Iz

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Iza­be­la, Iza­bel­la (imio­na żeń­skie)


skrót

 (1.1) = Księ­ga Iza­ja­sza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Iza

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Iza­be­la, Iza­bel­la (imio­na żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Iza­be­la;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izaak

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, jeden z iz­ra­el­skich pa­triar­chów;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.;


Izaak (hebr. יִצְחָק "Jic’chak" – „śmiech”) – pa­triar­cha bi­blij­ny, syn Abra­ha­ma i Sary, oj­ciec Ja­ku­ba i Ezawa.

Dzie­je Iza­a­ka przed­sta­wia Księ­ga Ro­dza­ju. Naj­bar­dziej pa­mięt­nym zda­rze­niem zwią­za­nym z Iza­a­kiem było zło­że­nie go na żą­da­nie Boga Jahwe w ofie­rze przez ojca na górze Moria.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izaakostwo

Izaak z mał­żon­ką; Iza­a­ko­wie


Źródła:

SJP.pl

Izaakowie

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Izaakowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Iza­a­ka lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Iza­a­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izabela

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Iza­be­la, Iza­bel­la – spol­szcze­nie imie­nia "Isa­bel", tj. albo śred­nio­wiecz­ne­go ok­sy­tań­skie­go, na­stęp­nie roz­po­wszech­nio­ne­go w Hisz­pa­nii i sze­rzej w Eu­ro­pie Za­chod­niej od­po­wied­ni­ka imie­nia Elż­bie­ta, po­cho­dzą­ce­go od he­braj­skie­go אלישבע (Wj 6,23) "eli­sze­wa" („mój Bóg przy­się­gą”), albo po­cho­dzi ono od imie­nia bi­blij­nej kró­lo­wej "Je­za­bel", któ­rej imię oz­na­cza w he­braj­skim „wy­wyż­szo­na przez Baala”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izabelin

stop mie­dzi z man­ga­nem i alu­mi­nium


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izabelinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Iza­be­li­na


Źródła:

Wiktionary

Izabelinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Iza­be­li­na


Źródła:

Wiktionary

Izabeliny

stop mie­dzi z man­ga­nem i alu­mi­nium


Źródła:

SJP.pl

Izabeliński

przy­miot­nik od: Iza­be­lin (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Iza­be­li­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izabella

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Izabelowaty

o maści konia: jas­no­brą­zo­wy o żół­ta­wym od­cie­niu; pa­lo­mi­no


przy­miot­nik

 (1.1) hipol. o koniu: w ko­lo­rze od zło­to­kre­mo­we­go po cze­ko­la­do­wy, z grzy­wą i ogo­nem ja­śniej­szym, zwy­kle bia­łym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izabelowy

prze­sta­rza­le: bru­nat­no­żół­ty


przy­miot­nik

 (1.1) przest. ma­ją­cy kolor bru­nat­no­żół­ty

 (1.2) przest. o koniu maści bru­nat­no­żół­tej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izafet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. gram. kon­struk­cja skład­nio­wa, wy­stę­pu­ją­ca m.in. w ję­zy­kach se­mic­kich, irań­skich i tur­kij­skich, w któ­rej jeden rze­czow­nik okre­śla­ny jest przez inny rze­czow­nik bądź rza­dziej – przez przy­miot­nik; jej od­po­wied­ni­kiem w ję­zy­ku pol­skim jest zwy­kle rze­czow­nik z przy­daw­ką do­peł­nia­czo­wą lub rze­czow­nik z przy­daw­ką przy­miot­ną


Źródła:

Wiktionary

Izajasz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m., jedno z imion bi­blij­nych;

 (1.2) bibl. po­stać bi­blij­na, jeden z pro­ro­ków sta­ro­te­sta­men­to­wych; me­to­ni­micz­nie rów­nież jego dzie­ło;


Iza­jasz ( ‏יְשַׁעְיָהוּ‎, "Je­sza­ja­hu", "Yesha'yahu" oz­na­cza­ją­ce­go „Jahwe jest zba­wie­niem”, ur. ok. 765, zm. do 701 p.n.e.) – jeden z naj­więk­szych pro­ro­ków Sta­re­go Te­sta­men­tu. Jego pro­roct­wa przed­sta­wia Księ­ga Iza­ja­sza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izajaszostwo

Iza­jasz z mał­żon­ką; Iza­ja­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Izajaszowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Izajaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Iza­ja­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Iza­ja­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izak

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izali

sta­ro­pol­ski zwrot, zna­czy tyle co: czy


par­ty­ku­ła

 (1.1) daw. słowo roz­po­czy­na­ją­ce zda­nia py­ta­ją­ce, na które py­ta­ją­cy spo­dzie­wa się od­po­wie­dzi „tak” lub „nie”; czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izaliby

po­łą­cze­nie daw­nej par­ty­ku­ły "izali" z cząst­ką "-by"


Źródła:

SJP.pl

Izaliż

sta­ro­pol­ski zwrot, zna­czy tyle co: czyż


Źródła:

SJP.pl

Izalobara

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wej zmia­nie ci­śnie­nia


Iza­lo­ba­ra (gr.) – linia na mapie sy­nop­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej zmia­nie ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go w cza­sie ten­den­cji ba­rycz­nej. Zwy­kle trwa przez trzy go­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izan

w is­la­mie: na­wo­ły­wa­nie przez mu­ez­zi­na do mod­lit­wy


Źródła:

SJP.pl

Izanomala

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wych ano­ma­liach kli­ma­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Izara

rzeka w Au­strii i Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Au­strii i Niem­czech, prawy do­pływ Du­na­ju, prze­pły­wa przez Mo­na­chium;


Izara (niem. "Isar") – rzeka w Au­strii i Niem­czech (Ba­wa­ria), prawy do­pływ Du­na­ju o dłu­go­ści 295 km.

Źró­dła Izary znaj­du­ją się w Schar­nitz w Au­strii, na po­łud­nie od Mit­ten­wald, na wy­so­ko­ści 1160 m n.p.m. W po­cząt­ko­wym biegu rzeka pły­nie wzdłuż gra­ni­cy au­striac­ko-nie­miec­kiej, by na­stęp­nie odbić na pół­noc.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Izarą, do­ty­czą­cy Izary


Źródła:

Wiktionary

Izarytma

linia łą­czą­ca na mapie miej­sca o takim samym na­tę­że­niu w roz­mie­szcze­niu ja­kie­goś zja­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Izasław

imię mę­skie


Iza­sław – imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, nie­no­to­wa­ne w źró­dłach sta­ro­pol­skich. Skła­da się z czło­nów "Iza-" (od "изяти", czyli „wziąć”) i -"sław" („sława”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izasławostwo

Iza­sław z mał­żon­ką; Iza­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Izasławowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Izasławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Iza­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Izatyna

kry­sta­licz­na sub­stan­cja or­ga­nicz­na uży­wa­na w che­mii oraz w me­dy­cy­nie


Źródła:

SJP.pl

Izaura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Iza­u­ra – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go osobę po­cho­dzą­cą z Iza­u­rii (re­gion Azji Mniej­szej). Po­pu­lar­ne w pań­stwach hisz­pań­sko- i por­tu­gal­sko­ję­zycz­nych. Do ję­zy­ka pol­skie­go prze­do­sta­ło się za poś­red­nict­wem po­pu­lar­ne­go w la­tach 80. XX w. bra­zy­lij­skie­go se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go "Nie­wol­ni­ca Isa­u­ra".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Izauria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­na kra­i­na w po­łud­nio­wej Azji Mniej­szej;


Iza­u­ria (gr. Ἰσαυρία) – sta­ro­żyt­na kra­i­na w po­łud­nio­wej Azji Mniej­szej. Obec­nie w więk­szo­ści znaj­du­je się w gra­ni­cach tu­rec­kiej pro­win­cji Konya.

Z tej ziemi miał po­cho­dzić ce­sarz Leon III, w rze­czy­wi­sto­ści uro­dzo­ny w Syrii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Izauryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. miesz­ka­niec Iza­u­rii


Źródła:

Wiktionary

Izauryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iza­u­rią, do­ty­czą­cy Iza­u­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język iza­u­ryj­ski, wy­mar­ły język z po­dro­dzi­ny ana­to­lij­skiej ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich


Źródła:

Wiktionary

Izażem

par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol. czyż


Źródła:

Wiktionary

Izba

1. po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne
2. wyż­szy urząd ad­mi­ni­stra­cji lub jed­nost­ka sa­mo­rzą­du
3. każdy z dwu or­ga­nów, na które dzie­li się par­la­ment w niek­tó­rych pań­stwach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne, pokój

 (1.2) urz. jeden z or­ga­nów par­la­men­tu w niek­tó­rych pań­stwach

 (1.3) urz. wyż­szy urząd ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej

 (1.4) urz. organ zaj­mu­ją­cy się spra­wa­mi ja­kie­goś zrze­sze­nia za­wo­do­we­go, ma­ją­cy na celu jego obro­nę

 (1.5) pot. po­mie­szcze­nie w wiej­skim domu

 (1.6) miar. daw. 40 sztuk


Izba (w ję­zy­ku sta­ro­pol­skim: istba) – pier­wot­nie nazwa ko­mór­ki, łaźni; nieg­dyś oz­na­cza­ła całą chatę skła­da­ją­cej się z jed­nej izby. Z cza­sem za­czę­to okre­ślać mia­nem izby każde po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne w wiej­skim domu; współ­cze­śnie – po­mie­szcze­nie, które w lo­ka­lu miesz­kal­nym speł­nia zde­fi­nio­wa­ne na po­trze­by GUS wa­run­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izbeczka

zdrob­nie­nie od: izba; izdeb­ka, izbi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: izba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izbica

1. kon­struk­cja chro­nią­ca pod­po­rę mostu lub za­po­rę przed lodem; lo­do­łam;
2. naj­wyż­sza część wieży ko­ściel­nej w ar­chi­tek­tu­rze drew­nia­nej;
3. w daw­nych gro­dach: drew­nia­na skrzy­nia wy­peł­nio­na zie­mią, wcho­dzą­ca w skład wału obron­ne­go;
4. daw­niej: duża izba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. w ar­chi­tek­tu­rze drew­nia­nej naj­wyż­sza, nad­wie­szo­na część wieży ko­ściel­nej z po­mie­szcze­niem na dzwo­ny;

 (1.2) bud. trój­kąt­na kon­struk­cja za­bez­pie­cza­ją­ca fi­la­ry mostu przed zni­szcze­niem przez krę;

 (1.3) hist. ele­ment gro­do­we­go wału obron­ne­go w po­sta­ci drew­nia­nej skrzy­ni wy­peł­nio­nej zie­mią lub ka­mie­nia­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izbicczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izbic­ka


Źródła:

Wiktionary

Izbicczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izbic­ka


Źródła:

Wiktionary

Izbicki

przy­miot­nik od: Izbi­ca Ku­jaw­ska, Izbic­ko, Izbi­ca


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Izbi­cy

 (1.2) do­ty­czą­cy Izbi­cy Ku­jaw­skiej

 (1.3) do­ty­czą­cy Izbic­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izbicko

przy­miot­nik od: Izbi­ca Ku­jaw­ska, Izbic­ko, Izbi­ca


Izbic­ko (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Stu­ben­dorf) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Izbic­ko.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Izbic­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izbicowy

→ izbi­ca


Patrz:izbica

Źródła:

SJP.pl

Izbiczanin

1. miesz­ka­niec Izbi­cy;
2. miesz­ka­niec Izbi­cy Ku­jaw­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izbi­cy

 (1.2) miesz­ka­niec Izbi­cy Ku­jaw­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izbiczanka

1. miesz­kan­ka Izbi­cy;
2. miesz­kan­ka Izbi­cy Ku­jaw­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izbi­cy

 (1.2) miesz­kan­ka Izbi­cy Ku­jaw­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izbina

zdrob­nie­nie od: izba; izdeb­ka, izbecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: izba

 (1.2) mała, licha izba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izbowy

przy­miot­nik od: izba


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z izbą, do­ty­czą­cy izby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izdba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. izba


Źródła:

Wiktionary

Izdebczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izde­bek


Źródła:

Wiktionary

Izdebczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izde­bek


Źródła:

Wiktionary

Izdebecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Izde­bek


Źródła:

Wiktionary

Izdebeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: izdeb­ka

 (1.2) rzad. mała, licha izba


Źródła:

Wiktionary

Izdebieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Izdeb­na


Źródła:

Wiktionary

Izdebina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: izba

 (1.2) rzad. mała, licha izba


Źródła:

Wiktionary

Izdebka

zdrob­nie­nie od: izba; izbi­na, izbecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka izba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izdebnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izdeb­na


Źródła:

Wiktionary

Izdebnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izdeb­na


Źródła:

Wiktionary

Izdebnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Izdeb­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Izdebniczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Izdeb­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Izdebniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Izdeb­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Izdebnik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izdebno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Izdebność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. cecha tego, co po­sia­da izby


Źródła:

Wiktionary

Izdebski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izdraelski

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. iz­ra­el­ski


Źródła:

Wiktionary

Ize

spój­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. że


Ize – mia­sto w Ira­nie, w osta­nie Chu­ze­stan. W 2006 roku mia­sto li­czy­ło 103 695 miesz­kań­ców w 20 127 ro­dzi­nach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Izebel

Ize­bel, Je­za­bel ( Ιεζάβελ z ‏אִיזֶבֶל‎, 'nie­wy­nie­sio­na, nie­ska­la­na, czy­sta') – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, żona Acha­ba, matka Ata­lii, zm. w 843 p.n.e.

Była córką Et­ba­a­la I, króla Sy­do­nu. Po­ślu­bi­ła Acha­ba, króla Iz­ra­e­la. Czci­ła bogów po­go­dy i płod­no­ści: Baala i Asze­rę. Za jej na­mo­wą Achab i zmu­sze­ni przez niego pod­wład­ni przy­ję­li jej re­li­gię.


Źródła:

Wikipedia

Izentalpa

linia na wy­kre­sie ter­mo­dy­na­micz­nym przed­sta­wia­ją­ca pro­ces izen­tal­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Izentalpowy

pro­ces izen­tal­po­wy - pro­ces ter­mo­dy­na­micz­ny, pod­czas któ­re­go en­tal­pia ukła­du nie ulega zmia­nie


Źródła:

SJP.pl

Izentropa

wy­kres pro­ce­su izen­tro­po­we­go


Źródła:

SJP.pl

Izentropowy

przy­miot­nik od: izen­tro­pa


Źródła:

SJP.pl

Izera

rzeka w Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Cze­chach, a w gór­nym od­cin­ku także w Pol­sce, prawy do­pływ Łaby;

 (1.2) geogr. szczyt po cze­skiej stro­nie Gór Izer­skich;


Izera ( Ji­ze­ra, Iser) – rzeka w Cze­chach i na gra­ni­cy w Pol­sce; prawy do­pływ Łaby; dłu­gość 164 km.

Źród­li­sko w Gó­rach Izer­skich two­rzo­ne z wielu drob­nych stru­my­ków wy­pły­wa­ją­cych z po­łud­nio­we­go zbo­cza Smre­ku na wy­so­ko­ści 980 m n.p.m. W gór­nym biegu na Hali Izer­skiej pły­nie na po­łud­nio­wy wschód me­an­dru­ją­cym ko­ry­tem przez długi ciąg tor­fo­wisk wy­so­kich ob­ję­tych ści­słym re­zer­wa­tem przy­ro­dy Tor­fo­wi­ska Do­li­ny Izery w Pol­sce oraz Rašeliniště Izery Cze­chach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izerski

przy­miot­nik od:
1. Izera (rzeka w Cze­chach);
2. Izery (góry w Cze­chach i Pol­sce; Góry Izer­skie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rzeką Izerą, do­ty­czą­cy rzeki Izery

 (1.2) zwią­za­ny z Ize­ra­mi (Gó­ra­mi Izer­ski­mi), do­ty­czą­cy Ize­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izery

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pot. Góry Izer­skie


Źródła:

Wiktionary

Izgrzyca

gę­sto­kęp­ko­wa by­li­na z ro­dzi­ny traw, po­spo­li­ta na łą­kach ni­żo­wych i niż­szych te­re­nach gór­skich


Iz­grzy­ca ("Dant­ho­nia" DC.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je około 20 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Eu­raz­ji oraz na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich. W Pol­sce ro­śnie tylko iz­grzy­ca przy­ziem­na ("Dant­ho­nia de­cum­bens").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izia

zdrob­nie­nie od: Iza­be­la, Iza­bel­la (imio­na żeń­skie); Izka


Źródła:

SJP.pl

Izium

mia­sto na Ukra­i­nie


Izium ( Ізю́м) – mia­sto we wschod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie char­kow­skim, nad Doń­cem i przy uj­ściu rzek Mo­kre­go i Su­che­go Izium­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izka

zdrob­nie­nie od: Iza­be­la, Iza­bel­la (imio­na żeń­skie); Izia


Źródła:

SJP.pl

Izm

po­tocz­nie, iro­nicz­nie o ter­mi­nie za­koń­czo­nym na "-izm"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. żart. o ter­mi­nie oz­na­cza­ją­cym dok­try­nę, kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, ar­ty­stycz­ny itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izmael

bi­blij­ny syn Abra­ha­ma; Is­ma­el


Iz­ma­el, Is­ma­el (hebr.: יִשְׁמָעֵאל, arab.: إسماعيل), Isma'il – naj­star­szy syn pa­triar­chy Abra­ha­ma i nie­wol­ni­cy jego żony Sary – Egip­cjan­ki Hagar.

Wy­stę­pu­je w Księ­dze Ro­dza­ju Sta­re­go Te­sta­men­tu. W Ko­ra­nie jest przed­sta­wio­ny jako pier­wszy z pro­ro­ków is­la­mu i pra­oj­ciec wszyst­kich Ara­bów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izmaelita

prze­no­śnie: od­szcze­pie­niec


Źródła:

SJP.pl

Izmailici

sekta mu­zuł­mań­ska ut­wo­rzo­na na prze­ło­mie VIII i IX wieku, bę­dą­ca skraj­nym odła­mem szy­i­tów, uz­na­ją­ca linię sied­miu ima­mów i wie­rzą­ca, że ostat­ni imam nie umarł, lecz po­zo­sta­je w ukry­ciu; is­ma­i­li­ci, isma'ilici, sied­miow­cy


Źródła:

SJP.pl

Izmailita

czło­nek sekty isma'ili­tów - odła­mu szy­i­tów uz­na­ją­ce­go linię sied­miu ima­mów; is­ma­i­li­ta, isma'ilita, sied­mio­wiec


Źródła:

SJP.pl

Izmailitka

szy­it­ka na­le­żą­ca do sekty is­ma­i­li­tów; is­ma­i­lit­ka


Źródła:

SJP.pl

Izmailizm

dok­try­na re­li­gij­na ut­wo­rzo­na na prze­ło­mie VIII i IX wieku, bę­dą­ca skraj­nym odła­mem szy­i­tów, uz­na­ją­ca linię sied­miu ima­mów i za­kła­da­ją­ca, że ostat­ni imam nie umarł, lecz po­zo­sta­je w ukry­ciu; is­ma­i­lizm


Źródła:

SJP.pl

Izmaił

Iz­ma­ił ( Ізмаїл, "Iz­ma­jił") – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie ode­skim na brze­gu Kilii.


Źródła:

Wikipedia

Izmir

mia­sto w za­chod­niej Tur­cji (daw­niej Smyr­na)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto por­to­we w za­chod­niej Tur­cji nad Za­to­ką Iz­mir­ską;


Izmir ( İzmir; hist. "Smyr­na", Σμύρνη) – mia­sto por­to­we w za­chod­niej Tur­cji nad Za­to­ką Iz­mir­ską, sto­li­ca pro­win­cji (ilu) Izmir. Trze­cie mia­sto pod wzglę­dem wiel­ko­ści w Tur­cji, li­czą­ce ponad 4,2 mln miesz­kań­ców. Ważny oś­ro­dek hand­lo­wy i prze­my­sło­wy Tur­cji: huta że­la­za, ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej, za­kła­dy ty­to­nio­we, włó­kien­ni­cze i ce­men­to­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izmirski

przy­miot­nik od: Izmir (mia­sto w Tur­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Iz­mi­rem, do­ty­czą­cy Iz­mi­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy jed­na­ko­wość, rów­ność, np. „izo­ba­ra”


Źródła:

Wiktionary

Izoalkohol

roz­ga­łę­zio­na forma al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl

Izoamplituda

Izo­am­pli­tu­da – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej am­pli­tu­dzie da­ne­go ele­men­tu me­te­o­ro­lo­gicz­ne­go, np. na ma­pach sy­nop­tycz­nych o jed­na­ko­wych am­pli­tu­dach tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza.


Źródła:

Wikipedia

Izobar

jądro pier­wiast­ków które mają taką samą licz­bę ma­so­wą, lecz inną licz­bę ato­mo­wą


Izo­ba­ry – jądra ato­mo­we o rów­nej licz­bie ma­so­wej "A", róż­nią­ce się licz­bą ato­mo­wą "Z". W prak­ty­ce oz­na­cza to, że izo­ba­ra­mi są atomy róż­nych pier­wiast­ków, ma­ją­ce jed­nak tę samą licz­bę nu­kle­o­nów.

Jak dotąd nie zna­le­zio­no dwóch trwa­łych izo­ba­rów o licz­bach ato­mo­wych róż­nią­cych się o 1 (są­sia­du­ją­ce w ukła­dzie okre­so­wym pier­wiast­ków).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izobara

linia łą­czą­ca na mapie kli­ma­tycz­nej punk­ty o tym samym ci­śnie­niu at­mos­fe­rycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca miej­sca o jed­na­ko­wym ci­śnie­niu at­mos­fe­rycz­nym;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izobaryczny

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. me­te­o­rol. za­cho­dzą­cy ze sta­łym ci­śnie­niem; zwią­za­ny ze stałą war­to­ścią ci­śnie­nia


Źródła:

Wiktionary

Izobata

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o tej samej głę­bo­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej głę­bo­ko­ści;


Izo­ba­ta – izo­li­nia łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej głę­bo­ko­ści (mie­rzo­nej od po­wierzch­ni) zbior­ni­ków wod­nych. Może od­no­sić się rów­nież do ge­o­lo­gicz­nych po­wierzch­ni struk­tu­ral­nych ta­kich jak strop czy spąg. W hy­dro­lo­gii izo­ba­ta oz­na­cza czę­sto głę­bo­kość do dna zbior­ni­ka wód po­wierzch­nio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izobaza

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty po­wierzch­ni Ziemi zmie­nia­ją­ce swoją wy­so­kość nad po­zio­mem morza o jed­na­ko­wą war­tość w tym samym cza­sie


Izo­ba­za – linia na mapie, łą­czą­ca punk­ty na po­wierzch­ni Ziemi o jed­na­ko­wej zmia­nie wy­so­ko­ści nad po­zio­mem morza w okre­ślo­nym cza­sie, wy­wo­ła­nej przez stałe ruchy lą­dot­wór­cze i gó­rot­wór­cze. W li­te­ra­tu­rze na­u­ko­wej wy­stę­pu­je rów­nież pod nazwą iza­na­ba­za.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izobronta

linia na mapie łą­czą­ca miej­sca, w któ­rych w tym samym cza­sie sły­chać pier­wszy grzmot nad­cią­ga­ją­cej burzy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych jed­no­cze­śnie sły­chać grzmot burzy


Izo­bron­ta ("izo-" + "bron­te" = grzmot) – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca miej­sca, w któ­rych w tym samym cza­sie sły­chać pier­wszy grzmot nad­cią­ga­ją­cej burzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izobutan

roz­ga­łę­zio­na forma bu­ta­nu


Izo­bu­tan, 2-me­ty­lo­pro­pan, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­do­rów na­sy­co­nych, izo­mer kon­sty­tu­cyj­ny bu­ta­nu. W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej jest be­zbarw­nym gazem. Na­tu­ral­nie może wy­stę­po­wać m.in. w gazie ziem­nym w ilo­ści do 1%. Jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle pe­tro­che­micz­nym w pro­ce­sach al­ki­lo­wa­nia, w któ­rych re­a­gu­je w obec­no­ści ka­ta­li­za­to­rów (kwasu siar­ko­we­go lub kwasu flu­o­ro­wo­do­ro­we­go) z wę­glo­wo­do­ra­mi nie­na­sy­co­ny­mi (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izobuten

roz­ga­łę­zio­na forma bu­te­nu


Źródła:

SJP.pl

Izobutylen

Izo­bu­ty­len, izo­bu­ten – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych z sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­ne­go al­ke­nów roz­ga­łę­zio­nych. Po­sia­da jedno wią­za­nie pod­wój­ne o dłu­go­ści 1,2907 Å. Jest jed­nym z czte­rech izo­me­rów bu­te­nu. Jest waż­nym su­row­cem w syn­te­zach wiel­ko­to­na­żo­wych.


Źródła:

Wikipedia

Izocefalia

w pla­sty­ce: spo­sób kom­po­zy­cji, w któ­rej głowy przed­sta­wia­nych po­sta­ci znaj­du­ją się na tej samej wy­so­ko­ści; izo­ke­fa­lizm, izo­ke­fa­lia


Źródła:

SJP.pl

Izocefaliczny

→ izo­ce­fa­lia; izo­ke­fa­licz­ny


Źródła:

SJP.pl

Izochimena

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze w porze zi­mo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze w zimie


Izo­chi­me­na ( "isos" = „równy” + "che­i­mon" = „zima”) – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych śred­nia zi­mo­wa tem­pe­ra­tu­ra osią­gnę­ła taką samą war­tość. Miarą sto­so­wa­ną są jed­nost­ki tem­pe­ra­tu­ry (w za­leż­no­ści od ukła­du jed­no­stek i miar).

Izo­chi­me­ny wraz z izo­te­ra­mi sto­so­wa­ne są głów­nie na ma­pach me­te­o­ro­lo­gicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izochinolina

Izo­chi­no­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych za­wie­ra­ją­cych azot. Izo­chi­no­li­na zbu­do­wa­na jest ze skon­den­so­wa­ne­go pier­ście­nia ben­ze­no­we­go i pi­ry­dy­no­we­go. Struk­tu­ral­ny izo­mer chi­no­li­ny.


Źródła:

Wikipedia

Izochora

linia przed­sta­wia­ją­ca na wy­kre­sie pro­ces ter­mo­dy­na­micz­ny, pod­czas któ­re­go układ nie zmie­nia ob­ję­to­ści


Źródła:

SJP.pl

Izochroma

w me­to­dzie ela­sto­op­tycz­nej:
a) miej­sce ge­o­me­trycz­ne punk­tów, w któ­rych róż­ni­ce na­prę­żeń głów­nych mo­de­lu ele­men­tu kon­struk­cyj­ne­go mają stałe war­to­ści
b) miej­sce ge­o­me­trycz­ne punk­tów o rów­nych war­to­ściach mak­sy­mal­nych na­prę­żeń stycz­nych


Izo­chro­ma – w ela­sto­op­ty­ce - prą­żek in­ter­fe­ren­cyj­ny prze­bie­ga­ją­cy przez punk­ty ciała, w któ­rych war­tość na­prę­żeń stycz­nych jest jed­na­ko­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izochromatyczny

od­no­szą­cy się do zja­wisk op­tycz­nych, w któ­rych barwa świa­tła nie ulega zmia­nie


Źródła:

SJP.pl

Izochron

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych ja­kieś zja­wi­sko wy­stę­pu­je jed­no­cze­śnie


Źródła:

SJP.pl

Izochrona

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych ja­kieś zja­wi­sko wy­stę­pu­je jed­no­cze­śnie


Izo­chro­na – linia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych wy­stę­pu­je to samo zja­wi­sko w tym samym cza­sie. In­ny­mi słowy izo­chro­ny wyz­na­cza­ją ob­sza­ry o jed­na­ko­wej osią­gal­no­ści cza­so­wej.

Miarą sto­so­wa­ną są same jed­nost­ki czasu, jak mi­nu­ty, go­dzi­ny, dni. Niż­szy gra­dient izo­chro­nicz­ny wska­zu­je na więk­szą szyb­kość ruchu da­ne­go zja­wi­ska, wyż­szy od­wrot­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izochronizm

wła­ści­wość ukła­dów drga­ją­cych po­le­ga­ją­ca na za­cho­wy­wa­niu sta­łe­go okre­su drgań nie­za­leż­nie od zmian am­pli­tu­dy


Izo­chro­nizm (gr. "ἴσος" "równy", "χρόνος" "czas") – wła­ści­wość ukła­du drga­ją­ce­go po­le­ga­ją­ca na nie­za­leż­no­ści okre­su drgań od am­pli­tu­dy. Izo­chro­nicz­ność jest włas­no­ścią li­nio­wych ukła­dów drgań.

Rze­czy­wi­ste ukła­dy drga­ją­ce wy­ko­nu­ją z do­brym przy­bli­że­niem drga­nia har­mo­nicz­ne i po­zo­sta­ją izo­chro­nicz­ne wów­czas, gdy am­pli­tu­da drgań jest sto­sun­ko­wo mała. Dla drgań me­cha­nicz­nych oz­na­cza to np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izodrom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ra­kie­ta lub po­cisk ra­kie­to­wy le­cą­cy tym samym kur­sem, co inny obiekt


Źródła:

Wiktionary

Izodynama

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wym na­tę­że­niu pola ma­gne­tycz­ne­go Ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tym samym na­tę­że­niu pola ma­gne­tycz­ne­go


Izo­dy­na­ma ("izo-" + "dýnamis" = „siła”) – izo­li­nia bie­gną­ca na mapie wzdłuż miejsc, w któ­rych skła­do­wa po­zio­ma lub pio­no­wa na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go Ziemi jest jed­na­ko­wa, np. izo­go­na, izo­kli­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izodynamiczny

→ izo­dy­na­mia


Patrz:izodynamia

Źródła:

SJP.pl

Izoelektronowy

w fi­zy­ce, o ato­mach, jo­nach, czą­stecz­kach: po­sia­da­ją­ce taką samą licz­bę i kon­fi­gu­ra­cję elek­tro­nów wa­len­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Izoenzym

każdy z en­zy­mów ka­ta­li­zu­ją­cych tę samą re­ak­cję, lecz róż­nią­cych się pod wzglę­dem bu­do­wy lub wła­ści­wo­ści; izo­zym


Źródła:

SJP.pl

Izofena

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty, w któ­rych za­cho­dzi to samo zja­wi­sko bio­lo­gicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Izoflawon

fi­to­hor­mon wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach strącz­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Izoflawonowy

→ izo­fla­won


Patrz:izoflawon

Źródła:

SJP.pl

Izofona

linia na mapie oz­na­cza­ją­ca gra­ni­ce wy­stę­po­wa­nia ja­kie­goś zja­wi­ska fo­ne­tycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) akust. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym po­zio­mie gło­śno­ści dźwię­ku;

 (1.2) jęz. krzy­wa wyz­na­cza­ją­ca gra­ni­cę wy­stą­pie­nia zja­wi­ska fo­ne­tycz­ne­go;


Izo­fo­na, krzy­wa izo­fo­nicz­na – krzy­wa jed­na­ko­we­go po­zio­mu gło­śno­ści dźwię­ku. Izo­fo­ny są przed­sta­wia­ne w ukła­dzie lo­ga­ryt­micz­nej za­leż­no­ści po­zio­mu na­tę­że­nia dźwię­ku lub po­zio­mu ci­śnie­nia aku­stycz­ne­go od czę­stot­li­wo­ści. Dana krzy­wa izo­fo­nicz­na ma tę samą war­tość, na prze­strze­ni róż­nych czę­stot­li­wo­ści, li­czo­ną w fo­nach, ale różną li­czo­ną w de­cy­be­lach. Wy­ni­ka to z róż­ne­go od­bio­ru czę­stot­li­wo­ści przez ludz­kie ucho.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izofoniczna

krzy­wa izo­fo­nicz­na - krzy­wa łą­czą­ca na wy­kre­sie punk­ty o jed­na­ko­wym po­zio­mie gło­śno­ści, czę­stot­li­wo­ści i na­tę­że­nia dźwię­ku


Źródła:

SJP.pl

Izofota

linia łą­czą­ca na oś­wiet­lo­nej po­wierzch­ni punk­ty o jed­na­ko­wym na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia, wy­ra­żo­nym w fo­tach


Źródła:

SJP.pl

Izoftalowy

kwas izof­ta­lo­wy - kwas aro­ma­tycz­ny, izo­mer kwasu fta­lo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Izogameta

jedna z gamet o takim samym kształ­cie i wy­mia­rze, lecz zróż­ni­co­wa­nych płcio­wo


Źródła:

SJP.pl

Izogamia

rozm­na­ża­nie się za poś­red­nict­wem izo­ga­met czyli dwóch gamet zróż­ni­co­wa­nych płcio­wo ale iden­tycz­nych pod wzglę­dem ruch­li­wo­ści i roz­mia­ru


Izo­ga­mia – typ rozm­na­ża­nia płcio­we­go, gdzie dwie ga­me­ty są iden­tycz­ne pod wzglę­dem kształ­tu i ruch­li­wo­ści, ale róż­nią­ce się bio­che­mią, fiz­jo­lo­gią i ge­ne­tycz­nie. Ga­me­ty oz­na­cza się tu jako „+” i „–”. Wy­stę­pu­je u pier­wot­nia­ków (ameby), jed­no­ko­mór­ko­wych glo­nów, grzy­bów i zie­le­nic.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izogamma

typ rozm­na­ża­nia płcio­we­go, gdzie dwie ko­mór­ki roz­rod­cze są iden­tycz­ne pod wzglę­dem kształ­tu i ruch­li­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Izoglosa

linia na mapie oz­na­cza­ją­ca za­sięg te­ry­to­rial­ny ja­kiejś cechy ję­zy­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. linia na mapie wyz­na­cza­ją­ca za­sięg danej cechy ję­zy­ko­wej


Izo­glo­sa (z grec­kie­go) – ogól­na nazwa linii na ma­pach w at­la­sach ję­zy­ko­wych.

Izo­glo­sa okre­śla te­ry­to­rial­ny za­sięg wy­stę­po­wa­nia ja­kiejś cechy ję­zy­ko­wej, np. ma­zu­rze­nia w ję­zy­ku pol­skim. Wśród nich można wy­róż­nić: izo­fo­ny, izo­mor­fy i izo­lek­sy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izoglosowy

zwią­za­ny z izo­glo­są, linią na mapie oz­na­cza­ją­cą za­sięg te­ry­to­rial­ny ja­kiejś cechy ję­zy­ko­wej, np. mapa izo­glo­so­wa


Źródła:

SJP.pl

Izoglukoza

syrop glu­ko­zo­wo-fruk­to­zo­wy, za­mien­nik cukru wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­duk­cji na­po­jów i roz­ma­i­tych ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych


Źródła:

SJP.pl

Izogona

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym kie­run­ku wia­tru w okre­ślo­nym cza­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej de­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej;


Izo­go­na ("izo-" + "gõnía" = „kąt”) – izo­li­nia bie­gną­ca na mapie (ge­o­gra­ficz­nej lub ma­gne­tycz­nej) wzdłuż miejsc o ta­kiej samej war­to­ści de­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej. Szcze­gól­ną od­mia­ną izo­go­ny jest agona – linia łą­czą­ca punk­ty o ze­ro­wej de­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izohalina

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty na morzu o tym samym za­so­le­niu wody


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym za­so­le­niu;


Izo­ha­li­na ("izo-" + "háls" = „sól”) – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca punk­ty o takim samym stop­niu za­so­le­nia. Sto­so­wa­na do gra­ficz­ne­go przed­sta­wie­nia po­zio­mów za­so­le­nia je­zior, mórz, oce­a­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izohela

linia na mapie, która łączy punk­ty o jed­na­ko­wej war­to­ści usło­necz­nie­nia w tym samym cza­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o ta­kich sa­mych war­to­ściach usło­necz­nie­nia

 (1.2) fot. linia łą­czą­ca punk­ty o tej samej gę­sto­ści op­tycz­nej w obra­zie nie­przet­wo­rzo­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izohelia

fo­to­gra­ficz­na tech­ni­ka to­no­roz­dziel­cza, w któ­rej obraz zło­żo­ny jest z plam bieli, sza­ro­ści i czer­ni, bez przejść mię­dzy to­na­mi


Izo­he­lia – po­zy­ty­wo­wa tech­ni­ka to­no­roz­dziel­cza opra­co­wa­na przez Wi­tol­da Ro­me­ra w 1931, po­le­ga­ją­ca na przet­wo­rze­niu obra­zu po­le­ga­ją­cym na ut­wo­rze­niu w nim w efek­cie koń­co­wym kilku do­wol­nie wy­bra­nych od­cie­ni wy­raź­nie od­dzie­lo­nych od sie­bie jas­no­ścią, od­po­wia­da­ją­cym punk­tom o tej samej gę­sto­ści op­tycz­nej w obra­zie nie­przet­wo­rzo­nym, naz­wa­ny­mi izo­he­la­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izohieta

linia na mapie kli­ma­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej ilo­ści opa­dów at­mos­fe­rycz­nych w danym cza­sie bądź o jed­na­ko­wych śred­nich opa­dach wie­lo­let­nich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o ta­kich sa­mych war­to­ściach sum opa­dów;


Izo­hie­ta – izo­li­nia łą­czą­ca punk­ty na mapie kli­ma­tycz­nej o ta­kich sa­mych war­to­ściach sum opa­dów at­mos­fe­rycz­nych w danym okre­sie.

Wy­so­ko­ści opa­dów znane są dla okre­ślo­nych punk­tów – w miej­scach lo­ka­li­za­cji sta­cji opa­do­wych. Je­że­li na mapie, na któ­rej wyz­na­czo­ne są miej­sca po­ło­że­nia sta­cji opa­do­wych zo­sta­ną wpi­sa­ne war­to­ści wy­so­ko­ści opadu i po­łą­czy się od­po­wied­nio punk­ty jed­na­ko­wych opa­dów, uzy­ska­my „war­stwi­ce” ana­lo­gicz­ne do war­stwic wy­so­ko­ści te­re­nu dla map to­po­gra­ficz­nych[[[Pomoc:Przy­pi­sy|po­trzeb­ny przy­pis]]].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izohipsa

1. linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia; po­zio­mi­ca, war­stwi­ca;
2. linia na mapie po­go­dy łą­czą­ca punk­ty le­żą­ce na jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści danej po­wierzch­ni izo­ba­rycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści nad po­ziom morza lub wzglę­dem in­ne­go przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izohumida

Izo­hu­mi­da ("izo" + "hu­mi­dus" = „wil­got­ny”) – izo­li­nia na mapie kli­ma­tycz­nej lub dia­gra­mie łą­czą­ca punk­ty o ta­kiej samej wil­got­no­ści względ­nej po­wie­trza w tym samym cza­sie. Wyraz ten po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Izohydra

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wym po­zio­mie wód


Źródła:

SJP.pl

Izohydria

stały, względ­nie równy po­ziom stę­że­nia jonów wo­do­ro­wych w or­ga­niz­mie


Źródła:

SJP.pl

Izojonia

utrzy­my­wa­nie po­szcze­gól­nych jonów w or­ga­niz­mie na sta­łym po­zio­mie


Źródła:

SJP.pl

Izokandela

krzy­wa na po­wierzch­ni umy­ślo­nej kuli, w któ­rej środ­ku znaj­du­je się źró­dło świa­tła, łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce kie­run­kom, w któ­rych świa­tłość jest taka sama; także rzut tej pła­szczyz­ny na krzy­wą


Źródła:

SJP.pl

Izokefalia

w pla­sty­ce: spo­sób kom­po­zy­cji, w któ­rej głowy przed­sta­wia­nych po­sta­ci znaj­du­ją się na tej samej wy­so­ko­ści; izo­ke­fa­lizm, izo­ce­fa­lia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ro­dzaj ka­no­nicz­nej kom­po­zy­cji pla­stycz­ny­a­stycz­nej, w któ­rej głowy po­sta­ci znaj­du­ją się w jed­nej linii, na tej samej wy­so­ko­ści;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izokefaliczny

→ izo­ke­fa­lia, → izo­ke­fa­lizm; izo­ce­fa­licz­ny


Źródła:

SJP.pl

Izokefalizm

w pla­sty­ce: spo­sób kom­po­zy­cji, w któ­rej głowy przed­sta­wia­nych po­sta­ci znaj­du­ją się na tej samej wy­so­ko­ści; izo­ke­fa­lia, izo­ce­fa­lia


Izo­ke­fa­lizm, izo­ke­fa­lia (gr. "isos" – równy, "ke­fa­le" – głowa), spo­sób kom­po­zy­cji ukła­dów wie­lo­fi­gu­ro­wych sto­so­wa­ny w rzeź­biar­stwie i ma­lar­stwie po­le­ga­ją­cy na tym, że głowy przed­sta­wia­nych po­sta­ci znaj­du­ją się na tej samej wy­so­ko­ści.

Izo­ke­fa­lizm wy­stę­po­wał w an­tycz­nych pła­sko­rzeź­bach (ba­bi­loń­skich, asy­ryj­skich, egip­skich), ar­cha­icz­nej sztu­ce grec­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izoklina

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym na­chy­le­niu ma­gne­tycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej in­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej


Zo­bacz też: Izo­kli­ny.

Izo­kli­na – izo­li­nia bie­gną­ca na mapie (ge­o­gra­ficz­nej lub ma­gne­tycz­nej) wzdłuż miejsc o ta­kiej samej war­to­ści in­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izokolon

fi­gu­ra sty­li­stycz­na po­le­ga­ją­ca na bu­do­wie czło­nów zda­nia zło­żo­nych z rów­nej licz­by sylab oraz o takim samym ryt­mie; iso­ko­lon


Źródła:

SJP.pl

Izokosma

linia łą­czą­ca te same punk­ty pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tym samym na­tę­że­niu pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go


Izo­kos­ma ("izo" + "kós­mos" = „świat”) – izo­li­nia na mapie łą­czą­ca punk­ty o tym samym na­tę­że­niu pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go, czyli pro­mie­nio­wa­nia zło­żo­ne­go, za­rów­no kor­pu­sku­lar­ne­go, jak i elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, do­cie­ra­ją­ce­go do Ziemi z ota­cza­ją­cej ją prze­strze­ni kos­micz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izokoszta

krzy­wa jed­na­ko­we­go kosz­tu dwóch czyn­ni­ków wyt­wór­czych (na­kła­dów pracy i ka­pi­ta­łu), jakie mogą być za­an­ga­żo­wa­ne do pro­duk­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. linia obra­zu­ją­ca wszyst­kie kom­bi­na­cje dwóch czyn­ni­ków wyt­wór­czych, któ­rych koszt cał­ko­wi­ty jest taki sam;


Izo­kosz­ta ("krzy­wa jed­na­ko­we­go kosz­tu") − w mi­kro­e­ko­no­mii pro­sta obra­zu­ją­ca różne kom­bi­na­cje czyn­ni­ków pro­duk­cji, któ­rych koszt cał­ko­wi­ty jest taki sam.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izokrates

(436-338 p.n.e.) mówca grec­ki, uczeń So­kra­te­sa, na­u­czy­ciel mło­dzie­ży, twór­ca te­o­rii kla­sycz­nej prozy at­tyc­kiej


Izo­kra­tes ( Ἰσοκράτης "Iso­kra­tes"; 436-338 p.n.e.) – mówca grec­ki, na­u­czy­ciel wy­mo­wy, twór­ca te­o­rii kla­sycz­nej prozy at­tyc­kiej. Za­li­cza­ny do ka­no­nu dzie­się­ciu mów­ców. Jego za­słu­gą jest, że do­ko­nał kla­sy­fi­ka­cji prozy at­tyc­kiej, wpro­wa­dza­jąc po­dział na: ję­zy­ki po­e­tyc­kie i ję­zy­ki prozy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izokryma

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej naj­niż­szej tem­pe­ra­tu­rze po­wie­trza w zimie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej naj­niż­szej tem­pe­ra­tu­rze w zimie


Izo­kry­ma ("izo-" + "kry­mós" = „zimno, mróz”) – linia na mapie, łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze po­wie­trza zimy astro­no­micz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izokwanta

w te­o­rii pro­duk­cji: krzy­wa wyz­na­cza­ją­ca wszel­kie moż­li­we kom­bi­na­cje czyn­ni­ków pro­duk­cji, które dają tę samą ilość pro­duk­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. linia przed­sta­wia­ją­ca wszyst­kie kom­bi­na­cje dwóch czyn­ni­ków wyt­wór­czych poz­wa­la­ją­ce osią­gnąć dany roz­miar pro­duk­cji;


Izok­wan­ta (krzy­wa jed­na­ko­we­go pro­duk­tu) to krzy­wa przed­sta­wia­ją­ca wszyst­kie kom­bi­na­cje dwóch czyn­ni­ków wyt­wór­czych poz­wa­la­ją­ce osią­gnąć dany roz­miar pro­duk­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izolacja

1. bycie w odo­sob­nie­niu, bycie poza od­dział­wa­niem oto­cze­nia; alie­na­cja, odo­sob­nie­nie, od­se­pa­ro­wa­nie;
2. w psy­cho­lo­gii: me­cha­nizm obron­ny po­le­ga­ją­cy na uni­ka­niu wszel­kiej ak­tyw­no­ści mo­gą­cej wy­wo­łać nie­przy­jem­ne od­czu­cia; alie­no­wa­nie się, izo­lo­wa­nie się;
3. w bio­lo­gii: ogra­ni­cze­nie lub unie­moż­li­wie­nie krzy­żo­wa­nia się ga­tun­ków ro­ślin lub zwie­rząt przez wyt­wo­rze­nie się ba­rie­ry chro­nią­cej;
4. od­dzie­le­nie da­ne­go ciała fi­zycz­ne­go od oto­cze­nia war­stwą spe­cjal­nie przy­sto­so­wa­ne­go ma­te­ria­łu;
5. war­stwa spe­cjal­ne­go ma­te­ria­łu, utrud­nia­ją­ca wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie dwóch ukła­dów, ciał, śro­do­wisk itp.; izo­la­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­dzie­le­nie od oto­cze­nia lub unie­moż­li­wie­nie kon­tak­tu z oto­cze­niem

 (1.2) fiz. war­stwa ma­te­ria­łu o ni­skiej prze­wod­no­ści ciepl­nej chro­nią­ca, ogra­ni­cza­ją­ca do­pływ lub od­pływ cie­pła;

 (1.3) niska prze­wod­ność ciepl­na (cecha izo­la­cji (1.2))

 (1.4) elektr. war­stwa ma­te­ria­łu o ni­skiej prze­wod­no­ści elek­trycz­nej;


Izo­la­cja – spo­sób za­bez­pie­cze­nia dwóch są­sia­du­ją­cych ukła­dów, ele­men­tów itp. w celu utrud­nie­nia wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izolacjonista

zwo­len­nik izo­la­cjo­niz­mu - stra­te­gii w po­li­ty­ce mię­dzy­na­ro­do­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik izo­la­cjo­niz­mu w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej

 (1.2) zwo­len­nik izo­lo­wa­nia się od in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izolacjonistka

zwo­len­nicz­ka izo­la­cjo­niz­mu - stra­te­gii w po­li­ty­ce mię­dzy­na­ro­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Izolacjonistyczny

1. taki, który do­ty­czy izo­la­cjo­niz­mu - stra­te­gii w po­li­ty­ce mię­dzy­na­ro­do­wej, np. dok­try­na izo­la­cjo­ni­stycz­na; se­pa­ra­ty­stycz­ny;
2. rzad­ko: taki, który dąży do izo­la­cjo­niz­mu, czyli skłon­no­ści do bycia w odo­sob­nie­niu, poza od­dzia­ły­wa­niem oto­cze­nia; izo­la­cyj­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z izo­la­cjo­niz­mem, do­ty­czą­cy izo­la­cjo­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izolacjonizm

1. skłon­ność do po­zo­sta­wa­nia poza od­dzia­ły­wa­niem oto­cze­nia; izo­la­cja, alie­na­cja;
2. w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej: stra­te­gia po­le­ga­ją­ca na odrzu­ce­niu lub oka­za­niu braku za­in­te­re­so­wa­nia przez dany kraj przy­mie­rza­mi mię­dzy­na­ro­do­wy­mi oraz spra­wa­mi in­nych kra­jów, przy jed­no­czes­nym sku­pie­niu się na obro­nie in­te­re­sów i praw na­ro­do­wych; se­pa­ra­tyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­li­ty­ka da­ne­go pań­stwa po­le­ga­ją­ca na ogra­ni­cze­niu an­ga­żo­wa­nia się w spra­wy za­gra­nicz­ne i sku­pie­niu się na pro­ble­mach wew­nętrz­nych kraju;

 (1.2) ten­den­cja do izo­lo­wa­nia się


Izo­la­cjo­nizm (ang. "iso­la­tio­nism" z fr. "iso­la­tion" ‘izo­la­cja’ od wł. "iso­la­to" 'od­dzie­lo­ny od wszyst­kie­go, jak wyspa od lądu’ od "isola" ‘wyspa’ z łac. "in­su­la" ‘wyspa’), kie­ru­nek po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej spro­wa­dza­ją­cy się do obro­ny in­te­re­sów i bez­pie­czeń­stwa włas­ne­go pań­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izolacyjność

cecha tego, co ma wła­ści­wo­ści izo­la­cyj­ne, czyli takie, które służą do od­dzie­le­nia dwóch ukła­dów, ciał, śro­do­wisk itp., np. izo­la­cyj­ność ciepl­na


Źródła:

SJP.pl

Izolacyjny

1. taki, który dąży do izo­la­cji, czyli bycia w odo­sob­nie­niu, poza od­dzia­ły­wa­niem oto­cze­nia; izo­la­cjo­ni­stycz­ny (rzad­ko);
2. taki, który służy do od­dzie­le­nia dwóch ukła­dów, ciał, śro­do­wisk itp.;
3. taki, który do­ty­czy izo­la­cji - me­cha­niz­mu obron­ne­go czło­wie­ka;
4. w bio­lo­gii: taki, który ogra­ni­cza lub unie­moż­li­wia krzy­żo­wa­nie się ga­tun­ków ro­ślin albo zwie­rząt


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zdol­ność izo­la­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izolarz

pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy izo­la­cję; izo­ler


Źródła:

SJP.pl

Izolat

1. kul­tu­ra pa­to­ge­nu ro­śli­ny prze­cho­wy­wa­na w ce­lach doś­wiad­czal­nych;
2. zwią­zek za­pa­cho­wy wy­o­dręb­nio­ny z bal­sa­mu, ży­wi­cy lub olej­ku ete­rycz­ne­go;
3. język nie­wy­ka­zu­ją­cy po­kre­wień­stwa z innym ist­nie­ją­cym ję­zy­kiem; język izo­lo­wa­ny;
4. izo­lat biał­ka - pro­dukt wy­so­ko­biał­ko­wy o bar­dzo wy­so­kiej za­war­to­ści pro­te­in


Źródła:

SJP.pl

Izolatka

1. w szpi­ta­lach, in­ter­na­tach, żłob­kach itp.: od­dziel­ny pokój, w któ­rym umie­szcza się osoby chore lub po­dej­rza­ne o cho­ro­bę za­kaź­ną; se­pa­rat­ka;
2. w za­kła­dzie kar­nym: cela jed­no­o­so­bo­wa; po­je­dyn­ka, se­pa­rat­ka, kar­cer;
3. prze­no­śnie: ro­dzaj do­dat­ko­wej kary po­le­ga­ją­cej na umie­szcze­niu osa­dzo­ne­go w za­kła­dzie kar­nym w jed­no­o­so­bo­wej celi; kar­cer


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­na jed­no­o­so­bo­wa sala dla cho­rych, zwy­kle za­kaź­nie

 (1.2) jed­no­o­so­bo­wa cela w wię­zie­niu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izolator

1. war­stwa spe­cjal­ne­go ma­te­ria­łu, utrud­nia­ją­ca wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie dwóch ukła­dów, ciał, śro­do­wisk itp.; izo­la­cja;
2. przed­miot z por­ce­la­ny, szkła lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, który służy do łą­cze­nia i jed­no­cze­śnie izo­lo­wa­nia czę­ści bę­dą­cych wzglę­dem sie­bie pod na­pię­ciem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­te­riał izo­lu­ją­cy

 (1.2) elektr. przed­miot z ma­te­ria­łu nie prze­wo­dzą­ce­go prądu elek­trycz­ne­go, łą­czą­cy a za­ra­zem izo­lu­ją­cy czę­ści urzą­dze­nia bę­dą­ce wzglę­dem sie­bie pod na­pię­ciem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy lub mon­tu­ją­cy izo­la­cję


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izolatorium

w me­dy­cy­nie: szpi­tal sa­na­to­ryj­ny przez­na­czo­ny dla osób cho­rych na cho­ro­bę za­kaź­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bu­dy­nek lub po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do pro­wa­dze­nia izo­la­cji cho­rych na cho­ro­by za­kaź­ne;


Izo­la­to­rium – zam­knię­ty za­kład lecz­ni­czy, cza­sem też sa­na­to­rium, z przez­na­cze­niem tylko dla cho­rych na jedną z cho­rób za­kaź­nych.

Izo­la­to­ria pow­sta­ją naj­czę­ściej pod­czas epi­de­mii lub pan­de­mii, czę­sto wtedy, kiedy bra­ku­je miejsc w szpi­ta­lach na od­dzia­łach za­kaź­nych. Przy­kła­dem może być epi­de­mia ospy we Wroc­ła­wiu lub pan­de­mia COVID-19.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izolatorowy

→ izo­la­tor


Patrz:izolator

Źródła:

SJP.pl

Izolband

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izo­la­cyj­na


Źródła:

Wiktionary

Izolda

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit­celt. szt. liter. teatr. film. imię bo­ha­ter­ki nie­speł­nio­nej mi­ło­ści ;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.


Izol­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go lub ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się naj­praw­do­po­dob­niej z wa­lij­skie­go "Es­sylt" oz­na­cza­ją­ce­go „pię­kna”. We­dług le­gen­dy no­si­ła to imię ir­landz­ka księż­nicz­ka, ko­chan­ka Tri­sta­na, za­rę­czo­na kró­lo­wi Korn­wa­lii Mar­ko­wi. Moż­li­we jed­nak, że imię po­cho­dzi z staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go "isan" „że­la­zo” i "wal­tan" „rzą­dzić, pa­no­wać”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izoldziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Izol­dy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Izoleksa

dia­lek­to­lo­gia: linia na mapie wyz­na­cza­ją­ca te­ry­to­rial­ny za­sięg wy­stę­po­wa­nia ja­kie­goś wy­ra­zu, naj­czę­ściej gwa­ro­we­go


Izo­lek­sa (z grec­kie­go "izo" – równy i "lek­sis" – wyraz) – linia wy­ty­czo­na na mapie zgod­nie z gra­ni­cą za­się­gu te­ry­to­rial­ne­go wy­stę­po­wa­nia da­ne­go (któ­re­go do­ty­czy dana izo­lek­sa) wy­ra­zu jako ele­men­tu słow­ni­ko­we­go. Izo­lek­sa prze­bie­ga np. mię­dzy ob­sza­ra­mi z do­mi­nu­ją­cy­mi for­ma­mi "na polu" i "na dwo­rze".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izoler

pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy izo­la­cję; izo­larz


Źródła:

SJP.pl

Izoleucyna

ami­nok­was eg­zo­gen­ny, izo­mer le­u­cy­ny; wy­stę­pu­je w więk­szo­ści bia­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. eg­zo­gen­ny ami­nok­was o roz­ga­łę­zio­nym łań­cu­chu, ważny w me­ta­bo­liz­mie mię­śni, bio­syn­te­zie bia­łek i re­gu­la­cji ener­gii


Izo­le­u­cy­na, skró­ty: Ile, I – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­mer le­u­cy­ny, ali­fa­tycz­ny ami­nok­was biał­ko­wy, obo­jęt­ny elek­trycz­nie. Na­le­ży do ami­nok­wa­sów eg­zo­gen­nych, czyli nie może być syn­te­ty­zo­wa­ny w or­ga­niz­mie czło­wie­ka i musi być do­star­cza­ny z po­ży­wie­niem. Duże jego ilo­ści znaj­du­ją się w ka­ze­i­nie, he­mo­glo­bi­nie, biał­kach oso­cza krwi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izolinia

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o ta­kich sa­mych war­to­ściach da­ne­go zja­wi­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geod. linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wych war­to­ściach danej cechy;


Izo­li­nia, iza­ryt­ma (w kar­to­gra­fii), izo­gra­ma (w me­te­o­ro­lo­gii) – krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wych war­to­ściach licz­bo­wych danej cechy. Ter­min ten i po­krew­ne ter­mi­ny po­cho­dzą od ίσος "ísos", „równy” i słowa „linia”, bądź od­po­wied­nich in­nych słów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|izo­lo­wać.


Izo­lo­wa­nie – me­cha­nizm obron­ny po­le­ga­ją­cy na oder­wa­niu emo­cji od obiek­tów lub sy­tu­a­cji wy­wo­łu­ją­cych te emo­cje. Ta te­o­ria psy­cho­a­na­li­tycz­na zo­sta­ła po raz pier­wszy za­pro­po­no­wa­na przez Zyg­mun­ta Fre­u­da. Choć jest zwią­za­na z wy­par­ciem, wy­róż­nia się na kilka spo­so­bów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Izolowany

1. nie do­pu­szczać, nie do­pu­ścić do zet­knię­cia z kimś lub z czym;
2. wy­o­dręb­niać, wy­o­dręb­nić jakąś sub­stan­cję, np. gen, wirus z ja­kie­goś pre­pa­ra­tu;
3. od­dzie­lać, od­dzie­lić coś od oto­cze­nia ma­te­ria­łem nie­prze­wo­dzą­cym (np. prądu, cie­pła) lub nie­prze­pu­szcza­ją­cym (np. dźwię­ku);
4. o lu­dziach: izo­lo­wać się - uni­kać, za­prze­stać kon­tak­tu z kimś lub czymś; se­pa­ro­wać się, od­se­pa­ro­wać się


przy­miot­nik

 (1.1) wy­dzie­lo­ny, odo­sob­nio­ny, od­dzie­lo­ny od ogółu

 (1.2) po­kry­ty izo­la­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izolować

1. nie do­pu­szczać, nie do­pu­ścić do zet­knię­cia z kimś lub z czym;
2. wy­o­dręb­niać, wy­o­dręb­nić jakąś sub­stan­cję, np. gen, wirus z ja­kie­goś pre­pa­ra­tu;
3. od­dzie­lać, od­dzie­lić coś od oto­cze­nia ma­te­ria­łem nie­prze­wo­dzą­cym (np. prądu, cie­pła) lub nie­prze­pu­szcza­ją­cym (np. dźwię­ku);
4. o lu­dziach: izo­lo­wać się - uni­kać, za­prze­stać kon­tak­tu z kimś lub czymś; se­pa­ro­wać się, od­se­pa­ro­wać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­i­zo­lo­wać)

 (1.1) wy­dzie­lać z ca­ło­ści

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­i­zo­lo­wać)

 (2.1) po­kry­wać izo­la­cją

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. odi­zo­lo­wać)

 (3.1) od­dzie­lać od oto­cze­nia, nie do­pu­szczać do zet­knię­cia

 (3.2) być uży­wa­nym jako izo­la­cja

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny izo­lo­wać się (dk. wy­i­zo­lo­wać się)

 (4.1) od­dzie­lać się od cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny izo­lo­wać się (dk. odi­zo­lo­wać się)

 (5.1) od­su­wać się od in­nych, po­zo­sta­wać w odo­sob­nie­niu, trzy­mać się na ubo­czu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izoluksa

linia łą­czą­ca na oś­wiet­lo­nej po­wierzch­ni punk­ty o jed­na­ko­wym na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia, wy­ra­żo­nym w luk­sach


Źródła:

SJP.pl

Izomalt

ma­ło­ka­lo­rycz­ny śro­dek sło­dzą­cy


Izo­malt, E953 – mie­sza­ni­na or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, ni­sko­ka­lo­rycz­ny i nie­po­wo­du­ją­cy próch­ni­cy ma­so­wy śro­dek sło­dzą­cy o ni­skiej hi­gro­sko­pij­no­ści, łatwo kry­sta­li­zu­ją­cy. Daje dobrą kla­row­ność, za­po­bie­ga le­pie­niu się cu­kier­ków oraz umoż­li­wia długi okres prze­cho­wy­wa­nia[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izomaltuloza

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, izo­mer sa­cha­ro­zy uży­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym; pa­la­ty­no­za


Izo­mal­tu­lo­za (pa­la­ty­no­za) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy di­sa­cha­ry­dów, izo­mer sa­cha­ro­zy. Jest sub­stan­cją bez­won­ną, białą lub pra­wie białą, kry­sta­licz­ną. Izo­mal­tu­lo­za znaj­du­je za­sto­so­wa­nie głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym. Cha­rak­te­ry­zu­je się niż­szym od sa­cha­ro­zy in­dek­sem gli­ke­micz­nym, a w pro­ce­sie jej tra­wie­nia ener­gia uwal­nia­na jest w bar­dziej zrów­no­wa­żo­ny spo­sób i przez dłuż­szy czas.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izomer

każdy ze związ­ków or­ga­nicz­nych ma­ją­cych iden­tycz­ny wzór czą­stecz­ko­wy, lecz różny układ ato­mów w czą­stecz­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. jeden z dwóch lub więk­szej licz­by związ­ków che­micz­nych o tym samym skła­dzie ato­mo­wym, róż­nią­cych się po­łą­cze­nia­mi lub uło­że­niem ato­mów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izomeraza

ka­ta­li­za­tor re­ak­cji przeksz­tał­ceń wew­nątrz­ko­mór­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Izomeria

zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia związ­ków o róż­nym roz­mie­szcze­niu ato­mów w czą­stecz­kach przy iden­tycz­nym skła­dzie che­micz­nym i masie czą­stecz­ko­wej


Izo­me­ria – zja­wi­sko ist­nie­nia róż­nic w bu­do­wie czą­ste­czek o takim samym skła­dzie ato­mo­wym.

W za­leż­no­ści od róż­nic, jakie wy­stę­pu­ją po­mię­dzy izo­me­ra­mi, wy­róż­nia się na­stę­pu­ją­ce ro­dza­je izo­me­rii:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izomeryzacja

Izo­me­ry­za­cja – re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na przeksz­tał­ca­niu się jed­ne­go izo­me­ru w drugi, na przy­kład izo­me­ry­za­cja kwasu (−)mle­ko­we­go w kwas (+)mle­ko­wy w wy­ni­ku in­wer­sji Wal­de­na. Izo­me­ry­za­cja może sta­no­wić za­rów­no sa­mo­dziel­ną re­ak­cję che­micz­ną, jak i być ubocz­nym, czę­sto nie­po­żą­da­nym, efek­tem innej re­ak­cji che­micz­nej.


Źródła:

Wikipedia

Izomeryzować

prze­mie­niać jeden izo­mer związ­ku che­micz­ne­go w inny bez zmia­ny jego masy czą­stecz­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Izometr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do kon­tro­li stanu izo­la­cji prze­wo­dów elek­trycz­nych


Źródła:

Wiktionary

Izometria

przeksz­tał­ce­nie nie zmie­nia­ją­ce od­le­gło­ści po­mię­dzy punk­ta­mi


Izo­me­tria (gr. "isos" – równy, "métron" – miara), także przeksz­tał­ce­nie izo­me­trycz­ne – funk­cja za­cho­wu­ją­ca od­le­gło­ści mię­dzy punk­ta­mi prze­strze­ni me­trycz­nej. Jest to więc "izo­mor­fizm izo­me­trycz­ny". W ge­o­me­trii fi­gu­ry, mię­dzy któ­ry­mi ist­nie­je izo­me­tria (są "izo­me­trycz­ne"), na­zy­wa­ne są "przy­sta­ją­cy­mi".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izometryczny

1. w ma­te­ma­ty­ce: nie zmie­nia­ją­cy od­le­gło­ści mię­dzy punk­ta­mi, np. przeksz­tał­ce­nie izo­me­trycz­ne, rzut izo­me­trycz­ny;
2. ćwi­cze­nia izo­me­trycz­ne - ćwi­cze­nia po­le­ga­ją­ce na na­pi­na­niu mię­śni bez wy­ko­ny­wa­nia ru­chów


przy­miot­nik

 (1.1) mat. taki, który nie zmie­nia od­le­gło­ści mię­dzy punk­ta­mi

 (1.2) o ćwi­cze­niu, gim­na­sty­ce: taki, który po­le­ga na na­pi­na­niu mię­śni bez wy­ko­ny­wa­nia ru­chów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izomorfa

ję­zy­koz­naw­stwo: linia na mapie wyz­na­cza­ją­ca te­ry­to­rial­ny za­sięg wy­stę­po­wa­nia ja­kiejś cechy ję­zy­ko­wej z za­kre­su flek­sji lub sło­wot­wór­stwa


Izo­mor­fa – w ję­zy­koz­naw­stwie wy­ty­czo­na na mapie linia od­dzie­la­ją­ca od sie­bie te­re­ny, na któ­rych różne mor­fe­my (koń­ców­ki, su­fik­sy lub pre­fik­sy) są uży­wa­ne w tej samej funk­cji.

Przy­kła­do­wo, izo­mor­fa bę­dzie od­dzie­lać na mapie te­re­ny, na któ­rych cza­sow­nik "iść" w try­bie roz­ka­zu­ją­cym licz­by mno­giej przyj­mu­je koń­ców­ki od­po­wied­nio: "-my" i "-wa" "(chodź­my, chodź­wa)".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izomorficzny

1. w che­mii, mi­ne­ra­lo­gii: rów­no­po­sta­cio­wy;
2. w ma­te­ma­ty­ce: struk­tu­ral­nie iden­tycz­ny, rów­no­waż­ny


Źródła:

SJP.pl

Izomorfizm

mat. wła­ści­wość zbio­rów po­le­ga­ją­ca na tym, iż wy­ni­ki od­po­wied­nich dzia­łań na przy­po­rząd­ko­wa­nych sobie ele­men­tach tych zbio­rów są rów­nież sobie przy­po­rząd­ko­wa­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. odw­zo­ro­wa­nie po­mię­dzy dwie­ma prze­strze­nia­mi ma­te­ma­tycz­ny­mi, za­cho­wu­ją­ce wszyst­kie re­la­cje i funk­cje


Izo­mor­fizm (gr. "isos" – równy, "morp­he" – kształt) – funk­cja wza­jem­nie jed­noz­nacz­na (bi­jek­cja) z jed­ne­go obiek­tu ma­te­ma­tycz­ne­go w drugi, która za­cho­wu­je funk­cje, re­la­cje i wy­róż­nio­ne ele­men­ty.

W przy­pad­ku obiek­tów al­ge­bry uni­wer­sal­nej (ta­kich jak grupy, pier­ście­nie, mo­du­ły itp.) izo­mor­fiz­mem na­zy­wa­my wza­jem­nie jed­noz­nacz­ne odw­zo­ro­wa­nie for­mu­la_1 takie, że for­mu­la_1 i jego od­wrot­ność (ozn. for­mu­la_3) są ho­mo­mor­fiz­ma­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izonefa

krzy­wa na mapie kli­ma­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce miej­scom, w któ­rych w okre­ślo­nym cza­sie wiel­kość zach­mu­rze­nia była jed­na­ko­wa


Izo­ne­fa – linia na mapie kli­ma­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wym prze­cięt­nym stop­niu zach­mu­rze­nia w okre­ślo­nym cza­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izoniazyd

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bar­dzo silny lek prze­ciw­gruź­li­czy w po­sta­ci kry­sta­licz­ne­go, bia­łe­go prosz­ku o gorz­kim za­pa­chu; iso­nia­zid, hy­dra­zyd kwasu izo­ni­ko­ty­no­we­go


Izo­nia­zyd ( iso­nia­zi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­wszech­nie uży­wa­ny lek prze­ciw­gruź­li­czy, za­li­cza­ny do tzw. leków pier­wsze­go rzutu. Jest sto­so­wa­ny także w le­cze­niu niek­tó­rych in­nych my­ko­bak­te­rioz (cho­rób po­wo­do­wa­nych przez prąt­ki).

Wobec prąt­ków wraż­li­wych izo­nia­zyd jest le­kiem bak­te­rio­bój­czym, wy­ka­zu­ją­cym ak­tyw­ność wobec szyb­ko nam­na­ża­ją­cych się bak­te­rii wew­nątrz ko­mó­rek i poza nimi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izonomia

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ustrój po­li­tycz­ny za­pew­nia­ją­cy oby­wa­te­lom rów­ność wobec prawa, a także prawo do rów­ne­go udzia­łu we wła­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. rów­ność ludzi wobec prawa;


Izo­no­mia (gr. "ἰσονομία") – ter­min wy­wo­dzą­cy się z prawa sta­ro­żyt­nej Gre­cji oz­na­cza­ją­cy ustrój po­li­tycz­ny za­pew­nia­ją­cy oby­wa­te­lom rów­ność wobec prawa, a także prawo do rów­ne­go udzia­łu we wła­dzy. Obec­nie ter­min ten my­lo­ny jest z rów­no­u­praw­nie­niem. Rów­ność wobec prawa oz­na­cza­ła, iż ogól­nie sfor­mu­ło­wa­ne prawo do­ty­czy wszyst­kich oby­wa­te­li.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izooktan

zwią­zek or­ga­nicz­ny w po­sta­ci be­zbarw­nej cie­czy nie­roz­pu­szczal­nej w wo­dzie i trud­no roz­pu­szczal­nej w al­ko­ho­lu i ete­rze, sto­so­wa­ny w mie­sza­ni­nie z hep­ta­nem jako pa­li­wo wzor­co­we do wyz­na­cza­nia licz­by ok­ta­no­wej


Izo­ok­tan ("2,2,4-tri­me­ty­lo­pen­tan") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór na­le­żą­cy do al­ka­nów. Jest to roz­ga­łę­zio­ny izo­mer ok­ta­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izoopaka

miej­sce ge­o­me­trycz­ne punk­tów o rów­nym współ­czyn­ni­ku po­chła­nia­nia (war­stwy fo­to­gra­ficz­nej)


Źródła:

SJP.pl

Izoosmotyczny

iden­tycz­ny jak stę­że­nie os­mo­tycz­ne pły­nów fiz­jo­lo­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Izopatia

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Izo­pa­tia, izo­te­ra­pia – wy­wo­dzą­ca się z ho­me­o­pa­tii dzie­dzi­na me­dy­cy­ny nie­kon­wen­cjo­nal­nej (pse­u­do­na­u­ko­we­go ro­dza­ju me­dy­cy­ny), w któ­rej pre­pa­ra­ty lecz­ni­cze two­rzo­ne są na bazie sub­stan­cji zwią­za­nych z przy­czy­na­mi lub pro­duk­ta­mi cho­ro­by.


Źródła:

Wikipedia

Izopatyczny

→ izo­pa­tia


Patrz:izopatia

Źródła:

SJP.pl

Izoperymetr

jedna z figur pła­skich o jed­na­ko­wym ob­wo­dzie


Źródła:

SJP.pl

Izopleta

w kar­to­gra­fii: linia jed­na­ko­wych war­to­ści licz­bo­wych wska­zu­ją­ca na­tę­że­nie w roz­mie­szcze­niu ja­kie­goś zja­wi­ska; iza­ryt­ma


Izo­ple­ta, iza­ryt­ma te­o­re­tycz­na – ogól­na nazwa dla linii na mapie uzy­ska­nej przez po­łą­cze­nie pun­ków o jed­na­ko­wych war­to­ściach. Przed­sta­wia­ją­cej roz­kład zja­wi­ska bez­poś­red­nio, uzy­ska­ny na pod­sta­wie innej wiel­ko­ści lub na in­ter­po­la­cji war­to­ści z ogra­ni­czo­nej licz­by punk­tów re­pre­zen­tu­ją­cych jed­nost­ki prze­strzen­ne (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izopod

sta­wo­nóg wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w wo­dach mor­skich; rów­no­nóg


Źródła:

SJP.pl

Izopola

linia na mapie lub wy­kre­sie łą­czą­ca punk­ty o tej samej za­war­to­ści pyłku da­ne­go ga­tun­ku ro­śli­ny w okre­ślo­nym cza­sie


Źródła:

SJP.pl

Izopren

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny; sub­stan­cja wyj­ścio­wa do otrzy­my­wa­nia syn­te­tycz­ne­go ka­u­czu­ku


Izo­pren – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy die­nów. Sto­so­wa­ny w prze­my­śle do otrzy­my­wa­nia jed­ne­go ga­tun­ku ka­u­czu­ku syn­te­tycz­ne­go (ko­po­li­me­ru izo­pre­nu i izo­bu­ta­nu).

Wy­stę­pu­je w dwóch ste­re­o­che­micz­nych od­mia­nach – 1,4 cis oraz 1,4 trans, oraz w for­mie dwóch ad­duk­tów (1,2 oraz 3,4). Wy­ni­ka to z ro­dza­ju syn­te­zy (wol­no­rod­ni­ko­wa lub ko­or­dy­na­cyj­na). Izo­pren bar­dzo łatwo ulega fo­to­de­gra­da­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izoprenoid

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny, na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, naj­czę­ściej be­zbarw­ny olej o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu; ter­pen


Źródła:

SJP.pl

Izoprenowy

→ izo­pren


Patrz:izopren

Źródła:

SJP.pl

Izoproces

pro­ces ter­mo­dy­na­micz­ny prze­bie­ga­ją­cy przy sta­łej war­to­ści ja­kie­go­kol­wiek pa­ra­me­tru stanu


Źródła:

SJP.pl

Izopropanol

al­ko­hol dru­go­rzę­do­wy sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik


Izo­pro­pa­nol, pro­pan-2-ol, al­ko­hol izo­pro­py­lo­wy, IPA – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ko­ho­li ali­fa­tycz­nych. Jest naj­prost­szym al­ko­ho­lem dru­go­rzę­do­wym. Ma jeden izo­mer pod­staw­ni­ko­wy, pro­pan-1-ol.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izopropylobenzen

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny; kumen


Źródła:

SJP.pl

Izorachia

stałe stę­że­nie jonów wo­do­ro­wych


Źródła:

SJP.pl

Izorytmia

Izo­ryt­mia (z gr. równy rytm) – tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska, która po­ja­wi­ła się we Fran­cji w XIV wieku. Opi­sa­na jest w trak­ta­cie "Ars nova" Fi­li­pa de Vitry (ok. 1320). Po­le­ga na za­sto­so­wa­niu tzw. "ordo" – pe­rio­dycz­ne­go pow­ta­rza­nia sche­ma­tu ryt­micz­ne­go (czyli tzw. talea) i me­lo­dycz­ne­go (color) lub tylko jed­ne­go z nich. Ryt­mi­kę izo­ryt­micz­ną sta­no­wi­ło 6 modi – sche­ma­tów ryt­micz­nych opar­tych na grec­kich sto­pach me­trycz­nych.


Źródła:

Wikipedia

Izosejsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tym samym na­tę­że­niu trzę­sie­nia ziemi


Izo­sej­sta (gr. "ísos" = równy + "se­i­stós" = wstrzą­śnię­ty) – krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty na po­wierzch­ni ziemi, w któ­rych wy­stą­pi­ło takie samo na­tę­że­nie trzę­sie­nia ziemi.

Gdyby sko­ru­pa ziem­ska była jed­no­rod­na, to izo­sej­sty ukła­da­ły­by się kon­cen­trycz­nie wokół epi­cen­trum trzę­sie­nia ziemi. Nie­jed­no­rod­ność skał sko­ru­py oraz układ usko­ków wy­wo­łu­je za­bu­rze­nia w roz­kła­dzie izo­sejst.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Izosigma

krzy­wa łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce jed­na­ko­wym su­ma­rycz­nym stę­że­niom soli w rozt­wo­rach na wy­kre­sach wie­los­kład­ni­ko­wych, ilu­stru­ją­cych stany rów­no­wag fa­zo­wych w rozt­wo­rach w okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­rze


Źródła:

SJP.pl

Izospin

w przy­bli­że­niu za­cho­wa­na wiel­kość fi­zycz­na zwią­za­na z od­dzia­ły­wa­niem elek­tro­sil­nym; spin izo­to­po­wy


Izo­spin – licz­ba kwan­to­wa, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca cząst­ki kwan­to­we, trans­for­mu­ją­ca się wzglę­dem re­pre­zen­ta­cji grupy SU(2). Iden­tycz­ną grupę trans­for­ma­cji ma zwy­kły spin, stąd wzię­ła się nazwa tej wiel­ko­ści. Izo­spin jest wek­to­rem w pew­nej ab­strak­cyj­nej prze­strze­ni. Tak samo jak w przy­pad­ku zwy­kłe­go spinu, nie jest moż­li­we jed­no­czes­ne zmie­rze­nie wię­cej niż jed­nej skła­do­wej izo­spi­nu, po­da­je się więc tylko jego trze­cią skła­do­wą. Izo­spin zwy­kle oz­na­cza się li­te­rą for­mu­la_1 a jego trze­cią skła­do­wą – for­mu­la_2


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izospinowy

→ izo­spin


Patrz:izospin

Źródła:

SJP.pl

Izostatyczny

→ izo­staz­ja


Patrz:izostazja

Źródła:

SJP.pl

Izostazja

rów­no­wa­ga za­cho­dzą­ca po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi wy­cin­ka­mi sko­ru­py ziem­skiej


Izo­staz­ja (z gr. "ἴσος" (ísos) - 'równy' i "στάσις" (stásis) - 'za­stój') – stan rów­no­wa­gi po­mię­dzy róż­ny­mi wy­cin­ka­mi sko­ru­py ziem­skiej. Bloki sto­sun­ko­wo sztyw­nej i lek­kiej li­tos­fe­ry „pły­wa­ją” po pla­stycz­nej aste­nos­fe­rze. Na głę­bo­ko­ści okre­śla­nej jako po­ziom wy­rów­na­nia izo­sta­tycz­ne­go ci­śnie­nie hy­dro­sta­tycz­ne (pe­tro­sta­tycz­ne) jest jed­na­ko­we, czyli siła z jaką Zie­mia przy­cią­ga daną część sko­ru­py jest zrów­no­wa­żo­na siłą wy­po­ru Ar­chi­me­de­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izostenia

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny mó­wią­cy o rów­no­sil­no­ści ar­gu­men­tów za i prze­ciw ja­kie­muś twier­dze­niu


Izo­ste­nia (gr. "ισοσθενεια") – kon­cep­cja rów­no­sil­no­ści sądów, tj. - rów­no­wa­gi ar­gu­men­tów. Po­gląd obec­ny m.in. w fi­lo­zo­fii sta­ro­żyt­nych so­fi­stów oraz scep­tyc­kiej, wedle któ­re­go każ­de­mu twier­dze­niu można prze­ciw­sta­wić inne twier­dze­nie z nim rów­no­sil­ne. O okre­ślo­nym przed­mio­cie dy­sku­sji można sfor­mu­ło­wać dwa wy­klu­cza­ją­ce się sądy i oba będą po­sia­da­ły taką samą wagę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izostera

linia na mapie mor­skiej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej ob­ję­to­ści masy wod­nej, prze­mie­szcza­nej przez prądy mor­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej ob­ję­to­ści wody prze­no­szo­nej przez prądy mor­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izostrukturalność

→ izo­struk­tu­ral­ny


Izo­struk­tu­ral­ność (izo­ty­pia) – wy­stę­po­wa­nie sub­stan­cji o róż­nym skła­dzie che­micz­nym w struk­tu­rze kry­sta­licz­nej tego sa­me­go typu; jest to izo­mor­fizm w sze­ro­kim tego słowa zna­cze­niu.

Jest to też okre­śle­nie po­do­bień­stwa struk­tur na­le­żą­cych do tej samej grupy prze­strzen­nej i wy­ka­zu­ją­cych takie samo ge­o­me­trycz­ne roz­mie­szcze­nie ele­men­tów:


Patrz:izostrukturalny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izosylabizm

Izo­sy­la­bizm – ro­dzaj sy­la­biz­mu po­le­ga­ją­cy na wy­stę­po­wa­niu jed­na­ko­wej licz­by sylab we wszyst­kich wer­sach, np. we frasz­ce Marii Jas­no­rzew­skiej-Paw­li­kow­skiej "Mól":


Źródła:

Wikipedia

Izosyntagma

linia na mapie wyz­na­cza­ją­ca za­sięg te­ry­to­rial­ny ja­kie­goś skład­nio­we­go zja­wi­ska ję­zy­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Izotacha

linia na prze­kro­ju po­przecz­nym ko­ry­ta ot­war­te­go, np. rzeki, łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej pręd­ko­ści prze­pły­wu wody


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej pręd­ko­ści wia­tru;


Izo­ta­cha ("izo-" + "ta­chos" = „pręd­kość”) – izo­li­nia łą­czą­ca punk­ty o ta­kiej samej war­to­ści pręd­ko­ści w danej chwi­li. Linia ta może łą­czyć punk­ty o ta­kiej samej war­to­ści pręd­ko­ści wia­tru, ru­chów wody (hy­dro­i­zo­ta­cha).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izotaktyczny

o po­li­me­rze: ma­ją­cy wszyst­kie pod­staw­ni­ki po tej samej stro­nie łań­cu­cha


Źródła:

SJP.pl

Izotera

linia na mapie kli­ma­tycz­nej łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze po­wie­trza w lecie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krzy­wa łą­czą­ca punk­ty o tej samej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze w lecie


Izo­te­ra ("izo-" + "théros" = „lato”) – linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej śred­niej tem­pe­ra­tu­rze po­wie­trza lata astro­no­micz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izoterma

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej tem­pe­ra­tu­rze w okre­ślo­nym cza­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o tej samej tem­pe­ra­tu­rze;

 (1.2) fiz. za­leż­ność wła­ści­wo­ści ukła­du fi­zycz­ne­go otrzy­ma­na przy sta­łej tem­pe­ra­tu­rze;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izotermia

brak zmien­no­ści tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza wraz ze zmia­ną wy­so­ko­ści


Izo­ter­mia – niez­mien­ność tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza wraz z wy­so­ko­ścią (pio­no­wy gra­dient tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza = 0). Czę­sto bywa sta­nem przej­ścio­wym do in­wer­sji tem­pe­ra­tu­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izotermiczny

utrzy­mu­ją­cy stałą tem­pe­ra­tu­rę


przy­miot­nik

 (1.1) utrzy­mu­ją­cy stałą tem­pe­ra­tu­rę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izotiocyjanian

sole kwasu izo­tio­cy­ja­no­we­go wy­ko­rzy­sty­wa­ne przy sek­wen­cjo­no­wa­niu bia­łek


Źródła:

SJP.pl

Izoton

pier­wia­stek, któ­re­go atomy mają jądra o tej samej licz­bie ne­u­tro­nów, lecz o innej ogól­nej licz­bie nu­kle­o­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. każdy z pier­wiast­ków che­micz­nych ma­ją­cy taką samą licz­bę ne­u­tro­nów w ją­drze, lecz różne licz­by pro­to­nów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izotonia

iden­tycz­ność stę­że­nia elek­tro­li­tów w rozt­wo­rach


Źródła:

SJP.pl

Izotoniczność

→ izo­to­nicz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest izo­to­nicz­ne


Patrz:izotoniczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izotoniczny

1. uzu­peł­nia­ją­cy nie­do­bór pły­nów i skład­ni­ków mi­ne­ral­nych w or­ga­niz­mie pow­sta­ły pod­czas wy­sił­ku fi­zycz­ne­go, np. napój izo­to­nicz­ny;
2. po­wo­du­ją­cy zmia­nę dłu­go­ści mię­śnia bez zmia­ny jego na­pię­cia, np. skurcz izo­to­nicz­ny;
3. ma­ją­cy iden­tycz­ne ci­śnie­nie z ci­śnie­niem po­rów­ny­wa­nym, np. rozt­wór izo­to­nicz­ny; izo­os­mo­tycz­ny;
4. ma­ją­cy taką samą licz­bę ak­cen­tów, np. wiersz izo­to­nicz­ny; to­nicz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) chem. o takim samym stę­że­niu sub­stan­cji roz­pu­szczo­nych jak w po­rów­ny­wa­nym rozt­wo­rze

 (1.2) sport. ma­ją­cy takie samo, stałe na­pię­cie mię­śnio­we przez cały ruch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izotonik

napój o ni­skiej za­war­to­ści cukru, wy­rów­nu­ją­cy po­ziom wody i elek­tro­li­tów w or­ga­niz­mie; napój izo­to­nicz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) napój wy­rów­nu­ją­cy po­ziom wody i elek­tro­li­tów usu­wa­nych z or­ga­niz­mu pod­czas po­ce­nia oraz uzu­peł­nia­ją­cy wi­ta­mi­ny i sole mi­ne­ral­ne, które or­ga­nizm spala pod­czas wy­sił­ku fi­zycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izotop

atom tego sa­me­go pier­wiast­ka róż­nią­cy się ilo­ścią ne­u­tro­nów w ją­drze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. każda z od­mian tego sa­me­go pier­wiast­ka che­micz­ne­go, która ma jed­na­ko­wą licz­bę pro­to­nów w ato­mach, lecz różne licz­by ne­u­tro­nów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izotopia

zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia izo­to­pów


Źródła:

SJP.pl

Izotopowy

przy­miot­nik od: izo­top


przy­miot­nik

 (1.1) chem. zwią­za­ny z izo­to­pa­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izotransplantacja

prze­szcze­pia­nie na­rzą­dów lub tka­nek mię­dzy osob­ni­ka­mi jed­na­ko­wy­mi ge­ne­tycz­nie, np. bliź­nię­ta­mi jed­no­ja­jo­wy­mi


Izo­tran­splan­ta­cja (gr. ἴσος "isos", "równy") – prze­szcze­pia­nie na­rzą­dów lub tka­nek oso­bie iden­tycz­nej ge­ne­tycz­nie, np. bliź­nię­ciu mo­no­zy­go­tycz­ne­mu, czy po­mię­dzy szcze­pa­mi wsob­ny­mi u zwie­rząt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izotron

urzą­dze­nie słu­żą­ce do roz­dzie­la­nia izo­to­pów


Izo­tron (ang. "iso­tron") – urzą­dze­nie do roz­dzie­la­nia izo­to­pów. Za­sa­da jego dzia­ła­nia po­le­ga na przy­spie­sza­niu jonów ato­mo­wych da­ne­go pier­wiast­ka do po­zio­mu okre­ślo­nej ener­gii przez za­sto­so­wa­nie sil­ne­go pola elek­trycz­ne­go. W wy­ni­ku tego za­bie­gu jony o róż­nych ma­sach roz­pę­dza­ją się do róż­nych pręd­ko­ści, co umoż­li­wia ich roz­dzie­le­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izotropia

cecha oś­rod­ka po­le­ga­ją­ca na wy­ka­zy­wa­niu przez niego tych sa­mych wła­ści­wo­ści fi­zycz­nych (roz­sze­rzal­ność, twar­dość, łu­pli­wość itp.) we wszyst­kich kie­run­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mech. cecha ma­te­ria­łów po­sia­da­ją­cych jed­na­ko­we wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne we wszyst­kich kie­run­kach w ciele;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izotropowość

cecha ciała lub oś­rod­ka fi­zycz­ne­go, oz­na­cza­ją­ca, że jego wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne są jed­na­ko­we, nie­za­leż­nie od kie­run­ku prze­pro­wa­dza­nej ob­ser­wa­cji lub po­mia­ru


Izo­tro­po­wość, izo­tro­pia (gr. "isos" 'równy, jed­na­ko­wy'; "tró­pos" 'zwrot, obrót') – nie­za­leż­ność od kie­run­ku, prze­ci­wień­stwo ani­zo­tro­pii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izotropowy

ma­ją­cy takie same włas­no­ści we wszyst­kich kie­run­kach, o włas­no­ściach fi­zycz­nych nie­za­leż­nych od kie­run­ku; rów­no­kie­run­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Izotyp

okaz po­cho­dzą­cy z tego sa­me­go zbio­ru, co okaz, który po­słu­żył przy opi­sie bo­ta­nicz­nym ro­śli­ny


Izo­typ (gr. ἴσος „równy” τύπος „wzór, znak, od­cisk”) – ter­min z dzie­dzi­ny no­men­kla­tu­ry bo­ta­nicz­nej: du­blet ho­lo­ty­pu, po­cho­dzą­cy z tego sa­me­go zbio­ru i czę­sto roz­sy­ła­ny do in­nych ziel­ni­ków (nie może być ilu­stra­cją). W no­men­kla­tu­rze zo­o­lo­gicz­nej po­ję­cia izo­ty­pu nie używa się.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izotypia

two­rze­nie przez różne sub­stan­cje struk­tu­ry kry­sta­licz­nej tego sa­me­go typu


Źródła:

SJP.pl

Izowolemia

rów­no­wa­ga pły­nów ustro­jo­wych, wła­ści­wa ob­ję­tość krwi krą­żą­cej w na­czy­niach


Źródła:

SJP.pl

Izozym

każdy z en­zy­mów ka­ta­li­zu­ją­cych tę samą re­ak­cję, lecz róż­nią­cych się pod wzglę­dem bu­do­wy lub wła­ści­wo­ści; izo­en­zym


Źródła:

SJP.pl

Izrael

1. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Je­ro­zo­li­mie; Pań­stwo Iz­ra­el;
2. imię na­da­ne Ja­ku­bo­wi po jego walce z anio­łem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji, na wschod­nim brze­gu Morza Śró­dziem­ne­go, za­miesz­ka­łe w więk­szo­ści przez Żydów;

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) podn. rel. wyz­naw­cy ju­da­iz­mu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (3.1) imię|pol­ski|m.;


Iz­ra­el ( ‏יִשְרָאֵל‎ "Jisra’el", ‏إسرائيل‎ "Isrā’īl"), ofi­cjal­nie Pań­stwo Iz­ra­el ( ‏מְדִינַת יִשְרָאֵל‎ "Me­di­nat Jisra’el", ‏دَوْلَةْ إِسْرَائِيل‎ "Daw­lat Isrā’īl") – pań­stwo na Bli­skim Wscho­dzie, po­ło­żo­ne w Azji Za­chod­niej na wschod­nim brze­gu Morza Śró­dziem­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izrael.

skrót od: iz­ra­el­ski


Źródła:

SJP.pl

Izraelczyk

miesz­ka­niec Iz­ra­e­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel lub miesz­ka­niec współ­czes­ne­go pań­stwa Iz­ra­el


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izraelici

wyz­naw­ca ju­da­iz­mu; żyd


Źródła:

SJP.pl

Izraelicki

1. zwią­za­ny z iz­ra­e­li­tą, do­ty­czą­cy iz­ra­e­li­ty
2. zwią­za­ny z Iz­ra­e­li­ta­mi, do­ty­czą­cy Iz­ra­e­li­tów


przy­miot­nik

 (1.1) przest. ży­dow­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izraelita

wyz­naw­ca ju­da­iz­mu; żyd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. rel. wyz­naw­ca ju­da­iz­mu


Iz­ra­e­li­ta – pol­sko­ję­zycz­ny ty­god­nik ży­dow­ski, wy­da­wa­ny w War­sza­wie w la­tach 1866–1915 (we­dług niek­tó­rych źró­deł 1866–1912).

Był to ty­god­nik o te­ma­ty­ce spo­łecz­no-po­li­tycz­nej, re­li­gij­nej, oś­wia­to­wej i kul­tu­ral­nej, we­dług wy­daw­ców misją pisma było sze­rze­nie oś­wia­ty, po­stu­lo­wa­nie re­for­my tra­dy­cji oraz rów­no­u­praw­nie­nie i in­te­gra­cja Żydów z na­ro­dem pol­skim. Było to naj­dłu­żej wy­da­wa­ne cza­so­pis­mo ży­dow­skie w Pol­sce. Czy­tel­ni­ka­mi cza­so­pis­ma byli w więk­szo­ści za­sy­mi­lo­wa­ni Żydzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izraelitka

wyz­naw­czy­ni ju­da­iz­mu; ży­dów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rel. wyz­naw­czy­ni ju­da­iz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izraelka

miesz­kan­ka Iz­ra­e­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Iz­ra­e­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izraelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Iz­ra­e­la


Źródła:

Wiktionary

Izraelski

zwią­za­ny z Iz­ra­e­lem


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Iz­ra­el


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izraelskość

→ iz­ra­el­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cecha tego, co iz­ra­el­skie; iz­ra­el­ski cha­rak­ter cze­goś


Patrz:izraelski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Izumo

1. mia­sto w Ja­po­nii;
2. ja­poń­ski śmi­głow­co­wiec


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izwiestia

dzien­nik ro­syj­ski; Iz­wie­sti­ja


Źródła:

SJP.pl

Izwiestija

dzien­nik ro­syj­ski; Iz­wie­stia


Iz­wie­sti­ja ( Известия) – ro­syj­ski dzien­nik. Pow­stał po re­wo­lu­cji lu­to­wej w 1917 jako organ Pio­tro­grodz­kiej Rady De­le­ga­tów Ro­bot­ni­czych i Żoł­nier­skich, na­stęp­nie Wsze­chro­syj­skie­go Cen­tral­ne­go Ko­mi­te­tu Wy­ko­naw­cze­go i Rady Naj­wyż­szej ZSRR (do roz­pa­du ZSRR w 1991). Od marca 1918 wy­da­wa­ny w Mosk­wie. Po pry­wa­ty­za­cji w 1992 roku za­cho­wał cha­rak­ter ga­ze­ty ogól­no­na­ro­do­wej, cho­ciaż czy­ta­ją go głów­nie stu­den­ci i lu­dzie z wyż­szym wyksz­tał­ce­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izyda

w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: sio­stra i żona Ozy­ry­sa, znana ze swych ma­gicz­nych umie­jęt­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) mi­te­gip. sta­ro­e­gip­ska bo­gi­ni płod­no­ści;


Izyda (egip. Ȝs.t "Aset", Ἶσις "Isis") – w mi­to­lo­gii egip­skiej bo­gi­ni płod­no­ści, opie­kun­ka ro­dzin i do­mo­we­go ogni­ska, pa­tron­ka mał­żeń­stwa i ma­cie­rzyń­stwa. Naj­bar­dziej znana bo­gi­ni egip­ska o cha­rak­te­rze an­tro­po­mor­ficz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izydium

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) sa­dzon­ka uży­wa­ne zwy­kle do uzu­peł­nień mło­dych po­ko­leń drzew i star­szych upraw; wy­ro­stek


Źródła:

SJP.pl

Izydor

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Izy­dor – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, ut­wo­rzo­ne przez Gre­ków osia­dłych w sta­ro­żyt­nym Egip­cie po pod­bo­ju Egip­tu przez Alek­san­dra Wiel­kie­go. Grecy ci włą­czy­li do swego pan­te­o­nu bo­gi­nię Izydę jako jedno z głów­nych bóstw.

Izy­dor zo­stał ut­wo­rzo­ny przez po­łą­cze­nie imie­nia bo­gi­ni Izydy oraz gr. "dōron" – „dar” i oz­na­cza „dar Izydy”. Mogło sta­no­wić prze­kład grec­ki imie­nia egip­skie­go lub też zo­stać ut­wo­rzo­ne przez Gre­ków bez­poś­red­nio na grun­cie ję­zy­ka grec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Izydora

imię żeń­skie


Izy­do­ra – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Oz­na­cza „dar Izydy” i po­cho­dzi od imie­nia Izydy, egip­skiej bo­gi­ni.

Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Izy­do­ra z Egip­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izydorczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Izydorek

zdrob­nie­nie od: Izy­dor (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Izydoriański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Izy­do­ra z Se­wil­li, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Izy­do­ra z Se­wil­li lub jego twór­czo­ści, taki jak u Izy­do­ra z Se­wil­li


Źródła:

Wiktionary

Izydorostwo

Izy­dor z mał­żon­ką; Izy­do­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Izydorowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Izydorowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Izy­do­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Izydorzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Izy­do­ry lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl