­ten­syw­nie czer­wo­na

 (1.2) tka­ni­na w ko­lo­rze kar­ma­zy­nu (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. szlach­cic, który mógł nosić kar­ma­zy­no­wy żupan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) icht. at­lan­tyc­ka ryba po­dob­na do oko­nia;

 (3.2) zool. rasa kur;


Zo­bacz też: kar­ma­zyn – ryba oraz kar­ma­zyn – kura.

Kar­ma­zyn – od­cień ciem­nej czer­wie­ni z nie­wiel­ką do­miesz­ką błę­ki­tu. Tra­dy­cyj­nie okre­śla­ny jako kolor krwi żyl­nej (ciem­nej) w prze­ci­wień­stwie do szkar­ła­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karmazynek

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z ga­tun­ków ryb z rzędu skor­pe­noksz­tałt­nych


Źródła:

SJP.pl

Karmazynka

1. szaro-brą­zo­wy motyl z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych; wstę­gów­ka kar­ma­zyn­ka;
2. ame­ry­kań­ska rasa kur


Źródła:

SJP.pl

Karmazynkowy

przy­miot­nik od: kar­ma­zy­nek


Źródła:

SJP.pl

Karmazynowy

przy­miot­nik od: kar­ma­zyn


przy­miot­nik

 (1.1) in­ten­syw­nie czer­wo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmel

1. słod­ka, roz­cią­gli­wa masa uzy­ski­wa­na przez ogrze­wa­nie cukru
2. zakon kar­me­li­tań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. brą­zo­wy barw­nik spo­żyw­czy, otrzy­my­wa­ny przez ogrze­wa­nie cukru, sa­cha­ro­zy lub glu­ko­zy, uży­wa­ny jako do­da­tek do sło­dy­czy, de­se­rów i piwa

 (1.2) rel. klasz­tor za­ko­nu kar­me­li­tów lub kar­me­li­ta­nek


Kar­mel (tzw. cu­kier pa­lo­ny, E150) – masa pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku pod­grze­wa­nia cukru spo­żyw­cze­go lub in­nych wę­glo­wo­da­nów, w wy­ni­ku czego uzy­sku­je brą­zo­wą (kar­me­lo­wą) barwę i cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach. Po osty­gnię­ciu przy­bie­ra szkli­stą po­stać i może być skład­ni­kiem po­traw, uży­wa­ny do de­ko­ra­cji po­traw oraz jako do­da­tek bar­wią­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karmelarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. zaw. cu­kier­nicz­ka wyt­wa­rza­ją­ca kar­mel na sło­dy­cze


Źródła:

Wiktionary

Karmelarnia

dział za­kła­du, w któ­rym przy­go­to­wu­je się kar­mel na cu­kier­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział pro­duk­cyj­ny w fa­bry­ce sło­dy­czy, w któ­rym wyt­wa­rza się kar­mel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelarski

przy­miot­nik od: kar­me­larz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kar­me­lar­stwem, do­ty­czą­cy kar­me­lar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cuk. przy­go­to­wy­wa­nie kar­me­lu na cu­kier­ki i li­za­ki

 (1.2) zaw. zawód wy­ko­ny­wa­ny przez kar­me­la­rzy


Źródła:

Wiktionary

Karmelarz

osoba przy­go­to­wu­ją­ca masę na kar­mel­ki, zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem kar­me­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cuk. zaw. cu­kier­nik wyt­wa­rza­ją­cy kar­mel na sło­dy­cze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelek

cu­kie­rek z kar­me­lu twar­dy lub na­dzie­wa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cu­kie­rek z kar­me­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelici

Kar­me­li­ci (pełna nazwa: Zakon Braci Najś­więt­szej Maryi Panny z Góry Kar­mel, po łac. "Ordo fra­trum Be­a­tae Vir­gi­nis Ma­riae de monte Car­mel"; skrót: OCarm) – men­dy­kanc­ki ka­to­lic­ki zakon kon­tem­pla­cyj­no-czyn­ny. Z racji swo­je­go men­dy­kanc­kie­go cha­rak­te­ru kar­me­li­ci nie two­rzą tra­dy­cyj­ne­go za­ko­nu mni­sze­go i nie są mni­cha­mi osia­dły­mi na stałe w jed­nym klasz­to­rze, lecz brać­mi za­kon­ny­mi (ang. "friars").


Źródła:

Wikipedia

Karmelicki

zwią­za­ny z kar­me­li­tą; kar­me­li­tań­ski


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mę­skie­go za­ko­nu kar­me­li­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelita

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kon­nik z za­ko­nu kar­me­li­tań­skie­go


Kar­me­li­ta – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karmelitanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go; kar­me­lit­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z za­ko­nu kar­me­li­tań­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelitanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go; kar­me­lit­ka


Źródła:

SJP.pl

Karmelitański

zwią­za­ny z kar­me­li­tą; kar­me­lic­ki


przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Kar­me­lem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelitka

→ kar­me­li­ta


Patrz:karmelita

Źródła:

SJP.pl

Karmelitki

→ kar­me­li­ta


Patrz:karmelita

Źródła:

SJP.pl

Karmelizacja

roz­pad cukru pod wpły­wem cie­pła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. kulin. pro­ces roz­kła­du cukru pod wpły­wem cie­pła;


Kar­me­li­za­cja – pro­ces nie­en­zy­ma­tycz­ne­go ciem­nie­nia żyw­no­ści, spo­wo­do­wa­ny pow­sta­wa­niem kar­me­lu, w wy­ni­ku pod­da­wa­nia cukru dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry. Kar­me­li­za­cja służy na­da­niu po­żą­da­nej barwy i za­pa­chu m.in. pro­duk­tom pie­kar­skim, sło­dy­czom i ziar­nom kawy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karmelizacyjny

przy­miot­nik od: kar­me­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Karmelizować

roz­kła­dać cu­kier przez jego pra­że­nie


Źródła:

SJP.pl

Karmelki

cu­kie­rek z kar­me­lu twar­dy lub na­dzie­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Karmelkowaty

po­dob­ny do kar­mel­ków


Źródła:

SJP.pl

Karmelkowy

przy­miot­nik od: kar­me­lek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. spoż. do­ty­czą­cy kar­mel­ków, zwią­za­ny z kar­mel­ka­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor żół­to­brą­zo­wy, taki jak kolor kar­me­lu

 (2.2) pejor. prze­sło­dzo­ny, zbyt miły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelowy

przy­miot­nik od: kar­mel


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. spoż. do­ty­czą­cy kar­me­lu, za­wie­ra­ją­cy kar­mel, zro­bio­ny z kar­me­lu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor żół­to­brą­zo­wy, taki jak kolor kar­me­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmelówka

do­mo­wa wódka pro­du­ko­wa­na ze spi­ry­tu­su z do­dat­kiem kar­me­lu; prze­pa­lan­ka, alem­bik


Źródła:

SJP.pl

Karmen

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Karmenadel

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Lwów. kot­let cie­lę­cy z kost­ką

 (1.2) gw-pl|Cie­sza­nów. zraz

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kot­let scha­bo­wy


Źródła:

Wiktionary

Karmenta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. sta­ro­rzym­ska bo­gi­ni płod­no­ści;


Kar­men­ta (także Kar­men­tis, Car­men­ta, Ni­ko­stra­te, Temis, Tel­pu­sa, Ti­man­dra, Po­stu­er­sa, Pror­sa, łac. Car­men­tis, od "car­men" ‘ma­gicz­ne za­klę­cie’, ‘pieśń’) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej nimfa ar­ka­dyj­ska, ka­me­na, wieszcz­ka, bo­gi­ni płod­no­ści.

Ucho­dzi­ła za córkę grec­kie­go boga La­do­na. Uwa­ża­no ją za matkę lub żonę Ewan­dra. Przed przy­by­ciem do Ita­lii miała w swo­jej oj­czyź­nie nosić imię Ni­ko­stra­te, Temis, Ti­man­dra lub Tel­pu­sa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karmia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. karma, po­karm dla zwie­rząt

 (1.2) stpol. śrpol. po­karm, po­si­łek, po­ży­wie­nie

 (1.3) śrpol. przen. to, co się czę­sto robi


Źródła:

Wiktionary

Karmiak

worek z paszą za­kła­da­ny ko­nio­wi na pysk


Źródła:

SJP.pl

Karmiciel

prze­sta­rza­łe: osoba, która karmi, do­star­cza po­ży­wie­nia; ży­wi­ciel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która stale karmi, do­star­cza po­ży­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmicielka

ko­bie­ta do­star­cza­ją­ca po­ży­wie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która stale karmi, do­star­cza po­ży­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmiczny

w fi­lo­zo­fii hin­du­i­stycz­nej: wy­ni­ka­ją­cy z karmy, uczyn­ków z po­przed­nie­go wcie­le­nia, de­cy­du­ją­cych o losie w ak­tu­al­nej in­kar­na­cji


przy­miot­nik

 (1.1) rel. / filoz. zwią­za­ny z karmą, do­ty­czą­cy karmy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmidełko

1. szkla­ne pły­wa­ją­ce urzą­dze­nie do kar­mie­nia ryb ak­wa­rio­wych;
2. zdrob­nie­nie od: kar­mi­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: kar­mi­dło

 (1.2) małe kar­mi­dło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmidło

urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie na­peł­nia­ją­ce ko­ry­ta zwie­rząt paszą z za­sob­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­jem­nik, w któ­rym daje się je­dze­nie zwie­rzę­tom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmienie

dawać jeść, żywić


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kar­mić., nazwa czyn­no­ści bez­poś­red­nie­go po­da­wa­nia żyw­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmik

wieprz tu­czo­ny, przez­na­czo­ny na mięso; karm­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) roln. tu­czo­ne pro­się, przez­na­czo­ne na mięso


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmin

1. barw­nik otrzy­my­wa­ny z ko­sze­ni­li
2. kolor ja­skra­wo­czer­wo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­cień in­ten­syw­nej, głę­bo­kiej czer­wie­ni

 (1.2) barw­nik lub pig­ment w od­cie­niu kar­mi­nu (1.1)


Kar­min (aram. "kir­miz" – czer­wień) – barw­nik po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, o ko­lo­rze na­sy­co­nej, głę­bo­kiej czer­wie­ni. Che­micz­nie głów­nym skład­ni­kiem kar­mi­nu jest kwas kar­mi­no­wy, bę­dą­cy zło­żo­ną po­chod­ną hy­drok­sy­an­tra­chi­no­nu.

[] Pier­wot­nie pro­du­ko­wa­ny był z czerw­ca o naz­wie ko­sze­ni­la ("Dac­ty­lo­pius coc­cus"), że­ru­ją­ce­go na kak­tu­sach mek­sy­kań­skich oraz z czerw­ca pol­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karminadel

ślą­ski kot­let mie­lo­ny przy­go­to­wy­wa­ny tra­dy­cyj­nie z mięsa wie­przo­we­go; kar­bi­na­del


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kot­let mie­lo­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karminować

prze­sta­rza­le: bar­wić usta, po­licz­ki na kolor kar­mi­nu


Źródła:

SJP.pl

Karminowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: kar­mi­no­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: kar­min


Źródła:

Wiktionary

Karminowoczerwony

czer­wo­ny o kar­mi­no­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Karminowowiśniowy

wi­śnio­wy o kar­mi­no­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Karminowy

książ­ko­wo: ma­ją­cy barwę kar­mi­nu, in­ten­syw­nie czer­wo­ny; ja­skra­wo­czer­wo­ny, szkar­łat­ny, kar­ma­zy­no­wy, krwa­wo­czer­wo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny, taki jak kolor kar­mi­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karminówka

wstę­gów­ka kar­mi­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Karmisko

1. spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ne miej­sce, w któ­rym wy­kła­da się karmę dla zwie­rzy­ny le­śnej;
2. miej­sce wy­sy­py­wa­nia karmy dla ryb w sta­wach ryb­nych; że­ro­wi­sko ryb


Źródła:

SJP.pl

Karmiąca

ko­bie­ta bę­dą­ca w cza­sie kar­mie­nia dziec­ka pier­sią


Źródła:

SJP.pl

Karmić

dawać jeść, żywić


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­kar­mić)

 (1.1) do­star­czać je­dze­nia, dawać po­ży­wie­nie, żywić kogoś

 (1.2) (u samic ssa­ków) żywić po­tom­stwo włas­nym mle­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kar­mić się (dk. na­kar­mić się)

 (2.1) do­star­czać sobie po­sił­ku

 (2.2) żywić sie­bie naw­za­jem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmniczek

zdrob­nie­nie od: karm­nik


Źródła:

SJP.pl

Karmnik

1. mała drew­nia­na kon­struk­cja, w któ­rej wy­kła­da się po­karm dla pta­ków;
2. worek z paszą na­kła­da­ny na głowę konia;
3. część chle­wu, przez­na­czo­na do tu­cze­nia wie­przy;
4. wieprz tu­czo­ny, przez­na­czo­ny na mięso; kar­mik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. drew­nia­na kon­struk­cja do kar­mie­nia pta­ków

 (1.2) na­czy­nie do kar­mie­nia zwie­rząt

 (1.3) zo­o­techn. część chle­wu z przez­na­cze­niem do tu­cze­nia świń

 (1.4) hipol. worek z paszą na­kła­da­ny na głowę konia

 (1.5) zo­o­techn. tu­czo­ny wieprz

 (1.6) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych;

 (1.7) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju karm­ni­ków (1.6)


Karm­nik ("Sa­gi­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych. Obej­mu­je 36 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te w więk­szo­ści wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej, gdzie obec­ne są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, mniej zróż­ni­co­wa­ne, ale także obec­ne są w stre­fie tro­pi­kal­nej i na pół­ku­li po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karmnikowy

przy­miot­nik od: karm­nik


Źródła:

SJP.pl

Karmny

o zwie­rzę­ciu ho­dow­la­nym: tu­czo­ny na ubój; opa­so­wy, tucz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) o zwie­rzę­ciu ho­dow­la­nym: ob­fi­cie kar­mio­ny z przez­na­cze­niem na ubój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karmonada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. schab


Źródła:

Wiktionary

Karmowy

→ karma (po­ży­wie­nie dla zwie­rząt); pa­szo­wy


Źródła:

SJP.pl

Karmuazować

w ju­bi­ler­stwie: ota­czać drogi ka­mień mniej­szy­mi ka­mie­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Karmówka

karma dla zwie­rząt ter­ra­rio­wych


Źródła:

SJP.pl

Karnacja

1. ko­lo­ryt skóry; cera;
2. w ma­lar­stwie: to­na­cja barw na­da­wa­na ciału ludz­kie­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­lo­ryt skóry czło­wie­ka

 (1.2) in­form. wy­gląd pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go itp.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karnak

miej­sco­wość w Gór­nym Egip­cie


Kar­nak, arab. الكرنك, egip. Ipet-sut – "„Naj­bar­dziej Do­bra­ne z Miejsc”" – mia­sto w Gór­nym Egip­cie, w mu­ha­fa­zie Luk­sor, na wschod­nim brze­gu Nilu, 2,5 km na pół­noc od Luk­so­ru. W sta­ro­żyt­no­ści miej­sco­wość była czę­ścią Teb, a obec­nie po­strze­ga­na jest przez wielu jako część Luk­so­ru, jako że obie miej­sco­wo­ści two­rzą zwar­ty ze­spół miej­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kap­tu­rek za­kła­da­ny so­ko­ło­wi przez so­kol­ni­ka dla ogra­ni­cze­nia agre­syw­no­ści


Kar­nal (hindi करनाल) – mia­sto in­dyj­skie po­ło­żo­ne w dy­stryk­cie Kar­nal, stan Ha­ria­na. 223 000 miesz­kań­ców (2003).

Oś­ro­dek prze­my­słu (głów­nie prze­mysł spo­żyw­czy, obuw­ni­czy, ma­szy­no­wy, włó­kien­ni­czy) i hand­lo­wo usłu­go­wy dla oko­licz­nych re­gio­nów rol­ni­czych (upra­wa głów­nie zbóż, ba­weł­ny).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karnalit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny chlo­rek po­ta­su i ma­gne­zu, sto­so­wa­ny głów­nie jako nawóz po­ta­so­wy


Kar­na­lit – uwod­nio­ny pod­wój­ny chlo­rek po­ta­su i ma­gne­zu o wzo­rze KCl·MgCl2·6H2O, kry­sta­li­zu­ją­cy w ukła­dzie rom­bo­wym.

Two­rzy zbite drob­no­kry­sta­licz­ne sku­pie­nia, twar­dość wy­no­si 2–2,9, jest be­zbarw­ny lub za­bar­wio­ny na czer­wo­no, żółto lub bru­nat­no. Po­łysk szkli­sty, ale krysz­ta­ły dzię­ki dużej hi­gro­sko­pij­no­ści łatwo ma­to­wie­ją na po­wie­trzu, a nie­za­bez­pie­czo­ne szyb­ko się roz­pu­szcza­ją. W smaku gorz­ki. To­wa­rzy­szą mu naj­czę­ściej halit, syl­win oraz an­hy­dryt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnalitowy

przy­miot­nik od: kar­na­lit


Źródła:

SJP.pl

Karnas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karnasiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karnataka

stan w po­łud­nio­wych In­diach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. po­łud­nio­wo­in­dyj­ski stan ze sto­li­cą w Ban­ga­lo­re


Kar­na­ta­ka (hindi कर्नाटक, trb.: "Kar­na­ta­ka", trl.: "Karnāṭaka"; kan­na­da ಕರ್ನಾಟಕ; ang. "Kar­na­ta­ka") – stan le­żą­cy na po­łud­niu Indii, przed ro­kiem 1973 nosił nazwę "My­so­re" po tym, jak pow­stał z wcze­śniej ist­nie­ją­ce­go na jego ob­sza­rze kró­le­stwa o tej samej naz­wie w 1950 r.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karnauba

na­tu­ral­ny wosk ro­ślin­ny z liści ko­per­ni­cji; car­na­u­ba


Kar­na­u­ba (łac. "Cera Car­na­u­ba") – na­tu­ral­ny wosk ro­ślin­ny po­zy­ski­wa­ny z liści palmy – "Co­per­ni­cia ce­ri­fe­ra", ros­ną­cej w Bra­zy­lii. Wy­dzie­la się w po­sta­ci drob­nych łusek na li­ściach pal­mo­wych z któ­rych, po ich za­su­sze­niu jest strzą­sa­ny (z wy­daj­no­ścią ok. 8–10 g z po­je­dyn­cze­go li­ścia).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnawalizacja

Kar­na­wa­li­za­cja – ter­min li­te­ra­tu­roz­naw­czy od­wo­łu­ją­cy się do lu­do­wej kul­tu­ry śmie­chu i tra­dy­cji kar­na­wa­łu, oz­na­cza­ją­cy za­wie­sze­nie lub zak­we­stio­no­wa­nie nor­mal­nie rzą­dzą­cych świa­tem praw i ofi­cjal­nych hie­rar­chii w ra­mach ut­wo­ru li­te­rac­kie­go. Po­ję­cie to zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne do nauki o li­te­ra­tu­rze przez Mi­cha­i­ła Bach­ti­na w książ­ce: "Pro­ble­my po­e­ty­ki Do­sto­jew­skie­go" w 1929 roku, a na­stęp­nie roz­wi­nię­te w 1969 roku w pracy "Twór­czość Fran­cisz­ka Ra­be­la­is'go a kul­tu­ra lu­do­wa śred­nio­wie­cza i re­ne­san­su".


Źródła:

Wikipedia

Karnawał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okres od świę­ta Trzech Króli (albo od Bo­że­go Na­ro­dze­nia, albo od No­we­go Roku) do Środy Po­piel­co­wej, w cza­sie któ­re­go urzą­dza­ne są za­ba­wy, bale, ma­ska­ra­dy i po­cho­dy;

 (1.2) za­ba­wy w cza­sie kar­na­wa­łu (1.1)

 (1.3) w kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej i Po­łud­nio­wej po­cho­dy i ma­so­we za­ba­wy pod ko­niec kar­na­wa­łu (1.1) na uli­cach miast


Kar­na­wał, za­pu­sty – okres zi­mo­wych balów, ma­ska­rad, po­cho­dów i zabaw. Roz­po­czy­na się naj­czę­ściej w dniu Trzech Króli, a koń­czy we wto­rek przed Środą Po­piel­co­wą, która oz­na­cza po­czą­tek wiel­kie­go postu i ocze­ki­wa­nia na Wiel­ka­noc.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karnawałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świę­to­wa­nie kar­na­wa­łu


Źródła:

Wiktionary

Karnawałować

cza­sow­nik

 (1.1) rzad. bawić się w cza­sie trwa­nia kar­na­wa­łu


Źródła:

Wiktionary

Karnawałowicz

uczest­nik kar­na­wa­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba bio­rą­ca udział w kar­na­wa­ło­wej za­ba­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karnawałowy

przy­miot­nik od: kar­na­wał


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kar­na­wa­łem, do­ty­czą­cy kar­na­wa­łu, uży­wa­ny, od­by­wa­ją­cy się, po­ja­wia­ją­cy się, za­kła­da­ny w okre­sie kar­na­wa­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karnecik

zdrob­nie­nie od: kar­net


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­net


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karnecikowy

przy­miot­nik od: kar­ne­cik


Źródła:

SJP.pl

Karnegia

kar­ne­gia ol­brzy­mia - drze­wia­sty kak­tus o ja­dal­nych owo­cach, ros­ną­cy w Ka­li­for­nii; sa­gu­a­ro


Źródła:

SJP.pl

Karneol

mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu; krwaw­nik, kar­niol (daw­niej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. półsz­la­chet­ny (ko­lek­cjo­ner­ski i ozdob­ny) ka­mień, od­mia­na chal­ce­do­nu (krze­mion­ki), o cha­rak­te­ry­stycz­nej bar­wie od po­ma­rań­czo­wej przez czer­wo­no­brą­zo­wą aż po ce­gla­stą


Kar­ne­ol, kar­niol – gem­mo­lo­gicz­na nazwa czer­wo­nej, pół­przez­ro­czy­stej od­mia­ny chal­ce­do­nu.

Nazwa „kar­ne­ol” (łac. "car­ne­o­lus") po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie ze sta­ro­fran­cu­skie­go "cor­ne­le" = owoc de­re­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karneolowy

→ kar­ne­ol


Patrz:karneol

Źródła:

SJP.pl

Karnes

1. ozdo­ba ar­chi­tek­to­nicz­na w po­sta­ci wą­skiej li­stwy, ma­ją­cej w prze­kro­ju kształt li­te­ry S
2. hebel z zę­ba­mi do wy­ci­na­nia fug w gzym­sach


Źródła:

SJP.pl

Karnet

1. bilet z opła­co­ny­mi wej­ścia­mi na kilka im­prez roz­ryw­ko­wych lub opła­co­nym prze­ja­zdem środ­ka­mi ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej przez jakiś okres;
2. daw­niej: mały notes do za­pi­sy­wa­nia przez ko­bie­ty ko­lej­no­ści tan­ce­rzy na balu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. bilet wstę­pu na cykl im­prez roz­ryw­ko­wych lub na kilka prze­ja­zdów środ­ka­mi ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej, wy­cią­ga­mi nar­ciar­ski­mi itp.; karta lub blo­czek z ku­po­na­mi na po­szcze­gól­ne wej­ścia

 (1.2) hist. dam­ski no­te­sik słu­żą­cy daw­niej ko­bie­tom do wpi­sy­wa­nia ko­lej­no­ści tań­ców i part­ne­rów pod­czas balu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karnetowicz

po­sia­dacz kar­ne­tu


Źródła:

SJP.pl

Karnetowiczka

po­sia­dacz­ka kar­ne­tu


Źródła:

SJP.pl

Karnetowy

przy­miot­nik od: kar­net


Źródła:

SJP.pl

Karniaczek

zdrob­nie­nie od: kar­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­niak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karniak

kie­li­szek wódki da­wa­ny, za karę, oso­bie, która spóź­ni­ła się na przy­ję­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. żart. kie­li­szek wódki dla spóź­nio­ne­go

 (1.2) środ. sport. rzut karny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karnice

nazwa wielu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnicki

przy­miot­nik od: Kar­ni­ce


Kar­nic­ki ("Krosch­nitz­ky", "Wcze­le od­mia­na Kar­nic­ki") – pol­ski herb szla­chec­ki od­mia­na herbu Wcze­le.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: kar­nie


Źródła:

SJP.pl

Karniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: karny


Źródła:

SJP.pl

Karnieszewice

Kar­nie­sze­wi­ce (niem. "Karn­ke­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów, 5,5 km na pół­noc­ny wschód od Sia­no­wa, 1 km na pół­noc od drogi nr 6 (Szcze­cin-Gdańsk) oraz 2 km na po­łud­nio­wy wschód od linii ko­le­jo­wej nr 202 (Ko­sza­lin-Słupsk; naj­bliż­sza sta­cja Skib­no, 3 km na za­chód).


Źródła:

Wikipedia

Karniewo

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karniewski

przy­miot­nik od: Kar­nie­wo


Źródła:

SJP.pl

Karnik

po­tocz­nie o spe­cja­li­ście od prawa kar­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pier­wszy, naj­star­szy wiek póź­ne­go tria­su, trwa­ją­cy 228,7 – 216,5 mi­lio­nów lat temu;


Kar­nik − w stra­ty­gra­fii pię­tro gór­ne­go tria­su w era­te­mie me­zo­zo­icz­nym, trwa­ją­ce w za­leż­no­ści od przyj­mo­wa­ne­go po­dzia­łu tria­su od około 10 do około 12 mi­lio­nów lat. Do­kład­ny czas jego trwa­nia jest przed­mio­tem spo­rów. Do 2012 roku Mię­dzy­na­ro­do­wa Ko­mi­sja Stra­ty­gra­fii przyj­mo­wa­ła, że kar­nik roz­po­czął się około 228,7 mi­lio­nów lat temu a za­koń­czył 216,5 ± 2,0 mln lat temu; w roku 2013 Ko­mi­sja po­pra­wi­ła da­to­wa­nie na ok. 237–227 mi­lio­nów lat temu. Młod­sze pię­tro od la­dy­nu a star­sze od no­ry­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karniol

daw­niej: kar­ne­ol (mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu); krwaw­nik


Źródła:

SJP.pl

Karniowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karniowski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kar­niów


Źródła:

Wiktionary

Karnista

ktoś obez­na­ny w pra­wie kar­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. spe­cja­li­sta z za­kre­su prawa kar­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karnistka

→ kar­ni­sta


Patrz:karnista

Źródła:

SJP.pl

Karnistyczny

zwią­za­ny z pra­wem kar­nym (kar­ni­sty­ką)


Źródła:

SJP.pl

Karnisz

po­dłuż­ny ele­ment umie­szcza­ny nad oknem, słu­żą­cy do mo­co­wa­nia firan, za­słon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drą­żek albo li­stwa nad drzwia­mi lub oknem słu­żą­ce do za­wie­sza­nia por­tier, fi­ra­nek, za­słon itp.


Kar­nisz (z fr. „cor­ni­che” – gzyms) – drą­żek lub li­stwa, zwy­kle za­wie­szo­na nad oknem, słu­żą­ca do za­wie­sza­nia fi­ra­nek lub za­słon.

W miej­sce kar­ni­sza można rów­nież za­sto­so­wać tak zwany kar­nisz za­bu­do­wa­ny.

Jest to ele­ment sztu­ka­te­rii do wnętrz w po­sta­ci li­stwy ma­sku­ją­cej szyny kar­ni­szo­we lub za­mon­to­wa­ne już kar­ni­sze na­do­kien­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karniszowy

→ kar­nisz


Patrz:karnisz

Źródła:

SJP.pl

Karnity

wieś w Pol­sce


Kar­ni­ty "( Kar­nit­ten)" – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn, nad je­zio­rem Ko­cioł.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na jest około 13 km na za­chód od Mi­ło­mły­na i około 27 km na pół­noc­ny za­chód od Ostró­dy. Od nazwy wsi naz­wa­no po­bli­skie Je­zio­ro Kar­nic­kie. W roku 1973 jako ma­ją­tek Kar­ni­ty na­le­ża­ły do po­wia­tu mo­rą­skie­go, gmina Za­le­wo, pocz­ta Bo­recz­no.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnityna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w mię­śniach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sub­stan­cja po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go zwią­za­na z pro­ce­sem wyt­wa­rza­nia ener­gii w or­ga­niz­mie


Kar­ni­ty­na (β-hy­drok­sy-γ-tri­me­ty­lo­a­mo­nio­ma­ślan), (CH3)3N+–CH2–CH(OH)–CH2–COO− – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o bu­do­wie be­ta­i­no­wej, "N,N,N"-tri­me­ty­lo­wa po­chod­na kwasu γ-amino-β-hy­drok­sy­ma­sło­we­go (GABAOB). W or­ga­niz­mach jest syn­te­ty­zo­wa­ny w wą­tro­bie, ner­kach i mózgu z ami­nok­wa­sów (li­zy­ny i me­tio­ni­ny) i pełni rolę w tran­spor­cie kwa­sów tłu­szczo­wych z cy­to­zo­lu do mi­to­chon­driów. Dość ob­fi­cie wy­stę­pu­je w mię­śniach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karnitynowy

→ kar­ni­ty­na


Patrz:karnityna

Źródła:

SJP.pl

Karniwor

po­tocz­nie:
1. dieta opar­ta na pro­duk­tach po­cho­dze­nia zwie­rzę­ce­go; dieta kar­ni­wo­ra;
2. mię­so­żer­ca


Źródła:

SJP.pl

Karnizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. sy­stem prze­ko­nań, za­cho­wań lub ide­o­lo­gia, która przyz­wa­la czło­wie­ko­wi na je­dze­nie okre­ślo­nych zwie­rząt


Źródła:

Wiktionary

Karniów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca


Kar­niów lub Krnów ( Krnov, Jägerndorf, Car­no­via) – mia­sto w po­wie­cie Brun­tal, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim w Cze­chach, na Ślą­sku Opaw­skim, przy gra­ni­cy z Pol­ską, około 15 km od Głub­czyc oraz 27 km od Prud­ni­ka, nad rzeką Opawą, 24 175 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karnkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karnoprawny

od­no­szą­cy się do prawa kar­ne­go; praw­no­kar­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. od­no­szą­cy się do prawa kar­ne­go, do­ty­czą­cy prawa kar­ne­go, zwią­za­ny z pra­wem kar­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karnoskarbowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy prze­pi­sów ko­dek­su kar­ne­go skar­bo­we­go


Źródła:

Wiktionary

Karnotaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z po­drzę­du te­ro­po­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­no­ta­u­rus|ref=tak., ro­dzaj za­u­rop­sy­dów ży­ją­cych w póź­nej kre­dzie;

 (1.2) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­no­ta­u­rus sa­strei|ref=tak., ga­tu­nek z ro­dza­ju kar­no­ta­ur (1.1)

 (1.3) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku kar­no­ta­ur (1.2)


Kar­no­ta­ur ("Car­no­ta­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra, du­że­go te­ro­po­da z ro­dzi­ny abe­li­za­u­rów ży­ją­ce­go w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej w epoce kredy póź­nej, 72–69,9 mi­lio­na lat temu. Wy­róż­nia się po­je­dyn­czy ga­tu­nek Car­no­ta­u­rus sa­strei (tak­son mo­no­ty­po­wy). Znany z po­je­dyn­cze­go do­brze za­cho­wa­ne­go szkie­le­tu, na­le­ży do naj­le­piej poz­na­nych te­ro­po­dów pół­ku­li po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karnotyt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny zwią­zek po­ta­su, uranu i wa­na­du


Kar­no­tyt – pro­mie­niot­wór­czy mi­ne­rał z gro­ma­dy mi­ne­ra­łów ura­ny­lu; uwod­nio­ny ura­ny­lo­wo-po­ta­so­wy.

Nazwa na­da­na na cześć fran­cu­skie­go gór­ni­ka i che­mi­ka (1839–1920). Opi­sa­li go w 1899 r. Char­les Frie­del i, któ­rzy zi­den­ty­fi­ko­wa­li go w oka­zach z w hrab­stwie Mon­tro­se, Ko­lo­ra­do, USA.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnotyzacja

tech­ni­ka po­pra­wy spraw­no­ści ma­szyn ciepl­nych po­przez przy­bli­że­nie ich cyklu ter­mo­dy­na­micz­ne­go do cyklu Car­no­ta


Kar­no­ty­za­cja – tech­ni­ka po­pra­wy spraw­no­ści rze­czy­wi­stych obie­gów ter­mo­dy­na­micz­nych po­przez sto­so­wa­nie za­bie­gów przy­bli­ża­ją­cych obieg do obie­gu Car­no­ta dla da­nych tem­pe­ra­tur.

Do naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych spo­so­bów kar­no­ty­za­cji za­li­cza się re­ge­ne­ra­cję cie­pła i prze­grzew wtór­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnozaur

ju­raj­ski i kre­do­wy mię­so­żer­ny te­ro­pod


Źródła:

SJP.pl

Karnozaury

ju­raj­ski i kre­do­wy mię­so­żer­ny te­ro­pod


Kar­no­za­u­ry (Car­no­sa­u­ria) – grupa du­żych di­no­za­u­rów mię­so­żer­nych wy­stę­pu­ją­cych od jury do póź­nej kredy. Była ona róż­nie de­fi­nio­wa­na – nieg­dyś do kar­no­za­u­rów wli­cza­no wszyst­kie duże te­ro­po­dy (np. ty­ra­no­za­u­ry, me­ga­lo­za­u­ry czy ce­ra­to­za­u­ry), nie zwa­ża­jąc na róż­ni­ce w ich bu­do­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karnozyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) di­pep­tyd zbu­do­wa­ny z ami­nok­wa­sów: beta-alal­ni­ny i l-hi­sty­dy­ny


Kar­no­zy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, di­pep­tyd zło­żo­ny z β-ala­ni­ny i hi­sty­dy­ny. Wy­stę­pu­je głów­nie w mię­śniach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co karne


Źródła:

Wiktionary

Karny

1. do­ty­czą­cy kary
2. zdy­scy­pli­no­wa­ny, po­słusz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy kary, prze­wi­du­ją­cy za­sto­so­wa­nie kary, bę­dą­cy karą

 (1.2) praw. do­ty­czą­cy kar­ni­sty­ki, zwią­za­ny z pra­wem kar­nym (1.1)

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wdro­żo­ny do po­słu­szeń­stwa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) sport. w niek­tó­rych grach: spe­cy­ficz­ne uka­ra­nie stro­ny, która po­peł­ni­ła prze­wi­nie­nie, przez znacz­ne ułat­wie­nie stro­nie posz­ko­do­wa­nej zdo­by­cia bram­ki, punk­tu itp.;

 (3.2) żart. kie­li­szek wódki (zwy­kle więk­szy), da­wa­ny do wy­pi­cia oso­bie spóź­nio­nej na przy­ję­ciu, pod­czas li­ba­cji itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karnąć

po­tocz­nie: kar­nąć się - prze­je­chać się po­ży­czo­nym ro­we­rem, mo­to­cy­klem lub sa­mo­cho­dem


Źródła:

SJP.pl

Karo

1. de­kolt w kształ­cie kwa­dra­tu;
2. kolor w kar­tach oz­na­czo­ny przez czer­wo­ny romb; dzwo­nek;
3. karta ko­lo­ru karo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. kolor w kar­tach oz­na­czo­ny czer­wo­nym rom­bem; karta tego ko­lo­ru;

 (1.2) de­kolt w kształ­cie kwa­dra­tu

przy­miot­nik

 (2.1) na­le­żą­cy do kar (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) W. lp. zob. kara.


Karo ( car­re­au – kwa­dra­cik, po­dusz­ka, czwo­ro­kąt) – jeden z czte­rech ko­lo­rów w kar­tach typu fran­cu­skie­go, oz­na­czo­ny czer­wo­nym rom­bem.

Od­po­wied­ni­kiem kar w talii nie­miec­kiej i szwaj­car­skiej są dzwon­ki, zaś w talii wło­sko-hisz­pań­skiej mo­ne­ty.

Pełna talia kart do gry w bry­dża za­wie­ra 13 kart tego ko­lo­ru, czyli karty nu­me­ro­wa­ne 2–10, wa­le­ta, damę, króla i asa:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karo-Kari

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. kult. za­bój­stwo ho­no­ro­we w Pa­ki­sta­nie


Źródła:

Wiktionary

Karob

1. ga­tu­nek zi­mo­zie­lo­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; sza­rań­czyn strą­ko­wy, drze­wo ka­ro­bo­we, chleb świę­to­jań­ski, ce­ra­to­nia;
2. emul­ga­tor wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym i far­ma­ce­u­tycz­nym; mącz­ka chle­ba świę­to­jań­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. mącz­ka z zia­ren chle­ba świę­to­jań­skie­go (sza­rań­czy­nu strą­ko­we­go), do­da­tek spo­żyw­czy i sub­sty­tut kakao, który nie za­wie­ra te­o­bro­mi­ny, ko­fe­i­ny oraz aler­ge­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karobowy

→ karob


Patrz:karob

Źródła:

SJP.pl

Karoca

czte­ro­ko­ło­wy powóz kryty, bo­ga­to zdo­bio­ny, uży­wa­ny głów­nie na dwo­rach kró­lew­skich i ksią­żę­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. transp. hi­sto­rycz­ny po­jazd konny o zam­knię­tej ka­bi­nie, osa­dzo­ny na ko­łach, przez­na­czo­ny do prze­wo­zu osób za­moż­nych


Ka­ro­ca (z car­roz­za) – szcze­gól­nie bo­ga­to zdo­bio­ny powóz kryty, ro­dzaj ka­re­ty. Modny w okre­sie od XVI do XVIII wieku.

Po­cząt­ko­wo pudło za­wie­szo­ne było na skó­rza­nych pa­sach, póź­niej na re­so­rach i wy­po­sa­żo­ne w przesz­klo­ne okien­ka. W Pol­sce ka­ro­ce po­ja­wi­ły się za pa­no­wa­nia króla Ste­fa­na Ba­to­re­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karogniada

po­tocz­nie: klacz ka­ro­gnia­dej (ska­ro­gnia­dej) maści; ska­ro­gnia­da


Źródła:

SJP.pl

Karogniady

o maści konia: zbli­żo­ny do karej, miej­sca­mi bru­nat­ny lub żół­ta­wy; ska­ro­gnia­dy


Źródła:

SJP.pl

Karol

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Karol – imię mę­skie po­cho­dze­nia fran­kij­skie­go oz­na­cza­ją­ce czło­wie­ka męż­ne­go lub wo­jow­ni­ka. Sta­ro­skan­dy­naw­skie zna­cze­nie – „czło­wiek, mąż”. Imię jest rów­nież roz­po­wszech­nio­ne w kra­jach la­ty­no­skich.

W Pol­sce wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Karol w 2017 r. zaj­mo­wał 33. miej­sce w gru­pie imion mę­skich. W całej po­pu­la­cji Po­la­ków Karol zaj­mo­wał w 2017 r. 47. miej­sce (159 590 nadań).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karola

imię żeń­skie


Ka­ro­la – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Karol.

Ka­ro­la imie­ni­ny ob­cho­dzi: 9 maja, 5 lipca i 4 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karolak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karolcia

zdrob­nie­nie od: Ka­ro­li­na (imię żeń­skie); Ka­rol­ka, Ka­ro­lin­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karolciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­rol­ci lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Karolczak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karolczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karolczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karolczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­rol­ki lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Karolek

ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych; kmi­nek zwy­czaj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Karol


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karolewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karolewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karolewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karolin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ro­li lub z nią zwią­za­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karolina

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. hist. ko­lo­nia bry­tyj­ska w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, dziś dwa stany: Ka­ro­li­na Pół­noc­na i Po­łud­nio­wa

 (1.3) pot. jeden z dwóch sta­nów: Ka­ro­li­na Pół­noc­na lub Po­łud­nio­wa


Ka­ro­li­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Karol. Innym żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia Karol jest Ka­ro­la. Imię Ka­ro­li­na jest po­cho­dze­nia sta­ro­ger­mań­skie­go, od słowa cha­ral, carl.

Imię to jest bar­dzo po­pu­lar­ne w kra­jach an­glo­sa­skich.

W 2017 roku za­re­je­stro­wa­no 1 883 dziew­czyn­ki o imie­niu Ka­ro­li­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karoling

przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Ka­ro­lin­gów, za­po­cząt­ko­wa­nej przez Pe­pi­na Ma­łe­go (751 r.), w pań­stwie Fran­ków


Źródła:

SJP.pl

Karolingowie

przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Ka­ro­lin­gów, za­po­cząt­ko­wa­nej przez Pe­pi­na Ma­łe­go (751 r.), w pań­stwie Fran­ków


Ka­ro­lin­go­wie – dy­na­stia fran­kij­ska wy­wo­dzą­ca się od Ka­ro­la Młota, pa­nu­ją­ca w la­tach 753–987. Pier­wszym jej przed­sta­wi­cie­lem miał być Ar­nulf z Metzu. Po­cząt­ko­wo ma­jor­do­mo­wie dy­na­stii Me­ro­win­gów. Od­su­nę­li ich od wła­dzy w 751 i sami ob­ję­li tron za zgodą moż­no­władzt­wa i pa­pie­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karolinka

pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska kacz­ka, wy­stę­pu­ją­ca także w Eu­ro­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aix spon­sa|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Pół­noc­nej;


Ka­ro­lin­ka ("Aix spon­sa") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karoliny

1. ar­chi­pe­lag w Mi­kro­nez­ji; Wyspy Ka­ro­liń­skie;
2. wieś w Pol­sce


Ka­ro­li­ny, Wyspy Ka­ro­liń­skie ( Ca­ro­li­ne Is­lands) – roz­le­gły ar­chi­pe­lag w Mi­kro­nez­ji, po­ło­żo­ny w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, na pół­noc­ny wschód od Nowej Gwi­nei. Pod wzglę­dem po­li­tycz­nym po­dzie­lo­ny jest mię­dzy dwa pań­stwa: Sfe­de­ro­wa­ne Stany Mi­kro­nez­ji (część wschod­nia) i Re­pu­bli­kę Palau (część za­chod­nia). Naj­więk­szą wyspą jest mi­kro­ne­zyj­ska Pohn­pei, drugą co do wiel­ko­ści jest Ba­bel­da­ob w Palau. Więk­szość wysp Ka­ro­li­nów to ni­skie, pła­skie atole ko­ra­lo­we o nie­wiel­kiej czę­ści lą­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karolińczyk

1. miesz­ka­niec Ka­ro­li­ny Po­łud­nio­wej;
2. miesz­ka­niec Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­ro­li­ny Po­łud­nio­wej

 (1.2) miesz­ka­niec Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karoliński

1. przy­miot­nik od: Ka­ro­li­ny, Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, Ka­ro­li­na Pół­noc­na
2. do­ty­czą­cy Ka­ro­lin­gów, wła­ści­wy Ka­ro­lin­gom


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Ka­ro­li­na­mi, po­cho­dzą­cy z Ka­ro­li­nów

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Ka­ro­li­ną Pół­noc­ną lub Ka­ro­li­ną Po­łud­nio­wą, po­cho­dzą­cy z Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej lub Ka­ro­li­ny Po­łud­nio­wej, wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nie Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej lub Ka­ro­li­ny Po­łud­nio­wej

 (1.3) hist. zwią­za­ny z Ka­ro­lem Wiel­kim lub Ka­ro­lin­ga­mi

 (1.4) hist. zwią­za­ny z Ka­ro­lem V Habs­bur­giem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karolka

ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych; kmi­nek zwy­czaj­ny


Źródła:

SJP.pl

Karolkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­rol­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Karolostwo

Karol z mał­żon­ką; Ka­ro­lo­wie


Źródła:

SJP.pl

Karolowie

Karol z mał­żon­ką; Ka­ro­lo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Karolowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ro­la lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Karolówka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karomierz

sy­stem kar pie­nięż­nych


Źródła:

SJP.pl

Karonada

ro­dzaj dzia­ła okrę­to­we­go, uży­wa­ne­go w XVIII i XIX wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. dawne dzia­ło okrę­to­we o krót­kiej lufie, strze­la­ją­ce cięż­ką amu­ni­cją na nie­wiel­ką od­le­głość;


Ka­ro­na­da – ro­dzaj daw­ne­go dzia­ła okrę­to­we­go, uży­wa­ny od końca lat 70. XVIII wieku do pier­wszej po­ło­wy XIX wieku. Były to krót­ko­lu­fo­we dzia­ła du­że­go ka­li­bru, o nie­wiel­kiej masie, strze­la­ją­ce cięż­ki­mi po­ci­ska­mi na małą od­le­głość.

Dzia­ła tego typu zo­sta­ły jako pier­wsze skon­stru­o­wa­ne w od­lew­ni Car­ron Iron­works w mie­ście Fal­kirk (Szko­cja) w 1778 roku, skąd po­cho­dzi nazwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karosaż

usta­wie­nie kół sa­mo­cho­do­wych w po­zy­cji uko­śnej wzglę­dem osi


Źródła:

SJP.pl

Karoseria

nad­wo­zie sa­mo­cho­du


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wierzch­nia część nad­wo­zia po­ja­zdu (naj­czę­ściej sa­mo­cho­du);

 (1.2) więz. za­wie­sze­nie kary


Zo­bacz też: Ka­ro­se­ria – pol­skie cza­so­pis­mo.

Ka­ro­se­ria ( car­ros­se­rie) – kon­struk­cja sa­mo­cho­du, którą two­rzy płyta po­dło­go­wa wraz z ele­men­ta­mi stre­fy gór­nej. Zwy­kle skła­da się z płyty po­dło­go­wej, kon­struk­cji gór­nej sta­łej, która w środ­ko­wej czę­ści opar­ta jest na słup­kach, dachu, ko­mo­ry sil­ni­ka, ko­mo­ry ba­gaż­ni­ka oraz czę­ści ru­cho­mych, ta­kich jak drzwi, maska czy po­kry­wa ba­gaż­ni­ka. W przy­pad­ku po­ja­zdów ra­mo­wych, płytę po­dło­go­wą za­stę­pu­je rama nośna.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karoseryjny

przy­miot­nik od: ka­ro­se­ria


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ro­se­rią, do­ty­czą­cy ka­ro­se­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karoshi

[czy­taj: kaROszi] śmierć z prze­pra­co­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Karosz

koń czar­nej maści, kary


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) koń karej maści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karota

1. wczes­na od­mia­na mar­chwi; ka­rot­ka;
2. zbie­ra­nie dat­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. od­mia­na mar­chwi z krót­kim ko­rze­niem

 (1.2) kulin. ko­rzeń ka­ro­ty (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karotaż

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem fi­zycz­nych włas­no­ści skał i pro­ce­sów fi­zy­ko­che­micz­nych za­cho­dzą­cych w ot­wo­rach wiert­ni­czych; ge­o­fi­zy­ka wiert­ni­cza


Ka­ro­taż (ina­czej pro­fi­lo­wa­nie, ang. well log­ging) – wiert­ni­czy ze­spół badań ge­o­fi­zycz­nych, opar­tych na spraw­dza­niu fi­zycz­nych włas­no­ści skał two­rzą­cych ścia­nę ot­wo­ru wiert­ni­cze­go. Pier­wsze­go pro­fi­lo­wa­nia do­ko­na­li w 1926 r. bra­cia Schlum­ber­ger.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karotażowy

przy­miot­nik od: ka­ro­taż


Źródła:

SJP.pl

Karoten

barw­nik ro­ślin­ny wy­stę­pu­ją­cy m.in. w mar­chew­ce i po­mi­do­rach; ka­ro­ty­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. jeden ze związ­ków or­ga­nicz­nych z grupy wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych sta­no­wią­cych barw­ni­ki fo­to­syn­te­tycz­ne o bar­wach od żół­tej do czer­wo­nej i pro­wi­ta­mi­ny wi­ta­mi­ny A, wy­stę­pu­ją­cych w wielu ro­śli­nach, m.in. mar­chwi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karotenaza

enzym przet­wa­rza­ją­cy ka­ro­ten na wi­ta­mi­nę A


Źródła:

SJP.pl

Karotenoid

barw­nik po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go, bę­dą­cy źró­dłem wi­ta­mi­ny A; ka­ro­te­no­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. sub­stan­cja z grupy or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, żół­tych, czer­wo­nych, po­ma­rań­czo­wych i ró­żo­wych barw­ni­ków ro­ślin­nych, które sta­no­wią na­tu­ral­ne prze­ci­wut­le­nia­cze;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karotenoidowy

przy­miot­nik od: ka­ro­te­no­id


Źródła:

SJP.pl

Karotenowiec

barw­nik po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go lub zwie­rzę­ce­go, bę­dą­cy źró­dłem wi­ta­mi­ny A; ka­ro­te­no­id


Źródła:

SJP.pl

Karotenowy

→ ka­ro­ten


Patrz:karoten

Źródła:

SJP.pl

Karotka

1. wczes­na od­mia­na mar­chwi; ka­ro­ta;
2. ko­rzeń tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. od­mia­na mar­chwi z krót­kim ko­rze­niem

 (1.2) kulin. ko­rzeń ka­rot­ki (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karotkowy

→ ka­rot­ka


Patrz:karotka

Źródła:

SJP.pl

Karotować

daw­niej:
1. na­tręt­nie wy­łu­dzać pie­nią­dze;
2. kwe­sto­wać - zbie­rać datki na cele do­bro­czyn­ne


Źródła:

SJP.pl

Karotyna

barw­nik ro­ślin­ny wy­stę­pu­ją­cy m.in. w mar­chew­ce i po­mi­do­rach; ka­ro­ten


Źródła:

SJP.pl

Karotynowy

przy­miot­nik od: ka­ro­ty­na


Źródła:

SJP.pl

Karownik

śro­do­wi­sko­wo: pra­cow­nik prze­wo­żą­cy cię­ża­ry wozem lub tacz­ką


Źródła:

SJP.pl

Karowy

na­le­żą­cy do ko­lo­ru w kar­tach oz­na­czo­ne­go czer­wo­nym rom­bem; karo


Źródła:

SJP.pl

Karoń

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karp

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­pri­nus car­pio|ref=tak., ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, ho­dow­la­na;


Karp ("Cy­pri­nus car­pio") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae). Ho­do­wa­ny i po­ła­wia­ny na dużą skalę jako ryba kon­sump­cyj­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karpa

1. pniak i ko­rze­nie po­zo­sta­łe po ścię­ciu drze­wa; karcz;
2. po­dziem­ny pęd u niek­tó­rych ro­ślin wie­lo­let­nich; kłą­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. leśn. po­zo­sta­łość po ścię­tym lub po­wa­lo­nym drze­wie, czyli pień wraz z ko­rze­nia­mi, który po­zo­sta­je w ziemi po usu­nię­ciu pnia na­dziem­ne­go

 (1.2) bot. ogrod. część po­dziem­na ro­śli­ny wie­lo­let­niej, z któ­rej wy­ra­sta­ją pędy i ko­rze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karpacki

1. → Kar­pa­ty;
2. → Kar­pacz; kar­pa­czań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Kar­pat, zwią­za­ny z Kar­pa­ta­mi, po­cho­dzą­cy z Kar­pat

 (1.2) do­ty­czą­cy Kar­pa­cza, zwią­za­ny z Kar­pa­czem, po­cho­dzą­cy z Kar­pa­cza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karpackość

→ kar­pac­ki


Patrz:karpacki

Źródła:

SJP.pl

Karpacz

mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Kar­pacz (do 1945 r. Krummhübel), Karpač – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim. Po­ło­żo­ne w Su­de­tach Za­chod­nich, w do­li­nie rzeki Łom­ni­cy. Prawa miej­skie po­sia­da od 1 stycz­nia 1960 r.

Hi­sto­rycz­nie leży na Dol­nym Ślą­sku. W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Kar­pacz. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karpaczanin

miesz­ka­niec Kar­pa­cza


Źródła:

SJP.pl

Karpaczanka

miesz­kan­ka Kar­pa­cza


Źródła:

SJP.pl

Karpaczański

→ Kar­pacz; kar­pac­ki


Źródła:

SJP.pl

Karpatka

ro­dzaj cia­sta z kre­mem bu­dy­nio­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. spoż. ro­dzaj cia­sta prze­kła­da­ne­go masą bu­dy­nio­wą lub kre­mo­wą przy­najm­niej z jedną war­stwą cia­sta pa­rzo­ne­go na wierz­chu, które pod­czas pie­cze­nia two­rzy cha­rak­te­ry­stycz­ne fale;


Kar­pat­ka – wyrób cu­kier­ni­czy w po­sta­ci dwóch bla­tów cia­sta prze­ło­żo­nych kre­mem rus­sel, kre­mem pół­tłu­stym śmie­tan­ko­wym lub np. gę­stym, bez­ja­jecz­nym bu­dy­niem wzbo­ga­co­nym sto­pio­nym ma­słem. We­dług po­dręcz­ni­ków do ga­stro­no­mii dolny blat przy­rzą­dza się z cia­sta kru­che­go, a górny z cia­sta pa­rzo­ne­go. Po­dob­nie de­fi­niu­ją kar­pat­kę słow­ni­ki ję­zy­ka pol­skie­go. Jed­na­ko­woż po­pu­lar­ne są – także wśród cu­kier­ni­ków – kar­pat­ki na spo­dzie z cia­sta pa­rzo­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karpatkowy

→ kar­pat­ka


Patrz:karpatka

Źródła:

SJP.pl

Karpatski

daw­niej: kar­pac­ki


Źródła:

SJP.pl

Karpaty

góry w Eu­ro­pie, wy­stę­pu­ją­ce w Ru­mu­nii, Cze­chach, Pol­sce, Au­strii, na Sło­wa­cji, Ukra­i­nie i Wę­grzech


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski w środ­ko­wej Eu­ro­pie;


Kar­pa­ty (51-54) ( Kárpátok; Carpați; ukr. i serb. Карпати; rus. Карпаты; cz. i Kar­pa­ty; Kar­pa­ten) – łań­cuch gór­ski w środ­ko­wej Eu­ro­pie (jeden z naj­więk­szych w tej czę­ści świa­ta), cią­gną­cy się łu­kiem przez te­ry­to­ria ośmiu kra­jów: Au­strii, Czech, Pol­ski, Sło­wa­cji, Wę­gier, Ukra­i­ny, Ru­mu­nii i Ser­bii. Naj­wyż­szy szczyt Ger­lach ma wy­so­kość 2655 m n.p.m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karpentaria

za­to­ka na Morzu Ara­fu­ra po­mię­dzy Zie­mią Arn­he­ma a Pół­wy­spem Jork


Źródła:

SJP.pl

Karpeta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karpi

przy­miot­nik od: karp; kar­pio­wy


Źródła:

SJP.pl

Karpiak

naz­wi­sko


Kar­piak – wznie­sie­nie o wy­so­ko­ści 782 m n.p.m. w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Wschod­nichch, w Gó­rach Zło­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karpiarka

węd­kar­ka nie­za­bi­ja­ją­ca zło­wio­nych ryb, umoż­li­wia­ją­ca rybie uwol­nie­nie się i prze­ży­cie w wa­run­kach jej śro­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Karpiarz

węd­karz nie­za­bi­ja­ją­cy zło­wio­nych ryb, umoż­li­wia­ją­cy rybie uwol­nie­nie się i prze­ży­cie w wa­run­kach jej śro­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Karpiel

1. dwu­let­nia ro­śli­na pa­stew­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; bru­kiew;
2. gwa­ro­we, po­gard­li­we okre­śle­nie star­sze­go czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Kra­ków. bru­kiew


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karpierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­py­wa­niem z ziemi karp po­zo­sta­łych po wy­cin­ce drzew


Źródła:

Wiktionary

Karpieńcokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych obej­mu­ją­cy ponad 1000 ga­tun­ków; zę­bo­kar­pie, zę­bo­kar­pioksz­tałt­ne


Kar­pień­coksz­tałt­ne, zę­bo­kar­pioksz­tałt­ne, zę­bo­kar­pie (Cy­pri­no­don­ti­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii), obej­mu­ją­cy ponad 1000 ga­tun­ków kla­sy­fi­ko­wa­nych w ro­dzi­nach, które ze­sta­wio­no w dwóch po­drzę­dach:

Ro­dzi­na stru­mie­nia­ko­wa­tych jest kla­sy­fi­ko­wa­na przez niek­tó­rych bio­lo­gów jako po­dro­dzi­na Ri­vu­li­nae – stru­mie­nia­ki w ro­dzi­nie szczu­pień­czy­ko­wa­tych, a ro­dzaj "Not­ho­bran­chius" jest kla­sy­fi­ko­wa­ny w po­dro­dzi­nie Aplo­che­i­li­nae.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karpieńcokształtny

o ce­chach kar­pień­coksz­tałt­nych (rząd ryb)


Źródła:

SJP.pl

Karpieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Karp­nem, do­ty­czą­cy Karp­na


Źródła:

Wiktionary

Karpik

zdrob­nie­nie od: karp


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: karp


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karpikowy

przy­miot­nik od: kar­pik


Źródła:

SJP.pl

Karpina

drew­no z ko­rze­ni i pnia­ków po­zo­sta­łych po ścię­ciu drze­wa; kar­po­wi­na


Kar­pi­na – drew­no czę­ści po­dziem­nej drze­wa wraz z pnia­kiem po­zo­sta­łym po ścię­ciu.

Kar­pi­na sos­no­wa, która po­zo­sta­wa­ła w ziemi przez co najm­niej 7 lat, uży­wa­na jest do ek­strak­cji ży­wi­cy lub de­sty­la­cji roz­kła­do­wej (su­chej de­sty­la­cji drew­na). Nosi ona nazwę kar­pi­ny prze­my­sło­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karpiniarz

ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­py­wa­niem karp po­zo­sta­łych po ścię­ciu drze­wa i przy­go­to­wa­niem ich do obrób­ki


Kar­pi­niarz – ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­py­wa­niem karp po­zo­sta­łych po ścię­ciu drze­wa i przy­go­to­wa­niem ich do obrób­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karpiokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych obej­mu­ją­cy ponad 3250 ga­tun­ków


Kar­pioksz­tałt­ne (Cy­pri­ni­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii), obej­mu­ją­cy ponad 3250 ga­tun­ków, głów­nie słod­ko­wod­nych. Naj­licz­niej­sza jest ro­dzi­na kar­pio­wa­tych. Kar­pioksz­tałt­ne są znane w za­pi­sie ko­pal­nym od eo­ce­nu. Na­tu­ral­ny za­sięg ich wy­stę­po­wa­nia obej­mu­je Azję, Eu­ro­pę, Ame­ry­kę Pół­noc­ną i Afry­kę. Na po­zo­sta­łych kon­ty­nen­tach i w Nowej Ze­lan­dii zo­sta­ły wpro­wa­dzo­ne przez czło­wie­ka. Wiele ga­tun­ków z tego rzędu ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karpiokształtny

o ce­chach kar­pioksz­tałt­nych (rząd ryb)


Źródła:

SJP.pl

Karpiowate

ro­dzi­na ryb kost­nosz­kie­le­to­wych, ży­ją­cych w wo­dach słod­kich stre­fy umiar­ko­wa­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­pri­ni­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na ryb z rzędu kar­pioksz­tałt­nych;


Kar­pio­wa­te (Cy­pri­ni­dae) – ro­dzi­na ryb kar­pioksz­tałt­nych. Jej przed­sta­wi­cie­le to głów­nie ryby słod­ko­wod­ne, czę­sto ak­wa­rio­we. Wiele ga­tun­ków ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze. Do kar­pio­wa­tych za­li­cza­ne są m.in. kar­pie, ka­ra­sie, amury, pło­cie i brzan­ki. Ozdob­ną formą ho­dow­la­ną zy­sku­ją­cą coraz więk­szą po­pu­lar­ność jest karp koi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karpiowaty

1. o ce­chach kar­pio­wa­tych (ro­dzi­na ryb);
2. po­dob­ny do kar­pia


Źródła:

SJP.pl

Karpiowce

po­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu kar­pioksz­tałt­nych; Cy­pri­no­i­dei


Źródła:

SJP.pl

Karpiowe

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. do­dat­ko­we wy­na­gro­dze­nie w for­mie pie­nięż­nej lub w po­sta­ci pa­czek, bonów to­wa­ro­wych itp. wy­pła­ca­ne w niek­tó­rych za­kła­dach pracy przed świę­ta­mi Bo­że­go Na­ro­dze­nia


Źródła:

Wiktionary

Karpiowiec

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu kar­pioksz­tałt­nych


Źródła:

SJP.pl

Karpiowy

przy­miot­nik od: karp; karpi


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­piem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karpiuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karpiówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. pła­ska da­chów­ka za­koń­czo­na łu­ko­wo;


Kar­piów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kra­śnic­kim, w gmi­nie Kra­śnik. Leży w od­le­gło­ści ok. 9 km od Kra­śni­ka, są­sia­du­je bez­poś­red­nio z Stró­żą-Ko­lo­nią.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karpiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karple

ro­dzaj obu­wia przy­sto­so­wa­ne­go do cho­dze­nia po śnie­gu


Źródła:

SJP.pl

Karpniki

Karp­ni­ki (niem. "Fisch­bach") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce.

Wieś po­ło­żo­na jest u pod­nó­ża Krzyż­nej Góry w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich, w Su­de­tach Za­chod­nich w do­li­nie Karp­nic­kie­go Po­to­ku.


Źródła:

Wikipedia

Karpobrot

ro­śli­na ziel­na, kwit­ną­cy su­ku­lent po­cho­dzą­cy z Afry­ki Po­łud­nio­wej, upra­wia­ny w ce­lach ozdob­nych; kar­po­brot sza­bla­sty


Źródła:

SJP.pl

Karpolog

bo­ta­nik ba­da­ją­cy owoce ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Karpologia

bo­ta­ni­ka: nauka zaj­mu­ją­ca się owo­ca­mi ro­ślin, ich roz­wo­jem, bu­do­wą, fiz­jo­lo­gią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się na­sio­na­mi i owo­ca­mi ro­ślin;


Kar­po­lo­gia (od łac. "car­pium" z gr. "kar­pion, kar­pos" ‘owoc’ i "logos" ‘słowo, nauka’) – dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem owo­ców i na­sion, czyli dia­spor ro­ślin kwia­to­wych. Do waż­niej­szych za­sto­so­wań kar­po­lo­gii na­le­ży do­star­cza­nie in­for­ma­cji tak­so­no­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karpologiczny

→ kar­po­lo­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kar­po­lo­gią, do­ty­czą­cy kar­po­lo­gii


Patrz:karpologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karpow

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karpowicz

naz­wi­sko, np. To­masz Kar­po­wicz, pol­ski ję­zy­koz­naw­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karpowina

drew­no z ko­rze­ni i pnia­ków po­zo­sta­łych po ścię­ciu drze­wa; kar­pi­na


Źródła:

SJP.pl

Karpyntel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. po­ten­cjo­metr


Źródła:

Wiktionary

Karraka

duży sta­tek ża­glo­wy po­cho­dze­nia por­tu­gal­skie­go; ka­ra­ka


Źródła:

SJP.pl

Karrar

prze­sta­rza­le, rzad­ko: biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, ka­ra­ra, karar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski, mar­mur kar­ra­ryj­ski


Źródła:

SJP.pl

Karrara

prze­sta­rza­le: biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; ka­ra­ra, karar (rza­dziej), kar­rar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski, mar­mur kar­ra­ryj­ski


Źródła:

SJP.pl

Karraryjski

1. przy­miot­nik od: Car­ra­ra (mia­sto we Wło­szech); ka­ra­ryj­ski;
2. mar­mur ka­ra­ryj­ski - biały mar­mur wy­do­by­wa­ny w oko­li­cach Car­ra­ry, mia­sta we Wło­szech; kar­ra­ra, ka­ra­ra, kar­rar (rza­dziej), karar (rza­dziej), mar­mur ka­ra­ryj­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Car­ra­rą, do­ty­czą­cy Car­ra­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karru

kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w RPA


Karru ( Karoo, Kar­roo) – pu­styn­na i pół­pu­styn­na kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w za­chod­niej czę­ści Po­łud­nio­wej Afry­ki, po­ło­żo­na na te­re­nie pro­win­cji: Przy­ląd­ko­wej Za­chod­niej, Przy­ląd­ko­wej Pół­noc­nej i Przy­ląd­ko­wej Wschod­niej, na po­łud­nie od rzeki Oran­je. Zaj­mu­je ob­szar około 395 000 km², bli­sko 1/3 po­wierzch­ni kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karruka

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: czte­ro­ko­ło­wy, kil­ku­na­sto­o­so­bo­wy wóz, za­przę­ga­ny w konie lub muły, zaz­wy­czaj ozdob­ny


Źródła:

SJP.pl

Karsiborski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­si­bo­rem (wyspą lub wsią), do­ty­czą­cy Kar­si­bo­ru


Źródła:

Wiktionary

Karsiborzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kar­si­bo­ru


Źródła:

Wiktionary

Karsiborzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kar­si­bo­ru


Źródła:

Wiktionary

Karsibór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa mię­dzy Za­le­wem Szcze­ciń­skim, Ka­na­łem Pia­stow­skim i Starą Świną;

 (1.2) geogr. część Świ­no­uj­ścia, dawna wieś na wy­spie Kar­si­bór (1.1);

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Brzeż­no;

 (1.4) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Wałcz;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karsin

wieś w Pol­sce


Kar­sin (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Kôrsëno) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin. Leży na po­łud­nio­wych obrze­żach Wdzydz­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, na ziemi za­bor­skiej.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą władz gminy Kar­sin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karsiński

przy­miot­nik od: Kar­sin, gmina w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


Źródła:

SJP.pl

Karski

przy­miot­nik od: Karsk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Karą, do­ty­czą­cy Kary (rzeki na pół­no­cy Rosji)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karsko

przy­miot­nik od: Karsk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karsznice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karszy

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie, nad Kasz­ka-darią, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny wi­la­je­tu kasz­ka­da­ryj­skie­go;


Kar­szy (uzb. "Qars­hi"/"Қарши") – mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie, nad Kasz­ka-darią, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny wi­la­je­tu kasz­ka­da­ryj­skie­go. Około 231 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karszyń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kart

nie­du­ży sa­mo­chód do ści­ga­nia się; go­kart; go­cart; go-cart


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: karta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karta

1. każdy ele­ment z kom­ple­tu kar­to­ni­ków oz­na­czo­nych umow­ny­mi zna­ka­mi, słu­żą­cych do gry, sta­wia­nia pa­sjan­sa;
2. spis i cen­nik po­traw (menu) w re­sta­u­ra­cji, ja­dło­daj­ni, ka­wiar­ni;
3. pro­sto­kąt z two­rzy­wa sztucz­ne­go z za­ko­do­wa­ny­mi na nim ma­gne­tycz­nie lub cy­fro­wo in­for­ma­cja­mi;
4. daw­niej: mapa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­dru­ko­wa­ny ka­wa­łek pa­pie­ru za­wie­ra­ją­cy zbiór in­for­ma­cji o czymś lub kimś bądź przez­na­czo­ny do ich wpi­sy­wa­nia

 (1.2) czy­sty lub za­pi­sa­ny ar­kusz pa­pie­ru, czę­sto sta­no­wią­cy część książ­ki

 (1.3) pro­sto­kąt­ny ka­wa­łek kar­to­nu oz­na­czo­ny sym­bo­la­mi o umow­nych zna­cze­niach, uży­wa­ny do gier lub wró­że­nia

 (1.4) do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy czy­jeś prawo do ko­rzy­sta­nia z cze­goś lub zaj­mo­wa­nia się czymś

 (1.5) pro­sto­kąt­ny ka­wa­łek two­rzy­wa sztucz­ne­go z za­ko­do­wa­ny­mi na nim ma­gne­tycz­nie lub cy­fro­wo da­ny­mi, słu­żą­cy do do­ko­ny­wa­nia płat­no­ści lub ko­rzy­sta­nia z okre­ślo­nych usług

 (1.6) spis dań lub na­po­jów sprze­da­wa­nych w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym oraz ich cen

 (1.7) do­ku­ment na­da­ją­cy pew­nej gru­pie osób prawa, okre­śla­ją­cy jej obo­wiąz­ki lub opi­su­ją­cy wspól­ny pro­gram jej dzia­ła­nia

 (1.8) do­ku­ment okre­śla­ją­cy za­sa­dy, do któ­rych prze­strze­ga­nia zo­bo­wią­zu­ją się dwie lub wię­cej stron, zwła­szcza pod­mio­tów prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go

 (1.9) elek­tron. cien­ka płyt­ka z ukła­da­mi elek­tro­nicz­ny­mi umie­szcza­na w kom­pu­te­rze lub innym więk­szym urzą­dze­niu, od­po­wie­dzial­na za pewną jego funk­cjo­nal­ność

 (1.10) in­form. ele­ment in­ter­fej­su gra­ficz­ne­go pro­gra­mu umoż­li­wia­ją­cy prze­glą­da­nie kilku ele­men­tów po­drzęd­nych w jed­nym oknie

 (1.11) książk. prze­dział czasu, w któ­rym miały miej­sce ja­kieś zda­rze­nia

 (1.12) daw. mapa (gra­ficz­ne odw­zo­ro­wa­nie te­re­nu)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartacz

1. ar­ty­le­ryj­ski po­cisk odłam­ko­wy;
2. duża klu­ska ziem­nia­cza­na z na­dzie­niem mięs­nym; ce­pe­lin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. po­cisk ar­ty­le­ryj­ski wy­peł­nio­ny ku­li­sty­mi lot­ka­mi (sie­kań­ca­mi) uży­wa­ny od XVI do poł. XX w.;

 (1.2) spoż. kulin. ro­dzaj dużej klu­ski ziem­nia­cza­nej z na­dzie­niem mięs­nym;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartaczownica

1. dzia­ło przez­na­czo­ne do strze­la­nia kar­ta­cza­mi i sie­kań­ca­mi;
2. szyb­ko­strzel­na wie­lo­lu­fo­wa broń z na­pę­dem ręcz­nym; pre­kur­sor ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kartaczowy

przy­miot­nik od: kar­tacz


Źródła:

SJP.pl

Kartagena

mia­sto i port w Hisz­pa­nii; Car­ta­ge­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Hisz­pa­nii, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, w re­gio­nie Mur­cja;


Kar­ta­ge­na ( Car­ta­ge­na) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Hisz­pa­nii (re­gion Mur­cja), nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, ok. 205 tys. miesz­kań­ców (2005).

Port wo­jen­ny i hand­lo­wy. Ką­pie­li­sko mor­skie. Prze­mysł hut­ni­czy, ra­fi­ne­ryj­ny, stocz­nio­wy oraz che­micz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartageński

→ Kar­ta­ge­na; car­ta­geń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­ta­ge­ną, po­cho­dzą­cy z Kar­ta­ge­ny, do­ty­czą­cy Kar­ta­ge­ny (mia­sta w Hisz­pa­nii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartagina

bo­ga­te pań­stwo-mia­sto w Afry­ce Pół­noc­nej za­ło­żo­ne przez Fe­ni­cjan, w 146 roku przed naszą erą zni­szczo­ne przez Rzy­mian


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto-pań­stwo po­ło­żo­ne na pół­noc­nym wy­brze­żu Afry­ki, w po­bli­żu dzi­siej­sze­go Tu­ni­su

 (1.2) geogr. adm. współ­czes­ne mia­sto w Tu­nez­ji po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Tu­ni­su


Kar­ta­gi­na (fen. "Qrt-ḥdšt", "Kart Ha­daszt", lit. Nowe Mia­sto; Kart­ha­go, Cart­ha­go, Καρχηδών "Kar­che­don", ‏قرطاج‎ "Kar­tadż", ‏קרתגו‎ "Kar­ta­go") – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Afry­ce Pół­noc­nej, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go. Za­ło­żo­ne w IX w. p.n.e. przez Fe­ni­cjan z Tyru. Kar­ta­gi­na była po­cząt­ko­wo pań­stwem-mia­stem, póź­niej sto­li­cą Im­pe­rium Kar­ta­giń­skie­go. Ważny oś­ro­dek hand­lo­wy i po­li­tycz­ny. Współ­cze­śnie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w po­bli­żu Tu­ni­su.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartaginka

oby­wa­tel­ka Kar­ta­gi­ny


Źródła:

SJP.pl

Kartagińczyk

oby­wa­tel Kar­ta­gi­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Kar­ta­gi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartagiński

przy­miot­nik od: Kar­ta­gi­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­ta­gi­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartan

dzia­ło uży­wa­ne w XVI - XVIII wieku; kar­ta­un, kar­ta­u­na


Źródła:

SJP.pl

Kartana

dzia­ło uży­wa­ne w XVI - XVIII wieku; kar­tan, kar­ta­u­na


Źródła:

SJP.pl

Kartaun

dzia­ło uży­wa­ne w XVI - XVIII wieku; kar­ta­u­na, kar­tan


Źródła:

SJP.pl

Kartauna

dzia­ło uży­wa­ne w XVI - XVIII wieku; kar­ta­un, kar­tan


Kar­ta­u­na, zwana także kar­ta­ną – ogól­na nazwa od­przo­do­wych dział ar­ty­le­ryj­skich uży­wa­nych od XVI do XVIII wieku.

Były to dzia­ła o śred­niej dłu­go­ści lufy: 14 – 27 ka­li­brów, wy­ko­na­ne ze spiżu lub że­li­wa. Mając lufę krót­szą od ko­lu­bry­ny (dłu­gość lufy ok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karteczka

zdrob­nie­nie od: kart­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: kart­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karteczkowy

przy­miot­nik od: kar­tecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Kartel

mo­no­po­li­stycz­ny zwią­zek przed­się­biorstw ka­pi­ta­li­stycz­nych lub par­tii po­li­tycz­nych celem osią­gnię­cia wspól­ne­go in­te­re­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. układ przed­się­biorstw, ma­ją­cy na celu zmo­no­po­li­zo­wa­nie pew­nej ga­łę­zi go­spo­dar­ki;


Kar­tel – po­ro­zu­mie­nie za­war­te przez co najm­niej dwa przed­się­bior­stwa z tego sa­me­go sek­to­ra, ma­ją­ce na celu ko­or­dy­na­cję ich za­cho­wań kon­ku­ren­cyj­nych na rynku lub wpły­nię­cie na istot­ne czyn­ni­ki kon­ku­ren­cji po­przez prak­ty­ki takie jak: usta­la­nie lub ko­or­dy­na­cja cen na­by­cia lub sprze­da­ży (bądź in­nych wa­run­ków tran­sak­cji), po­dział po­zio­mu pro­duk­cji lub sprze­da­ży, po­dział ryn­ków i klien­tów (w tym zmowa prze­tar­go­wa), ogra­ni­cze­nia zwią­za­ne z przy­wo­zem lub wy­wo­zem lub dzia­ła­nia an­ty­kon­ku­ren­cyj­ne skie­ro­wa­ne prze­ciw­ko innym kon­ku­ren­tom.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartelizacja

łą­cze­nie się przed­się­biorstw prze­my­sło­wych w kar­te­le; two­rze­nie kar­te­li


Źródła:

SJP.pl

Kartelizacyjny

przy­miot­nik od: kar­te­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Kartelizować

two­rzyć kar­te­le, łą­czyć przed­się­bior­stwa w kar­te­le


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skar­te­li­zo­wać)

 (1.1) ekon. two­rzyć kar­te­le w danym ob­sza­rze go­spo­dar­ki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny kar­te­li­zo­wać się (dk. skar­te­li­zo­wać się)

 (2.1) ekon. przy­bie­rać po­stać kar­te­li go­spo­dar­czych, or­ga­ni­zo­wać się w kar­te­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartelowiec

czło­nek kar­te­lu


Źródła:

SJP.pl

Kartelowy

przy­miot­nik od: kar­tel


Źródła:

SJP.pl

Kartelusik

rzad­kie zdrob­nie­nie od: kar­te­lusz; kar­te­lu­szek


Źródła:

SJP.pl

Kartelusz

prze­sta­rza­łe: ka­wa­łek za­pi­sa­ne­go pa­pie­ru; świ­stek


Źródła:

SJP.pl

Karteluszek

nie­wiel­ki ka­wa­łek pa­pie­ru; świ­stek, kar­te­lusz­ka


Źródła:

SJP.pl

Karteluszka

nie­wiel­ki ka­wa­łek pa­pie­ru; świ­stek, kar­te­lusz­ka


Źródła:

SJP.pl

Karteluszkowy

przy­miot­nik od: kar­te­lu­szek


Źródła:

SJP.pl

Karteluszowy

przy­miot­nik od: kar­te­lusz


Źródła:

SJP.pl

Karter

dolna część sil­ni­ka spa­li­no­we­go za­wie­ra­ją­ca miskę ole­jo­wą, wał kor­bo­wy itd.


Źródła:

SJP.pl

Kartezjanin

zwo­len­nik kar­tez­ja­niz­mu; kar­tez­ja­ni­sta


Źródła:

SJP.pl

Kartezjanista

zwo­len­nik kar­tez­ja­niz­mu; kar­tez­ja­nin


Źródła:

SJP.pl

Kartezjanizm

1. dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na Kar­tez­ju­sza;
2. kie­run­ki i po­glą­dy fi­lo­zo­ficz­ne na­wią­zu­ją­ce do tej dok­try­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny przez Kar­tez­ju­sza, opar­ty na ra­cjo­na­liz­mie i du­a­liz­mie umy­słu i ciała


Kar­tez­ja­nizm – ze­spół po­glą­dów i nurt fi­lo­zo­ficz­ny zwią­za­ny z fi­lo­zo­fią Kar­tez­ju­sza.

Po­ję­cie to uży­wa­ne jest w róż­nych zna­cze­niach:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartezjanka

→ kar­tez­ja­nin


Patrz:kartezjanin

Źródła:

SJP.pl

Kartezjański

1. zwią­za­ny z Kar­tez­ju­szem;
2. układ kar­tez­jań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub do­rob­kiem na­u­ko­wym i fi­lo­zo­ficz­nym Kar­tez­ju­sza

 (1.2) mat. zwią­za­ny z pro­sto­kąt­nym (or­to­go­nal­nym) ukła­dem współ­rzęd­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartezjusz

(1596-1650) fran­cu­ski fi­lo­zof i ma­te­ma­tyk; René De­scar­tes


Źródła:

SJP.pl

Kartezjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kar­tez­ju­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Karting

sport mo­to­ro­wy lub za­wo­dy spor­to­we roz­gry­wa­ne przy uży­ciu go­kar­tów; car­ting


Kar­ting, sport kar­tin­go­wy – dzie­dzi­na spor­tu mo­to­ro­we­go, wy­ści­gi go­kar­tów roz­gry­wa­ne na spe­cjal­nych to­rach o na­wierzch­ni bi­tu­micz­nej, w róż­nych kla­sach w za­leż­no­ści od wieku kie­row­cy i po­jem­no­ści sko­ko­wej sil­ni­ka. W Pol­sce, jak i w więk­szo­ści kra­jów Eu­ro­py, kar­ting można upra­wiać wy­czy­no­wo już po ukoń­cze­niu ośmiu lat.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kartingowy

przy­miot­nik od: kar­ting


Źródła:

SJP.pl

Kartka

1. część skła­do­wa książ­ki, ze­szy­tu itp.;
2. luźny ar­kusz pa­pie­ru;
3. pocz­tów­ka;
4. po­tocz­nie: bon upraw­nia­ją­cy do za­ku­pu okre­ślo­ne­go to­wa­ru;
5. kart­ka elek­tro­nicz­na - wia­do­mość z ży­cze­nia­mi w po­sta­ci elek­tro­nicz­nej; e-kart­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) luźny ar­kusz pa­pie­ru; też: część skła­do­wa książ­ki, ze­szy­tu, cza­so­pis­ma itp. obej­mu­ją­ca dwie stro­ny

 (1.2) pot. karta pocz­to­wa lub pocz­tów­ka

 (1.3) bon to­wa­ro­wy na ar­ty­ku­ły de­fi­cy­to­we


Kart­ka (także: "karta", "ar­kusz") – część książ­ki, ga­ze­ty, cza­so­pis­ma, ze­szy­tu lub no­te­su. Naj­czę­ściej jest biała i pro­sto­kąt­na. Może być wy­ko­na­na z pa­pie­ru, per­ga­mi­nu, we­li­nu albo pa­pi­ru­su.

Jeśli jest czy­sta lub nie­za­dru­ko­wa­na to zwy­kle służy do pi­sa­nia, ry­so­wa­nia lub dru­ko­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­rzu­ca­nie stron książ­ki, bro­szu­ry, ga­ze­ty, cza­so­pis­ma itp.


Źródła:

Wiktionary

Kartkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) oglą­dać po­bież­nie książ­kę, ga­ze­tę itp., prze­wra­ca­jąc kart­ka po kart­ce


Źródła:

Wiktionary

Kartkowicz

1. pił­karz nie­mo­gą­cy wy­stą­pić w danym meczu z po­wo­du uka­ra­nia go żółtą lub czer­wo­ną kart­ką w po­przed­nim meczu lub me­czach;
2. daw­niej: osoba upraw­nio­na do po­sia­da­nia kart­ki na ar­ty­ku­ły żyw­no­ścio­we


Źródła:

SJP.pl

Kartkowiczka

→ kart­ko­wicz


Patrz:kartkowicz

Źródła:

SJP.pl

Kartkowy

przy­miot­nik od: kart­ka


Źródła:

SJP.pl

Kartkówa

zgru­bie­nie od: kart­ków­ka


Źródła:

SJP.pl

Kartkóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kart­ków­ka


Źródła:

Wiktionary

Kartkówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. krót­ka, czę­sto nie­za­po­wie­dzia­na, kla­sów­ka spraw­dza­ją­ca wia­do­mo­ści z nie­wiel­kiej czę­ści ma­te­ria­łu, naj­czę­ściej z kilku ostat­nich lek­cji


Kart­ków­ka – krót­ka kla­sów­ka, obej­mu­ją­ca nie­wiel­ką, ogra­ni­czo­ną część ma­te­ria­łu, obo­wią­zu­ją­ca w szko­łach na po­zio­mach: szko­ły pod­sta­wo­wej, li­ce­um i tech­ni­kum. Nazwa po­cho­dzi od tego, że kart­ków­ki zaz­wy­czaj pisze się na kart­kach wy­ry­wa­nych z ze­szy­tu. Zwy­kle trwa od 5 do 15 minut i do­ty­czy za­kre­su te­ma­tycz­ne­go z po­przed­niej lek­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kartkówkowy

przy­miot­nik od: kart­ków­ka


Źródła:

SJP.pl

Kartlia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. hi­sto­rycz­na kra­i­na we wschod­niej Gruz­ji;


Kart­lia (gruz. ქართლი, "Kart­li") – hi­sto­rycz­na kra­i­na we wschod­niej Gruz­ji, współ­cze­śnie po­dzie­lo­na mię­dzy czte­ry re­gio­ny ad­mi­ni­stra­cyj­ne: Dolna Kart­lia, Mcche­ta-Mtia­ne­tia, Tbi­li­si i Wew­nętrz­na Kart­lia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kartlijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kart­lią, do­ty­czą­cy Kart­lii


Źródła:

Wiktionary

Kartodiagram

mapa przed­sta­wia­ją­ca dia­gra­mo­wo cha­rak­te­ry­sty­kę licz­bo­wą wy­bra­nych zja­wisk kli­ma­tycz­nych, wod­nych, de­mo­gra­ficz­nych lub ge­o­gra­ficz­no-eko­no­micz­nych


Kar­to­dia­gram – jedna z kar­to­gra­ficz­nych metod pre­zen­ta­cji, mapa te­ma­tycz­na przed­sta­wia­ją­ca zmien­ność wy­bra­nych atry­bu­tów obiek­tów prze­strzen­nych za po­mo­cą umie­szczo­nych na niej dia­gra­mów lub wy­kre­sów. Ich lo­ka­li­za­cja od­po­wia­da punk­tom po­mia­ru lub jed­nost­kom prze­strzen­nym, do któ­rych dane się od­no­szą (np. gmi­nom, wo­je­wództ­wom, pań­stwom). Kar­to­dia­gram przed­sta­wia war­to­ści w uję­ciu bezwz­ględ­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kartodiagramowy

przy­miot­nik od: kar­to­dia­gram


Źródła:

SJP.pl

Kartofel

1. ro­śli­na po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne bulwy ko­rze­ni;
2. ja­dal­na bulwa ro­śli­ny kar­to­fla; ziem­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ziem­niak.

 (1.2) środ. uczn. stud. nos

 (1.3) środ. uczn. nie­fo­rem­ny nos

 (1.4) daw. środ. polit. bomba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartofelek

zdrob­nie­nie od: kar­to­fel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­to­fel

 (1.2) mały kar­to­fel

 (1.3) kulin. ciast­ko w kształ­cie kulki, wy­ko­na­nym z masy z kru­szo­nych her­bat­ni­ków, resz­tek ciast, z do­dat­kiem kakao, naj­czę­ściej po­la­nym po­le­wą cze­ko­la­do­wą, po­sy­pa­nym orzesz­ka­mi ziem­ny­mi lub wiór­ka­mi ko­ko­so­wy­mi; także z mar­ce­pa­nu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartofelkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem kar­to­fe­lek


Źródła:

SJP.pl

Kartoflaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kar­to­flak


Źródła:

Wiktionary

Kartoflak

pla­cek z ziem­nia­ków, ślą­ska od­mia­na kla­sycz­nej babki ziem­nia­cza­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. danie obia­do­we, pla­cek z ziem­nia­ków, zwy­kle z do­dat­kiem ce­bu­li i bocz­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartoflanka

zupa z kar­to­fli


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa ja­rzy­no­wa z dużą ilo­ścią po­kro­jo­nych w kost­kę ziem­nia­ków

 (1.2) spoż. mąka ziem­nia­cza­na

 (1.3) spoż. roln. od­mia­na ce­bu­li o ma­łych, wy­dłu­żo­nych ce­bul­kach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartoflany

przy­go­to­wa­ny z kar­to­fli, do­ty­czą­cy kar­to­fli


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kar­to­fla­mi (ziem­nia­ka­mi), do­ty­czą­cy kar­to­fli

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny, zro­bio­ny z kar­to­fli (ziem­nia­ków), z do­dat­kiem kar­to­fli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartoflarka

→ kar­to­flarz


Patrz:kartoflarz

Źródła:

SJP.pl

Kartoflarnia

1. po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia kar­to­fli;
2. po­mie­szcze­nie, w któ­rym obie­ra się kar­to­fle


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie do skła­do­wa­nia ziem­nia­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartoflarz

1. osoba lu­bią­ca kar­to­fle;
2. sprze­daw­ca kar­to­fli


Źródła:

SJP.pl

Kartoflasty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem kar­to­fla; kar­to­flo­wa­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do kar­to­fla, przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem kar­to­fla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartoflisko

1. pole, gdzie rosną kar­to­fle;
2. pole po ze­bra­niu ros­ną­cych na nim kar­to­fli


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pole, na któ­rym rosną ziem­nia­ki

 (1.2) daw. pole, z któ­re­go wy­ko­pa­no ziem­nia­ki

 (1.3) pot. zgrub. duży ziem­niak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartoflowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem kar­to­fla; kar­to­fla­sty


Źródła:

SJP.pl

Kartoflowy

przy­miot­nik od: kar­to­fel


Źródła:

SJP.pl

Kartograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie kar­to­gra­fii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie kar­to­gra­fii; ry­sow­nik map


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o two­rze­niu map;


Kar­to­gra­fia (gr. χάρτης "chartēs", „pa­pi­rus, ar­kusz, mapa”, γράφειν "grap­he­in", „pisać”) – dzie­dzi­na nauki o ma­pach (w tym o at­la­sach, glo­bu­sach, mo­de­lach pla­stycz­nych – ma­pach pla­stycz­nych itp.), te­o­rii map, me­to­dach ich spo­rzą­dza­nia i użyt­ko­wa­nia; jak rów­nież dzie­dzi­na dzia­łal­no­ści or­ga­ni­za­cyj­nej i usłu­go­wej, zwią­za­nej z opra­co­wy­wa­niem, re­pro­duk­cją i roz­po­wszech­nia­niem map.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kartograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kar­to­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Kartografka

→ kar­to­graf


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rzad. spe­cja­list­ka w za­kre­sie kar­to­gra­fii; ry­sow­nicz­ka map


Patrz:kartograf

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartograjstwo

rzad­ko: skłon­ność do gier kar­cia­nych, czę­ste gra­nie w karty; kar­ciar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kartogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mapa przed­sta­wia­ją­ca gra­ficz­ne wła­ści­wo­ści licz­bo­we da­ne­go zja­wi­ska


Kar­to­gram – jedna z kar­to­gra­ficz­nych metod pre­zen­ta­cji, spo­sób przed­sta­wie­nia śred­niej war­to­ści do­wol­ne­go zja­wi­ska w okre­ślo­nych jed­nost­kach prze­strzen­nych (ad­mi­ni­stra­cyj­nych lub ge­o­me­trycz­nych) zwa­nych po­la­mi pod­sta­wo­wy­mi lub jed­nost­ka­mi od­nie­sie­nia.

Czę­sto używa się tej me­to­dy do przed­sta­wie­nia gę­sto­ści za­lud­nie­nia w okre­ślo­nych jed­nost­kach ad­mi­ni­stra­cyj­nych (wo­je­wództ­wach, pań­stwach, itp.), ale można ją z po­wo­dze­niem sto­so­wać do do­wol­nych zja­wisk.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kartogramowy

przy­miot­nik od: kar­to­gram


Źródła:

SJP.pl

Kartomancja

wró­że­nie z kart


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wró­że­nie z kart


Kar­to­man­cja (ina­czej zwane ta­ro­tem, ka­ba­łą kar­cia­ną lub ka­ba­łą per­ską) – wró­że­nie z kart, prze­waż­nie są to karty do gry 24-list­ko­we (kla­sycz­na ka­ba­ła per­ska, od asa do dzie­wią­tek), 32-list­ko­we (od asa do sió­de­mek) lub 52-list­ko­we (od asa do dwó­jek), uży­wa­ny jest rów­nież tarot skła­da­ją­cy się z 78 kart, znane są także spe­cjal­ne karty przez­na­czo­ne tylko do wró­że­nia (np.: karty aniel­skie lub cy­gań­skie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartomanta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. wróż­bi­ta


Źródła:

Wiktionary

Kartomat

au­to­mat do sprze­da­ży kart umoż­li­wia­ją­cych ko­rzy­sta­nie z ja­kichś usług


Źródła:

SJP.pl

Kartometr

przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści linii krzy­wych na mapie lub pla­nie; krzy­wo­mierz; kur­wi­metr; kar­to­mierz


Źródła:

SJP.pl

Kartometria

Kar­to­me­tria – dział kar­to­gra­fii zaj­mu­ją­cy się me­to­da­mi prze­pro­wa­dza­nia i ana­li­zą do­kład­no­ści po­mia­rów róż­nych obiek­tów i zja­wisk ge­o­gra­ficz­nych na ma­pach w celu wyz­na­cze­nia ich dłu­go­ści, po­wierzch­ni, ob­ję­to­ści lub in­nych pa­ra­me­trów, z uwz­ględ­nie­niem wpły­wu znieksz­tał­ceń kar­to­gra­ficz­nych. Wy­ko­ny­wa­nie tych ob­ser­wa­cji jest moż­li­we dzię­ki os­no­wie ma­te­ma­tycz­nej. Kar­to­me­trię sto­su­je się m.in. przy obli­cza­niu po­wierzch­ni państw i mórz.


Źródła:

Wikipedia

Kartometryczność

ogół cech mapy umoż­li­wia­ją­cych mie­rze­nie na niej dłu­go­ści, kątów i pól


Źródła:

SJP.pl

Kartomizer

wy­mien­ny po­jem­nik na li­qu­id, po­łą­cze­nie ato­mi­ze­ra i kar­tri­dża


Źródła:

SJP.pl

Karton

1. gruby, sztyw­ny pa­pier;
2. tek­tu­ro­we pu­deł­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruby, sztyw­ny pa­pier

 (1.2) tek­tu­ro­we pu­deł­ko

 (1.3) ilość to­wa­ru za­war­ta w kar­to­nie (1.2)

 (1.4) o pa­pie­ro­sach: opa­ko­wa­nie zbior­cze za­wie­ra­ją­ce 10 pa­czek pa­pie­ro­sów


Kar­ton – wy­ro­by pa­pier­ni­cze o gra­ma­tu­rze od 160 g/m² do 315 g/m² (w prze­my­śle po­li­gra­ficz­nym za­kres obej­mu­je naj­czę­ściej war­to­ści od 200 g/m² do 500 g/m²). Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest do druku i pro­duk­cji ksią­że­czek kar­to­no­wych dla dzie­ci (tzw. "board books"), okła­dek książ­ko­wych, pocz­tó­wek, te­czek biu­ro­wych, pu­de­łek i in­nych opa­ko­wań.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karton-Gips

płyta z kar­to­nu i gipsu sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; gips-kar­ton, kar­ton­gips, re­gips, ri­gips, płyta re­gip­so­wa, suchy tynk


Źródła:

SJP.pl

Kartonaż

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) wyrób (np. pu­deł­ko, opra­wa) kar­to­no­wy lub tek­tu­ro­wy;
2. w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: trum­na za­wie­ra­ją­ca mumię, ma­lo­wa­na i zdo­bio­na ry­tu­al­ny­mi na­pi­sa­mi, wy­ko­na­na z drew­na lub tka­ni­ny na­sy­co­nej gip­sem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opa­ko­wa­nie z kar­to­nu lub tek­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartongips

płyta z kar­to­nu i gipsu sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; kar­ton-gips, gips-kar­ton, re­gips, ri­gips, płyta re­gip­so­wa, suchy tynk


Źródła:

SJP.pl

Kartoniada

uno­sze­nie ko­lo­ro­wych kar­to­ni­ków na im­pre­zie roz­ryw­ko­wej w celu ut­wo­rze­nia na­pi­su lub obra­zu


Kar­to­nia­da – ro­dzaj do­pin­gu, ele­ment opra­wy meczu po­le­ga­ją­cy na pod­no­sze­niu przez pu­blicz­ność ko­lo­ro­wych kar­to­ni­ków, które mają razem ufor­mo­wać jakiś obraz lub napis.

Kar­to­nia­da jest naj­czę­ściej spo­ty­ka­na pod­czas me­czów piłki noż­nej, a także fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go (głów­nie col­le­ge fo­ot­ball). Mo­za­i­ki z ko­lo­ro­wych plansz są rów­nież waż­nym ele­men­tem pół­noc­no­ko­re­ań­skie­go fe­sti­wa­lu Ari­rang od­by­wa­ją­ce­go się na Sta­dio­nie im. 1 Maja w Pjong­jan­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kartoniarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na do wy­ro­bu kar­to­nu


Źródła:

Wiktionary

Kartonik

zdrob­nie­nie od: kar­ton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kar­ton


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartonikowy

przy­miot­nik od: kar­to­nik


Źródła:

SJP.pl

Kartonowy

przy­miot­nik od: kar­ton


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z kar­to­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartonówka

kar­to­nów­ka zwy­czaj­na (czar­na) - ga­tu­nek mrów­ki z po­dro­dzi­ny For­mi­ci­nae


Źródła:

SJP.pl

Kartoteczka

zdrob­nie­nie od: kar­to­te­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kar­to­te­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartoteczny

→ kar­to­te­ka; kar­to­te­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Kartoteka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ze­staw po­se­gre­go­wa­nych kart pa­pie­ru z in­for­ma­cja­mi

 (1.2) zbiór usy­ste­ma­ty­zo­wa­nych in­for­ma­cji

 (1.3) po­li­cyj­ny zbiór da­nych na temat po­dej­rza­nych, po­szu­ki­wa­nych i prze­stęp­ców, a także zgu­bio­nych lub skra­dzio­nych rze­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kartotekowy

→ kar­to­te­ka; kar­to­tecz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kar­to­te­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartować

1. oz­na­czać na mapie, na­no­sić na mapę szcze­gó­ły te­re­nu na pod­sta­wie ma­te­ria­łów uzy­ska­nych z po­mia­rów bądź z ma­te­ria­łów źró­dło­wych, np. kar­to­wać dane ge­o­de­zyj­ne; ma­po­wać;
2. daw­niej: w ta­jem­ni­cy pla­no­wać coś złego prze­ciw komuś; knuć, ukar­to­wy­wać;
3. daw­niej: ta­so­wać karty do gry;
4. daw­niej: kar­to­wać się - być przy­go­to­wy­wa­nym w ta­jem­ni­cy przed kimś


Źródła:

SJP.pl

Kartowy

prze­sta­rza­le: kar­cia­ny (zwią­za­ny z kar­ta­mi, od­no­szą­cy się do gry w karty)


Źródła:

SJP.pl

Kartoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o ma­pach; ma­poz­naw­ca


Źródła:

SJP.pl

Kartoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o ma­pach; ma­poz­naw­czy­ni


Źródła:

SJP.pl

Kartoznawstwo

dział kar­to­gra­fii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem map; ma­poz­naw­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kartridż

cy­lin­drycz­ny po­jem­nik z na­bo­ja­mi albo po­jem­nik z tu­szem do dru­ka­rek; kar­trydż; car­trid­ge


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. wy­mien­ny po­jem­nik na tusz do dru­kar­ki atra­men­to­wej

 (1.2) in­form. no­śnik da­nych skła­da­ją­cy się z pa­mię­ci ROM umie­szczo­nej w obu­do­wie z two­rzy­wa sztucz­ne­go, za­wie­ra­ją­cy pro­gram kom­pu­te­ro­wy, sto­so­wa­ny np. w kon­so­lach gier;


Kar­tridż (kar­trydż, ROM car­trid­ge) – no­śnik da­nych skła­da­ją­cy się z pa­mię­ci ROM umie­szczo­nej w obu­do­wie z two­rzy­wa sztucz­ne­go, za­wie­ra­ją­cy pro­gram kom­pu­te­ro­wy (naj­czę­ściej grę).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartridżowy

→ kar­tridż


Patrz:kartridż

Źródła:

SJP.pl

Kartrydż

cy­lin­drycz­ny po­jem­nik z na­bo­ja­mi albo po­jem­nik z tu­szem do dru­ka­rek; kar­tridż; car­trid­ge


Źródła:

SJP.pl

Kartulariusz

Kar­tu­la­riusz (łac. "car­tu­la­rium"), także kar­tu­larz, ko­pia­riusz, ko­piał, ko­piarz – zbiór do­ku­men­tów i od­pi­sów edyk­tów, do­ty­czą­cych ma­jąt­ków ziem­skich prze­waż­nie klasz­tor­nych.

Ter­min ten uży­wa­ny był w śred­nio­wie­czu i po­cząt­ko­wo oz­na­czał bi­blio­te­kę. W Pol­sce kar­tu­la­riusz znany był już w XIII wieku.


Źródła:

Wikipedia

Kartun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. gęsta, gład­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na (nie­kie­dy o lnia­nej os­no­wie), naj­czę­ściej barw­nie dru­ko­wa­na, przez­na­czo­na na ubio­ry lub obi­cia; Glo­ger.


Źródła:

Wiktionary

Kartuski

przy­miot­nik od: Kar­tu­zy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Kar­tuz, zwią­za­ny z Kar­tu­za­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartusz

1. ła­dow­ni­ca do strzel­by;
2. pas z na­bo­ja­mi;
3. motyw de­ko­ra­cyj­ny, obra­mie­nie tar­czy her­bo­wej, pła­sko­rzeź­by itp.;
4. or­na­ment w for­mie ozdob­nej tar­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ozdob­ne obra­mo­wa­nie herbu, mo­no­gra­mu lub em­ble­ma­tu; de­ko­ra­cja w for­mie tar­czy;

 (1.2) hist. owal­ne obra­mo­wa­nie grupy hie­ro­gli­fów oz­na­cza­ją­cych imię wład­cy;

 (1.3) tu­ryst. nie­wiel­ki, jed­no­ra­zo­wy po­jem­nik na gaz do ku­chen­ki

 (1.4) nabój z por­cją sub­stan­cji

 (1.5) hist. wojsk. ła­dow­ni­ca, czę­sto bo­ga­to zdo­bio­na, uży­wa­na przez jazdę pol­ską

 (1.6) hist. wojsk. cy­lin­drycz­ny po­jem­nik, po­cząt­ko­wo pa­pie­ro­wy, póź­niej me­ta­lo­wy, za­wie­ra­ją­cy ła­du­nek pro­chu do broni pal­nej ła­do­wa­nej od stro­ny wy­lo­tu lufy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartuszowy

przy­miot­nik od: kar­tusz


Źródła:

SJP.pl

Kartuz

czło­nek za­ko­nu kon­tem­pla­cyj­ne­go o su­ro­wej re­gu­le, za­ło­żo­ne­go w XI wieku we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Bru­no­na z Ko­lo­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartuza

daw­niej: my­śliw­ska lub woj­sko­wa torba na na­bo­je; ła­dow­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Kartuzek

ga­tu­nek goź­dzi­ka; goź­dzik kar­tu­zek


Źródła:

SJP.pl

Kartuzi

ka­to­lic­ki zakon męski i żeń­ski o su­ro­wej re­gu­le, za­ło­żo­ny w XI w. we Fran­cji


Kar­tu­zi – ka­to­lic­ki zakon męski i żeń­ski o bar­dzo su­ro­wej re­gu­le, za­ło­żo­ny 15 sierp­nia 1084 przez św. Bru­no­na z Ko­lo­nii. Re­gu­ła za­kon­na, zwana „Con­su­e­tu­di­nes Car­tu­siae”, zo­sta­ła spi­sa­na przez pią­te­go prze­o­ra Wiel­kiej Kar­tuz­ji, Guigo I już po śmier­ci za­ło­ży­cie­la. Nazwa po­cho­dzi od zla­ty­ni­zo­wa­nej nazwy pier­wszej sie­dzi­by kar­tu­zów – La Gran­de Char­tre­u­se pod Gre­no­ble we Fran­cji (łac. "Car­tu­sia").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kartuzianin

miesz­ka­niec Kar­tuz


Źródła:

SJP.pl

Kartuzianka

miesz­kan­ka Kar­tuz


Źródła:

SJP.pl

Kartuzja

klasz­tor kar­tu­zów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. klasz­tor kar­tu­zów;


Kar­tuz­ja – nazwa na­da­na zwy­cza­jo­wo klasz­to­ro­wi za­ko­nu kar­tu­zów.

W skład za­bu­do­wań kar­tuz­ji wcho­dził ko­ściół i eremy ("domki dla mni­chów"). Jako pier­wsza pow­sta­ła La Gran­de Char­tre­u­se we Fran­cji w 1084 roku (stąd nazwa). Ko­lej­ne były na niej wzo­ro­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartuzjański

od­no­szą­cy się do kar­tu­za lub kar­tuz­ji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z kar­tu­za­mi albo kar­tuz­ją, do­ty­czą­cy kar­tu­zów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartuzka

ga­tu­nek goź­dzi­ka; goź­dzik kar­tu­zek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. mnisz­ka z za­ko­nu kar­tuz­jań­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kartuzy

daw­niej: my­śliw­ska lub woj­sko­wa torba na na­bo­je; ła­dow­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim;

 (1.2) geogr. część wsi Gidle, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle;

 (1.3) geogr. dziel­ni­ca Le­gni­cy;


Kar­tu­zy (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub. Kartuzë,) – ka­szub­skie mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu kar­tu­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Kar­tu­zy. Mia­sto leży nad czte­re­ma je­zio­ra­mi zwa­ny­mi kar­tu­ski­mi. Są to: je­zio­ro Kar­czem­ne, Klasz­tor­ne Duże, Klasz­tor­ne Małe i Mie­len­ko. W Kar­tu­zach krzy­żu­ją się drogi wo­je­wódz­kie: nr 211, nr 224 i nr 228.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kartwelski

ję­zy­ki kart­wel­skie - ro­dzi­na ję­zy­ko­wa z re­jo­nu Ka­u­ka­zu Po­łud­nio­we­go


Źródła:

SJP.pl

Karty

gra z uży­ciem spe­cjal­nie oz­na­czo­nych kar­to­ni­ków - kart do gry


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gra wy­ko­rzy­stu­ją­ca od­po­wied­nie kar­to­ni­ki – karty;


Karty do gry – pa­pie­ro­we lub pla­sti­ko­we przy­bo­ry do gier kar­cia­nych.

Praw­do­po­dob­nie były już znane w Chi­nach przed X wie­kiem. Pow­sta­ły na sku­tek prze­nie­sie­nia na pa­pier no­ta­cji uży­wa­nej w cza­sie gry w kości;

niek­tó­re karty wy­wo­dzą się także z chiń­skich pa­pie­ro­wych pie­nię­dzy – uważa się[], że w naj­star­szych grach uży­wa­no praw­dzi­wych ban­kno­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karuk

że­la­ty­na otrzy­my­wa­na z pę­che­rzy pław­nych niek­tó­rych ryb słod­ko­wod­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) klej otrzy­my­wa­ny z pę­che­rzy ryb­nych, od­pad­ków skór, rogów, kości zwie­rzę­cych;


Karuk – ina­czej klej rybi, otrzy­my­wa­ny z wy­su­szo­nych pę­che­rzy ryb­nych, prze­de wszyst­kim bie­łu­gi i je­sio­tra. Obec­nie z po­wo­du ochro­ny tych ga­tun­ków (w USA - zakaz im­por­tu) pro­du­ku­je się go z pę­che­rzy pław­nych in­nych ga­tun­ków ryb, naj­czę­ściej po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich. Pę­cherz pław­ny wy­do­by­ty z ryby umie­szczo­ny jest w go­rą­cej wo­dzie, oczy­szczo­ny z żył i mię­śni, a na­stęp­nie su­szo­ny. Pę­cherz pław­ny skła­da się w 70% z ko­la­ge­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karuna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. filoz. jedna kon­cep­cji mi­ło­ści w bud­dyz­mie i dźi­niz­mie, która opie­ra się na em­pa­tii i oka­zy­wa­niu do­bro­ci cier­pią­cym;


Ka­ru­na ("Karuṇā" w ję­zy­ku pali i san­skry­cie, a w tyb. "sny­ing-rje") – bud­dyj­ska oraz dźi­nij­ska kon­cep­cja mi­ło­ści. Po­ję­cie to tłu­ma­czo­ne jest rów­nież jako ser­decz­ne współ­czu­cie. Jest klu­czo­wym aspek­tem w bud­dyj­skiej szko­le ma­ha­ja­ny.

Cza­sem bywa na­zy­wa­ne (w pali i san­skry­cie) mahakarunā dla oz­na­cze­nia wiel­kie­go współ­czu­cia lub nie­o­gra­ni­czo­ne­go współ­czu­cia – "Ka­ru­ny" do­pro­wa­dzo­nej do do­sko­na­ło­ści.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karuzel

1. za­wo­dy ry­cer­skie w XVIII wieku, które za­stą­pi­ły tur­nie­je śred­nio­wiecz­ne;
2. daw­niej: ka­ru­ze­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ka­ru­ze­la

 (1.2) hist. fe­styn ry­cer­ski

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ka­ru­ze­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karuzela

urzą­dze­nie w we­so­łym mia­stecz­ku lub na placu zabaw do krę­ce­nia się w koło


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do za­ba­wy, które się kręci;

 (1.2) urzą­dze­nie do obro­to­we­go ho­lo­wa­nia mo­de­li ae­ro­dy­na­micz­nych

 (1.3) przen. sy­tu­a­cja, gdy coś szyb­ko się zmie­nia, ale po­zor­nie, po­nie­waż wraca po chwi­li to samo


Ka­ru­ze­la (fr. "car­ro­u­sel") – urzą­dze­nie re­kre­a­cyj­ne obra­ca­ją­ce się wokół włas­nej osi prze­no­szą­ce osoby sie­dzą­ce na obrze­żu koła. W ty­po­wej ka­ru­ze­li pa­sa­że­ro­wie zaj­mu­ją miej­sca na sie­dze­niach, które czę­sto mają kształt zwie­rząt lub po­ja­zdów. Ka­ru­ze­le są cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem we­so­łych mia­ste­czek, pla­ców zabaw i fe­sty­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karuzelarz

czło­wiek ob­słu­gu­ją­cy ka­ru­ze­lę, wła­ści­ciel ka­ru­ze­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ob­słu­gu­ją­ca ka­ru­ze­lę

 (1.2) wła­ści­ciel ka­ru­ze­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karuzelka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­ru­ze­la

 (1.2) mała ka­ru­ze­la


Źródła:

Wiktionary

Karuzelnictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­fe­sja ka­ru­zel­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Karuzelniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ru­zel­ni­kiem lub ka­ru­zel­nict­wem, do­ty­czą­cy ka­ru­zel­ni­ka lub ka­ru­zel­nict­wa


Źródła:

Wiktionary

Karuzelnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel ka­ru­ze­li lub we­so­łe­go mia­stecz­ka, ktoś utrzy­mu­ją­cy się z ich pro­wa­dze­nia


Źródła:

Wiktionary

Karuzelowy

przy­miot­nik od: ka­ru­ze­la


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ru­ze­lą, do­ty­czą­cy ka­ru­ze­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karuzelówka

1. ro­dzaj ma­szy­ny do obrób­ki wió­ro­wej;
2. ro­dzaj za­da­nia sza­ra­dziar­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Karw

daw­niej: stary, ocię­ża­ły wół


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. wół


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karwacki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karwakrol

izo­mer ty­mo­lu, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o dzia­ła­niu lecz­ni­czym


Kar­wa­krol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­mer ty­mo­lu o iden­tycz­nych wła­ści­wo­ściach far­ma­ko­lo­gicz­nych. Wy­stę­pu­je w du­żych ilo­ściach w ma­cie­rzan­ce, le­biod­ce, ty­mian­ku i kmin­ku. Jego obec­ność stwier­dzo­no rów­nież w olej­ku z czar­nusz­ki siew­nej.

Dzia­ła­nie: po­bu­dza­ją­ce oś­rod­ki na­czy­nio­ru­cho­we, przy­spie­sza­ją­ce od­dy­cha­nie, mo­czo­pęd­ne, prze­ciw­skur­czo­we, prze­ciw­bó­lo­we, prze­ci­wro­ba­cze, na­pot­ne, żół­cio­pęd­ne. Za­sto­so­wa­ne miej­sco­wo dzia­ła­ją roz­grze­wa­ją­co, prze­ciw­bó­lo­wo, od­ka­ża­ją­co. Ni­szczą bak­te­rie ropne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karwala

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karwan

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karwasz

1. na­ra­mien­nik me­ta­lo­wy, część zbroi hu­sa­rza
2. wyłóg na rę­ka­wie, man­kiet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. część pan­ce­rza chro­nią­ce­go prze­dra­mię, za­pi­na­na zwy­kle na nad­garst­ku;


Kar­wasz (z wę­gier­skie­go "kar­wos", w jęz. per­skim "ba­zu­band") – ro­dzaj pły­to­we­go za­rę­ka­wia o łyż­ko­wa­tej for­mie, po­cho­dze­nia wschod­nie­go.

Kar­wa­sze mają po­stać li­ścia­stej, wy­pu­kłej płyty, tzw. łyżki, chro­nią­cej prze­dra­mię od łok­cia do nad­garst­ka. Czę­sto wy­po­sa­ża­ne były w łap­cie (ła­pa­wi­cę), czyli rę­ka­wi­cę chro­nią­cą dłoń, cza­sem w drugą płytę chro­nią­cą wnę­trze prze­dra­mie­nia, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karwat

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. Chor­wat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karwecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karwia

afry­kań­skie drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych o ja­dal­nych, cięż­ko­straw­nych owo­cach i cen­nym drew­nie; sy­ko­mo­ra, sy­ko­mor, ośla figa, figa mor­wo­wa


Kar­wia (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Karwiô, niem. "Kar­wen") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Wła­dy­sła­wo­wo. Leży nad Mo­rzem Bał­tyc­kim. Ma sta­tus so­łect­wa.

Kar­wia to nad­mor­ska miej­sco­wość let­ni­sko­wa. Ma sze­ro­ką plażę o dłu­go­ści około 3 km, przy­stań mor­ską dla ry­ba­ków (pas plaży) i dwa let­nie ką­pie­li­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karwiański

→ Kar­wia (wieś); kar­wień­ski


Źródła:

SJP.pl

Karwica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karwice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karwieński

→ Kar­wia (wieś); kar­wiań­ski


Źródła:

SJP.pl

Karwik

wieś w Pol­sce


Kar­wik – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na nad je­zio­rem Sek­sty i Ka­na­łem Je­gliń­skim, w od­le­gło­ści 7 km od Pisza, pow­sta­ła w 1804 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karwin

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karwina

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. stru­mień na Po­brze­żu Ko­sza­liń­skim;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto i po­wiat w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, na Ślą­sku Cie­szyń­skim;

 (1.3) hist. geogr. hi­sto­rycz­na pol­ska wieś na Za­ol­ziu


Kar­wi­na ( Karviná, Kar­win) – mia­sto w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, na Ślą­sku Cie­szyń­skim, nad rzeką Olzą, przy gra­ni­cy pol­sko-cze­skiej. Jest sto­li­cą po­wia­tu Kar­wi­na i gminą z roz­sze­rzo­ny­mi upraw­nie­nia­mi (czes. "obec s rozšířenou působností"), w któ­rej oprócz mia­sta znaj­du­ją się Dzieć­mo­ro­wi­ce, Pio­tro­wi­ce koło Kar­wi­ny i Sto­na­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karwing

car­ving;
1. tech­ni­ka jazdy na nar­tach po­le­ga­ją­ca na po­ru­sza­niu się na kra­wę­dziach nart, zwy­kle bez kij­ków, poz­wa­la­ją­ca na osią­ga­nie więk­szych pręd­ko­ści w po­rów­na­niu z kla­sycz­ną jazdą;
2. sztu­ka rzeź­bie­nia w owo­cach i wa­rzy­wach, po­pu­lar­na w kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du


Źródła:

SJP.pl

Karwingi

rzad­ko: narty do upra­wia­nia car­vin­gu (tech­ni­ki jazdy); car­vin­gi, narty car­vin­go­we


Źródła:

SJP.pl

Karwingowy

→ kar­wing; car­vin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Karwiński

zwią­za­ny z Kar­wi­ną


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kar­wi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karwon

ciecz o za­pa­chu kmin­ku, wy­stę­pu­je w olej­ku kmin­ko­wym i ko­pro­wym; zwią­zek or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny jako skład­nik aro­ma­tów spo­żyw­czych; keton ter­pe­no­wy


Kar­won – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, pod­gru­py mo­no­ter­pe­nów za­li­cza­ny do mo­no­cy­klicz­nych nie­na­sy­co­nych ke­to­nów ter­pe­no­wych. Jest to be­zbarw­na ciecz o tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia 230 °C.

Ma jedno cen­trum chi­ral­no­ści i wy­stę­pu­je w dwóch od­mia­nach enan­cjo­me­rycz­nych róż­nią­cych się za­pa­chem: ("S")-(+)-kar­won ma za­pach kmin­ku, a ("R")-(–)-kar­won – mięty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karwot

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karwowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karwowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kary

czar­ny (okre­śle­nie maści konia)


przy­miot­nik

 (1.1) czar­ny (o maści konia)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) koń maści czar­nej

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: kara


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karygodnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­ry­god­ny, na­gan­nie


Źródła:

Wiktionary

Karygodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­ry­god­nie


Źródła:

SJP.pl

Karygodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ka­ry­god­ny


Źródła:

SJP.pl

Karygodność

→ ka­ry­god­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ry­god­ne; cecha tych, któ­rzy są ka­ry­god­ni


Patrz:karygodny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karygodny

za­słu­gu­ją­cy na karę, godny po­tę­pie­nia; niec­ny, skan­da­licz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) za­słu­gu­ją­cy na po­tę­pie­nie, na­ga­nę, karę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karyjski

1. → Karia;
2. figa ka­ryj­ska - ga­tu­nek drze­wa lub krze­wu na­le­żą­cy do ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych; figa po­spo­li­ta, fi­go­wiec po­spo­li­ty, drze­wo fi­go­we


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Karią, do­ty­czą­cy Karii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ka­ryj­ski, wy­mar­ły język z po­dro­dzi­ny ana­to­lij­skiej ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karykatura

wy­ol­brzy­mie­nie, czę­sto aż do śmiesz­no­ści, cech cha­rak­te­ry­stycz­nych ja­kiejś po­sta­ci na obra­zie lub w opi­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hu­mo­ry­stycz­na praca pla­stycz­ny­a­stycz­na lub li­te­rac­ka ośmie­sza­ją­ca i uwy­dat­nia­ją­ca cha­rak­te­ry­stycz­ne cechy osoby;


Ka­ry­ka­tu­ra ( ca­ri­ca­tu­ra) – świa­do­mie przed­sta­wie­nie osoby, zja­wi­ska lub przed­mio­tu w spo­sób zde­for­mo­wa­ny, które ma na celu pod­kre­śle­nie ne­ga­tyw­ne­go cha­rak­te­ru ele­men­tów, wła­ści­wo­ści, cech. Do osią­gnię­cia tego celu sto­su­je się hi­per­bo­lę, niek­tó­re rze­czy i zja­wi­ska mogą być na­to­miast po­mi­nię­te lub upro­szczo­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karykaturalnie

przy­słó­wek

 (1.1) od ka­ry­ka­tu­ral­ny


Źródła:

Wiktionary

Karykaturalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­ry­ka­tu­ral­nie


Źródła:

SJP.pl

Karykaturalny

prze­ry­so­wa­ny, gro­te­sko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ka­ry­ka­tu­ry, prze­ja­skra­wio­ny, wy­ol­brzy­mio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karykaturka

zdrob­nie­nie od: ka­ry­ka­tu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­ry­ka­tu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karykaturowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­ry­ka­tu­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Karykaturować

cza­sow­nik

 (1.1) two­rzyć ka­ry­ka­tu­rę, przed­sta­wiać w spo­sób ka­ry­ka­tu­ral­ny


Źródła:

Wiktionary

Karykaturzysta

osoba zaj­mu­ją­ca się ry­so­wa­niem ka­ry­ka­tur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ry­sow­nik ka­ry­ka­tur, autor ka­ry­ka­tur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karykaturzystka

→ ka­ry­ka­tu­rzy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ar­tyst­ka ry­su­ją­ca ka­ry­ka­tu­ry, au­tor­ka ka­ry­ka­tur


Patrz:karykaturzysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karykiel

lekki powóz spa­ce­ro­wy po­pu­lar­ny w po­ło­wie XIX wieku


Ka­ry­kiel, z ang. "cur­ric­le" – lekki, dwu­ko­ło­wy po­jazd spa­ce­ro­wy, ro­dzaj po­wo­zu. Pier­wsze po­ja­zdy tego typu po­ja­wi­ły się w An­glii ok. 1800 roku. Stał się po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie Za­chod­niej w 1 ćwier­ci XIX wieku.

Ka­ry­kiel był luk­su­so­wym po­ja­zdem o jed­nym dysz­lu przy­sto­so­wa­nym do pary koni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karylion

prze­sta­rza­le:
a) ze­spół dzwo­nów wie­żo­wych
b) bicie wielu dzwo­nów
c) kom­po­zy­cja mu­zycz­na na­śla­du­ją­ca bicie dzwo­nów


Ka­ry­lion. Go­bli­no­wa opo­wieść o dzwo­nach, które wy­pę­dzi­ły gra­niem stary rok i przy­wo­ła­ły nowy ( The Chi­mes: A Go­blin Story of Some Bells that Rang an Old Year Out and a New One In) – opo­wia­da­nie Char­le­sa Dic­ken­sa, wy­da­ne w Lon­dy­nie w 1844 roku. Zo­stał przy­ję­ty przez czy­tel­ni­ków z takim samym en­tuz­jaz­mem, jak jego po­przed­nicz­ka, i wciąż na­le­ży do naj­po­pu­lar­niej­szych świą­tecz­nych opo­wie­ści Char­le­sa Dic­ken­sa. Ty­tu­ło­wy „ka­ry­lion” to ze­spół dzwo­nów na wieży jed­ne­go z lon­dyń­skich ko­ścio­łów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karylionowy

→ ka­ry­lion; ca­ril­lo­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Karyna

po­gard­li­wie: młoda dziew­czy­na, któ­rej za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­ca się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; Ka­ry­na, Dże­si­ka, dże­si­ka, Jes­si­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mało in­te­li­gen­ta­na ko­bie­ta lub dziew­czy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karyncki

przy­miot­nik od: Ka­ryn­tia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ryn­tią, do­ty­czą­cy Ka­ryn­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karyntczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. lub daw. miesz­ka­niec Ka­ryn­tii


Źródła:

Wiktionary

Karyntia

kraj związ­ko­wy w Au­strii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na le­żą­ca na ob­sza­rze obec­nej Au­strii i Sło­we­nii

 (1.2) geogr. adm. kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej Au­strii ze sto­li­cą w Kla­gen­fur­cie;


Ka­ryn­tia (niem. "Kärnten", sło­weń. "Koroška", wł. "Ca­rin­zia") – kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej Au­strii. Gra­ni­czy ze Sło­we­nią, Wło­cha­mi, Ty­ro­lem, Sal­zbur­giem i Sty­rią. Sto­li­cą kraju związ­ko­we­go jest Kla­gen­furt am Wörthersee. Obok Au­stria­ków za­miesz­ku­je ją też mniej­szość sło­weń­ska w licz­bie 14 tys. osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karyntka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub rzad. miesz­kan­ka Ka­ryn­tii


Źródła:

Wiktionary

Karyntyjczyk

miesz­ka­niec Ka­ryn­tii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­ryn­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karyntyjka

miesz­kan­ka Ka­ryn­tii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­ryn­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karypel

niski czło­wiek; kny­pek


Źródła:

SJP.pl

Karyś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Karzec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Kro­bia;


Zo­bacz też: Ka­rzec (przy­sta­nek ko­le­jo­wy).

Ka­rzec (pol. hist. „Kar­siec”) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Kro­bia, obok wsi Pud­lisz­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karzeł

1. czło­wiek bar­dzo ni­skie­go wzro­stu;
2. isto­ta ba­śnio­wa ma­ją­ca mi­nia­tu­ro­wą po­stać ludz­ką;
3. prze­no­śnie: o czło­wie­ku małej war­to­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. czło­wiek o nie­do­bo­rze wzro­stu;

 (1.2) po­stać fan­ta­stycz­na, isto­ta nie­wiel­kie­go wzro­stu

 (1.3) przen. ktoś mało war­to­ścio­wy mo­ral­nie, po­zba­wio­ny ja­kich­kol­wiek cech do­dat­nich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) astr. nie­du­ża gwia­zda ciągu głów­ne­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karzełek

1. zdrob­nie­nie od: ka­rzeł;
2. okoń­czyk ka­rze­łek - ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny bas­so­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ka­rzeł


Ka­rze­łek (381 m, 390 m) – wznie­sie­nie na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej w miej­sco­wo­ści Olsz­tyn, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim. Znaj­du­je się w po­łud­nio­wej czę­ści So­ko­lich Gór, po­mię­dzy za­bu­do­wa­nym ob­sza­rem Olsz­ty­na i Bi­sku­pic (bli­żej tych ostat­nich).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karzełkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ka­rzeł­ka, mały, skar­la­ły


Źródła:

SJP.pl

Karzełkowy

→ ka­rze­łek


Patrz:karzełek

Źródła:

SJP.pl

Karzący

na­kła­dać, wy­mie­rzać karę * formy trybu roz­ka­zu­ją­ce­go "karaj" itp. prze­sta­rza­łe


Patrz:karać

Źródła:

SJP.pl

Karłatka

nie­wiel­ka palma bez pnia, o cha­rak­te­ry­stycz­nych, wach­la­rzo­wa­tych li­ściach; pal­micz­ka


Źródła:

SJP.pl

Karło

fotel o eso­wa­to wy­gię­tych no­gach, roz­po­wszech­nio­ny w śred­nio­wiecz­nych Wło­szech


Źródła:

SJP.pl

Karłomyszowate

o ce­chach kar­ło­my­szo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­te­ro­my­i­dae|J.E. Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du bo­broksz­tałt­nych;


Kar­ło­my­szo­wa­te, szczu­ro­skocz­ki (He­te­ro­my­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du bo­broksz­tałt­nych (Ca­sto­ri­morp­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Karłomyszowaty

o ce­chach kar­ło­my­szo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


Źródła:

SJP.pl

Karłosuseł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Xe­ro­sper­mop­hi­lus|ref=tak., ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju kar­ło­su­seł (1.1)


Kar­ło­su­seł ("Xe­ro­sper­mop­hi­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karłowatość

wzrost znacz­nie po­ni­żej śred­niej w danej po­pu­la­cji; na­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie kar­ło­wa­tym, bycie kar­łem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karłowaty

1. ma­ją­cy wy­mia­ry mniej­sze od prze­cięt­nych dla da­ne­go ga­tun­ku;
2. mały, niski, skar­la­ły


przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku, zwie­rzę­ciu, ro­śli­nie, pla­ne­cie nie­nor­mal­nie mały

 (1.2) o małej war­to­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karłowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. mia­sto w au­to­no­micz­nej pro­win­cji Woj­wo­di­na w Ser­bii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Karłowicki

przy­miot­nik od: Kar­ło­wi­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. hist. zwią­za­ny z Kar­ło­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Kar­ło­wic (serb. Srem­ski Kar­lov­ci)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karłowicz

naz­wi­sko, np.
1. Jan Alek­san­der Kar­ło­wicz (1836-1903), oj­ciec Mie­czy­sła­wa, pol­ski et­no­graf, ję­zy­koz­naw­ca i mu­zy­ko­log;
2. Mie­czy­sław Kar­ło­wicz (1876-1909), syn Jana Alek­san­dra, pol­ski kom­po­zy­tor i ta­ter­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Karłowski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kar­ło­wem, do­ty­czą­cy Kar­ło­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karłowy

1. drze­wa kar­ło­we - drze­wa o ni­skich pniach, zwła­szcza wy­ho­do­wa­ne od­mia­ny drzew owo­co­wych, któ­rych nie­wiel­ka wy­so­kość ułat­wia zbiór;
2. jaś kar­ło­wy - od­mia­na fa­so­li jaś


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do karła

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy karła, okre­śla­ją­cy karła, uży­wa­ny przy karle

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla karła, ma­ją­cy cechy karła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Karłówka

1. ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny papug wschod­nich


Kar­łów­ka ("Pro­sciu­ril­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wiór­cza­ków (Nan­no­sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Karłątek

motyl z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Karłątkowate

ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych; war­cab­ni­ko­wa­te, po­wsze­lat­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Karń

daw­niej: bryła, złoże, kawał cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Karśniawy

przy­miot­nik

 (1.1) daw. le­wo­ręcz­ny,


Źródła:

Wiktionary

Kas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, lewy do­pływ Je­ni­se­ju;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kasa

1. po­mie­szcze­nie lub dział in­sty­tu­cji, gdzie wpła­ca (wy­pła­ca) się pie­nią­dze, ku­pu­je bi­le­ty itp.
2. pie­nią­dze, fun­du­sze
3. skrzyn­ka do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy, kosz­tow­no­ści; sejf
4. urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce dzien­ny utarg


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy

 (1.2) sta­no­wi­sko do na­li­cza­nia na­leż­no­ści za towar lub usłu­gi, gdzie na miej­scu do­ko­nu­je się za­pła­ty / płat­no­ści

 (1.3) techn. urzą­dze­nie do na­li­cze­nia na­leż­no­ści

 (1.4) pot. pie­nią­dze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasacja

1. zlik­wi­do­wa­nie, znie­sie­nie lub unie­waż­nie­nie cze­goś;
2. wy­co­fa­nie po­ja­zdu, ma­szy­ny itp. z ek­splo­a­ta­cji;
3. w pra­wie pro­ce­so­wym:
a) uchy­le­nie wy­ro­ku sądu niż­szej in­stan­cji przez sąd wyż­szej in­stan­cji;
b) pismo do sądu naj­wyż­szej in­stan­cji, za­wie­ra­ją­ce wnio­sek o uchy­le­nie wy­ro­ku;
4. w mu­zy­ce: utwór wy­ko­ny­wa­ny na wol­nym po­wie­trzu, ro­dzaj di­ver­ti­men­ta lub se­re­na­dy; cas­sa­zio­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zlik­wi­do­wa­nie, znie­sie­nie lub unie­waż­nie­nie cze­goś

 (1.2) techn. wy­co­fa­nie po­ja­zdu, ma­szy­ny itp. z ek­splo­a­ta­cji

 (1.3) praw. od­wo­ła­nie od orze­cze­nia sądu niż­szej in­stan­cji skie­ro­wa­ne do sądu wyż­szej in­stan­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasacyjnie

→ ka­sa­cyj­ny


Patrz:kasacyjny

Źródła:

SJP.pl

Kasacyjny

zwią­za­ny z ka­sa­cją


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z unie­waż­nie­niem cze­goś

 (1.2) techn. zwią­za­ny z wy­co­fa­niem ma­szy­ny z ek­splo­a­ta­cji

 (1.3) praw. zwią­za­ny z od­wo­ła­niem wy­ro­ku w są­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasaczek

zdrob­nie­nie od: kasak


Źródła:

SJP.pl

Kasai

[czy­taj: kaSAJ]
1. rzeka w An­go­li i De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga;
2. mia­sto w Ja­po­nii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasak

1. kurt­ka no­szo­na przez dżo­ke­jów;
2. długa, luźna bluz­ka dam­ska za­pi­na­na od tyłu lub wkła­da­na przez głowę


Kasak – górna część ubio­ru, okry­wa­ją­ca tułów.

Jako kasak okre­śla­na jest jed­wab­na kurt­ka no­szo­na przez dżo­ke­jów.

W od­nie­sie­niu do odzie­ży dam­skiej to luźna, dość długa, cien­ka bluz­ka wkła­da­na przez głowę lub za­pi­na­na z tyłu. Bluz­ki takie były modne w la­tach 20. XX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasakowy

przy­miot­nik od: kasak


Źródła:

SJP.pl

Kasander

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Ka­san­dra


Źródła:

Wiktionary

Kasandra

prze­no­śnie: zło­wróżb­na pro­ro­ki­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przen. książk. zło­wróżb­na pro­ro­ki­ni; czło­wiek zwia­stu­ją­cy nie­szczę­ście


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasandryczny

za­po­wia­da­ją­cy nie­szczę­ścia lub nie­po­wo­dze­nia


przy­miot­nik

 (1.1) książk. taki, który za­po­wia­da nie­szczę­ście, ka­ta­stro­fę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasanowa

męż­czyz­na uwo­dzą­cy ko­bie­ty, ama­tor przy­gód mi­łos­nych; ca­sa­no­va, ca­sa­no­wa, uwo­dzi­ciel, ba­ła­mut, ko­bie­ciarz, don­żu­an


Źródła:

SJP.pl

Kasar

pod­bie­rak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała siat­ka na kiju do pod­chwy­ty­wa­nia ryb


Kasar (ur. lata 60. XII wieku, zm. ?) – syn Jesügeja Ba­a­tu­ra i Höelün, brat Czyn­gis-chana i jeden z do­wód­ców jego wojsk.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasarek

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­cerz, ka­ce­rek, pod­bie­rak, kan­cer


Ka­sa­rek, ka­szo­rek, siat­ka hy­dro­bio­lo­gicz­na, kasar, pod­bie­rak – na­rzę­dzie skła­da­ją­ce się z umie­szczo­nej na trzon­ku siat­ki two­rzą­cej worek z ot­wo­rem roz­pię­tym na obrę­czy.

W ry­bo­łów­stwie sto­so­wa­ny do wy­ła­wia­nia ryb z ma­łych zbior­ni­ków (sa­dzów, ba­se­nów, sta­wów ho­dow­la­nych). Może też słu­żyć do wyj­mo­wa­nia ryb z sieci lub in­nych obiek­tów z wody (np. bry­łek lodu z prze­rę­bli).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasarnia

1. tym­cza­so­we po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne;
2. daw­niej: ko­sza­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ko­sza­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasata

ka­sa­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lik­wi­da­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasatoryjny

do­ty­czą­cy ka­sa­cji lub moż­li­wo­ści ska­so­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Kasać

daw­niej: pod­no­sić lub pod­wi­jać jakąś część ubra­nia; pod­ka­sy­wać


Źródła:

SJP.pl

Kasba

twier­dza lub cy­ta­de­la w ar­chi­tek­tu­rze mu­zuł­mań­skiej; kazba


Kasba, ka­sa­ba ( ‏قصبة‎, "qaṣaba") – for­te­ca, ufor­ty­fi­ko­wa­ny ze­spół obron­ny gó­ru­ją­cy nad mia­stem, który można spot­kać w Afry­ce Pół­noc­nej (np. w Al­gie­rze).

W ob­sza­rze ob­wa­ro­wań kasby mie­ścił się pałac wład­cy (np. beja), ma­ga­zy­ny, w któ­rych gro­ma­dzo­no za­pa­sy na wy­pa­dek oblę­że­nia oraz ko­sza­ry dla za­ło­gi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaseciak

po­tocz­nie: ma­gne­to­fon ka­se­to­wy; ka­se­to­fon, ka­se­to­wiec, ma­gnet


Źródła:

SJP.pl

Kaseciarnia

po­tocz­nie: wy­po­ży­czal­nia DVD i kaset wideo


Źródła:

SJP.pl

Kaserniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miesz­ka­niec ho­te­lu ro­bot­ni­cze­go


Źródła:

Wiktionary

Kaseta

1. za­my­ka­ne pu­deł­ko słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych przed­mio­tów;
2. taśma ma­gne­tycz­na umie­szczo­na w pla­sti­ko­wym po­jem­ni­ku, uży­wa­na w ma­gne­to­fo­nach i ma­gne­to­wi­dach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie, po­dze­spół, moduł lub ma­te­riał ek­splo­a­ta­cyj­ny w stan­dar­do­wej, zam­knię­tej obu­do­wie

 (1.2) środ. sport. w ko­lar­stwie: ze­spół zę­ba­tek znaj­du­ją­cych się na tyl­nej pia­ście


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­ta­lo­we pu­deł­ko słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy


Źródła:

Wiktionary

Kasetkowy

przy­miot­nik od: ka­set­ka


Źródła:

SJP.pl

Kasetofon

śro­do­wi­sko­wo: ma­gne­to­fon ka­se­to­wy; ka­se­to­wiec, ka­se­ciak, ma­gnet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­gne­to­fon mo­gą­cy odt­wa­rzać taśmy umie­szczo­ne w ka­se­tach ma­gne­to­fo­no­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaseton

ozdo­ba su­fi­tu lub skle­pie­nia, czwo­ro­bocz­ne wgłę­bie­nie wy­ko­na­ne w drew­nie albo ka­mie­niu, zwy­kle są­sia­du­ją­ce z wie­lo­ma in­ny­mi ta­ki­mi ele­men­ta­mi; skrzy­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. mo­du­ło­we za­głę­bie­nie w kon­struk­cji stro­pu zaz­wy­czaj zdo­bio­ne;

 (1.2) bud. ma­te­riał okła­dzi­no­wy z lek­kich płyt, da­ją­cy pow­ta­rzal­ny wzór na ścia­nie lub su­fi­cie


Ka­se­ton (skrzy­niec) – wie­lo­bocz­ne, naj­czę­ściej kwa­dra­to­we, za­głę­bie­nie wi­docz­ne od spodu stro­pu, skle­pie­nia lub ko­pu­ły cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ar­chi­tek­tu­ry rzym­skiej i re­ne­san­so­wej.

W Gre­cji ka­se­to­ny po­ja­wia­ją się od V w. p.n.e., a w Rzy­mie od II w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasetonowy

przy­miot­nik od: ka­se­ton


Źródła:

SJP.pl

Kasetowiec

po­tocz­nie: ma­gne­to­fon ka­se­to­wy; ka­se­to­fon, ka­se­ciak, ma­gnet


Źródła:

SJP.pl

Kasetowy

przy­miot­nik od: ka­se­ta


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­se­tą, do­ty­czą­cy ka­se­ty – np. obu­do­wa­ny ka­se­tą, ko­rzy­sta­ją­cy z kaset


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasha

[czy­taj: kas­cha albo kasza] tka­ni­na z wełny kóz ty­be­tań­skich, lekko spil­śnio­na i dra­pa­na; rów­nież ga­tu­nek żół­to­brą­zo­wej fla­ne­li ba­weł­nia­nej


Źródła:

SJP.pl

Kasia

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie); Kaśka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ka­ta­rzy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kasiarski

→ ka­siarz


Patrz:kasiarz

Źródła:

SJP.pl

Kasiarz

po­tocz­nie: zło­dziej okra­da­ją­cy kasy, sejfy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. zło­dziej okra­da­ją­cy kasy pan­cer­ne

 (1.2) łódź. męż­czyz­na bo­ga­ty, z gru­bym port­fe­lem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasiasty

po­tocz­nie: ma­ją­cy dużo pie­nię­dzy, bo­ga­ty; for­sia­sty


przy­miot­nik

 (1.1) pot. bo­ga­ty, za­moż­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasica

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kasiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kasieńka

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ka­ta­rzy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasieńkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sień­ki lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasinka

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kasiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kasi lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasiora

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, ma­mo­na, sa­ła­ta, zie­lo­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. kasa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasiorka

zdrob­nie­nie od: ka­sio­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ka­sio­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasiulczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­siul­ki lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasiulka

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kasiunia

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kasiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasja

drze­wo, krzew lub by­li­na z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych; strą­czy­niec; senes


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasjan

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Ka­sjan – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od naz­wi­ska rodu rzym­skie­go "Cas­sia­nus". Imię to no­si­ło około dwu­na­stu świę­tych lub bło­go­sła­wio­nych. W Pol­sce imię wy­stą­pi­ło w 1445 roku jako Cas­sia­nus (Ka­sy­jan). Póź­niej było rzad­kie i ma nie­wiel­ką po­pu­lar­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasjana

imię żeń­skie


Ka­sja­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ka­sjan o po­cho­dze­niu ła­ciń­skim.

Od­po­wied­ni­ki imie­nia Ka­sja­na w in­nych ję­zy­kach:

Ka­sja­na jest w Pol­sce imie­niem rzad­kim. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL było 190 ko­biet o imie­niu Ka­sja­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 57 ko­biet no­szą­cych imię Ka­sja­na jako imię dru­gie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasjanczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sjan­ki lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasjanek

zdrob­nie­nie od: Ka­sja­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kasjaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sja­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasjanka

zdrob­nie­nie od: Ka­sja­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kasjankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sjan­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasjanostwo

Ka­sjan z mał­żon­ką; Ka­sja­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Kasjanowie

Ka­sjan z mał­żon­ką; Ka­sja­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kasjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sja­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasjer

1. pra­cow­nik przyj­mu­ją­cy i wy­pła­ca­ją­cy pie­nią­dze;
2. pra­cow­nik sprze­da­ją­cy bi­le­ty te­a­tral­ne, ko­le­jo­we, ki­no­we itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik in­sty­tu­cji fi­nan­so­wej lub firmy hand­lo­wej przyj­mu­ją­cy lub wy­pła­ca­ją­cy pie­nią­dze

 (1.2) pra­cow­nik kina, te­a­tru, mu­ze­um, kolei itp. sprze­da­ją­cy bi­le­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasjerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ka­sjer (pra­cow­nik przyj­mu­ją­cy/wy­pła­ca­ją­cy pie­nią­dze)

 (1.2) forma żeń­ska od: ka­sjer (sprze­daw­ca bi­le­tów)


Źródła:

Wiktionary

Kasjerski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ka­sje­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ka­sje­ra, zwią­za­ny z ka­sje­rem


Źródła:

Wiktionary

Kasjop

daw­niej: lutet (pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Lu i licz­bie ato­mo­wej 71, metal na­le­żą­cy do ro­dzi­ny lan­ta­now­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. do wyt­wa­rza­nia nad­prze­wod­ni­ków)


Źródła:

SJP.pl

Kasjopea

Ka­sjo­pe­ja;
1. gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go
2. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. kró­lo­wa Etio­pii, żona Ce­fe­u­sza i matka An­dro­me­dy, po śmier­ci prze­nie­sio­na na fir­ma­ment jako gwia­zdo­zbiór Ka­sjo­pei (1.2);

 (1.2) astr. gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go, w Pol­sce wi­docz­ny cały rok; kon­ste­la­cja, któ­rej 5 jas­nych gwiazd two­rzy cha­rak­te­ry­stycz­ny układ w kształ­cie li­te­ry W;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasjopeja

Ka­sjo­pea;
1. łac. Cas­sio­pea; gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go
2. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. Ka­sjo­pea, Kas­sjo­pe­ja.

 (1.2) astr. zob. Ka­sjo­pea.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasjopejanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. przed­sta­wi­ciel rze­ko­mej cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skiej po­cho­dzą­cej z Ka­sjo­pei


Źródła:

Wiktionary

Kasjopejański

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ka­sjo­pe­ji


Źródła:

Wiktionary

Kasjowy

→ kasja


Patrz:kasja

Źródła:

SJP.pl

Kasjusz

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasjuszek

zdrob­nie­nie od: Ka­sjusz (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kasjuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sjusz­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasjuszostwo

Ka­sjusz z mał­żon­ką; Ka­sju­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Kasjuszowie

Ka­sjusz z mał­żon­ką; Ka­sju­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kasjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sju­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kask

ochron­ne na­kry­cie głowy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ochron­ne­go na­kry­cia głowy;

 (1.2) hist. hełm sta­lo­wy uży­wa­ny przez dra­go­nów i ki­ra­sje­rów


Nie mylić z: kask (ro­dzaj hełmu).

Kask (z fr. "cas­que") – ro­dzaj ochron­ne­go na­kry­cia głowy uży­wa­ne­go przez wiele grup za­wo­do­wych oraz osoby upra­wia­ją­ce sport. W za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia po­sia­da­ją zróż­ni­co­wa­ną kon­struk­cję.

Pier­wot­nie ter­min kask od­no­sił się do za­chod­nio­e­u­ro­pej­skich heł­mów dra­go­nów i ki­ra­sje­rów, uży­wa­nych od końca XVIII do po­cząt­ku XX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaska

zdrob­nie­nie od: kasa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pot. od: kasa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaskabel

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go węża z po­dro­dzi­ny grze­chot­ni­ków; grze­chot­nik strasz­li­wy, grze­chot­nik bra­zy­lij­ski, grze­chot­nik pu­styn­ny


Źródła:

SJP.pl

Kaskada

1. wo­do­spad skła­da­ją­cy się z kilku stop­ni;
2. duża ilość cze­goś spa­da­ją­ce­go na raz albo szyb­ko na­stę­pu­ją­ce­go po sobie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. ro­dzaj wo­do­spa­du, w któ­rym woda spada z kilku ko­lej­nych pro­gów lub stop­ni;

 (1.2) ogrod. ele­ment kom­po­zy­cyj­ny ogro­dów ta­ra­so­wych, przy­po­mi­na­ją­cy ka­ska­dę (1.1)

 (1.3) geol. ro­dzaj na­cie­ku two­rzą­ce­go się na ścia­nie ja­ski­ni, przy­po­mi­na­ją­cy ka­ska­dę (1.1)

 (1.4) techn. ze­spół jed­na­ko­wych urzą­dzeń, które dzia­ła­ją ko­lej­no po sobie

 (1.5) przen. seria po­dob­nych zja­wisk, które na­stę­pu­ją ko­lej­no po sobie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaskader

1. spor­to­wiec akro­ba­ta du­blu­ją­cy ak­to­rów pod­czas na­krę­ca­nia filmu w uję­ciach ry­zy­kow­nych
2. akro­ba­ta wy­ko­nu­ją­cy sze­reg prze­wro­tów na­stę­pu­ją­cych ko­lej­no po sobie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) film. osoba za­stę­pu­ją­ca ak­to­ra w ry­zy­kow­nych albo tech­nicz­nie wy­ma­ga­ją­cych sce­nach

 (1.2) akro­ba­ta wy­ko­nu­ją­cy ry­zy­kow­ne ćwi­cze­nia


Ka­ska­der – osoba za­wo­do­wo wy­ko­nu­ją­ca jako du­bler w fil­mach lub przed­sta­wie­niach te­a­tral­nych nie­bez­piecz­ne sceny, takie jak: wy­pad­ki sa­mo­cho­do­we, sceny walki, upad­ki z du­żych wy­so­ko­ści, pa­le­nie, ewo­lu­cje konne itp.

Ka­ska­der może w pew­nych sy­tu­a­cjach wy­ko­ny­wać sa­mo­dziel­ne za­da­nia ak­tor­skie, z któ­ry­mi zwią­za­ne jest ry­zy­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaskaderka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. ko­bie­ta za­stę­pu­ją­ca ak­to­ra w ry­zy­kow­nych albo tech­nicz­nie wy­ma­ga­ją­cych sce­nach


Źródła:

Wiktionary

Kaskaderski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ska­de­rem, do­ty­czą­cy ka­ska­de­ra lub jego pracy


Źródła:

Wiktionary

Kaskaderstwo

zawód osoby za­stę­pu­ją­cej ak­to­rów w sce­nach nie­bez­piecz­nych, wy­ma­ga­ją­cych dużej zręcz­no­ści i spraw­no­ści fi­zycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Kaskadier

daw­niej: ka­ska­der


Źródła:

SJP.pl

Kaskadowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ska­do­we


Źródła:

Wiktionary

Kaskadowy

przy­miot­nik od: ka­ska­da


przy­miot­nik

 (1.1) uło­żo­ny war­stwa­mi jedna pod drugą

 (1.2) za­cho­dzą­cy eta­pa­mi, gdzie jeden ele­ment wpły­wa na ko­lej­ny

 (1.3) na­stę­pu­ją­cy mnogo jeden po dru­gim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaskadyzacja

1. two­rze­nie na rze­kach ka­skad, wo­do­spa­dów ma­ją­cych kilka stop­ni;
2. w tech­ni­ce: ze­sta­wia­nie urzą­dzeń w ciąg re­a­li­zu­ją­cy ko­lej­ne etapy pro­ce­su;
3. w za­rzą­dza­niu: prze­ka­zy­wa­nie zadań na ko­lej­ne po­zio­my or­ga­ni­za­cji w celu włą­cza­nia ko­lej­nych osób lub grup w ich re­a­li­za­cję


Źródła:

SJP.pl

Kaskawel

ga­tu­nek ja­do­wi­te­go węża z po­dro­dzi­ny grze­chot­ni­ko­wa­tych; grze­chot­nik strasz­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Kasko

ubez­pie­cze­nie środ­ków tran­spor­to­wych; casco


Źródła:

SJP.pl

Kaskowy

→ kask


Patrz:kask

Źródła:

SJP.pl

Kaslik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzyn­ka


Kas­lik (ar. كسليك) – mia­sto w Li­ba­nie, w mu­ha­fa­zie Dża­bal Lub­nan, gra­ni­czą­ce od wscho­du z mia­stem Dżu­ni­ja. W mie­ście znaj­du­je się Ka­to­lic­ki Uni­wer­sy­tet Ducha Świę­te­go. Mia­sto jest po­ło­żo­ne 14 km na pół­noc od Bej­ru­tu, sto­li­cy Li­ba­nu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kasoleta

ozdob­ne na­czy­nie do pa­le­nia won­no­ści, pach­ni­deł; ka­dziel­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ne na­czy­nie uży­wa­ne do spa­la­nia, wy­su­szo­nych wcze­śniej, a na­stęp­nie skru­szo­nych pach­ni­deł i ziół;


Ka­so­le­ta, ka­dziel­ni­ca (fr. "cas­so­let­te" – ka­dziel­ni­ca, za­pach ka­dzi­dła) – ozdob­ne, por­ce­la­no­we, gli­nia­ne, szkla­ne, me­ta­lo­we lub ce­ra­micz­ne na­czy­nie z ażu­ro­wą na­kryw­ką, uży­wa­ne do spa­la­nia, wy­su­szo­nych wcze­śniej, a na­stęp­nie skru­szo­nych pach­ni­deł i ziół lub uwal­nia­nia płyn­nych sub­stan­cji za­pa­cho­wych. Wy­stę­po­wa­ły w kształ­cie wazy, an­tycz­ne­go trój­no­gu lub w po­łą­cze­niu z kan­de­la­brem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasowalny

da­ją­cy się ka­so­wać


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który można ska­so­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kasować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) lik­wi­do­wać coś, zno­sić lub unie­waż­niać

 (1.2) stem­plo­wać, dziur­ko­wać bilet na znak jego wy­ko­rzy­sta­nia

 (1.3) praw. uchy­lać wyrok sądu

 (1.4) usu­wać zapis na no­śni­ku elek­tro­nicz­nym

 (1.5) pod­li­czać war­tość za­ku­pów i po­bie­rać za nie na­leż­ność

 (1.6) pot. brać od kogoś pie­nią­dze sta­no­wią­ce na­leż­ność za coś

 (1.7) pot. ni­szczyć sa­mo­chód wsku­tek ko­liz­ji lub wy­pad­ku


Źródła:

Wiktionary

Kasownik

1. urzą­dze­nie do ka­so­wa­nia bi­le­tów w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji;
2. znak gra­ficz­ny sto­so­wa­ny na pię­cio­li­nii przy za­pi­sie nu­to­wym;
3. znak ko­rek­tor­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do ka­so­wa­nia bi­le­tów, zwy­kle w ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej

 (1.2) środ. druk. znak uży­wa­ny w ko­rek­cie dru­kar­skiej oz­na­cza­ją­cy usu­nię­cie okre­ślo­nej li­te­ry

 (1.3) muz. znak umie­szcza­ny przed nutą, anu­lu­ją­cy dzia­ła­nie in­nych zna­ków chro­ma­tycz­nych – krzy­ży­ka i be­mo­la;

 (1.4) fi­la­tel. stem­pel, pie­częć itp. unie­waż­nia­ją­ca znak war­to­ścio­wy


Ka­sow­nik (♮) – znak chro­ma­tycz­ny przy­god­ny, ele­ment no­ta­cji mu­zycz­nej anu­lu­ją­cy dzia­ła­nie in­nych zna­ków chro­ma­tycz­nych.

Ka­sow­nik umie­szcza­ny jest bez­poś­red­nio przed nutą i do­ty­czy wszyst­kich dźwię­ków przy­pi­sa­nych temu sa­me­mu miej­scu na pię­cio­li­nii w obrę­bie da­ne­go taktu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­so­wy


Źródła:

Wiktionary

Kasowy

1. zwią­za­ny ze skrzyn­ką lub szafą do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy;
2. zwią­za­ny z po­mie­szcze­niem, w któ­rym wpła­ca się i wy­pła­ca pie­nią­dze;
3. zwią­za­ny z urzą­dze­niem skle­po­wym do obli­cza­nia na­leż­no­ści;
4. zwią­za­ny z ope­ra­cja­mi go­tów­ko­wy­mi w kasie;
5. po­tocz­nie: przy­no­szą­cy duży zysk; in­trat­ny, po­płat­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bank. do­ty­czą­cy ope­ra­cji pie­nięż­nych do­ko­ny­wa­nych w kasie

 (1.2) od­no­szą­cy się do kasy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. da­ją­cy bar­dzo duże zyski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasparow

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kasper

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Kasperczak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasperczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasperek

zdrob­nie­nie od: Ka­sper (imię mę­skie)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasperkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kasperkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­sper­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kasperowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kasperski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaspijsk

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


Ka­spijsk ( Каспийск) – mia­sto w Rosji (Da­ge­stan) nad Mo­rzem Ka­spij­skim.

W mie­ście prze­wa­ża prze­mysł włó­kien­ni­czy, ma­szy­no­wy oraz ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych. W Ka­spij­sku jest mu­ze­um kra­joz­naw­cze. Licz­ba lud­no­ści to ok. 123 tys. (2020).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaspijski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­jo­nu Morza Ka­spij­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Kasprostwo

Ka­sper z mał­żon­ką; Ka­spro­wie


Źródła:

SJP.pl

Kasprowicz

naz­wi­sko


Ka­spro­wicz – pol­skie naz­wi­sko po­cho­dzą­ce od imie­nia "Kac­per" (pa­tro­ni­mik). We­dług da­nych z lat 90 XX wieku naz­wi­sko to no­si­ło 3764 Pol­skich oby­wa­te­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasprowie

Ka­sper z mał­żon­ką; Ka­spro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kasprowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kasprowy

po­tocz­na, skró­co­na nazwa od: Ka­spro­wy Wierch (szczyt w Ta­trach)


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ka­spra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaspruś

zdrob­nie­nie od: Ka­sper (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kasprzak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasprzycki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasprzyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasprzykowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaspszyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kassander

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Kas­san­dra


Kas­san­der (Ka­san­der) ( Κάσσανδρος; ur. ok. 358 p.n.e., zm. 297 p.n.e.) – syn An­ty­pa­tra, jeden z dia­do­chów, wład­ca Ma­ce­do­nii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kassandra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. zob. Ka­san­dra.

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 114, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kas­san­der


Źródła:

Wiktionary

Kassapanka

ława przy­ścien­na ze skrzy­nią, pro­to­typ ka­na­py; cas­sa­pan­ca


Źródła:

SJP.pl

Kassata

ro­dzaj lodów wło­skich w for­mie pół­ku­li zło­żo­nej z kilku warstw lodów o róż­nych sma­kach; cas­sa­ta


Źródła:

SJP.pl

Kassate

lody wło­skie o kilku sma­kach z mro­żo­ną bitą śmie­ta­ną i owo­ca­mi; cas­sa­te [czy­taj: kas­sa­te]


Źródła:

SJP.pl

Kassawa

mącz­ka otrzy­my­wa­na z ma­nio­ku


Kas­sa­wa (hiszp. "ca­za­be" = „chleb z ta­pio­ki”, z in­diań. "ka­sa­bi") – gra­nu­lo­wa­na mącz­ka z bulw ma­nio­ku ja­dal­ne­go.

Ze zmie­lo­nych lub star­tych bulw ma­nio­ku otrzy­mu­je się masę, która po wy­su­sze­niu i pra­że­niu jest mie­lo­na. Pow­sta­ją­ca w ten spo­sób mąka (kas­sa­wa) służy do wy­pie­ku chle­ba, spo­rzą­dza­nia i przy­pra­wia­nia róż­nych po­traw oraz pro­duk­cji al­ko­ho­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kassel

[czy­taj: kasel] mia­sto w Niem­czech


Kas­sel (do 1926 r. "Cas­sel", Cas­sel) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Hesja, sie­dzi­ba re­jen­cji Kas­sel oraz po­wia­tu Kas­sel. Po­ło­żo­ne jest nad rzeką Fuldą. Trze­cie co do wiel­ko­ści (106,79 km²), po Frank­fur­cie nad Menem i Wies­ba­den, mia­sto Hesji. Za­miesz­ka­ne przez 204 021 osób (stan na 19 lu­te­go 2018 r.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasselski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Kas­sel, mia­stem w Niem­czech


Źródła:

Wiktionary

Kast

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. opra­wa dro­gie­go ka­mie­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kasta


Źródła:

Wiktionary

Kasta

1. grupa spo­łecz­na
2. grupa owa­dów o ta­kich sa­mych ce­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) społ. grupa spo­łecz­na pow­sta­ła w wy­ni­ku po­dzia­łu pracy lub na­ka­zów re­li­gij­nych, zwy­kle zam­knię­ta ze wzglę­du na za­wie­ra­nie mał­żeństw i dzie­dzi­cze­nie przy­na­leż­no­ści, wraz z in­ny­mi gru­pa­mi two­rzą­ca hie­rar­chię;

 (1.2) biol. zool. grupa owa­dów w obrę­bie da­ne­go ga­tun­ku przy­sto­so­wa­nych do wy­ko­ny­wa­nia kon­kret­nych zadań;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań, Ma­zu­ry. skrzy­nia

 (1.4) gw-pl|Poz­nań. sport. w piłce noż­nej: bram­ka


Kasta (hiszp., port. casta „rasa, ród, ro­do­wód” od ca­stus „czy­sty”) – zam­knię­ta war­stwa spo­łecz­na, do któ­rej przy­na­leż­ność jest dzie­dzicz­na. Odręb­ność kast, wy­ni­ka­ją­ca z prze­pi­sów re­li­gij­nych lub praw­nych, jest zwy­kle usank­cjo­no­wa­na zwy­cza­jo­wo. Kasty zaj­mu­ją okre­ślo­ne ob­sza­ry, a ich człon­ko­wie są zwią­za­ni ze sobą wspól­ny­mi obrzę­da­mi i wy­ko­ny­wa­niem tego sa­me­go za­wo­du.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kastalia

w mi­to­lo­gii grec­kiej: źró­dło w Del­fach poś­wię­co­ne Apol­li­no­wi i muzom; Źró­dło Ka­stal­skie


Źródła:

SJP.pl

Kastalijski

przy­miot­nik od: Ka­sta­lia (w mi­to­lo­gii grec­kiej: źró­dło u stóp Par­na­su; Źró­dło Ka­stal­skie); ka­stal­ski (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Kastalski

a) przy­miot­nik od: Ka­sta­lia (w mi­to­lo­gii grec­kiej: źró­dło u stóp Par­na­su; Źró­dło Ka­stal­skie); ka­sta­lij­ski (rza­dziej);
b) źró­dło ka­stal­skie - źró­dło natch­nie­nia po­e­tyc­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Kastaniet

hisz­pań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny skła­da­ją­cy się z drew­nia­nej rę­ko­je­ści i pary drew­nia­nych mu­sze­lek zwią­za­nych sznur­kiem; ka­sta­nie­ty


Źródła:

SJP.pl

Kastanieta

ryba z ro­dzi­ny oko­nioksz­tałt­nych


Źródła:

SJP.pl

Kastanietowy

przy­miot­nik od: ka­sta­nie­ty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­sta­nie­ta­mi, do­ty­czą­cy ka­sta­nie­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kastaniety

hisz­pań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny skła­da­ją­cy się z drew­nia­nej rę­ko­je­ści i pary drew­nia­nych mu­sze­lek zwią­za­nych sznur­kiem; ka­sta­niet


Ka­sta­nie­ty ( castañuelas) – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów zde­rza­nych. Wy­stę­pu­ją w dwóch głów­nych od­mia­nach: tra­dy­cyj­nej i or­kie­stro­wej.

Ka­sta­nie­ty tra­dy­cyj­ne wy­ko­rzy­sty­wa­ne są w tańcu i mają formę dwóch mu­szel­ko­wa­tych pły­tek z drew­na gre­na­dil­lo­we­go, bu­ko­we­go lub ko­ko­so­we­go, rza­dziej z kości (sło­nio­wej) lub rogu, naw­le­czo­nych w jed­nym końcu na sznur. Gra­ją­cy na­kła­da sznur na kciuk i ude­rza­jąc po­zo­sta­ły­mi pal­ca­mi w jedną z mu­sze­lek wy­wo­łu­je krót­ki, wy­so­ki dźwięk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kastecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ka­stet


Źródła:

Wiktionary

Kastel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. skrzy­nia do za­pra­wy mu­rar­skiej

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. żart. brzuch


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kastelik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kastelka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzy­necz­ka

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. krat­ka (deseń)


Źródła:

Wiktionary

Kastet

na­kła­da­ne na dłoń pier­ście­nie me­ta­lo­we uży­wa­ne w celu wzmoc­nie­nia ude­rze­nia pię­ścią; szpa­dry­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj do­dat­ko­wej broni do walki na pię­ści w kształ­cie ze­spo­jo­nych ze sobą pier­ście­ni;


Ka­stet lub szpa­dry­na – broń obu­cho­wa miaż­dżą­ca, uży­wa­na w walce wręcz. Ka­stet zaz­wy­czaj jest od­le­wa­ny z me­ta­lu (głów­nie ze stali i alu­mi­nium, cho­ciaż ist­nie­ją także ka­ste­ty wy­ra­bia­ne z two­rzyw sztucz­nych dla zmniej­sze­nia wagi i nie­za­u­wa­że­nia przez wy­kry­wa­cze me­ta­lu). Ma on formę ze­spo­jo­nych ze sobą pier­ście­ni za­kła­da­nych na palce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasting

ca­sting;
1. wy­bie­ra­nie osób do filmu, re­kla­my, po­ka­zu mody itp.;
2. spot­ka­nie, na któ­rym wy­bie­ra się takie osoby


Źródła:

SJP.pl

Kastingowiec

osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca ca­sting; ca­stin­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Kastingowy

→ ka­sting; ca­stin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Kastla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzy­nia


Źródła:

Wiktionary

Kastlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. drew­nia­no-ka­mien­ny kaszt ko­pal­nia­ny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. szaf­ka


Źródła:

Wiktionary

Kastor

gruba tka­ni­na pil­śnio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. mi­trzym. ubó­stwio­ny heros, pa­tron że­gla­rzy i żoł­nie­rzy, syn Tyn­da­re­o­sa (lub Zeusa) i Ledy, prze­nie­sio­ny (wraz z bra­tem Po­li­de­u­ke­sem) na fir­ma­ment jako gwia­zdo­zbiór Bliź­niąt; ,

 (1.2) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. druga naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Bliź­niąt;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kastorek

zdrob­nie­nie od: Ka­stor (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kastoreum

wy­su­szo­ny "strój bo­bro­wy" sto­so­wa­ny w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym, daw­niej trak­to­wa­ny jako pa­na­ce­um


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­su­szo­ny strój bo­bro­wy;


Ka­sto­re­um (strój bo­bro­wy) – żół­ta­wa wy­dzie­li­na gru­czo­łów skór­nych bobra eu­ro­pej­skie­go ("Ca­stor fiber") oraz ka­na­dyj­skie­go ("Ca­stor ca­na­den­sis"). Aro­ma­tycz­nym skład­ni­kiem tej sub­stan­cji jest prze­de wszyst­kim ka­sto­ra­mi­na. Służy tym zwie­rzę­tom do na­tłu­szcza­nia futra i – w po­łą­cze­niu z mo­czem – do zna­cze­nia swo­je­go te­ry­to­rium. Bobry obu płci mają parę gru­czo­łów, znaj­du­ją­cych się w dwóch wnę­kach pod skórą mię­dzy mied­ni­cą a na­sa­dą ogona, oraz parę wor­ków, w któ­rych gro­ma­dzi się ich wy­dzie­li­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kastorkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­stor­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kastorostwo

Ka­stor z mał­żon­ką; Ka­sto­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Kastorowie

Ka­stor z mał­żon­ką; Ka­sto­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kastorowy

przy­miot­nik od: ka­stor


Źródła:

SJP.pl

Kastowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co jest ka­sto­we


Źródła:

Wiktionary

Kastowy

przy­miot­nik od: kasta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kastą, do­ty­czą­cy kast; po­dzie­lo­ny na kasty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kastra

skrzy­nia z czte­re­ma uchwy­ta­mi, w któ­rej spo­rzą­dza się za­pra­wę mu­rar­ską; kal­fas


Ka­stra ( ca­stra – czwo­ro­bok obron­ny rzym­skie­go obozu) – skrzy­nia mu­rar­ska wy­ko­na­na z drew­na lub me­ta­lu, przez­na­czo­na do przy­go­to­wy­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia za­pra­wy mu­rar­skiej. Ma pła­skie dno i pa­rzy­ste uchwy­ty po obu stro­nach, słu­żą­ce do prze­no­sze­nia. Uchwy­ty są zro­bio­ne z desek two­rzą­cych skrzy­nię i poza nią wy­sta­ją­cych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kastracja

1. u zwie­rząt i czło­wie­ka: ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie gonad (jąder lub jaj­ni­ków) lub zni­szcze­nie ko­mó­rek roz­rod­czych pro­mie­nia­mi Ro­ent­ge­na; ka­stro­wa­nie, trze­bie­nie, wy­trze­bie­nie;
2. u ro­ślin: usu­nię­cie z kwia­tu słup­ków lub prę­ci­ków, sto­so­wa­ne zwy­kle przed sztucz­nym za­py­le­niem;
3. u pszczół: za­ha­mo­wa­nie czyn­no­ści gonad u ro­bot­nic


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. usu­nię­cie chi­ru­gicz­ne gru­czo­łów płcio­wych lub zni­szcze­nie ko­mó­rek roz­rod­czych pro­mie­nia­mi rent­ge­now­ski­mi;

 (1.2) bot. usu­nię­cie nie­doj­rza­łych prę­ci­ków ro­ślin, po­prze­dza­ją­ce sztucz­ne za­py­le­nie


Ka­stra­cja, zwana też wy­trze­bie­niem – jedna z metod ubez­płod­nie­nia, po­le­ga­ją­ca na chi­rur­gicz­nej am­pu­ta­cji w obrę­bie zaz­wy­czaj pier­wszo­rzęd­nych (usu­nię­cie gonad), też łącz­nie z dru­go­rzęd­ny­mi cech płcio­wych zaz­wy­czaj osob­ni­ków mę­skich zwie­rząt (za­rów­no do­mo­wych, ho­dow­la­nych, jak i dzi­kich) i ludzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kastracyjny

→ ka­stra­cja


Patrz:kastracja

Źródła:

SJP.pl

Kastrat

1. ka­stro­wa­ny męż­czyz­na; eu­nuch; rze­za­niec
2. w daw­nych Wło­szech: śpie­wak ka­stro­wa­ny tuż przed mu­ta­cją dla za­cho­wa­nia wy­so­kie­go głosu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który zo­stał pod­da­ny ka­stra­cji

 (1.2) hist. muz. śpie­wak pod­da­ny ka­stra­cji przed mu­ta­cją, by nadal mógł śpie­wać so­pra­nem lub altem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) wet. zo­o­techn. sa­miec zwie­rzę­cia, który zo­stał pod­da­ny ka­stra­cji


Zo­bacz też: Ka­strat (gmina Kuršumlija).

Ka­strat (łac. "ca­stra­tio" 'trze­bie­nie') – w epoce ba­ro­ku ter­mi­nem tym okre­śla­no męż­czyz­nę śpie­wa­ka, głów­nie ope­ro­we­go, któ­re­mu przed okre­sem doj­rze­wa­nia chi­rur­gicz­nie usu­nię­to jądra i który dy­spo­no­wał ro­dza­jem wy­so­kie­go głosu zbli­żo­ne­go do so­pra­nu lub altu, jed­nak do­no­śniej­sze­go, o znacz­nie moc­niej­szym brzmie­niu. Prak­ty­ka ka­stra­cji w tym celu sto­so­wa­na była mię­dzy XVI a XVIII wie­kiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kastratka

wy­ste­ry­li­zo­wa­na kotka


Źródła:

SJP.pl

Kastrator

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ka­stro­wa­niem zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Kastratorka

→ ka­stra­tor


Patrz:kastrator

Źródła:

SJP.pl

Kastrol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ron­del


Źródła:

Wiktionary

Kastrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wet. usu­wa­nie jąder


Źródła:

Wiktionary

Kastrować

am­pu­to­wać ge­ni­ta­lia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) usu­wać męż­czyź­nie lub sam­co­wi jądra lub w inny spo­sób po­zba­wiać zdol­no­ści roz­rod­czych, do­ko­ny­wać ka­stra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kastryzm

sy­stem spo­łecz­no-po­li­tycz­ny pow­sta­ły na Kubie po doj­ściu do wła­dzy Fi­de­la Ca­stro; ca­stryzm


Źródła:

SJP.pl

Kastylia

kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Hisz­pa­nii;


Ka­sty­lia ( Ca­stil­la, Ca­stel­la) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Hisz­pa­nii, na roz­le­głym pła­sko­wy­żu Me­se­ta na wy­so­ko­ści 600-1000 m n.p.m. Nazwa po­cho­dzi od licz­nych zam­ków wy­stę­pu­ją­cych w jej gra­ni­cach w śred­nio­wie­czu. Ka­sty­lia była ko­leb­ką ję­zy­ka ka­sty­lij­skie­go, który jest utoż­sa­mia­ny ze współ­czes­nym ję­zy­kiem hisz­pań­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kastylijczyk

miesz­ka­niec Ka­sty­lii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­sty­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kastylijka

miesz­kan­ka Ka­sty­lii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­sty­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kastylijski

przy­miot­nik od: Ka­sty­lia; ka­styl­ski (rza­dziej)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­sty­lią, do­ty­czą­cy Ka­sty­lii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. jęz. śred­nio­wiecz­ny język ro­mań­ski uży­wa­ny przez miesz­kań­ców Ka­sty­lii, który stał się pod­sta­wą współ­czes­ne­go ję­zy­ka hisz­pań­skie­go;

 (2.2) współcz. jęz. współ­czes­ny język hisz­pań­ski w odróż­nie­niu od in­nych ję­zy­ków uży­wa­nych w Hisz­pa­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kastylka

ka­styl­ka sprę­ży­sta - drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kastylski

przy­miot­nik od: Ka­sty­lia; ka­sty­lij­ski (czę­ściej)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­sty­lią, do­ty­czą­cy Ka­sty­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ka­sy­ta­mi, do­ty­czą­cy Ka­sy­tów


Źródła:

Wiktionary

Kasyda

forma po­ez­ji sta­ro­a­rab­skiej za­cho­wa­na do XX wieku


Ka­sy­da ( ‏قصيدة‎), ina­czej po­e­mat ce­lo­wy – kla­sycz­na forma po­ez­ji arab­skiej – wiersz sty­chicz­ny, czyli bez po­dzia­łu na stro­fy, skła­da­ją­cy się z od kil­ku­dzie­się­ciu do stu kilku dwu­dziel­nych wer­sów zwa­nych baj­ta­mi, mo­no­ryt­micz­ny i mo­no­ry­micz­ny. Jako forma li­te­rac­ka pow­stał w przed­mu­zuł­mań­skiej Ara­bii i po­cząt­ko­wo był prze­ka­zy­wa­ny ust­nie, z cza­sem za­pi­sy­wa­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasyniarski

→ ka­sy­niarz


Patrz:kasyniarz

Źródła:

SJP.pl

Kasyniarz

po­tocz­nie: wła­ści­ciel ka­sy­na gry


Źródła:

SJP.pl

Kasyno

1. bu­dy­nek, lokal roz­ryw­ko­wy przez­na­czo­ny do gier ha­zar­do­wych;
2. ro­dzaj klubu, w któ­rym co jakiś czas od­by­wa­ją się spot­ka­nia to­wa­rzy­skie, naj­czę­ściej kółka za­in­te­re­so­wań


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eks­klu­zyw­ny lokal roz­ryw­ko­wy przez­na­czo­ny do le­gal­ne­go upra­wia­nia ha­zar­du;

 (1.2) wojsk. lokal ga­stro­no­micz­ny w ko­sza­rach woj­sko­wych lub na te­re­nie gar­ni­zo­nu przez­na­czo­ny dla woj­sko­wych i ich ro­dzin;

 (1.3) ar­chit. ogrod. nie­wiel­ki pa­wi­lon ogro­do­wy


Ka­sy­no – lokal roz­ryw­ko­wy przez­na­czo­ny do upra­wia­nia gier ha­zar­do­wych. Czę­sto zbu­do­wa­ny obok albo bę­dą­cy czę­ścią ho­te­li, re­sta­u­ra­cji, stat­ków wy­ciecz­ko­wych i in­nych atrak­cji tu­ry­stycz­nych. Zwy­kle gra od­by­wa się na spe­cjal­ne że­to­ny, które gra­ją­cy po­wi­nien za­ku­pić przy wej­ściu. Ewen­tu­al­na wy­gra­na rów­nież jest w że­to­nach, które przy wyj­ściu ob­słu­ga ka­sy­na wy­mie­nia na pie­nią­dze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasynowy

przy­miot­nik od: ka­sy­no


Źródła:

SJP.pl

Kasyteryt

mi­ne­rał, dwut­le­nek cyny; ka­mień cyn­ko­wy


Ka­sy­te­ryt – mi­ne­rał na­le­żą­cy do gro­ma­dy tlen­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich, wy­stę­pu­ją­cych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od grec­kiej nazwy "kas­si­te­ros" oz­na­cza­ją­cej cynę, na­wią­zu­ją­cej do skła­du che­micz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasyterytowy

→ ka­sy­te­ryt


Patrz:kasyteryt

Źródła:

SJP.pl

Kasz.

skrót

 (1.1) = ka­szub­ski


Źródła:

Wiktionary

Kasza

1. pro­dukt spo­żyw­czy z oczy­szczo­nych ziarn zbóż; krupy, po­tra­wa z tych zia­ren;
2. coś syp­kie­go przy­po­mi­na­ją­ce­go kaszę;
3. po­tocz­nie: za­mie­sza­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. spre­pa­ro­wa­ne ziar­na zbóż (np. gryki, jęcz­mie­nia) przy­go­to­wa­ne do go­to­wa­nia;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z kaszy (1.1)


Kasza – ja­dal­ne na­sio­na zbóż lub zbóż rze­ko­mych, czę­sto w po­sta­ci lekko roz­drob­nio­nej (lecz nie tak bar­dzo jak mąka) lub tylko po­zba­wio­nej twar­dej łuski. Dzię­ki wy­so­kiej za­war­to­ści skro­bi mają wy­so­ką war­tość odżyw­czą.

Kasze otrzy­ma­ne z ziar­na, które zo­sta­ło je­dy­nie obłu­szczo­ne i ewen­tu­al­nie wy­po­le­ro­wa­ne, za­cho­wu­ją­ce w przy­bli­że­niu jego kształt, na­zy­wa­ne są kru­pa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszak

tor­biel gru­czo­łu ło­jo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. nie­zło­śli­wy guz skór­ny pow­sta­ją­cy wsku­tek za­czo­po­wa­nia uj­ścia gru­czo­łu ło­jo­we­go tuż pod skórą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszalot

naj­więk­szy z wie­lo­ry­bów na­le­żą­cy do po­drzę­du wa­le­ni zę­bow­ców; pot­wal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phy­se­ter ma­cro­cep­ha­lus|Lin­na­e­us|ref=tak., waleń z ro­dzi­ny ka­sza­lo­to­wa­tych o dużej gło­wie i po­tęż­nej po­zio­mej płet­wie ogo­no­wej;

 (1.2) grub. brzyd­ka dziew­czy­na lub ko­bie­ta


Ka­sza­lot ("Phy­se­ter") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny ka­sza­lo­to­wa­tych (Phy­se­te­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszalotowate

o ce­chach ka­sza­lo­to­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phy­se­te­ri­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na du­żych ssa­ków mor­skich w obrę­bie in­fra­rzę­du wa­le­ni;


Ka­sza­lo­to­wa­te (Phy­se­te­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du zę­bow­ców (Odon­to­ce­ti) w obrę­bie po­drzę­du wa­le­ni (Ce­ta­cea).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszalotowaty

o ce­chach ka­sza­lo­to­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


Źródła:

SJP.pl

Kaszan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wym Ira­nie w osta­nie Is­fa­han;


Ka­szan (per­ski: ‏كاشان‎, "Kāshān") – mia­sto w środ­ko­wym Ira­nie (ostan Is­fa­han), na po­łud­nie od je­zio­ra Namak, ok. 260 ki­lo­me­trów na po­łud­nie od sto­li­cy – Te­he­ra­nu. Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła 216 tys.

Na te­re­nie mia­sta zna­le­zio­no ślady osad­nict­wa ludz­kie­go sprzed 6000 p.n.e. Wy­ko­pa­li­ska Tepe Sialk obej­mu­ją naj­star­szy na świe­cie zig­gu­rat, da­to­wa­ny na III ty­siąc­le­cie p.n.e. Ka­szan jest pier­wszą dużą oazą na dro­dze Kom-Ker­man, wio­dą­cej wzdłuż naj­więk­szych pu­styń Iranu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszana

1. po­tocz­nie: sy­tu­a­cja kło­pot­li­wa lub zaw­sty­dza­ją­ca; wpad­ka, wstyd;
2. kisz­ka ka­sza­na - wyrób gar­ma­że­ryj­ny zro­bio­ny z kaszy i krwi zwie­rzę­cej; ka­szan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. ka­szan­ka, ka­sza­na kisz­ka

 (1.2) pot. pejor. zaw­sty­dza­ją­ca, że­nu­ją­ca lub kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja

 (1.3) pot. pejor. rzecz bez­war­to­ścio­wa

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: ka­sza­ny


Ka­sza­na (bułg. "Кашана") – schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne w Sta­rej Pła­ni­nie w Buł­ga­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszaneczka

zdrob­nie­nie od: ka­szan­ka


Źródła:

SJP.pl

Kaszanka

wyrób gar­ma­że­ryj­ny przy­go­to­wy­wa­ny z krwi zwie­rzę­cej i kaszy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wyrób węd­li­niar­ski z go­to­wa­nej kaszy lub ryżu i krwi zwie­rzę­cej oraz nie­kie­dy po­dro­bów;


Ka­szan­ka (kisz­ka, kisz­ka ka­sza­na, gwar. krup­niak, śl. krup­niok, ka­szok) – wyrób węd­li­niar­ski z kaszy i krwi oraz po­dro­bów: wą­tro­by, płuc, ozo­rów, skó­rek wie­przo­wych, tłu­szczu. W Pol­sce krup­nio­ki ślą­skie uzy­ska­ły w czerw­cu 2016 eu­ro­pej­ski cer­ty­fi­kat Chro­nio­ne Oz­na­cze­nie Ge­o­gra­ficz­ne. Wyrób ten po­pu­lar­ny jest także w kuch­ni sło­wac­kiej, wę­gier­skiej i nie­miec­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszankowy

→ ka­szan­ka


Patrz:kaszanka

Źródła:

SJP.pl

Kaszany

przy­miot­nik od: kasza


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kaszą, do­ty­czą­cy kaszy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kaszy

 (2.2) zro­bio­ny z kaszy, za­wie­ra­ją­cy kaszę

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. od: ka­sza­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszarnia

za­kład prze­ra­bia­ją­cy ziar­no na kaszę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład, który pro­du­ku­je kaszę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszarnictwo

dział prze­my­słu spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją kasz; ka­szar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kaszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­sza­nem, do­ty­czą­cy Ka­sza­nu


Źródła:

Wiktionary

Kaszel

gwał­tow­ne wypch­nię­cie po­wie­trza z płuc po­łą­czo­ne z ro­dza­jem chrzą­ka­nia, pow­sta­ją­ce przez po­draż­nie­nie za­koń­czeń ner­wo­wych w os­krze­lach, tcha­wi­cy, krta­ni, gard­le


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nagłe wy­rzu­ce­nie po­wie­trza z płuc po­łą­czo­ne z za­chryp­nię­ciem, spo­do­wa­ne po­draż­nie­niem ukła­du od­de­cho­we­go;


Ka­szel – re­ak­cja odru­cho­wa na po­draż­nie­nie za­koń­czeń ner­wo­wych w bło­nie ślu­zo­wej gór­nych dróg od­de­cho­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszelek

zdrob­nie­nie od: ka­szel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekspr. o kasz­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszerować

w in­tro­li­ga­tor­stwie: okle­jać okład­ki ksią­żek lub in­nych dru­ków efek­tow­ny­mi pa­pie­ra­mi w celu ich wzmoc­nie­nia i usz­tyw­nie­nia


Źródła:

SJP.pl

Kaszeta

1. efekt na­da­ją­cy obra­zo­wi ki­no­we­mu lub te­le­wi­zyj­ne­mu wra­że­nie pa­no­ra­micz­no­ści za po­mo­cą do­da­nych na dole i na górze obra­zu czar­ne­go mar­gi­ne­su;
2. ramka pro­jek­to­ra do two­rze­nia ta­kie­go efek­tu


Ka­sze­ta – ramka umie­szcza­na w ka­me­rze bądź pro­jek­to­rze za­sła­nia­ją­ca pe­wien ob­szar wyś­wiet­la­ne­go obra­zu. Uży­wa­na w celu uzy­ska­nia róż­nych for­ma­tów obra­zu na stan­dar­do­wej ta­śmie 35 mm. Za­sto­so­wa­nie ka­sze­ty umoż­li­wia re­je­stra­cję obra­zu „pa­no­ra­micz­ne­go”, ale od­by­wa się to kosz­tem jego roz­dziel­czo­ści – obraz z naś­wiet­lo­nej czę­ści ma mniej­sze wy­mia­ry, a więc ziar­no emul­sji fo­to­gra­ficz­nej jest pro­por­cjo­nal­nie więk­sze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaszetka

opa­ko­wa­nie leku w prosz­ku, wy­ko­na­ne z opłat­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. opa­ko­wa­nie do sprosz­ko­wa­ne­go leku wy­ko­na­ne z opłat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszetkowy

przy­miot­nik od: ka­szet­ka


Źródła:

SJP.pl

Kaszetować

na­da­wać fil­mo­wi wyś­wiet­la­ne­mu na stan­dar­do­wym ekra­nie pa­no­ra­micz­ną formą po­przez ut­wo­rze­nie za po­mo­cą od­po­wied­niej ramki czar­ne­go mar­gi­ne­su u góry i u dołu obra­zu


Źródła:

SJP.pl

Kaszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaszgar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie au­to­no­micz­nym Sin­ciang, na za­chod­nim skra­ju Kot­li­ny Kasz­gar­skiej, nad rzeką Kasz­gar (1.2);

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie Sin­ciang;


Kasz­gar (chiń. 喀什; pi­ny­in "Kāshí"; ujg. قەشقەر, "Qesh­qer") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie au­to­no­micz­nym Sin­ciang, na za­chod­nim skra­ju Kot­li­ny Kasz­gar­skiej, nad rzeką Kasz­gar. Sie­dzi­ba pre­fek­tu­ry Kasz­gar. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła około 506 640[]. Uz­na­wa­ne za naj­le­piej za­cho­wa­ne mu­zuł­mań­skie mia­sto re­gio­nu, głów­ny oś­ro­dek kul­tu­ry uj­gur­skiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszgarczyk

miesz­ka­niec Kasz­ga­rii (kra­i­ny w Chi­nach)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kasz­ga­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszgaria

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Chi­nach


Źródła:

SJP.pl

Kaszgarka

miesz­kan­ka Kasz­ga­rii (kra­i­ny w Chi­nach)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kasz­ga­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszgarski

przy­miot­nik od: Kasz­gar (mia­sto w Xin­jiang)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kasz­ga­rią, do­ty­czą­cy Kasz­ga­rii

 (1.2) zwią­za­ny z Kasz­ga­rem, do­ty­czą­cy Kasz­ga­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszka

1. zdrob­nie­nie od: kasza;
2. po­tocz­na nazwa by­li­ny z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych o drob­nych bia­łych kwia­tach, uży­wa­nej czę­sto do przy­bie­ra­nia bu­kie­tów; ły­szczec wie­cho­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kasza

 (1.2) kasza manna

 (1.3) kulin. deser na bazie mleka i kaszy man­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszka-Daria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie;


Kasz­ka-daria ( Qash­qa­da­ryo; Кашкадарья – "Kasz­ka­dar­ja") – rzeka we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie w Azji Cen­tral­nej. Dłu­gość – 378 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 8780 km², śred­ni rocz­ny prze­pływ – 24,9 m³/s (266 km od punk­tu koń­co­we­go). Reżim śnież­no-de­szczo­wy z wio­sen­nym mak­si­mum i let­nim mi­ni­mum.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszkadaryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kasz­ka-darią, do­ty­czą­cy Kasz­ka-darii


Źródła:

Wiktionary

Kaszkajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kasz­ka­ja­mi, do­ty­czą­cy Kasz­ka­jów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kasz­kaj­ski;


Źródła:

Wiktionary

Kaszkawał

doj­rze­wa­ją­cy twar­dy ser pod­puszcz­ko­wy pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go lub kro­wie­go, z masy pa­rzo­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. twar­dy, doj­rze­wa­ją­cy, jas­no­żół­ty ser z grupy serów pa­rzo­nych, tra­dy­cyj­nie wy­ra­bia­ny na Bał­ka­nach z mleka ow­cze­go, kro­wie­go lub mie­sza­ne­go


Kasz­ka­wał (tur. "kaşkaval", bułg. i maced. "кашкавал", serb. "качкаваљ" / "kačkavalj", rum. "caşcaval") – ser pod­puszcz­ko­wy, doj­rze­wa­ją­cy, twar­dy, pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go lub kro­wie­go z masy pa­rzo­nej, w kształ­cie cy­lin­dra o śred­ni­cy 30 cm i wy­so­ko­ści 10–12 cm oraz wadze ok. 8 kg.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszkiecik

zdrob­nie­nie od: kasz­kiet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kasz­kiet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszkiecikowy

przy­miot­nik od: kasz­kie­cik


Źródła:

SJP.pl

Kaszkiet

męska czap­ka z dasz­kiem i sze­ro­kim, okrą­głym den­kiem; ro­dzaj hełmu uży­wa­ne­go przez dzie­więt­na­sto­wiecz­nych żoł­nie­rzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. męska, lekko usz­tyw­nio­na, pła­ska czap­ka z dasz­kiem

 (1.2) hist. w XIX w.: żoł­nier­skie na­kry­cie głowy, chro­nią­ce przed cię­ciem pa­ła­sza, wy­ko­na­ne ze skóry lub filcu;


Kasz­kiet (z cas­qu­et­te) – różne ro­dza­je mę­skie­go na­kry­cia głowy:

Kasz­kie­ty wpro­wa­dzo­no w XVIII wieku w wielu ar­miach, m.in. w pol­skiej, w woj­sku pru­skim za­stą­pi­ły one ka­pe­lu­sze trój­gra­nia­ste (tri­kor­ny). Od­mia­na pol­ska miała je­dy­nie da­szek z przo­du, na­to­miast pru­ska była za­sad­ni­czo ka­pe­lu­szem o ron­dzie pod­nie­sio­nym z przo­du i z tyłu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszkietowy

przy­miot­nik od: kasz­kiet


Źródła:

SJP.pl

Kaszkietówka

czap­ka z dasz­kiem przy­po­mi­na­ją­ca kasz­kiet


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czap­ka z dasz­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszkowaty

ziar­ni­sty, po­dob­ny do kasz­ki


Źródła:

SJP.pl

Kaszkowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaszkowy

przy­miot­nik od: kasz­ka


Źródła:

SJP.pl

Kaszlaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od kasz­lak


Źródła:

Wiktionary

Kaszlak

po­tocz­nie: kasz­lą­ca osoba


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. mot. fiat 126p


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszlarka

ma­szy­na do usu­wa­nia tłu­szczu z jelit zwie­rzę­cych, uży­wa­na w prze­my­śle węd­li­niar­skim


Źródła:

SJP.pl

Kaszlać

gwał­tow­nie i gło­śno wy­rzu­cać po­wie­trze z płuc; ka­słać; kasz­leć


Źródła:

SJP.pl

Kaszlenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­ne wy­rzu­ca­nie po­wie­trza z płuc


Źródła:

Wiktionary

Kaszleć

gwał­tow­nie i gło­śno wy­rzu­cać po­wie­trze z płuc; ka­słać; kasz­lać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. kaszl­nąć)

 (1.1) gwał­tow­nie wy­rzu­cać po­wie­trze z płuc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszlikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaszlnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kaszl­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Kaszlnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kasz­leć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kasz­leć.


Źródła:

Wiktionary

Kaszlować

usu­wać tłuszcz z jelit zwie­rzę­cych przez­na­czo­nych do pro­duk­cji węd­lin


Źródła:

SJP.pl

Kaszlowy

przy­miot­nik od: ka­szel


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z kasz­lem, do­ty­czą­cy kasz­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszmir

cien­ka i mięk­ka tka­ni­na z wełny otrzy­my­wa­nej z kozy kasz­mir­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. mięk­ka tka­ni­na z wełny kóz kasz­mir­skich;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszmirczyk

miesz­ka­niec Kasz­mi­ru (kra­i­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kasz­mi­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszmirka

miesz­kan­ka Kasz­mi­ru (kra­i­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Kasz­mi­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszmirowy

zro­bio­ny z kasz­mi­ru - cien­kiej i mięk­kiej tka­ni­ny (np. dywan kasz­mi­ro­wy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) włók. wy­ko­na­ny z kasz­mi­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszmirski

przy­miot­nik od: Kasz­mir (kra­i­na hi­sto­rycz­na w In­diach)


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Kasz­mi­ru, wła­ści­wy Kasz­mi­ro­wi, wy­ko­na­ny w Kasz­mi­rze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język kasz­mir­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszojad

po­gard­li­wie: dziec­ko, nie­mow­lę


Źródła:

SJP.pl

Kaszojadka

po­gard­li­wie: mała dziew­czyn­ka


Źródła:

SJP.pl

Kaszotto

ri­sot­to z kaszy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. jed­no­garn­ko­we danie z kaszy du­szo­nej lub za­pie­ka­nej ze źró­dłem biał­ka, wa­rzy­wa­mi i przy­pra­wa­mi;


Ka­szot­to – danie jed­no­da­nio­we, zwane jed­no­garn­ko­wym, spo­rzą­dza­ne z kaszy du­szo­nej lub za­pie­ka­nej z mię­sem (lub jego za­mien­ni­ka­mi) i wa­rzy­wa­mi, z do­dat­kiem pi­kant­nych przy­praw.

Nazwa „ka­szot­to” jest ne­o­lo­giz­mem pow­sta­łym w ana­lo­gii do za­kot­wi­czo­ne­go w pol­szczyź­nie ita­lia­niz­mu "ri­sot­to".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszowaty

po­dob­ny do kaszy


Źródła:

SJP.pl

Kaszowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaszowy

→ kasza


Patrz:kasza

Źródła:

SJP.pl

Kaszrut

ko­szer­ność


Źródła:

SJP.pl

Kaszt

pod­po­ra stro­pu wy­ro­bi­ska gór­ni­cze­go; kasz­ta, stos


Kaszt – pod­po­ra stro­pu w ko­pal­ni w po­sta­ci rusz­to­wa­nia z belek, uło­żo­nych naj­czę­ściej po­zio­mo i two­rzą­cych „stud­nię”, która może być pusta lub wy­peł­nio­na ru­mo­szem ka­mien­nym.

Two­rzo­ne w ten spo­sób sztucz­ne fi­la­ry słu­ży­ły zwła­szcza do pod­pie­ra­nia wy­so­kich komór, skrzy­żo­wań ścian, ob­sza­rów za wy­ro­bi­skiem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaszta

1. skrzyn­ka z prze­gród­ka­mi, w któ­rych mie­szczą się czcion­ki i ma­te­riał ju­stun­ko­wy;
2. pod­po­ra stro­pu wy­ro­bi­ska gór­ni­cze­go; kaszt, stos


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. szu­fla­da ze­cer­ska z prze­gród­ka­mi (krób­ka­mi), za­wie­ra­ją­cy­mi czcion­ki i ju­stu­nek;


Zo­bacz też: Kasz­ta (wład­ca Kusz).

Kasz­ta – szu­fla­da dru­kar­ska (naj­czę­ściej drew­nia­na, choć zda­rza­ły się me­ta­lo­we) wy­su­wa­na z re­ga­łu, po­dzie­lo­na na prze­gród­ki (krób­ki), w któ­rych mie­szczą się czcion­ki i ju­stu­nek. W kasz­cie znaj­do­wał się kom­plet zna­ków da­ne­go kroju pisma, zaś w re­ga­le kom­plet od­mian i wiel­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasztan

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych, o du­żych, lan­ce­to­wa­tych, czę­sto owło­sio­nych li­ściach i ja­dal­nych owo­cach, oto­czo­nych kol­cza­stą po­kry­wą, po­cho­dzą­ce z Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej;
2. owoc tego drze­wa, spo­ży­wa­ny po upie­cze­niu, ugo­to­wa­niu lub zmie­lo­ny na mąkę do wy­pie­ku chle­ba; maron;
3. po­tocz­nie: kasz­ta­no­wiec - drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny kasz­ta­now­co­wa­tych, o du­żych, dło­nia­stych li­ściach i bro­daw­ko­wa­tych lub kol­cza­stych owo­cach za­wie­ra­ją­cych duże, ciem­no­brą­zo­we na­sio­na (kasz­ta­ny), po­cho­dzą­ce ze stre­fy umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej;
4. owoc kasz­ta­now­ca;
5. koń maści kasz­ta­no­wa­tej (ko­lo­rem przy­po­mi­na­ją­cej owoc kasz­ta­now­ca); koń kasz­ta­no­wa­ty, ci­sa­wy;
6. kil­ku­na­sto­cen­ty­me­tro­wa na­rośl wy­stę­pu­ją­ca na koń­czy­nach zwie­rząt ko­pyt­nych, ut­wo­rzo­na przez zro­go­wa­cia­ły na­skó­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­sta­nea|Mill.|ref=tak., ro­dzaj krze­wów lub drzew z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych;

 (1.2) pot. zob. kasz­ta­no­wiec.

 (1.3) ru­do­brą­zo­wy kolor, kolor kasz­ta­na (2.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. owoc (orzech) kasz­ta­na (1.1)

 (2.2) na­sie­nie kasz­ta­now­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) jeźdz. koń o maści kasz­ta­no­wej – ru­do­brą­zo­wej sier­ści, skó­rze oraz ta­kiej samej grzy­wie i ogo­nie


Kasz­tan ("Ca­sta­nea") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych ("Fa­ga­ce­ae"). Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. W Eu­ro­pie dziko wy­stę­pu­je tylko kasz­tan ja­dal­ny ("C. sa­ti­va"), w Ame­ry­ce Pół­noc­nej – kasz­tan ame­ry­kań­ski ("C. den­ta­ta"), a po­zo­sta­łe ga­tun­ki kasz­ta­nów rosną w Ja­po­nii i Chi­nach. W Pol­sce upra­wia­ny i dzi­cze­ją­cy jest kasz­tan ja­dal­ny "C. sa­ti­va" (jest za­do­mo­wio­nym an­tro­po­fi­tem).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasztanek

klacz o ru­do­brą­zo­wej sier­ści


Źródła:

SJP.pl

Kasztanić

po­tocz­nie:
1. od­da­wać kał; kup­kać;
2. gadać bred­nie, bzdu­ry; pie­przyć


Źródła:

SJP.pl

Kasztanka

klacz o ru­do­brą­zo­wej sier­ści


Kasz­tan­ka (ex Fan­taz­ja, ur. w 1909 lub 1910 w Cza­plach Ma­łych, zm. 23 li­sto­pa­da 1927 w Miń­sku Ma­zo­wiec­kim) – klacz mar­szał­ka Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasztankowy

→ kasz­ta­nek


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. ru­da­wo­brą­zo­wy


Patrz:kasztanek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasztanolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak kasz­tan


Źródła:

Wiktionary

Kasztanowatoczerwony

czer­wo­ny o kasz­ta­no­wym od­cie­niu


przy­miot­nik

 (1.1) czer­wo­ny o od­cie­niu kasz­ta­no­wa­tym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasztanowatordzawy

rdza­wy o kasz­ta­no­wym od­cie­niu; kasz­ta­no­wor­dza­wy


przy­miot­nik

 (1.1) rdza­wy o od­cie­niu kasz­ta­no­wa­tym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasztanowaty

ma­ją­cy kolor kasz­ta­na (owocu kasz­ta­now­ca), kasz­ta­no­wy, ru­da­wo­brą­zo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. lekko kasz­ta­no­wy

 (1.2) jeźdz. o koniu: o brą­zo­wo­żół­tej sier­ści oraz grzy­wie i ogo­nie tej samej barwy lub ja­śniej­szej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasztanowcowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu myd­leń­cow­ców


Kasz­ta­now­co­wa­te ("Hip­po­ca­sta­na­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin wy­róż­nia­na w niek­tó­rych (zwła­szcza daw­niej­szych) sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych w obrę­bie rzędu myd­leń­cow­ców ("Sa­pin­da­les"). Zgod­nie ze współ­czes­ną wie­dzą wy­o­dręb­nie­nie za­li­cza­nych tu ro­dza­jów w ran­dze ro­dzi­ny, zmie­nia myd­leń­co­wa­te w tak­son pa­ra­fi­le­tycz­ny. Dla­te­go w no­wszych sy­ste­mach ro­dzi­na kasz­ta­now­co­wa­tych nie jest wy­róż­nia­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasztanowcowaty

o ce­chach kasz­ta­now­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Kasztanowcowiaczek

szro­tó­wek kasz­ta­now­co­wia­czek - in­wa­zyj­ny ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ki­bit­ni­ko­wa­tych, szkod­nik kasz­ta­now­ców


Źródła:

SJP.pl

Kasztanowcowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z kasz­ta­now­ca

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści kasz­ta­now­ca

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią kasz­ta­now­ca


Źródła:

Wiktionary

Kasztanowiec

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny kasz­ta­now­co­wa­tych, o du­żych, dło­nia­stych li­ściach i bro­daw­ko­wa­tych lub kol­cza­stych owo­cach za­wie­ra­ją­cych duże, ciem­no­brą­zo­we na­sio­na (kasz­ta­ny), po­cho­dzą­ce ze stre­fy umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej; kasz­tan (po­tocz­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ae­scu­lus|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew o du­żych, dło­nia­stych li­ściach i kol­cza­stych owo­cach za­wie­ra­ją­cych duże, brą­zo­we na­sio­na;


Kasz­ta­no­wiec ("Ae­scu­lus" L.) – ro­dzaj drzew, rza­dziej krze­wów na­le­żą­cych do ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych ("Sa­pin­da­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go od 12 do ok. 19–20 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w na­tu­rze w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie (jeden ga­tu­nek – kasz­ta­no­wiec po­spo­li­ty "A.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasztanowobrązowy

brą­zo­wy o kasz­ta­no­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Kasztanowogłowy

la­sów­ka kasz­ta­no­wo­gło­wa, kacyk kasz­ta­no­wo­gło­wy - ga­tun­ki pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Kasztanowordzawy

rdza­wy o kasz­ta­no­wym od­cie­niu; kasz­ta­no­wa­tor­dza­wy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor rdza­wy o od­cie­niu kasz­ta­no­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasztanowy

1. od­no­szą­cy się do kasz­ta­na, kasz­ta­now­ca lub do owocu któ­re­goś z tych drzew;
2. o ko­lo­rze kasz­ta­na (owocu kasz­ta­now­ca), kasz­ta­no­wa­ty, ru­da­wo­brą­zo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy drzew kasz­ta­na lub kasz­ta­now­ca

 (1.2) farm. kulin. spoż. do­ty­czą­cy owo­ców kasz­ta­na lub kasz­ta­now­ca, zro­bio­ny z owo­ców kasz­ta­na lub kasz­ta­now­ca

 (1.3) ma­ją­cy kolor ru­da­wo­brą­zo­wy, taki jak kolor owocu kasz­ta­now­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasztanowłosy

ma­ją­cy kasz­ta­no­we włosy


Źródła:

SJP.pl

Kasztanówka

to­rzy­śniad kasz­ta­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny tro­ci­niar­ko­wa­tych


Kasz­ta­nów­ka ( Каштаноўка; Каштановка; pol. hist. "Kon­stan­ty­nów­ka") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Wo­ło­żyn. Od za­cho­du gra­ni­czy z Wo­ło­ży­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasztel

1. nie­du­ża twier­dza, wa­row­ny zamek, gród, który zaj­mo­wał przed­sta­wi­cie wła­dzy lub pan fe­u­dal­ny; wa­row­nia, for­te­ca;
2. wy­so­ka nad­bu­dów­ka na dzio­bie i rufie daw­nych ża­glow­ców, za­wie­ra­ją­ca po­mie­szcze­nia dla ofi­ce­rów oraz sta­no­wi­ska lek­kich dział


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. gród wa­row­ny, zamek lub stołp

 (1.2) żegl. wy­so­ka nad­bu­dów­ka w czę­ści dzio­bo­wej lub ru­fo­wej daw­nych okrę­tów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasztelan

1. w Pol­sce do XIII wieku: urzęd­nik lo­kal­ny zaj­mu­ją­cy się ścią­ga­niem danin na rzecz pa­nu­ją­ce­go, obro­ną i są­dow­nict­wem na ob­sza­rze, na któ­rym znaj­do­wał się zamek, gród wa­row­ny;
2. w cza­sach póź­niej­szych: do­stoj­nik ty­tu­lar­ny, który miał za­pew­nio­ne miej­sca w se­na­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy gro­dem, zam­kiem lub kasz­te­la­nią

 (1.2) hist. w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce urzęd­nik ziem­ski za­sia­da­ją­cy w ra­dzie kró­lew­skiej, na­stęp­nie w se­na­cie;


Kasz­te­lan (łac. "ca­stel­la­nus") – urząd znany w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie, oz­na­cza­ją­cy za­rząd­cę zamku (łac. "ca­stel­lum") i jego oko­lic.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasztelania

1. ob­szar, na któ­rym wła­dzę ad­mi­ni­stra­cyj­ną, woj­sko­wą oraz są­do­wą spra­wo­wał kasz­te­lan - przed­sta­wi­cie­la pa­nu­ją­ce­go;
2. wła­dza, god­ność kasz­te­la­na; kasz­te­lań­stwo


Kasz­te­la­nia (daw­niej: okręg gro­do­wy) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go śred­nie­go szcze­bla w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce, wcho­dzą­ca w skład danej ziemi lub pro­win­cji. Oś­rod­kiem kasz­te­la­nii był kasz­tel (zamek, zna­czą­cy gród lub dwór obron­ny). W II po­ło­wie XIV–XV wieku, kasz­te­la­nia zo­sta­ła za­stą­pio­na przez sy­stem po­wia­to­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kasztelanic

w daw­nej Pol­sce: syna kasz­te­la­na - przed­sta­wi­cie­la pa­nu­ją­ce­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn kasz­te­la­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kasztelanka

w daw­nej Pol­sce: córka kasz­te­la­na - przed­sta­wi­cie­la pa­nu­ją­ce­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka kasz­te­la­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kasztelanowa

mał­żon­ka kasz­te­la­na


Źródła:

SJP.pl

Kasztelanowy

→ kasz­te­lan (daw­niej); kasz­te­lań­ski


Źródła:

SJP.pl

Kasztelański

1. do­ty­czą­cy kasz­te­la­na - przed­sta­wi­cie­la pa­nu­ją­ce­go;
2. do­ty­czą­cy kasz­te­la­nii - ob­sza­ru, na któ­rym wła­dzę spra­wo­wał kasz­te­lan


Źródła:

SJP.pl

Kasztelaństwo

wła­dza, god­ność kasz­te­la­na; kasz­te­la­nia


Źródła:

SJP.pl

Kasztelowy

przy­miot­nik od: kasz­tel


Źródła:

SJP.pl

Kasztowy

→ kasz­ta, → kaszt


Patrz:kaszta, → kaszt

Źródła:

SJP.pl

Kaszub

czło­nek za­chod­nio­sło­wiań­skiej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Po­mo­rze Gdań­skie i wschod­nią część Po­mo­rza Za­chod­nie­go; Ka­szu­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel Sło­wian z pół­no­cy Pol­ski;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszuba

czło­nek za­chod­nio­sło­wiań­skiej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Po­mo­rze Gdań­skie i wschod­nią część Po­mo­rza Za­chod­nie­go; Ka­szub


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel Sło­wian rodem z pół­no­cy Pol­ski;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszubista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ka­szu­bi­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Kaszubistka

→ ka­szu­bi­sta


Patrz:kaszubista

Źródła:

SJP.pl

Kaszubistyka

nauka o kul­tu­rze ka­szub­skiej, ję­zy­ku ka­szub­skim


Ka­szu­bi­sty­ka – dy­scy­pli­na fi­lo­lo­gicz­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry, kul­tu­ry i dzie­jów Ka­szu­bów. Hi­sto­rycz­nie wy­wo­dzi się ze sla­wi­sty­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaszubizm

wyraz, zwrot, forma, kon­struk­cja skład­nio­wa lub cecha fo­ne­tycz­na wła­ści­we dia­lek­to­wi ka­szub­skie­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dia­lek­tyzm ka­szub­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszubić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) jęz. fonet. mówić z ak­cen­tem ka­szub­skim; zwł. wy­ma­wiać s, z, c, dz za­miast ś, ź, ć, dź


Źródła:

Wiktionary

Kaszubka

→ Ka­szub


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka Sło­wian z pół­no­cy Pol­ski


Patrz:Kaszub

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszubowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaszubski

przy­miot­nik od: Ka­szu­by


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­szub lub Ka­szu­bów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. nazwa ję­zy­ka;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszubskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ka­szub­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ka­szub­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ka­szub­skim


Źródła:

Wiktionary

Kaszubskość

→ ka­szub­ski


Patrz:kaszubski

Źródła:

SJP.pl

Kaszubszczyzna

mowa i kul­tu­ra Ka­szu­bów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język ka­szub­ski

 (1.2) etn. to, co ka­szub­skie, zwią­za­ne z Ka­szu­ba­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaszuby

re­gion kul­tu­ro­wy w pół­noc­nej Pol­sce, część Po­mo­rza za­miesz­ka­ła przez rdzen­ną lud­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Pol­sce;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Rud­nik;

 (1.3) geogr. część wsi Mur­czyn, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Żnin


Ka­szu­by ( Kaszëbë lub Kaszëbskô) – re­gion kul­tu­ro­wy w pół­noc­nej Pol­sce, bę­dą­cy czę­ścią Po­mo­rza Gdań­skie­go. Za­miesz­ku­ją tam m.in. Ka­szu­bi (au­toch­to­nicz­ni Po­mo­rza­nie) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ka­szub­skim, który ma w Pol­sce od 2005 sta­tus ję­zy­ka re­gio­nal­ne­go. Obec­nie obej­mu­je po­wia­ty: kar­tu­ski, by­tow­ski, lę­bor­ski, pucki, gdań­ski, wej­he­row­ski, słup­ski, człu­chow­ski, ko­ścier­ski, choj­nic­ki oraz mia­sta: Gdy­nię, Gdańsk i Sopot.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszyca

skrzy­nia z bali drew­nia­nych lub żel­be­to­wych wy­peł­nio­na ka­mie­nia­mi, bę­dą­ca czę­ścią skła­do­wą bu­dow­li wod­nych


Ka­szy­ca – duża skrzy­nia, nieg­dyś drew­nia­na, obec­nie żel­be­to­wa, wy­peł­nio­na gru­zem, ka­mie­nia­mi itp., sto­so­wa­na jako ele­ment fun­da­men­tów bu­dow­li hy­dro­tech­nicz­nych lub jako ele­ment umoc­nień den­nych lub brze­go­wych. Do po­ło­wy lat pięć­dzie­sią­tych XX wieku naj­czę­ściej sto­so­wa­na przy bu­do­wie zapór oraz prze­pu­stów wod­nych o dużej po­wierzch­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaszycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaszycowy

→ ka­szy­ca


Patrz:kaszyca

Źródła:

SJP.pl

Kaszyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie twer­skim;


Ka­szyn ( Кашин) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie twer­skim nad Ka­szyn­ką.

Ka­szyn po­ło­żo­ne jest ok. 180 km na pół­noc od Mosk­wy i 150 km na pół­noc­ny wschód od Tweru, sie­dzi­ba ob­wo­du. Licz­ba miesz­kań­ców w 2007 wy­no­si­ła ok. 15,8 tys., po­wierzch­nia 11 km², a gę­stość za­lud­nie­nia 1436 osób/1 km². Mia­sto leży na wy­so­ko­ści 125 m n.p.m.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszyński

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­szy­nem, do­ty­czą­cy Ka­szy­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kasłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­słać.


Źródła:

Wiktionary

Kasłać

gwał­tow­nie i gło­śno wy­rzu­cać po­wie­trze z płuc; kasz­lać; kasz­leć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ka­słać)

 (1.1) fizj. med. mieć napad kasz­lu; wy­da­wać serię krót­kich, gwał­tow­nych dźwię­ków z gar­dła, zwy­kle w wy­ni­ku po­draż­nie­nia dróg od­de­cho­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kat

osoba wy­ko­nu­ją­ca wy­ro­ki śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­ko­nu­ją­ca wy­ro­ki są­do­we ska­zu­ją­ce na chło­stę, tor­tu­ry lub śmierć;

 (1.2) przen. ktoś, kto ka­to­wał, znę­cał się nad kimś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: kata


Kat – czło­wiek, który za­wo­do­wo zaj­mu­je się głów­nie wy­ko­ny­wa­niem wy­ro­ków, ska­zu­ją­cych na kary tor­tur, oka­le­cze­nia i na karę śmier­ci. Poza tor­tu­ra­mi, trak­to­wa­ny­mi jako śro­dek karny, kaci zaj­mo­wa­li się rów­nież za­da­wa­niem cier­pie­nia w celu wy­mu­sze­nia zez­nań.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kat.

skrót od: ka­to­lic­ki


skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = ka­te­go­ria


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kata

1. kon­ku­ren­cja w ka­ra­te;
2. ćwi­cze­nie pre­zen­tu­ją­ce tech­ni­kę walki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­so­ce sfor­ma­li­zo­wa­ny ro­dzaj ćwi­czeń sto­so­wa­nych w wielu tra­dy­cyj­nych sztu­kach i spor­tach walki;


Zo­bacz też: Kata – wieś w Esto­nii oraz Kata Tjuta – grupę mo­no­li­tów w Au­stra­lii.

Kata (układ for­mal­ny) (jap. 型, 形 kata; stan­dar­do­wa forma ruchu, po­sta­wy itp. w sztu­kach walki i spor­cie) – ja­poń­skie słowo oz­na­cza­ją­ce wy­so­ce sfor­ma­li­zo­wa­ny ro­dzaj ćwi­czeń sto­so­wa­nych w wielu tra­dy­cyj­nych sztu­kach i spor­tach walki, szcze­gól­nie z grupy budō, jak rów­nież ta­ek­won­do (gdzie noszą one nazwę "tul" w wer­sji ITF, "po­om­se" w WTF a "hy­e­ong" w niek­tó­rych in­nych or­ga­ni­za­cjach), ta­i­ji­qu­an i in­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katabas

po­gard­li­wie: ksiądz, du­chow­ny; księ­ży­na, su­kien­ko­wy, kle­cha, suk­ma­niarz, labuś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź. ksiądz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katabasis

[czy­taj: ka­ta­bas-is] ka­ta­ba­za;
1. w tra­ge­dii an­tycz­nej: ob­ni­że­nie na­pię­cia akcji po przy­go­dzie;
2. w an­tycz­nym epo­sie: motyw zej­ścia bo­ha­te­ra do świa­ta po­dziem­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. topos li­te­rac­ki zej­ścia bo­ha­te­ra do świa­ta umar­łych;

 (1.2) teatr. spa­dek na­pię­cia akcji w tra­ge­dii an­tycz­nej

 (1.3) muz. mu­zycz­na fi­gu­ra re­to­rycz­na od­da­ją­ca grozę po­przez formę zstę­pu­ją­cej me­lo­dii

 (1.4) rel. Chry­stu­so­we zstą­pie­nie do ot­chła­ni;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katabasowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­ta­ba­sa


Źródła:

Wiktionary

Katabatyczny

ruch ka­ta­ba­tycz­ny: gwał­tow­ne opa­da­nie mas po­wie­trza wzdłuż za­ni­ka­ją­cych fron­tów at­mos­fe­rycz­nych lub zbo­czy gór­skich


Źródła:

SJP.pl

Katabaza

ka­ta­ba­sis;
1. w tra­ge­dii an­tycz­nej: ob­ni­że­nie na­pię­cia akcji po przy­go­dzie;
2. w an­tycz­nym epo­sie: motyw zej­ścia bo­ha­te­ra do świa­ta po­dziem­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. teatr. zob. ka­ta­ba­sis.

 (1.2) rel. zob. ka­ta­ba­sis.


Zo­bacz też: Ka­ta­ba­za (po­wieść).

Ka­ta­ba­za (gr. "κατάβασις" 'zej­ście' od "κατά" 'w dół' i "βαίνω" 'iść') – li­te­rac­ki topos zej­ścia bo­ha­te­ra do świa­ta umar­łych.

Motyw ten wie­lo­krot­nie po­ja­wia się w mi­to­lo­gii grec­kiej, cho­ciaż jest obec­ny także w tra­dy­cji in­nych krę­gów kul­tu­ro­wych, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kataboliczny

od­no­szą­cy się do ka­ta­bo­liz­mu, po­le­ga­ją­cy na ka­ta­bo­liz­mie


przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z pro­ce­sem, pod­czas któ­re­go do­cho­dzi do roz­pa­du związ­ków che­micz­nych z wy­dzie­le­niem ener­gii i cie­pła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katabolizm

pro­ces prze­mia­ny ma­te­rii po­le­ga­ją­cy na roz­pa­dzie or­ga­nicz­nych związ­ków wiel­ko­czą­stecz­ko­wych na mniej­sze, w wy­ni­ku któ­re­go wyz­wa­la się ener­gia che­micz­na i cie­pło, np. re­ak­cja od­dy­cha­nia ko­mór­ko­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. pro­ces, pod­czas któ­re­go do­cho­dzi do roz­pa­du związ­ków che­micz­nych z wy­dzie­le­niem ener­gii i cie­pła;


Ka­ta­bo­lizm (z gr. "καταβολή" od "κᾰτᾰ" 'w dół' i "βάλλειν" 'rzut') – ogół re­ak­cji che­micz­nych me­ta­bo­liz­mu pro­wa­dzą­cy do roz­pa­du zło­żo­nych związ­ków che­micz­nych na prost­sze czą­stecz­ki. Prze­ci­wień­stwo ana­bo­liz­mu. Re­ak­cja eg­zo­e­ner­ge­tycz­na, uwal­nia­ją­ca ener­gię, sub­stra­ty muszą być o wyż­szym po­zio­mie ener­gii, a pro­duk­ty o niż­szym. Na­le­żą tu:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katachreza

1. nowe zna­cze­nie słowa pow­sta­łe wsku­tek prze­nie­sie­nia nazwy jed­nej rze­czy na inną, która nie była dotąd naz­wa­na;
2. prze­no­śnia ut­wo­rzo­na na za­sa­dzie od­le­głych sko­ja­rzeń, któ­rej nie można brać do­słow­nie ze wzglę­du na jej alo­gicz­ność


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katadromiczny

ka­ta­dro­micz­ne ryby - ryby spły­wa­ją­ce do mórz w celu od­by­cia tarła


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) icht. taki, który od­by­wa wę­drów­kę z prą­dem rzeki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katafalk

po­dest na trum­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­wyż­sze­nie, na któ­rym sta­wia się trum­nę pod­czas na­bo­żeń­stwa ża­łob­ne­go;


Ka­ta­falk (wł. "ca­ta­fal­co") – pod­wyż­sze­nie, na któ­rym sta­wia się trum­nę ze zwło­ka­mi pod­czas uro­czy­sto­ści po­grze­bo­wych.

Ka­ta­falk jest pro­stą kon­struk­cją, naj­czę­ściej drew­nia­ną, po­ma­lo­wa­ną na czar­no, obitą kirem lub przy­kry­tą ca­łu­nem, nie­zdo­bio­ną. De­ko­ra­cje sta­wia­ne przy nim pod­czas ża­łob­nych ce­re­mo­nii, głów­nie pod­czas uro­czy­stych po­grze­bów, noszą nazwę "ca­strum do­lo­ris".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katafalkowy

przy­miot­nik od: ka­ta­falk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­ta­fal­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katafatyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. teol. przyj­mu­ją­cy tezy afir­ma­tyw­ne o Bogu, czym lub jakim jest


Źródła:

Wiktionary

Kataforetyczny

→ ka­ta­fo­re­za


Patrz:kataforeza

Źródła:

SJP.pl

Kataforeza

che­micz­no-fi­zycz­ne zja­wi­sko elek­tro­fo­re­zy z prze­mie­szcza­niem się czą­stek w kie­run­ku ka­to­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. elektr. zja­wi­sko za­cho­dzą­ce w pły­nach pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go, po­le­ga­ją­ce na ruchu do­dat­nio na­ła­do­wa­nych czą­stek w kie­run­ku ka­to­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katafrakta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. cięż­koz­broj­ny jeź­dziec, zwy­kle do­sia­da­ją­cy opan­ce­rzo­ne­go wierz­chow­ca, wal­czą­cy w sze­re­gach armii sta­ro­żyt­nych i śred­nio­wiecz­nych państw od wy­brze­ży Morza Śró­dziem­ne­go po Per­sję;


Źródła:

Wiktionary

Katagen

faza cyklu wło­so­we­go, w trak­cie któ­rej włos obu­mie­ra


Źródła:

SJP.pl

Katageneza

Ka­ta­ge­ne­za – zja­wi­ska dia­ge­ne­zy po­se­dy­men­ta­cyj­nej za­cho­dzą­ce w wa­run­kach odręb­nych od wa­run­ków se­dy­men­ta­cji; kiedy osad zo­stał już przy­kry­ty po­kła­dem in­ne­go osadu. Ka­ta­ge­ne­za za­cho­dzi pod wpły­wem zwięk­szo­ne­go ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry, ale je­szcze zbyt ni­skich do wy­wo­ła­nia me­ta­mor­fiz­mu.


Źródła:

Wikipedia

Kataifi

1. ro­dzaj po­szar­pa­nych nitek, uży­wa­nych do go­to­wa­nia wielu bli­skows­chod­nich wy­pie­ków i de­se­rów;
2. cia­sto w for­mie cien­kich nitek


Źródła:

SJP.pl

Katajew

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katajka

po­tocz­nie: dio­do­wa lampa ro­we­ru


Źródła:

SJP.pl

Katakali

dra­mat te­a­tral­ny wy­wo­dzą­cy się z Ke­ra­li; kat­ha­ka­li


Źródła:

SJP.pl

Katakana

jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana;


Ka­ta­ka­na (jap. かたかな, カタカナ, 片仮名) – jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana. Dru­gim z nich jest hi­ra­ga­na. Każ­de­mu zna­ko­wi ka­ta­ka­ny od­po­wia­da znak hi­ra­ga­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katakaustyczny

→ ka­ta­ka­u­sty­ka


Patrz:katakaustyka

Źródła:

SJP.pl

Kataklaza

pro­ces odksz­tał­ca­nia i roz­drab­nia­nia skał zwię­złych za­cho­dzą­cy w sko­ru­pie ziem­skiej pod wpły­wem ci­śnie­nia gó­rot­wór­cze­go


Ka­ta­kla­za – typ me­ta­mor­fiz­mu dy­na­micz­ne­go. Pro­ces za­cho­dzą­cy w sko­ru­pie ziem­skiej pod wpły­wem ci­śnie­nia gó­rot­wór­cze­go po­le­ga­ją­cy na tek­to­nicz­nym kru­sze­niu, obra­ca­niu i prze­mie­szcza­niu zia­ren mi­ne­ral­nych w skale i samej skały, bez jej prze­bu­do­wy che­micz­nej i kry­sta­lo­gra­ficz­nej. Naj­łat­wiej ka­ta­kla­zie ule­ga­ją skały twar­de i kru­che, mało po­dat­ne na re­ak­cje che­micz­ne, np. gra­ni­ty, gnej­sy, kwar­cy­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kataklazyt

skała pow­sta­ła w wy­ni­ku ka­ta­kla­zy


Ka­ta­kla­zyt – skała me­ta­mor­ficz­na, ka­ta­kla­stycz­na. Jest to sil­nie prze­o­bra­żo­na skała sta­no­wią­ca, pro­dukt me­ta­mor­fiz­mu dys­lo­ka­cyj­ne­go, zmie­lo­na tek­to­nicz­nie skała pier­wot­na. Pow­sta­je w obrę­bie stref tek­to­nicz­nych (usko­ków) na dro­dze czy­sto me­cha­nicz­nej, w wy­ni­ku pro­ce­su zwa­ne­go ka­ta­kla­zą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kataklizm

1. klę­ska ży­wio­ło­wa wy­wo­łu­ją­ca ogrom­ne zni­szcze­nia, np. trzę­sie­nie ziemi, potop;
2. dra­ma­tycz­ne wy­da­rze­nia o ni­szczy­ciel­skim od­dzia­ły­wa­niu, np. wojna, re­wo­lu­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwał­tow­ne zmia­ny w przy­ro­dzie wy­wo­łu­ją­ce znacz­ne zni­szcze­nia, spu­sto­sze­nie

 (1.2) polit. wstrząs spo­łecz­ny lub po­li­tycz­ny po­wo­du­ją­cy duże zni­szcze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kataklizmowy

przy­miot­nik od: ka­ta­klizm


Źródła:

SJP.pl

Kataks

bar­czat­ka ka­taks - ró­żo­wo-bru­nat­ny motyl z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych, w Pol­sce praw­nie chro­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Katakumb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rzad. po­dziem­na ne­kro­po­lia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|ka­ta­kum­ba. także. D. plu­ral|ka­ta­kum­by.


Źródła:

Wiktionary

Katakumba

1. po­dziem­ny cmen­tarz sta­ro­chrze­ści­jań­ski, który słu­żył też czę­sto jako ka­pli­ca
2. po­dzie­mie ko­ścio­łów lub bu­dyn­ków cmen­tar­nych, gdzie się sta­wia trum­ny z cia­ła­mi zmar­łych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­dziem­na ne­kro­po­lia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katakumbowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ka­ta­kum­bo­we


Źródła:

Wiktionary

Katakumbowy

przy­miot­nik od: ka­ta­kum­by


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ta­kum­ba­mi, do­ty­czą­cy ka­ta­kumb

 (1.2) przen. po­dziem­ny, nie­le­gal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katakumby

1. po­dzie­mia ko­ścio­łów lub bu­dyn­ków cmen­tar­nych, gdzie się sta­wia trum­ny z cia­ła­mi zmar­łych
2. po­dziem­ne cmen­ta­rze sta­ro­chrze­ści­jań­skie, które słu­ży­ły także jako ka­pli­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) cmen­tarz po­dziem­ny w po­sta­ci sy­ste­mu ko­ry­ta­rzy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|ka­ta­kumb. także. plu­ral|ka­ta­kum­ba.


Ka­ta­kum­by (gr. κατά "kata" – pod, na dole τύμβος "tym­bos" – grób, mo­gi­ła) – cmen­tarz po­dziem­ny (sta­ro­żyt­ny etru­ski, rzym­ski, ży­dow­ski i sta­ro­chrze­ści­jań­ski) w po­sta­ci nie­re­gu­lar­nie roz­pla­no­wa­ne­go sy­ste­mu ko­ry­ta­rzy bie­gną­cych zaz­wy­czaj w kilku kon­dy­gna­cjach, roz­ga­łę­zia­ją­cych się, roz­sze­rza­ją­cych w ko­mo­ry, wy­drą­żo­nych bar­dzo głę­bo­ko w ziemi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katal

jed­nost­ka ak­tyw­no­ści ka­ta­li­tycz­nej en­zy­mów i po­zo­sta­łych ka­ta­li­za­to­rów w ukła­dzie SI


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. jed­nost­ka miary ak­tyw­no­ści ka­ta­li­tycz­nej w ukła­dzie SI, sto­so­wa­na do opisu ak­tyw­no­ści en­zy­mów; jeden katal to taka ak­tyw­ność ka­ta­li­za­to­ra, która po­wo­du­je prze­mia­nę 1 mola sub­stra­tu w 1 se­kun­dę


|Wiel­kosc =


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katalaksja

ład wyt­wo­rzo­ny przez grę sił ryn­ko­wych, dzię­ki ludz­kiej ak­tyw­no­ści, która sto­su­je się do reguł prawa włas­no­ści, szkód i kon­trak­tu (po­ję­cie wpro­wa­dzo­ne przez Ha­y­e­ka)


Źródła:

SJP.pl

Katalaza

enzym przyś­pie­sza­ją­cy roz­kład pow­sta­ją­ce­go w ży­wych ko­mór­kach nadt­len­ku wo­do­ru


Ka­ta­la­za (EC 1.11.1.6) – enzym z grupy ok­sy­do­re­duk­taz ka­ta­li­zu­ją­cy pro­ces roz­kła­du nadt­len­ku wo­do­ru do wody i tlenu. Otrzy­ma­na po raz pier­wszy w po­sta­ci kry­sta­licz­nej w 1937 roku przez J.B. Sum­ne­ra. Znacz­ne jej ilo­ści wy­stę­pu­ją w ko­mór­kach zwie­rzę­cych np. w wą­tro­bie, nerce, le­u­ko­cy­tach i ery­tro­cy­tach (krwin­kach czer­wo­nych), w bak­te­riach tle­no­wych oraz w pe­rok­sy­so­mach ko­mó­rek ro­ślin­nych fo­to­syn­te­zu­ją­cych. Jest do­brym en­zy­mem mar­ke­ro­wym dla pe­rok­sy­so­mów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kataleksa

skró­ce­nie ostat­niej stopy wersu o sy­la­bę krót­ką bądź nie­ak­cen­to­wa­ną


Ka­ta­lek­sa – w wier­szu ilo­cza­so­wym zja­wi­sko skró­ce­nia stopy koń­czą­cej wers lub człon wer­so­wy o jedną lub dwie sy­la­by sta­no­wią­ce część lub ca­łość tezy.

W wier­szu sy­la­bo­to­nicz­nym zja­wi­sko skró­ce­nia stopy koń­czą­cej wers lub człon wer­so­wy o jedną lub dwie sy­la­by nie­ak­cen­to­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katalekty

w li­te­ra­tu­rze: zbiór uryw­ków i frag­men­tów ut­wo­rów, także zbiór ut­wo­rów ulot­nych, drob­nych


Źródła:

SJP.pl

Katalektyczny

→ ka­ta­lek­sa


Patrz:kataleksa

Źródła:

SJP.pl

Katalepsja

zesz­tyw­nie­nie mię­śni, odręt­wie­nie ciała w nie­na­tu­ral­nej po­zy­cji, wy­stę­pu­ją­ce w niek­tó­rych cho­ro­bach psy­chicz­nych, hip­no­zie lub przy za­tru­ciach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ze­spół ob­ja­wów za­bu­rzeń psy­chicz­nych wy­ra­ża­ją­cy się za­ni­kiem wy­ko­ny­wa­nia ru­chów do­wol­nych, za­sty­ga­niem cho­re­go w nie­na­tu­ral­nych uło­że­niach ciała


Nie mylić z: ka­ta­plek­sją.

Ka­ta­lep­sja, stan ka­ta­lep­tycz­ny (łac. "ca­ta­lep­sis" z gr. "κατάληψις" "chwy­ta­nie" od prze­drost­ka "kata" 'pod, w dół' uży­wa­ne­go rów­nież jako wzmoc­nie­nie oraz gr. "lêpsis" 'napad') – spe­cy­ficz­ne zesz­tyw­nie­nie mię­śni, po­łą­czo­ne z za­sty­ga­niem po­sta­wy ciała oraz po­ło­że­niem koń­czyn i wy­gię­ciem szyi, także w nie­na­tu­ral­nych po­zy­cjach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kataleptyczka

ko­bie­ta dot­knię­ta ka­ta­lep­sją, za­sty­ga­ją­ca nagle w nie­na­tu­ral­nych po­zy­cjach w sta­nie odręt­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Kataleptyczny

przy­miot­nik od: ka­ta­lep­sja


przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z ka­ta­lep­sją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kataleptyk

osoba dot­knię­ta ka­ta­lep­sją, za­sty­ga­ją­ca w nie­na­tu­ral­nych po­zy­cjach w sta­nie odręt­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Katalitycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) chem. w spo­sób ka­ta­li­tycz­ny, w spo­sób opar­ty na ka­ta­li­zie


Źródła:

Wiktionary

Katalityczny

od­no­szą­cy się do ka­ta­li­zy, po­le­ga­ją­cy na ka­ta­li­zie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ka­ta­li­zą, do­ty­czą­cy ka­ta­li­zy, po­le­ga­ją­cy na ka­ta­li­zie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kataliza

przyś­pie­sze­nie re­ak­cji che­micz­nej spo­wo­do­wa­ne do­da­niem ka­ta­li­za­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zja­wi­sko przyś­pie­sze­nia lub spo­wol­nie­nia re­ak­cji che­micz­nej za­cho­dzą­ce pod wpły­wem ka­ta­li­za­to­ra;


Ka­ta­li­za – zja­wi­sko przy­spie­sze­nia szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej pod wpły­wem nie­wiel­kiej (w sto­sun­ku do ilo­ści re­a­gen­tów) ilo­ści ka­ta­li­za­to­ra, który sam nie ulega trwa­łym przeksz­tał­ce­niom, lecz tylko two­rzy z in­ny­mi sub­stra­ta­mi związ­ki lub kom­plek­sy przej­ścio­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katalizator

1. sub­stan­cja zwięk­sza­ją­ca szyb­kość re­ak­cji che­micz­nych;
2. ka­ta­li­za­tor kon­tak­to­wy - ka­ta­li­za­tor w ukła­dach cie­kłych i ga­zo­wych; kon­takt;
3. prze­no­śnie: czyn­nik przy­spie­sza­ją­cy lub wy­wo­łu­ją­cy ja­kieś wy­da­rze­nia, np. ka­ta­li­za­tor prze­mian spo­łecz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja przy­spie­sza­ją­ca prze­bieg re­ak­cji che­micz­nej;

 (1.2) techn. urzą­dze­nie za­wie­ra­ją­ce ka­ta­li­za­tor (1.1)

 (1.3) przen. książk. czyn­nik bę­dą­cy przy­czy­ną cze­goś, przyś­pie­sza­ją­cy coś


Ka­ta­li­za­tor – sub­stan­cja che­micz­na, która do­da­na do ukła­du po­wo­du­je zmia­nę ścież­ki ki­ne­tycz­nej re­ak­cji che­micz­nej, na taką, która ma niż­szą ener­gię ak­ty­wa­cji, czego efek­tem jest wzrost szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej. W trak­cie pro­ce­sów z udzia­łem ka­ta­li­za­to­ra re­ak­cja che­micz­na prze­bie­ga drogą o ener­gii mniej­szej w sto­sun­ku do re­ak­cji bez udzia­łu ka­ta­li­za­to­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katalizo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ka­ta­li­za


Źródła:

Wiktionary

Katalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. wy­wo­ły­wa­nie ka­ta­li­zy, pod­da­wa­nie ka­ta­li­zie, ule­ga­nie ka­ta­li­zie

 (1.2) przen. wy­wo­ły­wa­nie ja­kichś zmia­ny lub ich przyś­pie­sza­nie


Źródła:

Wiktionary

Katalizować

1. pod­da­wać ka­ta­li­zie, wy­wo­ły­wać ka­ta­li­zę;
2. o zja­wi­skach życia spo­łecz­ne­go: wy­wo­ły­wać, przyś­pie­szać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) chem. wy­wo­ły­wać ka­ta­li­zę, pod­da­wać ka­ta­li­zie, ule­gać ka­ta­li­zie

 (1.2) przen. wy­wo­ły­wać ja­kieś zmia­ny lub je przyś­pie­szać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kataliński

1. → Ca­ta­li­na (wyspa w Ka­li­for­nii);
2. my­szak ka­ta­liń­ski - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;
3. grze­chot­nik ka­ta­liń­ski - ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny żmi­jo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Katalog

1. upo­rząd­ko­wa­ny wykaz, spis przed­mio­tów okre­ślo­ne­go zbio­ru, naj­czę­ściej ksią­żek;
2. w in­for­ma­ty­ce: upo­rząd­ko­wa­ny zbiór pli­ków kom­pu­te­ro­wych; fol­der


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spis za­war­to­ści bi­blio­te­ki

 (1.2) fol­der lub księ­ga za­wie­ra­ją­ca spis to­wa­rów wraz z ich ce­na­mi

 (1.3) in­form. plik in­ter­pre­to­wa­ny przez sy­stem pli­ków jako lista od­wo­łań do in­nych pli­ków;

 (1.4) daw. no­tat­nik na­u­czy­ciel­ski przez­na­czo­ny do wpi­sy­wa­nia ocen

 (1.5) usy­ste­ma­ty­zo­wa­ny zbiór do­ku­men­tów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katalogi

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ka­ta­log.


Źródła:

Wiktionary

Katalogizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­ta­lo­go­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Katalogowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­ta­lo­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Katalogować

cza­sow­nik

 (1.1) two­rzyć ka­ta­log

 (1.2) umie­szczać coś w ka­ta­lo­gu, po­rząd­ko­wać ka­ta­log


Źródła:

Wiktionary

Katalogowy

przy­miot­nik od: ka­ta­log


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ja­kimś ka­ta­lo­giem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katalonia

re­gion au­to­no­micz­ny i kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii i po­łud­nio­wej Fran­cji

 (1.2) geogr. wspól­no­ta au­to­no­micz­na w Hisz­pa­nii;


Ka­ta­lo­nia (kat. "Ca­ta­lu­nya" [], hiszp. "Cataluña", oksyt. "Ca­ta­lon­ha") – wspól­no­ta au­to­no­micz­na Hisz­pa­nii. W szer­szym zna­cze­niu – re­gion ge­o­gra­ficz­ny i kra­i­na hi­sto­rycz­na na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim z oś­rod­kiem kul­tu­ral­nym i ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Bar­ce­lo­nie.

Hym­nem Ka­ta­lo­nii jest pieśń "Els Se­ga­dors". Świę­tem na­ro­do­wym jest dzień 11 wrze­śnia – data zdo­by­cia Bar­ce­lo­ny przez woj­ska Bur­bo­nów w 1714 r. pod­czas wojny o suk­ce­sję (wy­da­rze­nie to sta­no­wi­ło po­raż­kę Ka­ta­loń­czy­ków).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katalonka

miesz­kan­ka Ka­ta­lo­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej na­ro­do­wo­ści ka­ta­loń­skiej, miesz­kan­ka Ka­ta­lo­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katalończyk

miesz­ka­niec Ka­ta­lo­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba płci mę­skiej na­ro­do­wo­ści ka­ta­loń­skiej, miesz­ka­niec Ka­ta­lo­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kataloński

przy­miot­nik od: Ka­ta­lo­nia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ta­lo­nią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ka­ta­lo­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katalońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ka­ta­loń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ka­ta­loń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ka­ta­loń­skim


Źródła:

Wiktionary

Katalońskość

→ ka­ta­loń­ski


Patrz:kataloński

Źródła:

SJP.pl

Katalożek

zdrob­nie­nie od: ka­ta­log


Źródła:

SJP.pl

Katalpa

drze­wo z ro­dzi­ny bi­gno­nio­wa­tych o ser­co­wa­tych li­ściach; sur­mia


Źródła:

SJP.pl

Katamaran

jed­nost­ka pły­wa­ją­ca (sta­tek, jacht) o dwóch ka­dłu­bach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek zbu­do­wa­ny z dwóch ka­dłu­bów, które są po­łą­czo­ne ze sobą rów­no­le­gle


Ka­ta­ma­ran – sta­tek wodny ma­ją­cy dwa po­łą­czo­ne sztyw­no ka­dłu­by umie­szczo­ne rów­no­le­gle wzglę­dem sie­bie. Ka­ta­ma­ra­ny bu­do­wa­ne są w róż­nych roz­mia­rach, od du­żych jed­no­stek oce­a­nicz­nych po małe, nie­prze­kra­cza­ją­ce 5 m dłu­go­ści jach­ty. Mogą być za­rów­no jed­nost­ka­mi sil­ni­ko­wy­mi, jak i na­pę­dza­ny­mi ża­gla­mi lub wio­sła­mi. Ka­ta­ma­ra­ny mogą na­le­żeć do grupy jach­tów mie­czo­wych, ba­la­sto­wych, jak i ba­la­sto­wo-mie­czo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katamaranowy

przy­miot­nik od: ka­ta­ma­ran


Źródła:

SJP.pl

Katamita

chło­piec trzy­ma­ny w celu za­spo­ka­ja­nia per­wer­sji sek­su­al­nej


Źródła:

SJP.pl

Katamnestyczny

→ ka­tam­ne­za


Patrz:katamneza

Źródła:

SJP.pl

Katamneza

ob­ser­wa­cja i opis cho­ro­by pa­cjen­ta po za­koń­cze­niu le­cze­nia


W me­dy­cy­nie oraz psy­cho­lo­gii kli­nicz­nej ka­tam­ne­za (ba­da­nie ka­tam­ne­stycz­ne) do­ty­czy:

1. hi­sto­rii cho­ro­by (za­bu­rze­nia) pa­cjen­ta od chwi­li za­pad­nię­cia na nią.

2. ba­da­nie sku­tecz­no­ści i dal­szych losów prze­pro­wa­dzo­ne­go le­cze­nia do­ko­ny­wa­ne po opu­szcze­niu pla­ców­ki opie­ki zdro­wot­nej/za­koń­cze­niu kon­tak­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katana

1. ja­poń­ska sza­bla jed­no­siecz­na o wy­gię­tej głow­ni, no­szo­na przez sa­mu­ra­jów;
2. lekka kurt­ka, zwy­kle dżin­so­wa lub sztruk­so­wa;
3. kurt­ka woj­sko­wo no­szo­na w XVII i XVIII wieku w Pol­sce przez żoł­nie­rzy ob­cych for­ma­cji;
4. w stro­ju lu­do­wym: krót­ki kaf­tan ko­bie­cy, z przo­du sznu­ro­wa­ny, z dużym koł­nie­rzem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj mie­cza ja­poń­skie­go;

 (1.2) pot. nazwa krót­kiej kurt­ki, naj­czę­ściej dżin­so­wej

 (1.3) reg. wierzch­nie okry­cie, ma­ry­nar­ka

 (1.4) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ubran­ko dla dziec­ka

 (1.5) gw-pl|Poz­nań. kac

 (1.6) gw-pl|Tu­rośń Ko­ściel­na. od­mia­na ziem­nia­ków pol­skich


Ka­ta­na (jap. 刀 ka­ta­na) – ja­poń­ska długa siecz­na broń biała, na­le­żą­ca do grupy tzw. "mie­czy ja­poń­skich" (nihon-tō).

Ka­ta­na jest bro­nią o jed­no­siecz­nej, za­krzy­wio­nej (w róż­nym stop­niu) głow­ni (o dłu­go­ści po­wy­żej 60 cm), za­koń­czo­nej ścię­tym szty­chem ("kis­sa­ki").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katanga

1. pro­win­cja De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga;
2. dawne pań­stwo afry­kań­skie ist­nie­ją­ce w la­tach 1960-1963


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. górny bieg Pod­ka­mien­nej Tun­guz­ki, rzeki w Rosji;

 (1.2) geogr. hist. pań­stwo ist­nie­ją­ce w Afry­ce w la­tach 1960-1963;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katangijczyk

miesz­ka­niec Ka­tan­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­tan­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katangijka

miesz­kan­ka Ka­tan­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­tan­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katangijski

przy­miot­nik od: Ka­tan­ga (dawna pro­win­cja De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­tan­gą, do­ty­czą­cy Ka­tan­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katania

mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we we Wło­szech, po­ło­żo­ne na wschod­nim wy­brze­żu Sy­cy­lii nad Za­to­ką Ka­tań­ską, znaj­du­je się u pod­nó­ża Etny;


Ka­ta­nia (wł. "Ca­ta­nia") – mia­sto i port we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Ka­ta­nia, u pod­nó­ża Etny.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę za­miesz­ki­wa­ły 298 762 osoby (1633,5 os./km²).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katanka

1. po­tocz­nie: kurt­ka;
2. kurt­ka z krót­ki­mi po­ła­mi, no­szo­na w woj­sku pol­skim w XVIII wieku;
3. lu­do­wy wierzch­ni strój ko­bie­cy


Źródła:

SJP.pl

Kataplazm

okład sto­so­wa­ny w ce­lach lecz­ni­czych lub jako za­bieg kos­me­tycz­ny; ka­ta­plaz­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) med. lecz­ni­czy okład


Ka­ta­plazm (z gr. "katáplasma" - pla­ster) – ro­dzaj go­rą­ce­go i wil­got­ne­go okła­du z wo­recz­ka wy­peł­nio­ne­go otrę­ba­mi, owsem, pia­skiem, sie­mie­niem lnia­nym, solą, kaszą lub roz­gnie­cio­ny­mi ziem­nia­ka­mi. W daw­nych cza­sach ka­ta­plaz­my na­kła­da­no na za­pa­le­nia, szcze­gól­nie ropne, a także w przy­pad­ku kolki żół­cio­wej lub ner­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kataplazma

okład sto­so­wa­ny w ce­lach lecz­ni­czych lub jako za­bieg kos­me­tycz­ny; ka­ta­plazm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. go­rą­cy okład;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katapleksja

nagłe, na­pa­do­we, chwi­lo­we zwiot­cze­nie mię­śni przy za­cho­wa­nej przy­tom­no­ści


Nie mylić z: ka­ta­lep­sja.

Ka­ta­plek­sja (gr. "kata" 'pod, w dół', uży­wa­ne także jako wzmoc­nie­nie oraz "plēssein" 'ude­rzyć, pal­nąć, zra­nić') – za­bu­rze­nie ne­u­ro­lo­gicz­ne, bę­dą­ce nagłą, krót­kotr­wa­łą i od­wra­cal­ną utra­tą na­pię­cia mię­śnio­we­go (skut­ku­ją­ce­go czę­sto osu­nię­ciem się cho­re­go na zie­mię). Ob­ja­wia się także nie­spo­dzie­wa­ny­mi na­pa­da­mi snu w ciągu dnia oraz wy­pa­da­niem przed­mio­tów z rąk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katapulcista

czło­wiek ob­słu­gu­ją­cy ka­ta­pul­tę


Źródła:

SJP.pl

Katapulta

ma­szy­na mio­ta­ją­ca po­ci­ski wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. oblęż­ni­cza ma­chi­na wo­jen­na uży­wa­na w sta­ro­żyt­no­ści i w śred­nio­wie­czu do mio­ta­nia cięż­kich po­ci­sków;

 (1.2) lotn. wojsk. urzą­dze­nie skra­ca­ją­ce drogę star­tu sa­mo­lo­tów z lot­ni­skow­ca;

 (1.3) lotn. urzą­dze­nie wy­rzu­ca­ją­ce fotel z pi­lo­tem w przy­pad­ku awa­rii sa­mo­lo­tu

 (1.4) pot. każda inna wy­rzut­nia


Ka­ta­pul­ta (łac. "cătăpultă", lm "ca­ta­pul­tae") – ne­u­ro­ba­li­stycz­na ma­chi­na mio­ta­ją­ca po­ci­ski, wy­ko­rzy­stu­ją­ca ener­gię aku­mu­lo­wa­ną w skrę­co­nych po­wro­zach lub zwie­rzę­cych je­li­tach. Nazwa ła­ciń­ska jest po­chod­ną grec­kie­go καταπέλτης (katapeltēs), od κατα (kata) „w dół, prze­ciw” i πάλλω (pallō) „ci­skać”. Nazwy tej używa się za­rów­no do ma­chin strze­la­ją­cych stro­mo­to­ro­wo, jak i pła­sko­to­ro­wo, które póź­niej za­czę­ły być okre­śla­ne odręb­ny­mi ter­mi­na­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katapultowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lotn. awa­ryj­ne opu­szcze­nie sa­mo­lo­tu przy po­mo­cy ka­ta­pul­ty


Źródła:

Wiktionary

Katapultować

w lot­nict­wie:
1. wy­rzu­cić, wy­rzu­cać z sa­mo­lo­tu fotel lub ka­bi­nę pi­lo­ta, uży­wa­jąc ka­ta­pul­ty;
2. użyć, uży­wać ka­ta­pul­ty do star­tu sa­mo­lo­tu;
3. ka­ta­pul­to­wać się - zo­stać wy­rzu­co­nym, być wy­rzu­ca­nym z sa­mo­lo­tu wraz z fo­te­lem lub ka­bi­ną dzię­ki uży­ciu ka­ta­pul­ty


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ka­ta­pul­to­wać)

 (1.1) wy­rzu­cić kogoś lub coś z dużą siłą przy uży­ciu ka­ta­pul­ty, me­cha­niz­mu wy­rzu­to­we­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ka­ta­pul­to­wać się (dk. wy­ka­ta­pul­to­wać się)

 (2.1) być wy­rzu­ca­nym za po­mo­cą ka­ta­pul­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katapultowy

przy­miot­nik od: ka­ta­pul­ta


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­ta­pul­tą lub ka­ta­pul­to­wa­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katar

czło­nek ruchu re­li­gij­ne­go pow­sta­łe­go we Wło­szech i Fran­cji w XI wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj broni bia­łej, po­cho­dzą­cej z Indii;

 (1.2) med. za­pa­le­nie błony ślu­zo­wej, zwy­kle w od­nie­sie­niu do nosa;

 (1.3) pot. prze­zię­bie­nie, któ­re­mu to­wa­rzy­szy katar (1.2)

 (1.4) pot. śluz, wy­dzie­li­na z nosa, sku­tek ka­ta­ru (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. czło­nek ruchu re­li­gij­ne­go zwa­ne­go ka­ta­ryz­mem;


Katar ( ‏قطر‎ (wym. [ˈqɑtˤɑr]) – trl. "Qaţar", trb. "Katar"), ofi­cjal­nie Pań­stwo Katar ( ‏دولة قطر‎ – trl. "Daw­lat Qaţar", trb. "Da­u­lat Katar") – pań­stwo po­ło­żo­ne w Azji Po­łud­nio­wo-Za­chod­niej we wschod­niej czę­ści Pół­wy­spu Arab­skie­go (na pół­wy­spie Katar) nad Za­to­ką Per­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katarakta

1. próg skal­ny w ło­ży­sku, ko­ry­cie rzeki, pow­sta­ły wsku­tek róż­nej od­por­no­ści skał na eroz­ję, utrud­nia­ją­cy spływ i po­wo­du­ją­cy nagły spa­dek wód; poroh;
2. cho­ro­ba oka ob­ja­wia­ją­ca się zmęt­nie­niem so­czew­ki, po­łą­czo­na z czę­ścio­wą lub zu­peł­ną utra­tą wzro­ku; zaćma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. próg skal­ny na rzece, zbu­do­wa­ny z bar­dzo twar­dych skał, po­wo­du­ją­cy gwał­tow­ny spa­dek wód;

 (1.2) med. zob. zaćma.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kataraktowy

przy­miot­nik od: ka­ta­rak­ta


Źródła:

SJP.pl

Kataralny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ta­ru - nie­ży­to­we­go za­pa­le­nia błony ślu­zo­wej na­rzą­du, zwy­kle nosa, np. stan ka­ta­ral­ny; ka­ta­ro­wy


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od katar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katarasiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Katarczyk

oby­wa­tel Ka­ta­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ka­ta­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katarek

zdrob­nie­nie od: katar (nie­ży­to­we za­pa­le­nie błony ślu­zo­wej nosa)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: katar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katarina

obce imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katarinhos

[czy­taj: ka­ta­ri­nios] po­tocz­nie w spor­cie: re­pre­zen­ta­cja Ka­ta­ru


Źródła:

SJP.pl

Katarka

człon­ki­ni ruchu re­li­gij­ne­go pow­sta­łe­go we Wło­szech i Fran­cji w XI wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ka­ta­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katarktyczny

→ kat­har­sis; ka­tar­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Katarob

or­ga­nizm ży­ją­cy tylko w czy­stej, chłod­nej wo­dzie o dużej za­war­to­ści tlenu; ka­ta­ro­biont


Źródła:

SJP.pl

Katarobiont

or­ga­nizm ży­ją­cy tylko w czy­stej, chłod­nej wo­dzie o dużej za­war­to­ści tlenu; ka­ta­rob


Źródła:

SJP.pl

Katarobiontyczny

→ ka­ta­ro­biont


Patrz:katarobiont

Źródła:

SJP.pl

Katarowie

ruch re­li­gij­no-spo­łecz­ny ak­tyw­ny na po­łud­niu Eu­ro­py od XII do XIV wieku, któ­re­go przed­sta­wi­cie­le uz­na­wa­li ist­nie­nie dobra i zła, odrzu­ca­li or­ga­ni­za­cję Ko­ścio­ła, pro­pa­go­wa­li czy­stość mo­ral­ną i asce­zę; ka­ta­rzy, al­bi­gen­si


Źródła:

SJP.pl

Katarowy

rzad­ko: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­ta­ru - nie­ży­to­we­go za­pa­le­nia błony ślu­zo­wej na­rzą­du, zwy­kle nosa, np. ka­ta­ro­wy obrzęk; ka­ta­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Katarski

1. do­ty­czą­cy Ka­ta­ru, pań­stwa w Azji
2. do­ty­czą­cy ka­ta­ra - człon­ka sekty


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Katar

 (1.2) hist. rel. od­no­szą­cy się do sekty ka­ta­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katartyczny

→ kat­har­sis; ka­tark­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Kataryna

zgru­bie­nie od: ka­ta­ryn­ka


Ka­ta­ry­na (ur. 25 paź­dzier­ni­ka 1971) – pse­u­do­nim Ka­ta­rzy­ny Mo­ni­ki Sadło, au­tor­ki jed­ne­go z pol­skich blo­gów na temat po­li­ty­ki. Od stycz­nia 2013 do grud­nia 2019 była pu­bli­cyst­ką ty­god­ni­ka „Do Rze­czy”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kataryniarka

→ ka­ta­ry­niarz


Patrz:kataryniarz

Źródła:

SJP.pl

Kataryniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ulicz­ny gra­jek gra­ją­cy na ka­ta­ryn­ce


Źródła:

Wiktionary

Katarynka

in­stru­ment mu­zycz­ny, pow­ta­rza­ją­cy tę samą me­lo­dię, zbu­do­wa­ny z po­kry­te­go kol­ca­mi wałka me­lo­dycz­ne­go, mie­chów i pi­szcza­łek, po­ru­sza­ny korbą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne, na­pę­dza­ne korbą, odt­wa­rza­ją­ce mu­zy­kę za­pi­sa­ną na spe­cjal­nych kar­tach dziur­ko­wa­nych, które ste­ru­ją pi­szczał­ka­mi;

 (1.2) daw. la­tar­nia czar­nok­się­ska, la­tar­nia ma­gicz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katarynkowaty

jed­no­staj­ny, pow­ta­rza­ją­cy me­lo­dię


Źródła:

SJP.pl

Katarynkowość

cecha cze­goś zło­żo­ne­go z jed­na­ko­wo lub po­dob­nie brzmią­cych ele­men­tów, pow­ta­rza­nych wie­lo­krot­nie; mo­no­ton­ność, mo­no­to­nia


Źródła:

SJP.pl

Katarynkowy

1. → ka­ta­ryn­ka;
2. zło­żo­ny z jed­na­ko­wo lub po­dob­nie brzmią­cych ele­men­tów, pow­ta­rza­nych wie­lo­krot­nie; mo­no­ton­ny


Źródła:

SJP.pl

Kataryzm

dok­try­na re­li­gij­no-spo­łecz­na roz­wi­ja­ją­ca się w XI-XIII wieku głów­nie we Fran­cji i Wło­szech, nie­uz­na­ją­ca skła­da­nia przy­siąg, służ­by w woj­sku, od­da­wa­nia czci krzy­żo­wi i idei czyść­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. śred­nio­wiecz­ny ruch re­li­gij­ny, zwal­cza­ny przez Ko­ściół ka­to­lic­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katarzy

ruch re­li­gij­no-spo­łecz­ny ak­tyw­ny na po­łud­niu Eu­ro­py od XII do XIV wieku, któ­re­go przed­sta­wi­cie­le uz­na­wa­li ist­nie­nie dobra i zła, odrzu­ca­li or­ga­ni­za­cję Ko­ścio­ła, pro­pa­go­wa­li czy­stość mo­ral­ną i asce­zę; al­bi­gen­si, ka­ta­ro­wie


Ka­ta­rzy (ka­ta­ro­wie) (od gr. καθαροί, „czy­ści”) lub al­bi­gen­si (od fran­cu­skie­go mia­sta Albi, gdzie ruch był obec­ny) – przed­sta­wi­cie­le du­a­li­stycz­ne­go ruchu re­li­gij­ne­go dzia­ła­ją­ce­go w XI–XIII wieku w po­łud­nio­wej Fran­cji i pół­noc­nych Wło­szech, skie­ro­wa­ne­go prze­ciw ustro­jo­wi fe­u­dal­ne­mu i hie­rar­chii ko­ściel­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katarzyna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski;

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w gmi­nie Prze­decz;


– żeń­skie imię wy­wo­dzą­ce się z grec­kie­go Αἰκατερίνη ("Aikaterínē"), no­szo­ne­go przez św. Ka­ta­rzy­nę Alek­san­dryj­ską; do pol­szczyz­ny tra­fi­ło za poś­red­nict­wem ła­ci­ny ("Cat­ha­ri­na"). Ety­mo­lo­gia imie­nia jest nie­pew­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katarzynin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ta­rzy­ny lub z nią zwią­za­ny


Ka­ta­rzy­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako Ka­ta­rzy­no­wo na­le­ża­ła do wsi mniej­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Ko­sten re­jen­cji poz­nań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katarzyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­ta­rzy­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Katarzynka

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: pier­nik o brze­gach wy­ci­na­nych w pół­ko­la;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Ka­ta­rzy­ny Dzie­wi­cy i Mę­czen­ni­cy;
3. tylko w licz­bie mno­giej: daw­niej, wie­czór ka­wa­ler­skich prze­po­wied­ni i wróżb ma­try­mo­nial­nych, ob­cho­dzo­ny w noc z 24 na 25 li­sto­pa­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go w XVI w. przez bł. Re­gi­nę Prot­mann

 (1.2) kulin. tanie ciast­ko pier­ni­ko­we

 (1.3) etn. zob. ka­ta­rzyn­ki.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katarzynki

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: pier­nik o brze­gach wy­ci­na­nych w pół­ko­la;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Ka­ta­rzy­ny Dzie­wi­cy i Mę­czen­ni­cy;
3. tylko w licz­bie mno­giej: daw­niej, wie­czór ka­wa­ler­skich prze­po­wied­ni i wróżb ma­try­mo­nial­nych, ob­cho­dzo­ny w noc z 24 na 25 li­sto­pa­da


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. lu­do­wa za­ba­wa w wi­gi­lię dnia św. Ka­ta­rzy­ny, tra­dy­cyj­nie or­ga­ni­zo­wa­na przez sa­mych ka­wa­le­rów, po­łą­czo­na z wró­że­niem; od­po­wied­nik an­drze­jek, na któ­rych daw­niej ba­wi­ły się tylko panny;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|ka­ta­rzyn­ka.


Ka­ta­rzyn­ki – pol­ski zwy­czaj świą­tecz­ny, ob­cho­dzo­ny przez ka­wa­le­rów od­po­wied­nik an­drze­jek. Ka­ta­rzyn­ki były ob­cho­dzo­ne w nocy z 24/25 li­sto­pa­da, tj. w wi­gi­lię św. Ka­ta­rzy­ny Alek­san­dryj­skiej, w tym cza­sie od­by­wa­ły się wróż­by ma­try­mo­nial­ne mło­dych męż­czyzn do­ty­czą­ce ożen­ku i po­szu­ki­wa­nia part­ner­ki, wróż­by te były głów­nie zwią­za­ne ze snami.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katarzynkowy

→ ka­ta­rzyn­ki


Patrz:katarzynki

Źródła:

SJP.pl

Katarzysko

zgru­bie­nie od: katar


Źródła:

SJP.pl

Katarzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Katastasis

ele­ment tra­ge­dii an­tycz­nej: spię­trze­nie dra­ma­tycz­nych wy­da­rzeń po­prze­dza­ją­cych jakąś ka­ta­stro­fę; ka­ta­sta­za


Źródła:

SJP.pl

Katastaza

ele­ment tra­ge­dii an­tycz­nej: spię­trze­nie dra­ma­tycz­nych wy­da­rzeń po­prze­dza­ją­cych jakąś ka­ta­stro­fę; ka­ta­sta­sis


Źródła:

SJP.pl

Kataster

urzę­do­wy spis grun­tów i bu­dyn­ków; ka­da­ster


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) geod. wy­ko­ny­wa­ny dla celów po­dat­ko­wych spis obiek­tów i osza­co­wa­nie przy­cho­dów

 (1.2) fi­nans. po­da­tek na­ło­żo­ny w wy­ni­ku ka­ta­stru (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katastralny

zwią­za­ny z urzę­do­wym re­je­strem i wy­ce­ną nie­ru­cho­mo­ści; ka­da­stral­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: ka­ta­ster (ka­da­ster)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katastrefa

naj­głęb­sza war­stwa sko­ru­py ziem­skiej o tem­pe­ra­tu­rze po­wy­żej 500 stop­ni Cel­sju­sza


Źródła:

SJP.pl

Katastrofa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tra­gicz­ny wy­pa­dek, któ­re­go skut­kiem jest cza­sa­mi śmierć wielu ludzi

 (1.2) przen. wy­jąt­ko­we nie­szczę­ście


Ka­ta­stro­fa ( καταστροφή "katastrophḗ" „prze­wrót”) – nagłe i nie­o­cze­ki­wa­ne wy­da­rze­nie nio­są­ce ze sobą ne­ga­tyw­ne skut­ki: stra­ty ma­te­rial­ne oraz cięż­kie urazy lub śmierć ludzi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Katastrofalność

1. cecha cze­goś, co do­pro­wa­dzi­ło lub może do­pro­wa­dzić do ka­ta­stro­fy;
2. cecha cze­goś oce­nia­ne­go jako bar­dzo złe


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ta­stro­fal­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katastrofalny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ka­ta­stro­fy, tra­gicz­ny

 (1.2) przen. roz­pacz­li­wy, bez­na­dziej­ny


Źródła:

Wiktionary

Katastroficzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­ta­stro­ficz­ne; cecha tych, któ­rzy są ka­ta­stro­ficz­ni


Źródła:

Wiktionary

Katastroficzny

przy­miot­nik od: ka­ta­stro­fa, ka­ta­stro­fizm


przy­miot­nik

 (1.1) książk. na­ce­cho­wa­ny pe­sy­mi­stycz­ną po­sta­wą ży­cio­wą, za­po­wia­da­ją­cy, obra­zu­ją­cy nie­u­chron­ną ka­ta­stro­fę

 (1.2) filoz. liter. zwią­za­ny z ka­ta­stro­fiz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katastrofista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ce­chu­ją­cy się ka­ta­stro­fiz­mem, zwo­len­nik ka­ta­stro­fiz­mu (zwła­szcza pi­sarz lub fi­lo­zof)


Źródła:

Wiktionary

Katastrofistka

→ ka­ta­stro­fi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ce­chu­ją­ca się ka­ta­stro­fiz­mem


Patrz:katastrofista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katastrofistyczny

→ ka­ta­stro­fi­sta; ka­ta­stro­ficz­ny


Źródła:

SJP.pl

Katastrofizm

1. pe­sy­mi­stycz­na po­sta­wa ży­cio­wa opie­ra­ją­ca się na prześ­wiad­cze­niu o bli­skiej ka­ta­stro­fie, nie­u­chron­nej za­gła­dzie współ­czes­ne­go świa­ta;
2. w ge­o­lo­gii: te­o­ria, we­dług któ­rej gło­szą­ca, w dzie­jach Ziemi do­cho­dzi­ło do gwał­tow­nych za­bu­rzeń zmie­nia­ją­cych jej bu­do­wę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pe­sy­mi­stycz­ny ogląd na życie bu­do­wa­ny na prześ­wiad­cze­niu o nie­u­chron­no­ści za­gła­dy/klę­ski i spo­wo­do­wa­ne­go nią kry­zy­su

 (1.2) liter. nurt w li­te­ra­tu­rze wy­ra­ża­ją­cy prze­ko­na­nie o nie­u­chron­no­ści nad­cho­dzą­cej za­gła­dy

 (1.3) geol. te­o­ria do­ty­czą­ca dzie­jów Ziemi i gło­szą­ca, że wy­stę­po­wa­ły w nich okre­so­wo gwał­tow­ne za­bu­rze­nia ge­o­lo­gicz­ne wpły­wa­ją­ce na zmia­ny w bu­do­wie Ziemi i zni­szcze­nie w świe­cie or­ga­nicz­nym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katastrować

spo­rzą­dzać ka­ta­ster - urzę­do­wy re­jestr nie­ru­cho­mo­ści; ka­da­stro­wać


Źródła:

SJP.pl

Katatermometr

przy­rząd do po­mia­ru chło­dzą­ce­go wpły­wu oto­cze­nia


Ka­ta­ter­mo­metr – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru ochła­dza­nia bio­lo­gicz­ne­go.

Pier­wszy ka­ta­ter­mo­metr skon­stru­o­wał L. Hill w 1913 roku. Przy­rząd jest ter­mo­me­trem al­ko­ho­lo­wym ze zbior­nicz­kiem o po­wierzch­ni 23 cm². Po­mia­ru do­ko­nu­je się po­przez ogrza­nie zbior­nicz­ka ter­mo­me­tru do od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­ry, a na­stęp­nie mie­rze­nie czas spad­ku tem­pe­ra­tu­ry z 38 °C do 35 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katatonia

ze­spół za­bu­rzeń psy­chicz­nych wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w schi­zo­fre­nii, ob­ja­wia­ją­cy się za­ha­mo­wa­niem ruchu lub gwał­tow­ny­mi ru­cha­mi


Ka­ta­to­nia, także ze­spół ka­ta­to­nicz­ny (od gr. "katá"- w zło­że­niach oz­na­cza­ją­ce „w dół” lub sto­so­wa­ne jako wzmoc­nie­nie; "to­ni­kós" „na­pię­ty”) – ze­spół psy­cho­pa­to­lo­gicz­ny, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­stę­po­wa­niem zwięk­szo­nej lub zmniej­szo­nej ak­tyw­no­ści ru­cho­wej, któ­rym to­wa­rzy­szy utrud­nie­nie lub znie­sie­nie kon­tak­tu osoby z oto­cze­niem. Sam ter­min ka­ta­to­nia oz­na­cza wzrost spo­czyn­ko­we­go na­pię­cia mię­śni, za­ni­ka­ją­cy pod­czas wy­ko­ny­wa­nia ru­chów bier­nych lub czyn­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katatoniczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na ka­ta­to­nię


Źródła:

SJP.pl

Katatoniczny

do­ty­czą­cy ka­ta­to­nii


Źródła:

SJP.pl

Katatonik

osoba z za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi, ob­ja­wia­ją­cy­mi się za­ha­mo­wa­niem ruchu lub gwał­tow­ny­mi ru­cha­mi


Źródła:

SJP.pl

Katatymia

w psy­cho­lo­gii: zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na do­sto­so­wy­wa­niu sądów do prze­ży­wa­nych uczuć i pra­gnień


Ka­ta­ty­mia (łac. "ka­tat­hy­mia") – my­śle­nie ży­cze­nio­we. Do­ty­czy sto­sun­ku uczuć do sądów. Po­le­ga na ży­cze­nio­wym przeksz­tał­ca­niu spo­strze­żeń. Sądy wy­da­ją się praw­dzi­we, jeśli od­po­wia­da­ją prze­ży­wa­nym uczu­ciom. Przy­kła­do­wo: osoba cze­ka­ją­ca na kogoś już sły­szy kroki osoby, któ­rej ocze­ku­je; ska­zań­co­wi wy­da­je się, że go unie­win­nio­no.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katatymiczny

do­ty­czą­cy ka­ta­ty­mii


Źródła:

SJP.pl

Katawbijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ca­taw­bą, do­ty­czą­cy Ca­taw­by


Źródła:

Wiktionary

Katańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­ta­nii; osoba z tego mia­sta


Źródła:

Wiktionary

Katański

przy­miot­nik od: Ka­ta­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ta­nią, do­ty­czą­cy Ka­ta­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katchina

nad­przy­ro­dzo­na isto­ta, duch na­tu­ry z wie­rzeń In­dian Pu­e­blo; ka­chi­na


Źródła:

SJP.pl

Kate

Kate ( KDE Ad­van­ced Text Edi­tor) – za­a­wan­so­wa­ny edy­tor tek­stu za­war­ty w śro­do­wi­sku KDE.

Kate jest czę­ścią KDEBase od wy­da­nia KDE 2.2 (15 sierp­nia 2002). Dzię­ki tech­no­lo­gii KParts, ist­nie­je moż­li­wość osa­dza­nia Kate w in­nych apli­ka­cjach KDE jako kom­po­nent edy­cyj­ny.


Źródła:

Wikipedia

Katecheta

na­u­czy­ciel zasad re­li­gii chrze­ści­jań­skiej; ka­te­chi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba du­chow­na lub świec­ka na­u­cza­ją­ca re­li­gii


Zo­bacz też: Ka­te­che­ta (mie­sięcz­nik).

Ka­te­che­ta – na­u­czy­ciel re­li­gii w szko­le.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katechetka

→ ka­te­che­ta; ka­te­chist­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. eduk. ko­bie­ta stanu du­chow­ne­go lub świec­kie­go na­u­cza­ją­ca zasad re­li­gii chrze­ści­jań­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katechetyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ka­te­che­tycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Katechetyczny

zwią­za­ny z ka­te­che­zą, ka­te­chiz­mem, ka­te­chi­zo­wa­niem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­te­che­zą, do­ty­czą­cy ka­te­che­zy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katechetyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. nauka o ka­te­chi­zo­wa­niu


Ka­te­che­ty­ka ( "katēchēsis", "katēchéō" – na­u­czam ust­nie) – dział te­o­lo­gii pa­sto­ral­nej do­ty­czą­cy ka­te­che­zy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Katecheza

na­u­cza­nie zasad wiary chrze­ści­jań­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. na­u­cza­nie zasad wiary chrze­ści­jań­skiej;

 (1.2) rel. eduk. lek­cja lub wy­kład zasad wiary chrze­ści­jań­skiej


Ka­te­che­za (z gr. "katēchēsis", "katēchéō") – for­ma­cja chrze­ści­jań­ska, ma­ją­ca na celu prze­ka­za­nie wiary oso­bom nie­ochrz­czo­nym oraz ochrz­czo­nym dzie­ciom i mło­dzie­ży, oraz wszyst­kim, któ­rzy nie doś­wiad­czy­li wta­jem­ni­cze­nia chrze­ści­jań­skie­go lub chcą roz­wi­nąć swoją wiarę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katechina

barw­nik otrzy­my­wa­ny z ka­te­chu, uży­wa­ny do bar­wie­nia tka­nin oraz bar­wie­nia i gar­bo­wa­nia skór mięk­kich


Źródła:

SJP.pl

Katechinowy

→ ka­te­chi­na


Patrz:katechina

Źródła:

SJP.pl

Katechista

na­u­czy­ciel zasad re­li­gii chrze­ści­jań­skiej; ka­te­che­ta


Ka­te­chi­sta – chrze­ści­ja­nin usta­no­wio­ny przez wła­dze ko­ściel­ne do po­słu­gi prze­ka­zy­wa­nia wiary.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katechistka

→ ka­te­chi­sta; ka­te­chet­ka


Źródła:

SJP.pl

Katechizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­pla­no­wa­ny pro­ces na­u­cza­nia ka­te­che­zy


Źródła:

Wiktionary

Katechizacyjny

zwią­za­ny z ka­te­chi­za­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z ka­te­chi­za­cją, do­ty­czą­cy ka­te­chi­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katechizm

1. wy­kład zasad wiary chrze­ści­jań­skiej, uło­żo­ny w for­mie pytań i od­po­wie­dzi;
2. książ­ka za­wie­ra­ją­ca ten wy­kład;
3. prze­no­śnie: pod­sta­wo­we wia­do­mo­ści z ja­kie­go­kol­wiek za­kre­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. po­dręcz­nik do ka­te­che­zy

 (1.2) rel. wy­kład pod­sta­wo­wych zasad dok­try­ny chrze­ści­jań­skiej;

 (1.3) przen. pod­sta­wo­we za­sa­dy cze­goś


Ka­te­chizm ( κατηχητικός, "katēchētikós" – na­u­cza­nie) – do­ku­ment wy­kła­da­ją­cy dok­try­nę wyz­na­nia re­li­gij­ne­go, zwła­szcza chrze­ści­jań­skie­go; pod­sta­wa ka­te­che­zy.

Naj­star­szym tek­stem za­li­cza­nym do ka­te­chiz­mów jest Di­da­che z II wieku. Od tego czasu swoje ka­te­chiz­my wy­da­ły m.in. Ko­ściół ka­to­lic­ki, Ko­ścio­ły pra­wo­sław­ne i lu­te­rań­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katechizmowy

przy­miot­nik od: ka­te­chizm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­te­chiz­mem, do­ty­czą­cy ka­te­chiz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katechizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­te­chi­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Katechizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­te­chi­zo­wać)

 (1.1) rel. na­u­czać ka­te­chiz­mu, pro­wa­dzić ka­te­che­zę


Źródła:

Wiktionary

Katechol

po­li­fe­nol wy­stę­pu­ją­cy m.in. w dymie pa­pie­ro­so­wym


Źródła:

SJP.pl

Katecholamina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ty­ro­zy­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hor­mon wyt­wa­rza­ny przez nad­ner­cza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katechon

w te­o­lo­gii: siła pow­strzy­mu­ją­ca na­dej­ście an­ty­chry­sta i apo­ka­lip­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. bi­blij­na siła pow­strzy­mu­ją­cą na­dej­ście an­ty­chry­sta i cza­sów apo­ka­lip­sy;

 (1.2) polit. przen. siła po­li­tycz­na, wła­dza któ­rej przy­pi­su­je się pow­strzy­my­wa­nie wiel­kie­go zła, przez co le­gi­ty­mi­zu­je się każde jej dzia­ła­nia, nawet te sprzecz­ne z pra­wem i okrut­ne


Ka­te­chon (gr. τὸ κατέχον, tj. ten, który pow­strzy­mu­je) – no­wo­te­sta­men­to­we po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce siłę pow­strzy­mu­ją­cą na­dej­ście an­ty­chry­sta i apo­ka­lip­sy; ter­min ten funk­cjo­nu­je także w fi­lo­zo­fii po­li­ty­ki.

Po­ję­cie to po­ja­wia się w Bi­blii je­dy­nie raz we frag­men­cie 2. Listu do Te­sa­lo­ni­czan św. Pawła:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katechu

wy­ciąg z kory i drew­na az­ja­tyc­kich drzew tro­pi­kal­nych; ca­te­chu


Ka­te­chu (nazwa z jęz. ma­laj­skie­go) – wy­su­szo­ny ek­strakt wodny z drew­na i kory, otrzy­my­wa­ny przez łu­go­wa­nie.

Drew­no sta­no­wią­ce su­ro­wiec wyj­ścio­wy po­zy­sku­je się m.in. z aka­cji ka­te­chu ("Aca­cia ca­te­chu") oraz "Aca­cia suma". Ka­te­chu służy do bar­wie­nia ba­weł­ny i jed­wa­biu oraz wstęp­ne­go gar­bo­wa­nia skór. Za­wie­ra m.in. ka­te­chi­ny. Do­da­ny do in­nych garb­ni­ków ułat­wia ich pe­ne­tra­cję i roz­ja­śnia­nia skórę. Jest też sto­so­wa­ny do kon­ser­wa­cji sieci ry­bac­kich i żagli oraz w lecz­nict­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katechumen

czło­wiek do­ro­sły przy­go­to­wu­ją­cy się do przy­ję­cia chrztu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. do­ro­sła osoba przy­go­to­wu­ją­ca się do przy­ję­cia chrztu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katechumenalny

→ ka­te­chu­me­nat, → ka­te­chu­men; ka­te­chu­me­nicz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­te­chu­me­na­tem, do­ty­czą­cy ka­te­chu­me­na­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katechumenat

1. przy­go­to­wy­wa­nie, ka­te­che­za do­ro­słych do przy­ję­cia chrztu;
2. czas tego przy­go­to­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. w chrze­ści­jań­stwie: okres przy­go­to­wa­nia do przy­ję­cia sa­kra­men­tu chrztu w życiu do­ro­słym;

 (1.2) rel. teol. w chrze­ści­jań­stwie: przy­go­to­wa­nie do przy­ję­cia sa­kra­men­tu chrztu w życiu do­ro­słym (nauki, skru­ti­nia i obrzę­dy);


Ka­te­chu­me­nat ( ca­te­chu­me­na­tus, od ca­te­chu­me­nus, gr. κατηχούμενος "ka­te­chu­me­nos": na­u­cza­ny, in­stru­o­wa­ny) – w chrze­ści­jań­stwie przy­go­to­wa­nie do przy­ję­cia chrztu, zwane także wta­jem­ni­cze­niem chrze­ści­jań­skim. Po­przez słu­cha­nie Słowa Bo­że­go w cza­sie li­tur­gii, spe­cjal­ne ka­te­che­zy wta­jem­ni­cza­ją­ce w życie chrze­ści­jań­skie, eg­zor­cyz­my, posty i inne prak­ty­ki asce­tycz­ne ka­te­chu­me­ni pro­wa­dze­ni są do oso­bi­ste­go na­wró­ce­nia i prze­mia­ny mo­ral­nej życia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katechumeniczny

→ ka­te­chu­me­nat, → ka­te­chu­men; ka­te­chu­me­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Katechumenka

ko­bie­ta przy­go­to­wu­ją­ca się do przy­ję­cia chrztu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. forma żeń­ska od: ka­te­chu­men


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katechumenowy

przy­miot­nik od: ka­te­chu­men


Źródła:

SJP.pl

Katedra

1. stół wy­kła­dow­cy, zwy­kle znaj­du­ją­cy się na pod­wyż­sze­niu;
2. bu­dy­nek sa­kral­ny;
3. jed­nost­ka zaj­mu­ją­ca się dzia­łal­no­ścią na­u­ko­wo-dy­dak­tycz­ną, naj­czę­ściej na uni­wer­sy­te­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. głów­ny ko­ściół die­cez­ji;

 (1.2) grec­kie krze­sło z opar­cia­mi, tron

 (1.3) sze­ro­ki stół wy­kła­dow­cy, po­dium pod tym sto­łem

 (1.4) jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na uczel­ni, mniej­sza od wy­dzia­łu


Ka­te­dra (ko­ściół ka­te­dral­ny, bi­sku­pi; łac. "ecc­le­sia cat­he­dra­lis", z gr. καθέδρα, "kat­he­dra" – krze­sło, sie­dzi­ba) – głów­ny ko­ściół die­cez­ji, sie­dzi­ba bi­sku­pa die­cez­jal­ne­go.

Po­tocz­nie ter­min sto­so­wa­ny rów­nież wobec ar­chi­ka­tedr, kon­ka­tedr, pro­ka­tedr i ko­ścio­łów pa­triar­chal­nych, a nie­kie­dy także jako swo­bod­ne okre­śle­nie naj­waż­niej­sze­go lub naj­star­sze­go ko­ścio­ła miej­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katedralny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do ka­te­dry, zwią­za­ny z ka­te­drą


Źródła:

Wiktionary

Katedrowy

przy­miot­nik od: ka­te­dra


Źródła:

SJP.pl

Kategoria

1. jedno z pod­sta­wo­wych pojęć fi­lo­zo­fii i in­nych nauk, wpro­wa­dza­ją­ce struk­tu­rę w ba­da­nej te­o­rii;
2. klasa obiek­tów ma­ją­cych okre­ślo­ne cechy i po­wią­za­nych wza­jem­ny­mi re­la­cja­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) każdy z ro­dza­jów, na które po­dzie­lo­na jest zbio­ro­wość we­dług pew­nej kla­sy­fi­ka­cji

 (1.2) każde z pod­sta­wo­wych pojęć da­ne­go sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go, bądź nauki


Ka­te­go­ria (z gr. "ka­te­go­re­in" – orze­kać) – pod­sta­wo­wy zbiór przed­mio­tów; ele­ment wy­czer­pu­ją­ce­go po­dzia­łu wszyst­kich bytów na naj­bar­dziej ogól­ne ga­tun­ki i ro­dza­je. Ter­min zo­stał ut­wo­rzo­ny przez Ary­sto­te­le­sa, który wy­róż­nił dzie­sięć ka­te­go­rii: ka­te­go­rię sub­stan­cji i dzie­więć ka­te­go­rii przy­pa­dło­ścio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kategorialny

od­no­szą­cy się do ka­te­go­rii


Źródła:

SJP.pl

Kategorie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ka­te­go­ria.


Źródła:

Wiktionary

Kategorycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­te­go­rycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Kategoryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ka­te­go­rycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Kategoryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­te­go­rycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ka­te­go­rycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Kategoryczny

sta­now­czy, zde­cy­do­wa­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zde­cy­do­wa­ny i nie­do­pu­szcza­ją­cy sprze­ci­wu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kategoryzacja

1. po­dział po­wią­za­nych i ma­ją­cych wspól­ne cechy obiek­tów na klasy, ka­te­go­rie;
2. przy­pi­sa­nie obiek­tu do ta­kiej klasy;
3. w psy­cho­lo­gii: przy­pi­sa­nie oso­bie, u któ­rej zi­den­ty­fi­ko­wa­no jakąś cechę ty­po­wą dla pew­nej ka­te­go­rii ludzi, in­nych cech osób z tej ka­te­go­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dział na ka­te­go­rie, kla­sy­fi­ka­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kategoryzacyjny

zwią­za­ny z ka­te­go­ry­za­cją


Źródła:

SJP.pl

Kategoryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­te­go­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kategoryzować

dzie­lić na ka­te­go­rie, przy­pi­sy­wać do ka­te­go­rii


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ska­te­go­ry­zo­wać)

 (1.1) po­rząd­ko­wać coś we­dług ka­te­go­rii, dzie­lić na grupy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kateksja

w psy­cho­a­na­li­zie: za­spo­ka­ja­nie podś­wia­do­mych im­pul­sów, po­pę­dów przez zna­le­zie­nie od­po­wied­niej osoby, przed­mio­tu, idei lub czyn­no­ści mo­gą­cych te im­pul­sy ro­zła­do­wać


Ka­tek­sja czyli wybór obiek­tu po­pę­du – pro­ces in­we­sty­cji ener­gii w dzia­ła­nie lub wy­o­bra­że­nie, które za­spo­ka­ja popęd.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katektyczny

1. stopa ka­ta­lek­tycz­na - stopa wier­sza sy­la­bo­to­nicz­ne­go skró­co­na o jedną lub dwie nie­ak­cen­to­wa­ne sy­la­by, np. w wier­szu: "Niebo złote ci ot­wo­rzę,/ w któ­rym ciszy biała nić/ jak ogrom­ny dźwię­ków orzech,/ który pę­knie, aby żyć..."/ wersy pier­wszy i trze­ci mają 8 sylab z ostat­nią nie­ak­cen­to­wa­ną, wersy drugi i czwar­ty (ka­ta­lek­tycz­ne) mają 7 sylab z ostat­nią ak­cen­to­wa­ną, brak nie­ak­cen­to­wa­nej ósmej sy­la­by;
2. wiersz ka­ta­lek­tycz­ny - wiersz wy­ko­rzy­stu­ją­cy stopę ka­ta­lek­tycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Katena

sze­reg wy­pi­sów z eg­ze­gez pa­try­stycz­nych, ze­bra­nych dla wy­ja­śnie­nia ja­kie­goś ustę­pu z Bi­blii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katenacja

pow­sta­wa­nie wią­zań mię­dzy ato­ma­mi tego sa­me­go pier­wiast­ka


Ka­te­na­cja (od łac. "ca­te­na­tus", im. czas. "ca­te­na­re", od "ca­te­na", „łań­cuch”) – two­rze­nie wią­zań mię­dzy ato­ma­mi tego sa­me­go pier­wiast­ka, pro­wa­dzą­ce do pow­sta­nia łań­cu­cho­wych związ­ków che­micz­nych.

Ka­te­na­cja wy­stę­pu­je tylko w przy­pad­ku pier­wiast­ków ma­ją­cych war­to­ścio­wość co najm­niej 2, mo­gą­cych two­rzyć mię­dzy sobą silne wią­za­nia che­micz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katenoida

po­wierzch­nia pow­sta­ła po­przez obrót linii łań­cu­cho­wej do­ko­ła osi


Ka­te­no­i­da – po­wierzch­nia obro­to­wa ut­wo­rzo­na przez obrót linii łań­cu­cho­wej do­o­ko­ła osi od­cię­tych.

Jest ona opi­sa­na przez rów­na­nia pa­ra­me­trycz­ne w pro­sto­kąt­nym ukła­dzie współ­rzęd­nych:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katenoteizm

kult jed­ne­go boga jako isto­ty naj­wyż­szej, nie ne­gu­ją­cy ist­nie­nia in­nych bogów, odz­na­cza­ją­cy się ten­den­cją do uz­na­wa­nia ko­lej­no coraz to in­ne­go boga za isto­tę naj­wyż­szą


Ka­te­no­te­izm (z gr. καθ’ ἕνα "kath’ héna" – „jeden za dru­gim”, θεός "theos" – „bóg”) – hi­po­te­tycz­na forma re­li­gii ludów pier­wot­nych, w któ­rej bo­skość nie jest usta­lo­na, a po­szcze­gól­ne bó­stwa nie mają okre­ślo­nych sta­łych atry­bu­tów.

Ka­te­no­te­izm jest jed­nym z pojęć za po­mo­cą któ­rych pró­bo­wa­no opi­sać roz­wój re­li­gij­no­ści w hi­sto­rii ludz­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katera

długi, pro­sty miecz, umo­co­wa­ny wzdłuż sio­dła konia, sta­no­wią­cy wy­po­sa­że­nie hu­sa­rii


Źródła:

SJP.pl

Katering

ca­te­ring;
1. usłu­ga po­le­ga­ją­ca na od­płat­nym do­star­cza­niu oraz ser­wo­wa­niu je­dze­nia i na­po­jów na przy­ję­ciach;
2. po­si­łek ser­wo­wa­ny w sa­mo­lo­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ca­te­ring.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kateringowy

→ ka­te­ring; ca­te­rin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Kateter

rurka wpro­wa­dza­na do ka­na­łów i jam ciała w celu usu­nię­cia cie­czy lub za­a­pli­ko­wa­nia le­karstw; cew­nik


Źródła:

SJP.pl

Katetometr

przy­rząd do zdal­ne­go po­mia­ru od­le­gło­ści po­mię­dzy punk­ta­mi po­ło­żo­ny­mi na jed­nej linii pio­no­wej


Ka­te­to­metr (gr. "kátheos" + "metréō") – przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia od­le­gło­ści pio­no­wych, lub prze­su­nięć pio­no­wych, Skła­da się z ru­cho­me­go wokół osi pio­no­wej sta­ty­wu, który jest osa­dzo­ny na trój­no­gu. Sta­tyw za­o­pa­trzo­ny jest do­dat­ko­wo w pio­no­wą skalę, po któ­rej prze­su­wa się suwak z no­niu­szem. Do­dat­ko­wo do su­wa­ka za­mo­co­wa­na jest lu­net­ka z krzy­żem z nici pa­ję­czych, oraz po­zio­mi­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katgut

cien­ka nić chi­rur­gicz­na do zszy­wa­nia tka­nek i na­rzą­dów, ule­ga­ją­ca wchło­nię­ciu po kilku ty­god­niach; ket­gut, cat­gut


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. bio­de­gra­do­wal­na nić chi­rur­gicz­na wy­ko­na­na z jelit zwie­rząt lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, które po kilku ty­god­niach ule­ga­ją roz­pu­szcze­niu i wchło­nię­ciu przez or­ga­nizm ope­ro­wa­ne­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katgutowy

do­ty­czą­cy kat­gu­tu


Źródła:

SJP.pl

Kathakali

[czy­taj: ka­ta­ka­li] dra­mat te­a­tral­ny wy­wo­dzą­cy się z Ke­ra­li; ka­ta­ka­li


Ka­ta­ka­li, kat­ha­ka­li – teatr in­dyj­ski ze stanu Ke­ra­la.

Tra­dy­cyj­nie wy­ko­ny­wa­ny jest nocą. Ucha­rak­te­ry­zo­wa­ni ar­ty­ści w cha­rak­te­ry­stycz­nych ko­stiu­mach, z nie­wiel­ką licz­bą rek­wi­zy­tów, ilu­stru­ją ru­chem i ge­stem opo­wie­ści z in­dyj­skich epo­sów. Treść opo­wie­ści wyś­pie­wu­ją dwaj śpie­wa­cy sto­ją­cy z tyłu sceny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katharewusa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. greka oczy­szczo­na, sztucz­ny język grec­ki stwo­rzo­ny na po­cząt­ku XIX w.;


Kat­ha­re­wu­sa, Ka­ta­re­wu­sa ( Καθαρεύουσα – „[greka] oczy­szczo­na”) – od­mia­na ję­zy­ka grec­kie­go stwo­rzo­na na po­cząt­ku XIX wieku przez ję­zy­koz­naw­cę Ada­man­dio­sa Ko­ra­i­sa.

Ko­ra­is, bie­gły w ję­zy­kach kla­sycz­nych sta­ro­żyt­no­ści, uwa­żał, że język grec­ki na­le­ży oczy­ścić z na­le­cia­ło­ści na­ro­słych przez wieki os­mań­skiej nie­wo­li.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Katharsis

[czy­taj: katar-z-is]
1. swo­bod­ne ujaw­nie­nie tłu­mio­nych emo­cji, zmniej­sza­ją­ce na­pię­cie; wy­ła­do­wa­nie emo­cjo­nal­ne;
2. w psy­cho­lo­gii: ujaw­nia­nie się nieś­wia­do­mych, przy­krych prze­żyć pod­czas te­ra­pii i usu­wa­nie zwią­za­ne­go z nimi na­pię­cia emo­cjo­nal­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) głę­bo­kie oczy­szcze­nie emo­cjo­nal­ne lub mo­ral­ne po­przez prze­ży­cie sil­nych uczuć


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kathartyczny

→ kat­har­sis


Patrz:katharsis

Źródła:

SJP.pl

Katherine

[czy­taj: ka­trin] an­giel­skie imię żeń­skie


Kat­he­ri­ne – mia­sto w Au­stra­lii, w Te­ry­to­rium Pół­noc­nym. Po­ło­żo­ne ok. 320 km na po­łud­nio­wy wschód od Dar­wi­nu. Liczy 5849 miesz­kań­ców i jest naj­więk­szym mia­stem Te­ry­to­rium po Dar­wi­nie i Alice Springs.

W miej­sco­wo­ści jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Kat­he­ri­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kathleen

Kath­le­en – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Polk.


Źródła:

Wikipedia

Kathoey

[czy­taj: kaTOi] w kra­jach po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji: czło­wiek wy­glą­da­ją­cy i za­cho­wu­ją­cy się jak osoba płci prze­ciw­nej, bę­dą­cy po ku­ra­cji hor­mo­nal­nej lub ope­ra­cji zmia­ny płci


Kat­ho­ey ( ខ្ទើយ, "khtəəy;" ກະເທີຍ, "ka thœ̄i;" กะเทย, "kat­ho­ei") – okre­śle­nie uży­wa­ne przez niek­tó­re osoby w Kam­bo­dży, La­o­sie i Taj­lan­dii, któ­rych toż­sa­mość można okre­ślić w niek­tó­rych przy­pad­kach jako transpł­cio­we ko­bie­ty, a w in­nych jako znie­wie­ścia­łych ho­mo­sek­su­al­nych męż­czyzn; czę­sto tłu­ma­czo­ne na język an­giel­ski jako la­dy­boy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katie

[czy­taj: kejti] obce imię żeń­skie


Katie – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Gar­vin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katieńka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ban­knot stu­ru­blo­wy


Źródła:

Wiktionary

Katinga

kol­cza­ste za­ro­śla wy­stę­pu­ją­ce w su­chych la­sach Wy­ży­ny Bra­zy­lij­skiej; ca­a­tin­ga; ca­tin­ga


Źródła:

SJP.pl

Kation

jon o ła­dun­ku do­dat­nim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. do­dat­nio na­ła­do­wa­ny jon;


Ka­tion – jon o ła­dun­ku do­dat­nim (+), w któ­rym wy­stę­pu­je nad­miar pro­to­nów w sto­sun­ku do elek­tro­nów. W śro­do­wi­sku elek­trycz­nie obo­jęt­nym takie in­dy­wi­du­um che­micz­ne wy­stę­pu­je za­wsze w obec­no­ści jonu o ła­dun­ku prze­ciw­nym, czyli anio­nu (za­sa­da za­cho­wa­nia ła­dun­ku). Ka­tio­ny mogą być za­rów­no or­ga­nicz­ne, jak i nie­or­ga­nicz­ne. Pod­czas elek­tro­li­zy sto­pio­nych soli, jak i rozt­wo­rów ze zdy­so­cjo­wa­ną sub­stan­cją jo­no­wą, ka­tio­ny po­dą­ża­ją do elek­tro­dy ujem­nej (o do­dat­nim po­ten­cja­le) zwa­nej ka­to­dą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kationit

jonit ma­ją­cy zdol­ność wy­mia­ny włas­nych ka­tio­nów na jed­na­ko­wą ilość ka­tio­nów za­war­tych w rozt­wo­rze; wy­mie­niacz ka­tio­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Kationitowy

przy­miot­nik od: ka­tio­nit


Źródła:

SJP.pl

Kationowy

zwią­za­ny z ka­tio­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ka­tio­na­mi, do­ty­czą­cy ka­tio­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katipo

ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych


Ka­ti­po ("La­tro­dec­tus ka­ti­po") – pająk z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych (The­ri­dii­dae). Jest jed­nym z wielu ga­tun­ków w ro­dza­ju "La­tro­dec­tus", ta­kich jak au­stra­lij­ski "La­tro­dec­tus has­sel­ti", czy pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska czar­na wdowa.

Dłu­gość jego ciała wy­no­si ok. 8 mm, ma ku­li­sty czar­ny od­włok z czer­wo­nym lub po­ma­rań­czo­wym wzo­rem. Ka­ti­po jest za­gro­żo­nym ga­tun­kiem. Jest to ga­tu­nek en­de­micz­ny, wy­stę­pu­je wy­łącz­nie na te­re­nie Nowej Ze­lan­dii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katiusza

ra­dziec­ka wy­rzut­nia ra­kie­to­wych po­ci­sków ar­ty­le­ryj­skich, mon­to­wa­na na sa­mo­cho­dach cię­ża­ro­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. pot. zbior­cza nazwa kilku typów ra­dziec­kich sa­mo­bież­nych wy­rzut­ni ra­kie­to­wych wpro­wa­dzo­nych w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej;


Zo­bacz też: Ka­tiu­sza (utwór) i Ka­tiu­sza.

Ka­tiu­sza (ros. Катюша) – wspól­na nazwa obej­mu­ją­ca ra­dziec­kie wy­rzut­nie ra­kie­to­we BM-8 ka­li­bru 82 mm, BM-13 ka­li­bru 132 mm, BM-31 ka­li­bru 310 mm i ich mo­dy­fi­ka­cje wpro­wa­dza­ne na uz­bro­je­nie Armii Czer­wo­nej po­czą­wszy od 21 czerw­ca 1941 roku pod­czas II wojny świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katjang

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Katleja

epi­fit z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Afry­ki


Kat­le­ja ("Catt­le­ya" Lind­ley) — ro­dzaj z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych obej­mu­ją­cy około 130 ga­tun­ków i 98 hy­bryd wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Po­sia­da­ją naj­czę­ściej duże barw­ne kwia­ty, które mogą mie­rzyć nawet 25 cm śred­ni­cy ("Catt­le­ya war­sce­wi­czii"). Kat­le­je krzy­żu­je się z in­ny­mi ro­dza­ja­mi stor­czy­ko­wa­tych, dzię­ki czemu uzy­sku­je się ro­śli­ny o efek­tow­nych kwia­tach. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "C. la­bia­ta" J. Lind­ley.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katmandczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Kat­man­du


Źródła:

Wiktionary

Katmandka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Kat­man­du


Źródła:

Wiktionary

Katmandu

1. Kot­li­na Kat­man­du, kot­li­na w Hi­ma­la­jach;
2. sto­li­ca Ne­pa­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Ne­pa­lu;


Kat­man­du ( काठमाडौं, wym. w IPA:, trl. "Kāṭhmāḍauṁ", "Kāṭhmāṇḍū", trb. "Kath­ma­da­um", "Kath­man­du") – sto­li­ca Ne­pa­lu po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, w Do­li­nie Kat­man­du, nad rzeką Bag­ma­ti.

Wraz z mia­sta­mi Patan i Bhak­ta­pur two­rzy aglo­me­ra­cję li­czą­cą po­wy­żej mi­lio­na miesz­kań­ców. Mia­sto ogra­ni­cza­ją rzeki – od za­cho­du Bis­hu­ma­ti, a od po­łud­nia i wscho­du Bag­ma­ti.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katmanduanin

miesz­ka­niec Kat­man­du (sto­li­cy Ne­pa­lu); Kat­man­du­ań­czyk


Źródła:

SJP.pl

Katmanduanka

miesz­kan­ka Kat­man­du (sto­li­cy Ne­pa­lu)


Źródła:

SJP.pl

Katmanduańczyk

miesz­ka­niec Kat­man­du (sto­li­cy Ne­pa­lu); Kat­man­du­a­nin


Źródła:

SJP.pl

Katmanduański

→ Kat­man­du; kat­mandz­ki


Źródła:

SJP.pl

Katmandzki

→ Kat­man­du; kat­man­du­ań­ski


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Kat­man­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kato

1. kata ja­dal­na - krzew z ro­dzi­ny dła­wi­szo­wa­tych o li­ściach za­wie­ra­ją­cych al­ka­lo­i­dy; khat, katu, czu­wa­licz­ka ja­dal­na;
2. po­bu­dza­ją­cy, uza­leż­nia­ją­cy napój spo­rzą­dzo­ny z liści tego krze­wu; khat, katu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katocelebryta

osoba po­pu­lar­na czę­sto od­wo­łu­ją­ca się do re­li­gii ka­to­lic­kiej w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu


Źródła:

SJP.pl

Katocelebrytka

ko­bie­ta po­pu­lar­na czę­sto od­wo­łu­ją­ca się do re­li­gii ka­to­lic­kiej w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu


Źródła:

SJP.pl

Katoda

elek­tro­da do­pro­wa­dza­ją­ca do ukła­du ła­dun­ki ujem­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. elek­tro­da o ujem­nym po­ten­cja­le;


Ka­to­da (gr. "kata" – „w dół”, "hodós" – „ścież­ka”) – elek­tro­da, przez którą z urzą­dze­nia wy­pły­wa prąd elek­trycz­ny (co może po­le­gać na wy­pły­wie ła­dun­ku do­dat­nie­go lub do­pły­wie ła­dun­ku ujem­ne­go). W od­bior­ni­kach prądu elek­trycz­ne­go (np. lam­pach elek­tro­no­wych) ka­to­da jest elek­tro­dą ujem­ną, na­to­miast w źró­dłach prądu (np. ogni­wach gal­wa­nicz­nych) – do­dat­nią. Ka­to­da wy­stę­pu­je za­wsze w parze z elek­tro­dą, przez którą do urzą­dze­nia wpły­wa prąd – anodą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katodoluminescencja

Ka­to­do­lu­mi­ne­scen­cja, elek­tro­no­lu­mi­ne­scen­cja – zja­wi­sko lu­mi­ne­scen­cji wy­stę­pu­ją­ce w izo­la­to­rach i pół­prze­wod­ni­kach.

Ka­to­do­lu­mi­ne­scen­cja swoją ge­ne­zę ma w re­kom­bi­na­cji pary elek­tron–dziu­ra wyt­wo­rzo­nej przez wy­bi­cie elek­tro­nu wa­len­cyj­ne­go. Wiel­kość ta­kie­go przej­ścia za­le­ży od sze­ro­ko­ści przer­wy ener­ge­tycz­nej ma­te­ria­łu. Sze­ro­kość przer­wy za­le­ży od tem­pe­ra­tu­ry, struk­tu­ry kry­sta­licz­nej, ilo­ści wtrą­ceń oraz kon­cen­tra­cji de­fek­tów.


Źródła:

Wikipedia

Katodoluminescencyjny

przy­miot­nik od: ka­to­do­lu­mi­ne­scen­cja


Źródła:

SJP.pl

Katodoluminoforowy

przy­miot­nik od: ka­to­do­lu­mi­no­for


Źródła:

SJP.pl

Katodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­to­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Katodowy

przy­miot­nik od: ka­to­da


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­to­dą, do­ty­czą­cy ka­to­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katol

po­gard­li­wie: ka­to­lik; pa­pi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. ka­to­lik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katol.

skrót od: ka­to­lic­ki


Źródła:

SJP.pl

Katoland

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. obraź. kraj skraj­nie ka­to­lic­ki; miej­sce, w któ­rym sil­nie do­mi­nu­je re­li­gia ka­to­lic­ka; kraj w któ­rym Ko­ściół ka­to­lic­ki za bar­dzo anan­ga­żu­je się w po­li­ty­kę


Źródła:

Wiktionary

Katolicki

zwią­za­ny z ka­to­li­kiem, ka­to­li­cyz­mem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­to­li­cyz­mem i ka­to­li­ka­mi, do­ty­czą­cy ka­to­li­cyz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­to­li­cyz­mu i ka­to­li­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katolicko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od: ka­to­lic­ki


Źródła:

Wiktionary

Katolickość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ka­to­lic­kie; cecha tych, któ­rzy są ka­to­lic­cy


Źródła:

Wiktionary

Katolictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. rel. ka­to­li­cyzm


Źródła:

Wiktionary

Katolicyzacja

pod­da­wa­nie wpły­wom ka­to­lic­kim, na­da­wa­nie cech ka­to­li­cyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Katolicyzm

1. wyz­na­nie chrze­ści­jań­skie, uz­na­ją­ce au­to­ry­tet pa­pie­ża;
2. po­sta­wa świa­to­po­glą­do­wa i spo­łecz­no-mo­ral­na zwią­za­na z tym wyz­na­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. try­ni­tar­ne wyz­na­nie chrze­ści­jań­skie, ma­ją­ce sy­stem dog­ma­tycz­no-dok­try­nal­ny opar­ty na Bi­blii i tra­dy­cji, uz­na­ją­ce sie­dem sa­kra­men­tów, au­to­ry­tet Ko­ścio­ła oraz kult ma­ryj­ny i świę­tych;


Ka­to­li­cyzm – jeden z głów­nych nur­tów chrze­ści­jań­stwa, naj­licz­niej­sze wyz­na­nie chrze­ści­jań­skie, opar­te na Pi­śmie Świę­tym i Tra­dy­cji apo­stol­skiej. W jego skład wcho­dzą różne de­no­mi­na­cje, od­wo­łu­ją­ce się do wspól­ne­go dzie­dzict­wa.

Ter­min oz­na­cza rów­nież ogół zasad wiary i życia re­li­gij­ne­go, do któ­rych od­wo­łu­je się Ko­ściół ka­to­lic­ki, uz­na­ją­cy pry­mat bi­sku­pa Rzymu (pa­pie­ża) nad całym Ko­ścio­łem oraz dog­mat o nie­o­myl­no­ści pa­pie­ża w spra­wach dog­ma­tycz­nych (nie na­le­ży mylić z „nie­o­myl­no­ścią w spra­wach co­dzien­nych”).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katolicyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­to­li­cy­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Katolicyzować

pod­da­wać wpły­wom ka­to­lic­kim, na­da­wać cechy ka­to­li­cyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Katoliczka

→ ka­to­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która wyz­na­je ka­to­li­cyzm


Patrz:katolik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katolik

wyz­naw­ca ka­to­li­cyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katolikos

tytuł pa­triar­chów: or­miań­skie­go, ne­sto­riań­skie­go i gru­ziń­skie­go


Ka­to­li­kos (gr. καθολικός "kat­ho­li­kós" – "po­wszech­ny") – tytuł pa­triar­chów ko­ścio­ła or­miań­skie­go (Ka­to­li­kos Wszyst­kich Or­mian), Asy­ryj­skie­go Ko­ścio­ła Wscho­du i gru­ziń­skie­go, a w pew­nym sen­sie także Sy­ryj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go (ma­frian) i sy­ro­ma­lan­kar­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katolit

część elek­tro­li­tu znaj­du­ją­ca się naj­bli­żej ka­to­dy; ciecz ka­to­do­wa


Źródła:

SJP.pl

Katolka

→ katol


Źródła:

SJP.pl

Katolski

→ katol


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­gard. ka­to­lic­ki


Patrz:katol

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katolstwo

po­gard­li­wie: ogół ka­to­li­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. ogół ka­to­li­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katon

czło­wiek su­ro­wy o nie­u­gię­tych za­sa­dach (od imie­nia rzym­skie­go męża stanu)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katoprawica

po­gard­li­wie: ul­tra­ka­to­lic­ka pra­wi­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. polit. po­gard. or­to­dok­syj­ne po­li­tycz­ne ruchy ka­to­lic­kie uwa­ża­ją­ce się za pra­wi­co­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katoptromancja

wró­że­nie z lu­stra


Źródła:

SJP.pl

Katoptryczny

przy­miot­nik od: ka­top­try­ka


Źródła:

SJP.pl

Katoptryka

dział op­ty­ki od­no­szą­cy się do od­bi­cia świa­tła od zwier­cia­deł i za­sto­so­wa­nia tego zja­wi­ska w przy­rzą­dach op­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Katorga

1. przy­mu­so­we ro­bo­ty, na które ska­zy­wa­no w car­skiej Rosji; także miej­sce ta­kich robót;
2. prze­no­śnie: męki, tor­tu­ry, ka­tu­sze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ze­sła­nie na Sy­be­rię, czę­sto zwią­za­ne z cięż­ką nie­wol­ni­czą pracą

 (1.2) miej­sce ka­tor­gi (1.1)

 (1.3) przen. cięż­ka praca, zwła­szcza fi­zycz­na

 (1.4) przen. wiel­kie cier­pie­nie lub trud­na do znie­sie­nia sy­tu­a­cja


Ka­tor­ga (ros. каторга, z gr. "κάτεργον ka­ter­gon" „przy­mus”, w na­wią­za­niu do trój­rzę­do­we­go wio­sło­we­go okrę­tu, na­zy­wa­ny póź­niej ga­le­rą, któ­re­go wio­śla­rza­mi byli ska­zań­cy) – w po­tocz­nym ro­zu­mie­niu: cięż­ka praca fi­zycz­na, czę­sto ponad ludz­kie siły.

W uję­ciu hi­sto­rycz­nym: w car­skiej Rosji to kara ska­zu­ją­ca na cięż­kie przy­mu­so­we ro­bo­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katorżniczka

→ ka­torż­nik


Patrz:katorżnik

Źródła:

SJP.pl

Katorżniczy

1. od­no­szą­cy się do osoby ska­za­nej na ka­tor­gę, np. ka­torż­ni­cze kaj­da­ny;
2. prze­no­śnie: trud­ny do znie­sie­nia, bar­dzo kogoś ob­cią­ża­ją­cy; uciąż­li­wy, wy­czer­pu­ją­cy, mor­der­czy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­tor­gą, do­ty­czą­cy ka­tor­gi lub ka­torż­ni­ka

 (1.2) cięż­ki do wy­trzy­ma­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katorżnik

w Rosji car­skiej: wię­zień ska­za­ny na ka­tor­gę (przy­mu­so­we ro­bo­ty na ze­sła­niu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ktoś od­by­wa­ją­cy karę ka­tor­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katotalib

obraź­li­wie: ka­to­lic­ki fa­na­tyk re­li­gij­ny


Źródła:

SJP.pl

Katotaliban

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. publ. or­to­dok­syj­ny ka­to­li­cyzm, któ­re­mu przy­pi­su­je się dą­że­nie do two­rze­nia wo­jow­ni­cze­go, au­to­ry­tar­ne­go i re­pre­syj­ne­go ka­to­lic­kie­go pań­stwa wyz­na­nio­we­go


Źródła:

Wiktionary

Katotermia

od­wrot­ne (zi­mo­we) uło­że­nie warstw wody w stra­ty­fi­ka­cji ter­micz­nej je­zio­ra, w któ­rym zimna woda znaj­du­je się przy po­wierzch­ni; stra­ty­fi­ka­cja ter­micz­na od­wró­co­na


Źródła:

SJP.pl

Katowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Katować

bić w spo­sób be­stial­ski


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bić mocno, dot­kli­wie, w spo­sób be­stial­ski; tor­tu­ro­wać, znę­cać się nad kimś, za­da­wać cier­pie­nie fi­zycz­ne

 (1.2) przen. za­mę­czać kogoś psy­chicz­nie lub fi­zycz­nie; do­pro­wa­dzać do stanu wy­czer­pa­nia po­przez zmu­sza­nie do trud­nych czyn­no­ści lub na­ra­ża­nie na niech­cia­ne bodź­ce

 (2.2) za­mę­czać się naw­za­jem (wza­jem­nie wy­wo­ły­wać u sie­bie stan wy­czer­pa­nia)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katowice

mia­sto wo­je­wódz­kie na Gór­nym Ślą­sku


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa ślą­skie­go;


Ka­to­wi­ce ( Kat­to­witz, w la­tach 1953–1956 "Sta­li­no­gród") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wej Pol­sce, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści Gór­ne­go Ślą­ska, na Wy­ży­nie Ślą­skiej. Jest sie­dzi­bą władz wo­je­wództ­wa ślą­skie­go i Gór­no­ślą­sko-Za­głę­biow­skiej Me­tro­po­lii, a jed­no­cze­śnie sta­no­wi naj­więk­sze pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto ko­nur­ba­cji ka­to­wic­kiej i je­de­na­ste naj­więk­sze w Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katowicki

przy­miot­nik od: Ka­to­wi­ce, Ka­to­wic­kie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­to­wic, zwią­za­ny z Ka­to­wi­ca­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ka­to­wic lub ka­to­wi­czan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Ka­to­wi­com lub ka­to­wi­cza­nom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katowickie

przy­miot­nik od: Ka­to­wi­ce, Ka­to­wic­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion ka­to­wic­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katowicko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób ka­to­wic­ki, po ka­to­wic­ku


Źródła:

Wiktionary

Katowickość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ka­to­wic­kie, ty­po­we dla Ka­to­wic lub ich miesz­kań­ców


Źródła:

Wiktionary

Katowiczanin

miesz­ka­niec Ka­to­wic


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Ka­to­wi­cza­nin. (miesz­ka­niec Ka­to­wic)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katowiczanka

miesz­kan­ka Ka­to­wic


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­to­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ka­to­wic, uro­dzo­na w Ka­to­wi­cach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katownia

1. miej­sce tor­tur; mor­dow­nia;
2. daw­niej: ka­to­wa­nie, tor­tu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sala tor­tur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katowski

przy­miot­nik od: kat (np. ka­tow­ska pro­fe­sja); kaci


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z katem lub rze­mio­słem kata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katoński

su­ro­wy, prawy i nie­u­gię­ty


przy­miot­nik

 (1.1) su­ro­wy, bezwz­ględ­ny, nie­u­gię­ty, bez­kom­pro­mi­so­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katran

ka­tran abi­syń­ski - jed­no­rocz­na upraw­na ro­śli­na ole­i­sta z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; ka­pu­sta abi­syń­ska


Źródła:

SJP.pl

Katrin

imię żeń­skie


KATRIN ( Karls­ru­he Tri­tium Ne­u­tri­no Ex­pe­ri­ment) – ek­spe­ry­ment do po­mia­ru masy an­ty­ne­u­trin elek­tro­no­wych for­mu­la_1 ba­da­ją­cy widmo elek­tro­nów emi­to­wa­nych z roz­pa­du beta trytu:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katrina

jeden z naj­bar­dziej ni­szczy­ciel­skich hu­ra­ga­nów


Źródła:

SJP.pl

Katrupić

daw­niej: za­bi­jać, uśmier­cać; uka­tru­piać


Źródła:

SJP.pl

Katta

mał­piat­ka z ro­dzi­ny le­mu­rów, ży­ją­ca na Ma­da­ga­ska­rze


Źródła:

SJP.pl

Kattegat

Kat­te­gat – cie­śni­na mię­dzy Pół­wy­spem Jut­landz­kim (Danią) a Pół­wy­spem Skan­dy­naw­skim (Szwe­cją).


Źródła:

Wikipedia

Katty

mał­piat­ka z ro­dzi­ny le­mu­rów, ży­ją­ca na Ma­da­ga­ska­rze


Źródła:

SJP.pl

Katu

1. krzew z ro­dzi­ny dła­wi­szo­wa­tych o li­ściach za­wie­ra­ją­cych al­ka­lo­i­dy; khat, kata ja­dal­na, czu­wa­licz­ka ja­dal­na;
2. po­bu­dza­ją­cy, uza­leż­nia­ją­cy napój spo­rzą­dzo­ny z liści tego krze­wu; khat, kata


Źródła:

SJP.pl

Katulać

po­su­wać, po­py­chać coś obra­ca­jąc; tur­lać; to­czyć


Źródła:

SJP.pl

Katullus

poeta rzym­ski, ży­ją­cy w la­tach: ok. 84 - ok. 54 p.n.e.


Ka­tul­lus, "Gaius Va­le­rius Ca­tul­lus" (ur. 87 – 82 p.n.e., zm. nie wcze­śniej niż w 54 p.n.e. i nie póź­niej niż w 32 p.n.e.) – rzym­ski poeta po­cho­dzą­cy z We­ro­ny, na­le­żą­cy do grupy ne­o­te­ry­ków; je­dy­ny ich przed­sta­wi­ciel, któ­re­go ut­wo­ry za­cho­wa­ły się licz­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katun

gęsta tka­ni­na ba­weł­nia­na, biała lub w de­se­nie orien­tal­ne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. pu­szczyk


Źródła:

Wiktionary

Katusza

1. daw­niej: tor­tu­ry, ka­to­wa­nie;
2. dziś zwy­kle w licz­bie mno­giej: wiel­kie cier­pie­nia fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cier­pie­nie, mę­czar­nia, udrę­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katuń

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka pły­ną­ca przez az­ja­tyc­ką część Rosji, łą­cząc się z Biją two­rzy Ob;


Katuń (ros. Катунь) – rzeka pły­ną­ca przez az­ja­tyc­ką część Rosji. Wy­pły­wa z lo­dow­ca, który znaj­du­je się w Gó­rach Ka­tuń­skich. Dłu­gość ok. 688 km. W oko­li­cy rzeki są bar­dzo licz­ne je­zio­ra.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Katuński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­tu­nią (rzeką na Ał­ta­ju w Rosji)


Źródła:

Wiktionary

Katylina

Lu­cjusz Ser­giusz Ka­ty­li­na, "Lu­cius Ser­gius Ca­ti­li­na" (ur. 109 p.n.e., zm. 62 p.n.e.) – rzym­ski po­li­tyk i awan­tur­nik.

Wal­czył w woj­nie ze sprzy­mie­rzeń­ca­mi w 89 p.n.e.; pre­tor w roku 68 p.n.e.; uczest­nik dwóch spi­sków, ma­ją­cych na celu zdo­by­cie wła­dzy.


Źródła:

Wikipedia

Katylinarny

daw­niej: spi­sko­wy, wy­wrot­ny, na­ma­wia­ją­cy do buntu


Źródła:

SJP.pl

Katyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sty­mu­lu­ją­ca sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na o dzia­ła­niu po­dob­nym do am­fe­ta­mi­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katynon

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id wyt­wa­rza­ny przez czu­wa­licz­kę ja­dal­ną


Ka­ty­non – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id wyt­wa­rza­ny przez czu­wa­licz­kę ja­dal­ną. Wy­ka­zu­je struk­tu­ral­ne po­do­bień­stwo do efe­dry­ny, ka­ty­ny i in­nych po­chod­nych am­fe­ta­mi­ny. Ma dzia­ła­nie sty­mu­lu­ją­ce, praw­do­po­dob­nie jest głów­ną sub­stan­cją od­po­wie­dzial­ną za psy­cho­ak­tyw­ne dzia­ła­nie czu­wa­licz­ki ja­dal­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katyń

mia­sto


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim;

 (1.2) pot. lasy pod Ka­ty­niem (1.1), miej­sce zbrod­ni ka­tyń­skiej

 (1.3) eufem. zbrod­nia ka­tyń­ska


Katyń ( Катынь) – wieś (ros. село, trb. sieło) w za­chod­niej Rosji, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne osied­la wiej­skie­go Ka­tyn­sko­je re­jo­nu smo­leń­skie­go w ob­wo­dzie smo­leń­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Katyński

przy­miot­nik od: Katyń


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Katyń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Katz

[czy­taj: kac] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Katzenjamer

[czy­taj: ka­cen­ja­mer] rzad­ko: złe sa­mo­po­czu­cie po prze­pi­ciu; ka­cen­ja­mer, kat­zen­jam­mer, kac, ko­ciok­wik


Źródła:

SJP.pl

Katzenjammer

[czy­taj: ka­cen­ja­mer] złe sa­mo­po­czu­cie po prze­pi­ciu; ka­cen­ja­mer, kac, ko­ciok­wik


Źródła:

SJP.pl

Kaucja

suma pie­nięż­na zło­żo­na jako gwa­ran­cja do­trzy­ma­nia umowy; za­staw; za­bez­pie­cze­nie; gwa­ran­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. suma pie­nięż­na zło­żo­na jako gwa­ran­cja do­trzy­ma­nia zo­bo­wią­za­nia


Ka­u­cja (łac. "ca­u­tio" – śro­dek ostroż­no­ści, roz­wa­ga) – okre­ślo­na suma pie­nię­dzy (może też być hi­po­te­ka, wek­sel lub za­staw), któ­rej za­da­niem jest za­bez­pie­cze­nie ro­szczeń w przy­pad­ku nie­wy­wią­za­nia się lub nied­ba­łe­go wy­ko­na­nia umowy. Ka­u­cja może być wy­ko­rzy­sta­na na po­kry­cie strat wy­ni­kłych z re­a­li­za­cji umowy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaucjomat

au­to­mat przyj­mu­ją­cy opa­ko­wa­nia zwrot­ne i wy­da­ją­cy ka­u­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie ak­cep­tu­ją­ce puste opa­ko­wa­nie szkla­ne, pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­we bądź me­ta­lo­we w za­mian za kwotę pie­nięż­ną w po­sta­ci bonu lub pa­ra­go­nu,


Ka­u­cjo­mat, ma­szy­na do skupu opa­ko­wań, pot. bu­tel­ko­mat, re­cy­klo­mat, RVM ( Re­ver­se Ven­ding Ma­chi­ne) – urzą­dze­nie ak­cep­tu­ją­ce puste opa­ko­wa­nie szkla­ne, pla­sti­ko­we bądź me­ta­lo­we w za­mian za kwotę pie­nięż­ną, naj­czę­ściej w po­sta­ci bonu lub pa­ra­go­nu. Pier­wszy pa­tent dla tego typu urzą­dze­nia zo­stał za­re­je­stro­wa­ny w 1920 roku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. Ma­szy­na ta jest roz­po­wszech­nio­na w pań­stwach, w któ­rych wpro­wa­dzo­ny jest sy­stem ka­u­cyj­ny, na przy­kład w Nor­we­gii, Niem­czech, Au­strii i Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaucjonować

1. usta­na­wiać ka­u­cję dla pro­duk­tu;
2. daw­niej: skła­dać ka­u­cję


Źródła:

SJP.pl

Kaucjusz

po­tocz­nie: osoba zbie­ra­ją­ca opa­ko­wa­nia ob­ję­te ka­u­cją


Źródła:

SJP.pl

Kaucyjny

zwią­za­ny z ka­u­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­u­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kauczuk

sub­stan­cja wiel­ko­czą­stecz­ko­wa z grupy ela­sto­me­rów po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go lub otrzy­my­wa­na syn­te­tycz­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. su­ro­wiec do pro­duk­cji gumy;


Zo­bacz też: Ka­u­czuk (obwód kur­ski).

Ka­u­czuk – ogól­na nazwa dla ma­te­ria­łów wy­ka­zu­ją­cych za­ra­zem ela­stycz­ne, jak i lep­kie włas­no­ści.

Ka­u­czu­ki są w ol­brzy­miej więk­szo­ści ma­te­ria­ła­mi zbu­do­wa­ny­mi z dłu­gich, przy­pad­ko­wo splą­ta­nych z sobą czą­ste­czek po­li­me­rów, które nie wy­ka­zu­ją ten­den­cji do kry­sta­li­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kauczukodajny

do­star­cza­ją­cy ka­u­czu­ku


Źródła:

SJP.pl

Kauczukonośny

do­star­cza­ją­cy ka­u­czu­ku; ka­u­czu­ko­daj­ny


Źródła:

SJP.pl

Kauczukopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści ka­u­czu­ku; przy­po­mi­na­ją­cy ka­u­czuk


Źródła:

SJP.pl

Kauczukowiec

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, z do­rze­cza Ama­zon­ki, o trój­dziel­nych li­ściach i nie­po­zor­nych kwia­tach ze­bra­nych w wie­chy, wyt­wa­rza­ją­ce w korze sok mlecz­ny (la­teks), słu­żą­cy do wy­ro­bu na­tu­ral­ne­go ka­u­czu­ku; drze­wo ka­u­czu­ko­we, hewea


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hevea|Aubl.|ref=tak., ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych;


Ka­u­czu­ko­wiec, hewea ("Hevea" Aubl.) – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych. Obej­mu­je 10 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej (od Ko­lum­bii i We­ne­zu­e­li po Bo­li­wię i po­łud­nio­wą Bra­zy­lię), a jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne – na in­nych kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Duże zna­cze­nie eko­no­micz­ne ma ka­u­czu­ko­wiec bra­zy­lij­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kauczukowy

przy­miot­nik od: ka­u­czuk


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ka­u­czu­ku

 (1.2) zwią­za­ny z ka­u­czu­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaudeks

zgru­bia­ła część pnia słu­żą­ca niek­tó­rym su­ku­len­tom do gro­ma­dze­nia wody


Ka­u­deks – mo­dy­fi­ka­cja bu­do­wy szyi ko­rze­nio­wej ro­ślin (od­cin­ka mię­dzy po­mię­dzy pędem a ko­rze­niem), pędu lub ko­rze­nia usy­tu­o­wa­na na po­zio­mie grun­tu. Służy do gro­ma­dze­nia wody i jest adap­ta­cją do życia w su­chych śro­do­wi­skach. Ka­u­deks jest gruby i zdrew­nia­ły, po­kry­ty jest grubą war­stwą korka, który za­bez­pie­cza przed utra­tą wody.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaudyński

jarz­mo ka­u­dyń­skie - sy­tu­a­cja przy­mu­so­wa, z któ­rej można się wys­wo­bo­dzić je­dy­nie za cenę naj­więk­sze­go upo­ko­rze­nia


Źródła:

SJP.pl

Kaufland

sieć hi­per­mar­ke­tów


Ka­u­fland – sieć hi­per­mar­ke­tów, na­le­żą­cych do nie­miec­kiej, do któ­rej na­le­ży także sieć dy­skon­tów Lidl.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaufman

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaufmann

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaugumina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. guma do żucia


Źródła:

Wiktionary

Kaukaski

przy­miot­nik od: Ka­u­kaz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­wo­dzą­cy się z Ka­u­ka­zu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaukaz

po­tocz­nie: ow­cza­rek ka­u­ka­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w za­chod­niej Azji;

 (1.2) geogr. hist. polit. re­gion na po­gra­ni­czu Eu­ro­py i Azji;

 (1.3) astr. łań­cuch gór­ski w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści wi­docz­nej stro­ny Księ­ży­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaukazoidalny

rasa ka­u­ka­zo­i­dal­na - jeden z fe­no­ty­pów czło­wie­ka jako ga­tun­ku bio­lo­gicz­ne­go; rasa eu­ro­pe­i­dal­na, rasa biała


Źródła:

SJP.pl

Kauket

egip­skie pra­bó­stwo wy­o­bra­ża­ne w po­sta­ci węża, uo­sa­bia­ją­ce ciem­ność


Ka­u­ket – pra­bó­stwo egip­skie uo­sa­bia­ją­ce ciem­ność, przed­sta­wia­ne w po­sta­ci węża. Razem ze swoją męską formą Kuk two­rzy­ła jedną z par her­mo­po­li­tań­skiej Og­do­a­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaulerpa

glon z typu zie­le­nic; peł­zat­ka


Źródła:

SJP.pl

Kaulifloria

wy­ra­sta­nie kwia­tów na pniu lub sta­rej ga­łę­zi


Ka­u­li­flo­ria (gr. "ka­u­los" – ło­dy­ga, "flos, flo­ris" – kwiat) – wy­ra­sta­nie kwia­tów z pąków śpią­cych (spo­czyn­ko­wych) z pni i ga­łę­zi. Ter­min bywa też wąsko uj­mo­wa­ny jako wy­ra­sta­nie kwia­tów tylko z pni, pod­czas gdy wy­ra­sta­nie ich z ga­łę­zi okre­śla­ne jest odręb­nie jako ra­mi­flo­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaulikarpia

zja­wi­sko wzro­stu owo­ców bez­poś­red­nio na pniu, np. u ka­ka­ow­ców


Źródła:

SJP.pl

Kaulinia

ro­śli­na tro­pi­kal­na z ro­dzi­ny je­zie­rzo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kaulitz

[czy­taj: ka­u­lic] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kauloid

struk­tu­ra ple­chy du­żych glo­nów, przy­po­mi­na­ją­ca ło­dy­gę


Źródła:

SJP.pl

Kaurawowie

po­tom­ko­wie Kuru - in­dyj­skie­go wład­cy z dy­na­stii księ­ży­co­wej


Źródła:

SJP.pl

Kauri

1. drob­ny śli­mak z ro­dzi­ny por­ce­la­nek, o ja­jo­wa­tej musz­li ze szcze­li­no­wym ot­wo­rem, uży­wa­nej daw­niej jako śro­dek płat­ni­czy; mo­net­ka;
2. po­tęż­ne, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo igla­ste z ro­dza­ju aga­tis, ros­ną­ce głów­nie w Nowej Ze­lan­dii, do­star­cza­ją­ce wy­so­ko­ga­tun­ko­wej ży­wi­cy; aga­tis kauri


Źródła:

SJP.pl

Kaustobiolit

palna skała osa­do­wa po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Kaustyczny

1. żrący, pa­lą­cy, gry­zą­cy;
2. soda ka­u­stycz­na: wo­do­rot­le­nek sodu, sub­stan­cja hi­gro­sko­pij­na o cha­rak­te­rze za­sa­dy


przy­miot­nik

 (1.1) chem. biol. ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ni­szczą­ce tkan­ki

 (1.2) rzad. przen. taki, który wy­wo­łu­je nie­po­żą­da­ne uczu­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaustyfikacja

Ka­u­sty­fi­ka­cja – prze­my­sło­wa me­to­da pro­duk­cji sody żrą­cej (NaOH) z sody (#PATRZ) oraz po­ta­żu żrą­ce­go (KOH) z po­ta­żu (#PATRZ). Pro­ces po­le­ga na re­ak­cji wapna ga­szo­ne­go z wę­gla­nem sodu lub po­ta­su w rozt­wo­rze wod­nym. Z mie­sza­ni­ny re­ak­cyj­nej wy­trą­ca się trud­no­roz­pu­szczal­ny wę­glan wap­nia, a w rozt­wo­rze po­zo­sta­je wo­do­rot­le­nek sodu (lub po­ta­su):


Źródła:

Wikipedia

Kaustyfikacyjny

przy­miot­nik od: ka­u­sty­fi­ka­cja


Źródła:

SJP.pl

Kaustyk

śro­dek my­ją­cy i de­zyn­fe­ku­ją­cy na bazie sody ka­u­stycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Kaustyka

cha­rak­te­ry­stycz­na po­wierzch­nia, jaka two­rzą pro­mie­nie świetl­ne w pła­szczyź­nie ogni­sko­wej ukła­du op­tycz­ne­go lub jej po­bli­żu


Ka­u­sty­ka, po­wierzch­nia ka­u­stycz­na ( καυστικός, ogni­sty) – hi­per­po­wierzch­nia bę­dą­ca ob­wied­nią wiąz­ki pro­mie­ni świetl­nych roz­cho­dzą­cych się z usta­lo­ne­go, punk­to­we­go źró­dła świa­tła (lub w szcze­gól­no­ści z punk­tu w nie­skoń­czo­no­ści, któ­re­mu od­po­wia­da rów­no­le­gła wiąz­ka pro­mie­ni), od­bi­tych od innej hi­per­po­wierzch­ni (mowa jest wtedy o "ka­u­sty­ce re­flek­syj­nej" lub "ka­ta­ka­u­sty­ce") lub za­ła­ma­nych przez pe­wien układ op­tycz­ny ("dia­ka­u­sty­ka").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kausza

me­ta­lo­wa ramka w kształ­cie pier­ście­nia, usz­tyw­nia­ją­ca i chro­nią­ca pętlę na końcu liny przed zgnie­ce­niem; ser­ców­ka, cho­mąt­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. żegl. me­ta­lo­we oku­cie w kształ­cie kro­pli, wpla­ta­ne w za­koń­cze­nie liny, aby za­po­biec jej prze­tar­ciu


Ka­u­sza, "cho­mąt­ko", "ser­ców­ka" (ang. "thim­ble") – kształt­ka me­ta­lo­wa lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go o kształ­cie zbli­żo­nym do kro­plo­we­go, umie­szczo­na w uchu wy­ko­na­nym z liny na jej za­koń­cze­niu. Sta­no­wi ochro­nę liny przed prze­cie­ra­niem, a w przy­pad­ku lin sztyw­nych także przed nad­mier­nym zgnie­ce­niem, po­przez na­da­nie temu uchu po­żą­da­ne­go kształ­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kauter

przy­rząd słu­żą­cy do ko­a­gu­lo­wa­nia cho­ro­bo­wo zmie­nio­nej po­wierzch­ni ślu­zów­ki lub skóry; że­ga­dło


Źródła:

SJP.pl

Kauteryzacja

ter­micz­ne lub che­micz­ne ko­a­gu­lo­wa­nie żywej, cho­ro­bo­wo zmie­nio­nej tkan­ki sto­so­wa­ne np. w celu przy­spie­sze­nia go­je­nia się ran, ni­szcze­nia na­ro­śli; przy­że­ga­nie


Źródła:

SJP.pl

Kauteryzacyjny

przy­miot­nik od: ka­u­te­ry­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Kauteryzować

przy­pa­lać chorą tkan­kę; przy­że­gać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) med. przy­pa­lać chorą tkan­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kauza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. praw. spra­wa są­do­wa, pro­ces


Źródła:

Wiktionary

Kauzalgia

bóle pie­ką­ce, pow­sta­ją­ce wsku­tek usz­ko­dze­nia ob­wo­do­wych ner­wów czu­cio­wych w wy­ni­ku urazu: zra­nie­nia, prze­cię­cia nerwu lub am­pu­ta­cji koń­czy­ny


Źródła:

SJP.pl

Kauzalista

zwo­len­nik ka­u­za­liz­mu - de­ter­mi­ni­stycz­ne­go kie­run­ku fi­lo­zo­ficz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Kauzalistka

→ ka­u­za­li­sta


Patrz:kauzalista

Źródła:

SJP.pl

Kauzalistyczny

od­no­szą­cy się do ka­u­za­liz­mu, opar­ty na ka­u­za­liz­mie


Źródła:

SJP.pl

Kauzalizm

de­ter­mi­ni­stycz­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny uz­na­ją­cy po­wszech­ną za­leż­ność przy­czy­no­wą mię­dzy zja­wi­ska­mi; prze­ci­wień­stwo ka­zu­a­liz­mu; de­ter­mi­nizm


Źródła:

SJP.pl

Kauzalność

cecha tego, co do­ty­czy przy­czy­ny; przy­czy­no­wość


Źródła:

SJP.pl

Kauzalny

taki, który do­ty­czy przy­czy­ny; przy­czy­no­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy przy­czy­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kauzatywny

1. przy­czy­no­wy, po­wo­du­ją­cy coś, spraw­czy;
2. cza­sow­nik ka­u­za­tyw­ny - cza­sow­nik oz­na­cza­ją­cy po­wo­do­wa­nie czyn­no­ści lub stanu oz­na­czo­nych przez jego rdzeń, np. sa­dzać w sto­sun­ku do sie­dzieć


Źródła:

SJP.pl

Kauzyperda

prze­sta­rza­le: kiep­ski praw­nik, lichy ad­wo­ka­ci­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. źle oce­nia­ny ad­wo­kat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaval

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. lu­do­wy dęty in­stru­ment drew­nia­ny, ot­war­ty na obyd­wóch koń­cach


Kaval – in­stru­ment dęty drew­nia­ny tra­dy­cyj­nie uży­wa­ny w mu­zy­ce lu­do­wej Ar­me­nii (blul), Azer­bej­dża­nu, Buł­ga­rii, pół­noc­nej Gre­cji, Ma­ce­do­nii, po­łud­nio­wej Ru­mu­nii, po­łud­nio­wej Ser­bii, i Tur­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kawa

1. napój przy­rzą­dzo­ny z pa­lo­nych i zmie­lo­nych zia­ren ka­wow­ca lub na­miast­ka kawy przy­rzą­dzo­na z zia­ren zbóż, żo­łę­dzi itp.; także: por­cja tego na­po­ju;
2. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych, o skó­rza­stych, ciem­no­zie­lo­nych li­ściach i won­nych, bia­łych lub zie­lo­nych kwia­tach, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej ze wzglę­du na na­sio­na (tzw. ziar­na kawy) za­wie­ra­ją­ce ko­fe­i­nę, uży­wa­ne do przy­rzą­dza­nia po­bu­dza­ją­ce­go na­po­ju - kawy; ka­wo­wiec; także: od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ne na­sio­na tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cof­fea|L.|ref=tak., ka­wo­wiec, drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych;

 (1.2) spoż. ziar­na ka­wow­ca, z któ­rych po od­po­wied­nim przy­go­to­wa­niu można uzy­skać aro­ma­tycz­ny napój

 (1.3) kulin. napój przy­go­to­wa­ny z pa­lo­nych i roz­drob­nio­nych zia­ren ka­wo­wych;

 (1.4) kulin. zob. kawa zbo­żo­wa.

 (1.5) środ. mot. mo­to­cykl ka­wa­sa­ki

 (1.6) środ. gwara prze­stęp­cza krew

 (1.7) daw. bred­nie


Kawa – napój spo­rzą­dza­ny z pa­lo­nych, a na­stęp­nie zmie­lo­nych lub pod­da­nych in­stan­ty­za­cji zia­ren ka­wow­ca, zwy­kle po­da­wa­ny na go­rą­co. Po­cho­dzi z Etio­pii, w Eu­ro­pie po­ja­wi­ła się około XVI wieku. Jedna z naj­po­pu­lar­niej­szych uży­wek na świe­cie i głów­ne źró­dło ko­fe­i­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawacja

w szer­mier­ce: usu­nię­cie włas­nej klin­gi z za­się­gu broni prze­ciw­ni­ka i za­da­nie ciosu


Źródła:

SJP.pl

Kawafis

grec­kie naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawai

marka pia­nin i for­te­pia­nów oraz firma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawaii

[czy­taj: kałai]
1. ja­poń­ska este­ty­ka lub sub­kul­tu­ra do­ty­czą­ca wszyst­kie­go, co sym­pa­tycz­ne i uro­cze;
2. śro­do­wi­sko­wo: uro­czy, uro­kli­wy, słod­ki; swe­e­ta­śny, słi­ta­śny


Ka­wa­ii (jap. かわいい, 可愛い) – przy­miot­nik w ję­zy­ku ja­poń­skim oz­na­cza­ją­cy: „sym­pa­tycz­ny”, „uro­czy”, „cza­ru­ją­cy”, „ślicz­ny”, „słod­ki”, „mi­lut­ki”. Jed­no­cze­śnie jest to okre­śle­nie ja­poń­skie­go nurtu kul­tu­ro­we­go, po­le­ga­ją­ce­go na po­strze­ga­niu i two­rze­niu świa­ta jako uro­cze­go, słod­kie­go, uj­mu­ją­ce­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. pot. to­po­la wło­ska (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­pu­lus nigra|L.|ref=tak. 'Ita­li­ca')


Źródła:

Wiktionary

Kawala

naz­wi­sko


Ka­wa­la (gr. Καβάλα) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Ma­ce­do­nia-Tra­cja, w re­gio­nie Ma­ce­do­nia Wschod­nia i Tra­cja, nad Mo­rzem Egej­skim, na­prze­ciw­ko wyspy Tasos, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na jed­nost­ki re­gio­nal­nej Ka­wa­la i gminy Ka­wa­la. W 2011 roku li­czy­ło 54 027 miesz­kań­ców. Port hand­lo­wy, mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy „Alek­san­der Wiel­ki”, prze­mysł przet­wór­czy, che­micz­ny, ra­fi­ne­ria, ważny punkt dy­stry­bu­cyj­ny mię­dzy­na­ro­do­we­go ga­zo­cią­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawalarka

ko­bie­ta lu­bią­ca dow­cip­ko­wać, robić żarty, ka­wa­ły; żar­tow­ni­sia, dow­cip­ni­sia


Źródła:

SJP.pl

Kawalarski

po­tocz­nie:
1. zwią­za­ny z opo­wia­da­niem ka­wa­łów;
2. zwią­za­ny z ro­bie­niem psot, figli


Źródła:

SJP.pl

Kawalarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. ro­bie­nie ka­wa­łów, opo­wia­da­nie ka­wa­łów, za­mi­ło­wa­nie do żar­to­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Kawalarz

męż­czyz­na lu­bią­cy dow­cip­ko­wać, robić żarty, ka­wa­ły; żar­tow­niś, dow­cip­niś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która lubi opo­wia­dać ka­wa­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawalec

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawaler

nie­żo­na­ty męż­czyz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który nigdy nie był żo­na­ty

 (1.2) męż­czyz­na, który otrzy­mał dany order

 (1.3) przest. ry­cerz

 (1.4) młody męż­czyz­na, mło­dzie­niec

 (1.5) ado­ra­tor


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawalerczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. nie­do­ro­stek, smar­kacz


Źródła:

Wiktionary

Kawaleria

jazda, kon­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ro­dzaj wojsk wal­czą­cych konno;

 (1.2) przest. zbio­ro­wo: mło­dzi męż­czyź­ni


Ka­wa­le­ria (z wł. "ca­val­le­ria"; daw. jazda, kon­ni­ca) – ro­dzaj wojsk wy­ko­rzy­stu­ją­cy konie do prze­mie­szcza­nia się i walki. Daw­niej jeden z dwóch pod­sta­wo­wych ro­dza­jów wojsk (obok pie­cho­ty), dzie­lo­ny na lekką i cięż­ką jazdę. Ule­gła za­ni­ko­wi w I po­ło­wie XX w. Współ­cze­śnie sto­so­wa­na pra­wie wy­łącz­nie w cha­rak­te­rze re­pre­zen­ta­cyj­nym, za­stą­pio­na od­dzia­ła­mi „ka­wa­le­rii” po­wietrz­nej i pan­cer­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawalerka

1. nie­wiel­kie miesz­ka­nie przez­na­czo­ne dla jed­nej osoby; stu­dio;
2. po­tocz­nie: przed­mał­żeń­ski okres życia męż­czyz­ny; ka­wa­ler­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. miesz­ka­nie jed­no­po­ko­jo­we

 (1.2) pot. przed­mał­żeń­ski okres życia męż­czyz­ny

 (1.3) pot. żart. mło­dzi nie­żo­na­ci męż­czyź­ni

 (1.4) ko­bie­cy strój do jazdy kon­nej


Ka­wa­ler­ka lub z ję­zy­ka fran­cu­skie­go gar­so­nie­ra – po­tocz­ne okre­śle­nie najm­niej­szej od­mia­ny lo­ka­lu miesz­kal­ne­go, skła­da­ją­ce­go się z jed­ne­go po­ko­ju (z anek­sem ku­chen­nym). Z uwagi na mały me­traż lokal taki przez­na­czo­ny jest prze­de wszyst­kim dla osób nie­po­sia­da­ją­cych ro­dzi­ny – za­sad­ni­czo dla jed­nej lub dwóch osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawalerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­wa­le­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kawalerować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. rzad. być w sta­nie ka­wa­ler­skim, za­cho­wy­wać się jak ty­po­wy ka­wa­ler


Źródła:

Wiktionary

Kawalerowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kawalerowiec

po­tocz­nie: bu­dy­nek z ka­wa­ler­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Kawalerski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­wa­le­ra, przez­na­czo­ny dla ka­wa­le­ra

 (1.2) zło­żo­ny z ka­wa­le­rów


Źródła:

Wiktionary

Kawalerskość

→ ka­wa­ler­ski


Patrz:kawalerski

Źródła:

SJP.pl

Kawalerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przed­mał­żeń­ski okres życia męż­czyz­ny

 (1.2) daw. męż­czyź­ni bez­żen­ni

 (1.3) daw. zbiór cech uwa­ża­nych za ty­po­we dla mło­de­go męż­czyz­ny


Źródła:

Wiktionary

Kawaleryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­wa­le­rią, do­ty­czą­cy ka­wa­le­rii, ka­wa­le­rzy­stów


Źródła:

Wiktionary

Kawalerzysta

żoł­nierz słu­żą­cy w ka­wa­le­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz na służ­bie w od­dzia­le ka­wa­le­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawalerzystka

→ ka­wa­le­rzy­sta


Patrz:kawalerzysta

Źródła:

SJP.pl

Kawalet

śro­do­wi­sko­wo: obro­to­wy ta­bo­ret, na któ­rym ukła­da się zbro­je­nie i opra­co­wu­je rzeź­bę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obro­to­wy stół rzeź­biar­ski


Ka­wa­let – stół rzeź­biar­ski, zaz­wy­czaj trój­noż­ny, wy­po­sa­żo­ny w obro­to­wy blat, dzię­ki czemu rzeź­biarz może obra­cać rzeź­bę pod­czas pracy i do­kład­nie kon­tro­lo­wać efek­ty świa­tło­cie­nio­we oraz stan jej wy­koń­cze­nia. Wy­so­ki od 100 do 140 cm, z re­gu­lo­wa­ną wy­so­ko­ścią blatu, zaz­wy­czaj okrą­głe­go, spo­ty­ka­ne są rów­nież blaty wie­lo­kąt­ne i kwa­dra­to­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawaliera

1. ele­ment muru obron­ne­go, mała wie­życz­ka za­o­pa­trzo­na w strzel­ni­ce;
2. nasyp ziem­ny na obiek­tach for­ty­fi­ka­cji


Ka­wa­lie­ra – ele­ment for­ty­fi­ka­cji:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawalić

ka­wa­lić się - zbi­jać się w bryły, w ka­wa­ły (np. o pa­ście po­ler­skiej, cu­krze pu­drze, tuszu)


Źródła:

SJP.pl

Kawalkada

grupa jeźdź­ców lub po­wo­zów ja­dą­cych gdzieś razem; ka­wal­ka­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa jeźdź­ców albo po­ja­zdów ja­dą­cych gdzieś razem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawalkata

grupa jeźdź­ców lub po­wo­zów ja­dą­cych gdzieś razem; ka­wal­ka­da


Źródła:

SJP.pl

Kawalkator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ujeż­dżacz koni wierz­cho­wych, czę­sto rów­nież tre­ner i na­u­czy­ciel jazdy kon­nej;


Ka­wal­ka­tor (od wł. "ca­val­ca­re" – jeź­dzić konno), także (z niem.) be­raj­ter – za­wo­do­wy tre­ner i ujeż­dżacz koni.

Zawód ten był szcze­gól­nie ce­nio­ny w Rze­czy­po­spo­li­tej szla­chec­kiej, gdy nie­mal każdy ma­gnat i za­moż­ny szlach­cic miał na swych usłu­gach przy­najm­niej jed­ne­go ka­wal­ka­to­ra; czę­sto byli nimi cu­dzo­ziem­cy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kawaląteczek

zdrob­nie­nie od: ka­wa­lą­tek


Źródła:

SJP.pl

Kawalątek

ma­lut­ki ka­wa­łek cze­goś, odro­bin­ka, frag­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­lut­ki ka­wa­łek, odro­bi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawalątko

mały ka­wa­łek cze­goś; ka­wa­lą­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­lut­ki ka­wa­łek, odro­bi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawas

żoł­nierz po­li­cji tu­rec­kiej


Kawas – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po. W 2004 roku li­czy­ła 1688 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawasaki

1. marka mo­to­cy­kli;
2. mia­sto w Ja­po­nii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawatina

muz. so­lo­wa pieśń li­rycz­na po­pu­lar­na w ope­rze w wie­kach XVIII i XIX, krót­sza i prost­sza od arii; ca­va­ti­na; ka­wa­ty­na


Źródła:

SJP.pl

Kawatyna

muz. so­lo­wa pieśń li­rycz­na po­pu­lar­na w ope­rze w wie­kach XVIII i XIX, krót­sza i prost­sza od arii; ca­va­ti­na; ka­wa­ti­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. li­rycz­na pieśń so­lo­wa w ope­rze XVIII-XIX-wiecz­nej, nie­pow­ta­rza­ją­ca się, utrzy­ma­na w wol­nym tem­pie, krót­sza i prost­sza niż aria;

 (1.2) muz. wolny utwór in­stru­men­tal­ny, przy­po­mi­na­ją­cy pieśń, bę­dą­cy np. czę­ścią smycz­ko­we­go kwar­te­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawał

1. dow­cip­na hi­sto­ryj­ka; dow­cip, żart;
2. za­żar­to­wa­nie z kogoś; fi­giel, psota, psi­kus, żart


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od ka­wa­łek

 (1.2) pot. dow­cip, śmiesz­na hi­sto­ryj­ka

 (1.3) psi­kus


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawałeczek

zdrob­nie­nie od: ka­wa­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­wa­łek

 (1.2) mały ka­wa­łek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawałek

1. nie­wiel­ka część, frag­ment więk­szej ca­ło­ści;
2. nie­wiel­ka od­le­głość lub prze­strzeń; kęs;
3. po­tocz­nie: krót­ki utwór mu­zycz­ny;
4. po­tocz­nie: ty­siąc zło­tych (lub in­nych jed­no­stek mo­ne­tar­nych); ty­siak, kafel, patyk, patol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: kawał

 (1.2) frag­ment pew­nej ca­ło­ści

 (1.3) mała lub nie­do­kład­nie okre­ślo­na część od­le­gło­ści lub prze­strze­ni

 (1.4) pot. pio­sen­ka, nie­wiel­ki utwór mu­zycz­ny

 (1.5) pot. do­wol­ny przed­miot

 (1.6) środ. muz. utwór mu­zycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawałkami

przy­słó­wek

 (1.1) ka­wa­łek po ka­wał­ku

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. plu­ral|ka­wa­łek.


Źródła:

Wiktionary

Kawałki

po­tocz­nie: za­baw­ne hi­sto­ryj­ki, aneg­do­ty


Ka­wał­ki – część wsi Rudno w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów. Nie ma soł­ty­sa, na­le­ży do so­łect­wa Rudno.

W la­tach 1975–1998 Ka­wał­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawałko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kawałkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ka­wał­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Kawałkowaty

rzad­ko: po­dob­ny do ka­wał­ka cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Kawałkować

cza­sow­nik

 (1.1) dzie­lić coś na ka­wał­ki, roz­drab­niać


Źródła:

Wiktionary

Kawałkowy

rzad­ko: wy­stę­pu­ją­cy w ka­wał­kach, po­dzie­lo­ny na ka­wał­ki


Źródła:

SJP.pl

Kawcia

zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­nia, ka­wu­sia, kawka, ka­wuń­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: kawa (napój)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawczy

do­ty­czą­cy ptaka - kawki


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kawką, do­ty­czą­cy kawki (ptaka)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kawki, po­dob­ny do kawki (ptaka)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kawecan

ro­dzaj uzdy, od­mia­na kan­ta­ra


Ka­we­can – ro­dzaj uzdy słu­żą­cy do pro­wa­dze­nia konia z ziemi, lon­żo­wa­nia, na­ziem­nej pracy z ko­niem (np. na dłu­gich wo­dzach), a także do jazdy. Skła­da się z wzmoc­nio­ne­go na­chrap­ni­ka, który ma trzy miej­sca do za­pię­cia lonży i wodzy lub wy­pi­na­czy. Lonżę przy­pi­na się do środ­ko­we­go, obro­to­we­go pier­ście­nia, na­to­miast bocz­ne kółka służą do mo­co­wa­nia wodzy po­moc­ni­czych (jeśli nie używa się ogło­wia wę­dzi­dło­we­go).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: kawka


Źródła:

Wiktionary

Kawerna

1. otwór skal­ny wy­my­ty przez wodę;
2. ubyt­ki w na­rzą­dach ludz­kich pow­sta­łe na sku­tek obu­mie­ra­nia tka­nek
3. wy­ro­bi­sko gór­ni­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. pust­ka w skale ut­wo­rzo­na w wy­ni­ku wie­trze­nia che­micz­ne­go

 (1.2) med. jama w na­rzą­dzie wew­nętrz­nym ciała pow­sta­ła na sku­tek cho­ro­by


Ka­wer­na, ka­wer­na kra­so­wo–su­fo­zyj­na – pusta prze­strzeń w ska­łach, pow­sta­ła w wy­ni­ku pro­ce­sów na­tu­ral­nych łu­go­wa­nia, czyli roz­pu­szcza­nia skład­ni­ków skal­nych, przy rów­no­czes­nym od­pro­wa­dza­niu do sy­ste­mu kra­so­we­go ma­te­ria­łów kla­stycz­nych.

W Pol­sce ka­wer­ny naj­licz­niej wy­stę­pu­ją na ob­sza­rze Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, są bar­dzo czę­ste w zło­żach rud Zn-Pb w re­jo­nie ol­ku­skim. Wy­peł­nio­ne są tam wtór­ny­mi wę­gla­na­mi lub gal­ma­na­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawernowy

→ ka­wer­na


Patrz:kawerna

Źródła:

SJP.pl

Kawi

język na­le­żą­cy do in­do­ne­zyj­skiej grupy ję­zy­ków au­stro­ne­zyj­skich, uży­wa­ny w niek­tó­rych re­gio­nach Jawy


Źródła:

SJP.pl

Kawia

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


Kawia ("Cavia") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kawii (Ca­vii­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ka­wio­wa­tych (Ca­vii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kawiara

ko­bie­ta lu­bią­ca kawę; ka­wosz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. pot. ama­tor­ka kawy, ko­bie­ta pi­ją­ca czę­sto kawę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawiarenka

zdrob­nie­nie od: ka­wiar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ka­wiar­nia

 (1.2) mała ka­wiar­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawiarka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo trud­nią­ca się pa­rze­niem kawy; ba­rist­ka;
2. ci­śnie­nio­we urzą­dze­nie do pa­rze­nia kawy; ka­fe­tie­ra, ka­fe­te­ria, ma­ki­net­ka;
3. re­gio­nal­nie: bułka pa­ry­ska (fran­cu­ska)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spe­cjal­nie pa­rze­niem i ser­wo­wa­niem kawy (daw­niej słu­żą­ca tego ro­dza­ju)

 (1.2) daw. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca ka­wiar­nię

 (1.3) daw. ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca w ka­wiar­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawiarnia

lokal ga­stro­no­micz­ny, gdzie ser­wu­je się kawę, her­ba­tę, inne na­po­je, cia­sta, de­se­ry itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lokal, w któ­rym po­da­je się kawę i inne na­po­je;


Ka­wiar­nia – lokal ga­stro­no­micz­ny bę­dą­cy prze­de wszyst­kim miej­scem spot­kań to­wa­rzy­skich. Po­da­wa­ne są tam głów­nie na­po­je i dania de­se­ro­we, głów­nie kawa, zaz­wy­czaj rów­nież: ciast­ka, lody, her­ba­ta czy wino. Może pro­wa­dzić dzia­łal­ność roz­ryw­ko­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawiarniany

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ka­wiar­ni


Źródła:

Wiktionary

Kawiarniowy

przy­miot­nik od: ka­wiar­nia


Źródła:

SJP.pl

Kawiarz

1. osoba lu­bią­ca kawę; ka­wosz;
2. daw­niej: wła­ści­ciel ka­wiar­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. pot. ama­tor picia kawy; osoba czę­sto pi­ją­ca kawę

 (1.2) przest. wła­ści­ciel ka­wiar­ni

 (1.3) przest. osoba przy­rzą­dza­ją­ca kawę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawice

Ka­wi­ce ( "Koitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Pro­cho­wi­ce.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 94


Źródła:

Wikipedia

Kawing

po­tocz­nie: picie kawy; ka­wo­sze­nie, kaw­ko­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Kawior

so­lo­na ikra ryb je­sio­tro­wa­tych, ło­so­sio­wa­tych lub dor­szo­wa­tych, ce­nio­na dla smaku, po­da­wa­na zwy­kle jako prze­ką­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. prze­ką­ska z so­lo­nej ikry niek­tó­rych ga­tun­ków ryb (np. ło­so­sia, dor­sza), w ko­lo­rze czar­nym lub czer­wo­nym;

 (1.2) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we


Ka­wior – so­lo­na ikra ryb je­sio­tro­wa­tych (ka­wior czar­ny lub ro­syj­ski), ło­so­sio­wa­tych (ka­wior czer­wo­ny), dor­szo­wa­tych (ka­wior nor­we­ski) lub in­nych ryb. Ka­wio­rem na­zy­wa się rów­nież jajka śli­ma­ków (ka­wior śli­ma­czy lub biały ka­wior, po­pu­lar­ny szcze­gól­nie we Fran­cji – "ca­viar d'escar­gots").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawioreczek

zdrob­nie­nie od: ka­wio­rek


Źródła:

SJP.pl

Kawiorek

zdrob­nie­nie od: ka­wior


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ka­wior

 (1.2) reg. pozn. spoż. długa bułka pszen­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawiorka

długa pszen­na bułka (gwara poz­nań­ska)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. spoż. długa bułka pszen­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawiorowy

przy­miot­nik od: ka­wior


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­wio­rem, do­ty­czą­cy ka­wio­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawiowate

ro­dzi­na gry­zo­ni z po­drzę­du je­żoz­wie­rzow­ców


Ka­wio­wa­te, daw­niej także: ma­ro­wa­te (Ca­vii­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du je­żoz­wie­rzoksz­tałt­nych (Hy­stri­co­gnat­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia). Ko­pal­ne ma­ro­wa­te znane są już od mio­ce­nu. Ro­dzi­na obej­mu­je 6 ro­dza­jów z 20 ga­tun­ka­mi. Współ­cze­śnie ży­ją­cy­mi przed­sta­wi­cie­la­mi ma­ro­wa­tych są m.in. kawia do­mo­wa (po­tocz­nie: świn­ka mor­ska), mara pa­ta­goń­ska i kawia bra­zy­lij­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawiowaty

o ce­chach ka­wio­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


Źródła:

SJP.pl

Kawitacja

wrze­nie wody na śru­bach okrę­to­wych i śmi­głach sa­mo­lo­tów, po­wo­du­ją­ce usz­ko­dze­nia tych­że urzą­dzeń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zja­wi­sko gwał­tow­ne­go two­rze­nia się bą­bel­ków gazu w cie­czy pod wpły­wem zmian ci­śnie­nia;


Ka­wi­ta­cja – zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na gwał­tow­nej prze­mia­nie fa­zo­wej z fazy cie­kłej w fazę ga­zo­wą pod wpły­wem zmniej­sze­nia ci­śnie­nia. Je­że­li ciecz gwał­tow­nie przy­spie­sza zgod­nie z za­sa­dą za­cho­wa­nia ener­gii, ci­śnie­nie sta­tycz­ne cie­czy musi zma­leć. Dzie­je się tak np. w wą­skim ot­wo­rze prze­lo­to­wym za­wo­ru albo na po­wierzch­ni śruby na­pę­do­wej stat­ku. Ka­wi­ta­cja wy­stę­pu­je wy­łącz­nie w cie­czach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawitacyjny

zwią­za­ny z ka­wi­ta­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ka­wi­ta­cją, do­ty­czą­cy, ka­wi­ta­cji, wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­sko ka­wi­ta­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawka

1. wszyst­ko­żer­ny ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych;
2. zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­sia, kaw­cia, ka­wu­nia, ka­wuń­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lo­e­us|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych;

 (1.2) zdrobn. od: kawa (napój)

 (1.3) pot. skrom­ne przy­ję­cie po­po­łud­nio­we lub wie­czor­ne, na któ­rym po­da­je się na­po­je i sło­dy­cze

 (1.4) gw-pl|Poz­nań., żart. za­kon­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawkować

po­tocz­nie: pić kawę; ka­wo­szyć


Źródła:

SJP.pl

Kawnice

Kaw­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Go­li­na.

Ety­mo­lo­gia nazwy miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy włas­nej "Kawna" lub od nazwy po­spo­li­tej "kawa", bę­dą­cej wcze­śniej okre­śle­niem kawki. We­dług do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych w XIV wieku za­pi­sy­wa­na była jako "Kaw­ny­cze", "Kaw­nic", w XV wieku "Kaw­ni­cza", "Caw­ny­cza", w XVI wieku "Kraw­ni­ca", "Kaw­ni­cza", "Caw­ny­cza", "Caw­ny­cze", od XVII wieku "Kaw­ni­ce".


Źródła:

Wikipedia

Kawny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. brą­zo­wy


Źródła:

Wiktionary

Kawomat

po­tocz­nie: au­to­mat do pa­rze­nia lub sprze­da­ży kawy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do pa­rze­nia lub sprze­da­ży kawy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawon

arbuz;
1. jed­no­rocz­na, afry­kań­ska ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych, upra­wia­na w cie­płych kra­jach na całym świe­cie ze wzglę­du na smacz­ne owoce;
2. owoc tej ro­śli­ny w kształ­cie dużej kuli (o masie nawet do 16 kg), z gru­bym, wod­ni­stym i słod­kim miąż­szem barwy czer­wo­nej, ró­żo­wej lub żół­tej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. lwów. kra­ków., zob. arbuz.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawopodobny

imi­tu­ją­cy kawę


Źródła:

SJP.pl

Kawosz

osoba lu­bią­ca kawę; ka­wiarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ama­tor picia kawy; osoba czę­sto pi­ją­ca kawę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawoszka

ko­bie­ta lu­bią­ca kawę; ka­wia­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mi­ło­śnicz­ka kawy, ama­tor­ka kawy, ko­bie­ta pi­ją­ca kawę bar­dzo czę­sto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawoszyć

po­tocz­nie: pić kawę; kaw­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Kawowiec

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych, o skó­rza­stych, ciem­no­zie­lo­nych li­ściach i won­nych, bia­łych lub zie­lo­nych kwia­tach, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej ze wzglę­du na na­sio­na (tzw. ziar­na kawy) za­wie­ra­ją­ce ko­fe­i­nę, uży­wa­ne do przy­rzą­dza­nia po­bu­dza­ją­ce­go na­po­ju - kawy; kawa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cof­fea|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­ny krzew i drze­wo z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych;


Nie mylić z: ka­ka­o­wiec oraz ka­o­wiec.

Ka­wo­wiec, kawa ("Cof­fea" L.) – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych krze­wów i drzew z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych. Obej­mu­je 104 ga­tun­ki. W więk­szo­ści po­cho­dzą one z te­re­nu Afry­ki, niek­tó­re ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w Azji. Niek­tó­re z nich są upra­wia­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawowy

1. → kawa;
2. ma­ją­cy smak kawy;
3. ma­ją­cy kolor kawy z mle­kiem; jas­no­brą­zo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kawy, zwią­za­ny z kawą – na­sio­na­mi ka­wow­ca

 (1.2) do­ty­czą­cy kawy, zwią­za­ny z kawą – na­po­jem przy­rzą­dza­nym z pa­lo­nych i zmie­lo­nych na­sion ka­wow­ca

 (1.3) do­ty­czą­cy ka­wow­ca

 (1.4) ma­ją­cy smak kawy, za­wie­ra­ją­cy kawę – pa­lo­ne i zmie­lo­ne ziar­na ka­wow­ca

 (1.5) ma­ją­cy kolor kawy z mle­kiem; jas­no­brą­zo­wy

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wi­śnio­wy

 (1.7) gw-pl|Bu­ko­wi­na, księ­stwo ło­wic­kie. brą­zo­wy (nie tylko jas­no­brą­zo­wy)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawsko

zgru­bie­nie od: kawa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: kawa


Kaw­sko ( Кавсько, "Kawś­ko") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie stryj­skim. W 2001 roku li­czy­ła 1453 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kawula

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kawulec

po­tocz­nie: kawa; mała czar­na


Źródła:

SJP.pl

Kawunia

zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­sia, kaw­cia, kawka, ka­wuń­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od kawa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawusia

zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­nia, kaw­cia, kawka, ka­wuń­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: kawa (napój)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawuńcia

zdrob­nie­nie od: kawa (w zna­cze­niu: napój lub jego por­cja); ka­wu­sia, kaw­cia, kawka, ka­wu­nia


Źródła:

SJP.pl

Kawówka

na­lew­ka ka­wo­wa


Źródła:

SJP.pl

Kawęcki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kawęczeć

1. skar­żyć się stale na do­le­gli­wo­ści; stę­kać, na­rze­kać, kwę­kać;
2. daw­niej: mo­zol­nie coś robić, ślę­czeć nad czymś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. pot. stale na­rze­kać, uty­ski­wać, kwę­kać, uskar­żać się na do­le­gli­wo­ści

 (1.2) daw. nie­do­ma­gać, być cho­ro­wi­tym, cher­lać

 (1.3) daw. cho­ro­wać, być cho­rym, cier­pieć, bie­do­wać, zno­sić biedę

 (1.4) daw. poś­wię­cać cze­muś czas, wy­si­łek, mo­zo­lić się, tru­dzić się, ślę­czeć nad czymś, dukać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ka­wę­czeć się

 (2.1) daw. drę­czyć się, mę­czyć się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kawęczyn

nazwa wielu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kawęczynek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kawęczyć

daw­niej: ka­wę­czeć;
1. skar­żyć się stale na do­le­gli­wo­ści; stę­kać, na­rze­kać, kwę­kać;
2. mo­zol­nie coś robić, ślę­czeć nad czymś


Źródła:

SJP.pl

Kawęczyński

→ Ka­wę­czyn


Patrz:Kawęczyn

Źródła:

SJP.pl

Kayah

Kayah, właśc. Ka­ta­rzy­na Magda Ro­o­i­jens z domu Szczot (ur. 5 li­sto­pa­da 1967 w War­sza­wie) – pol­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów, kom­po­zy­tor­ka, pro­du­cent­ka mu­zycz­na, pre­zen­ter­ka ra­dio­wa, fi­lan­trop­ka i oso­bo­wość me­dial­na po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go. Człon­ki­ni Rady Pol­skiej Fun­da­cji Mu­zycz­nej. Współ­za­ło­ży­ciel­ka wyt­wór­ni pły­to­wej Kayax.


Źródła:

Wikipedia

Kazaa

w in­for­ma­ty­ce: kom­pu­te­ro­wy pro­gram klienc­ki sieci P2P, umoż­li­wia­ją­cy wy­mia­nę pli­ków mię­dzy użyt­kow­ni­ka­mi In­ter­ne­tu


Kazaa (także KaZaA, pełna nazwa Kazaa Media Desk­top) – kom­pu­te­ro­wy pro­gram klienc­ki sieci P2P – FastTrack, stwo­rzo­ny w marcu 2001 roku przez szwedz­kie­go pro­gra­mi­stę Ni­kla­sa Zennströma, póź­niej sprze­da­ny au­stra­lij­skiej fir­mie Shar­man Net­works.

Wy­szu­ki­wa­nie i wy­mia­na pli­ków mię­dzy klien­ta­mi Kazaa od­by­wa się bez poś­red­nict­wa cen­tral­ne­go ser­we­ra jako tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazach

oby­wa­tel Ka­zach­sta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­ro­do­wo­ści ka­zach­skiej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazachski

1. do­ty­czą­cy Ka­za­chów; ka­za­ski;
2. do­ty­czą­cy Ka­zach­sta­nu; ka­zach­stań­ski


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­za­chów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z ro­dzi­ny ję­zy­ków tur­kij­skich, język pań­stwo­wy Ka­zach­sta­nu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazachskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ka­zach­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ka­zach­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ka­zach­skim


Źródła:

Wiktionary

Kazachskość

→ ka­zach­ski


Patrz:kazachski

Źródła:

SJP.pl

Kazachstan

pań­stwo le­żą­ce czę­ścio­wo w Azji i w Eu­ro­pie; Re­pu­bli­ka Ka­zach­sta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo na po­gra­ni­czu Eu­ro­py i Azji, ze sto­li­cą w Asta­nie;


Ka­zach­stan, Re­pu­bli­ka Ka­zach­sta­nu ( Қазақстан, Қазақстан Республикасы, "Ka­zak­stan", "Ka­zak­stan Rie­spu­bli­ka­sy"; Казахстан, Республика Казахстан, "Ka­zach­stan", "Rie­spu­bli­ka Ka­zach­stan") – pań­stwo le­żą­ce czę­ścio­wo w Azji (88% po­wierzch­ni) i czę­ścio­wo w Eu­ro­pie (12% po­wierzch­ni) – te­re­ny na za­chód od rzeki Emba), pow­sta­łe w 1991 w wy­ni­ku roz­pa­du Związ­ku Ra­dziec­kie­go, gra­ni­czą­ce z Chi­na­mi (1460 km gra­ni­cy), Kir­gi­sta­nem (980 km), Turk­me­ni­sta­nem (380 km), Uzbe­ki­sta­nem (2300 km) oraz Fe­de­ra­cją Ro­syj­ską (6467 km).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazachstanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ka­zach­sta­nu


Źródła:

Wiktionary

Kazachstańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ka­zach­sta­nu


Źródła:

Wiktionary

Kazachstański

do­ty­czą­cy Ka­zach­sta­nu; ka­zach­ski; ka­za­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­zach­sta­nem, do­ty­czą­cy Ka­zach­sta­nu

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do Ka­zach­sta­nu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Ka­zach­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazaczok

ta­niec po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie Za­chod­niej w dru­giej po­ło­wie lat sześć­dzie­sią­tych, opar­ty na róż­nych prze­rób­kach jed­nej z naj­bar­dziej zna­nych pie­śni ro­syj­skich - "Ka­tiu­sza"; ko­za­czok


Źródła:

SJP.pl

Kazakina

daw­niej: luźna su­knia bez rę­ka­wów


Źródła:

SJP.pl

Kazalnica

1. daw­niej: am­bo­na, mów­ni­ca do wy­gła­sza­nia kazań w ko­ście­le;
2. w al­pi­ni­sty­ce: for­ma­cja skal­na, tur­nia stro­mo pod­cię­ta ur­wi­ska­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rel. am­bo­na

 (1.2) wy­stęp skal­ny z trzech stron oto­czo­ny ur­wi­ska­mi lub wy­sta­ją­cy ze stoku frag­ment skał


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazalniczy

zwią­za­ny z wy­gła­sza­niem kazań, z ka­za­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Kazamata

1. po­dziem­ne po­mie­szcze­nie słu­żą­ce pod­czas wojny jako schron lub ma­ga­zyn broni, daw­niej także jako izba wię­zien­na;
2. opan­ce­rzo­ne po­mie­szcze­nie na okrę­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. w for­ty­fi­ka­cji: bu­dow­la o mu­ro­wa­nym skle­pie­niu, chro­nią­cym przed ogniem ar­ty­le­ryj­skim, uży­wa­na jako sta­no­wi­sko dział lub ma­ga­zyn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazamatowy

przy­miot­nik od: ka­za­ma­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ka­za­ma­ta­mi, do­ty­czą­cy ka­za­mat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazamaty

1. po­dziem­ne po­mie­szcze­nie słu­żą­ce pod­czas wojny jako schron lub ma­ga­zyn broni, daw­niej także jako izba wię­zien­na;
2. opan­ce­rzo­ne po­mie­szcze­nie na okrę­cie


Ka­za­ma­ty (nazwa hi­sto­rycz­na: Do Ka­za­my­ty) – przy­sió­łek wsi Ka­sin­ka Mała w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Msza­na Dolna.

W la­tach 1975−1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazan

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazanecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazanie

1. prze­mo­wa du­chow­ne­go do wier­nych, zwy­kle pod­czas na­bo­żeń­stwa; ho­mi­lia;
2. tekst tego prze­mó­wie­nia;
3. po­tocz­nie: długa, nudna prze­mo­wa w celu po­u­cze­nia kogoś; ty­ra­da, pe­ro­ra, po­ła­jan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. re­li­gij­na prze­mo­wa, któ­rej celem jest prze­ka­za­nie prawd wiary i zasad życia mo­ral­ne­go, w chrze­ści­jań­stwie także część mszy lub na­bo­żeń­stwa;

 (1.2) przen. pot. na­dę­ta mowa umo­ral­nia­ją­ca

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|kazać.


Ka­za­nie (łac. "sermo") – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry sto­so­wa­nej, prze­mo­wa wy­gła­sza­na zwy­kle przez osobę du­chow­ną wyz­na­nia chrze­ści­jań­skie­go, która ma za za­da­nie na­u­cza­nie i prze­ka­za­nie tre­ści re­li­gij­nych. Od­mia­ną ka­za­nia jest ho­mi­lia za­wie­ra­ją­ca wy­ja­śnie­nie frag­men­tu tek­stu bi­blij­ne­go, czę­sto błęd­nie uwa­ża­na za sy­no­nim tego ter­mi­nu. Do 1970 roku ka­za­nia w Ko­ście­le ka­to­lic­kim były gło­szo­ne z am­bo­ny, obec­nie – czę­ściej z ka­zal­ni­cy (zwa­nej też po­e­tyc­ko sto­łem słowa Bo­że­go).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazaniowy

przy­miot­nik od: ka­za­nie


Źródła:

SJP.pl

Kazanka

zdrob­nie­nie od: ka­za­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ka­za­nia; ko­bie­ta z tego mia­sta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazanko

zdrob­nie­nie od: ka­za­nie


Źródła:

SJP.pl

Kazanowianin

miesz­ka­niec Ka­za­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kazanowianka

miesz­kan­ka Ka­za­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kazanowski

przy­miot­nik od: Ka­za­nów


Źródła:

SJP.pl

Kazanów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


Ka­za­nów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie zwo­leń­skim, w gmi­nie Ka­za­nów. Leży nad rzeką Ił­żan­ką. Jest sie­dzi­bą gminy Ka­za­nów oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie, lo­ko­wa­ne w 1556 roku, w dru­giej po­ło­wie XVI wieku po­ło­żo­ne było w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazanłycki

przy­miot­nik od: Ka­zan­łyk


Źródła:

SJP.pl

Kazanłyk

mia­sto w Buł­ga­rii


Ka­zan­łyk ( Казанлък) – mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Buł­ga­rii, nie­mal w cen­trum Do­li­ny Róż, na pół­noc od Sta­rej Za­go­ry. Prze­mysł ma­szy­no­wy, tek­styl­ny; mia­sto znane jest z pro­duk­cji olej­ku ró­ża­ne­go, po­zy­ski­wa­ne­go z ogrom­nych pól ob­sa­dzo­nych ró­ża­mi. 47 tys. miesz­kań­ców (2021).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazarka

dzika kacz­ka o rdza­wym upie­rze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­dor­na fer­ru­gi­nea|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazarma

ko­sza­ry


Źródła:

SJP.pl

Kazaski

do­ty­czą­cy Ka­za­chów; ka­zach­ski


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ka­za­chów lub Ka­zach­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazaszka

oby­wa­tel­ka Ka­zach­sta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ka­zach­sta­nu, przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du ka­zach­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazatelnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. am­bo­na


Źródła:

Wiktionary

Kazać

1. wy­da­wać, wydać roz­kaz albo po­le­ce­nie; po­le­cać (po­le­cić), za­rzą­dzać (za­rzą­dzić), roz­ka­zy­wać (roz­ka­zać);
2. po­wo­do­wać, spo­wo­do­wać, że coś się dzie­je, zmu­szać, zmu­sić do cze­goś swoim po­stę­po­wa­niem, nie roz­ka­zem;
3. prze­sta­rza­łe: wy­gło­sić, gło­sić ka­za­nie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni mo­dal­ny

 (1.1) wydać roz­kaz zro­bie­nia cze­goś

 (1.2) wydać po­le­ce­nie

 (1.3) przest. gło­sić ka­za­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazań

1. wy­da­wać, wydać roz­kaz albo po­le­ce­nie; po­le­cać (po­le­cić), za­rzą­dzać (za­rzą­dzić), roz­ka­zy­wać (roz­ka­zać);
2. po­wo­do­wać, spo­wo­do­wać, że coś się dzie­je, zmu­szać, zmu­sić do cze­goś swoim po­stę­po­wa­niem, nie roz­ka­zem;
3. prze­sta­rza­łe: wy­gło­sić, gło­sić ka­za­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Ta­tar­sta­nu;


Kazań ( Казань, Казан, Qazan) – mia­sto w Rosji, sto­li­ca Ta­tar­sta­nu, le­żą­ce przy uj­ściu Ka­zan­ki do Wołgi (Sa­mar­ski Zbior­nik Wodny). Liczy 1,25 mln miesz­kań­ców (2021).

Oś­ro­dek prze­my­słu ma­szy­no­we­go, che­micz­ne­go (far­ma­cja), gu­mo­we­go, fu­trzar­skie­go, skó­rza­no-obuw­ni­cze­go, włó­kien­ni­cze­go i spo­żyw­cze­go. Jedno z więk­szych ro­syj­skich cen­trów pro­duk­cji lot­ni­czej, w mie­ście znaj­du­ją się dwie duże wyt­wór­nie: Ka­zań­skie Zjed­no­cze­nie Prze­my­słu Lot­ni­cze­go oraz Ka­zań­ska Fa­bry­ka Śmi­głow­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazańczyk

miesz­ka­niec Ka­za­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ka­za­nia; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazański

przy­miot­nik od: Kazań


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­za­niem, do­ty­czą­cy Ka­za­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazba

twier­dza lub cy­ta­de­la w ar­chi­tek­tu­rze mu­zuł­mań­skiej; kasba


Źródła:

SJP.pl

Kazbek

Ka­zbek (gruz. მყინვარწვერი, "Mkin­warc­we­ri"; ros. Казбек, "Ka­zbiek"; oset. Сæна, "Sæna", Хъазыбег, "Qa­zy­beg", Чырыстийы цъупп, "Čyrystijy c’upp"), jeden z naj­wyż­szych szczy­tów Ka­u­ka­zu na gra­ni­cy Gruz­ji z Rosją (Re­pu­bli­ka Pół­noc­ną Ose­tią-Ala­nią) o wy­so­ko­ści 5054 m n.p.m., po­ło­żo­ny we wschod­niej czę­ści cen­tral­ne­go Ka­u­ka­zu.


Źródła:

Wikipedia

Kazberuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kazeina

głów­ny skład­nik biał­ko­wy mleka; ser­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. biał­ko z mleka ssa­ków;


Ka­ze­i­na (ser­nik) – biał­ko z mleka, które zo­sta­je wy­o­dręb­nio­ne w pro­ce­sie tra­wie­nia po­przez dzia­ła­nie pod­puszcz­ki.

Ka­ze­i­na na­le­ży do fos­fo­pro­te­in i gli­ko­pro­te­in, co oz­na­cza, że w łań­cu­chu biał­ka wbu­do­wy­wa­ne są resz­ty cu­kro­we i fos­fo­ra­no­we.

Ka­ze­i­na jest naj­waż­niej­szym biał­kiem mleka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazeinian

po­chod­na ka­ze­i­ny


Źródła:

SJP.pl

Kazeinowy

przy­miot­nik od: ka­ze­i­na


przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. do­ty­czą­cy ka­ze­i­ny, wła­ści­wy ka­ze­i­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazejak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kazek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., po­u­fa­ła forma od Ka­zi­mierz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Kazka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazemata

daw­niej: ka­za­ma­ta - skle­pio­ne, be­to­no­we po­mie­szcze­nie pod for­ty­fi­ka­cja­mi słu­żą­ce jako sta­no­wi­sko obron­ne pod­czas wojny, ma­ga­zy­ny lub wię­zie­nie; loch wię­zien­ny


Źródła:

SJP.pl

Kazetempowiec

czło­nek Ko­mu­ni­stycz­ne­go Związ­ku Mło­dzie­ży Pol­ski (KZMP); KZMP-owiec


Źródła:

SJP.pl

Kazetempowski

→ KZMP (Ko­mu­ni­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży Pol­ski); KZMP-owski


Źródła:

SJP.pl

Kazia

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mie­ra (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrob­nie­nie od Ka­zi­mie­ra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. zob. Kazio.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaziczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Ka­zi­mierz


Źródła:

Wiktionary

Kazik

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie); Kazio, Ka­ziu­nio


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., po­u­fa­ła forma imie­nia Ka­zi­mierz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazikowski

naz­wi­sko, np. Zyg­munt Ka­zi­kow­ski (1887-1906), czło­nek Or­ga­ni­za­cji Bo­jo­wej Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Kazikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ka­zi­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kazimiera

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ka­zi­mie­ra – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ka­zi­mierz. W śred­nio­wie­czu nie wy­stę­po­wa­ło. Praw­do­po­dob­nie roz­po­wszech­ni­ło się pod ko­niec XVII wieku, po przy­jeź­dzie do Pol­ski Ma­ry­sień­ki, żony króla Jana III So­bie­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazimierczak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazimierczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kazimierczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kazimierka

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mie­ra (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Kazimierowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kazimierowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kazimierowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kazimierski

przy­miot­nik od miast: Ka­zi­mie­rza Wiel­ka, Ka­zi­mierz Bi­sku­pi, Ka­zi­mierz Dolny, Ka­zi­mierz Gór­ni­czy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do miej­sco­wo­ści: Ka­zi­mie­rza Wiel­ka, Ka­zi­mierz Bi­sku­pi, Ka­zi­mierz Dolny, Ka­zi­mierz Gór­ni­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazimierz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) dziel­ni­ca Kra­ko­wa;

 (2.2) zob. Ka­zi­mierz Gór­ni­czy.;

 (2.3) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce

 (2.4) geogr. zob. Ka­zi­mierz Dolny.

 (2.5) geogr. zob. Ka­zi­mierz Bi­sku­pi.

 (2.6) geogr. zob. Ka­zi­mierz Po­mor­ski.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazimierzanin

miesz­ka­niec Ka­zi­mie­rzy Wiel­kiej, Ka­zi­mie­rza Bi­sku­pie­go, Ka­zi­mie­rza Dol­ne­go lub Ka­zi­mie­rza Gór­ni­cze­go


Źródła:

SJP.pl

Kazimierzanka

miesz­kan­ka Ka­zi­mie­rzy Wiel­kiej, Ka­zi­mie­rza Bi­sku­pie­go, Ka­zi­mie­rza Dol­ne­go lub Ka­zi­mie­rza Gór­ni­cze­go


Źródła:

SJP.pl

Kazimierzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kazimierzostwo

Ka­zi­mierz z mał­żon­ką; Ka­zi­mie­rzo­wie


Źródła:

SJP.pl

Kazimierzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Ka­zi­mie­rza


Źródła:

Wiktionary

Kazimierzowie

Ka­zi­mierz z mał­żon­ką; Ka­zi­mie­rzo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Kazimierzowski

→ Ka­zi­mie­rzów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z pa­no­wa­niem Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go;


Patrz:Kazimierzów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazimierzowy

taki jak u Ka­zi­mie­rza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ka­zi­mie­rza


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ka­zi­mie­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazimierzów

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazimierzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. córka Ka­zi­mie­rza


Źródła:

Wiktionary

Kazimira

ro­śli­na ja­dal­na z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kazio

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie); Ka­ziu­nio, Kazik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Ka­zi­mierz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazionny

żar­to­bli­wie: pań­stwo­wy, skar­bo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) środ. lub żart. pań­stwo­wy, skar­bo­wy; sta­no­wią­cy włas­ność pań­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazior

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaziowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kazia lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kazirodca

osoba utrzy­mu­ją­ca sto­sun­ki sek­su­al­ne z kimś bli­sko spo­krew­nio­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek, osoba do­pu­szcza­ją­ca się ka­zi­rodzt­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazirodczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ka­zi­rod­czy, do­pu­szcza­jąc się ka­zi­rodzt­wa


Źródła:

Wiktionary

Kazirodczy

→ ka­zi­rodzt­wo


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ka­zi­rodzt­wem


Patrz:kazirodztwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazirodztwo

ob­co­wa­nie płcio­we z osobą bli­sko spo­krew­nio­ną; in­cest


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sto­sun­ki płcio­we z osobą bli­sko spo­krew­nio­ną, ro­dzaj pa­ra­fi­lii;


Ka­zi­rodzt­wo – za­cho­wa­nie sek­su­al­ne w sto­sun­ku do osoby bli­sko spo­krew­nio­nej, ale także osób spo­wi­no­wa­co­nych, np. po­przez adop­cję czy mał­żeń­stwo krew­ne­go. W wielu kul­tu­rach ka­zi­rodzt­wo po­zo­sta­je te­ma­tem tabu i po­strze­ga­ne jako jed­noz­nacz­nie złe – co uza­sad­nia się zwięk­szo­nym ry­zy­kiem wy­stą­pie­nia u po­tom­stwa wad wro­dzo­nych, nie­peł­no­spraw­no­ści fi­zycz­nej i in­te­lek­tu­al­nej oraz przedw­czes­nej śmier­ci. Jest ono tym więk­sze, im wyż­szy jest sto­pień po­kre­wień­stwa ge­ne­tycz­ne­go ro­dzi­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazirodźca

daw­niej: ka­zi­rod­ca; ka­zi­rod­nik


Źródła:

SJP.pl

Kaziu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., gwara. zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Ka­zi­mierz

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) W. lp. od: Kazio


Źródła:

Wiktionary

Kaziuk

re­gio­nal­nie zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie); Kazio, Kazik, Kazek


Ka­ziuk (Ka­ziu­ki, Ka­ziu­ko mugė) – od­by­wa­ją­cy się od czte­ry­stu lat jar­mark od­pu­sto­wy w Wil­nie w dzień świę­te­go Ka­zi­mie­rza (4 marca). W jego trak­cie od­by­wa­ły się po­cho­dy na czele z ku­gla­rza­mi i prze­bie­rań­ca­mi. Ka­ziu­ki miały miej­sce na Placu Ka­te­dral­nym, a od 1901 roku na Placu Łu­ki­skim. W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym po­chód ot­wie­rał prze­bra­ny za św. Ka­zi­mie­rza wil­nia­nin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaziuki

ro­dzaj jar­mar­ku od­by­wa­ją­ce­go się w dzień św. Ka­zi­mie­rza (4 marca)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dzień św. Ka­zi­mie­rza – 4 marca;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaziunio

zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie); Kazio, Kazik


Źródła:

SJP.pl

Kazić

prze­sta­rza­łe:
1. dzia­łać na kogoś lub coś szkod­li­wie; psuć, szpe­cić;
2. de­mo­ra­li­zo­wać


cza­sow­nik

 (1.1) stpol. psuć, bu­rzyć, ni­szczyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazka

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Ka­zi­mierz (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., po­u­fa­ła forma od Ka­zi­mie­ra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Kazek


Kazka – ukra­iń­ski ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 2017 w Ki­jo­wie przez wo­ka­list­kę Olek­san­drę Za­ric­ką i gi­ta­rzy­stę My­ky­tę Bu­da­sza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kazka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kaznodzieja

1. du­chow­ny wy­gła­sza­ją­cy ka­za­nia;
2. czło­wiek lu­bią­cy pra­wić mo­ra­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. ktoś, kto wy­gła­sza ka­za­nia;

 (1.2) pot. przen. ktoś, kto prawi mo­ra­ły

 (1.3) przen. uta­len­to­wa­ny mówca


Kaz­no­dzie­ja – osoba zaj­mu­ją­ca się wy­gła­sza­niem kazań lub ho­mi­lii, naj­czę­ściej w trak­cie na­bo­żeństw i wy­da­rzeń re­li­gij­nych. Zaz­wy­czaj funk­cję tę peł­nią du­chow­ni lub osoby świec­kie zwią­za­ne z daną wspól­no­tą.

Świad­ko­wie Je­ho­wy kaz­no­dzie­ją na­zy­wa­ją gło­si­cie­la – ochrz­czo­ne­go lub nie­ochrz­czo­ne­go człon­ka zboru, który nie­od­płat­nie głosi dobrą no­wi­nę o Kró­le­stwie Bożym, a kaz­no­dzie­ją peł­no­cza­so­wym – pio­nie­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaznodziejka

→ kaz­no­dzie­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta gło­szą­ca ka­za­nia


Patrz:kaznodzieja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaznodziejski

→ kaz­no­dzie­ja


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z kaz­no­dziej­stwem lub kaz­no­dzie­ją, do­ty­czą­cy kaz­no­dziej­stwa lub kaz­no­dziei

 (1.2) na­pu­szo­ny, na­dę­ty, zbyt mo­ra­li­zu­ją­cy, przy­po­mi­na­ją­cy styl kaz­no­dziei


Patrz:kaznodzieja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaznodziejsko

przy­słó­wek

 (1.1) pot. zbyt mo­ra­li­zu­ją­co, pom­pa­tycz­nie


Źródła:

Wiktionary

Kaznodziejstwo

wy­gła­sza­nie kazań; bycie kaz­no­dzie­ją


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. wy­gła­sza­nie kazań, bycie kaz­no­dzie­ją

 (1.2) rel. ca­łość twór­czo­ści kaz­no­dziej­skiej

 (1.3) ta­lent ora­tor­ski

 (1.4) pot. skłon­ność do wy­gła­sza­nia mów, pra­wie­nia mo­ra­łów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaznowski

naz­wi­sko


Kaz­now­ski − pol­skie naz­wi­sko, na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1266 osoby.

Kaz­now­scy herbu Su­che­kom­na­ty − szlach­ta za­gro­do­wa, pi­sa­li się "z Stęp­ko­wa" (Stęp­ków w po­wie­cie lu­bel­skim) i wo­ła­li się "So­po­ta­mi", wła­ści­cie­le wsi Kaz­nów


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazoo

[czy­taj: kazu] pry­mi­tyw­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy mem­bra­no­fo­nów dę­tych, w po­sta­ci drew­nia­nej, me­ta­lo­wej lub kar­to­no­wej rurki, zam­knię­tej z jed­nej stro­ny cien­ką mem­bra­ną, na­da­ją­cy gło­so­wi znieksz­tał­co­ne, no­so­we brzmie­nie przy śpie­wie mor­mo­ran­do; mir­li­ton


Kazoo – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy mem­bra­no­fo­nów dę­tych (mir­li­to­nów).

Kazoo to in­stru­ment-za­baw­ka, który w 1883 opa­ten­to­wał w Sta­nach Zjed­no­czo­nych War­ren Her­bert Frost. Jego udo­sko­na­lo­ną wer­sję o cha­rak­te­ry­stycz­nym kształ­cie ka­dłu­ba okrę­tu pod­wod­ne­go opa­ten­to­wał w 1902 Ge­or­ge D. Smith. Pier­wow­zo­rem kazoo jest.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazualistyczny

→ ka­zu­a­lizm


Patrz:kazualizm

Źródła:

SJP.pl

Kazualizm

po­gląd, we­dług któ­re­go przy­pa­dek rzą­dzi zda­rze­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Kazualny

1. rzad­ko: do­ty­czą­cy przy­pad­ku gra­ma­tycz­ne­go; przy­pad­ko­wy;
2. prze­sta­rza­łe: oko­licz­no­ścio­wy, przy­god­ny


Źródła:

SJP.pl

Kazuar

ol­brzy­mi ptak nie­lot­ny za­miesz­ku­ją­cy Nową Gwi­neę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­su­a­rius|ref=tak., duży, au­stra­lij­ski, tas­mań­ski i no­wog­wi­nej­ski nie­lot;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kazuarowate

o ce­chach ka­zu­a­ro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Ka­zu­a­ro­wa­te (Ca­su­a­rii­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu ka­zu­a­ro­wych (Ca­su­a­rii­for­mes). Obej­mu­je dwie po­dro­dzi­ny nie­lot­nych pta­ków za­miesz­ku­ją­cych Au­stra­lię, Nową Gwi­neę i są­sied­nie wyspy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazuarowaty

o ce­chach ka­zu­a­ro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Kazuarowe

1. → ka­zu­ar;
2. o ce­chach ka­zu­a­ro­wych (rząd pta­ków)


Ka­zu­a­ro­we (Ca­su­a­rii­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ga­tun­ki lą­do­we, nie­lot­ne, za­miesz­ku­ją­ce Au­stra­lię, Nową Gwi­neę i są­sied­nie wyspy. Ptaki te cha­rak­te­ry­zu­ją się du­ży­mi roz­mia­ra­mi, bra­kiem most­ka, re­duk­cją skrzy­deł i zdol­no­ścią do szyb­kie­go biegu. Ich pis­klę­ta są za­gnia­zdow­ni­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazuarowy

1. → ka­zu­ar;
2. o ce­chach ka­zu­a­ro­wych (rząd pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Kazuary

ro­dzi­na nie­lot­nych pta­ków za­miesz­ku­ją­cych Au­stra­lię i Nową Gwi­neę


Ka­zu­a­ry (Ca­su­a­rii­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ka­zu­a­ro­wa­tych (Ca­su­a­rii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazuaryna

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny rzew­nio­wa­tych, o sil­nie zre­du­ko­wa­nych li­ściach, ros­ną­ce prze­de wszyst­kim na te­re­nach pu­styn­nych i sa­wan­no­wych; rzew­nia


Źródła:

SJP.pl

Kazuarynowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu bu­kow­ców; rzew­nio­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Kazuarynowaty

o ce­chach ka­zu­a­ry­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Kazubek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kazuista

osoba zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i do­ku­men­to­wa­niem rzad­kich przy­pad­ków, zwła­szcza w me­dy­cy­nie lub pra­wie


Źródła:

SJP.pl

Kazuistka

→ ka­zu­i­sta


Patrz:kazuista

Źródła:

SJP.pl

Kazuistyczny

na­cią­ga­ny, wy­kręt­ny (naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do nie­ucz­ci­wych prób osią­ga­nia prze­wa­gi w dy­sku­sji za po­mo­cą po­zor­nie ra­cjo­nal­nych ar­gu­men­tów)


Źródła:

SJP.pl

Kazuistyka

1. po­kręt­na ar­gu­men­ta­cja, na­cią­ga­nie ar­gu­men­tów i przy­kła­dów w celu uza­sad­nie­nia ja­kiejś tezy;
2. dro­biaz­go­we roz­strzy­ga­nie szcze­gó­ło­wych pro­ble­mów, zwła­szcza mo­ral­nych lub praw­nych, przez sto­so­wa­nie do nich od­po­wied­nio do­bra­nych zasad ogól­nych;
3. for­mu­ło­wa­nie prze­pi­sów praw­nych opar­te na ana­li­zie kon­kret­nych przy­pad­ków;
4. ob­ser­wa­cja i ana­li­za rzad­kich przy­pad­ków cho­ro­bo­wych, do­ku­men­to­wa­nie przy­pad­ków rzad­kich scho­rzeń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­ku­men­to­wa­nie prze­bie­gu tej samej cho­ro­by u kilku osób


Ka­zu­i­sty­ka (łac. "casus", przy­pa­dek) – roz­strzy­ga­nie, w po­szcze­gól­nym wy­pad­ku ("casus") i przy da­nych oko­licz­no­ściach, mo­ral­nych lub praw­nych wąt­pli­wo­ści, jakie się na­su­wa­ją przy zbie­gu (ko­liz­ji) sprzecz­nych obo­wiąz­ków. Stąd roz­róż­nia się ka­zu­i­sty­kę mo­ral­ną (te­o­lo­gicz­ną) i praw­ni­czą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazuizm

rzad­ko: dro­biaz­go­we roz­strzy­ga­nie szcze­gó­ło­wych pro­ble­mów, zwła­szcza mo­ral­nych lub praw­nych, przez sto­so­wa­nie do nich od­po­wied­nio do­bra­nych zasad ogól­nych; ka­zu­i­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Kazulin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kazuo

Kazuo (jap. かずお, カズオ) – mę­skie imię ja­poń­skie.


Źródła:

Wikipedia

Kazuro

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kazus

casus; prze­sta­rza­le:
1. zda­rze­nie, wy­pa­dek, przy­kry zbieg oko­licz­no­ści;
2. za­gad­nie­nie, pro­blem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. wy­da­rze­nie po­wo­du­ją­ce skut­ki praw­ne

 (1.2) praw. za­da­nie, hi­po­te­tycz­na sy­tu­a­cja słu­żą­ca do spraw­dza­nia stu­den­tów z umie­jęt­no­ści sto­so­wa­nia prawa


Kazus – przy­pa­dek bę­dą­cy przed­mio­tem roz­strzy­gnię­cia, np. sądu, po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go. Za­gad­nie­nie, pro­blem praw­ny, któ­re­go roz­wią­za­niem zaj­mu­je się po­wo­ła­ny do tego organ, np. ka­zu­sem bę­dzie ca­łoksz­tałt oko­licz­no­ści wraz z roz­strzy­gnię­ciem spra­wy o za­bój­stwo, która to­czy­ła się przed sądem i w któ­rej za­padł wyrok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kazuśnik

śro­do­wi­sko­wo: książ­ka z przy­kła­da­mi przy­pad­ków bę­dą­cych przed­mio­tem roz­strzy­gnię­cia (ka­zu­sów)


Źródła:

SJP.pl

Kazwin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, sto­li­ca osta­nu o tej samej naz­wie;


Kaz­win "("per­ski: قزوین", Qazvīn)" – mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, w osta­nie Kaz­win, u pod­nó­ża gór El­burs. Około 370 tys. miesz­kań­ców w 2003 r. Sto­li­ca osta­nu o tej samej naz­wie.

W mie­ście uro­dzi­ła się Shi­rin Nes­hat, irań­ska ar­tyst­ka video artu, re­ży­ser­ka, sce­na­rzyst­ka i pro­du­cent­ka fil­mo­wa, miesz­ka­ją­ca w Nowym Jorku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kazwiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kaz­wi­nem, do­ty­czą­cy Kaz­wi­nu


Źródła:

Wiktionary

Kazym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, prawy do­pływ Obu


Źródła:

Wiktionary

Kaććh

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w in­dyj­skim sta­nie Gu­dźa­rat;

 (1.2) geogr. za­to­ka w za­chod­nich In­diach od­dzie­la­jąc re­gion Kaććh (1.1) od pół­wy­spu Kat­hi­ja­war;


Kaććh, (gu­dźa­ra­ti: કચ્છ, hindi: कच्छ, ang: Kachchh, Kutch) – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny (hindi: zila, ang: di­strict) w in­dyj­skim sta­nie Gu­dźa­rat. Miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem kaćć­hi, znacz­nie róż­nią­cym się od urzę­do­we­go w tym sta­nie ję­zy­ka gu­dźa­ra­ti, ale bli­skim ję­zy­ko­wi sind­hi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kał

od­cho­dy ludz­kie lub zwie­rzę­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. wy­da­lo­ne, nie­stra­wio­ne reszt­ki po­kar­mo­we;


Kał (ina­czej sto­lec, ek­skre­men­ty, od­cho­dy) – od­pa­do­we pro­duk­ty pro­ce­su tra­wie­nia.

Kał pow­sta­je w je­li­cie gru­bym. Reszt­ki po­kar­mo­we prze­mie­szcza­ne z je­li­ta cien­kie­go do je­li­ta gru­be­go mają kon­sy­sten­cję sto­sun­ko­wo płyn­ną. Do­pie­ro w je­li­cie gru­bym do­cho­dzi do koń­co­wej fazy re­sorp­cji wody i za­gę­szcze­nia kału.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kałabania

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Ku­ja­wy. po­gard. gruba i krępa osoba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) reg-pl|Prze­myśl. trud­na sy­tu­a­cja, ga­li­ma­tias

 (2.2) gw-pl|Ka­mie­niec Po­dol­ski,Dro­ho­bycz,Po­do­le,Ska­łat,Olesz­kow­ce,Trem­bow­la,Wierz­bo­wiec., reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. ka­łu­ża

 (2.3) gw-pl|Ska­łat. roz­le­wi­sko wodne

 (2.4) gw-pl|Ka­lisz. tęga ko­bie­ta


Źródła:

Wiktionary

Kałach

od­cho­dy ludz­kie lub zwie­rzę­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wojsk. ka­ra­bi­nek typu AK


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ła­czem, do­ty­czą­cy Ka­ła­cza


Źródła:

Wiktionary

Kałacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. ro­syj­skie mia­sto re­jo­no­we po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim;

 (1.2) zob. Ka­łacz nad Donem.


Ka­łacz ( Калач) – mia­sto w Rosji po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim. Ka­łacz prawa miej­skie otrzy­mał w roku 1945.

Znaj­du­je się u zbie­gu rzek To­łu­cze­jew­ka i Pod­gor­na­ja (do­pły­wy Donu), w od­le­gło­ści 294 km od mia­sta Wo­ro­neż.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kałakucki

prze­sta­rza­łe:
1. po­cho­dzą­cy z Kal­ku­ty; kal­kuc­ki;
2. od­no­szą­cy się do ka­ła­ku­ta, ko­gu­ta in­dyj­skiej rasy;
3. po­gard­li­wie: od­no­szą­cy się do uni­tów, ka­to­li­ków obrząd­ku grec­kie­go


przy­miot­nik

 (1.1) przest. po­cho­dzą­cy z Ka­li­ka­tu (mia­sta na Wy­brze­żu Ma­la­bar­skim)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałakut

kogut in­dyj­skiej rasy kur


Źródła:

SJP.pl

Kałakutas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kresy. po­gard. po­li­cjant lub żan­darm li­tew­ski z okre­su II wojny świa­to­wej

 (1.2) kresy. po­gard. o oso­bie na­ro­do­wo­ści li­tew­skiej


Źródła:

Wiktionary

Kałakuty

po­gard­li­we okre­śle­nie uni­tów, ka­to­li­ków obrząd­ku grec­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Kałamarnica

gło­wo­nóg po­sia­da­ją­cy wal­co­wa­te ciało z licz­ny­mi ra­mio­na­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy, po­ru­sza­ją­cy się ru­chem odrzu­to­wym, ży­ją­cy gro­mad­nie w At­lan­ty­ku i Morzu Śró­dziem­nym; kal­mar; lo­li­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ja­dal­ny gło­wo­nóg mor­ski;

 (1.2) kulin. mięso ka­ła­mar­ni­cy (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałamarnice

rząd mor­skich gło­wo­no­gów o wal­co­wa­tym ciele z licz­ny­mi ra­mio­na­mi ota­cza­ją­cy­mi otwór gę­bo­wy; kal­ma­ry


Ka­ła­mar­ni­ce, kal­ma­ry, kal­ma­roksz­tałt­ne (Te­ut­hi­da) – grupa około 300 ga­tun­ków gło­wo­no­gów za­li­cza­nych do dzie­się­cior­nic, tra­dy­cyj­nie kla­sy­fi­ko­wa­na w ran­dze rzędu lub po­drzę­du, znacz­nie zróż­ni­co­wa­na mor­fo­lo­gicz­nie i eko­lo­gicz­nie. Są za­li­cza­ne do owo­ców morza ("frut­ti di mare"). Część tak­so­no­mów nie uz­na­je tej grupy za klad, a nazwę Te­ut­hi­da trak­tu­je jako "nomen du­bium" i pro­po­nu­je w jej miej­sce wpro­wa­dze­nie rzę­dów My­op­si­da i Oe­gop­si­da.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałamarz

1. na­czy­nie na atra­ment;
2. zbior­nik na farbę w ma­szy­nie dru­kar­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) nie­wiel­ki, szczel­nie za­my­ka­ny po­jem­nik z róż­nych ma­te­ria­łów, słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia atra­men­tu lub tuszu;

 (1.2) druk. techn. w ma­szy­nie dru­kar­skiej: zbior­nik na farbę


Ka­ła­marz (od łac. "ca­la­ma­rius", na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia piór pi­sar­skich; "ca­la­mus" – oz­na­cza trzci­nę uży­wa­ną daw­niej do pi­sa­nia) – na­czy­nie na pióra pi­sar­skie lub atra­ment, sto­so­wa­ne po­wszech­nie przed wy­na­le­zie­niem pióra wiecz­ne­go.

Ka­ła­ma­rze po­ja­wi­ły się w uży­ciu, gdy po­wszech­nie za­czę­to po­słu­gi­wać się pió­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałamarzyk

zdrob­nie­nie od: ka­ła­marz; nie­wiel­kie na­czy­nie na atra­ment


Źródła:

SJP.pl

Kałamaszka

od­kry­ty po­jazd czte­ro­ko­ło­wy bez re­so­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. reg. nie­wiel­ki od­kry­ty po­jazd konny, ro­dzaj czte­ro­ko­ło­wej bryki bez re­so­rów i budy, uży­wa­ny w XVII–XX wieku;


Ka­ła­masz­ka (bia­łor. каламажка) – nie­wiel­ki po­jazd konny, czte­ro­ko­ło­wy wąski, ot­war­ty wózek o pro­stej skrzy­nio­wej kon­struk­cji.

A. Brückner i Z. Glo­ger wy­wo­dzą jego nazwę od ru­siń­skie­go zdrob­nia­łe­go okre­śle­nia "ko­li­ma­ga" oz­na­cza­ją­ce­go w XV wieku duży wóz to­wa­ro­wy z ochron­ną budą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałamutek

drą­żek do obra­ca­nia wier­tła przy wier­ce­niu uda­ro­wym


Źródła:

SJP.pl

Kałan

zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych; wydra mor­ska, wy­droz­wierz


Kałan ("En­hy­dra") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wydr (Lu­tri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałanek

dra­pież­nik z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Kałanki

po­tocz­nie:
1. wy­pra­wio­ne skór­ki z ka­łan­ka;
2. futro, błam z tych skó­rek


Źródła:

SJP.pl

Kałankowy

wy­ko­na­ny z futra ka­ła­nek


Źródła:

SJP.pl

Kałar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, po­ło­żo­na w ob­wo­dzie czy­tyj­skim; prawy do­pływ Wi­ti­mu;


Kałar – rzeka w Rosji, w ob­wo­dzie czy­tyj­skim; prawy do­pływ Wi­ti­mu. Dłu­gość 511 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 17 400 km².

Źró­dła w Gó­rach Ka­łar­skich; pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-za­chod­nim sze­ro­ką do­li­ną po­mię­dzy Gó­ra­mi Sta­no­wy­mi (pasma Udo­kan i Jan­kan) a Gó­ra­mi Ka­łar­ski­mi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kałarasz

dawny żoł­nierz tu­rec­ki albo ru­muń­ski, po­sła­niec konny


Źródła:

SJP.pl

Kałarski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ła­rem (rzeką w Rosji az­ja­tyc­kiej)


Źródła:

Wiktionary

Kałasz

po­tocz­nie: ka­ra­bin au­to­ma­tycz­ny z serii AK; Ka­łasz­ni­kow, Ka­łach


Źródła:

SJP.pl

Kałasznikow

po­tocz­nie: ka­ra­bin au­to­ma­tycz­ny z serii AK; Ka­łasz, Ka­łach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wojsk. ka­ra­bi­nek au­to­ma­tycz­ny ra­dziec­kiej kon­struk­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałboj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. męż­czyz­na po­bie­ra­ją­cy opła­ty w pu­blicz­nych to­a­le­tach

 (1.2) pot. po­gard. ktoś nie­lu­bia­ny


Źródła:

Wiktionary

Kałdun

1. ru­basz­nie o brzu­chu;
2. w gwa­rze ło­wiec­kiej cie­płe wnętrz­no­ści zwie­rzy­ny łow­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. duży brzuch

 (1.2) po­tra­wa w kształ­cie kuli, przy­go­to­wy­wa­na z ziem­nia­ków i mięsa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałdunica

kał­du­ni­ca rde­stów­ka - ga­tu­nek ston­ki


Źródła:

SJP.pl

Kałek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałga

w pań­stwie Ta­ta­rów Krym­skich: druga po cha­nie osoba w pań­stwie, za­rzą­dza­ją­ca prawą, więk­szą czę­ścią pań­stwa oraz więk­szą czę­ścią wojsk ta­tar­skich pod­czas bitwy; gałga


Kałga (mong. - brama), kałga suł­tan – pier­wszy po cha­nie urzęd­nik w hie­rar­chii Cha­na­tu Krym­skie­go. Pier­wszy na­stęp­ca i re­gent wład­cy (dru­gim był nur­re­din). Za­rząd­ca pra­wej stro­ny pań­stwa (wschod­niej czę­ści kraju) i do­wód­ca pra­we­go licz­niej­sze­go skrzy­dła armii krym­skiej w cza­sie wal­nych wy­praw wo­jen­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałka

naz­wi­sko


Kałka (nazwa obocz­na: Lip­czy­no, Ka­mion­ka) – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Ko­cza­ła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałkan

tar­cza z prę­tów drze­wa fi­go­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. okrą­gła tar­cza po­cho­dze­nia wschod­nie­go, w Pol­sce uży­wa­na przez lekką jazdę w XVI–XVII wieku;


Kał­kan (tur. "kal­kan") – lekka, okrą­gła, mocno wy­pu­kła tar­cza po­cho­dze­nia wschod­nie­go, uży­wa­na w Per­sji, In­diach bądź Tur­cji. Znana też w kra­jach arab­skich, Chi­nach, Mon­go­lii, Pol­sce i na Wę­grzech.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałmucja

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z re­pu­blik wcho­dzą­cych w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;


Kał­mu­cja ( Калмыкия, Хальмг Таңһч), pełna nazwa: Re­pu­bli­ka Kał­mu­cji (ros. Республика Калмыкия, kałm. Хальмг Таңһчин балһсн) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, za­miesz­ka­na głów­nie przez Kał­mu­ków i Ro­sjan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałmucki

przy­miot­nik od: Kał­mu­cja


przy­miot­nik

 (1.1) etn. od­no­szą­cy się, zwią­za­ny z Kał­mu­ka­mi

 (1.2) po­gard. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kał­mu­ków, pro­stac­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Kał­mu­ków;


Kał­muc­ki – pol­ski herb szla­chec­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałmuczka

→ kał­muk (pro­stak, gbur)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka mon­gol­skie­go na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go ob­sza­ry nad Mo­rzem Ka­spij­skim (Kał­mu­cję);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałmuk

1. po­gard­li­wie o czło­wie­ku o sko­śnych oczach i pła­skiej twa­rzy miesz­ka­ją­cym w az­ja­tyc­kiej czę­ści by­łe­go ZSRR,
2. po­gard­li­wie o pro­sta­ku i gbu­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek ludu z grupy oj­rac­kiej za­miesz­ku­ją­ce­go Kał­mu­cję;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałomocz

pół­płyn­na wy­da­li­na pta­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. fizj. pół­płyn­na wy­da­li­na pta­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałowy

→ kał


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z kałem, do­ty­czą­cy kału


Patrz:kał

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałożerstwo

je­dze­nie kału


Źródła:

SJP.pl

Kałszkwał

nagła, ma­so­wa fala kry­ty­ki lub obu­rze­nia w in­ter­ne­cie; gów­no­bu­rza, shit­storm


Źródła:

SJP.pl

Kałucki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaługa

wę­drow­na, ana­dro­micz­na ryba z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych o dłu­go­ści ciała 5-6 me­trów, ży­ją­ca w rze­kach Sy­be­rii (głów­nie w Amu­rze), ce­nio­na ze wzglę­du na mięso i ikrę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, po­ło­żo­ne nad Oką, na po­łud­nio­wy za­chód od Mosk­wy, sto­li­ca ob­wo­du ka­łu­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałuski

przy­miot­nik od: Ka­łu­ga


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­łu­gą, do­ty­czą­cy Ka­łu­gi

 (1.2) zwią­za­ny z Ka­łu­szem, do­ty­czą­cy Ka­łu­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałusz

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim;


Ka­łusz (ukr. Калуш) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu ka­łu­skie­go i hro­ma­dy Ka­łusz.

Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne w 1534 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim. Na­stęp­nie znaj­do­wa­ło się w za­bo­rze au­striac­kim (Ga­li­cja) od 1772 do 1918 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałuszyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce


Ka­łu­szyn – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ka­łu­szyn.

Leży w daw­nej ziemi liw­skiej hi­sto­rycz­ne­go Ma­zo­wsza. Ka­łu­szyn uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1662 ro­kiem. Do 1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Chro­ści­ce. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałuszynianin

miesz­ka­niec Ka­łu­szy­na


Źródła:

SJP.pl

Kałuszynianka

miesz­kan­ka Ka­łu­szy­na


Źródła:

SJP.pl

Kałuszyński

przy­miot­nik od: Ka­łu­szyn


Źródła:

SJP.pl

Kałuziński

naz­wi­sko


Ka­łu­ziń­ski (forma żeń­ska: Ka­łu­ziń­ska; licz­ba mnoga: Ka­łu­ziń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1044 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 1379 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "ka­łu­ża" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w po­łud­nio­wo-cen­tral­nej Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałuż

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. po­wódź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub męski

 (2.1) śrpol. ka­łu­ża


Kałuż – część wsi Sor­bin w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn.

W la­tach 1975–1998 Kałuż ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kałuża

1. coś roz­la­ne­go;
2. za­głę­bie­nie w ziemi z błot­ni­stą wodą z opa­dów lub ście­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyt­ki dołek wy­peł­nio­ny wodą, bło­tem

 (1.2) mokra plama, roz­la­na ciecz


Ka­łu­ża – nie­wiel­ki zbior­nik wody lub innej cie­czy na po­wierzch­ni ziemi, naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­cy po in­ten­syw­nych opa­dach de­szczu.

Ka­łu­że pow­sta­ją w be­zod­pły­wo­wych za­głę­bie­niach grun­tu o nie­wiel­kiej prze­pu­szczal­no­ści wod­nej lub bę­dą­cym w sta­nie na­sy­ce­nia wodą. Śred­ni­ca ka­łu­ży waha się zwy­kle od kil­ku­dzie­się­ciu cen­ty­me­trów do kilku lub kil­ku­na­stu me­trów, a głę­bo­kość wy­no­si od kilku do kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kałużka

zdrob­nie­nie od: ka­łu­ża


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ka­łu­ża

 (1.2) mała ka­łu­ża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałużna

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałużnica

ga­tu­nek owada z rzędu chrzą­szczy


Ka­łuż­ni­ca ("Hy­drop­hi­lus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ka­łuż­ni­co­wa­tych, po­dro­dzi­ny Hy­drop­hi­li­nae i ple­mie­nia Hy­drop­hi­li­ni. Kos­mo­po­li­tycz­ny. Obej­mu­je 66 opi­sa­nych ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałużnice

ga­tu­nek owada z rzędu chrzą­szczy


Źródła:

SJP.pl

Kałużnicowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy


Ka­łuż­ni­co­wa­te (Hy­drop­hi­li­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i na­dro­dzi­ny ka­łuż­ni­coksz­tałt­nych. Roz­mie­szczo­na kos­mo­po­li­tycz­nie. Obej­mu­je około 2900 opi­sa­nych ga­tun­ków. Za­miesz­ku­ją śro­do­wi­ska wodne lub śro­do­wi­ska lą­do­we o dużej za­war­to­ści wody, rzad­ko such­sze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałużnicowaty

o ce­chach ka­łuż­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Kałużny

naz­wi­sko


Ka­łuż­ny (cz. "Kalužný"; 994 m n.p.m.) – szczyt w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Be­ski­du Mo­raw­sko-Ślą­skie­go w Cze­chach.

Szczyt Ka­łuż­ne­go wzno­si się w głów­nym grzbie­cie Pasma Ro­pi­cy, nieco przed po­ło­wą jego dłu­go­ści (li­cząc od głów­ne­go grzbie­tu Kar­pat), tuż przed miej­scem, w któ­rym od­ga­łę­zia się ramię ma­sy­wu Ostre­go. Od wscho­du pod­cho­dzi podeń do­li­na po­to­ku Kopytná, na­to­miast od za­cho­du – do­li­na po­to­ku Slavíč.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kałużowy

przy­miot­nik od: ka­łu­ża


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ka­łu­ża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałużyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kałwak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kałym

u ludów tu­rec­kich: wykup pła­co­ny ro­dzi­com na­rze­czo­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (u ludów tu­rec­kich) wykup na­rze­czo­nej przez na­rze­czo­ne­go od ro­dzi­ny lub krew­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałówka

po­tocz­nie: po­jem­nik na kał do ba­da­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­jem­nik la­bo­ra­to­ryj­ny na kał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kałębasiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kałęcki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kałęczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kałęczynek

Ka­łę­czy­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­ba­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 85 miesz­kań­ców. Jest najm­niej­szą miej­sco­wo­ścią gminy Lu­ba­nie.


Źródła:

Wikipedia

Kańczucki

→ Kań­czu­ga; kań­czu­ski


Źródła:

SJP.pl

Kańczug

1. skó­rza­ny bicz z krót­ką rę­ko­je­ścią; na­haj­ka; nahaj; batog;
2. ude­rze­nie takim bi­czem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj bicza z ple­śće­cio­ne­go rze­mie­nia osa­dzo­ne­go na krót­kiej rę­ko­je­ści;

 (1.2) ude­rze­nie kań­czu­giem (1.1)


Kań­czug (z tur. "kam­cze" = bicz, ang. "Cat o'nine tails") – ple­cio­ny skó­rza­ny bicz z rę­ko­je­ścią, zwany także „kotem o dzie­wię­ciu ogo­nach”.

Zo­stał wy­na­le­zio­ny w An­glii. W car­skiej Rosji wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako na­rzę­dzie chło­sty. W po­dob­nym celu był sto­so­wa­ny w pier­wszych la­tach eu­ro­pej­skie­go osad­nict­wa w Au­stra­lii, gdzie chło­sta nim na­le­ża­ła do naj­cięż­szych kar dy­scy­pli­nar­nych dla zsy­ła­nych tam ska­zań­ców, wielu zaś pod­da­nych jej ludzi doz­na­wa­ło tak głę­bo­kich obra­żeń, że wkrót­ce potem umie­ra­ło w mę­czar­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kańczuga

1. skó­rza­ny bicz z krót­ką rę­ko­je­ścią; na­haj­ka; nahaj; batog;
2. ude­rze­nie takim bi­czem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Kań­czu­ga – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­wor­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Kań­czu­ga, po­ło­żo­ne na Pod­gó­rzu Rze­szow­skim. Leży nad rzeką Mlecz­ką.

Leży w hi­sto­rycz­nej ziemi prze­my­skiej. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1441 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim, w 1739 roku na­le­ża­ło wraz z fol­war­kiem do klu­cza Kań­czu­ga Lu­bo­mir­skich. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kańczuski

→ Kań­czu­ga; kań­czuc­ki (daw­niej)


Źródła:

SJP.pl

Kańczużanin

miesz­ka­niec Kań­czu­gi (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kańczużanka

miesz­kan­ka Kań­czu­gi (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Kańkowo

Kań­ko­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Mał­ki­nia Górna.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Najś­więt­sze­go Serca Pana Je­zu­sa w Mał­ki­ni Gór­nej.


Źródła:

Wikipedia

Kańsi

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzieś, w pew­nym miej­scu


Źródła:

Wiktionary

Kańsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, nad rzeką Kan;


Kańsk (ros. Канск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, nad rzeką Kan (do­pływ Je­ni­se­ju), na wschód od Kras­no­jar­ska. Za­ło­żo­ne w 1628 roku. Około 88 tys. miesz­kań­ców (2020). Oś­ro­dek wy­do­by­cia węgla, a także prze­my­słu ba­weł­nia­ne­go oraz żyw­no­ścio­we­go. W mie­ście znaj­du­je się baza lot­ni­cza, prze­bie­ga przez nie rów­nież kolej trans­sy­be­ryj­ska.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Kański

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Kań­skiem, do­ty­czą­cy Kań­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Kaśczyn

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Kaśki


Źródła:

Wiktionary

Kaśczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Kaśki lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Kaśka

zdrob­nie­nie od: Ka­ta­rzy­na (imię żeń­skie); Kasia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrobn. Ka­ta­rzy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Kaźmierczak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaźmierczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaźmierowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Kaźmierski

→ Kaź­mierz


Patrz:Kaźmierz

Źródła:

SJP.pl

Kaźmierz

wieś w Pol­sce


Kaź­mierz – wieś (daw­niej mia­sto) w za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Kaź­mierz, 20 km na pół­noc­ny za­chód od Poz­na­nia, nad rzeką Samą. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Kaź­mierz. Skła­da się z dwóch czę­ści: Kaź­mie­rza oraz Nowej Wsi. Znana jest z or­ga­ni­zo­wa­ne­go co­rocz­nie "Szla­ku piw­ne­go".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Kaźmierzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Kaźmirów

Kaź­mi­rów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Ga­le­wi­ce.

W 2004 roku w Kaź­mi­ro­wie miesz­ka­ły 124 osoby.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Kaźń

prze­sta­rza­le:
a) kara śmier­ci;
b) cięż­kie wię­zie­nie bądź cela śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ko­na­nie kary śmier­ci

 (1.2) cier­pie­nia fi­zycz­ne, męka (zwy­kle: za­da­wa­ne uwię­zio­nym)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Każdochwilowy

daw­niej: mo­gą­cy być, wy­stą­pić w każ­dej chwi­li, np. każ­do­chwi­lo­wa go­to­wość


Źródła:

SJP.pl

Każdoczasowy

daw­niej: ist­nie­ją­cy w każ­dym cza­sie, ak­tu­al­ny w danym okre­sie, mo­men­cie; każ­do­czes­ny


Źródła:

SJP.pl

Każdoczesny

daw­niej: ist­nie­ją­cy w każ­dym cza­sie, ak­tu­al­ny w danym okre­sie, mo­men­cie; każ­do­cza­so­wy


przy­miot­nik

 (1.1) praw. ist­nie­ją­cy w każ­dym cza­sie, ak­tu­al­ny w danym okre­sie, mo­men­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Każdodniowy

daw­niej: zda­rza­ją­cy się każ­de­go dnia; każ­do­dzien­ny, co­dzien­ny


Źródła:

SJP.pl

Każdodzienny

daw­niej: zda­rza­ją­cy się każ­de­go dnia; każ­dod­nio­wy, co­dzien­ny


Źródła:

SJP.pl

Każdomiesięczny

daw­niej: zda­rza­ją­cy się każ­de­go mie­sią­ca; co­mie­sięcz­ny, mie­sięcz­ny


Źródła:

SJP.pl

Każdorazowy

od­by­wa­ją­cy się za każ­dym razem


przy­miot­nik

 (1.1) wy­stę­pu­ją­cy za każ­dym razem

 (1.2) każdy po­szcze­gól­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Każdoroczny

daw­niej: od­by­wa­ją­cy się każ­de­go roku; co­rocz­ny


Źródła:

SJP.pl

Każdotygodniowo

przy­słó­wek

 (1.1) przest. każ­de­go ty­god­nia, co ty­dzień


Źródła:

Wiktionary

Każdotygodniowy

daw­niej: od­by­wa­ją­cy się każ­de­go ty­god­nia; co­ty­god­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Każdy

wszel­ki bez wy­jąt­ku


za­i­mek upo­wszech­nia­ją­cy

 (1.1) od­no­szą­cy się do wszyst­kich, wszyst­kie­go w danym zbio­rze, bez wy­jąt­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Każdziuteńki

zdrob­nie­nie od: każdy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: każdy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Każdziutki

zdrob­nie­nie od: każdy


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: każdy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Każdziuśki

zdrob­nie­nie od: każdy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: każdy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Każolować

schle­biać komuś; opie­ko­wać się kimś tros­kli­wie; pie­ścić, gła­skać


Źródła:

SJP.pl

Każualowy

zwy­kle o odzie­ży: przez­na­czo­ny do co­dzien­ne­go użyt­ku; ca­su­a­lo­wy, ca­su­al


Źródła:

SJP.pl