In

jin, yin;
1. w chiń­skiej fi­lo­zo­fii kla­sycz­nej: żeń­ski, ne­ga­tyw­ny pier­wia­stek w przy­ro­dzie, prze­ci­wień­stwo jang (yang);
2. za­wie­ra­ją­cy ten pier­wia­stek (np. pro­duk­ty in)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

In-Jang

1. w fi­lo­zo­fii kon­fu­cjań­skiej i ta­o­iz­mie: idea uzu­peł­nia­nia się, har­mo­nii prze­ciw­staw­nych pier­wiast­ków: mę­skie­go i żeń­skie­go, po­zy­tyw­ne­go i ne­ga­tyw­ne­go;
2. gra­ficz­ny sym­bol tej har­mo­nii, dwie fi­gu­ry w kon­tra­sto­wych ko­lo­rach (zwy­kle czar­nym i bia­łym) uzu­peł­nia­ją­ce się do kształ­tu peł­ne­go koła


Źródła:

SJP.pl

In.

skrót od: ina­czej, inny


Źródła:

SJP.pl

Ina

rzeka w Pol­sce, prawy do­pływ Odry


Ina (niem. "Ihna") – rzeka, prawy do­pływ Odry o dłu­go­ści 126 km w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim. Po­wierzch­nia do­rze­cza obej­mu­je ob­szar 2151 km². Ina pły­nie przez Po­brze­że Szcze­ciń­skie, Po­je­zie­rze Za­chod­nio­po­mor­skie i na krót­kim od­cin­ku źró­dło­wym Po­je­zie­rze Po­łud­nio­wo­po­mor­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inaczej

1. w inny spo­sób, in­ny­mi słowy;
2. w prze­ciw­ny spo­sób


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w inny spo­sób, nie tak jak jest; od­wrot­nie, od­mien­nie

 (1.2) w innym przy­pad­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inaczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk,Rop­czy­ce,Dobry Lasek. zmie­niać, przeksz­tał­cać, prze­krę­cać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ina­czyć się (dk. brak)

 (2.1) stpol. róż­nić się


Źródła:

Wiktionary

Inadaptabilność

brak zdol­no­ści przy­sto­so­wa­nia się or­ga­niz­mów do zmia­ny wa­run­ków oto­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Inadekwatny

przy­miot­nik

 (1.1) książk. nie­a­dek­wat­ny


Źródła:

Wiktionary

Inakszy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. współcz. także gw-pl|Bu­ko­wi­na. inny


Źródła:

Wiktionary

Inaktywacja

w od­nie­sie­niu do fer­men­tów, su­ro­wic, an­ty­bio­ty­ków itp. sub­stan­cji: utra­ta ak­tyw­no­ści, okre­ślo­nych wła­ści­wo­ści czyn­nych (np. bak­te­rio­bój­czych), zanik lub za­ha­mo­wa­nie zdol­no­ści do re­ak­cji che­micz­nych; ne­u­tra­li­za­cja, inak­ty­wo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Inaktywator

czyn­nik po­wo­du­ją­cy osła­bie­nie dzia­ła­nia cze­goś, spo­wal­nia­ją­cy lub pow­strzy­mu­ją­cy ak­tyw­ność


Inak­ty­wa­tor (łac. "inac­ti­vus" - "nie­czyn­ny") – do­wol­ny czyn­nik che­micz­ny zmniej­sza­ją­cy lub cał­ko­wi­cie wstrzy­mu­ją­cy ak­tyw­ność sub­stan­cji che­micz­nej do okre­ślo­nej re­ak­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit­su­mer. bo­gi­ni mi­ło­ści, płod­no­ści, walki i pla­ne­ta­a­ne­ty Wenus


Źródła:

Wiktionary

Inari

1. je­zio­ro w Fin­lan­dii;
2. bó­stwo ja­poń­skiej re­li­gii shin­to, bo­gi­ni do­bro­by­tu, uro­dza­ju i po­ży­wie­nia


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro na pół­no­cy Fin­lan­dii

 (1.2) geogr. miej­sco­wość w fiń­skiej czę­ści La­po­nii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inauguracja

1. uro­czy­ste roz­po­czę­cie, ot­war­cie cze­goś;
2. daw­niej uro­czy­ste wpro­wa­dze­nie osoby na wy­so­ki urząd


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. uro­czy­ste roz­po­czę­cie lub ot­war­cie cze­goś (np. dzia­łal­no­ści, przed­sięw­zię­cia) da­ta­def|od XVIII w..

 (1.2) zwł. daw. uro­czy­stość mia­no­wa­nia kogoś na wy­so­kie sta­no­wi­sko (np. ko­ro­na­cja)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inauguracyjny

do­ty­czą­cy ina­u­gu­ra­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ina­u­gu­ra­cją, do­ty­czą­cy ina­u­gu­ra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inaugurować

do­ko­ny­wać lub do­ko­nać ina­u­gu­ra­cji


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­i­na­u­gu­ro­wać)

 (1.1) do­ko­ny­wać ina­u­gu­ra­cji; roz­po­czy­nać uro­czy­ście


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inba

po­tocz­nie:
1. za­ba­wa, spot­ka­nie to­wa­rzy­skie; impra, im­pre­za, jubel, ba­lan­ga, party;
2. ne­ga­tyw­ne wy­da­rze­nie, np. kłót­nia, afera, za­miesz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. im­pre­za

 (1.2) slang. zda­rze­nie wy­wo­łu­ją­ce zaz­wy­czaj ne­ga­tyw­ne emo­cje; kłót­nia, awan­tu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inbred

in­bre­do­wa­nie, chów wsob­ny, chów krew­nia­czy;
1. w ho­dow­li ro­ślin ob­co­pyl­nych (np. ku­ku­ry­dzy): kil­ku­let­nie za­py­la­nie ro­ślin ich włas­nym pył­kiem;
2. w ho­dow­li zwie­rząt: ko­ja­rze­nie do roz­ro­du zwie­rząt spo­krew­nio­nych; in­cest


Źródła:

SJP.pl

Inbredowanie

in­bred, chów wsob­ny, chów krew­nia­czy;
1. w ho­dow­li ro­ślin ob­co­pyl­nych (np. ku­ku­ry­dzy): kil­ku­let­nie za­py­la­nie ro­ślin ich włas­nym pył­kiem;
2. w ho­dow­li zwie­rząt: ko­ja­rze­nie do roz­ro­du zwie­rząt spo­krew­nio­nych; in­cest


Źródła:

SJP.pl

Inbredowy

→ in­bred


Patrz:inbred

Źródła:

SJP.pl

Inbus

ro­dzaj wkrę­ta­ka o prze­kro­ju sze­ścio­ką­ta fo­rem­ne­go; klucz am­pu­lo­wy, klucz im­bu­so­wy, klucz in­bu­so­wy, imbus


Źródła:

SJP.pl

Inbusowy

klucz in­bu­so­wy - ro­dzaj wkrę­ta­ka o prze­kro­ju sze­ścio­ką­ta fo­rem­ne­go; klucz am­pu­lo­wy, klucz im­bu­so­wy, imbus, inbus


Źródła:

SJP.pl

Inc

skrót od: in no­mi­ne Chri­sti (z ła­ci­ny: w imię Chry­stu­sa); I.N.C.


INC S.A. – spół­ka gieł­do­wa no­to­wa­na na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie, jed­nost­ka do­mi­nu­ją­ca w pol­skiej gru­pie ka­pi­ta­ło­wej INC. Funk­cjo­nu­je w ob­sza­rze in­we­sty­cji oraz do­radzt­wa na rynku ka­pi­ta­ło­wym. Au­to­ry­zo­wa­ny Do­rad­ca na rynku NewConnect oraz rynku obli­ga­cji Ca­ta­lyst. W 2015 roku spół­ka uzy­ska­ła sta­tus Au­to­ry­zo­wa­ne­go Do­rad­cy na rynku AeRO ATS w Ru­mu­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inc.

skrót od: in­cor­po­ra­ted - spół­ka ak­cyj­na; SA


skrót

 (1.1) = in­ci­pit


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inca

[czy­taj: inka] model sa­mo­cho­du marki Seat


Inca – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Ba­le­a­ry, we wspól­no­cie au­to­no­micz­nej Ba­le­a­rów, o po­wierzch­ni 58,34 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 30 066 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Incalcando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­spie­sza­jąc; in­cal­zan­do


Źródła:

SJP.pl

Incalzando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­spie­sza­jąc; in­cal­can­do


Źródła:

SJP.pl

Incel

osoba uwa­ża­ją­ca, że nie może zna­leźć part­ne­ra, wejść w zwią­zek lub upra­wiać seksu ze wzglę­du na czyn­ni­ki zew­nętrz­ne, które jej to unie­moż­li­wia­ją


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. męż­czyz­na, który po­mi­mo chęci nie jest w sta­nie na­wią­zy­wać re­la­cji sek­su­al­nych z ko­bie­ta­mi;


Incel (od zbit­ki an­giel­skich wy­ra­zów "in­vo­lun­ta­ry ce­li­ba­cy", mi­mo­wol­ny ce­li­bat, lub "in­vo­lun­ta­ri­ly ce­li­ba­te", ży­ją­cy w mi­mo­wol­nym ce­li­ba­cie) – czło­nek in­ter­ne­to­wej sub­kul­tu­ry ludzi, któ­rzy de­fi­niu­ją sa­mych sie­bie jako osoby nie­zdol­ne do zna­le­zie­nia ro­man­tycz­ne­go i/lub sek­su­al­ne­go part­ne­ra po­mi­mo chęci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Incelski

→ incel


Patrz:incel

Źródła:

SJP.pl

Incelstwo

po­tocz­nie: po­sta­wa lub śro­do­wi­sko męż­czyzn ży­ją­cych w mi­mo­wol­nym ce­li­ba­cie


Źródła:

SJP.pl

Incentive

[czy­taj: inSENtiw] wy­ciecz­ka bę­dą­ca na­gro­dą dla do­brych pra­cow­ni­ków danej firmy lub dla osób z nią współ­pra­cu­ją­cych; wy­jazd mo­ty­wa­cyj­ny, in­cen­ti­ve tour


Źródła:

SJP.pl

Incest

1. ob­co­wa­nie płcio­we z osobą bli­sko spo­krew­nio­ną; ka­zi­rodzt­wo;
2. w ho­dow­li zwie­rząt: ko­ja­rze­nie do roz­ro­du zwie­rząt spo­krew­nio­nych; in­bred, in­bre­do­wa­nie, chów wsob­ny, chów krew­nia­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. ob­co­wa­nie płcio­we z kimś bli­sko spo­krew­nio­nym

 (1.2) zo­o­techn. roz­ród zwie­rząt ho­dow­la­nych po­cho­dzą­cych z tej samej grupy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inchoativum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gram. zob. in­cho­a­ti­wum.


Źródła:

Wiktionary

Inchoatiwum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gram. cza­sow­nik oz­na­cza­ją­cy po­czą­tek pew­ne­go pro­ce­su lub czyn­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Inchoatywny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gram. oz­na­cza­ją­cy po­czą­tek pew­ne­go pro­ce­su lub czyn­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Incipit

po­cząt­ko­we słowa tek­stu, peł­nią­ce nie­kie­dy rolę jego ty­tu­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. słowa roz­po­czy­na­ją­ce coś, np. pio­sen­kę, wiersz itp., sto­so­wa­ne zwy­kle wtedy, gdy brak ty­tu­łu ut­wo­ru


(łac. za­czy­na się, od "in­ci­pe­re" – za­czy­nać) – okre­śle­nie na for­muł­kę umie­szcza­ną czę­sto na po­cząt­ku śred­nio­wiecz­nych rę­ko­pi­sów, która za­wie­ra­ła imię au­to­ra i tytuł dzie­ła. Czę­sto for­muł­ka ta za­czy­na­ła się wła­śnie od sa­me­go słowa "in­ci­pit" (skąd jej nazwa). Po­dob­ne for­muł­ki umie­szcza­no także na po­cząt­kach po­szcze­gól­nych czę­ści dzie­ła, ta­kich jak księ­ga czy roz­dział. For­muł­ki te mogły też wy­róż­niać się z tek­stu barwą lub formą gra­ficz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Incitatus

In­ci­ta­tus (łac. "szyb­ki, ga­lo­pu­ją­cy") – ulu­bio­ny koń wy­ści­go­wy ce­sa­rza Ka­li­gu­li.

O życiu In­ci­ta­tu­sa na dwo­rze Ka­li­gu­li pisze Swe­to­niusz w swo­ich "Ży­wo­tach Ce­za­rów". We­dług niego In­ci­ta­tus jako koń wy­ści­go­wy miał prawo do spo­ko­ju i od­po­czyn­ku. Nad tym, by w noc przed wy­ści­ga­mi nikt mu nie przesz­ka­dzał, czu­wa­li pre­to­ria­nie, uci­sza­jąc nocne ha­ła­sy.


Źródła:

Wikipedia

Inclusive

[czy­taj: inKLUs-iwe] z ła­ci­ny: włącz­nie


Źródła:

SJP.pl

Incognito

[czy­taj: inKOgnito]
1. ukry­wa­jąc swoje naz­wi­sko; skry­cie, taj­nie, nie­o­fi­cjal­nie;
2. za­ta­je­nie swo­jej toż­sa­mo­ści, nie­u­jaw­nia­nie się


In­co­gni­to (z in­co­gni­tus – niez­na­ny) – okre­śle­nie wy­ra­ża­ją­ce sy­tu­a­cję, kiedy osoba, grupa osób lub ja­ki­kol­wiek inny pod­miot wy­stę­pu­je, nie ujaw­nia­jąc swo­jej toż­sa­mo­ści, bądź z toż­sa­mo­ścią za­ta­jo­ną, nie dając się przy tym roz­poz­nać.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Incominciando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: roz­po­czy­na­jąc, za­czy­na­jąc


Źródła:

SJP.pl

Incommunicado

[czy­taj: in­ko­mu­ni­ka­do] bez moż­li­wo­ści po­ro­zu­mie­nia się z kim­kol­wiek, w izo­lat­ce, w odo­sob­nie­niu; in­co­mu­ni­ca­do


Źródła:

SJP.pl

Incompatibilia

[czy­taj: in­kom­pa­ti­bi­lia] in­com­pa­ti­bi­li­tas, in­kom­pa­ti­bi­lia; z ła­ci­ny:
1. rze­czy nie­przy­sta­ją­ce do sie­bie, nie da­ją­ce się po­łą­czyć, po­go­dzić;
2. w daw­nej Pol­sce: zakaz łącz­ne­go spra­wo­wa­nia niek­tó­rych urzę­dów;
3. zakaz łą­cze­nia man­da­tu po­sel­skie­go z niek­tó­ry­mi funk­cja­mi pu­blicz­ny­mi lub za­wo­do­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Incompatibilitas

[czy­taj: inkopatiBIlitas] in­com­pa­ti­bi­lia, in­kom­pa­ti­bi­lia; z ła­ci­ny:
1. rze­czy nie­przy­sta­ją­ce do sie­bie, nie da­ją­ce się po­łą­czyć, po­go­dzić;
2. w daw­nej Pol­sce: zakaz łącz­ne­go spra­wo­wa­nia niek­tó­rych urzę­dów;
3. zakaz łą­cze­nia man­da­tu po­sel­skie­go z niek­tó­ry­mi funk­cja­mi pu­blicz­ny­mi lub za­wo­do­wy­mi


In­com­pa­ti­bi­li­tas (łac. "nie­po­łą­czal­ność") – za­sa­da nie­łą­cze­nia okre­ślo­nych funk­cji pu­blicz­nych. Za­sa­da ta od­no­si się za­rów­no do funk­cji peł­nio­nych w ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej, jak i sa­mo­rzą­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Incomunicado

[czy­taj: in­ko­mu­ni­ka­do] bez moż­li­wo­ści po­ro­zu­mie­nia się z kim­kol­wiek, w izo­lat­ce, w odo­sob­nie­niu; in­com­mu­ni­ca­do


Źródła:

SJP.pl

Inconel

stop niklu, chro­mu i że­la­za, o za­war­to­ści niklu 45-65%


Źródła:

SJP.pl

Incontinentia

[czy­taj: in­kon­ti­nen­tia] nie­kon­tro­lo­wa­ne wy­da­la­nie moczu lub kału; in­kon­ty­nen­cja


Źródła:

SJP.pl

Incoterms

[czy­taj: in­ko­terms] skrót od: In­ter­na­tio­nal Com­mer­cial Terms - Mię­dzy­na­ro­do­we Re­gu­ły Hand­lu


In­co­terms (ang. "In­ter­na­tio­nal Com­mer­cial Terms" – mię­dzy­na­ro­do­we for­mu­ły hand­lo­we) – zbiór for­muł hand­lo­wych, okre­śla­ją­cych wa­run­ki sprze­da­ży, któ­rych sto­so­wa­nie jest sze­ro­ko przy­ję­te na całym świe­cie. Re­gu­ły te dzie­lą kosz­ty i od­po­wie­dzial­ność po­mię­dzy na­byw­cę i sprze­daw­cę oraz odz­wier­cied­la­ją ro­dzaj uz­god­nio­ne­go tran­spor­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Incrementum

[czy­taj: in­kre­men­tum] pod­nie­sie­nie zna­cze­nia te­ma­tu po­przez za­sto­so­wa­nie od­po­wied­nich środ­ków sty­li­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Incroyable

[czy­taj: ękrłaJABL] nie­sły­cha­ne, nie­moż­li­we, nie­wia­ry­god­ne (jako wy­krzy­knik)


Źródła:

SJP.pl

Incubus

[czy­taj: in­ku­bus] zły demon ob­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią przy­stoj­ne­go, uwo­dzi­ciel­skie­go męż­czyz­ny, znie­wa­la­ją­cy ko­bie­ty pod­czas snu; inkub, in­ku­bus


In­cu­bus – ame­ry­kań­ski ze­spół roc­ko­wy. Pow­stał w 1991 roku w Ca­la­ba­sas w sta­nie Ka­li­for­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Incydencik

zdrob­nie­nie od: in­cy­dent


Źródła:

SJP.pl

Incydencja

w ge­o­me­trii: wła­ści­wość okre­ślo­nych wza­jem­nych re­la­cji mię­dzy od­po­wied­ni­mi fi­gu­ra­mi


In­cy­den­cja – włas­ność wza­jem­nych re­la­cji mię­dzy pew­ny­mi obiek­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Incydent

1. nie­spo­dzie­wa­ne, nie­przy­jem­ne w skut­kach wy­da­rze­nie;
2. mało ważne zda­rze­nie; epi­zod


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nagłe, krót­kotr­wa­łe, nie­o­cze­ki­wa­ne, zwy­kle nie­przy­jem­ne w skut­kach wy­da­rze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Incydentalność

→ in­cy­den­tal­ny


Patrz:incydentalny

Źródła:

SJP.pl

Incydentalny

1. o małym zna­cze­niu lub zda­rza­ją­cy się bar­dzo rzad­ko; mar­gi­nal­ny, spo­ra­dycz­ny;
2. ma­ją­cy zna­cze­nie ubocz­ne w spo­rze są­do­wym; wy­pad­ko­wy (daw­niej)


przy­miot­nik

 (1.1) zda­rza­ją­cy się rzad­ko, a nawet spo­ra­dycz­nie

 (1.2) nie­prze­wi­dzia­ny lub ma­ją­cy cha­rak­ter dru­go­rzęd­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Incydentny

w te­o­rii gra­fów: bę­dą­cy w re­la­cji z danym obiek­tem


Źródła:

SJP.pl

Incystacja

zdol­ność więk­szo­ści pier­wot­nia­ków do two­rze­nia cyst przetr­wal­ni­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Incytacja

po­bu­dze­nie, wzbu­dze­nie; po­bu­dza­nie, wzbu­dza­nie


Źródła:

SJP.pl

Incytator

In­cy­ta­tor – w in­stru­men­cie mu­zycz­nym siła po­bu­dza­ją­ca wi­bra­tor do drgań. Może być nią spe­cjal­ny przy­rząd, ruch po­wie­trza lub część ciała czło­wie­ka, np. smy­czek skrzy­piec, pałki per­ku­syj­ne, usta mu­zy­ka.

In­stru­men­ty dzie­lą się na pod­gru­py ze wzglę­du na ro­dzaj in­cy­ta­to­ra.


Źródła:

Wikipedia

Incyzja

w me­dy­cy­nie: prze­cię­cie ciała


Źródła:

SJP.pl

Inczchon

mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Inczchoński

→ Incz­chon


Patrz:Inczchon

Źródła:

SJP.pl

Inczoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­czo­nem, do­ty­czą­cy In­czo­nu


Źródła:

Wiktionary

Inczuan

mia­sto w Chi­nach; Yin­czu­an


Źródła:

SJP.pl

Ind

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu In


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu In i licz­bie ato­mo­wej 49;

 (1.2) geol. pier­wszy, star­szy wiek wczes­ne­go tria­su, trwa­ją­cy 251 – 249,7 mi­lio­nów lat temu;


Ind (In, łac. "in­dium") – pier­wia­stek che­micz­ny, metal z bloku p ukła­du okre­so­we­go.

Zo­stał od­kry­ty w 1863 r. przez Fer­di­nan­da Re­i­cha i Hie­ro­ny­mo­u­sa The­o­do­ra Rich­te­ra z Aka­de­mii Gór­ni­czej we Fre­i­ber­gu. Nazwa po­cho­dzi od ko­lo­ru in­dy­go, na jaki barwi pło­mień (linia spek­tral­na 451,13 nm).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ind.

skrót od: in­dyj­ski, in­di­ka­ti­wus, in­di­ca­ti­vus (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Indagacja

wy­py­ty­wa­nie, do­py­ty­wa­nie się; ba­da­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wy­py­ty­wa­nie kogoś o coś, do­py­ty­wa­nie się, ba­da­nie (zwy­kle w licz­bie mno­giej)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indagacyjny

do­ty­czą­cy in­da­ga­cji


przy­miot­nik

 (1.1) książk. od in­da­ga­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indagator

prze­sta­rza­łe: osoba pro­wa­dzą­ca śledzt­wo, in­da­gu­ją­ca kogoś o coś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba pro­wa­dzą­ca in­da­ga­cję, wy­py­tu­ją­ca kogoś o coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indagatorka

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca śledzt­wo, in­da­gu­ją­ca kogoś o coś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od rze­czow­ni­ka in­da­ga­tor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indagowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­da­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Indagowany

wy­py­ty­wać kogoś, do­py­ty­wać się, badać


Źródła:

SJP.pl

Indagować

wy­py­ty­wać kogoś, do­py­ty­wać się, badać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. prze­pro­wa­dzać in­da­ga­cję, wy­py­ty­wać kogoś o coś, do­py­ty­wać się, badać, za­sy­py­wać py­ta­nia­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indakaterol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek do sto­so­wa­nia wziew­nie przy le­cze­niu przew­le­kłej ob­tu­ra­cyj­nej cho­ro­by płuc, bę­dą­cy ago­ni­stą re­cep­to­ra β2-adre­ner­gicz­ne­go


In­da­ka­te­rol ( in­da­ca­te­ro­lum) – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy pi­ry­dyn pod­sta­wio­nych grupą kar­bo­ny­lo­wą ma­ją­cy w swo­jej struk­tu­rze pier­ścień ben­ze­no­wy. Lek o dzia­ła­niu sym­pa­ty­ko­mi­me­tycz­nym, o dłu­gim cza­sie dzia­ła­nia, dzia­ła­ją­cy se­lek­tyw­nie na re­cep­to­ry adre­ner­gicz­ne β2.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Indantren

błę­kit­ny barw­nik ka­dzio­wy, sto­so­wa­ny do bar­wie­nia ba­weł­ny, pa­pie­ru oraz jako pig­ment do la­kie­rów


Źródła:

SJP.pl

Indantron

błę­kit­ny barw­nik sto­so­wa­ny do bar­wie­nia ba­weł­ny


Źródła:

SJP.pl

Indapamid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek mo­czo­pęd­ny z grupy sul­fo­na­mi­dów


In­da­pa­mid (łac. "In­da­pa­mi­dum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek mo­czo­pęd­ny z grupy sul­fo­na­mi­dów ha­mu­ją­cy re­ab­sorp­cję elek­tro­li­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indaur

mia­sto w In­diach


Źródła:

SJP.pl

Indaurski

→ In­da­ur


Patrz:Indaur

Źródła:

SJP.pl

Indeciso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: nie­zde­cy­do­wa­nie, z wa­ha­niem


Źródła:

SJP.pl

Indeks

1. sko­ro­widz
2. ksią­żecz­ka stu­den­ta
3. znak po­moc­ni­czy umie­szcza­ny przy ja­kiejś wiel­ko­ści ma­te­ma­tycz­nej itp.
4. w sta­ty­sty­ce: licz­ba wy­ra­ża­ją­ca zmia­ny do­ty­czą­ce da­ne­go zja­wi­ska w okre­ślo­nym cza­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) upo­rząd­ko­wa­ny spis, np. pojęć, ter­mi­nów, naz­wisk, przy­to­czo­nych lub omó­wio­nych w danej książ­ce;

 (1.2) urzę­do­wa lista cze­goś

 (1.3) eduk. stud. ksią­żecz­ka stu­den­ta, w któ­rej pra­cow­ni­cy uczel­ni wyż­szej od­no­to­wu­ją wy­ni­ki eg­za­mi­nów, za­li­cze­nia, za­li­cze­nie se­me­stru itp.;

 (1.4) stat. licz­ba względ­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca zmia­ny po­zio­mu zja­wi­ska za­cho­dzą­ce w pew­nym cza­sie

 (1.5) ekon. bank. mier­nik ko­niunk­tu­ry gieł­do­wej obra­zu­ją­cy zmia­ny cen akcji

 (1.6) druk. li­te­ra, licz­ba lub inny znak za po­mo­cą któ­re­go roz­róż­nia się wy­ra­że­nia sym­bo­licz­ne, np. a1, a2, a3

 (1.7) med. w sto­ma­to­lo­gii pro­te­tycz­nej: ma­try­ca do odt­wo­rze­nia ukła­du uzę­bie­nia

 (1.8) in­form. dane poz­wa­la­ją­ce szyb­ko prze­szu­ki­wać bazę da­nych we­dług okre­ślo­nej ko­lum­ny lub ich zbio­ru


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indeksacja

pod­no­sze­nie płac, świad­czeń so­cjal­nych, stóp pro­cen­to­wych lub cen we­dług wskaź­ni­ka in­fla­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. zmie­nia­nie ceny lub wy­so­ko­ści zo­bo­wią­za­nia fi­nan­so­we­go w za­leż­no­ści od wzro­stu kosz­tów;

 (1.2) in­form. wpro­wa­dza­nie opi­sów do bazy da­nych ułat­wia­ją­cych prze­glą­da­nie i upo­rząd­ko­wa­nie zbio­ru


In­dek­sa­cja – sy­stem po­wią­za­nia płac, cen lub stóp pro­cen­to­wych z okre­ślo­nym wskaź­ni­kiem eko­no­micz­nym (naj­czę­ściej in­fla­cji ba­zo­wej). Zmia­na war­to­ści tego wskaź­ni­ka po­wo­du­je pro­por­cjo­nal­ną zmia­nę płacy, ceny czy stopy pro­cen­to­wej.

In­dek­sa­cję można rów­nież opi­sać jako prze­li­cze­nie war­to­ści okre­ślo­ne­go pa­ra­me­tru (np. płacy) w opar­ciu o wskaź­nik po­ka­zu­ją­cy zmia­nę czyn­ni­ka wpły­wa­ją­ce­go na war­tość tegoż pa­ra­me­tru (np. in­fla­cji).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indeksacyjny

do­ty­czą­cy in­dek­sa­cji


Źródła:

SJP.pl

Indeksik

zdrob­nie­nie od: in­deks


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki in­deks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indeksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. zmie­nia­nie ceny lub wy­so­ko­ści zo­bo­wią­za­nia fi­nan­so­we­go w za­leż­no­ści od wzro­stu kosz­tów

 (1.2) in­form. wpro­wa­dza­nie opi­sów do bazy da­nych ułat­wia­ją­cych prze­glą­da­nie i upo­rząd­ko­wa­nie zbio­ru


In­dek­so­wa­nie ( in­de­xing) – pro­ces two­rze­nia i utrzy­my­wa­nia in­dek­su umoż­li­wia­ją­ce­go skró­ce­nie czasu do­stę­pu do da­nych.

Sto­so­wa­ne jest np. w ba­zach da­nych (patrz in­deks) i wy­szu­ki­war­kach in­ter­ne­to­wych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Indeksować

1. zmie­niać wy­so­kość ceny lub zo­bo­wią­zań fi­nan­so­wych w po­wią­za­niu ze wzro­stem wy­so­ko­ści cen cze­goś; wpro­wa­dzać in­dek­sa­cję;
2. do­da­wać opisy do bazy da­nych, ułat­wia­jąc prze­szu­ki­wa­nie i se­gre­ga­cję zbio­ru; oz­na­czać, na­da­wać in­deks


Źródła:

SJP.pl

Indeksowy

zwią­za­ny z in­dek­sem


Źródła:

SJP.pl

Indemnizacja

odsz­ko­do­wa­nie, wy­na­gro­dze­nie strat i szkód


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. odsz­ko­do­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indemnizacyjny

przy­miot­nik od: in­dem­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Indemnizować

prze­sta­rza­le: wy­pła­cać odsz­ko­do­wa­nie, re­kom­pen­so­wać stra­ty i szko­dy


Źródła:

SJP.pl

Inden

nie­na­sy­co­ny wę­glo­wo­dór uży­wa­ny do wy­ro­bu żywic la­kier­ni­czych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indenowy

zwią­za­ny z in­de­nem


Źródła:

SJP.pl

Independenci

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy re­li­gij­nej sta­no­wią­cej odłam an­giel­skie­go kal­wi­niz­mu; kon­gre­ga­cjo­na­li­sta, kon­gre­ga­cjo­ni­sta


Źródła:

SJP.pl

Independencja

daw­niej: nie­pod­le­głość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. nie­pod­le­głość, nie­za­leż­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Independent

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy re­li­gij­nej sta­no­wią­cej odłam an­giel­skie­go kal­wi­niz­mu; kon­gre­ga­cjo­na­li­sta, kon­gre­ga­cjo­ni­sta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Independentyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. idea po­li­tycz­na lub kie­ru­nek w ruchu spo­łecz­nym, który dąży do uzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści przez dany re­gion


Źródła:

Wiktionary

Indesit

marka pro­duk­tów AGD


In­de­sit Com­pa­ny S.p. A. – wło­skie przed­się­bior­stwo, z sie­dzi­bą w Fa­bria­no (AN), na­le­żą­ce do głów­nych pro­du­cen­tów elek­trycz­ne­go sprzę­tu AGD w Eu­ro­pie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indeterminacja

w sta­ty­sty­ce: współ­czyn­nik in­de­ter­mi­na­cji - współ­czyn­nik okre­śla­ją­cy jak bar­dzo pro­gno­zo­wa­ne war­to­ści od­bie­ga­ją od war­to­ści rze­czy­wi­stych; współ­czyn­nik ro­zbież­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Indeterministka

→ in­de­ter­mi­ni­sta


Patrz:indeterminista

Źródła:

SJP.pl

Indeterministyczny

→ in­de­ter­mi­nizm


Patrz:indeterminizm

Źródła:

SJP.pl

Indeterminizm

w fi­lo­zo­fii: po­gląd, we­dług któ­re­go przy­czy­na nie de­ter­mi­nu­je jed­noz­nacz­nie skut­ku, do­pu­szcza­ją­cy dzia­ła­nie przy­pad­ku i wol­nej woli


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. kon­cep­cja do­pu­szcza­ją­ca, że ta sama przy­czy­na może pro­wa­dzić do in­nych skut­ków;


In­de­ter­mi­nizm (łac. "in" – nie + "de­ter­mi­na­re" – okre­ślać) – za­prze­cze­nie de­ter­mi­niz­mu; kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na na grun­cie przy­rod­ni­czym za­kła­da­ją­ca, że zwią­zek mię­dzy przy­czy­ną a skut­kiem w przy­ro­dzie nie jest ści­sły – do­pu­szcza ist­nie­nie przy­pad­ku i ne­gu­je moż­li­wość prze­wi­dy­wa­nia zja­wisk póź­niej­szych na pod­sta­wie wcze­śniej­szych, po­nie­waż te same przy­czy­ny nie­ko­niecz­nie mają pro­wa­dzić do tych sa­mych skut­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

India

prze­sta­rza­łe: Indie


India – imię żeń­skie, wy­wo­dzą­ce się od nazwy kraju (Indie) i poś­red­nio od nazwy rzeki Indus. Ma ne­ga­tyw­ną opi­nię Rady Ję­zy­ka Pol­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indiach

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms. od: Indie


Źródła:

Wiktionary

Indian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. jedna z ras ho­dow­la­nych go­łę­bi ozdob­nych;

 (1.2) mot. mo­to­cykl ame­ry­kań­ski marki pro­du­ko­wa­nej przez In­dian Mo­tor­cyc­le Ma­nu­fac­tu­ring Com­pa­ny;


In­dian – ame­ry­kań­ska marka mo­to­cy­kli.

The In­dian Mo­tor­cyc­le Ma­nu­fac­tu­ring Com­pa­ny był naj­star­szym ame­ry­kań­skim pro­du­cen­tem mo­to­cy­kli i pier­wszym ich se­ryj­nym pro­du­cen­tem, za­ło­żo­nym jako Hen­dee Ma­nu­fac­tu­ring Com­pa­ny. Za­ło­ży­cie­la­mi byli: ko­larz Ge­or­ge M. Hen­dee i me­cha­nik Carl Oscar Hed­strom.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Indiana

stan w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych ze sto­li­cą w In­dia­na­po­lis;


In­dia­na () – stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w re­gio­nie Mid­west, w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior.

Gra­ni­czy ze sta­nem Mi­chi­gan i je­zio­rem Mi­chi­gan (od pół­no­cy) oraz Ohio (od wscho­du), Ken­tuc­ky (od po­łud­nia) i Il­li­no­is (od za­cho­du). Ob­szar stanu jest rów­nin­ny (ni­zi­na rzeki Mis­si­si­pi), na po­łud­niu i wscho­dzie pa­gór­ko­wa­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indianapolis

mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


In­dia­na­po­lis – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto stanu In­dia­na, sie­dzi­ba hrab­stwa Ma­rion, nad rzeką White.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indianiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. In­dia­nin


Źródła:

Wiktionary

Indianin

rdzen­ny miesz­ka­niec Ame­ry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czer­wo­no­skó­ry, rdzen­ny miesz­ka­niec obu Ame­ryk, za­li­cza­ny do rasy żół­tej;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. jeden z gwia­zdo­zbio­rów nieba po­łud­nio­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indianista

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Indianistka

→ in­dia­ni­sta


Patrz:indianista

Źródła:

SJP.pl

Indianistyczny

→ in­dia­ni­sty­ka


Patrz:indianistyka

Źródła:

SJP.pl

Indianka

rdzen­na miesz­kan­ka Ame­ry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: In­dia­nin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indiań.

skrót od: in­diań­ski


Źródła:

SJP.pl

Indiański

do­ty­czą­cy In­dian, wła­ści­wy In­dia­nom


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z In­dia­na­mi, do­ty­czą­cy In­dian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indicativus

jęz. tryb oz­naj­mu­ją­cy; in­di­ka­ti­wus


Źródła:

SJP.pl

Indicato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pew­nie, z pew­no­ścią sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Indie

[czy­taj: indi]
1. mu­zy­ka indie - mu­zy­ka al­ter­na­tyw­na lub nie­za­leż­na;
2. niez­wią­za­ny z du­ży­mi wy­daw­ca­mi, np. gra indie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;


Indie ( भारत, trl. "Bhārat", trb. "Bha­rat", ; India, //), Re­pu­bli­ka Indii (hindi: भारत गणराज्य, trl. "Bhārat Gaṇarājya", trb. "Bha­rat Ga­na­radź­ja"; ang. Re­pu­blic of India) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Azji Po­łud­nio­wej, zaj­mu­ją­ce więk­szość sub­kon­ty­nen­tu in­dyj­skie­go. Jest naj­więk­szym pań­stwem pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści oraz siód­mym pod wzglę­dem po­wierzch­ni; jest także naj­lud­niej­szą de­mo­kra­cją świa­ta. Sto­li­cą jest Nowe Delhi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indiepopowy

→ indie pop [czy­taj: indi po­po­wy]


Źródła:

SJP.pl

Indierockowy

→ indie rock [czy­taj: indi ro­ko­wy]


Źródła:

SJP.pl

Indigitamenta

w sta­ro­żyt­nej re­li­gii rzym­skiej: listy imion bóstw i ich wła­ści­wo­ści, ut­wo­rzo­ne przez ka­pła­nów i sta­no­wią­ce ry­tu­al­ne for­mu­ły


Źródła:

SJP.pl

Indikatiwus

w ję­zy­koz­naw­stwie: tryb oz­naj­mu­ją­cy; in­di­ca­ti­vus


Źródła:

SJP.pl

Indiota

po­stać z opo­wia­da­nia Sta­ni­sła­wa Lema "Po­dróż dwu­dzie­sta czwar­ta"


Źródła:

SJP.pl

Indira

obce imię żeń­skie


In­di­ra – przy­lą­dek na An­da­ma­nach, bę­dą­cy naj­bar­dziej wy­su­nię­tą na po­łud­nie czę­ścią Indii. Stoi na nim wy­bu­do­wa­na w 1974 la­tar­nia mor­ska. Tsu­na­mi z 2004 za­la­ło sporą część przy­ląd­ka, jed­nak obec­nie po­wo­li wy­nu­rza się on spod morza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indo-

prze­dro­stek

 (1.1) zwią­za­ny z In­dia­mi


Źródła:

Wiktionary

Indo-Pacyfik

re­gion wód mor­skich obej­mu­ją­cy tro­pi­kal­ne wody Oce­a­nu In­dyj­skie­go i za­chod­nio-środ­ko­wą część Pa­cy­fi­ku; In­do­pa­cy­fik


Indo-Pa­cy­fik – re­gion bio­ge­o­gra­ficz­ny wód mor­skich obej­mu­ją­cy tro­pi­kal­ne wody Oce­a­nu In­dyj­skie­go i za­chod­nio-środ­ko­wą część Pa­cy­fi­ku. Ob­szar ten swym za­się­giem nie obej­mu­je stre­fy wód umiar­ko­wa­nych oraz zim­nych po­lar­nych. Roz­cią­ga się od wschod­nich wy­brze­ży Afry­ki po Oce­a­nię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indoaryjski

od­no­szą­cy się do Ariów, miesz­kań­ców sta­ro­żyt­nych Indii i do ich kul­tu­ry


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ariów (miesz­kań­ców sta­ro­żyt­nych Indii)

 (1.2) o ję­zy­ku: sto­so­wa­ny na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim, wy­wo­dzą­cy się z in­do­i­rań­skiej grupy ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indochiny

dawna nazwa re­gio­nu w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. dawna ko­lo­nia fran­cu­ska w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji;

 (1.2) geogr. wschod­nia część Pół­wy­spu In­do­chiń­skie­go


In­do­chi­ny – nazwa re­gio­nu w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, obej­mu­ją­ce­go ob­szar daw­nych In­do­chin Fran­cu­skich, a współ­cze­śnie pań­stwa Laos, Kam­bo­dża i Wiet­nam na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim. W szer­szym zna­cze­niu ter­mi­nem tym okre­śla się cza­sem cały ob­szar kon­ty­nen­tal­ny na wschód od Indii i na po­łud­nie od Chin, czyli do­dat­ko­wo obej­mu­ją­cy rów­nież Mjan­mę, Taj­lan­dię i część Ma­lez­ji po­ło­żo­ną na Pół­wy­spie Ma­laj­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indochiński

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do In­do­chin


Źródła:

Wiktionary

Indocid

[czy­taj: indoc-id] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­za­pal­ne­go, prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go in­do­me­ta­cy­nę; Me­tin­dol


Źródła:

SJP.pl

Indoeur.

skrót od: in­do­e­u­ro­pej­ski


Źródła:

SJP.pl

Indoeuropeista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. ję­zy­koz­naw­ca zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich


Źródła:

Wiktionary

Indoeuropeistka

→ in­do­e­u­ro­pe­i­sta


Patrz:indoeuropeista

Źródła:

SJP.pl

Indoeuropeistyczny

→ in­do­e­u­ro­pe­i­sty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z in­do­e­u­ro­pe­i­sty­ką, do­ty­czą­cy in­do­e­u­ro­pe­i­sty­ki


Patrz:indoeuropeistyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indoeuropeistyka

nauka ba­da­ją­ca ję­zy­ki in­do­e­u­ro­pej­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich;


In­do­e­u­ro­pe­i­sty­ka – dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich, spe­cja­li­stycz­ny ob­szar ję­zy­koz­naw­stwa.

Ba­da­nia w ra­mach in­do­e­u­ro­pe­i­sty­ki obej­mu­ją roz­wój po­szcze­gól­nych ję­zy­ków ro­dzi­ny oraz jej grup ję­zy­ko­wych, zmia­ny ję­zy­ko­we oraz zwią­za­ne z nimi re­gu­ły fo­ne­tycz­ne i prawa gło­so­we, ana­li­zę ję­zy­ków mart­wych oraz ich wy­mo­wy, kon­stru­o­wa­nie drze­wa ro­do­we­go ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich oraz re­kon­struk­cję ję­zy­ka pra­in­do­e­u­ro­pej­skie­go, bę­dą­ce­go we­dług jed­nej z te­o­rii, przod­kiem całej ro­dzi­ny in­do­e­u­ro­pej­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indoeuropejczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. czło­nek grupy ludów po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi in­do­e­u­ro­pej­ski­mi;


Źródła:

Wiktionary

Indoeuropejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. człon­ki­ni grupy ludów po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi in­do­e­u­ro­pej­ski­mi;


Źródła:

Wiktionary

Indoeuropejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. wy­wo­dzą­cy się z pra­in­do­e­u­ro­pej­skiej wspól­no­ty ję­zy­ko­wej lub sta­no­wią­cy jej kon­ty­nu­a­cję


Źródła:

Wiktionary

Indoeuropejskość

→ in­do­e­u­ro­pej­ski


Patrz:indoeuropejski

Źródła:

SJP.pl

Indogermański

ję­zy­ki in­do­ger­mań­skie - nazwa na­da­wa­na przez Niem­ców ję­zy­kom in­do­e­u­ro­pej­skim


Źródła:

SJP.pl

Indoiranistka

→ in­do­i­ra­ni­sta


Patrz:indoiranista

Źródła:

SJP.pl

Indoksyl

sub­stan­cja che­micz­na pow­sta­ją­ca w wą­tro­bie na sku­tek ut­le­nia­nia in­do­lu lub otrzy­my­wa­na syn­te­tycz­nie jako pół­pro­dukt w pro­ce­sie syn­te­zy in­dy­ga


Źródła:

SJP.pl

Indoktrynacja

sy­ste­ma­tycz­ne, na­tar­czy­we wpa­ja­nie ja­kichś idei, dok­tryn, zwła­szcza po­li­tycz­nych lub spo­łecz­nych; pra­nie mózgu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­tar­czy­we, re­gu­lar­ne wpa­ja­nie komuś ja­kichś dok­tryn, idei;


In­dok­try­na­cja ( doc­tri­na ‘nauka’) – świa­do­my i sy­ste­ma­tycz­ny pro­ces bez­kry­tycz­ne­go wpa­ja­nia czło­wie­ko­wi okre­ślo­nych ide­o­lo­gii i dok­tryn, zwła­szcza po­li­tycz­nych, re­li­gij­nych lub spo­łecz­nych, z wy­ko­rzy­sta­niem pro­pa­gan­dy sze­rzo­nej przez środ­ki ma­so­we­go prze­ka­zu oraz sy­stem oś­wia­ty szkol­nej i po­zasz­kol­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indoktrynacyjny

do­ty­czą­cy in­dok­try­na­cji


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się na­tar­czy­wym, re­gu­lar­nym wpa­ja­niem komuś ja­kichś dok­tryn, idei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indoktrynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­dok­try­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Indoktrynować

na­tar­czy­wie wpa­jać ja­kieś idee lub dok­try­ny


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wpa­jać w spo­sób na­chal­ny, ma­ni­pu­la­tor­ski i sy­ste­ma­tycz­ny jakąś dok­try­nę, ide­o­lo­gię, re­li­gię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indol

dwu­pier­ście­nio­wy zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny; ben­zo­pi­rol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny, zbu­do­wa­ny ze sprzę­żo­nych pier­ście­ni ben­ze­no­we­go i pi­ro­lo­we­go;


Indol, 2,3-ben­zo­pi­rol – he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny, zbu­do­wa­ny ze sprzę­żo­nych pier­ście­ni ben­ze­no­we­go i pi­ro­lo­we­go. Za­rów­no wyj­ścio­wy indol, jak i bar­dziej zło­żo­ne związ­ki za­wie­ra­ją­ce grupę in­do­lo­wą są po­wszech­nie spo­ty­ka­ne w tkan­kach ży­wych or­ga­niz­mów, za­rów­no zwie­rząt, jak i ro­ślin.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indolencja

1. zo­bo­jęt­nie­nie, bier­ność;
2. nie­u­dol­ność, nie­za­rad­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. bez­rad­ność, bez­czyn­ność, brak re­ak­cji na sy­tu­a­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indolent

osoba ce­chu­ją­ca się in­do­len­cją, nie­za­rad­na, nie­do­łęż­na, bier­na


Źródła:

SJP.pl

Indolentka

ko­bie­ta nie­za­rad­na, opie­sza­ła, bier­na


Źródła:

SJP.pl

Indolentny

1. zo­bo­jęt­nia­ły, bier­ny;
2. nie­u­dol­ny, nie­za­rad­ny


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zo­bo­jęt­nia­ły, bier­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie in­do­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się się in­do­lo­gią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. nauka o ję­zy­kach i kul­tu­rze Indii


In­do­lo­gia, in­dia­ni­sty­ka – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków, li­te­ra­tu­ry, hi­sto­rii, sztu­ki, kul­tu­ry i re­li­gii Indii.

Spe­cja­li­sta w tej dzie­dzi­nie to in­do­log/in­do­loż­ka lub in­dia­ni­sta/ in­dia­nist­ka.

Pier­wszym Eu­ro­pej­czy­kiem ba­da­ją­cym dawną li­te­ra­tu­rę Indii (li­te­ra­tu­ra san­skryc­ka) był An­glik Char­les Wil­kins, który w 1785 roku prze­tłu­ma­czył Bha­ga­wad­gi­tę ("Pieśń Pana") na język an­giel­ski. W An­glii wy­bit­ny­mi in­do­lo­ga­mi w XIX wieku byli Wil­liam Jones i Henry Tho­mas Co­le­bro­o­ke.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Indologiczny

→ in­do­lo­gia


Patrz:indologia

Źródła:

SJP.pl

Indolowy

→ indol


Patrz:indol

Źródła:

SJP.pl

Indolożka

→ in­do­log


Patrz:indolog

Źródła:

SJP.pl

Indomalajski

1. kra­i­na in­do­ma­laj­ska - kra­i­na zo­o­ge­o­gra­ficz­na obej­mu­ją­ca po­łud­nio­wą część Azji i Ar­chi­pe­lag Ma­laj­ski;
2. bam­bu­so­wiec in­do­ma­laj­ski - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny ślep­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Indometacyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy nie­ste­ro­i­do­wych leków prze­ciw­za­pal­nych (NLPZ)


In­do­me­ta­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na kwasu in­do­i­lo­oc­to­we­go (za­wie­ra układ in­do­lu). Sto­so­wa­na jako lek z grupy nie­ste­ro­i­do­wych leków prze­ciw­za­pal­nych (NLPZ).

Wy­ko­rzy­sty­wa­na do le­cze­nia re­u­ma­to­i­dal­ne­go za­pa­le­nia sta­wów, jest nie­se­lek­tyw­nym in­hi­bi­to­rem cy­klo­ok­sy­ge­na­zy (COX1 i COX2), która fiz­jo­lo­gicz­nie wy­stę­pu­je w ko­mór­kach or­ga­niz­mu. Sto­so­wa­na także w za­my­ka­niu droż­ne­go prze­wo­du tęt­ni­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indonezja

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Dża­kar­cie; Re­pu­bli­ka In­do­nez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. wy­spiar­skie pań­stwo w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji ze sto­li­cą w Dża­kar­cie;


In­do­nez­ja, ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka In­do­nez­ji ( Re­pu­blik In­do­ne­sia) – wy­spiar­skie pań­stwo uni­tar­ne po­ło­żo­ne w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej oraz w Oce­a­nii, któ­re­go sto­li­cą jest Dża­kar­ta (nową, bu­do­wa­ną sto­li­cą ma być Nu­san­ta­ra). Po­ło­żo­na na rów­ni­ku, mię­dzy Oce­a­nem Spo­koj­nym a In­dyj­skim, jest naj­więk­szym kra­jem wy­spiar­skim na świe­cie z ok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indonezyjczyk

oby­wa­tel In­do­nez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel In­do­nez­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indonezyjka

oby­wa­tel­ka In­do­nez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka In­do­nez­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indonezyjski

zwią­za­ny z In­do­nez­ją


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa In­do­nez­ja

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy In­do­nez­ji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indonezyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem in­do­ne­zyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem in­do­ne­zyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku in­do­ne­zyj­skim


Źródła:

Wiktionary

Indopacyficzny

do­ty­czą­cy re­gio­nu obej­mu­ją­ce­go Ocean In­dyj­ski i za­chod­nią część Pa­cy­fi­ku


Źródła:

SJP.pl

Indopacyfik

re­gion wód mor­skich obej­mu­ją­cy tro­pi­kal­ne wody Oce­a­nu In­dyj­skie­go i za­chod­nio-środ­ko­wą część Pa­cy­fi­ku; Indo-Pa­cy­fik


Źródła:

SJP.pl

Indor

sa­miec in­dy­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sa­miec in­dy­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indorek

zdrob­nie­nie od: indor


Źródła:

SJP.pl

Indos

1. prze­nie­sie­nie praw z weks­la lub czeku;
2. no­tat­ka z pod­pi­sem lub tylko pod­pis wy­ra­ża­ją­cy wolę ta­kie­go prze­nie­sie­nia


Indos, żyro, in­do­sa­ment (z wł. "in­dos­so" 'na grzbie­cie' ze śrdw. łac. "in­dor­sa­re" 'pot­wier­dzać (uwagą, pod­pi­sem) na od­wro­cie’ od łac. "in" 'na' i "dor­sum" 'grzbiet') – oś­wiad­cze­nie woli zby­wa­ją­ce­go o prze­nie­sie­niu włas­no­ści weks­la, czeku (lub in­ne­go zby­wal­ne­go pa­pie­ru war­to­ścio­we­go, o ile usta­wy prze­wi­du­ją taką moż­li­wość, np. ko­no­sa­men­tu na zle­ce­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indosacja

prze­no­sze­nie na inną osobę prawa z ty­tu­łu weks­la


Źródła:

SJP.pl

Indosant

po­sia­dacz weks­la prze­ka­zu­ją­cy go innej oso­bie przez umie­szcze­nie na nim in­do­su


Źródła:

SJP.pl

Indosantka

→ in­do­sant


Patrz:indosant

Źródła:

SJP.pl

Indosariusz

osoba, na rzecz któ­rej na­stę­pu­je prze­nie­sie­nie praw z ty­tu­łu weks­la


Źródła:

SJP.pl

Indosat

osoba, na rzecz któ­rej od­stą­pio­no wek­sel lub czek; in­do­sa­ta­riusz, żyrat


PT In­do­sat Tbk – in­do­ne­zyj­ski ope­ra­tor te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny. Na­le­ży do naj­więk­szych do­staw­ców usług i sieci te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych w In­do­nez­ji.

W 2015 roku przed­się­bior­stwo po­sia­da­ło ok. 21-pro­cen­to­wy udział w in­do­ne­zyj­skim rynku te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej. W tym samym roku ope­ra­tor miał 69 mln abo­nen­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indosatariusz

osoba, na rzecz któ­rej od­stą­pio­no wek­sel lub czek; in­do­sat, żyrat


Źródła:

SJP.pl

Indosować

w pra­wie, ban­ko­wo­ści: od­stą­pić, od­stę­po­wać prawo do włas­no­ści, do­ko­nu­jąc in­do­su - prze­la­nia tego prawa na inną osobę


Źródła:

SJP.pl

Indować

osa­dzać po­wło­kę in­do­wą


Źródła:

SJP.pl

Indowy

→ ind


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy indu


Patrz:ind

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indra

w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: bóg nieba, burzy i wojny


Indra (sanskr. इन्द्र) – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej jeden z naj­waż­niej­szych bogów pan­te­o­nu we­dyj­skie­go, naj­czę­ściej wy­mie­nia­ne w "Ryg­we­dzie" bó­stwo, król bogów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indris

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny naj­więk­szych mał­pia­tek z po­drzę­du le­mu­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w czte­rech ga­tun­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. owo­co­żer­na mał­piat­ka ma­da­ga­skar­ska;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indrisowate

o ce­chach in­dri­so­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


In­dri­so­wa­te (In­dri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du le­mu­ro­wych (Strep­sirr­hi­ni) w rzę­dzie na­czel­nych (Pri­ma­tes).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indrisowaty

o ce­chach in­dri­so­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Indrisy

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny naj­więk­szych mał­pia­tek z po­drzę­du le­mu­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w czte­rech ga­tun­kach


Źródła:

SJP.pl

Indukcja

1. w lo­gi­ce: uo­gól­nia­nie na pod­sta­wie zna­jo­mo­ści przy­pad­ków; od szcze­gó­łu do ogółu
2. w na­u­kach em­pi­rycz­nych: two­rze­nie te­o­rii w opar­ciu o fakty na­gro­ma­dzo­ne przez doś­wiad­cze­nia i ob­ser­wa­cje;
3. w fi­zy­ce:
a) wzbu­dze­nie prądu elek­trycz­ne­go pod wpły­wem zmian pola elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go;
b) elek­try­zo­wa­nie ciała pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go; in­flu­en­cja;
4. w psy­cho­lo­gii: prze­no­sze­nie emo­cji lub in­nych sta­nów z jed­nej osoby na drugą w efek­cie ich ko­mu­ni­ka­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etap wpro­wa­dza­ją­cy w danym pro­ce­sie

 (1.2) log. wy­cią­ga­nie wnio­sków ogól­nych z po­szcze­gól­nych przy­pad­ków skła­da­ją­cych się na te wnio­ski;

 (1.3) nauk. me­to­da two­rze­nia uo­gól­nień na­u­ko­wych z ob­ser­wa­cji fak­tów i wy­ni­ków po­szcze­gól­nych ek­spe­ry­men­tów

 (1.4) mat. me­to­da do­wo­dze­nia praw ma­te­ma­tycz­nych przy po­mo­cy za­sa­dy in­duk­cji ma­te­ma­tycz­nej;

 (1.5) fiz. wzbu­dze­nie prądu albo ła­dun­ku elek­trycz­ne­go pod wpły­wem czyn­ni­ków elek­trycz­nych lub ma­gne­tycz­nych;

 (1.6) pot. ku­chen­ka in­duk­cyj­na;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indukcjonizm

po­gląd, we­dług któ­re­go wła­ści­wą me­to­dą uza­sad­nia­nia twier­dzeń jest in­duk­cja, tj. wy­wo­dze­nie ogól­nych praw z jed­nost­ko­wych spo­strze­żeń; uo­gól­nia­nie


In­duk­cjo­nizm – w nauce, prąd my­ślo­wy pod­kre­śla­ją­cy zna­cze­nie in­duk­cji lo­gicz­nej, czyli wy­wo­dze­nia ogól­nych praw na­tu­ry z jed­nost­ko­wych spo­strze­żeń, ob­ser­wa­cji i ek­spe­ry­men­tów. Prze­ci­wień­stwem in­duk­cjo­niz­mu jest de­duk­cjo­nizm.

In­duk­cjo­nizm – w me­to­do­lo­gii sta­no­wi­sko, zgod­nie z któ­rym rze­czy­wi­stą war­tość poz­naw­czą mają tylko twier­dze­nia ogól­ne sfor­mu­ło­wa­ne drogą in­duk­cji, na pod­sta­wie ob­ser­wa­cji jed­nost­ko­wych fak­tów, opi­sy­wa­nych przez tzw. zda­nia spo­strze­że­nio­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indukcyjność

współ­czyn­nik in­duk­cji, wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca od­dzia­ły­wa­nie in­duk­cyj­ne ob­wo­dów elek­trycz­nych


In­duk­cyj­ność okre­śla zdol­ność ele­men­tu ob­wo­du do wyt­wa­rza­nia stru­mie­nia pola ma­gne­tycz­ne­go for­mu­la_1 pow­sta­ją­ce­go w wy­ni­ku prze­pły­wu przez obwód prądu elek­trycz­ne­go for­mu­la_2 Oz­na­cza­na jest sym­bo­lem for­mu­la_3 Ze stru­mie­niem in­duk­cji ma­gne­tycz­nej for­mu­la_1 i na­tę­że­niem prądu for­mu­la_5 zwią­za­na jest wzo­rem:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indukcyjny

do­ty­czą­cy in­duk­cji


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy zja­wi­ska in­duk­cji

 (1.2) filoz. opar­ty na me­to­dzie in­duk­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indukowalny

przy­miot­nik

 (1.1) po­dat­ny na in­duk­cję


Źródła:

Wiktionary

Indukować

1. wzbu­dzać prąd w ob­wo­dzie elek­trycz­nym w wy­ni­ku in­duk­cji elek­tro­ma­gne­tycz­nej;
2. wnio­sko­wać w opar­ciu o me­to­dę in­duk­cyj­ną


Źródła:

SJP.pl

Induktancja

opór bier­ny cewki elek­trycz­nej w ob­wo­dzie RLC


In­duk­tan­cja – re­ak­tan­cja in­duk­cyj­na (opór bier­ny in­duk­cyj­ny) cewki elek­trycz­nej.

Cewka o in­duk­cyj­no­ści rów­nej for­mu­la_1 dla prądu elek­trycz­ne­go o prze­bie­gu si­nu­so­i­dal­nym i czę­stot­li­wo­ści rów­nej for­mu­la_2 ma in­duk­tan­cję (oz­na­cza­ną naj­czę­ściej sym­bo­lem for­mu­la_3) wy­ra­ża­ją­cą się wzo­rem:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Induktofoniczny

→ in­duk­to­fo­nia


Patrz:induktofonia

Źródła:

SJP.pl

Induktor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. prąd­ni­ca ma­gne­to­e­lek­trycz­na prądu prze­mien­ne­go, małej mocy, na­pę­dza­na ręcz­nie za po­mo­cą korb­ki;

 (1.2) elektr. pot. przy­rząd do mie­rze­nia sku­tecz­no­ści izo­la­cji

 (1.3) elektr. pot. cewka in­duk­cyj­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Induktosyn

In­duk­to­syn - przet­wor­nik przy­sto­so­wa­ny do bez­poś­red­nie­go po­mia­ru prze­su­nięć li­no­wych.

Jest to przet­wor­nik me­cha­nicz­no-elek­trycz­ny o dru­ko­wa­nych uz­wo­je­niach na sto­ja­nie i wir­ni­ku.

In­duk­to­syn od­bior­czy- wiel­ko­ścia­mi wej­ścio­wy­mi są na­pię­cia do­pro­wa­dzo­ne do sto­ja­na, wiel­ko­ścią wyj­ścio­wą jest po­ło­że­nie ką­to­we wir­ni­ka, lub na­pię­cie wir­ni­ka.


Źródła:

Wikipedia

Indulgencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. od­pu­szcze­nie winy, prze­ba­cze­nie, da­ro­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Indult

od­stą­pie­nie od prze­pi­su ko­ściel­ne­go


In­dult – zez­wo­le­nie wy­da­wa­ne przez przed­sta­wi­cie­la wła­dzy du­chow­nej (np. pa­pie­ża, bi­sku­pa) na od­stą­pie­nie od obo­wią­zu­ją­cych w pra­wie ka­no­nicz­nym prze­pi­sów. Może do­ty­czyć m.in. spo­so­bu od­pra­wia­nia mszy (np. w po­zy­cji sie­dzą­cej) lub za­wie­ra­nia związ­ku mał­żeń­skie­go (np. w przy­pad­ku po­kre­wień­stwa) czy in­nych sa­kra­men­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Induna

przy­wód­ca lub radca Zu­lu­sów


Źródła:

SJP.pl

Indurain

[czy­taj: induRAJN] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Indus

rzeka w Chi­nach, In­diach i Pa­ki­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w Azji prze­pły­wa­ją­ca przez Chiny, Indie i Pa­ki­stan;

 (1.2) geogr. wieś w Ka­na­dzie na wschód od Cal­ga­ry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) oby­wa­tel Indii


Indus (de­wa­na­ga­ri सिन्धु नदी, trl. "sind­hu nadī") – rzeka w Chi­nach, In­diach i Pa­ki­sta­nie.

Wy­pły­wa spod góry Kaj­las w Trans­hi­ma­la­jach na pół­noc od je­zio­ra Mapam Yumco. Ma dłu­gość 3180 ki­lo­me­trów. Po­wierzch­nia do­rze­cza 960 tys. km². W gór­nym biegu pły­nie głę­bo­ką do­li­ną, po­mię­dzy Hi­ma­la­ja­mi a Hin­du­ku­szem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Induska

prze­sta­rza­le: oby­wa­tel­ka Indii; Hin­du­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Indii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indusowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z In­du­sem, do­ty­czą­cy In­du­su


Źródła:

Wiktionary

Industria

prze­sta­rza­łe:
1. prze­mysł, uprze­my­sło­wie­nie;
2. pro­duk­cja, wy­ko­na­nie;
3. po­my­sło­wość, prze­myśl­ność


Źródła:

SJP.pl

Industrial

[czy­taj: in­da­strial]
1. styl w mu­zy­ce elek­tro­nicz­nej, któ­re­go ut­wo­ry opie­ra­ją się na od­gło­sach cy­wi­li­za­cji;
2. obiek­ty ar­chi­tek­tu­ry prze­my­sło­wej i po­prze­my­sło­wej;
3. nurt w sztu­ce szu­ka­ją­cy in­spi­ra­cji w for­mach zwią­za­nych z cy­wi­li­za­cją prze­my­sło­wą


In­du­strial – awan­gar­do­wy styl w mu­zy­ce po­pu­lar­nej pow­sta­ły w la­tach 70. XX wieku. Od mo­men­tu jego pow­sta­nia szyb­ko ewo­lu­o­wał w róż­nych kie­run­kach, co spra­wia, że uni­wer­sal­na de­fi­ni­cja tego stylu jest pro­ble­ma­tycz­na. U pod­staw in­du­stria­lu leży po­dej­ście anty-mu­zycz­ne, przy­bie­ra­ją­ce po­stać ha­ła­śli­we­go brzmie­nia w więk­szo­ści igno­ru­ją­ce­go tra­dy­cyj­ne formy ek­spre­sji mu­zycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Industrializacja

zwięk­sze­nie udzia­łu prze­my­słu w go­spo­dar­ce na­ro­do­wej; uprze­my­sło­wie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uprze­my­sło­wie­nie


Uprze­my­sło­wie­nie, in. in­du­stria­li­za­cja ( in­du­stria­li­sa­tion) – pro­ces przeksz­tał­ca­nia się spo­łe­czeń­stwa tra­dy­cyj­ne­go w spo­łe­czeń­stwo prze­my­sło­we dzię­ki wpro­wa­dze­niu go­spo­dar­ki opar­tej na me­cha­ni­za­cji pro­duk­cji, kie­ro­wa­nej pla­no­wo przy uży­ciu okre­ślo­nych metod za­rzą­dza­nia, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się zwięk­sza­niem od­set­ka osób za­trud­nio­nych w prze­my­śle, stan­da­ry­za­cją czasu pracy, wy­raź­nym po­dzia­łem pracy i wzro­stem he­te­ro­ge­nicz­no­ści spo­łe­czeń­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Industrializacyjny

zwią­za­ny ze zwięk­sze­niem udzia­łu prze­my­słu w go­spo­dar­ce na­ro­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Industrializm

prze­wa­ga prze­my­słu nad in­ny­mi ga­łę­zia­mi go­spo­dar­ki


Źródła:

SJP.pl

Industrializować

roz­wi­jać prze­mysł na ja­kimś ob­sza­rze; uprze­my­sła­wiać, uprze­my­sło­wiać


Źródła:

SJP.pl

Industrialność

1. cecha cze­goś po­wią­za­ne­go z cy­wi­li­za­cją prze­my­sło­wą;
2. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z mu­zy­ką in­du­strial­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­du­strial­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Industrialny

zwią­za­ny z prze­my­słem, do­ty­czą­cy uprze­my­sło­wie­nia; prze­my­sło­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­du­stria­li­za­cją, do­ty­czą­cy in­du­stria­li­za­cji

 (1.2) zwią­za­ny z in­du­stria­liz­mem, do­ty­czą­cy in­du­stria­liz­mu

 (1.3) muz. szt. czer­pią­cy in­spi­ra­cję z cy­wi­li­za­cji prze­my­sło­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Industrialowy

→ in­du­strial [czy­taj: in­da­stria­lo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Industrioziemny

gleby in­du­strio­ziem­ne - gleby wyt­wo­rzo­ne w re­zul­ta­cie go­spo­dar­czej dzia­łal­no­ści czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Induzjum

zwi­sa­ją­cy, po­dob­ny do ko­ron­ki wyt­wór owoc­ni­ka niek­tó­rych grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych


Źródła:

SJP.pl

Indycht

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej obu pół­kul; in­dy­go; in­dy­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Indyczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: indyk


Źródła:

Wiktionary

Indyczka

sa­mi­ca in­dy­ka, du­że­go nie­lot­ne­go ptaka udo­mo­wio­ne­go o czer­wo­nych na­ro­ślach na gło­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca in­dy­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indycznik

po­mie­szcze­nie dla in­dy­ków


Źródła:

SJP.pl

Indyczy

→ indyk


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla in­dy­ka; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do in­dy­ka


Patrz:indyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indyczyć

in­dy­czyć się - gnie­wać się o nic, wście­kać się o bła­host­ki


Źródła:

SJP.pl

Indyczątko

pis­klę in­dy­ka; in­dy­czę


Źródła:

SJP.pl

Indyczę

pis­klę in­dy­ka; in­dy­cząt­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. pis­klę in­dy­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indyferencja

obo­jęt­ność, bier­ność; in­dy­fe­rent­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. obo­jęt­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indyferentność

obo­jęt­ność, bier­ność; in­dy­fe­ren­cja


Źródła:

SJP.pl

Indyferentny

bier­nie usto­sun­ko­wa­ny do cze­goś; obo­jęt­ny


przy­miot­nik

 (1.1) książk. obo­jęt­ny; taki, który ma bier­ny sto­su­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indyferentyzm

po­sta­wa obo­jęt­no­ści, bier­no­ści wobec spraw spo­łecz­nych, kul­tu­ral­nych, po­li­tycz­nych, itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­sta­wa in­te­lek­tu­al­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się obo­jęt­no­ścią wobec kwe­stii re­li­gij­nych, spo­łecz­nych, mo­ral­nych itp.;


In­dy­fe­ren­tyzm ( in­dif­fe­rens dpn. in­dif­fe­ren­tis „obo­jęt­ny” od in – prze­cze­nie i dif­fe­ren­tia „róż­ni­ca”) – po­sta­wa zo­bo­jęt­nie­nia i braku za­in­te­re­so­wa­nia wobec istot­nych spraw spo­łecz­nych (in­dy­fe­ren­tyzm spo­łecz­ny), po­li­tycz­nych (in­dy­fe­ren­tyzm po­li­tycz­ny), mo­ral­nych (in­dy­fe­ren­tyzm mo­ral­ny), re­li­gij­nych (in­dy­fe­ren­tyzm re­li­gij­ny, czyli apa­te­izm, oraz jego inna od­mia­na, która głosi, że żaden po­gląd, po­sta­wa czy wiara nie są lep­sze od in­nych), ję­zy­ko­wych (in­dy­fe­ren­tyzm ję­zy­ko­wy) oraz iden­ty­fi­ka­cji (toż­sa­mo­ści) z danym te­ry­to­rium (in­dy­fe­ren­tyzm te­ry­to­rial­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indygena

daw­niej: cu­dzo­zie­miec, który otrzy­mał prawa i przy­wi­le­je szlach­ci­ca pol­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Indygenat

uz­na­nie ob­ce­go szla­chect­wa


In­dy­ge­nat (z łac. "in­di­ge­na­tio") – uz­na­nie ob­ce­go szla­chect­wa, na­da­nie za­gra­nicz­ne­mu ro­do­wi szla­chec­kie­mu lub mie­szczań­skie­mu oby­wa­tel­stwa i zwią­za­nych z nim przy­wi­le­jów w pań­stwie uz­na­ją­cym. Hi­sto­rycz­ny od­po­wied­nik na­tu­ra­li­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indygenizacja

do­pa­so­wy­wa­nie cze­goś do lo­kal­nej kul­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Indygenizm

prąd w kul­tu­rze i sztu­ce (głów­nie li­te­ra­tu­rze) po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej, który dążył do na­da­nia oby­wa­te­lom rdzen­ne­go po­cho­dze­nia rów­ne­go sta­tu­su w spo­łe­czeń­stwie


In­dy­ge­nizm (hiszp. "Indígena" – „tu­by­lec”) – prąd w kul­tu­rze i sztu­ce (głów­nie li­te­ra­tu­rze) po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej pod­kre­śla­ją­cy związ­ki tych kul­tur i spo­łe­czeństw z tam­tej­szy­mi kul­tu­ra­mi tu­byl­czy­mi.

Kie­ru­nek po­ja­wił się w dru­giej po­ło­wie XIX wieku i po­stu­lo­wał przy­wró­ce­nie in­diań­skich tra­dy­cji i war­to­ści na­ro­do­wej kul­tu­rze, zde­ter­mi­no­wa­nej do­tych­czas przez za­gra­nicz­ne – głów­nie eu­ro­pej­skie (hisz­pań­skie) – wpły­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indygenizować

do­pa­so­wy­wać coś do lo­kal­nej kul­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Indygirka

rzeka w Azji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji;


In­dy­gir­ka (ros. Индиги́рка, "In­di­gir­ka") – rzeka w Ja­ku­cji w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej. Ma 1726 km dłu­go­ści i do­rze­cze o po­wierzch­ni ponad 360 000 km². Ucho­dzi do Morza Wschod­nio­sy­be­ryj­skie­go. Śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia 1810 m³/s (min. 3 m³/s; max. 11500 m³/s).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indygirski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­dy­gir­ką, do­ty­czą­cy In­dy­gir­ki


Źródła:

Wiktionary

Indygo

1. nie­bie­ski barw­nik otrzy­my­wa­ny daw­niej z liści in­dy­gow­ca far­bier­skie­go; in­dy­go­ty­na, błę­kit in­dy­go­wy;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej obu pół­kul; in­dy­go­wiec, in­dycht


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. ciem­no­nie­bie­ski barw­nik ka­dzio­wy

 (1.2) kolor ciem­no­błę­kit­ny

 (1.3) bot. ro­śli­na, z któ­rej otrzy­my­wa­no barw­nik o tej samej naz­wie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. ciem­no­błę­kit­ny


In­dy­go, błę­kit in­dy­go­wy – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ciem­no­błę­kit­ny barw­nik wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie, jak i syn­te­ty­zo­wa­ny che­micz­nie (od 1897 roku). Wy­stę­pu­je w li­ściach in­dy­gow­ców z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Daw­niej otrzy­my­wa­ny z liści tro­pi­kal­nej ro­śli­ny in­dy­gow­ca bar­wier­skie­go, wy­stę­pu­ją­cej m.in. w In­diach (także rde­stu pta­sie­go i urze­tu bar­wier­skie­go).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indygoid

barw­nik ka­dzio­wy


Źródła:

SJP.pl

Indygoidowy

o barw­ni­kach: takie, które są po­chod­ny­mi in­dy­go i tio­in­dy­ga


Źródła:

SJP.pl

Indygokarmin

nie­bie­ski barw­nik syn­te­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, sul­fo­no­wa po­chod­na in­dy­ga, nie­bie­ski barw­nik syn­te­tycz­ny, sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie, prze­my­śle barw­ni­ków i jako od­czyn­nik che­micz­ny;


In­dy­go­kar­min, in­dy­go­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, di­sul­fo­no­wa po­chod­na in­dy­ga, nie­bie­ski barw­nik syn­te­tycz­ny, wskaź­nik pH i wskaź­nik re­doks. Sto­so­wa­ny jest w me­dy­cy­nie, prze­my­śle barw­ni­ków (mię­dzy in­ny­mi jako barw­nik spo­żyw­czy o nu­me­rze E132) i jako od­czyn­nik che­micz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indygolit

mi­ne­rał, nie­bie­ska od­mia­na tur­ma­li­nu


In­dy­go­lit – mi­ne­rał z grupy tur­ma­li­nów, od­mia­na el­ba­i­tu o ko­lo­rze in­ten­syw­nie nie­bie­skim, nie­raz z zie­lon­ka­wym od­cie­niem. Ciem­no­nie­bie­skie od­mia­ny na­le­żą do naj­rzad­szych. Jas­no­nie­bie­ski in­dy­go­lit z do­miesz­ką że­la­za jest na­zy­wa­ny tur­ma­li­nem paraíba.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indygosol

kwa­śny ester kwasu siar­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Indygotyna

nie­bie­ski barw­nik otrzy­my­wa­ny daw­niej z liści in­dy­gow­ca far­bier­skie­go; in­dy­go; błę­kit in­dy­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Indygowiec

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej obu pół­kul; in­dy­go; in­dycht


In­dy­go­wiec ("In­di­go­fe­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Na­le­ży do niego 713 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w całej stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Pan­tro­pi­kal­ny za­sięg ma jed­nak tylko 6 ga­tun­ków, pod­czas gdy więk­szość – ok. 490 jest en­de­mi­ta­mi Ma­da­ga­ska­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indygowy

przy­miot­nik od: in­dy­go


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor ciem­no­błę­kit­ny, taki jak kolor in­dy­ga (barw­nik)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indyjski

zwią­za­ny z In­dia­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­dia­mi, do­ty­czą­cy Indii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indyjskość

→ in­dyj­ski


Patrz:indyjski

Źródła:

SJP.pl

Indyk

ptak ho­do­wa­ny dla mięsa i piór


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­le­a­gris|ref=Me­le­a­gris gal­lo­pa­vo., duży ho­dow­la­ny ptak grze­bią­cy z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych;

 (1.2) pot. sa­miec in­dy­ka (1.1)

 (1.3) spoż. tusza in­dy­ka (1.1) do celów spo­żyw­czych

 (1.4) kulin. po­tra­wa z in­dy­ka (1.3)

 (1.5) pot. gra nie­za­leż­nej pro­duk­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. środ. polit. na­ro­do­wiec


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indyka

ptak ho­do­wa­ny dla mięsa i piór


Źródła:

SJP.pl

Indykacja

wstęp­ne gło­so­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wstęp­ne gło­so­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indykacyjny

do­ty­czą­cy in­dy­ka­cji


Źródła:

SJP.pl

Indykan

1. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy estrów;
2. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy gli­ko­zy­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indykator

1. przy­rząd do po­mia­ru i za­pi­su zmian ci­śnie­nia pa­nu­ją­ce­go w ja­kimś urzą­dze­niu;
2. zwią­zek che­micz­ny, który przez zmia­nę za­bar­wie­nia umoż­li­wia ocenę od­czy­nu rozt­wo­ru; wskaź­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. war. zob. wskaź­nik.

 (1.2) techn. przy­rząd po­mia­ro­wy

 (1.3) rzad. oz­na­ka czego

 (1.4) mat. funk­cja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indykatrysa

In­dy­ka­try­sa ( in­di­ca­tri­ce) – (wskaź­nik) krzy­wa dla wy­kre­su dwu­wy­mia­ro­we­go, a po­wierzch­nia dla trój­wy­mia­ro­we­go, obra­zu­ją­ca roz­kład ja­kiejś włas­no­ści ba­da­ne­go obiek­tu w za­leż­no­ści od kie­run­ku. In­dy­ka­try­sa jest po­wierzch­nią izo­mor­ficz­ną ze sferą (okrę­giem) w prze­strze­ni wy­kre­su.


Źródła:

Wikipedia

Indykatywny

wska­zu­ją­cy na coś, okre­śla­ją­cy, orien­ta­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Indykcja

in­dykt, po­da­tek rolny w ce­sar­stwie rzym­skim


In­dyk­cja (gr. "Ινδικτιών" z łac. "in­dic­tio" 'ogło­sze­nie' od "in" 'w, na' i "dic­tio" od "dico, di­ce­re" 'mówić') – pier­wot­nie po­da­tek w na­tu­rze, od IV wieku pięt­na­sto­let­ni okres po­dat­ko­wy, sto­so­wa­ny w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie do da­to­wa­nia do­ku­men­tów.

W okre­sie Re­pu­bli­ki Rzym­skiej ter­min "in­dic­tio" po­ja­wia się rzad­ko, przy­wo­łu­je go Asko­niusz Pe­dia­nus w ko­men­ta­rzu do mowy Cy­ce­ro­na "In Ver­rem", mó­wiąc o rek­wi­zy­cji zboża z Sy­cy­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Indykcyjny

→ in­dyk­cja


Patrz:indykcja

Źródła:

SJP.pl

Indyki

ptak ho­do­wa­ny dla mięsa i piór


Źródła:

SJP.pl

Indykować

1. wy­ko­ny­wać wy­kres pracy sil­ni­ka za po­mo­cą in­dy­ka­to­ra;
2. daw­niej: wska­zy­wać, po­ka­zy­wać


Źródła:

SJP.pl

Indykt

po­da­tek rolny w ce­sar­stwie rzym­skim; in­dyk­cja


Źródła:

SJP.pl

Indyt

siar­czek że­la­za i indu, bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał


Źródła:

SJP.pl

Indywiduacja

pro­ces, w któ­re­go re­zul­ta­cie coś staje się in­dy­wi­du­um


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. pro­ces, w któ­rym jed­nost­ka staje się świa­do­ma swo­jej nie­pow­ta­rzal­nej oso­bo­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indywidualista

osoba dzia­ła­ją­ca sa­mo­dziel­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­za­leż­ny i prze­kor­ny, ma­ją­cy po­czu­cie odręb­no­ści oso­bi­stej, nie­chęt­nie pod­po­rząd­ko­wu­ją­cy się, dzia­ła­ją­cy sa­mo­dziel­nie

 (1.2) filoz. so­cjol. zwo­len­nik in­dy­wi­du­a­liz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indywidualistka

ko­bie­ta dzia­ła­ją­ca sa­mo­dziel­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta nie­za­leż­na i prze­kor­na, ma­ją­ca po­czu­cie odręb­no­ści oso­bi­stej, nie­chęt­nie pod­po­rząd­ko­wu­ją­ca się, dzia­ła­ją­ca sa­mo­dziel­nie

 (1.2) filoz. so­cjol. zwo­len­nicz­ka in­dy­wi­du­a­liz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indywidualistyczny

od­no­szą­cy się do in­dy­wi­du­a­liz­mu, opar­ty na in­dy­wi­du­a­liz­mie


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­dy­wi­du­a­liz­mem, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się in­dy­wi­du­a­liz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indywidualizacja

1. kształ­to­wa­nia się osob­ni­czych cech in­dy­wi­du­al­nych osoby lub grupy spo­łecz­nej;
2. do­sto­so­wy­wa­nie cze­goś do po­trzeb jed­no­stek lub kon­kret­nych grup; per­so­na­li­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces kształ­to­wa­nia się cech in­dy­wi­du­al­nych jed­nost­ki lub zbio­ro­wo­ści

 (1.2) do­sto­so­wy­wa­nie norm, zasad itp. do po­trzeb jed­no­stek lub kon­kret­nych grup


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indywidualizm

1. po­czu­cie nie­za­leż­no­ści i odręb­no­ści oso­bi­stej, wy­ra­ża­ją­ce się czę­sto w po­stę­po­wa­niu od­bie­ga­ją­cym od ogól­nych wzor­ców lub nie­ty­po­wy­mi po­glą­da­mi;
2. w fi­lo­zo­fii, po­li­ty­ce: za­sa­da, zgod­nie z którą jed­nost­ka ludz­ka uz­na­wa­na jest za naj­wyż­sze dobro;
3. wyraz lub sfor­mu­ło­wa­nie bę­dą­ce czy­imś in­dy­wi­du­al­nym two­rem, wła­ści­we au­to­ro­wi wy­po­wie­dzi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­czu­cie włas­nej nie­za­leż­no­ści i odręb­no­ści po­wią­za­ne z dą­że­niem do za­cho­wa­nia włas­nych po­glą­dów

 (1.2) filoz. za­sa­da zgod­nie z którą jed­nost­ka ludz­ka uz­na­wa­na jest za naj­wyż­sze dobro;


In­dy­wi­du­a­lizm (łac. "in­dy­wi­du­um" 'ca­łość nie­po­dziel­na' i gr. "ismos" 'wie­dza') – za­sa­da fi­lo­zo­fii po­li­tycz­nej i etyki, zgod­nie z którą jed­nost­ka ludz­ka uz­na­wa­na jest za naj­wyż­sze dobro. Prze­ci­wień­stwem in­dy­wi­du­a­liz­mu jest ko­lek­ty­wizm.

Od­mien­nym po­ję­ciem jest "in­dy­wi­du­a­lizm me­to­do­lo­gicz­ny", który jest sta­no­wi­skiem w epi­ste­mo­lo­gii i me­to­do­lo­gii nauk, zgod­nie z któ­rym ist­nie­ją tylko byty jed­nost­ko­we (np. jed­nost­ki ludz­kie). Jego prze­ci­wień­stwem jest ho­lizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indywidualizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­dy­wi­du­a­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Indywidualizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­ko­ny­wać in­dy­wi­du­a­li­za­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­dy­wi­du­a­li­zo­wać się (dk. brak)

 (2.1) do­ko­ny­wać in­dy­wi­du­a­li­za­cji wobec włas­nej osoby


Źródła:

Wiktionary

Indywidualnie

przy­słó­wek

 (1.1) wy­stę­pu­jąc osob­no

 (1.2) do­ty­cząc jed­nej osoby, kon­kret­nej jed­nost­ki


Źródła:

Wiktionary

Indywidualność

1. ze­spół cech psy­chicz­nych two­rzą­cych oso­bo­wość czło­wie­ka; swo­i­stość, ory­gi­nal­ność;
2. osoba wy­bit­na, wy­róż­nia­ją­ca się, o wy­ra­zi­stych i wy­jąt­ko­wych ce­chach; oso­bo­wość;
3. w fi­lo­zo­fii: odręb­ność wła­ści­wa każ­de­mu in­dy­wi­du­al­ne­mu by­to­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór cech sta­no­wią­cych oso­bo­wość da­ne­go czło­wie­ka; spe­cy­fi­ka każ­dej osoby, jej odręb­ność

 (1.2) czło­wiek o spe­cy­ficz­nych lub szcze­gól­nych ce­chach wy­róż­nia­ją­cych go na tle oto­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indywidualny

wła­ści­wy jed­nost­ce; oso­bi­sty; ce­chu­ją­cy jed­nost­kę; swo­i­sty


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy jed­nost­ce, ty­po­wy dla kon­kret­nej osoby, swo­i­sty

 (1.2) osob­ny, nie­ze­spo­ło­wy, po­je­dyn­czy, sa­me­mu, od­dziel­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Indywiduowy

1. stałe i zmien­ne in­dy­wi­du­o­we - w lo­gi­ce pre­dy­ka­tów: nazwy rze­czy lub ich klas;
2. mo­de­lo­wa­nie in­dy­wi­du­o­we - for­mal­na me­to­da mo­de­lo­wa­nia w za­gad­nie­niach sztucz­nej in­te­li­gen­cji


Źródła:

SJP.pl

Indywiduum

czło­wiek nie­sym­pa­tycz­ny, aro­ganc­ki, za­du­fa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­szcze­gól­ny, po­je­dyn­czy czło­wiek

 (1.2) osoba bli­żej niez­na­na, zwy­kle po­dej­rza­na lub nie­pew­na

 (1.3) chem. okre­ślo­ny pier­wia­stek, zwią­zek che­micz­ny lub cząst­ka che­micz­na;


Przed­miot jed­nost­ko­wy, in­dy­wi­du­um – każdy przed­miot, który nie jest zbio­rem przed­mio­tów w sen­sie lo­gicz­nym (choć może i musi być zbio­rem przed­mio­tów w sen­sie me­re­o­lo­gicz­nym).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Indziej

daw­niej: na inne miej­sce, w inne miej­sce


skład­nik kilku przy­słów­ków zło­żo­nych miej­sca i czasu

 (1.1) por|kiedy in­dziej|gdzie in­dziej|nigdy in­dziej|nig­dzie in­dziej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inedia

rze­ko­ma zdol­ność czło­wie­ka do życia bez po­ży­wie­nia dzię­ki ener­gii po­bie­ra­nej z po­wie­trza; bre­ta­ria­nizm, bre­at­ha­ria­nizm


Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ine­dia (z łac. nie­je­dze­nie) – rze­ko­my stan, w któ­rym moż­li­we jest za­cho­wa­nie życia i zdro­wia przez czło­wie­ka, mimo za­prze­sta­nia przyj­mo­wa­nia po­ży­wie­nia, a także ogra­ni­cze­nia spo­ży­wa­nia wody.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inedita

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ut­wo­ry, które nie zo­sta­ły opu­bli­ko­wa­ne za życia ich au­to­ra


Ine­di­ta (łac. nie­wy­da­ne) – tek­sty dzieł li­te­rac­kich nie­wy­da­nych za życia au­to­ra, które po­zo­sta­ją w rę­ko­pi­sach. Ine­di­ta są nie­kie­dy pu­bli­ko­wa­ne po śmier­ci au­to­ra, nie­rzad­ko w po­sta­ci dzieł ze­bra­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ineditum

utwór nie­o­pu­bli­ko­wa­ny za życia jego au­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Ineksprymable

żar­to­bli­wie o ka­le­so­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. dolna bie­liz­na męska, żart. gacie, ka­le­so­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inercja

1. bier­ność;
2. w fi­zy­ce: zdol­ność ciała do za­cho­wa­nia swego stanu ruchu pod­czas rów­no­wa­że­nia się sił dzia­ła­ją­cych na to ciało; bez­wład­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bier­ne pod­da­wa­nie się, nie­chęć do czynu, brak woli pod­ję­cia włas­nej ini­cja­ty­wy

 (1.2) fiz. zob. bez­wład­ność.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inercjalny

przy­miot­nik od: iner­cja; iner­cyj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) książk. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bier­no­ścią i nie­chę­cią do ak­tyw­no­ści

 (1.2) fiz. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bez­wład­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inercyjność

bez­wład­ność


Źródła:

SJP.pl

Inercyjny

przy­miot­nik od: iner­cja


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z bez­wład­no­ścią (iner­cją)

 (1.2) przen. za­cho­wu­ją­cy stan bez zmian; mało re­a­gu­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inert

jed­nost­ka masy w ukła­dzie MkGS


Zo­bacz też: inert – po­ję­cie z za­kre­su che­mii.

Inert (z łac. "iner­tia" = „bez­wład­ność”), zwany też tech­nicz­ną jed­nost­ką masy (w skró­cie: tjm), jed­nost­ka masy w ukła­dzie MkGS, obec­nie wysz­ła z uży­cia.

W ukła­dzie tym jed­nost­ka masy jest jed­nost­ką po­chod­ną, na­to­miast jed­nost­ka siły pod­sta­wo­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inertny

1. bez­wład­ny, bier­ny, nie­chęt­ny do wy­sił­ku czy zmian;
2. po­tocz­nie: nie­zdar­ny, próż­ny, le­ni­wy;
3. gaz inert­ny - gaz obo­jęt­ny, nie­u­czest­ni­czą­cy w prze­bie­gu re­ak­cji


Źródła:

SJP.pl

Inerwacja

stop­nio­we wy­dłu­ża­nie się wy­pu­stek ko­mó­rek ner­wo­wych


Źródła:

SJP.pl

Inez

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inf.

1. skrót od: in­fi­mum (w ma­te­ma­ty­ce: kres dolny zbio­ru);
2. skrót od: in­fi­ni­ti­wus (be­zo­ko­licz­nik);
3. skrót od: in­for­ma­ty­ka, in­for­ma­tycz­ny; in­form., infor.


skrót

 (1.1) = kośc. in­fu­łat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infa

w gwa­rze ucz­niow­skiej: in­for­ma­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Infamia

1. w daw­nym pra­wo­daw­stwie pol­skim: kara po­zba­wie­nia praw oby­wa­tel­skich; nie­sła­wa;
2. hańba, ha­nieb­ny po­stę­pek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. praw. w daw­nym pra­wie pol­skim: kara po­le­ga­ją­ca na są­do­wym po­zba­wie­niu czci i praw oby­wa­tel­skich

 (1.2) przest. po­zba­wie­nie kogoś do­bre­go imie­nia, czyn nie­god­ny, ha­nieb­ny na­ra­ża­ją­cy na utra­tę do­bre­go imie­nia


In­fa­mia (łac. "nie­sła­wa, hańba") – utra­ta czci i do­bre­go imie­nia.

Prawo rzym­skie znało różne przy­czy­ny za­ist­nie­nia, in­fa­mia mogła do­ty­kać au­to­ma­tycz­nie ( in­fa­mia im­me­dia­ta, tj. bez­poś­red­nia) z po­wo­du wy­ko­ny­wa­ne­go za­ję­cia (np. jeśli wolny czło­wiek zo­stał gla­dia­to­rem lub ak­to­rem) czy za złe pro­wa­dze­nie (np. za­war­cie no­we­go mał­żeń­stwa bez roz­wią­za­nia po­przed­nie­go). Mogła być też wy­ni­kiem ska­za­nia w pro­ce­sie poz­wa­ne­go z ty­tu­łu po­wództ­wa znie­sła­wia­ją­ce­go (in­fa­mia me­dia­ta, tj. poś­red­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infamis

daw­niej: osoba ska­za­na na in­fa­mię


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś nie­go­dzi­wy, bez czci, wy­klu­czo­ny ze spo­łe­czeń­stwa

 (1.2) daw. praw. ktoś ska­za­ny na in­fa­mię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infant

tytuł przyz­na­wa­ny dzie­ciom ro­dzi­ny kró­lew­skiej w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł przy­słu­gu­ją­cy dzie­ciom ro­dzi­ny kró­lew­skiej w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii;

 (1.2) żart. syn pier­wo­rod­ny


In­fant (tytuł męski); in­fant­ka, in­fan­ta (tytuł ko­bie­cy) (hiszp. i port. "in­fan­te", z łac. "in­fans" „dziec­ko”) – w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii tytuł przy­słu­gu­ją­cy dzie­ciom kró­lew­skim. Król mógł na­da­wać ten tytuł także dal­szym człon­kom ro­dzi­ny.

Od pa­no­wa­nia Jana I Ka­sty­lij­skie­go (1358–1390), na­stęp­ca tronu ka­sty­lij­skie­go nosił tytuł księ­cia Astu­rii – tra­dy­cja ta w Hisz­pa­nii trwa do dziś.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infanteria

daw­niej: pie­cho­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. daw. pie­cho­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infanteryjny

→ in­fan­te­ria (daw­niej: pie­cho­ta)


Źródła:

SJP.pl

Infanterzysta

daw­niej: żoł­nierz pie­cho­ty


Źródła:

SJP.pl

Infantka

tytuł ksią­żę­cy na­da­wa­ny córce króla Hisz­pa­nii


Źródła:

SJP.pl

Infantylizacja

czy­nie­nie lub uczy­nie­nie cze­goś in­fan­tyl­nym


Źródła:

SJP.pl

Infantylizm

1. brak doj­rza­ło­ści psy­chicz­nej, in­te­lek­tu­al­nej, emo­cjo­nal­nej itp.; nie­doj­rza­łość, na­iw­ność, in­fan­tyl­ność;
2. pa­to­lo­gicz­ne za­ha­mo­wa­nie roz­wo­ju emo­cjo­nal­ne­go (psy­chicz­ne­go, czę­sto i fi­zycz­ne­go) czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­iw­ność, nie­doj­rza­łość w za­cho­wa­niu kogoś do­ro­słe­go

 (1.2) psych. pa­to­lo­gicz­ne za­ha­mo­wa­nie roz­wo­ju psy­chicz­ne­go czło­wie­ka;

 (1.3) cecha tego, co in­fan­tyl­ne


In­fan­ty­lizm ( in­fan­ti­lis „dzie­cin­ny”) – za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we w me­dy­cy­nie.

Na po­zio­mie "so­ma­tycz­nym" przy­czy­ną in­fan­ty­liz­mu jest wy­wo­ła­na np. cho­ro­bą ge­ne­tycz­ną nie­do­czyn­ność przy­sad­ki w okre­sie dzie­ciń­stwa i idące za tym nie­do­bór hor­mo­nu wzro­stu oraz wtór­na nie­do­czyn­ność gru­czo­łów płcio­wych. Za­rów­no u osob­ni­ków do­ro­słych jak i mło­do­cia­nych in­fan­ty­lizm ob­ja­wia się dzie­cię­cy­mi pro­por­cja­mi ciała, ni­skim wzro­stem, bra­kiem oznak doj­rze­wa­nia płcio­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infantylizować

czy­nić dzie­cin­nym


Źródła:

SJP.pl

Infantylnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­fan­tyl­ny


Źródła:

Wiktionary

Infantylniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­fan­tyl­nie


Źródła:

SJP.pl

Infantylniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­fan­tyl­ny


Źródła:

SJP.pl

Infantylnieć

wra­cać do po­zio­mu umy­sło­we­go dziec­ka, sta­wać się dzie­cin­nym, na­iw­nym; dzie­cin­nieć


Źródła:

SJP.pl

Infantylność

brak doj­rza­ło­ści psy­chicz­nej, in­te­lek­tu­al­nej, emo­cjo­nal­nej itp.; nie­doj­rza­łość, na­iw­ność, in­fan­ty­lizm


Źródła:

SJP.pl

Infantylny

1. o oso­bie do­ro­słej: za­cho­wu­ją­ca się jak dziec­ko, np. in­fan­tyl­na mło­dzież; dzie­cin­ny;
2. świad­czą­cy o czy­jejś nie­doj­rza­ło­ści, np. in­fan­tyl­na od­po­wiedź; na­iw­ny, nie­po­waż­ny;
3. w me­dy­cy­nie: wy­ka­zu­ją­cy cechy pa­to­lo­gicz­ne­go za­ha­mo­wa­nia roz­wo­ju psy­chicz­ne­go i fi­zycz­ne­go


przy­miot­nik

 (1.1) o kimś do­ro­słym: za­cho­wu­ją­cy się nie­doj­rza­le, jak dziec­ko

 (1.2) wy­ka­zu­ją­cy ob­ja­wy in­fan­ty­liz­mu

 (1.3) o rze­czach: wy­glą­da­ją­cy jak dla dzie­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infekcja

za­ka­że­nie;
1. wni­knię­cie drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych do or­ga­niz­mu;
2. pro­ces cho­ro­bo­wy wy­wo­ła­ny w ten spo­sób


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. pro­ces cho­ro­bo­wy wy­wo­ła­ny przez drob­no­u­stro­je cho­ro­bot­wór­cze w or­ga­niz­mie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infekcjologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. med. nauka o cho­ro­bach za­kaź­nych


Źródła:

Wiktionary

Infekcyjność

→ in­fek­cyj­ny


Patrz:infekcyjny

Źródła:

SJP.pl

Infekcyjny

→ in­fek­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­fek­cją, do­ty­czą­cy in­fek­cji; po­wo­do­wa­ny przez in­fek­cję


Patrz:infekcja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infekowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­fe­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Infekować

po­wo­do­wać prze­do­sta­nie się do or­ga­niz­mu drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych; za­ra­żać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­fe­ko­wać)

 (1.1) med. wy­wo­ły­wać in­fek­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­fe­ko­wać się (dk. za­in­fe­ko­wać się)

 (2.1) med. ule­gać in­fek­cji

 (2.2) med. prze­no­sić in­fek­cję mię­dzy sobą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infeld

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Inferencja

zwią­zek mie­dzy dwoma twier­dze­nia­mi ja­kiejś te­o­rii po­le­ga­ją­cy na tym, że jedno twier­dze­nie daje się wy­pro­wa­dzić z dru­gie­go; wy­ni­ka­nie in­fe­ren­cyj­ne; wnio­sko­wa­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inferencyjny

do­ty­czą­cy in­fe­ren­cji


Źródła:

SJP.pl

Infernalny

1. zwią­za­ny z pie­kłem; pie­kiel­ny;
2. prze­ra­ża­ją­cy, wstrzą­sa­ją­cy, bu­dzą­cy grozę


Źródła:

SJP.pl

Inferno

ina­czej pie­kło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pie­kło


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infeudacja

w śred­nio­wie­czu: na­da­nie lenna, prawa do ziemi


Źródła:

SJP.pl

Infibulacja

za­bie­gi me­cha­nicz­ne na ge­ni­ta­liach ma­ją­ce na celu unie­moż­li­wie­nie spół­ko­wa­nia; sto­so­wa­ne do dziś w niek­tó­rych kra­jach afry­kań­skich


In­fi­bu­la­cja (z in „w” i "fi­bu­la") – ry­tu­al­ne usu­nię­cie zew­nętrz­nych żeń­skich na­rzą­dów płcio­wych oraz za­szy­cie sromu, które jest prak­ty­ko­wa­ne głów­nie w pół­noc­no-wschod­niej Afry­ce, w szcze­gól­no­ści w Dżi­bu­ti, Ery­trei, Etio­pii, So­ma­lii i Su­da­nie. Zaz­wy­czaj wy­ko­ny­wa­ne bez zasad za­cho­wa­nia asep­ty­ki, bez znie­czu­le­nia i na oso­bie przed osią­gnię­ciem okre­su doj­rze­wa­nia. Celem jest ode­bra­nie ko­bie­cie moż­li­wo­ści doz­na­wa­nia przy­jem­no­ści sek­su­al­nych i za­pew­nie­nie jej wier­no­ści wobec męża.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Infiks

ele­ment fo­ne­tycz­ny w rdze­niu wy­ra­zu, bę­dą­cy wy­kład­ni­kiem okre­ślo­nej formy gra­ma­tycz­nej; wro­stek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. cząst­ka sło­wot­wór­cza wy­stę­pu­ją­ca w rdze­niu, wro­stek;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infiksacja

two­rze­nie wy­ra­zów po­chod­nych lub form flek­syj­nych przez do­da­wa­nie in­fik­sów do wnę­trza rdze­nia wy­ra­zów pod­sta­wo­wych


Źródła:

SJP.pl

Infiksowy

→ in­fiks


Patrz:infiks

Źródła:

SJP.pl

Infiltracja

1. prze­ni­ka­nie sub­stan­cji płyn­nej lub ga­zo­wej przez pory i ka­na­li­ki sub­stan­cji sta­łej; wni­ka­nie, wsią­ka­nie, prze­sią­ka­nie, prze­są­cza­nie się;
2. prze­ni­ka­nie ob­cych ludzi, wpły­wów lub ide­o­lo­gii do ja­kie­goś śro­do­wi­ska;
3. w me­dy­cy­nie: prze­są­cza­nie się pły­nów or­ga­nicz­nych (krwi, oso­cza itp.) do tka­nek ciała; na­cie­ka­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­są­cza­nie się, prze­ni­ka­nie cie­czy lub gazu przez ka­na­li­ki i pory ja­kie­goś ciała sta­łe­go

 (1.2) trud­no za­u­wa­żal­ne prze­do­sta­wa­nie się, prze­ni­ka­nie do śro­do­wi­ska ob­cych wpły­wów, od­dzia­ły­wań


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infiltracyjny

do­ty­czą­cy in­fil­tra­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­fil­tra­cją, do­ty­czą­cy in­fil­tra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infiltrator

agent, osoba wni­ka­ją­ca w sze­re­gi prze­ciw­ni­ka w ce­lach zwia­dow­czych lub sa­bo­ta­żo­wych


Źródła:

SJP.pl

Infiltratorka

→ in­fil­tra­tor


Patrz:infiltrator

Źródła:

SJP.pl

Infiltrować

1. o sub­stan­cjach płyn­nych lub ga­zo­wych: prze­ni­kać, prze­sią­kać; wsią­kać, wni­kać;
2. zwy­kle w od­nie­sie­niu do wpły­wów zew­nętrz­nych, obcej ide­o­lo­gii: nie­po­strze­że­nie prze­ni­kać, prze­do­sta­wać się gdzieś, od­dzia­ły­wać na coś lub na kogoś, wy­wo­łu­jąc czę­sto ne­ga­tyw­ne zmia­ny;
3. o wo­dzie: prze­no­sić roz­pu­szczo­ne w niej sub­stan­cje mi­ne­ral­ne


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­fil­tro­wać)

 (1.1) polit. wojsk. po­ta­jem­nie wni­kać do wro­giej or­ga­ni­za­cji lub śro­do­wi­ska w celu zdo­by­cia in­for­ma­cji lub wpły­wu

 (1.2) biol. med. wni­kać w tkan­kę lub organ

 (1.3) fiz. prze­ni­kać w głąb ma­te­ria­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infima

naj­niż­sza klasa w daw­nych szko­łach w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. naj­niż­sza, po­cząt­ko­wa klasa w szko­le


In­fi­ma – naj­niż­sza klasa w szko­łach daw­nych pol­skich, dzie­lo­na zwy­kle na dwie: in­fi­mę mi­no­rum (niż­szą) i in­fi­mę ma­io­rum (wyż­szą), w obyd­wu uczo­no głów­nie gra­ma­ty­ki ła­ciń­skiej, a mia­no­wi­cie zgod­no­ści przy­miot­ni­ków z rze­czow­ni­ka­mi i przy­pad­ko­wa­nia imion z try­ba­mi i cza­sa­mi słów. Utar­te było wy­ra­że­nie „ża­czek z in­fi­my", czyli po­cząt­ku­ją­cy uczeń, gre­go­ria­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infimum

w ma­te­ma­ty­ce: dolny kres zbio­ru liczb


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. naj­więk­sza licz­ba taka, że wszyst­kie ele­men­ty da­ne­go zbio­ru są od niej więk­sze lub równe


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infinitacja

w lo­gi­ce, se­man­ty­ce: przeksz­tał­ce­nie zda­nia prze­czą­ce­go na rów­no­waż­ne zda­nie nie­skoń­czo­ne lub na od­wrót;


Źródła:

SJP.pl

Infinitezymalny

przy­miot­nik

 (1.1) nie­skoń­cze­nie mały


Źródła:

Wiktionary

Infiniti

[czy­taj: inFIniti] marka sa­mo­cho­dów


In­fi­ni­ti (jap. インフィニティ) – marka pre­mium sa­mo­cho­dów oso­bo­wych na­le­żą­ca do kon­cer­nu Nis­san Motor Co. Ltd. za­ło­żo­na w 1989 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Infinitivus

w ję­zy­koz­naw­stwie: be­zo­ko­licz­nik; in­fi­ni­ti­wus, in­fi­ni­tyw, in­fi­ni­tiw


Źródła:

SJP.pl

Infinitiw

w ję­zy­koz­naw­stwie: be­zo­ko­licz­nik; in­fi­ni­ti­vus, in­fi­ni­ti­wus, in­fi­ni­tyw


Źródła:

SJP.pl

Infinitiwus

w ję­zy­koz­naw­stwie: be­zo­ko­licz­nik; in­fi­ni­ti­vus, in­fi­ni­tyw, in­fi­ni­tiw


Źródła:

SJP.pl

Infinityw

w ję­zy­koz­naw­stwie: be­zo­ko­licz­nik; in­fi­ni­ti­vus, in­fi­ni­ti­wus, in­fi­ni­tiw


Źródła:

SJP.pl

Infinityzm

po­gląd, który przyj­mu­je nie­skoń­czo­ność przy­ro­dy i świa­ta, po­dziel­ność prze­strze­ni i czasu


Źródła:

SJP.pl

Infirmaria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. in­fir­me­ria.


Źródła:

Wiktionary

Infirmarium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. zob. in­fir­me­ria.


Źródła:

Wiktionary

Infirmariusz

1. prze­sta­rza­łe: osoba cho­ro­wi­ta, wą­tłe­go zdro­wia;
2. prze­sta­rza­łe: osoba opie­ku­ją­ca się cho­rym; pie­lę­gniarz


Źródła:

SJP.pl

Infirmer

daw­niej: za­kon­nik spra­wu­ją­cy opie­kę nad cho­ry­mi w in­fir­me­rii (izbie cho­rych); in­fir­mier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pie­lę­gniarz w woj­sko­wej lub klasz­tor­nej in­fir­me­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infirmeria

daw­niej: izba cho­rych w szko­łach, klasz­to­rach, woj­sku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. izba cho­rych w klasz­to­rach;


In­fir­me­ria (łac. "in­fir­mus" – słaby, chory) – sala przez­na­czo­na dla cho­rych w bu­dyn­kach za­miesz­ki­wa­nych przez duże grupy osób (klasz­to­ry, ko­sza­ry woj­sko­we, bursy lub in­ter­na­ty itp.). W okre­sie śred­nio­wie­cza in­fir­me­ria umie­szczo­na przy klasz­to­rze peł­ni­ła nie tylko rolę szpi­ta­la, ale też przy­tuł­ku dla ludzi sta­rych i ubo­gich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infirmerka

daw­niej: pie­lę­gniar­ka spra­wu­ją­ca opie­kę nad cho­ry­mi w in­fir­me­rii (izbie cho­rych); in­fir­mier­ka


Źródła:

SJP.pl

Infirmiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pie­lę­gniarz w klasz­tor­nej in­fir­me­rii


Źródła:

Wiktionary

Infirmier

daw­niej: za­kon­nik spra­wu­ją­cy opie­kę nad cho­ry­mi w in­fir­me­rii (izbie cho­rych); in­fir­mer


Źródła:

SJP.pl

Infirmierka

daw­niej: pie­lę­gniar­ka spra­wu­ją­ca opie­kę nad cho­ry­mi w in­fir­me­rii (izbie cho­rych); in­fir­mer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za in­fir­me­rię

 (1.2) rel. za­kon­ni­ca pie­le­gnu­ją­ca cho­rych w klasz­tor­nej in­fir­me­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infl.

skrót od: in­flanc­ki


Źródła:

SJP.pl

Inflacja

1. w eko­no­mii: wzrost śred­nie­go po­zio­mu cen dóbr i usług w pew­nym cza­sie, odz­wier­cied­la­ją­cy uby­tek siły na­byw­czej pie­nią­dza;
2. w kos­mo­lo­gii: faza bły­ska­wicz­nej ek­span­sji wczes­ne­go wszechś­wia­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. po­stę­pu­ją­cy spa­dek war­to­ści pie­nią­dza pro­wa­dzą­cy do wzro­stu cen;


In­fla­cja (łac. "in­fla­tio" – na­dę­cie) – pro­ces trwa­łe­go wzro­stu ogól­ne­go po­zio­mu cen w go­spo­dar­ce. Skut­kiem tego pro­ce­su jest spa­dek siły na­byw­czej pie­nią­dza kra­jo­we­go. Zja­wi­skiem prze­ciw­nym do in­fla­cji jest de­fla­cja – ma ona miej­sce gdy po­ziom cen spada (war­tość in­fla­cji jest ujem­na).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inflacjogenny

po­wo­du­ją­cy in­fla­cję


przy­miot­nik

 (1.1) ge­ne­ru­ją­cy in­fla­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inflacyjny

→ in­fla­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. do­ty­czą­cy in­fla­cji


Patrz:inflacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inflancki

przy­miot­nik od: In­flan­ty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­flan­ta­mi, do­ty­czą­cy In­flant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inflantczyk

miesz­ka­niec In­flant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec In­flant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inflantka

miesz­kan­ka In­flant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka In­flant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inflanty

kra­i­na hi­sto­rycz­na obej­mu­ją­ca obec­ną Łotwę i Esto­nię, w śred­nio­wie­czu zie­mie Za­ko­nu Ka­wa­le­rów Mie­czo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na nad Dźwi­ną i Za­to­ką Ryską;


In­flan­ty (łac. "Li­vo­nia", także "Lie­flant", niem. "Liv­land", także "Lie­fland", szw. "Liv­land", łot. "Li­vo­ni­ja", est. "Lii­vi­maa") – nazwa kra­i­ny hi­sto­rycz­nej nad Dźwi­ną i Za­to­ką Ryską pow­sta­łej w śred­nio­wie­czu w obrę­bie po­sia­dło­ści za­ko­nu ka­wa­le­rów mie­czo­wych, a za­miesz­ka­nej przez ple­mio­na bał­tyc­kie (przod­ków obec­nych Ło­ty­szów) i ugro­fiń­skie (przod­ków obec­nych Estoń­czy­ków), na któ­rych kul­tu­rę na prze­strze­ni wie­ków wpły­wa­ła głów­nie kul­tu­ra nie­miec­ka, a także skan­dy­naw­ska i pol­ska (szcze­gól­nie w In­flan­tach Pol­skich/Łat­ga­lii).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inflator

urzą­dze­nie do ude­rze­nio­we­go pom­po­wa­nia opon


In­fla­tor – ele­ment sprzę­tu nur­ko­we­go, zwy­kle po­je­dyn­cze urzą­dze­nie umiej­sco­wio­ne na wy­so­ko­ści le­we­go ra­mie­nia, w po­sta­ci gru­be­go kar­bo­wa­ne­go węża za­koń­czo­ne­go gło­wi­cą. Gło­wi­ca po­sia­da przy­łą­cze in­fla­to­ro­we do węża śred­nie­go ci­śnie­nia z szyb­ko­złącz­ką i przy­cisk: do­daw­czy i spu­sto­wy, słu­żą­ce do na­peł­nia­nia i opróż­nia­nia worka wy­por­no­ścio­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Influ

po­tocz­nie: in­flu­en­cer


Źródła:

SJP.pl

Influenca

daw­niej: grypa (cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez wi­ru­sy, ob­ja­wia­ją­ca się ka­ta­rem, kasz­lem, go­rącz­ką, bólem głowy, mię­śni); in­flu­en­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. med. grypa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Influencer

[czy­taj: in­flu­en­ser] śro­do­wi­sko­wo: osoba po­pu­lar­na, ma­ją­ca duży wpływ na opi­nie od­bior­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. osoba ma­ją­ca wpływ na opi­nie i de­cyz­je in­nych, zwy­kle twór­ca in­ter­ne­to­wy o znacz­nym roz­gło­sie po­sia­da­ją­cy znacz­ne grono od­bior­ców


In­flu­en­cer ( in­flu­en­ce „wpływ”; in­flu­en­tia „wpływ” od in­flu­e­re „wpły­wać”, in „w” i flu­e­re „pły­nąć”) – w świe­cie me­diów spo­łecz­no­ścio­wych osoba wpły­wo­wa, która dzię­ki swo­je­mu za­się­go­wi jest w sta­nie od­dzia­ły­wać na ludzi. In­flu­en­cer kształ­tu­je wokół sie­bie spo­łecz­ność, z którą łączą go dłu­gotr­wa­łe re­la­cje i za­in­te­re­so­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Influencerka

[czy­taj: in­flu­en­ser­ka] śro­do­wi­sko­wo: ko­bie­ta po­pu­lar­na, ma­ją­ca duży wpływ na opi­nie od­bior­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. ko­bie­ta po­pu­lar­na, ma­ją­ca duży wpływ na opi­nie i de­cyz­je in­nych, zwy­kle twór­czy­ni in­ter­ne­to­wa o znacz­nym roz­gło­sie po­sia­da­ją­ca znacz­ne grono od­bior­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Influencerski

→ in­flu­en­cer [czy­taj: in­flu­en­ser­ski]


Źródła:

SJP.pl

Influencerstwo

[czy­taj: in­flu­en­ser­stwo] za­ję­cie in­flu­en­ce­ra


Źródła:

SJP.pl

Influencja

1. zmia­na roz­kła­du ła­dun­ków elek­trycz­nych ciała znaj­du­ją­ce­go się pod wpły­wem dzia­ła­nia pola elek­trycz­ne­go; in­duk­cja elek­tro­sta­tycz­na
2. daw­niej: wpływ, od­dzia­ły­wa­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Influencyjny

do­ty­czą­cy in­flu­en­cji


Źródła:

SJP.pl

Influenza

[czy­taj: in­flu­en­ca] daw­niej: grypa (cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez wi­ru­sy, ob­ja­wia­ją­ca się ka­ta­rem, kasz­lem, go­rącz­ką, bólem głowy, mię­śni); in­flu­en­ca


Źródła:

SJP.pl

Influmin

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­wi­ru­so­we­go za­wie­ra­ją­ce­go mo­rok­sy­dy­nę


Źródła:

SJP.pl

Info

po­tocz­nie: in­for­ma­cja


Źródła:

SJP.pl

Infoboks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. in­form. wy­róż­nio­na ramką część ar­ty­ku­łu w Wi­ki­pe­diach i pro­jek­tach sio­strza­nych, za­wie­ra­ją­ca naj­waż­niej­sze in­for­ma­cje dla czy­tel­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Infobox

do­dat­ko­wa część ar­ty­ku­łu wy­róż­nio­na ramką, w przej­rzy­sty spo­sób pre­zen­tu­ją­ca naj­waż­niej­sze in­for­ma­cje


In­fo­box (także Info-Box, Info Box, InfoBox) – pa­wi­lon wy­sta­wien­ni­czy w Ber­li­nie na placu Lip­skim (ofi­cjal­ny adres: Le­ip­zi­ger Straße 21), ist­nie­ją­cy w la­tach 1995–2001.

In­fo­box za­pro­jek­to­wa­ny zo­stał przez firmę ar­chi­tek­to­nicz­ną Schne­i­der + Schu­ma­cher z Frank­fur­tu nad Menem jako pier­wszy obiekt zre­a­li­zo­wa­ny w re­jo­nie Placu Pocz­dam­skie­go w daw­nym pasie Muru Ber­liń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Infodemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. nad­mier­na ilość in­for­ma­cji na okre­ślo­ny pro­blem utrud­nia­ją­ca jego roz­wią­za­nie


Źródła:

Wiktionary

Infodump

[czy­taj: in­fo­damp] duża ilość in­for­ma­cji prze­ka­zy­wa­na za jed­nym razem; info dump


Źródła:

SJP.pl

Infograficzny

→ in­fo­gra­fi­ka


Patrz:infografika

Źródła:

SJP.pl

Infografik

przy­stęp­na wi­zu­a­li­za­cja gra­ficz­na in­for­ma­cji, wy­ja­śnia­ją­ca ja­kieś za­gad­nie­nie; iko­no­gra­fi­ka


Źródła:

SJP.pl

Infografika

przy­stęp­na wi­zu­a­li­za­cja gra­ficz­na in­for­ma­cji, wy­ja­śnia­ją­ca ja­kieś za­gad­nie­nie; iko­no­gra­fi­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. po­ligr. ilu­stra­cja z nie­wiel­ką ilo­ścią tek­stu wy­ja­śnia­ją­ca ja­kieś za­gad­nie­nie


In­fo­gra­fi­ka (gra­fi­ka in­for­ma­cyj­na) – gra­ficz­na wi­zu­a­li­za­cja in­for­ma­cji, da­nych i wie­dzy, za­pro­jek­to­wa­na tak, by prze­ka­zy­wać od­bior­com zło­żo­ne dane w przy­stęp­ny i jasny spo­sób. Pro­ces two­rze­nia in­fo­gra­fi­ki na­zy­wa­my wi­zu­a­li­za­cją da­nych, lub ar­chi­tek­tu­rą in­for­ma­cji. Przej­rzy­stość prze­ka­zu jest w niej prio­ry­te­to­wa. In­fo­gra­fi­ka ma za za­da­nie przy­kuć uwagę adre­sa­ta i umoż­li­wić mu szyb­kie za­poz­na­nie się z za­war­to­ścią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infoholik

osoba uza­leż­nio­na od zdo­by­wa­nia no­wych da­nych i in­for­ma­cji, głów­nie z in­ter­ne­tu; da­ta­ho­lik


Źródła:

SJP.pl

Infoholizm

uza­leż­nie­nie od zdo­by­wa­nia no­wych da­nych i in­for­ma­cji, głów­nie z in­ter­ne­tu; da­ta­ho­lizm


Źródła:

SJP.pl

Infokiosk

spe­cjal­ny kom­pu­ter z przy­dat­ny­mi in­for­ma­cja­mi, np. z in­for­ma­cja­mi dla tu­ry­stów; kiosk mul­ti­me­dial­ny, kiosk in­for­ma­cyj­ny


In­fo­kiosk (ang. "in­te­rac­ti­ve kiosk") – in­te­rak­tyw­ny punkt in­for­ma­cyj­ny, który na­le­ży do grupy sa­mo­ob­słu­go­wych urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Infolinia

in­for­ma­cyj­ne po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne uru­cho­mio­ne w ce­lach in­for­ma­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infomat

urzą­dze­nie kom­pu­te­ro­we do prze­ka­zy­wa­nia okre­ślo­nych in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl

Infopunkt

punkt in­for­ma­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Infor.

skrót od: in­for­ma­ty­ka, in­for­ma­tycz­ny; in­form., inf.


Źródła:

SJP.pl

Inform.

skrót od: in­for­ma­ty­ka, in­for­ma­tycz­ny; inf., infor.


Źródła:

SJP.pl

Informacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­in­for­mo­wa­nie o czymś, za­ko­mu­ni­ko­wa­nie

 (1.2) miej­sce, w któ­rym udzie­la się wia­do­mo­ści z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny

 (1.3) in­form. dane prze­sy­ła­ne bądź przet­wa­rza­ne


In­for­ma­cja (łac. "in­for­ma­tio" – przed­sta­wie­nie, wi­ze­ru­nek; in­for­ma­re – kształ­to­wać, przed­sta­wiać) – ter­min in­ter­dy­scy­pli­nar­ny, de­fi­nio­wa­ny róż­nie w róż­nych dzie­dzi­nach nauki; na­jo­gól­niej – wła­ści­wość pew­nych obiek­tów, re­la­cja mię­dzy ele­men­ta­mi zbio­rów pew­nych obiek­tów, któ­rej isto­tą jest zmniej­sza­nie nie­pew­no­ści (nie­o­kre­ślo­no­ści).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Informacjochłonny

wy­ma­ga­ją­cy do dzia­ła­nia wielu in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl

Informacyjność

→ in­for­ma­cyj­ny


Patrz:informacyjny

Źródła:

SJP.pl

Informacyjny

przy­miot­nik

 (1.1) do­star­cza­ją­cy wia­do­mo­ści lub in­nych in­for­ma­cji

 (1.2) zwią­za­ny z in­for­ma­cja­mi, ich prze­sy­ła­niem i przet­wa­rza­niem


Źródła:

Wiktionary

Informal

do­pi­sek na za­pro­sze­niu in­for­mu­ją­cy o tym, że nie obo­wią­zu­je strój wi­zy­to­wy; tenue de ville


Źródła:

SJP.pl

Informator

osoba, która udzie­la in­for­ma­cji, wy­ja­śnień


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba udzie­la­ją­ca in­for­ma­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bro­szu­ra za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cje


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Informatorium

rzad­ko: wy­daw­nict­wo do­star­cza­ją­ce szcze­gó­ło­wych da­nych z danej dzie­dzi­ny; in­for­ma­tor


Źródła:

SJP.pl

Informatorka

ko­bie­ta, która udzie­la in­for­ma­cji, wy­ja­śnień


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: in­for­ma­tor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Informatorski

→ in­for­ma­tor (osoba)


Źródła:

SJP.pl

Informatyczka

→ in­for­ma­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się sy­ste­ma­mi in­for­ma­tycz­ny­mi


Patrz:informatyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Informatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­for­ma­tycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Informatyczny

→ in­for­ma­ty­ka


przy­miot­nik

 (1.1) od in­for­ma­ty­ka


Patrz:informatyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Informatyk

osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo in­for­ma­ty­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo in­for­ma­ty­ką


In­for­ma­tyk ( In­for­ma­ti­ker, com­pu­ting pro­fes­sio­nal) – osoba wy­ko­nu­ją­ca jeden z za­wo­dów in­for­ma­tycz­nych, pro­wa­dzą­ca ba­da­nia na­u­ko­we w dzie­dzi­nie in­for­ma­ty­ki lub na­u­cza­ją­ca in­for­ma­ty­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Informatyka

gałąź nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się te­o­rią i tech­no­lo­gią przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o gro­ma­dze­niu i przet­wa­rza­niu in­for­ma­cji;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: in­for­ma­tyk


Zo­bacz też: cza­so­pis­mo „In­for­ma­ty­ka”.

In­for­ma­ty­ka zaj­mu­je się te­o­re­tycz­ny­mi pod­sta­wa­mi in­for­ma­cji, al­go­ryt­ma­mi i ar­chi­tek­tu­ra­mi ukła­dów ją przet­wa­rza­ją­cych oraz prak­tycz­ny­mi tech­ni­ka­mi ich sto­so­wa­nia.

In­for­ma­ty­ka ( In­for­ma­tik, com­pu­ter scien­ce, com­pu­ting, com­pu­ter en­gi­ne­e­ring, IT, ICT) – nauka ści­sła oraz tech­nicz­na zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem in­for­ma­cji, w tym rów­nież tech­no­lo­gia­mi przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji oraz tech­no­lo­gia­mi wyt­wa­rza­nia sy­ste­mów przet­wa­rza­ją­cych in­for­ma­cje.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Informatywny

bę­dą­cy no­śni­kiem in­for­ma­cji


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­star­cza in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Informatyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. wpro­wa­dze­nie sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych w jed­nym lub kilku sek­to­rach dzia­łal­no­ści;


In­for­ma­ty­za­cja – dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu po­pra­wę funk­cjo­no­wa­nia sy­ste­mów in­for­ma­cyj­nych, ste­ro­wa­nia oraz in­nych sy­ste­mów po­przez za­sto­so­wa­nie na­rzę­dzi i metod in­for­ma­ty­ki w za­kre­sie gro­ma­dze­nia, przet­wa­rza­nia, prze­cho­wy­wa­nia oraz udo­stęp­nia­nia in­for­ma­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Informatyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. wpro­wa­dza­nie sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych w jed­nym lub kilku sek­to­rach dzia­łal­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Informatyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­for­ma­ty­zo­wać)

 (1.1) in­form. wpro­wa­dzać sy­ste­my in­for­ma­tycz­ne w jed­nym lub kilku sek­to­rach dzia­łal­no­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­for­ma­ty­zo­wać się (dk. zin­for­ma­ty­zo­wać się)

 (2.1) in­form. wpro­wa­dzać sy­ste­my in­for­ma­tycz­ne w jed­nym lub kilku sek­to­rach włas­nej dzia­łal­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Informel

1. ten­den­cja w sztu­kach pla­stycz­nych, prze­ja­wia­ją­ca się w wy­ko­rzy­sty­wa­niu me­to­dy au­to­ma­tyz­mu i dzia­ła­nia przy­pad­ku w pro­ce­sie two­rze­nia dzie­ła;
2. obraz pow­stał zgod­nie z tą ten­den­cją


In­for­mel lub art in­for­mel (fr. "art in­for­mel" – sztu­ka bezksz­tałt­na) – ter­min z za­kre­su hi­sto­rii sztu­ki, od­no­szą­cy się do eu­ro­pej­skie­go ma­lar­stwa lat 50. XX w., rów­no­le­głe­go wobec ame­ry­kań­skie­go ab­strak­cyj­ne­go ek­spre­sjo­niz­mu i cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się dą­że­niem do swo­bod­nej ek­spre­sji po­przez sto­so­wa­nie barw­nych plam, linii itp., nie pod­da­nych ry­go­rom kom­po­zy­cyj­nym, które mo­gły­by ogra­ni­czyć dra­ma­tyzm dzie­ła sztu­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Informelista

ar­ty­sta two­rzą­cy dzie­ła zgod­nie z za­sa­da­mi in­for­me­lu


Źródła:

SJP.pl

Informetria

In­for­me­tria — nauka o za­sto­so­wa­niu metod ma­te­ma­tycz­nych do badań stanu in­for­ma­cji, dla okre­śle­nia i ana­li­zy jej zja­wisk, do wy­szu­ki­wa­nia jej praw. Wy­ko­rzy­sty­wa­na do mie­rze­nia wszyst­kie­go co da się zmie­rzyć w in­for­ma­to­lo­gii. Me­to­dy ma­te­ma­tycz­ne w in­for­me­trii: al­ge­bra ele­men­tar­na, al­ge­bra wyż­sza, ana­li­za ma­te­ma­tycz­na, ra­chu­nek praw­do­po­do­bień­stwa, lo­gi­ka, te­o­ria zbio­rów i re­la­cji, sta­ty­sty­ka opi­so­wa, me­to­dy for­ma­li­za­cji gra­ficz­nej.


Źródła:

Wikipedia

Informosom

ry­bo­som po­łą­czo­ny z biał­ka­mi, za­war­ty w cy­to­plaz­mie jaja zwie­rząt i czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Informowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­for­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Informować

udzie­lać in­for­ma­cji, po­wia­da­miać o czymś; po­da­wać do wia­do­mo­ści, ob­ja­śniać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­in­for­mo­wać)

 (1.1) prze­ka­zy­wać wia­do­mość i ob­ja­śniać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infosfera

śro­do­wi­sko in­for­ma­cyj­ne czło­wie­ka za­wie­ra­ją­ce ro­dza­je in­for­ma­cji, które są mu po­trzeb­ne do funk­cjo­no­wa­nia w spo­łe­czeń­stwie


In­fos­fe­ra (ang. "in­fosp­he­re") – śro­do­wi­sko in­for­ma­cyj­ne czło­wie­ka za­wie­ra­ją­ce te ro­dza­je in­for­ma­cji, które są mu po­trzeb­ne do funk­cjo­no­wa­nia w spo­łe­czeń­stwie. W tej sfe­rze mają miej­sce wszel­kie wy­mia­ny ko­mu­ni­ka­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Infostrada

po­łą­cze­nie w sieci kom­pu­te­ro­wej o dużej prze­pu­sto­wo­ści


In­fo­stra­da ( in­for­ma­tion high­way) – wizja glo­bal­nej sieci ko­mu­ni­ka­cyj­nej in­te­gru­ją­cej In­ter­net, sieć ka­blo­wą, te­le­fo­nię oraz inne media elek­tro­nicz­ne­go prze­ka­zu w ra­mach roz­wi­ja­ją­ce­go się spo­łe­czeń­stwa in­for­ma­cyj­ne­go. Spo­pu­la­ry­zo­wa­na szcze­gól­nie za pre­zy­den­tu­ry Billa Clin­to­na. Ter­min In­fo­stra­da na długo przed ame­ry­kań­ski­mi po­my­sła­mi po raz pier­wszy zo­stał wpro­wa­dzo­ny w Pol­sce ok. roku 1970 przez An­drze­ja Tar­gow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Infotainment

[czy­taj: in­fo­tejn­ment]
1. sy­stem sa­mo­cho­do­wy łą­czą­cy funk­cje in­for­ma­cyj­ne, mul­ti­me­dial­ne, na­wi­ga­cyj­ne i ko­mu­ni­ka­cyj­ne;
2. forma prze­ka­zu me­dial­ne­go łą­czą­ca in­for­ma­cje z ele­men­ta­mi roz­ryw­ki


In­fo­ta­in­ment ( in­fo­ta­in­ment) – ga­tu­nek dzien­ni­kar­stwa, okre­śla­ny zbit­ką wy­ra­zo­wą łą­czą­cą w sobie in­for­ma­cję (ang. in­for­ma­tion) i roz­ryw­kę (ang. en­ter­ta­in­ment).

Ter­min „in­fo­ta­in­ment” uży­wa­ny jest rów­nież na okre­śle­nie sy­ste­mów (elek­tro­ni­ka + soft­wa­re) do­star­cza­ją­cych in­for­ma­cję po­łą­czo­ną z roz­ryw­ką. Na przy­kład To­y­o­ta Lexus (model 2014) ma po­ja­zdo­wy sy­stem in­fo­ta­in­ment.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Infotainments

[czy­taj: in­fo­tejn­ments] wia­do­mo­ści te­le­wi­zyj­ne po­da­wa­ne w for­mie roz­ryw­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Infotechnik

tech­nik spe­cja­li­zu­ją­cy się w in­for­ma­ty­ce lub sprzę­cie kom­pu­te­ro­wym


Źródła:

SJP.pl

Infra-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, oz­na­cza­ją­cy: po­ni­żej, póź­niej­szy, wew­nątrz


Źródła:

Wiktionary

Infraczerwień

pro­mie­nio­wa­nie pod­czer­wo­ne; nie­wi­dzial­ne dla ludz­kie­go oka pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Infraczerwony

do­ty­czą­cy pro­mie­nio­wa­nia pod­czer­wo­ne­go, nie­wi­dzial­ne­go dla ludz­kie­go oka


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. rzad. pod­czer­wo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infradźwięk

dźwięk o czę­stot­li­wo­ści po­ni­żej za­kre­su sły­szal­ne­go dla ludz­kie­go ucha; poddź­więk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. fala dźwię­ko­wa o czę­stot­li­wo­ści zbyt ni­skiej by być sły­szal­ną dla czło­wie­ka (za­leż­nie od de­fi­ni­cji po­ni­żej 16 albo 20 Hz);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infradźwiękowy

→ in­fradź­więk


Patrz:infradźwięk

Źródła:

SJP.pl

Infragromada

ka­te­go­ria po­moc­ni­cza dla gro­ma­dy w sy­ste­ma­ty­ce ro­ślin lub zwie­rząt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. ka­te­go­ria po­moc­ni­cza w sy­ste­ma­ty­ce niż­sza od gro­ma­dy i pod­gro­ma­dy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infrakcja

daw­niej: na­ru­sze­nie cze­goś, zła­ma­nie


Źródła:

SJP.pl

Infralokacja

wy­kry­wa­nie obiek­tów i okre­śla­nie ich po­ło­że­nia w prze­strze­ni przy uży­ciu emi­to­wa­ne­go lub od­bi­ja­ne­go przez nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go pro­mie­nio­wa­nia ciepl­ne­go; ter­mo­lo­ka­cja


Źródła:

SJP.pl

Infrarząd

ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na po­moc­ni­cza dla rzędu, uży­wa­na w sy­ste­ma­ty­ce or­ga­niz­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. syst. ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na niż­sza rangą od po­drzę­du, wyż­sza od par­wo­rzę­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infrastruktura

za­so­by in­sty­tu­cjo­nal­ne i ma­te­rial­ne nie­zbęd­ne do na­le­ży­te­go funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa, go­spo­dar­ki itd.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­sta­wo­we struk­tu­ry tech­nicz­ne lub or­ga­ni­za­cyj­ne, nie­zbęd­ne do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa, go­spo­dar­ki lub okre­ślo­ne­go przed­sięw­zię­cia;


In­fra­struk­tu­ra (z łac. "infra" – pod i "struc­tu­ra" – bu­do­wa) – pod­sta­wo­we urzą­dze­nia i sy­ste­my słu­żą­ce pań­stwu, mia­stu lub innym ob­sza­rom, w tym usłu­gi i urzą­dze­nia nie­zbęd­ne do po­praw­ne­go funk­cjo­no­wa­nia.

In­fra­struk­tu­ra skła­da się z pu­blicz­nych i pry­wat­nych uspraw­nień fi­zycz­nych, ta­kich jak drogi, ko­le­je, mosty, tu­ne­le, za­o­pa­trze­nie w wodę, ka­na­ły ście­ko­we, sieci elek­trycz­ne i te­le­ko­mu­ni­ka­cja (w tym łącz­ność z In­ter­ne­tem i pręd­ko­ści łączy sze­ro­ko­pas­mo­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Infrastrukturalny

zwią­za­ny z za­so­ba­mi ma­te­rial­ny­mi i in­sty­tu­cjo­nal­ny­mi nie­zbęd­ny­mi do funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa i go­spo­dar­ki


Źródła:

SJP.pl

Infratest

firma zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi opi­nii pu­blicz­nej i son­da­ża­mi, w tym oglą­dal­no­ści pro­gra­mów RTV; ba­da­nie wy­ko­na­ne przez tę firmę


Źródła:

SJP.pl

Infrazon

śro­do­wi­sko­wo: fryz­jer­skie urzą­dze­nie przy­spie­sza­ją­ce za­bie­gi che­micz­ne i pie­lę­gna­cyj­ne na wło­sach; kli­ma­zon


Źródła:

SJP.pl

Infundibulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. nazwa kilku or­ga­nów, struk­tur ana­to­micz­nych ro­ślin i zwie­rząt, ma­ją­cych lej­ko­wa­ty kształt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Infundybuła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. in­fun­di­bu­lum.


Źródła:

Wiktionary

Infuzja

1. wpro­wa­dze­nie do or­ga­niz­mu do­żyl­nie, pod­skór­nie lub do­od­byt­ni­czo więk­szej ilo­ści płynu w ce­lach lecz­ni­czych; wlew, wlew­ka
2. daw­niej: napar z wcze­śniej wy­mo­czo­nych ziół


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Infuzoria

pier­wot­niak po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą de­li­kat­nych rzę­sek lub kurcz­li­wych rur­ko­wa­tych wy­pu­stek, słu­żą­cych także do chwy­ta­nia i wy­sy­sa­nia zdo­by­czy; Ci­lia­ta


Źródła:

SJP.pl

Infuzorie

klasa pier­wot­nia­ków


Źródła:

SJP.pl

Infuzorka

na­czy­nie uży­wa­ne w ap­te­kach do ro­bie­nia na­pa­rów z ziół


Źródła:

SJP.pl

Infuzować

wpły­wać róż­ny­mi skład­ni­ka­mi na smak al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl

Infuzyjny

przy­miot­nik od: in­fuz­ja


Źródła:

SJP.pl

Infuła

1. na­kry­cie głowy bi­sku­pów lub ksią­żąt wschod­nich; mitra;
2. prze­no­śnie: god­ność bi­sku­pa;
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: opa­ska sym­bo­li­zu­ją­ca wła­dzę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. li­tur­gicz­ne na­kry­cie głowy bi­sku­pów, in­fu­ła­tów i opa­tów

 (1.2) rel. przen. god­ność bi­sku­pa

 (1.3) pot. przest. in­fu­łat, bi­skup

 (1.4) hist. opa­ska sym­bo­li­zu­ją­ca wła­dzę lub god­ność w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infułacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. daw. pa­ra­fia ob­sa­dzo­na przez in­fu­ła­ta


Źródła:

Wiktionary

Infułacki

od­no­szą­cy się do god­no­ści in­fu­ła­ta, na­le­żą­cy do in­fu­ła­ta


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z god­no­ścią in­fu­ła­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infułat

du­chow­ny ka­to­lic­ki nie bę­dą­cy bi­sku­pem, ale ma­ją­cy prawo no­sze­nia in­fu­ły; mi­trat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. pra­łat ma­ją­cy przy­wi­lej no­sze­nia in­fu­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Infułowaty

pie­strze­ni­ca in­fu­ło­wa­ta - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny krąż­kow­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Inga

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Inga – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go.

Wy­wo­dzi się od zdrob­nie­nia grupy imion, także mę­skich, zna­nych w kul­tu­rach ger­mań­skich i skan­dy­naw­skich roz­po­czy­na­ją­cych się od "Ing-", imie­nia jed­ne­go z nor­mandz­kich bóstw.

W 2026 roku w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­nych zo­sta­ło 8178 ko­biet z pier­wszym imie­niem Inga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ingarden

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ingeborga

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


In­ge­bor­ga – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od zło­że­nia słów "Ing" – imię jed­ne­go z nor­dyc­kich bogów i "borg" oz­na­cza­ją­ce­go „for­te­ca”, „twier­dza”.

W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 726 ko­biet o imie­niu In­ge­bor­ga i 142 ko­bie­ty o imie­niu In­ge­borg, na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ingenium

wro­dzo­ne zdol­no­ści i pre­dy­spo­zy­cje ar­ty­sty; ta­lent


Źródła:

SJP.pl

Ingerencja

1. mie­sza­nie się do cze­goś, wtrą­ca­nie się w cudze spra­wy;
2. na­ru­sza­nie ja­kie­goś stanu przez czyn­ni­ki zew­nętrz­ne; wpły­wa­nie na coś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wpływ na coś, mie­sza­nie się do ja­kiejś spra­wy, in­ter­we­nio­wa­nie, wtrą­ca­nie się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ingerencyjny

→ in­ge­ren­cja


Patrz:ingerencja

Źródła:

SJP.pl

Ingerent

rzad­ko: osoba wtrą­ca­ją­ca się w czy­jeś spra­wy


Źródła:

SJP.pl

Ingerować

mie­szać się, wtrą­cać się do cze­goś; wy­wie­rać wpływ na coś (na kogoś)


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­ge­ro­wać)

 (1.1) zaj­mo­wać się ja­ki­miś spra­wa­mi bez zgody pod­mio­tów, któ­rych one bez­poś­red­nio do­ty­czą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ingkou

mia­sto w Chi­nach; Ying­kou


Źródła:

SJP.pl

Inglot

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ingmar

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Ingoda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji na Za­baj­ka­lu, która po po­łą­cze­niu z Ono­nem two­rzy Szył­kę;


In­go­da (ros. Ингода) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji na Za­baj­ka­lu, która po po­łą­cze­niu z Ono­nem two­rzy Szył­kę (do­rze­cze Amuru). Dłu­gość rzeki wy­no­si 708 km, do­rze­cze zaś zaj­mu­je po­wierzch­nię 37 200 km².

Rzeka wy­pły­wa z ma­sy­wu So­chon­do w gó­rach Chen­tej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ingolstadt

In­gol­stadt – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Górna Ba­wa­ria, sie­dzi­ba re­gio­nu In­gol­stadt. Leży ok. 80 km na pół­noc od Mo­na­chium, w do­li­nie Du­na­ju, a jego za­byt­ko­we cen­trum po­ło­żo­ne jest na lewym brze­gu tej rzeki. Mia­sto o po­wierzch­ni 133,4 km² liczy 137 716 miesz­kań­ców (30 wrze­śnia 2021).


Źródła:

Wikipedia

Ingot

szta­ba me­ta­lu, zwy­kle złota lub sre­bra


Źródła:

SJP.pl

Ingracjacja

po­stę­po­wa­nie zmie­rza­ją­ce do wy­wo­ła­nia po­zy­tyw­ne­go na­sta­wie­nia ja­kiejś osoby


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ce­lo­we dzia­ła­nie, które ma na celu uzy­ska­nie dla sie­bie czy­jejś przy­chyl­no­ści


In­gra­cja­cja ("wkra­da­nie się w cudze łaski") – tech­ni­ka ma­ni­pu­la­cji, dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu zdo­by­cie sym­pa­tii (wyt­wo­rze­nie po­zy­tyw­nej po­sta­wy).

Isto­ta tego za­cho­wa­nia spro­wa­dza się do stwo­rze­nia po­zy­tyw­ne­go obra­zu włas­nej osoby u dru­gie­go czło­wie­ka oraz za­sto­so­wa­nia róż­ne­go typu tech­nik ma­ją­cych na celu uzy­ska­nie sym­pa­tii do sie­bie oraz próby wy­mu­sze­nia uz­na­nia wszyst­kich wa­lo­rów. Za­przy­jaź­nie­nie się ma cha­rak­ter czy­sto in­stru­men­tal­ny, i jed­no­cze­śnie jest na­rzę­dziem uzy­ska­nia wpły­wu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ingracjacyjny

→ in­gra­cja­cja


Patrz:ingracjacja

Źródła:

SJP.pl

Ingram

seria pi­sto­le­tów ma­szy­no­wych za­pro­jek­to­wa­na przez Gor­do­na In­gra­ma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ingrediencja

skład­nik mie­sza­ni­ny; in­gre­dient, do­miesz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skład­nik ja­kiejś mie­sza­ni­ny lub prze­pi­su, naj­czę­ściej ku­li­nar­ne­go lub mik­stu­ry le­kar­skiej, rzecz wcho­dzą­ca w skład cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ingredient

skład­nik mie­sza­ni­ny; in­gre­dien­cja, do­miesz­ka


Źródła:

SJP.pl

Ingremiacja

przy­ję­cie do ja­kiejś grupy, gre­mium; ko­op­ta­cja


Źródła:

SJP.pl

Ingres

uro­czy­sty wjazd, uro­czy­ste ob­ję­cie wła­dzy lub urzę­du przez nowo mia­no­wa­ne­go bi­sku­pa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. uro­czy­ste ob­ję­cie wła­dzy w die­cez­ji przez bi­sku­pa, do­ty­czy także no­wo­o­bra­nych pa­pie­ży

 (1.2) hist. w I Rze­czy­post­po­li­tej: uro­czy­ste ob­ję­cie wła­dzy przez sta­ro­stów albo wo­je­wo­dów

 (1.3) druk. głów­ka ar­ty­ku­łu


In­gres ( in­gres­sus „wej­ście” od in­gre­di „wejść”) – uro­czy­ste ob­ję­cie wła­dzy przez bi­sku­pa or­dy­na­riu­sza nad die­cez­ją.

W Ko­ście­le ka­to­lic­kim no­we­mu bi­sku­po­wi hołd ("ho­ma­gium") skła­da­ją bi­sku­pi po­moc­ni­czy, księ­ża, za­kon­ni­cy i wier­ni świec­cy. Ko­ściół ka­to­lic­ki za­le­ca, aby od­by­wa­ła się wtedy uro­czy­sta pro­ce­sja do ko­ścio­ła ka­te­dral­ne­go z udzia­łem du­chow­nych i wier­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ingresja

lo­kal­ne za­la­nie lądu przez morze


In­gre­sja, punkt wej­ścia – punkt (miej­sce) w pod­pro­gra­mie, od któ­re­go roz­po­czy­na się wy­ko­ny­wa­nie za­war­tych w bloku pod­pro­gra­mu in­struk­cji w wy­ni­ku wy­wo­ła­nia tego pod­pro­gra­mu. Wy­wo­ła­nie pew­ne­go pod­pro­gra­mu po­wo­du­je wy­ko­na­nie okre­ślo­nych czyn­no­ści wstęp­nych, przed wy­ko­na­niem in­struk­cji za­war­tych w bloku pod­pro­gra­mu zde­fi­nio­wa­nych przez pro­gra­mi­stę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ingresowy

→ in­gres


Patrz:ingres

Źródła:

SJP.pl

Ingresyjny

do­ty­czą­cy in­gre­sji (lo­kal­ne­go za­la­nia lądu przez morze)


Źródła:

SJP.pl

Ingria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na le­żą­ca nad brze­giem Za­to­ki Fiń­skiej, na po­łud­nie od Ka­re­lii a na wschód od Esto­nii, obec­nie w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych Rosji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ingrid

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Ingryda

imię żeń­skie


In­gry­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od zło­że­nia słów "Ing" – imie­nia jed­ne­go z bogów nor­dyc­kich – i "fríðr", w sta­ro­nor­dyj­skim oz­na­cza­ją­ce­go „pię­kno”.

Pa­tron­ką imie­nia jest szwedz­ka do­mi­ni­kan­ka bł. In­gry­da Szwedz­ka.

W Pol­sce imię jest imie­niem rzad­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ingryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­grią, do­ty­czą­cy In­grii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język in­gryj­ski;


Źródła:

Wiktionary

Ingulec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na po­łud­niu Ukra­i­ny, prawy do­pływ Dnie­pru;


In­gu­lec ( Інгулець "In­hu­łeć", Малий Інгул "Małyj Inhuł") – rzeka na po­łud­niu Ukra­i­ny, prawy do­pływ Dnie­pru.

Bie­rze po­czą­tek na Wy­ży­nie Nadd­nie­przań­skiej. Dłu­gość rzeki to 549 km (że­glow­na na dłu­go­ści 109 km), po­wierzch­nia do­rze­cza 13 700 km².

Głów­ny­mi do­pły­wa­mi są: Sak­sa­hań, Wysuń, Żowta.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Inguri

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Gruz­ji, pły­ną­ca przez Swa­ne­tię i Ni­zi­nę Kol­chidz­ką, ucho­dzi do Morza Czar­ne­go;


In­gu­ri (gruz. ენგური – "En­gu­ri"; abch. Егры – "Egry"; ros. Ингури – "In­gu­ri") – rzeka na Ka­u­ka­zie Za­chod­nim.

Za­czy­na się w Gruz­ji kil­ko­ma spły­wa­mi z lo­dow­ców Pasma Głów­ne­go Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu ta­ki­mi jak Lech­zi­ri, Ca­ne­ri czy Adi­szi. W biegu gór­nym pły­nie przez Swa­ne­tię, w biegu dol­nym zaś przez Ni­zi­nę Kol­chidz­ką. W biegu dol­nym sta­no­wi gra­ni­cę po­mię­dzy gru­ziń­skim re­gio­nem Me­gre­lia i Górna Swa­ne­tia a se­pa­ra­ty­stycz­ną Ab­chaz­ją. Ucho­dzi do Morza Czar­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Inguski

do­ty­czą­cy In­gu­szów, zwią­za­ny z In­gu­sza­mi, wła­ści­wy In­gu­szom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­gu­sza­mi, do­ty­czą­cy In­gu­szów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język in­gu­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inguskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem in­gu­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem in­gu­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku in­gu­skim


Źródła:

Wiktionary

Ingusz

miesz­ka­niec In­gu­sze­tii


Źródła:

SJP.pl

Inguszecki

→ In­gu­sze­tia; in­gu­sze­tyj­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z In­gu­sze­tią, do­ty­czą­cy In­gu­sze­tii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inguszetia

ro­syj­ska re­pu­bli­ka na Ka­u­ka­zie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;


In­gu­sze­tia ( Ингушетия, Гӏалгӏайче), Re­pu­bli­ka In­gu­sze­tii (ros. Респу́блика Ингуше́тия, ing. ГIалгIай Мохк, "Ghalg­haj Mochk") – re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­ło­żo­na na pół­noc­ny Ka­u­ka­zu. W ra­mach fe­de­ra­cji In­gu­sze­tia gra­ni­czy z Ose­tią Pół­noc­ną oraz Cze­cze­nią, ma także zew­nętrz­ną gra­ni­cę z gru­ziń­skim re­gio­nem Mcche­ta-Mtia­ne­tii (gminy Ka­zbe­gi i Du­sze­ti).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inguszetyjski

→ In­gu­sze­tia; in­gu­szec­ki


Źródła:

SJP.pl

Inguszka

miesz­kan­ka In­gu­sze­tii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni na­ro­du In­gu­szów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inguł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Bohu;


Inguł ( Інгул "Inhuł") – rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Bohu.

Pły­nie przez obwód ki­ro­wo­gradz­ki i mi­ko­ła­jow­ski. Dłu­gość rzeki 354 km, po­wierzch­nia do­rze­cza – 9890 km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ingwer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. imbir


Źródła:

Wiktionary

Inhalacja

wdy­cha­nie w ce­lach lecz­ni­czych pary lub roz­py­lo­nych pły­nów; wzie­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wdy­cha­nie pary wod­nej, gazów lub sub­stan­cji w ce­lach lecz­ni­czych;


In­ha­la­cja, wzie­wa­nie – za­bieg lecz­ni­czy po­le­ga­ją­cy na wdy­cha­niu par wód mi­ne­ral­nych, rozt­wo­rów leków lub ich ae­ro­zo­li. Wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą spe­cjal­ne­go apa­ra­tu (in­ha­la­to­ra) lub ne­bu­li­za­to­ra, lub przez wdy­cha­nie par wrzą­ce­go płynu. Do in­ha­la­cji używa się leków dzia­ła­ją­cych roz­kur­czo­wo na drze­wo os­krze­lo­we, ułat­wia­ją­cych wykrz­tu­sza­nie wy­dzie­li­ny, dzia­ła­ją­cych prze­ciw­za­pal­nie i an­ty­bio­ty­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inhalacyjny

do­ty­czą­cy in­ha­la­cji


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­ha­la­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inhalator

1. urzą­dze­nie do roz­py­la­nia pły­nów lub prosz­ków przez­na­czo­nych do wdy­cha­nia, zwy­kle w ce­lach lecz­ni­czych;
2. in­ha­la­tor tle­no­wy - urzą­dze­nie po­kła­do­we sa­mo­lo­tów umoż­li­wia­ją­ce za­ło­dze od­dy­cha­nie tle­nem z butli


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. sprzęt słu­żą­cy do in­ha­la­cji i te­ra­pii dróg od­de­cho­wych;


In­ha­la­tor, ne­bu­li­za­tor – wyrób me­dycz­ny przez­na­czo­ny do in­ha­la­cji, te­ra­pii gór­nych i dol­nych dróg od­de­cho­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inhalatorek

zdrob­nie­nie od: in­ha­la­tor


Źródła:

SJP.pl

Inhalatorium

miej­sce do prze­pro­wa­dza­nia in­ha­la­cji; in­ha­la­tor­nia, wzie­wal­nia


In­ha­la­to­rium (wzie­wal­nia, wa­po­ra­to­rium) – miej­sce pow­sta­łe na­tu­ral­nie lub ut­wo­rzo­ne sztucz­nie, w któ­rym sub­stan­cje lecz­ni­cze są po­bie­ra­ne w dro­dze in­ha­la­cji. In­ha­la­cje mogą być pro­wa­dzo­ne w na­tu­ral­nych wzie­wal­niach – prze­strze­niach po­wietrz­nych, pow­sta­ją­cych wokół źró­deł wód go­rą­cych, bi­ją­cych bez­poś­red­nio z głę­bo­kich po­kła­dów. Po­dob­ne wzie­wal­nie pow­sta­ją wokół urzą­dzeń bu­do­wa­nych w celu otrzy­my­wa­nia soli ku­chen­nej me­to­dą za­gę­szcza­nia so­lan­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inhalatornia

miej­sce do prze­pro­wa­dza­nia in­ha­la­cji; in­ha­la­to­rium, wzie­wal­nia


Źródła:

SJP.pl

Inhalować

wdy­chać coś, naj­czę­ściej w ce­lach lecz­ni­czych; wzie­wać


Źródła:

SJP.pl

Inherencja

przy­na­leż­ność


Źródła:

SJP.pl

Inherentny

nie­o­dłącz­ny, tkwią­cy w isto­cie, przy­na­le­żą­cy do cze­goś, nie­o­dzow­ny


przy­miot­nik

 (1.1) nie­ro­złącz­nie z czymś zwią­za­ny, tkwią­cy w isto­cie, struk­tu­rze, na­tu­rze cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inhibicja

za­ha­mo­wa­nie, za­trzy­ma­nie, zakaz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces ha­mo­wa­nia lub ogra­ni­cza­nia dzia­łań, re­ak­cji lub za­cho­wań, sto­so­wa­ny w róż­nych dzie­dzi­nach, m.in. w che­mii, bio­lo­gii, psy­cho­lo­gii czy pra­wie


In­hi­bi­cja – zmniej­sza­nie szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej spo­wo­do­wa­ne do­dat­kiem sub­stan­cji (in­hi­bi­to­ra) wpły­wa­ją­cej na stę­że­nie re­a­gen­tów, ka­ta­li­za­to­ra lub pro­duk­tu poś­red­nie­go.

Bywa ona nie­po­praw­nie na­zy­wa­na "ka­ta­li­zą ujem­ną", a in­hi­bi­tor bywa nie­po­praw­nie na­zy­wa­ny "ka­ta­li­za­to­rem ujem­nym".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inhibicyjny

przy­miot­nik od: in­hi­bi­cja


Źródła:

SJP.pl

Inhibina

biał­ko jaj­ni­ka, pep­tyd bio­rą­cy udział w re­gu­la­cji cyklu mie­siącz­ko­we­go


In­hi­bi­na – pep­tyd bę­dą­cy in­hi­bi­to­rem syn­te­zy i wy­dzie­la­nia FSH, bio­rą­cy także udział w re­gu­la­cji cyklu mie­siącz­ko­we­go. U ko­biet in­hi­bi­na jest pro­du­ko­wa­na przez war­stwę ziar­ni­stą pę­che­rzy­ka do­mi­nu­ją­ce­go, ciał­ko żółte, a także ło­ży­sko i przy­sad­kę. U męż­czyzn in­hi­bi­na jest pro­du­ko­wa­na przez ko­mór­ki Ser­to­le­go i po­ma­ga w lo­kal­nej re­gu­la­cji sper­ma­to­ge­ne­zy oraz jest głów­nym czyn­ni­kiem, który ha­mu­je wy­dzie­la­nie FSH.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inhibinowy

→ in­hi­bi­na


Patrz:inhibina

Źródła:

SJP.pl

Inhibitor

w che­mii, bio­lo­gii: zwią­zek che­micz­ny po­wo­du­ją­cy za­ha­mo­wa­nie bądź spo­wol­nie­nie re­ak­cji che­micz­nej albo dzia­ła­nie en­zy­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja zwal­nia­ją­ca lub ha­mu­ją­ca re­ak­cję che­micz­ną;


In­hi­bi­tor ( in­hi­bi­tio – pow­strzy­ma­nie) – sub­stan­cja che­micz­na, która po­wo­du­je zmniej­sze­nie szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej. Pro­ces ten na­zy­wa się "in­hi­bi­cją". In­hi­bi­to­rem można naz­wać za­rów­no sub­stan­cję po­wo­du­ją­cą spo­wol­nie­nie lub za­trzy­ma­nie re­ak­cji nie­ka­ta­li­zo­wa­nej, jak i sub­stan­cję ob­ni­ża­ją­cą ak­tyw­ność ka­ta­li­za­to­ra w re­ak­cji ka­ta­li­zo­wa­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inhibitorowy

zwią­za­ny z in­hi­bi­to­rem


Źródła:

SJP.pl

Inhibitory

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od in­hi­bi­tor


Źródła:

Wiktionary

Inhumacja

po­grze­ba­nie zwłok


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. po­grze­ba­nie zmar­łe­go w ziemi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inhumacyjny

→ in­hu­ma­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­hu­ma­cją, do­ty­czą­cy in­hu­ma­cji


Patrz:inhumacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inia

1. del­fin słod­ko­wod­ny z do­rze­cza Ama­zon­ki;
2. punkt, we­dług któ­re­go do­ko­nu­je się po­mia­ru ludz­kiej czasz­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inicjacja

1. za­po­cząt­ko­wa­nie lub roz­po­czę­cie się cze­goś
2. przy­ję­cie no­we­go człon­ka do ja­kie­goś taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia, bract­wa, sekty; wta­jem­ni­cze­nie;
3. osią­ga­nie no­wych eta­pów i wta­jem­ni­czeń w pro­ce­sie sta­wa­nia się do­ro­słym;
4. w niek­tó­rych kul­tu­rach: obrzę­dy to­wa­rzy­szą­ce osią­ga­niu ta­kich eta­pów, przyj­mo­wa­niu do spo­łecz­no­ści do­ro­słych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­po­czę­cie czyn­no­ści, pro­ce­su dzia­ła­nia

 (1.2) ce­re­mo­nia przy­ję­cia no­we­go człon­ka

 (1.3) wta­jem­ni­cze­nie w coś, zaz­na­jo­mie­nie się z czymś nowym, za­poz­na­nie się


Ini­cja­cja wy­stę­pu­je w na­stę­pu­ją­cych zna­cze­niach:

Czę­sto ini­cja­cja jest zry­tu­a­li­zo­wa­na i to­wa­rzy­szy jej od­po­wied­nia ce­re­mo­nia. Jest tak zwła­szcza w przy­pad­ku, kiedy ini­cjo­wa­ny wstę­pu­je do ja­kie­goś za­ko­nu lub taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia, co oz­na­cza wta­jem­ni­cze­nie w se­kret­ne dok­try­ny czy mi­ste­ria sta­ro­żyt­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inicjacyjny

→ ini­cja­cja


Patrz:inicjacja

Źródła:

SJP.pl

Inicjalizacja

w in­for­ma­ty­ce: na­da­nie war­to­ści po­cząt­ko­wych do­wol­ne­mu obiek­to­wi


Ini­cja­li­za­cja – na­da­nie war­to­ści/sta­nów po­cząt­ko­wych do­wol­ne­mu obiek­to­wi. W ogól­nym przy­pad­ku obiek­tem może być zmien­na, okre­ślo­ny ob­szar pa­mię­ci przy­dzie­lo­ny dy­na­micz­nie itp. W przy­pad­ku pro­gra­mo­wa­nia obiek­to­we­go ini­cja­li­za­cją obiek­tów zaj­mu­ją się zwy­kle kon­struk­to­ry na­le­żą­ce do od­po­wied­niej klasy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inicjalizacyjny

→ ini­cja­li­za­cja


Patrz:inicjalizacja

Źródła:

SJP.pl

Inicjalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ini­cja­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Inicjalizować

w in­for­ma­ty­ce: na­da­wać po­cząt­ko­we war­to­ści; ini­cjo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) na­da­wać cze­muś stan po­cząt­ko­wy; roz­po­czy­nać coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inicjalność

→ ini­cjal­ny


Patrz:inicjalny

Źródła:

SJP.pl

Inicjalny

1. po­cząt­ko­wy, umie­szczo­ny na po­cząt­ku;
2. ko­mór­ki ini­cjal­ne - w bo­ta­ni­ce: ko­mór­ki wierz­choł­ko­we stoż­ka wzro­stu;
3. ak­cent ini­cjal­ny - w ję­zy­koz­naw­stwie: ak­cent na pier­wszej sy­la­bie wy­ra­zu;
4. gleby ini­cjal­ne - w ge­o­lo­gii: gleby za­czy­na­ją­ce się kształ­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Inicjator

osoba wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą; pro­jek­to­daw­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą, ini­cju­ją­ca coś, da­ją­ca cze­muś po­czą­tek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) chem. czyn­nik ko­niecz­ny do za­po­cząt­ko­wa­nia niek­tó­rych re­ak­cji che­micz­nych, głów­nie re­ak­cji po­li­me­ry­za­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inicjatorka

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą; pro­jek­to­daw­czy­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą, ini­cju­ją­ca coś, da­ją­ca cze­muś po­czą­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inicjatywa

1. im­puls do dzia­ła­nia; bo­dziec;
2. sa­mo­dziel­ność i ak­tyw­ność w dzia­ła­niu; ini­cja­tyw­ność, przed­się­bior­czość, za­rad­ność;
3. re­a­li­za­cja pro­jek­tu lub po­my­słu; dzia­łal­ność;
4. pier­wszeń­stwo w czymś; pry­mat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­po­zy­cja zre­a­li­zo­wa­nia okre­ślo­nych dzia­łań

 (1.2) skłon­ność do sa­mo­dziel­ne­go ini­cjo­wa­nia dzia­łań

 (1.3) w grach: pier­wszeń­stwo da­ją­ce prze­wa­gę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inicjatywność

sa­mo­dziel­ność i ak­tyw­ność w dzia­ła­niu; ini­cja­ty­wa, przed­się­bior­czość, za­rad­ność


Źródła:

SJP.pl

Inicjatywny

1. roz­po­czy­na­ją­cy ja­kieś dzia­ła­nie; ini­cju­ją­cy, za­ło­ży­ciel­ski;
2. po­bu­dza­ją­cy do dzia­ła­nia; in­spi­ra­cyj­ny, in­spi­ra­tor­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ini­cja­ty­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inicjał

li­te­ra roz­po­czy­na­ją­ca roz­dział lub par­tię tek­stu, wy­róż­nia­ją­ca się wiel­ko­ścią, kształ­tem lub ozdo­ba­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duża, zwy­kle ozdob­na li­te­ra roz­po­czy­na­ją­ca aka­pit tek­stu


Ini­cjał (śrdw.-łac. "ini­tia­le" od łac. "ini­tium", po­czą­tek). Można go zde­fi­nio­wać jako:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inicjałowy

zwią­za­ny z ini­cja­łem


Źródła:

SJP.pl

Inicjały

li­te­ra roz­po­czy­na­ją­ca roz­dział lub par­tię tek­stu, wy­róż­nia­ją­ca się wiel­ko­ścią, kształ­tem lub ozdo­ba­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pier­wsze li­te­ry imie­nia lub imion i naz­wi­ska

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. M. zob. ini­cjał.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inicjodawca

osoba lub in­sty­tu­cja wy­stę­pu­ją­ca z ini­cja­ty­wą re­a­li­za­cji ja­kie­goś po­my­słu, wy­ko­na­nia ja­kie­goś pro­jek­tu


Źródła:

SJP.pl

Inicjować

dawać po­czą­tek cze­muś, za­po­cząt­ko­wy­wać; wy­stę­po­wać z ini­cja­ty­wą, dawać po­mysł


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­i­ni­cjo­wać)

 (1.1) dawać cze­muś po­czą­tek

 (1.2) wy­stę­po­wać z ini­cja­ty­wą, po­my­słem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Iniekcja

1. wstrzy­knię­cie, za­strzyk;
2. odw­zo­ro­wa­nie róż­no­war­to­ścio­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­strzyk

 (1.2) mat. funk­cja róż­no­war­to­ścio­wa;

 (1.3) techn. wtła­cza­nie lub wstrzy­knię­cie cie­czy lub gazów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Iniekcyjny

do­ty­czą­cy iniek­cji


Źródła:

SJP.pl

Iniektor

in­żek­tor; urzą­dze­nie do wtła­cza­nia płynu do ob­sza­ru o ci­śnie­niu wyż­szym od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Iniektorowy

zwią­za­ny z iniek­to­rem


Źródła:

SJP.pl

Iniektywność

cecha funk­cji róż­no­war­to­ścio­wej (iniek­cji)


Źródła:

SJP.pl

Iniektywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: ar­ty­ku­ło­wa­ny w wy­ni­ku iniek­cji - wde­chu po­wie­trza spo­wo­do­wa­ne­go ru­chem krta­ni w dół


Źródła:

SJP.pl

Iniowate

o ce­chach inio­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


Inio­wa­te (Ini­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z par­vor­do zę­bow­ców (Odon­to­ce­ti) w obrę­bie in­fra­rzą­du wa­le­ni (Ce­ta­cea).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Iniowaty

o ce­chach inio­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


Źródła:

SJP.pl

Init.

skrót od: ini­tio (z ła­ci­ny: na po­cząt­ku)


Źródła:

SJP.pl

Initio

z ła­ci­ny: na po­cząt­ku


Źródła:

SJP.pl

Iniuria

daw­niej: nie­spra­wied­li­wość, obra­za, znie­wa­ga; krzyw­da


Źródła:

SJP.pl

Injekcja

w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja róż­no­war­to­ścio­wej, w któ­rej róż­nym war­to­ściom ar­gu­men­tów od­po­wia­da­ją różne war­to­ści funk­cji; iniek­cja


Źródła:

SJP.pl

Ink

1. śro­do­wi­sko­wo: barw­nik uży­wa­ny do wy­ko­na­nia ta­tu­a­żu;
2. śro­do­wi­sko­wo: pod­pi­sa­nie kon­trak­tu na wy­stę­py


Źródła:

SJP.pl

Ink.

skrót od: in­ku­na­buł


Źródła:

SJP.pl

Inka

tytuł wład­cy Inków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pol­ska kawa zbo­żo­wa in­stant po­pu­lar­na od PRL-u, pro­du­ko­wa­na w Ska­wi­nie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkandescencja

tem­pe­ra­tu­ro­we wyt­wa­rza­nie świa­tła za po­mo­cą prądu elek­trycz­ne­go, który ciepl­nie wzbu­dza czą­stecz­ki lub atomy


Źródła:

SJP.pl

Inkantacja

obrzę­do­we za­klę­cie, śpie­wa­ne albo re­cy­to­wa­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. rel. obrzę­do­we za­klę­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkantacyjny

→ in­kan­ta­cja


Patrz:inkantacja

Źródła:

SJP.pl

Inkantować

wy­ma­wiać lub wyś­pie­wy­wać obrzę­do­we za­klę­cia albo modły


Źródła:

SJP.pl

Inkarceracja

po­zba­wie­nie wol­no­ści; uwię­zie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. so­cjol. psych. po­zba­wie­nie wol­no­ści, uwię­zie­nie

 (1.2) przest. med. uwięź­nię­cie ja­kie­goś or­ga­nu wew­nętrz­ne­go, prze­pu­kli­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkarceracyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­kar­ce­ra­cją, do­ty­czą­cy in­kar­ce­ra­cji


Źródła:

Wiktionary

Inkardynacja

przy­pi­sa­nie du­chow­ne­go do kon­kret­nej die­cez­ji lub zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go


In­kar­dy­na­cja – przy­pi­sa­nie (przy­na­leż­ność) du­chow­ne­go do kon­kret­nej in­sty­tu­cji ko­ściel­nej, jak die­cez­ji, zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, etc.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inkardynować

przy­pi­sać (przy­pi­sy­wać) du­chow­ne­go do kon­kret­nej die­cez­ji lub zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Inkarnacja

1. wcie­le­nie;
2. w hin­du­iz­mie: ziem­skie sta­dium ist­nie­nia duszy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wcie­le­nie bó­stwa w osobę ludz­ką;

 (1.2) rzad. barwa skóry czło­wie­ka


In­kar­na­cja (z łac.: "in­car­na­tio"; od "in­car­na­re", gdzie "caro" – ciało, mięso) – w re­li­giach dhar­micz­nych jest to jedno z wcie­leń przyj­mo­wa­nych przez żywą isto­tę (duszę) w cyklu sam­sa­ry; w chrze­ści­jań­stwie – zgod­nie z wyz­na­niem wiary – akt do­ty­czą­cy je­dy­nie boga Jahwe i jego syna Je­zu­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkarnacyjny

→ in­kar­na­cja


Patrz:inkarnacja

Źródła:

SJP.pl

Inkarnat

daw­niej o ko­lo­rze bla­do­ró­żo­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kolor bla­do­ró­żo­wy


In­kar­nat, kar­na­cja, barwa cie­li­sta ( in­car­nat - mocno czer­wo­ny; in­car­na­to; car­nis, caro - mięso)

W in. ję­zy­kach: Fle­isch­far­be (niem.), Flesh tone (ang).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkarnatka

rocz­na lub dwu­let­nia ko­ni­czy­na o ja­skra­wo­czer­wo­nych kwia­tach, upra­wia­na na paszę; ko­ni­czy­na krwi­sto­czer­wo­na; ko­ni­czy­na szkar­łat­na


Źródła:

SJP.pl

Inkarnować

przy­bie­rać po­stać cze­goś, ucie­le­śniać; prze­ży­wać in­kar­na­cję


Źródła:

SJP.pl

Inkas

1. po­dej­mo­wa­nie pie­nię­dzy z ty­tu­łu weks­li, cze­ków, ra­chun­ków itp.;
2. forma roz­li­czeń bez­go­tów­ko­wych do­ko­ny­wa­nych za poś­red­nict­wem banku


Źródła:

SJP.pl

Inkasencki

→ in­ka­sent


Patrz:inkasent

Źródła:

SJP.pl

Inkasent

osoba poś­red­ni­czą­ca przy po­bo­rze po­dat­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się po­bie­ra­niem od płat­ni­ków na­leż­no­ści w ich miej­scu za­miesz­ka­nia;


In­ka­sent – w sze­ro­kim zna­cze­niu osoba po­bie­ra­ją­ca na­leż­no­ści od po­dat­ni­ka (np. in­ka­sent elek­trow­ni lub ga­zow­ni), a w szcze­gól­no­ści to osoba praw­na, fi­zycz­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­ma­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej obo­wią­za­na do po­bra­nia od po­dat­ni­ka po­dat­ku i wpła­ce­nia go we wła­ści­wym ter­mi­nie or­ga­no­wi po­dat­ko­we­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkasentka

→ in­ka­sent


Patrz:inkasent

Źródła:

SJP.pl

Inkaska

przy­miot­nik od: Inka, Inkas


Źródła:

SJP.pl

Inkaski

przy­miot­nik od: Inka, Inkas


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z In­ka­mi, do­ty­czą­cy Inków, ich kul­tu­ry, sztu­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkaso

1. po­dej­mo­wa­nie pie­nię­dzy z ty­tu­łu weks­li, cze­ków, ra­chun­ków itp.;
2. forma roz­li­czeń bez­go­tów­ko­wych do­ko­ny­wa­nych za poś­red­nict­wem banku


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­bra­nie na­leż­no­ści pie­nięż­nej do­ko­na­ne przez in­ka­sen­ta (lub za po­mo­cą roz­li­cze­nia ban­ko­we­go)


In­ka­so (rów­nież in­ka­so do­ku­men­to­we) – wa­run­ko­wa forma płat­no­ści, po­le­ga­ją­ca na po­bra­niu okre­ślo­nej na­leż­no­ści przez in­sty­tu­cję in­ka­su­ją­cą (na ogół bank) dzia­ła­ją­cą na rzecz zle­ce­nio­daw­cy w za­mian za wy­da­nie wska­za­ne­mu pod­mio­to­wi przed­mio­tu in­ka­sa, na wa­run­kach okre­ślo­nych przez zle­ce­nio­daw­cę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ka­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Inkasować

1. po­bie­rać na­leż­ność;
2. w bok­sie: do­sta­wać ciosy, obry­wać


cza­sow­nik

 (1.1) po­bie­rać pie­nią­dze

 (1.2) przen. środ. w bok­sie: przyj­mo­wać ciosy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkasowy

przy­miot­nik od: in­ka­so


Źródła:

SJP.pl

Inkastelacja

na­da­nie bu­dow­li cha­rak­te­ru obron­ne­go


In­ka­ste­la­cja – na­da­nie bu­dow­li, która ze swo­jej na­tu­ry nie jest obiek­tem obron­nym, cha­rak­te­ru obron­ne­go. In­ka­ste­la­cja może być pier­wot­na, gdy cha­rak­ter obron­ny na­da­no pod­czas wzno­sze­nia, lub wtór­na, gdy bu­dow­lę przy­sto­so­wa­no do tego celu póź­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inkaust

daw­niej: atra­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. atra­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkauścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­ka­ust


Źródła:

Wiktionary

Inker

czło­wiek na­kła­da­ją­cy tusz w ame­ry­kań­skiej ma­nu­fak­tu­rze ko­mik­so­wej


Źródła:

SJP.pl

Inklina

linia na mapie łą­czą­ca punk­ty o jed­na­ko­wej war­to­ści in­kli­na­cji (od­chy­le­nia kie­run­ku wska­zy­wa­nia igły ma­gne­tycz­nej od pła­szczyz­ny po­zio­mej)


Źródła:

SJP.pl

Inklinacja

1. skłon­ność, upo­do­ba­nie do cze­goś; pre­dy­lek­cja, za­mi­ło­wa­nie, za­in­te­re­so­wa­nie;
2. żar­to­bli­wie: sym­pa­tia, po­ciąg do kogoś;
3. w fi­zy­ce: kąt na­chy­le­nia igły ma­gne­tycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. na­chy­le­nie, kąt na­chy­le­nia

 (1.2) upo­do­ba­nie, skłon­ność


In­kli­na­cja (na­chy­le­nie) – jeden z ele­men­tów or­bi­ty. Okre­śla kąt po­mię­dzy pła­szczyz­ną or­bi­ty a pła­szczyz­ną od­nie­sie­nia. W astro­no­mii gwia­zdo­wej przez na­chy­le­nie ro­zu­mie się także kąt, jaki two­rzy linia wi­dze­nia na gwia­zdę z jej osią obro­tu, albo z osią pro­sto­pa­dłą do pła­szczyz­ny jej or­bi­ty, w przy­pad­ku gwiazd pod­wój­nych i wie­lo­krot­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inklinacyjny

do­ty­czą­cy in­kli­na­cji


Źródła:

SJP.pl

Inklinator

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Inklinometr

przy­rząd do po­mia­ru kąta po­chy­le­nia obiek­tu wzglę­dem usta­lo­nej pła­szczyz­ny


In­kli­no­metr (znany także jako czuj­nik na­chy­le­nia, kli­no­metr, mier­nik po­chy­le­nia, wskaź­nik prze­chy­łu, czuj­nik prze­chy­łu, alarm na­chy­le­nia, mier­nik gra­dien­tu, wskaź­nik po­zio­mu, bu­so­la zbo­czeń i wskaź­nik rolki) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru kątów na­chy­le­nia (lub po­chy­le­nia), wy­so­ko­ści lub ob­ni­że­nia obiek­tu wzglę­dem siły gra­wi­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inklinować

być skłon­nym do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Inkludować

trwa­le sta­bi­li­zo­wać (usta­bi­li­zo­wać) prób­kę w ma­te­ria­le obo­jęt­nym, naj­czę­ściej w ży­wi­cy


Źródła:

SJP.pl

Inkluz

w daw­nych wie­rze­niach lu­do­wych: ta­jem­ni­cza siła zam­knię­ta w przed­mio­cie, przy­no­szą­ca szczę­ście wła­ści­cie­lo­wi; in­klu­za


Źródła:

SJP.pl

Inkluza

w daw­nych wie­rze­niach lu­do­wych: ta­jem­ni­cza siła zam­knię­ta w przed­mio­cie, przy­no­szą­ca szczę­ście wła­ści­cie­lo­wi; in­klu­za


Źródła:

SJP.pl

Inkluzja

1. włą­cze­nie cze­goś lub kogoś w więk­szą ca­łość, w grupę;
2. coś włą­czo­ne­go w więk­szą ca­łość;
3. ciało obce wto­pio­ne w mi­ne­rał pod­czas pro­ce­su kry­sta­li­zo­wa­nia się tego mi­ne­ra­łu; wro­stek;
4. w ma­te­ma­ty­ce: re­la­cja za­wie­ra­nia się zbio­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś włą­czo­ne­go lub wbu­do­wa­ne­go w ca­łość


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkluzyjność

ot­war­tość na róż­no­rod­ność i włą­cza­nie róż­nych grup osób; in­klu­zyw­ność


Źródła:

SJP.pl

Inkluzyjny

→ in­kluz­ja


Patrz:inkluzja

Źródła:

SJP.pl

Inkluzywizm

1. nurt re­li­gij­ny, zgod­nie z któ­rym zba­wie­nie mogą osią­gnąć nie tylko wyz­naw­cy chrze­ści­jań­stwa, ale także wyz­naw­cy re­li­gii po­za­chrze­ści­jań­skich;
2. rzad­ko: łą­cze­nie w ca­łość sprzecz­nych po­glą­dów re­li­gij­nych, spo­łecz­nych, fi­lo­zo­ficz­nych itp.; syn­kre­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Inkluzywność

→ in­klu­zyw­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób za­cho­wa­nia, który prze­ciw­sta­wia się two­rze­niu zam­knię­tych grup spo­łecz­nych, któ­rych ist­nie­nie jest prze­ja­wem dy­skry­mi­na­cji ludzi ze wzglę­du na ich po­cho­dze­nie, płeć, orien­ta­cję sek­su­al­ną czy kolor skóry


Patrz:inkluzywny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkluzywny

1. do­stęp­ny dla każ­de­go;
2. obej­mu­ją­cy ca­łość zbio­ru lub ob­sza­ru


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który po­sze­rza i obej­mu­je ca­łość pew­ne­go zbio­ru

 (1.2) po­wszech­ny i do­stęp­ny, przez­na­czo­ny dla każ­de­go

 (1.3) prze­ciw­sta­wia­ją­cy się two­rze­niu zam­knię­tych grup spo­łecz­nych, któ­rych ist­nie­nie jest prze­ja­wem dy­skry­mi­na­cji ludzi ze wzglę­du na ich po­cho­dze­nie, płeć, orien­ta­cję sek­su­al­ną czy kolor skóry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkoherencja

1. brak spój­no­ści, nie­spo­i­stość;
2. w psy­cho­lo­gii: za­bu­rze­nie w mowie i my­śle­niu wy­ni­ka­ją­ce z nie­moż­no­ści stwo­rze­nia spój­ne­go ciągu my­ślo­we­go; roz­ko­ja­rze­nie, splą­ta­nie


In­ko­he­ren­cja (łac. "in­co­he­ren­tio"), rza­dziej okre­śla­na też jako splą­ta­nie – za­bu­rze­nie my­śle­nia, wy­ra­ża­ją­ce się w roz­ry­wa­niu związ­ków po­mię­dzy czło­na­mi my­śle­nia. Za­li­cza­na jest do za­bu­rzeń struk­tu­ry my­śle­nia i skut­ku­je utra­tą spój­no­ści wy­po­wie­dzi w obrę­bie zdań. Dla zo­bra­zo­wa­nia de­zor­ga­ni­za­cji wy­po­wie­dzi używa się rów­nież okre­śle­nia „sa­ła­ta słow­na”. Może wy­stą­pić w prze­bie­gu ostrych psy­choz z za­bu­rze­nia­mi świa­do­mo­ści np. w ze­spo­le splą­ta­nio­wym (amen­tyw­nym), w schi­zo­fre­nii o ostrym prze­bie­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inkoherencyjny

1. niez­god­ny, nie­lo­gicz­ny, nie­spój­ny, z ni­czym nie­po­wią­za­ny; in­ko­he­rent­ny;
2. mowa in­ko­he­ren­cyj­na - za­bu­rze­nie przy schi­zo­fre­nii, po­le­ga­ją­ce na utra­tą roz­poz­na­wa­nia związ­ków lo­gicz­nych mię­dzy sło­wa­mi


Źródła:

SJP.pl

Inkoherentny

niez­god­ny, nie­lo­gicz­ny, nie­spój­ny, z ni­czym nie­po­wią­za­ny; in­ko­he­ren­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Inkomodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ko­mo­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Inkomodować

prze­sta­rza­łe: spra­wiać komuś kło­pot, po­wo­do­wać dy­skom­fort


cza­sow­nik

 (1.1) przest. tru­dzić kogoś, przesz­ka­dzać komuś, nie­po­ko­ić, spra­wiać kło­pot, nie­wy­go­dę; krę­po­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkompatibilia

in­com­pa­ti­bi­lia, in­com­pa­ti­bi­li­tas; z ła­ci­ny:
1. rze­czy nie­przy­sta­ją­ce do sie­bie, nie da­ją­ce się po­łą­czyć, po­go­dzić;
2. w daw­nej Pol­sce: zakaz łącz­ne­go spra­wo­wa­nia niek­tó­rych urzę­dów;
3. zakaz łą­cze­nia man­da­tu po­sel­skie­go z niek­tó­ry­mi funk­cja­mi pu­blicz­ny­mi lub za­wo­do­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Inkompatybilista

zwo­len­nik po­glą­du gło­szą­ce­go, że wol­nej woli nie można po­go­dzić z de­ter­mi­niz­mem


Źródła:

SJP.pl

Inkompetencja

brak kom­pe­ten­cji; nie­kom­pe­ten­cja


Źródła:

SJP.pl

Inkongruencja

nie­sto­sow­ność, niez­god­ność, nie­do­rzecz­ność


Źródła:

SJP.pl

Inkontynencja

nie­kon­tro­lo­wa­ne wy­da­la­nie moczu lub kału; in­con­ti­nen­tia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­trzy­ma­nie wy­da­la­nia – moczu lub stol­ca;


In­kon­ty­nen­cja, nie­trzy­ma­nie ([]) – objaw po­le­ga­ją­cy na nie­kon­tro­lo­wa­nym wy­da­la­niu moczu (łac. "in­con­ti­nen­tia uri­nae") lub kału (łac. "in­con­ti­nen­tia alvi")[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkorporacja

włą­cze­nie do ca­ło­ści, wcie­le­nie, zwła­szcza: przy­łącz­nie ja­kie­goś te­ry­to­rium do in­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. wcie­le­nie, włą­cze­nie do ja­kiejś ca­ło­ści, zwła­szcza jed­ne­go te­ry­to­rium w in­ne­go pań­stwa

 (1.2) praw. ze­bra­nie prze­pi­sów w usy­ste­ma­ty­zo­wa­ną ca­łość

 (1.3) jęz. zja­wi­sko włą­cza­nia do orze­cze­nia do­peł­nie­nio­wych okre­śleń za­im­ko­wych lub rze­czow­ni­ko­wych

 (1.4) rzad. przest. uo­so­bie­nie, wcie­le­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkorporacyjny

do­ty­czą­cy in­kor­po­ra­cji


Źródła:

SJP.pl

Inkorporować

wcie­lać, włą­czać, do­łą­czać


Źródła:

SJP.pl

Inkowie

tytuł wład­cy Inków


Źródła:

SJP.pl

Inkrecja

wy­dzie­la­nie hor­mo­nów przez gru­czo­ły do­krew­ne; wy­dzie­la­nie wew­nętrz­ne


Źródła:

SJP.pl

Inkrementacja

ope­ra­cja w pro­gra­mo­wa­niu, która zwięk­sza war­tość o jeden


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. ope­ra­cja zwięk­sze­nia war­to­ści o jeden;

 (1.2) in­form. ope­ra­cja zmia­ny wska­za­nia ite­ra­to­ra z pew­ne­go ele­men­tu na ko­lej­ny


In­kre­men­ta­cja (łac. "in­cre­men­tum", wzrost) i de­kre­men­ta­cja (łac. "de­cre­men­tum", uby­wa­nie, uby­tek) – ope­ra­cje in­for­ma­tycz­ne po­wo­du­ją­ce od­po­wied­nio zwięk­sze­nie lub zmniej­sze­nie war­to­ści ar­gu­men­tu o jeden. Wy­stę­pu­ją za­rów­no jako ope­ra­cje w wielu pro­ce­so­rach (np. PDP-11, x86), jak i w ję­zy­kach pro­gra­mo­wa­nia wyż­szych rzę­dów (np. Turbo Pa­scal, C). Mogą być re­a­li­zo­wa­ne jako in­struk­cja, ope­ra­tor (C i po­chod­ne) lub pro­ce­du­ra stan­dar­do­wa (Turbo Pa­scal).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkrementalny

przy­ro­sto­wy, na­ra­sta­ją­cy, np. en­ko­der in­kre­men­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Inkret

sub­stan­cja wy­dzie­la­na z gru­czo­łów do­krew­nych do krwio­bie­gu, hor­mon


Źródła:

SJP.pl

Inkretyczny

→ in­kret; hor­mo­nal­ny, hor­mo­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Inkretyna

hor­mon je­li­to­wy zwięk­sza­ją­cy wy­dzie­la­nie in­su­li­ny po po­sił­ku


Źródła:

SJP.pl

Inkretynowy

→ in­kre­ty­na


Patrz:inkretyna

Źródła:

SJP.pl

Inkrustacja

1. tech­ni­ka zdob­ni­cza po­le­ga­ją­ca na po­kry­wa­niu przed­mio­tu po­wierzch­nią np. ze złota lub kości sło­nio­wej;
2. ozdob­nik wy­ko­na­ny tą me­to­dą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inkrustacyjny

→ in­kru­sta­cja


Patrz:inkrustacja

Źródła:

SJP.pl

Inkrustator

ar­ty­sta wy­ko­nu­ją­cy in­kru­sta­cje


Źródła:

SJP.pl

Inkrustatorka

ar­tyst­ka wy­ko­nu­ją­ca in­kru­sta­cje


Źródła:

SJP.pl

Inkrustowanie

1. zdo­bić, ukła­da­jąc na po­wierzch­ni przed­mio­tu wzory, np. z masy per­ło­wej, me­ta­li;
2. wpro­wa­dzać ele­men­ty na­da­ją­ce cze­muś atrak­cyj­ny lub niez­wy­kły cha­rak­ter


Źródła:

SJP.pl

Inkrustowany

1. zdo­bić, ukła­da­jąc na po­wierzch­ni przed­mio­tu wzory, np. z masy per­ło­wej, me­ta­li;
2. wpro­wa­dzać ele­men­ty na­da­ją­ce cze­muś atrak­cyj­ny lub niez­wy­kły cha­rak­ter


Źródła:

SJP.pl

Inkrustować

1. zdo­bić, ukła­da­jąc na po­wierzch­ni przed­mio­tu wzory, np. z masy per­ło­wej, me­ta­li;
2. wpro­wa­dzać ele­men­ty na­da­ją­ce cze­muś atrak­cyj­ny lub niez­wy­kły cha­rak­ter


Źródła:

SJP.pl

Inkrutowiny

przy­ję­cie z okaz­ji wpro­wa­dze­nia się do no­we­go miesz­ka­nia; osied­li­ny


Źródła:

SJP.pl

Inkryminacja

książ­ko­wo: wy­po­wiedź oce­nia­ją­ca ujem­nie kogoś lub coś; za­rzut, oskar­że­nie, po­są­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oskar­że­nie, za­rzut

 (1.2) sta­wia­nie oskar­żeń czy za­rzu­tów


In­kry­mi­na­cja – słowo po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go in­cri­mi­na­re, a także od fran­cu­skie­go in­cri­mi­na­tion, gdzie słowo to ma szer­sze zna­cze­nie. In­kry­mi­na­cja oz­na­cza za­rzut, oskar­że­nie, po­mó­wie­nie, ob­wi­nie­nie lub po­są­dze­nie.

Są z nim zwią­za­ne słowa in­kry­mi­no­wać, in­kry­mi­na­cyj­ny. W tym przy­pad­ku zo­sta­ły za­sto­so­wa­ne w ję­zy­ku pol­skim środ­ki re­pro­duk­cji słow­nict­wa i adap­ta­cji ele­men­tów in­no­od­mia­no­wych, po­cho­dzą­cych z ję­zy­ka ob­ce­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkryminowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­kry­mi­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Inkryminowany

oskar­żo­ny, bę­dą­cy przed­mio­tem za­rzu­tu


Źródła:

SJP.pl

Inkryminować

książ­ko­wo: za­rzu­cać komuś nie­ucz­ci­wość, po­są­dzać o coś złego; ob­wi­niać, oskar­żać, sta­wiać za­rzut


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. ob­wi­niać, sta­wiać za­rzu­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkszy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. inny


Źródła:

Wiktionary

Inkub

demon ob­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią uwo­dzi­ciel­skie­go męż­czyz­ny, na­wie­dza­ją­cy ko­bie­ty pod­czas snu, by je kusić do współ­ży­cia sek­su­al­ne­go; in­ku­bus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) etn. demon, który pod po­sta­cią męż­czyz­ny ob­cu­je z ko­bie­tą pod­czas snu


Inkub ( in­cu­bus od in­cu­ba­re „leżeć na czymś”) – w de­mo­no­lo­gii in­ku­ba­mi na­zy­wa się de­mo­ny przy­bie­ra­ją­ce po­stać uwo­dzi­ciel­skich męż­czyzn, na­wie­dza­ją­ce ko­bie­ty we śnie i ku­szą­ce je współ­ży­ciem sek­su­al­nym (ze­spół „de­mo­na nocy”). Czę­sto przed­sta­wia­ne są jako po­sta­cie z ro­ga­mi po­ru­sza­ją­ce się na ko­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkubacja

1. w me­dy­cy­nie: roz­wój cho­ro­by za­kaź­nej od za­ra­że­nia się do wy­stą­pie­nia pier­wszych ob­ja­wów;
2. ho­do­wa­nie drob­no­u­stro­jów w usta­lo­nych wa­run­kach;
3. roz­wój za­rod­ków pta­ków i gadów w ja­jach; wy­klu­wa­nie się;
4. wylęg pis­kląt w in­ku­ba­to­rze;
5. daw­niej: w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie zwy­czaj po­zo­sta­wia­nia cho­rych w świą­ty­ni w celu ule­cze­nia ich przez bó­stwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inkubacyjny

→ in­ku­ba­cja


Patrz:inkubacja

Źródła:

SJP.pl

Inkubator

1. w zo­o­tech­ni­ce: urzą­dze­nie z re­gu­la­cją tem­pe­ra­tu­ry i wil­got­no­ści, za­pew­nia­ją­ce op­ty­mal­ne wa­run­ki słu­żą­ce wzro­sto­wi, wy­lę­ga­niu lub rozm­na­ża­niu pis­kląt, zwła­szcza dro­biu; wy­lę­gar­ka;
2. w me­dy­cy­nie: apa­rat do prze­trzy­my­wa­nia dzie­ci przedw­cze­śnie uro­dzo­nych, za­pew­nia­ją­cy utrzy­ma­nie od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­ry ciała;
3. w eko­no­mii: forma wspie­ra­nia nowo pow­sta­łych przed­się­biorstw, po­le­ga­ją­ca na udo­stęp­nie­niu im in­fra­struk­tu­ry na ko­rzyst­nych wa­run­kach fi­nan­so­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. urzą­dze­nie do pod­trzy­my­wa­nia pro­ce­sów ży­cio­wych wcze­śnia­ków w ści­śle kon­tro­lo­wa­nych wa­run­kach;

 (1.2) zo­o­techn. urzą­dze­nie do sztucz­ne­go wy­lę­gu pis­kląt

 (1.3) ekon. przen. pod­miot in­we­stu­ją­cy w nowe przed­się­bior­stwa

 (1.4) przen. miej­sce z do­god­ny­mi wa­run­ka­mi roz­wo­ju


In­ku­ba­tor – urzą­dze­nie, za któ­re­go po­mo­cą stwa­rza się kon­tro­lo­wa­ne wa­run­ki zew­nętrz­ne w celu pod­trzy­ma­nia pro­ce­sów ży­cio­wych oraz roz­wo­ju i wzro­stu. Za­da­niem in­ku­ba­to­ra jest wyt­wo­rze­nie mi­kro­kli­ma­tu o od­po­wied­niej tem­pe­ra­tu­rze, wil­got­no­ści i skła­dzie at­mos­fe­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkubatornia

w zo­o­tech­ni­ce: po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się in­ku­ba­to­ry, z któ­rych wy­klu­wa­ją się pis­klę­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się wylęg pis­kląt w in­ku­ba­to­rach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkubować

w bio­lo­gii: ho­do­wać drob­no­u­stro­je na po­żyw­ce w od­po­wied­niej sta­łej tem­pe­ra­tu­rze


Źródła:

SJP.pl

Inkubus

demon ob­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią uwo­dzi­ciel­skie­go męż­czyz­ny, na­wie­dza­ją­cy ko­bie­ty pod­czas snu, by je kusić do współ­ży­cia sek­su­al­ne­go; inkub


Źródła:

SJP.pl

Inkulturacja

1. pro­ces stop­nio­we­go wra­sta­nia jed­nost­ki w kul­tu­rę ota­cza­ją­ce­go ją spo­łe­czeń­stwa;
2. w te­o­lo­gii: przeksz­tał­ce­nie war­to­ści kul­tu­ro­wych ja­kiejś spo­łecz­no­ści w war­to­ści chrze­ści­jań­skie, do­sto­so­wa­nie metod ka­te­chi­za­cji i ry­tu­a­łu do spe­cy­fi­ki lo­kal­nej kul­tu­ry; ako­mo­da­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. adap­ta­cja chrze­ści­jań­stwa w in­nych kul­tu­rach


In­kul­tu­ra­cja – w te­o­lo­gii oz­na­cza pro­ces za­ko­rze­nie­nia Ewan­ge­lii w róż­nych kul­tu­rach, m.in. z wy­ko­rzy­sta­niem na­rzę­dzi ję­zy­ko­wych tych kul­tur. Pio­nie­rem in­kul­tu­ra­cji był Mat­teo Ricci, a głów­ny­mi rzecz­ni­ka­mi – je­zu­i­ci. Po XVIII-wiecz­nych kon­tro­wer­sjach, współ­cze­śnie zo­sta­ła po­wszech­nie przy­ję­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkunabulista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem in­ku­na­bu­łów


Źródła:

Wiktionary

Inkunabulistyczny

→ in­ku­na­bu­li­sty­ka


Patrz:inkunabulistyka

Źródła:

SJP.pl

Inkunabulistyka

In­ku­na­bu­li­sty­ka (od słowa in­ku­na­buł) – dział bi­blio­lo­gii hi­sto­rycz­nej zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem in­ku­na­bu­łów oraz opi­sy­wa­niem ich cech bi­blio­gra­ficz­nych i ty­po­gra­ficz­nych. In­ku­na­bu­li­sty­ka bada też hi­sto­rię dru­ka­rzy i dru­kar­stwa w XV wieku.


Źródła:

Wikipedia

Inkunabuł

druk, pismo lub książ­ka dru­ko­wa­ne w po­cząt­ko­wym okre­sie roz­wo­ju sztu­ki dru­kar­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. książ­ka wy­dru­ko­wa­na w Eu­ro­pie przed 1501 ro­kiem (przed XVI wie­kiem);


In­ku­na­buł (z in­cu­na­bu­la, po­wi­ja­ki, ko­ły­ska, w pie­lusz­ce) – umow­ne okre­śle­nie pier­wszych dru­ków (do 1500 włącz­nie), a także pier­wo­cin in­nych tech­nik gra­ficz­nych, np. pier­wo­ci­ny gra­fi­ki i kar­to­gra­fii. Naukę zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem in­ku­na­bu­łów na­zy­wa się in­ku­na­bu­li­sty­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkursja

daw­niej: wtar­gnię­cie na czy­jeś te­ry­to­rium; napad, agre­sja, na­jazd


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wkro­cze­nie nie­przy­ja­ciel­skiej armii na su­we­ren­ny ob­szar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkwirować

daw­niej: usta­lać wy­da­rze­nia drogą prze­słu­cha­nia, pro­wa­dzić śledzt­wo; wy­py­ty­wać, in­da­go­wać, prze­słu­chi­wać


Źródła:

SJP.pl

Inkwizycja

1. in­sty­tu­cja Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w XII-XIX w. do zwal­cza­nia he­rez­ji; Sanc­tum Of­fi­cium;
2. w prze­no­śni: in­sty­tu­cja śled­cza lub sąd pro­wa­dzą­cy do­cho­dze­nie w spo­sób ten­den­cyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. sy­stem śled­czo-są­dow­ni­czy Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, dzia­ła­ją­cy od XIII do XIX wieku;


Ink­wi­zy­cja, " In­qu­i­si­tio ha­e­re­ti­cae pra­vi­ta­tis, Sanc­tum of­fi­cium" ( in­qu­i­si­tio – śledzt­wo, ba­da­nie) – in­sty­tu­cja śled­czo-są­dow­ni­cza Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go dzia­ła­ją­ca od XIII do XIX wieku, ut­wo­rzo­na w celu wy­szu­ki­wa­nia, na­wra­ca­nia i ka­ra­nia he­re­ty­ków w opar­ciu o po­sta­no­wie­nia ujęte w do­ku­men­tach so­bo­ro­wych, sy­no­dal­nych oraz bul­lach pa­pie­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inkwizycyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ink­wi­zy­cyj­ny


Źródła:

Wiktionary

Inkwizycyjny

do­ty­czą­cy ink­wi­zy­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. śled­czy, taki gdzie pro­wa­dzi się śledzt­wo, do­cho­dze­nie

 (1.2) hist. zwią­za­ny z ko­ściel­ną ink­wi­zy­cją, do­ty­czą­cy ko­ściel­nej ink­wi­zy­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkwizytor

1. czło­nek sądu ink­wi­zy­cji;
2. osoba prze­śla­du­ją­ca ludzi w imię ja­kiejś ide­o­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek sądu ink­wi­zy­cyj­ne­go

 (1.2) pejor. czło­wiek nad­mier­nie po­dejrz­li­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inkwizytorka

ko­bie­ta, która prze­śla­du­je ludzi w imię ja­kiejś ide­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Inkwizytorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z ink­wi­zy­to­rem, do­ty­czą­cy ink­wi­zy­to­ra; zło­żo­ny z ink­wi­zy­to­rów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy ink­wi­zy­to­ra: po­dejrz­li­wy, czuj­ny, bezwz­ględ­ny, su­ro­wy


Źródła:

Wiktionary

Inkwizytorsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ink­wi­zy­cyj­ny


Źródła:

Wiktionary

Inlet

gęsta, ba­weł­nia­na tka­ni­na


Inlet – ro­dzaj bar­dzo gę­stej tka­ni­ny po­ście­lo­wej ba­weł­nia­nej, o splo­cie sko­śnym, atła­so­wym bądź płó­cien­nym. Inlet pod­czas wy­kań­cza­nia jest wo­sko­wa­ny oraz bar­dzo sil­nie gła­dzo­ny. Ta tka­ni­na głów­nie jest uży­wa­na na wsypy na po­dusz­ki oraz koł­dry. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest kon­struk­cja tka­ni­ny, która unie­moż­li­wia prze­do­sta­wa­nie się piór oraz pie­rza na zew­nątrz. Tka­ni­nę wsy­po­wą wy­róż­nia się ze wzglę­du na kon­struk­cję tka­nia oraz na gra­ma­tu­rę, zwy­kle od 105 do 190 gra­mów na metr kwa­dra­to­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inmarsat

or­ga­ni­za­cja ut­wo­rzo­na w 1979 roku przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Or­ga­ni­za­cję Mor­ską, któ­rej za­da­niem miało być za­pew­nie­nie ko­mu­ni­ka­cji mor­skim stat­kom


In­mar­sat (skrót od In­ter­na­tio­nal Ma­ri­ti­me Sa­tel­li­te) – or­ga­ni­za­cja ut­wo­rzo­na w 1979 roku przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Or­ga­ni­za­cję Mor­ską (In­ter­na­tio­nal Ma­ri­ti­me Or­ga­ni­za­tion) – wy­spe­cja­li­zo­wa­ną agen­dę ONZ-u. Jej za­da­niem miało być za­pew­nie­nie ko­mu­ni­ka­cji stat­kom. Ko­mu­ni­ka­cja miała się od­by­wać za poś­red­nict­wem sa­te­li­tów ge­o­sta­cjo­nar­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inmedio

sieć sa­lo­nów pra­so­wych w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Inmet

stop opo­ro­wy mie­dzi i man­ga­nu z do­miesz­ką glinu i że­la­za, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­ro­bu re­zy­sto­rów po­mia­ro­wych; no­wo­kon­stan­tan


Źródła:

SJP.pl

Inn

rzeka w Szwaj­ca­rii, Au­strii i Niem­czech, prawy do­pływ Du­na­ju


Inn ( Eno, re­to­rom., Aenus) – rzeka w Szwaj­ca­rii, Au­strii i Niem­czech, prawy al­pej­ski do­pływ Du­na­ju (łączy się z nim w Pa­sa­wie).

Źró­dła Innu znaj­du­ją się w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Alp Re­tyc­kich, nie­da­le­ko prze­łę­czy Ma­lo­ja­pass w szwaj­car­skiej Gry­zo­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inna

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny; nie ten sam; drugi, po­zo­sta­ły; nie taki sam, różny, zmie­nio­ny, nowy; w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym: ktoś inny


forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ż. lp. od: inny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Innerwacyjny

do­ty­czą­cy in­ner­wa­cji


Źródła:

SJP.pl

Innobarwny

ma­ją­cy inną barwę; in­no­ko­lo­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Innocenciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do In­no­cen­ty lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Innocencja

In­no­cen­cja – jeden z żeń­skich od­po­wied­ni­ków imie­nia In­no­cen­ty.

In­no­cen­cja imie­ni­ny ob­cho­dzi 22 czerw­ca i 16 wrze­śnia.


Źródła:

Wikipedia

Innocenta

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


In­no­cen­ta, In­no­cen­ty­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia In­no­cen­ty

In­no­cen­ta, In­no­cen­ty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Innocente

[czy­taj: in­no­czen­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: nie­win­nie, z pro­sto­tą


Źródła:

SJP.pl

Innocentostwo

In­no­cen­ty z mał­żon­ką; In­no­cen­to­wie


Źródła:

SJP.pl

Innocentowie

In­no­cen­ty z mał­żon­ką; In­no­cen­to­stwo


Źródła:

SJP.pl

Innocentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do In­no­cen­te­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Innocenty

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Innojęzyczny

ob­co­ję­zycz­ny;
1. po­słu­gu­ją­cy się innym ję­zy­kiem;
2. na­pi­sa­ny w innym ję­zy­ku;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się innym ję­zy­kiem


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który używa in­ne­go ję­zy­ka, odróż­nia się ję­zy­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innopancerne

pod­gro­ma­da wy­mar­łych bez­żu­chwow­ców wod­nych, obej­mu­ją­ca opan­ce­rzo­ne krę­gow­ce z okre­su wczes­ne­go sy­lu­ru do póź­ne­go de­wo­nu; he­te­ro­stra­ki


Źródła:

SJP.pl

Innopancerny

o ce­chach in­no­pan­cer­nych (pod­gro­ma­da bez­żu­chwow­ców)


Źródła:

SJP.pl

Innoplemieniec

osoba na­le­żą­ca do in­ne­go ple­mie­nia; ob­co­ple­mie­niec


Źródła:

SJP.pl

Innoplemienność

→ in­no­ple­mien­ny


Patrz:innoplemienny

Źródła:

SJP.pl

Innorodny

bę­dą­cy in­ne­go ro­dza­ju; od­mien­ny


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy in­ne­go ro­dza­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innostraniec

cu­dzo­zie­miec, ob­co­kra­jo­wiec (zwła­szcza w Rosji)


Źródła:

SJP.pl

Innowacja

1. wpro­wa­dze­nie no­wo­ści do użyt­ku, dzia­ła­nia; no­wa­tor­stwo;
2. rzecz nowo wpro­wa­dzo­na; no­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces wpro­wa­dze­nia cze­goś no­we­go, ulep­sza­nia cze­goś

 (1.2) rzecz nowo wpro­wa­dzo­na


In­no­wa­cja – no­wość lub zmia­na (ulep­sze­nie) cze­goś już ist­nie­ją­ce­go, za­u­wa­żo­na jako ma­ją­ca zna­czą­cy wpływ na do­me­nę, któ­rej do­ty­czy. In­no­wa­cja jest prze­ja­wem no­wa­tor­stwa. Ter­min ten naj­czę­ściej uży­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do czyn­ni­ków wy­stę­pu­ją­cych w go­spo­dar­ce (w tym pro­duk­tów, tech­no­lo­gii, usług, in­ży­nie­rii czy przed­się­bior­czo­ści), ale jest sto­so­wa­ny także w in­nych ob­sza­rach życia spo­łecz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go oraz róż­nych dzie­dzi­nach nauki, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Innowacyjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w no­wa­tor­ski spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Innowacyjność

→ in­no­wa­cyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­no­wa­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są in­no­wa­cyj­ni


Patrz:innowacyjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innowacyjny

do­ty­czą­cy in­no­wa­cji


przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy nową ja­kość; wpro­wa­dza­ją­cy coś zu­peł­nie no­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innowator

czło­wiek wpro­wa­dza­ją­cy coś no­we­go w ja­kiejś dzie­dzi­nie; no­wa­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wpro­wa­dza­ją­ca no­wo­czes­ne roz­wią­za­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innowatorka

ko­bie­ta wpro­wa­dza­ją­ca coś no­we­go w ja­kiejś dzie­dzi­nie; no­wa­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Innowatorski

→ in­no­wa­tor


Patrz:innowator

Źródła:

SJP.pl

Innowatyka

dzia­ła­nia edu­ka­cyj­ne i or­ga­ni­za­cyj­ne sprzy­ja­ją­ce in­no­wa­cyj­no­ści, po­bu­dza­ją­ce kre­a­tyw­ność


Źródła:

SJP.pl

Innowierca

1. czło­wiek wyz­na­ją­cy inną re­li­gię niż lu­dzie z jego oto­cze­nia; róż­no­wier­ca;
2. po­tocz­nie: schiz­ma­tyk, he­re­tyk, ka­cerz itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wyz­na­ją­cy re­li­gię inną niż osoba mó­wią­ca lub inną niż do­mi­nu­ją­ca w ja­kimś śro­do­wi­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innowierczy

→ in­no­wier­ca; róż­no­wier­czy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­no­wier­stwa i in­no­wier­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innowierczyni

ko­bie­ta, która wyz­na­je wiarę inną niż obo­wią­zu­ją­ca w danym śro­do­wi­sku


Źródła:

SJP.pl

Innowierstwo

róż­no­wier­stwo;
1. wyz­na­wa­nie innej re­li­gii niż ta, którą wyz­na­je dane śro­do­wi­sko;
2. ogół in­no­wier­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. so­cjol. wyz­na­wa­nie innej re­li­gii od tej wyz­na­wa­nej przez czy­jeś oto­cze­nie

 (1.2) so­cjol. ogół in­no­wier­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inność

bycie innym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie innym, odz­na­cza­nie się ce­cha­mi róż­nią­cy­mi daną rzecz czy osobę od innej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innsbruck

[czy­taj: inz­bruk] mia­sto w Au­strii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Tyrol, po­ło­żo­ne w do­li­nie rzeki Inn;


Inns­bruck (baw. "Innsch­bruck") – mia­sto sta­tu­tar­ne w Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Tyrol oraz po­wia­tu Inns­bruck-Land, do któ­re­go jed­nak mia­sto nie na­le­ży. Po­ło­żo­ne jest na wy­so­ko­ści 574 m n.p.m. w do­li­nie rzeki Inn. Liczy 131 358 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2023). Około 30 km na po­łud­nie od mia­sta znaj­du­je się prze­łęcz Bren­ner (1370 m n.p.m.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Innsbrucki

→ Inns­bruck [czy­taj: inz­bruc­ki]; ins­bruc­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Inns­bruc­kiem, do­ty­czą­cy Inns­bruc­ka, po­cho­dzą­cy z Inns­bruc­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Innsbruczanin

[czy­taj: inz­bru­cza­nin] miesz­ka­niec Inns­bruc­ku


Źródła:

SJP.pl

Innsbruczanka

[czy­taj: inz­bru­czan­ka] miesz­kan­ka Inns­bruc­ku


Źródła:

SJP.pl

Innuendo

da­wa­nie zna­ków, ski­nie­nie głową


In­nu­en­do – wy­da­ny w 1991 czter­na­sty album bry­tyj­skiej grupy Queen.

"In­nu­en­do" był pier­wszym al­bu­mem Queen, który uka­zał się (tylko w Ame­ry­ce) na­kła­dem wyt­wór­ni Hol­ly­wo­od Re­cords, bę­dą­cej od­dzia­łem Walt Dis­ney Pro­duc­tions. Wyt­wór­nia za­pła­ci­ła za prawa do ame­ry­kań­skich płyt ze­spo­łu 10 mi­lio­nów do­la­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Innuicki

→ In­nu­i­ta; inu­ic­ki, eski­mo­ski


Źródła:

SJP.pl

Innuita

przed­sta­wi­ciel rdzen­nej lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej ob­sza­ry Gren­lan­dii, Ka­na­dy, Ala­ski i Sy­be­rii; Inu­i­ta, Eski­mos


Źródła:

SJP.pl

Innuitka

→ In­nu­i­ta


Patrz:Innuita

Źródła:

SJP.pl

Inny

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny; nie ten sam; drugi, po­zo­sta­ły; nie taki sam, różny, zmie­nio­ny, nowy; w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym: ktoś inny


za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) nie ten, jakiś od­mien­ny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) od­mien­ny, wy­glą­da­ją­cy, za­cho­wu­ją­cy się ina­czej niż zwy­kle

 (2.2) w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym ktoś inny (2.1), coś in­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ino

1. gwa­ro­wo: tylko;
2. do­stoj­ka ino - ga­tu­nek mo­ty­la dzien­ne­go z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


par­ty­ku­ła

 (1.1) gwara. tylko


Ino ( Ἰνώ "Inṓ", Īnō) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na te­bań­ska, córka Kad­mo­sa i Har­mo­nii, druga żona be­oc­kie­go króla Or­cho­me­nos Ata­ma­sa, ma­co­cha Fryk­so­sa i Helle, matka Le­ar­cho­sa i Me­li­ker­te­sa.

Pra­gnąc po­zbyć się swych pa­sier­bów, naj­pierw do­pro­wa­dzi­ła do zmar­no­wa­nia spa­rzo­ne­go wrząt­kiem ziar­na siew­ne­go i wy­wo­ła­nej tym klę­ski nie­u­ro­dza­ju, a na­stęp­nie sfał­szo­wa­ła orze­cze­nie wy­rocz­ni del­fic­kiej, wy­mu­sza­jąc na mał­żon­ku zło­że­nie prze­bła­gal­nej ofia­ry z jego dzie­ci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inoceram

ko­pal­ny małż po­cho­dzą­cy z okre­su ju­raj­skie­go i kre­do­we­go; ino­ce­ra­mus (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Inoceramus

rzad­ko: ino­ce­ram, ko­pal­ny małż po­cho­dzą­cy z okre­su ju­raj­skie­go i kre­do­we­go


Ino­ce­ra­mus – wy­mar­ły ro­dzaj mor­skich małży ży­ją­cy w okre­sie ju­raj­skim i kre­do­wym.

Po­sia­da­ły kal­cy­to­we musz­le o wy­dłu­żo­nym kształ­cie, z or­na­men­ta­cją w po­sta­ci kon­cen­trycz­nych wzglę­dem dzio­ba że­be­rek. Niek­tó­re ga­tun­ki osią­ga­ły wiel­kie, jak na małże roz­mia­ry, prze­kra­cza­jąc 1 metr. Okaz z ga­tun­ku "Ino­ce­ra­mus (Sphe­no­ce­ra­mus) ste­en­stru­pi" o dłu­go­ści 178 cm zna­le­zio­ny na Gren­lan­dii jest naj­więk­szym mał­żem świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inochodziec

zwie­rzę cho­dzą­ce ino­cho­dem


Źródła:

SJP.pl

Inochód

chód, bieg niek­tó­rych zwie­rząt czwo­ro­noż­nych po­le­ga­ją­cy na sta­wia­niu jed­no­cze­śnie raz obu nóg pra­wych, raz le­wych; krocz (r. żeń­ski), krocz (r. męski), skrocz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. spo­sób po­ru­sza­nia się niek­tó­rych zwie­rząt czwo­ro­noż­nych (ko­pyt­nych i pso­wa­tych), po­le­ga­ją­cy na sta­wia­niu jed­no­cze­śnie raz obu koń­czyn pra­wych, raz le­wych;


Ino­chód (skrocz) – na­tu­ral­ny spo­sób po­ru­sza­nia się niek­tó­rych ssa­ków ko­pyt­nych i pso­wa­tych po­le­ga­ją­cy na uno­sze­niu jed­no­cze­śnie obu koń­czyn z jed­nej stro­ny ciała, np. lewej przed­niej i lewej tyl­nej, a na­stęp­nie pra­wej przed­niej i pra­wej tyl­nej. W cho­dzie tym, po­dob­nie jak w kłu­sie, sły­chać dwa takty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. za­kon­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Inoks

stal nier­dzew­na; inox


Źródła:

SJP.pl

Inokulacja

szcze­pie­nie


Ino­ku­la­cja (łac. "ino­cu­la­re") – wpro­wa­dze­nie do da­ne­go ustro­ju pa­to­ge­nu w po­sta­ci wi­ru­sa, bak­te­rii, grzy­ba lub pa­so­ży­ta.

Wpro­wa­dze­nie pa­to­ge­nu może na­stą­pić na­tu­ral­nie po­przez prze­nie­sie­nie przez owada kłu­ją­ce­go (np. ko­ma­ra) lub wiatr. Wpro­wa­dze­nie sztucz­ne wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest do szcze­pie­nia lub doś­wiad­czeń fi­to­pa­to­lo­gicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inokulacyjny

→ ino­ku­la­cja


Patrz:inokulacja

Źródła:

SJP.pl

Inoskulacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. zja­wi­sko zra­sta­nia się ros­ną­cych obok sie­bie drzew i w efek­cie wspól­ne­go wzro­stu oraz dzie­le­nia się sub­stan­cja­mi odżyw­czy­mi


Źródła:

Wiktionary

Inotropowy

dzia­ła­ją­cy na mię­sień ser­co­wy po­wo­du­jąc zmia­nę jego kurcz­li­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Inowrocław

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


(niem. "Jung­bres­lau", "Ho­hen­sal­za") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ino­wroc­ław­skie­go i gminy wiej­skiej Ino­wroc­ław. Sto­li­ca Kujaw Za­chod­nich.

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2025 roku Ino­wroc­ław li­czył 66 060 miesz­kań­ców, będąc pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści 5.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inowrocławianin

miesz­ka­niec Ino­wroc­ła­wia (mia­sta i gminy w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ino­wroc­ła­wia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ino­wroc­ła­wia, uro­dzo­na w Ino­wroc­ła­wiu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inowrocławianka

miesz­kan­ka Ino­wroc­ła­wia (mia­sta i gminy w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ino­wroc­ła­wia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ino­wroc­ła­wia, uro­dzo­na w Ino­wroc­ła­wiu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inowrocławski

przy­miot­nik od: Ino­wroc­ław (mia­sto i gmina w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ino­wroc­ła­wia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inowładca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. jed­no­wład­ca


Źródła:

Wiktionary

Inowłodzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ino­wło­dza


Źródła:

Wiktionary

Inowłodzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ino­wło­dza


Źródła:

Wiktionary

Inowłodzianin

miesz­ka­niec Ino­wło­dza (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Inowłodzianka

miesz­kan­ka Ino­wło­dza (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Inowłodzki

→ Ino­włódz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ino­wło­dza


Patrz:Inowłódz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inowłódz

mia­sto w Pol­sce


Ino­włódz – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w Do­li­nie Bia­ło­brze­skiej, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Ino­włódz. Ino­włódz znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nej ziemi łę­czyc­kiej. Leży nad rzeką Pi­li­cą. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 48 oraz Łódz­ka Ma­gi­stra­la Ro­we­ro­wa (od­ci­nek W–E).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inox

stal nier­dzew­na; inoks


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. stal nier­dzew­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inozyna

za­sa­da azo­to­wa, jedna z po­chod­nych pu­ry­ny


Ino­zy­na ( ino­si­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, nu­kle­o­zyd pu­ry­no­wy za­wie­ra­ją­cy hi­pok­san­ty­nę jako za­sa­dę azo­to­wą. Sta­no­wi pre­kur­sor w bio­syn­te­zie AMP i GMP.

W dużym stę­że­niu na­tu­ral­nie wy­stę­pu­je w mię­sie ryb. W or­ga­niz­mie czło­wie­ka pow­sta­je jako me­ta­bo­lit poś­red­ni puryn, roz­kła­da­jąc się dalej głów­nie do kwasu mo­czo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inozynowy

→ ino­zy­na


Patrz:inozyna

Źródła:

SJP.pl

Inozyt

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­li­cza­ny do wi­ta­min z grupy B; ino­zy­tol


Źródła:

SJP.pl

Inozytol

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­li­cza­ny do wi­ta­min z grupy B; ino­zyt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­kro­li;


Ino­zy­tol (cy­klo­hek­sa­no­hek­sa­ol; łac. "myo-Ino­si­to­lum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy (cy­klicz­nych po­lio­li), cy­klicz­ny sze­ścio­wę­glo­wy al­ko­hol po­li­hy­drok­sy­lo­wy za­wie­ra­ją­cy sześć grup hy­drok­sy­lo­wych. Bywa okre­śla­ny jako „wi­ta­mi­na B8”, nie jest jed­nak wi­ta­mi­ną, gdyż może być syn­te­ty­zo­wa­ny przez or­ga­nizm. Wszyst­kie izo­me­ry mają słod­ka­wy smak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inquieto

[czy­taj: in­ku­i­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: nie­spo­koj­nie, ner­wo­wo


Źródła:

SJP.pl

Inri

skrót od: Iesus Na­za­re­nus Rex Iu­da­e­o­rum - Jezus Na­za­rej­czyk Król Ży­dow­ski, napis umie­szcza­ny na kru­cy­fik­sach; I.N.R.I.


INRI ( Iesus Na­za­re­nus Rex Iu­da­e­o­rum) – napis umie­szcza­ny na kru­cy­fik­sach, bę­dą­cy akro­ni­mem ła­ciń­skich słów (Jezus Na­za­rej­czyk Król Żydów). We­dług Ewan­ge­lii św. Jana (J 19,19-22) tekst ten w jęz. he­braj­skim, ła­ciń­skim i grec­kim umie­szczo­no na krzy­żu, nad głową Je­zu­sa w celu wy­ja­śnie­nia po­wo­du, dla któ­re­go Piłat ska­zał go we­dług rzym­skie­go prawa na śmierć.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inro

ro­dzaj nie­wiel­kie­go pu­deł­ka ja­poń­skie­go, zdo­bio­ne­go w wy­szu­ka­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Insajder

osoba w or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji po­sia­da­ją­ca in­for­ma­cje nie­do­stęp­ne dla in­nych; in­si­der


Źródła:

SJP.pl

Insajderski

→ in­saj­der; in­si­der­ski


Źródła:

SJP.pl

Insar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w Re­pu­bli­ce Mor­do­wii, w Rosji, prawy do­pływ Ała­ty­ru;


Insar (ros. Инсар) – mia­sto w Rosji, w Mor­do­wii, 77 km na po­łud­nio­wy za­chód od Sa­rań­ska. W 2009 li­czy­ło 8 565 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Insbrucki

→ Inns­bruck; inns­bruc­ki


Źródła:

SJP.pl

Insc.

skrót od: in­sce­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Inscenizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. wy­sta­wie­nie ut­wo­ru dra­ma­tycz­ne­go na sce­nie


In­sce­ni­za­cja – ca­łoksz­tałt prac twór­czych zwią­za­nych z wy­sta­wie­niem pew­ne­go ut­wo­ru na sce­nie.

Pod­sta­wą in­sce­ni­za­cji jest sce­na­riusz te­a­tral­ny (w śro­do­wi­sku ludzi te­a­tru zwany eg­zem­pla­rzem re­ży­ser­skim), czyli na ogół tekst dra­ma­tu, ale może to być rów­nież roz­pi­sa­na na dia­lo­gi adap­ta­cja in­ne­go ro­dza­ju dzie­ła li­te­rac­kie­go, mon­taż róż­nych ut­wo­rów po­e­tyc­kich czy nawet tek­stów o cha­rak­te­rze do­ku­men­tal­nym (jak pro­to­ko­łów prze­słu­chań są­do­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych w kon­wen­cji te­a­tru faktu).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Inscenizacyjność

→ in­sce­ni­za­cyj­ny


Patrz:inscenizacyjny

Źródła:

SJP.pl

Inscenizacyjny

do­ty­czą­cy in­sce­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Inscenizator

osoba zaj­mu­ją­ca się opra­co­wa­niem sce­nicz­nym ut­wo­ru i kie­ru­ją­ca jego wy­sta­wie­niem na sce­nie; re­ży­ser


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. osoba od­po­wie­dzial­na za przy­go­to­wa­nie i or­ga­ni­za­cję spek­ta­klu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inscenizatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się opra­co­wa­niem sce­nicz­nym ut­wo­ru i kie­ru­ją­ca jego wy­sta­wie­niem na sce­nie; re­ży­ser­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: in­sce­ni­za­tor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inscenizować

1. przy­go­to­wy­wać (przy­go­to­wać) utwór li­te­rac­ki lub mu­zycz­ny do wy­sta­wie­nia na sce­nie;
2. przy­go­to­wy­wać (przy­go­to­wać), or­ga­ni­zo­wać (zor­ga­ni­zo­wać) coś; aran­żo­wać (za­a­ran­żo­wać);
3. po­zo­ro­wać (upo­zo­ro­wać) ja­kieś dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl

Insee

skrót od: In­sti­tut Na­tio­nal de la Sta­ti­sti­que et des Études Économiques - Na­ro­do­wy In­sty­tut Sta­ty­sty­ki i Badań Eko­no­micz­nych, fran­cu­ska in­sty­tu­cja na­da­ją­ca m.in. nu­me­ry ubez­pie­cze­nia spo­łecz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Insekt

owad


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) owad, zwła­szcza gdy szkod­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insektarium

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji życia owa­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ent. wi­wa­rium przez­na­czo­ne do ho­dow­li owa­dów lub sta­wo­no­gów;


In­sek­ta­rium − ro­dzaj wi­wa­rium dla owa­dów i sta­wo­no­gów, ta­kich jak pa­ją­ki, chrzą­szcze, ka­ra­lu­chy, mrów­ki, pszczo­ły, wije, sto­no­gi, świer­szcze, ko­ni­ki polne, skor­pio­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Insektobójczy

za­bi­ja­ją­cy owady


przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny do za­bi­ja­nia owa­dów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insektowy

→ in­sekt


Patrz:insekt

Źródła:

SJP.pl

Insektycyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek owa­do­bój­czy


Źródła:

Wiktionary

Inseminacja

sztucz­ne za­płod­nie­nie zwie­rząt ho­dow­la­nych; una­sien­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. sztucz­ne za­płod­nie­nie po­przez wpro­wa­dze­nie do dróg rod­nych sa­mi­cy na­sie­nia po­bra­ne­go od samca;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inseminacyjny

do­ty­czą­cy in­se­mi­na­cji


Źródła:

SJP.pl

Inseminator

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie in­se­mi­na­cji (sztucz­ne­go una­sien­nie­nia)


In­se­mi­na­tor – osoba do­ko­nu­ją­ca pro­ce­du­ry in­se­mi­na­cji.

Praca in­se­mi­na­to­ra po­le­ga na wpro­wa­dze­niu na­sie­nia, za po­mo­cą spe­cjal­nych in­stru­men­tów, do dróg rod­nych sa­mi­cy celem jej za­płod­nie­nia. Na­sie­nie jest po­zy­ski­wa­ne z ban­ków na­sie­nia, które są pro­wa­dzo­ne przez wy­spe­cja­li­zo­wa­ne jed­nost­ki. W Pol­sce po­zy­ski­wa­niem, gro­ma­dze­niem i prze­cho­wy­wa­niem zam­ro­żo­ne­go na­sie­nia zaj­mu­ją się mię­dzy in­ny­mi "Sta­cje Ho­dow­li i Una­sien­nia­nia Zwie­rząt".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inseminatorka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie in­se­mi­na­cji (sztucz­ne­go una­sien­nie­nia)


Źródła:

SJP.pl

Inseminować

1. wpro­wa­dzać plem­ni­ki do dróg rod­nych ko­bie­ty lub sa­mi­cy; sztucz­nie za­pład­niać;
2. in­se­mi­no­wać się - pod­da­wać się za­bie­go­wi sztucz­ne­go za­płod­nie­nia


Źródła:

SJP.pl

Inserat

daw­niej: ogło­sze­nie w cza­so­pi­śmie, anons


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ogło­sze­nie opu­bli­ko­wa­ne w pra­sie


In­se­rat (łac. "in­se­ro", wkła­dam, włą­czam, wsta­wiam) – kopia spo­rzą­dzo­na dla od­bior­cy do­ku­men­tu, bę­dą­ca nie tylko pot­wier­dze­niem zgod­no­ści kopii z ory­gi­na­łem, ale rów­nież tre­ści ory­gi­na­łu przez jej pow­tó­rze­nie wy­łącz­nie dla od­bior­cy. Wpi­sy­wa­no je czę­sto do ksiąg zwa­nych ko­pia­riu­sza­mi, bę­dą­cych zbio­rem kopii do­ku­men­tów, które otrzy­mał od­bior­ca z róż­nych źró­deł.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inserować

prze­sta­rza­łe: pot­wier­dzać, zat­wier­dzać


Źródła:

SJP.pl

Insert

kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra; In­sert


In­sert – kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra ar­chi­tek­tu­ry PC. Zgod­nie z przez­na­cze­niem i nazwą naj­częst­szym jego za­sto­so­wa­niem jest prze­łą­cza­nie mię­dzy try­ba­mi wsta­wia­nia (do­myśl­ny) i nad­pi­sy­wa­nia pod­czas wpro­wa­dza­nia tek­stu. W pro­gra­mie Mi­cro­soft Word można przy­pi­sać mu za­miast tego funk­cję wkle­ja­nia ze schow­ka sy­ste­mo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Insertować

re­kla­mo­wać jakiś pro­dukt lub usłu­gę przez ulot­kę, fol­der itp., wkła­da­ne lub wkle­ja­ne do ga­ze­ty lub cza­so­pis­ma


Źródła:

SJP.pl

Insertowy

→ in­sert


Patrz:insert

Źródła:

SJP.pl

Inset

wstaw­ka, wkład­ka


Źródła:

SJP.pl

Inshallah

[czy­taj: in­sza­la] z arab­skie­go: jak Bóg da, jeśli taka bę­dzie wola Boga; in­szal­lah


Źródła:

SJP.pl

Insider

[czy­taj: in­saj­der] osoba w or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji po­sia­da­ją­ca in­for­ma­cje nie­do­stęp­ne dla in­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­sia­da­ją­ca in­for­ma­cje nie­do­stęp­ne dla więk­szo­ści in­nych ze wzglę­du na przy­na­leż­ność do danej or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insiderka

→ in­si­der [czy­taj: in­saj­der­ka]


Źródła:

SJP.pl

Insiderski

[czy­taj: in­saj­der­ski] przez­na­czo­ny dla wta­jem­ni­czo­nych, wą­skiej grupy od­bior­ców


Źródła:

SJP.pl

Inskrypcja

napis wy­ry­ty w ma­te­ria­le trwa­łym, zwy­kle na na­grob­kach, ta­bli­cach pa­miąt­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. trwa­ły, pa­miąt­ko­wy napis zwy­kle wy­ku­ty w ka­mie­niu, cza­sem wy­ry­ty w me­ta­lu lub drew­nie;

 (1.2) daw. praw. wpis w księ­dze wie­czy­stej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inskrypcyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) przy uży­ciu in­skryp­cji


Źródła:

Wiktionary

Inskrypcyjny

→ in­skryp­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­skryp­cją, do­ty­czą­cy in­skryp­cji


Patrz:inskrypcja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insolacja

dzia­ła­nie świa­tła sło­necz­ne­go; na­sło­necz­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­dzia­ły­wa­nie pro­mie­ni sło­necz­nych

 (1.2) fiz. me­trol. na­tę­że­nie pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go na po­wierzch­nię;


In­so­la­cja, na­sło­necz­nie­nie – wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca śred­nią moc pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go przy­pa­da­ją­cą na jed­nost­kę po­wierzch­ni po­zio­mej.

Jest ona równa sto­sun­ko­wi ener­gii pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go, pa­da­ją­ce­go w okre­ślo­nym cza­sie na daną po­wierzch­nię do pola tej po­wierzch­ni i czasu. Jed­nost­ką w ukła­dzie SI jest W/m², w tech­ni­ce sto­su­je się też jed­nost­kę kWh/rok/m².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Insolacyjny

zwią­za­ny z in­so­la­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­so­la­cją, do­ty­czą­cy in­so­la­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insomnia

bez­sen­ność; dys­som­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Insorpcja

prze­cho­dze­nia sub­stan­cji ze świa­tła je­li­ta do jego błony ślu­zo­wej; wchła­nia­nie


Źródła:

SJP.pl

Insourcing

In­so­ur­cing – prze­ka­za­nie pro­ce­sów lub dzia­łań biz­ne­so­wych jed­nost­ki, re­a­li­zo­wa­nych w ra­mach dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej przez zew­nętrz­nych usłu­go­daw­ców/do­staw­ców do wew­nętrz­nej, wy­o­dręb­nio­nej i wy­spe­cja­li­zo­wa­nej ko­mór­ki or­ga­ni­za­cyj­nej.

De­cyz­ja o wy­ko­rzy­sta­niu in­so­ur­cin­gu wy­ni­kać może np.


Źródła:

Wikipedia

Insourcingowy

→ in­so­ur­cing [czy­taj: in­sors-in­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Insp.

in­spek­tor


skrót

 (1.1) = in­spek­tor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspekcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­spekt


Źródła:

Wiktionary

Inspekcja

1. kon­tro­lo­wa­nie, spraw­dza­nie dzia­łal­no­ści;
2. daw­niej: na­dzór, dozór;
3. in­sty­tu­cja, urząd upraw­nio­ny do kon­tro­li i na­dzo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­tro­la dzia­łal­no­ści ja­kiejś in­sty­tu­cji lub stanu ja­kie­goś miej­sca

 (1.2) urząd na­dzo­ru­ją­cy i kon­tro­lu­ją­cy stan lub pracę cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inspekcyjny

zwią­za­ny z in­spek­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­spek­cją, do­ty­czą­cy in­spek­cji; słu­żą­cy do in­spek­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspekt

płyt­ka skrzy­nia bez dna do upra­wy ro­ślin w okre­sie wios­ny i póź­nej je­sie­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. skrzy­nia bez dna z przesz­klo­nym zam­knię­ciem do upra­wy ro­ślin;


In­spekt, przy­spiesz­nik – urzą­dze­nie, dzię­ki któ­re­mu moż­li­wa jest upra­wa ro­ślin w ciągu zimy, wczes­nej wios­ny, czy póź­nej je­sie­ni w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go.

In­spek­tem jest zwy­kle skrzy­nia wy­ko­na­na z drew­na, lek­kie­go be­to­nu lub two­rzyw sztucz­nych, na­kry­ta okna­mi in­spek­to­wy­mi, wpu­szczo­na na stałe w zie­mię lub cza­sem prze­no­śna.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inspektor

1. osoba upo­waż­nio­na do kon­tro­lo­wa­nia dzia­łal­no­ści in­sty­tu­cji, przed­się­biorstw; re­wi­zor; kon­tro­ler; re­wi­dent; lu­stra­tor; na­dzor­ca; wi­zy­ta­tor
2. sto­pień ofi­cer­ski w po­li­cji;
3. ofi­cer ma­ją­cy sto­pień in­spek­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urzęd­nik, który kon­tro­lu­je pracę in­sty­tu­cji do­ko­nu­jąc in­spek­cji

 (1.2) sto­pień ofi­cer­ski w po­li­cji


To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „In­spek­tor”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inspektorat

1. urząd spra­wu­ją­cy na­dzo­ru­ją­cy pod­le­głe sobie in­sty­tu­cje na ja­kimś ob­sza­rze;
2. ob­szar pracy ta­kie­go urzę­du;
3. sie­dzi­ba ta­kie­go urzę­du;
4. biuro in­spek­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Inspektoria

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w struk­tu­rach niek­tó­rych zgro­ma­dzeń za­kon­nych


Źródła:

SJP.pl

Inspektorka

1. ko­bie­ta upo­waż­nio­na do kon­tro­lo­wa­nia dzia­łal­no­ści in­sty­tu­cji, przed­się­biorstw; kon­tro­ler­ka; re­wi­dent­ka; lu­stra­tor­ka; wi­zy­ta­tor­ka;
2. ko­bie­ta ma­ją­ca sto­pień in­spek­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Inspektorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą in­spek­to­ra, do­ty­czą­cy in­spek­to­ra


Źródła:

Wiktionary

Inspektowy

zwią­za­ny z in­spek­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ogrod. zwią­za­ny z in­spek­tem, do­ty­czą­cy in­spek­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspicjencki

zwią­za­ny z in­spi­cjen­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­spi­cjen­tem, wła­ści­wy in­spi­cjen­to­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspicjent

pra­cow­nik te­a­tru, zaj­mu­ją­cy się tech­nicz­ną stro­ną przed­sta­wie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. pra­cow­nik od­po­wia­da­ją­cy za tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­nę przed­sta­wie­nia;


In­spi­cjent – w te­a­trze lub ope­rze osoba od­po­wia­da­ją­ca za ko­or­dy­na­cję i zgod­ność z pla­nem prze­bie­gu przed­sta­wie­nia, pra­cow­nik te­a­tru czu­wa­ją­cy nad tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­ną przed­sta­wie­nia. Pod­czas trwa­nia spek­ta­klu jest naj­waż­niej­szą osobą w te­a­trze, od niego za­le­ży po­myśl­ność wszyst­kich wejść ak­to­rów lub so­li­stów i zmian de­ko­ra­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inspicjentka

pra­cow­ni­ca te­a­tru, zaj­mu­ją­ca się tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­ną spek­ta­klu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. pra­cow­ni­ca od­po­wia­da­ją­ca za tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­nę przed­sta­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspicjentura

za­ję­cie pra­cow­ni­ka te­a­tru po­le­ga­ją­ce na czu­wa­niu nad tech­nicz­ną i or­ga­ni­za­cyj­ną stro­ną przed­sta­wie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. zawód, za­ję­cie in­spi­cjen­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspiracja

1. natch­nie­nie, zapał twór­czy;
2. wpływ wy­wie­ra­ny na kogoś, su­ge­stia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) natch­nie­nie, twór­czy zapał, wena

 (1.2) wpływ wy­wie­ra­ny na kogoś; im­puls, bo­dziec bę­dą­cy przy­czy­ną dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspiracyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­spi­ra­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są in­spi­ra­cyj­ni


Źródła:

Wiktionary

Inspiracyjny

zwią­za­ny z in­spi­ra­cją


Źródła:

SJP.pl

Inspirator

osoba, która in­spi­ru­je, daje im­puls do cze­goś; przy­wód­ca du­cho­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto za­chę­ca, daje po­mysł, su­ge­ru­je, in­spi­ru­je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspiratorka

ko­bie­ta, która in­spi­ru­je, daje im­puls do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Inspirować

1. wy­wie­rać wpływ, natch­nąć, po­bu­dzać do dzia­ła­nia, zwła­szcza twór­cze­go;
2. in­spi­ro­wać się:
a) czer­pać skądś natch­nie­nie, po­mysł, kon­cep­cję;
b) in­spi­ro­wać jeden dru­gie­go


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­spi­ro­wać)

 (1.1) do­star­czać natch­nie­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­spi­ro­wać się (dk. za­in­spi­ro­wać się)

 (2.1) czer­pać natch­nie­nie

 (2.2) in­spi­ro­wać sie­bie naw­za­jem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inspirująco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­spi­ru­ją­cy, dając in­spi­ra­cję


Źródła:

Wiktionary

Inspirujący

taki, który po­bu­dza do dzia­ła­nia, daje natch­nie­nie, su­ge­ru­je po­mysł


Źródła:

SJP.pl

Inst.

in­styt.;
1. skrót od: in­sty­tu­cja, in­sty­tu­cjo­nal­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: in­sty­tut, in­sty­tu­to­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Insta

po­tocz­nie: In­sta­gram (ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy); Insta


Źródła:

SJP.pl

Instagram

fo­to­gra­ficz­ny ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. społ. in­ter­ne­to­wy, fo­to­gra­ficz­ny ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy z ele­men­ta­mi bloga;


In­sta­gram (do 6 paź­dzier­ni­ka 2010 roku jako Burbn) – fo­to­gra­ficz­ny ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy ho­stin­gu zdjęć, po­łą­czo­ny z apli­ka­cją o tej samej naz­wie (do­stęp­ną na sy­ste­my ope­ra­cyj­ne iOS i An­dro­id), który umoż­li­wia użyt­kow­ni­kom edy­cję zdjęć i fil­mów czy sto­so­wa­nie do nich fil­trów cy­fro­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instagramer

użyt­kow­nik In­sta­gra­ma (ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go); in­sta­gra­mo­wicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) twór­ca tre­ści w ser­wi­sie In­sta­gram


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instagramerka

użyt­kow­nicz­ka In­sta­gra­ma (ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go); in­sta­gra­mo­wicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Instagramerski

→ in­sta­gra­mer


Patrz:instagramer

Źródła:

SJP.pl

Instagramować

po­tocz­nie: ko­rzy­stać w ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go In­sta­gram


Źródła:

SJP.pl

Instagramowicz

użyt­kow­nik In­sta­gra­ma (ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go); in­sta­gra­mer


Źródła:

SJP.pl

Instagramowiczka

użyt­kow­nicz­ka In­sta­gra­ma (ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go); in­sta­gra­mer­ka


Źródła:

SJP.pl

Instagramowy

→ In­sta­gram


Patrz:Instagram

Źródła:

SJP.pl

Instalacja

1. ogół urzą­dzeń do­pro­wa­dza­ją­cych elek­trycz­ność, gaz, wodę itp. do ja­kichś bu­dyn­ku lub po­mie­szcze­nia;
2. za­kła­da­nie gdzieś urzą­dzeń tech­nicz­nych;
3. urzą­dza­nie sie­bie lub kogoś w nowym miej­scu;
4. wgry­wa­nie no­we­go pro­gra­mu do kom­pu­te­ra;
5. dzie­ło pla­stycz­ne zbu­do­wa­ne przez ar­ty­stę w za­sta­nej prze­strze­ni lub or­ga­ni­zu­ją­ce prze­strzeń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. czyn­ność in­sta­lo­wa­nia – mon­to­wa­nie cze­goś z czę­ści i po­dze­spo­łów

 (1.2) techn. sy­stem urzą­dzeń, prze­wo­dów two­rzą­cy jakąś ca­łość

 (1.3) szt. prze­strzen­ne dzie­ło sztu­ki za­a­ran­żo­wa­ne z przed­mio­tów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instalacyjny

zwią­za­ny z in­sta­la­cją


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­sta­la­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instalator

1. pra­cow­nik mon­tu­ją­cy w wyz­na­czo­nych miej­scach okre­ślo­ne urzą­dze­nia, sprzę­ty i prze­wo­dy;
2. ar­ty­sta two­rzą­cy dzie­ła sztu­ki po­przez łą­cze­nie kilku przed­mio­tów w jedną kom­po­zy­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. osoba za­kła­da­ją­ca in­sta­la­cję

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy in­sta­lu­ją­cy opro­gra­mo­wa­nie i przy­go­to­wu­ją­cy go do użyt­ko­wa­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instalatorka

ko­bie­ta za­kła­da­ją­ca in­sta­la­cję, in­sta­lu­ją­ca coś


Źródła:

SJP.pl

Instalatorstwo

mon­to­wa­nie w wyz­na­czo­nych miej­scach okre­ślo­nych urzą­dzeń, sprzę­tów i prze­wo­dów


Źródła:

SJP.pl

Instalka

po­tocz­nie: pro­gram in­sta­la­cyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. in­form. plik in­sta­la­cyj­ny

 (1.2) pot. in­form. płyta in­sta­la­cyj­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­sta­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Instalować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. mon­to­wać ja­kieś urzą­dze­nie do pracy w danym miej­scu lub wa­run­kach

 (1.2) in­form. umie­szczać pro­gram kom­pu­te­ro­wy na kom­pu­te­rze tak, aby po­praw­nie dzia­łał

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­sta­lo­wać się

 (2.1) pot. wpro­wa­dzać się do no­we­go miesz­ka­nia, po­ko­ju itp., urzą­dzać się


Źródła:

Wiktionary

Instamatka

ko­bie­ta pu­bli­ku­ją­ca w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych tre­ści zwią­za­ne z ciążą i wy­cho­wy­wa­niem swo­je­go dziec­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. środ. ko­bie­ta pu­bli­ku­ją­ca na In­sta­gra­mie (hob­by­stycz­nie lub za­rob­ko­wo) tre­ści zwią­za­ne z ciążą, ro­dzi­ciel­stwem oraz roz­wo­jem swego dziec­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instancja

stop­nie w hie­rar­chii wła­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. dany sto­pień or­ga­ni­za­cyj­ny w ukła­dzie pod­le­głych sobie in­sty­tu­cji

 (1.2) daw. proś­ba za kimś

 (1.3) in­form. obiekt klasy, eg­zem­plarz kla­sy­fi­ka­to­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instancyjność

→ in­stan­cyj­ny


Patrz:instancyjny

Źródła:

SJP.pl

Instancyjny

zwią­za­ny z in­stan­cją


Źródła:

SJP.pl

Instant

o pro­duk­cie spo­żyw­czym: bę­dą­cy w po­sta­ci łatwo roz­pu­szczal­ne­go prosz­ku


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. bły­ska­wicz­ny, na­tych­mia­sto­wy – o po­tra­wach i pro­duk­tach w hand­lu, go­to­wych po za­la­niu wrząt­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instantyzacja

pro­ces na­da­wa­nia kon­cen­tra­tom spo­żyw­czym w po­sta­ci prosz­ku włas­no­ści umoż­li­wia­ją­cych bar­dzo szyb­ką roz­pu­szczal­ność


In­stan­ty­za­cja – pro­ces do­pro­wa­dze­nia roz­drob­nio­ne­go lub wręcz sprosz­ko­wa­ne­go kon­cen­tra­tu pro­duk­tu spo­żyw­cze­go do ta­kie­go stanu, w któ­rym można go łatwo, a prze­de wszyst­kim szyb­ko roz­pro­wa­dzić lub roz­pu­ścić w wo­dzie w celu bez­poś­red­nie­go spo­ży­cia lub na­tych­mia­sto­we­go wy­ko­na­nia na nim ko­lej­nych czyn­no­ści przy­go­to­waw­czych (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Instr.

skrót od:
1. in­struk­cja, in­struk­tor;
2. in­stru­ment


Źródła:

SJP.pl

Instrucz

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, łą­cząc się z Wę­go­ra­pą two­rzy Pre­go­łę;


In­strucz (ros. Инструч; hist. "Wy­struć", "In­ster") – do­pływ Pre­go­ły. Ma swe źró­dła we wschod­niej czę­ści ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go w są­siedzt­wie miej­sco­wo­ści Praw­di­no. Uj­ście In­stru­czy znaj­du­je się w Czer­nia­chow­sku, gdzie w po­łą­cze­niu z Wę­go­ra­pą two­rzy Pre­go­łę. Dłu­gość rzeki – 111 km[].


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Instrukcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór zasad za­le­ca­ją­cych po­stę­po­wa­nie w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie

 (1.2) książ­ka lub bro­szu­ra z opi­sem dzia­ła­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Instrukcyjny

zwią­za­ny z in­struk­cją; ma­ją­cy in­for­mo­wać, in­stru­o­wać; in­struk­ta­żo­wy


Źródła:

SJP.pl

Instruktarz

prze­sta­rza­le:
1. zbiór in­struk­cji, prze­pi­sów;
2. prze­pi­sy skar­bo­we; ta­ry­fa ceł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zbiór in­struk­cji

 (1.2) daw. urz. ta­ry­fa ceł


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instruktaż

udzie­la­nie in­struk­cji; in­stru­o­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) udzie­la­nie komuś in­struk­cji, wska­zó­wek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instruktażowy

zwią­za­ny z in­struk­ta­żem; ma­ją­cy in­for­mo­wać, in­stru­o­wać; in­struk­cyj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­struk­ta­żu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instruktor

osoba uczą­ca prak­tycz­nych umie­jęt­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba in­stru­u­ją­ca, uczą­ca na kur­sie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instruktorka

ko­bie­ta uczą­ca prak­tycz­nych umie­jęt­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta in­stru­u­ją­ca, uczą­ca na kur­sie

 (1.2) harc. człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji har­cer­skiej, peł­nią­ca funk­cje wy­cho­waw­cze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instruktorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­struk­to­rem, do­ty­czą­cy in­struk­to­ra

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy dla in­struk­to­ra


Źródła:

Wiktionary

Instruktorstwo

za­ję­cie in­struk­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Instruktywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­struk­tyw­nie


Źródła:

SJP.pl

Instruktywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­struk­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Instruktywny

książ­ko­wo: po­ma­ga­ją­cy w zro­zu­mie­niu cze­goś; po­u­cza­ją­cy, kształ­cą­cy


Źródła:

SJP.pl

Instrumencik

zdrob­nie­nie od: in­stru­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­stru­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instrument

1. przy­rząd uży­wa­ny do wyt­wa­rza­nia dźwię­ków mu­zycz­nych;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) przy­rząd uży­wa­ny do czyn­no­ści wy­ma­ga­ją­cych pre­cyz­ji (np. in­stru­men­ty chi­rur­gicz­ne);
3. śro­dek słu­żą­cy do re­a­li­za­cji cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. przy­rząd wyt­wa­rza­ją­cy dźwięk, zob. in­stru­ment mu­zycz­ny.

 (1.2) med. na­rzę­dzie chi­rur­gicz­ne;

 (1.3) techn. na­rzę­dzie

 (1.4) techn. przy­rząd po­mia­ro­wy;

 (1.5) przen. śro­dek słu­żą­cy re­a­li­za­cji celu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instrumentacja

1. opis par­ty­tu­ro­wy uży­cia po­szcze­gól­nych in­stru­men­tów w ut­wo­rze or­kie­stro­wym;
2. układ dźwię­ków mowy w ut­wo­rze li­te­rac­kim, sto­so­wa­ny dla osią­gnię­cia efek­tu ar­ty­stycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) aran­ża­cja mu­zy­ki wy­ko­ny­wa­nej przez or­kie­strę


In­stru­men­ta­cja (też or­kie­stra­cja) – po­ję­cie uży­wa­ne w mu­zy­ce, zwła­szcza w kom­po­zy­cji; ma wiele zna­czeń:

Znamy ze­pew­ne z hi­sto­rii cykl mi­nia­tur for­te­pia­no­wych "Obraz­ki z wy­sta­wy" Mo­de­sta Mu­sorg­skie­go, ge­nial­ne zin­stru­men­to­wa­nych przez Ma­u­ri­ce'a Ra­ve­la, który prze­ło­żył fak­tu­rę for­te­pia­no­wą na sym­fo­nicz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instrumentacyjny

zwią­za­ny z in­stru­men­ta­cją


Źródła:

SJP.pl

Instrumental

po­tocz­nie: in­stru­men­tal­ny utwór mu­zycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Instrumentalis

na­rzęd­nik; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. piąty przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: z (za, pod, przed, nad) kim? z (za, pod, przed, nad) czym?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje do­peł­nie­nia bliż­sze­go, dal­sze­go, oko­licz­ni­ka oraz orzecz­ni­ka;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka


Źródła:

SJP.pl

Instrumentalista

1. osoba gra­ją­ca na ja­kimś in­stru­men­cie;
2. w fi­lo­zo­fii: zwo­len­nik in­stru­men­ta­liz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, gra­ją­cy na in­stru­men­cie

 (1.2) filoz. prag­ma­tyk wyz­na­ją­cy in­stru­men­ta­lizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instrumentalistka

→ in­stru­men­ta­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, dziew­czy­na gra­ją­ca na in­stru­men­cie


Patrz:instrumentalista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instrumentalistyka

dzie­dzi­na do­ty­czą­ca gry na in­stru­men­tach mu­zycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Instrumentalizacja

1. wy­ko­na­nie ut­wo­ru za po­mo­cą in­stru­men­tów;
2. wy­po­sa­że­nie cze­goś, np. sta­no­wi­ska pracy, w od­po­wied­nie in­stru­men­ty; oprzy­rzą­do­wa­nie;
3. przed­mio­to­we wy­ko­rzy­sta­nia in­nych ludzi lub dóbr (etyki, re­li­gii, prawa) dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści; uprzed­mio­to­wie­nie;
4. w in­for­ma­ty­ce: do­da­nie kodu do pro­gra­mu w celu zbie­ra­nia in­for­ma­cji o jego za­cho­wa­niu pod­czas wy­ko­na­nia;
5. in­stru­men­ta­li­za­cja gło­sko­wa - dobór brzmie­nia dźwię­ków mowy w ut­wo­rze li­te­rac­kim; in­stru­men­ta­cja gło­sko­wa


Źródła:

SJP.pl

Instrumentalizm

w fi­lo­zo­fii: kon­cep­cja, we­dług któ­rej wie­dza i dzia­łal­ność ludz­ka są tylko re­ak­cja­mi na bodź­ce śro­do­wi­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) współ­czes­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny bę­dą­cy od­mia­ną prag­ma­tyz­mu; w fi­lo­zo­fii nauki, po­gląd ten okre­śla kon­cep­ty i te­o­rie je­dy­nie jako na­rzę­dzia (in­stru­men­ty), któ­rych war­tość jest mie­rzo­na, nie po­przez ich praw­dzi­wość czy fał­szy­wość, lecz po­przez ich efek­tyw­ność w tłu­ma­cze­niu i prze­wi­dy­wa­niu zja­wisk;


In­stru­men­ta­lizm (łac. "in­stru­men­tum" "na­rzę­dzie"), ("fi­lo­zof.") – współ­czes­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny bę­dą­cy od­mia­ną prag­ma­tyz­mu. We­dług niego cała wie­dza i wszel­ka dzia­łal­ność ludz­ka peł­nią je­dy­nie funk­cje in­stru­men­tal­ne, czyli sta­no­wią na­rzę­dzia (in­stru­men­ty) słu­żą­ce przy­sto­so­wy­wa­niu się do śro­do­wi­ska i opa­no­wy­wa­niu go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instrumentalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­stru­men­ta­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Instrumentalizować

wy­ko­rzy­sty­wać in­nych ludzi lub dobra (etykę, re­li­gię, prawo) dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści; re­du­ko­wać kogoś lub coś do na­rzę­dzia swo­ich celów, uprzed­mio­to­wiać


Źródła:

SJP.pl

Instrumentalnie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób in­stru­men­tal­ny


In­stru­men­tal­nie – album kom­pi­la­cyj­ny ze­spo­łu Kombi Ło­sow­ski wy­da­ny 16 maja 2025 na­kła­dem SL Music.

Wy­daw­nict­wo za­wie­ra ut­wo­ry in­stru­men­tal­ne grupy za­gra­ne w no­wych aran­ża­cjach oraz z lat 2009 i 2021, wy­da­ne wcze­śniej na al­bu­mach "Za­cza­ro­wa­ne Mia­sto" i "Mi­ne­rał życia". Zna­la­zły się też na nim trzy ut­wo­ry pre­mie­ro­we. Do „Cy­fro­wej gry” i „Ko­ro­na­cji” ut­wo­rzo­no te­le­dy­ski.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Instrumentalność

→ in­stru­men­tal­ny


Patrz:instrumentalny

Źródła:

SJP.pl

Instrumentalny

1. wy­ko­ny­wa­ny przy po­mo­cy pre­cy­zyj­ne­go na­rzę­dzia;
2. wy­ko­ny­wa­ny na in­stru­men­cie mu­zycz­nym; przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia na in­stru­men­tach mu­zycz­nych;
3. bę­dą­cy środ­kiem do osią­gnię­cia ja­kie­goś celu; trak­to­wa­ny jako na­rzę­dzie do osią­gnię­cia celu


przy­miot­nik

 (1.1) muz. wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą in­stru­men­tów mu­zycz­nych, bez udzia­łu śpie­wu

 (1.2) trak­to­wa­ny jako śro­dek do celu

 (1.3) prze­pro­wa­dza­ny z uży­ciem niez­wy­kle do­kład­ne­go sprzę­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instrumentarium

1. ze­staw na­rzę­dzi, przy­rzą­dów słu­żą­cych do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści, za­bie­gów;
2. w mu­zy­ce: ogół in­stru­men­tów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ja­kiejś epoki lub ro­dza­ju mu­zy­ki;
3. w prze­no­śni: ogół metod i środ­ków słu­żą­cych re­a­li­za­cji okre­ślo­ne­go za­da­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ze­staw na­rzę­dzi słu­żą­cych wy­ko­ny­wa­niu pre­cy­zyj­nych czyn­no­ści

 (1.2) in­stru­men­ty mu­zycz­ne bę­dą­ce w uży­ciu w okre­ślo­nej epoce lub ze­spo­le

 (1.3) ze­staw metod po­ma­ga­ją­cych osią­gnąć okre­ślo­ny cel


In­stru­men­ta­rium, in­stru­men­ta­rium mu­zycz­ne – ter­min oz­na­cza­ją­cy grupę in­stru­men­tów mu­zycz­nych i uży­wa­ny w kon­tek­stach:

Prak­tycz­ne wy­ko­rzy­sta­nie (czyli in­stru­men­ta­cja) in­stru­men­ta­rium współ­czes­ne­go jest przed­mio­tem dzia­łu te­o­rii mu­zy­ki zwa­ne­go in­stru­men­toz­naw­stwem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instrumentariusz

pra­cow­nik służ­by zdro­wia po­da­ją­cy chi­rur­go­wi na­rzę­dzia w cza­sie za­bie­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pie­lę­gniarz asy­stu­ją­cy przy ope­ra­cji, po­ma­ga­ją­cy przy jej przy­go­to­wa­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instrumentariuszka

pra­cow­ni­ca służ­by zdro­wia po­da­ją­ca chi­rur­go­wi na­rzę­dzia w cza­sie za­bie­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pie­lę­gniar­ka asy­stu­ją­ca przy ope­ra­cji, po­ma­ga­ją­ca przy jej przy­go­to­wa­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instrumentarstwo

1. gałąź prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją in­stru­men­tów mu­zycz­nych;
2. nauka o in­stru­men­tach mu­zycz­nych; in­stru­men­to­lo­gia, or­ga­no­lo­gia, in­stru­men­toz­naw­stwo


Źródła:

SJP.pl

Instrumentator

pie­lę­gniarz po­da­ją­cy na­rzę­dzia chi­rur­gicz­ne przy ope­ra­cji; in­stru­men­ta­riusz


Źródła:

SJP.pl

Instrumentatorka

pie­lę­gniar­ka po­da­ją­ca na­rzę­dzia chi­rur­gicz­ne przy ope­ra­cji; in­stru­men­ta­riusz­ka


Źródła:

SJP.pl

Instrumentolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się hi­sto­rią, bu­do­wą i włas­no­ścia­mi in­stru­men­tów mu­zycz­nych; in­stru­men­toz­naw­ca, or­ga­no­log


Źródła:

SJP.pl

Instrumentologia

nauka o in­stru­men­tach mu­zycz­nych; or­ga­no­lo­gia, in­stru­men­toz­naw­stwo, in­stru­men­tar­stwo


Nie mylić z: in­stru­men­toz­naw­stwo.

In­stru­men­to­lo­gia, ina­czej or­ga­no­lo­gia – dział mu­zy­ko­lo­gii, któ­re­go przed­mio­tem jest hi­sto­ria in­stru­men­tów mu­zycz­nych, roz­wój ich kon­struk­cji, wła­ści­wo­ści aku­stycz­nych i odt­wór­czych, tech­no­lo­gia wyt­wa­rza­nia oraz kla­sy­fi­ka­cja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Instrumentologiczny

do­ty­czą­cy dzie­dzi­ny nauki zaj­mu­ją­cej się in­stru­men­ta­mi mu­zycz­ny­mi; in­stru­men­toz­naw­czy, or­ga­no­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Instrumentować

1. opra­co­wy­wać utwór mu­zycz­ny na po­szcze­gól­ne in­stru­men­ty ze­spo­łu;
2. śro­do­wi­sko­wo: po­da­wać na­rzę­dzia chi­rur­gicz­ne przy ope­ra­cji;
3. w gór­nict­wie: usu­wać zag­woż­dże­nie ot­wo­ru wiert­ni­cze­go;
4. daw­niej: in­sta­lo­wać, mia­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Instrumentowy

→ in­stru­ment


Patrz:instrument

Źródła:

SJP.pl

Instrumentoznawca

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się hi­sto­rią, bu­do­wą i włas­no­ścia­mi in­stru­men­tów mu­zycz­nych; in­stru­men­to­log, or­ga­no­log


Źródła:

SJP.pl

Instrumentoznawczy

do­ty­czą­cy dzie­dzi­ny nauki zaj­mu­ją­cej się in­stru­men­ta­mi mu­zycz­ny­mi; in­stru­men­to­lo­gicz­ny, or­ga­no­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Instrumentoznawstwo

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się in­stru­men­ta­mi mu­zycz­ny­mi; in­stru­men­to­lo­gia, or­ga­no­lo­gia, in­stru­men­tar­stwo


In­stru­men­toz­naw­stwo − dział nauki z dzie­dzi­ny sztuk mu­zycz­nych w dy­scy­pli­nie te­o­ria mu­zy­ki, któ­re­go przed­mio­tem jest ogół in­stru­men­tów mu­zycz­nych (współ­czes­ne­go oraz daw­ne­go in­stru­men­ta­rium mu­zycz­ne­go) pod kątem ich bu­do­wy, kon­struk­cji, po­cho­dze­nia oraz wy­ko­rzy­sta­nia w prak­ty­ce (patrz: in­stru­men­ta­cja).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Instruowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­stru­o­wać.


Źródła:

Wiktionary

Instruować

wy­da­wać in­struk­cje, po­u­czać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­da­wać in­struk­cje, po­u­czać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instygator

1. oskar­ży­ciel pu­blicz­ny, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu pro­ku­ra­to­ro­wi;
2. daw­niej: ten, kto pod­ju­dza; po­dże­gacz, pod­ju­dzacz, pro­wo­dyr


Źródła:

SJP.pl

Instygatorka

1. oskar­ży­ciel­ka pu­blicz­na, od­po­wia­da­ją­ca dzi­siej­sze­mu pro­ku­ra­to­ro­wi;
2. daw­niej: ta, która pod­ju­dza; po­dże­gacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Instygatorski

→ in­sty­ga­tor


Patrz:instygator

Źródła:

SJP.pl

Instygować

daw­niej: na­ma­wiać, go­rą­co za­chę­cać, po­dże­gać, ju­dzić


Źródła:

SJP.pl

Instynkt

1. dy­spo­zy­cja psy­chicz­na, umie­jęt­ność ro­bie­nia cze­goś; skłon­ność, zdol­ność;
2. wro­dzo­na zdol­ność do zło­żo­nych, waż­nych ży­cio­wo, choć nie­uś­wia­do­mio­nych dzia­łań


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wro­dzo­na zdol­ność nie­ra­cjo­nal­ne­go, acz adek­wat­ne­go za­cho­wy­wa­nia się w danej sy­tu­a­cji

 (1.2) biol. wro­dzo­na zdol­ność ży­wych or­ga­niz­mów do zło­żo­nych, ce­lo­wych dzia­łań, swo­i­stych dla da­ne­go ga­tun­ku i waż­nych dla przetr­wa­nia;


In­stynkt (łac. "in­stinc­tus – pod­nie­ta, popęd") – dy­spo­zy­cja biop­sy­chicz­na, która po­wo­du­je, że osob­nik w nią wy­po­sa­żo­ny za­cho­wu­je się (lub pra­gnie się za­cho­wy­wać) w okre­ślo­ny spo­sób, a także "wro­dzo­na zdol­ność wy­ko­ny­wa­nia pew­nych czyn­no­ści ste­re­o­ty­po­wych, nie­wy­u­czo­nych, mniej lub bar­dziej skom­pli­ko­wa­nych swo­i­stych dla da­ne­go ga­tun­ku istot­nych dla jego przetr­wa­nia".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instynktownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­stynk­tow­ny


Źródła:

Wiktionary

Instynktowność

→ in­stynk­tow­ny


Patrz:instynktowny

Źródła:

SJP.pl

Instynktowny

wy­ni­ka­ją­cy z in­stynk­tu, opar­ty na in­stynk­cie; odru­cho­wy, bez­wied­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: in­stynkt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instynktowość

odru­cho­wość, im­pul­syw­ność


Źródła:

SJP.pl

Instynktowy

zwią­za­ny z in­stynk­tem (w ści­ślej­szym zna­cze­niu wro­dzo­nej zdol­no­ści dzie­dzi­cze­nia)


Źródła:

SJP.pl

Instyt.

inst.;
1. skrót od: in­sty­tu­cja, in­sty­tu­cjo­nal­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: in­sty­tut, in­sty­tu­to­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Instytucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­sty­tut


Źródła:

Wiktionary

Instytucja

1. za­kład re­a­li­zu­ją­cy okre­ślo­ne dzia­ła­nia
2. w pra­wie: ze­spół norm or­ga­ni­zu­ją­cych jakąś dzie­dzi­nę życia; or­ga­ni­za­cja opar­ta na tych nor­mach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład o cha­rak­te­rze pu­blicz­nym zaj­mu­ją­cy się okre­ślo­nym za­kre­sem spraw

 (1.2) ze­spół norm praw­nych lub oby­cza­jo­wych do­ty­czą­cych or­ga­ni­za­cji ja­kiejś dzie­dzi­ny życia

 (1.3) or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ją­ca na pod­sta­wie tych norm

 (1.4) wy­peł­nia­na przez jakąś osobę funk­cja spo­łecz­na, czę­sto nies­for­ma­li­zo­wa­na, ro­zu­mia­na jako in­sty­tu­cja (1.1) w zna­cze­niu prze­no­śnym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instytucjonalizacja

1. pro­ces prze­cho­dze­nia od nie­for­mal­nych spo­so­bów dzia­ła­nia spo­łecz­ne­go do ure­gu­lo­wa­nych form ak­tyw­no­ści;
2. na­da­nie cha­rak­te­ru in­sty­tu­cji ist­nie­ją­cym for­mom dzia­ła­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­bie­ra­nie cech in­sty­tu­cji

 (1.2) spo­łecz­ne utr­wa­la­nie się ja­kie­goś faktu, zwy­cza­ju w taki spo­sób, że się stają swo­i­stą in­sty­tu­cją


In­sty­tu­cjo­na­li­za­cja – pro­ces za­cho­dzą­cy w zbio­ro­wo­ściach spo­łecz­nych po­le­ga­ją­cy na prze­cho­dze­niu od stanu w któ­rych dzia­ła­nia spo­łecz­ne są względ­nie nies­for­ma­li­zo­wa­ne i nie­u­re­gu­lo­wa­ne do stanu, w któ­rym są one ure­gu­lo­wa­ne, usank­cjo­no­wa­ne czy względ­nie stałe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instytucjonalizm

te­o­ria, we­dług któ­rej do opisu zja­wisk eko­no­micz­nych ko­niecz­ne jest ba­da­nie in­sty­tu­cjo­nal­nych ram dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej


In­sty­tu­cjo­na­lizm ("eko­no­mia in­sty­tu­cjo­nal­na") – te­o­ria eko­no­micz­na, która dla wy­ja­śnie­nia oraz poz­na­nia pro­ce­sów go­spo­dar­czych wy­ko­rzy­stu­je in­sty­tu­cje wyksz­tał­co­ne przez spo­łe­czeń­stwo.

Te­o­ria ta za­kła­da, iż rze­czy­wi­stość eko­no­micz­na może zo­stać wła­ści­wie zin­ter­pre­to­wa­na je­dy­nie dzię­ki rze­tel­nej ana­li­zie sta­ty­stycz­no-em­pi­rycz­nej zmie­nia­ją­cej się struk­tu­ry ist­nie­ją­cych in­sty­tu­cji spo­łecz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Instytucjonalizować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­pro­wa­dzać in­sty­tu­cjo­na­li­za­cję, na­da­wać cze­muś cha­rak­ter in­sty­tu­cji


Źródła:

Wiktionary

Instytucjonalność

→ in­sty­tu­cjo­nal­ny


Patrz:instytucjonalny

Źródła:

SJP.pl

Instytucjonalny

1. od­no­szą­cy się do in­sty­tu­cji, za­kła­du re­a­li­zu­ją­ce­go okre­ślo­ne cele;
2. wy­ni­ka­ją­cy z ze­spo­łu przy­ję­tych norm praw­nych


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­sty­tu­cją, wła­ści­wy in­sty­tu­cji, in­sty­tu­cjo­nal­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Instytucki

przy­miot­nik od: in­sty­tut; in­sty­tu­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Instytucyjny

→ in­sty­tu­cja; in­sty­tu­cjo­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Instytut

1. in­sty­tu­cja lub wy­dzie­lo­na jed­nost­ka na­u­ko­wa, oś­wia­to­wa, kul­tu­ral­na, wy­cho­waw­cza itp.;
2. daw­niej: ze­spół norm or­ga­ni­zu­ją­cych jakąś dzie­dzi­nę życia; in­sty­tu­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa róż­ne­go typu in­sty­tu­cji, prze­de wszyst­kim na­u­ko­wo-ba­daw­czych i dy­dak­tycz­nych;


In­sty­tut (łac. "in­sti­tu­tum" 'urzą­dze­nie') – nazwa róż­ne­go typu in­sty­tu­cji, prze­de wszyst­kim na­u­ko­wo-ba­daw­czych i dy­dak­tycz­nych, pla­có­wek na­u­ko­wych, jak rów­nież zgro­ma­dzeń za­kon­nych (in­sty­tut za­kon­ny).

In­sty­tut może być okre­śle­niem sa­mo­dziel­nej in­sty­tu­cji ba­daw­czej lub wy­stę­pu­je jako nie­sa­mo­dziel­na jed­nost­ka w struk­tu­rze uczel­ni – więk­szej od ka­te­dry, a mniej­szej od wy­dzia­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Instytutowy

przy­miot­nik od: in­sty­tut; in­sty­tuc­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­sty­tu­tem, do­ty­czą­cy in­sty­tu­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insula

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: dom lub grupa domów dla naj­bied­niej­szych miesz­kań­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. hist. ka­mie­ni­ca czyn­szo­wa w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;


In­su­la (łac. "īnsŭlă" – dosł. „wyspa”; lm. "in­su­lae") – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie miej­ski wie­lo­pię­tro­wy dom czyn­szo­wy albo ze­spół miesz­ka­nio­wy o zwar­tej za­bu­do­wie, przez­na­czo­ny dla uboż­szej lud­no­ści, od­po­wied­nik no­wo­żyt­nych ka­mie­nic i dzi­siej­szych blo­ków miesz­kal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Insularny

miesz­ka­ją­cy na wy­spie, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wyspy; wy­spiar­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zob. wy­spiar­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insulina

hor­mon wyt­wa­rza­ny w trzust­ce, ob­ni­ża­ją­cy po­ziom glu­ko­zy we krwi, re­gu­lu­ją­cy go­spo­dar­kę wę­glo­wo­da­no­wą, li­pi­do­wą i biał­ko­wą ustro­ju, sto­so­wa­ny w le­cze­niu cu­krzy­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez trzust­kę;

 (1.2) farm. syn­te­tycz­ny hor­mon lub jego ana­log sto­so­wa­ny jako lek w te­ra­pii cu­krzy­cy


In­su­li­na ( in­su­la – pol. "wyspa") – ana­bo­licz­ny hor­mon pep­ty­do­wy o dzia­ła­niu ogól­no­u­stro­jo­wym od­gry­wa­ją­cy za­sad­ni­czą rolę w me­ta­bo­liz­mie wę­glo­wo­da­nów, a także bia­łek i tłu­szczów wy­dzie­la­ny przez część wew­nątrz­wy­dziel­ni­czą trzust­ki, a do­kład­niej przez ko­mór­ki beta wysp Lan­ger­han­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Insulinooporność

zmniej­szo­na wraż­li­wość or­ga­niz­mu na in­su­li­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie ho­me­o­sta­zy glu­ko­zy po­le­ga­ją­ce na zmniej­sze­niu czu­ło­ści mię­śni, tkan­ki tłu­szczo­wej, wą­tro­by i in­nych tka­nek or­ga­niz­mu na in­su­li­nę;


In­su­li­no­o­por­ność, pot. prze­e­ner­ge­ty­zo­wa­nie ko­mó­rek – za­bu­rze­nie ho­me­o­sta­zy glu­ko­zy, po­le­ga­ją­ce na zmniej­sze­niu wraż­li­wo­ści mię­śni, tkan­ki tłu­szczo­wej, wą­tro­by oraz in­nych tka­nek or­ga­niz­mu na in­su­li­nę. In­su­li­no­o­por­ność to za­bu­rze­nie me­ta­bo­licz­ne, w któ­rym do­cho­dzi do zmniej­sze­nia wraż­li­wo­ści tka­nek na dzia­ła­nie in­su­li­ny mimo jej pra­wi­dło­we­go lub pod­wyż­szo­ne­go po­zio­mu we krwi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Insulinooporny

ma­ją­cy zmniej­szo­ną wraż­li­wość na in­su­li­nę


Źródła:

SJP.pl

Insulinopodobny

po­dob­ny w dzia­ła­niu lub bu­do­wie do in­su­li­ny


Źródła:

SJP.pl

Insulinoterapia

In­su­li­no­te­ra­pia – okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce sto­so­wa­nie in­su­li­ny w le­cze­niu (te­ra­pii) cu­krzy­cy.


Źródła:

Wikipedia

Insulinowiec

czło­wiek przyj­mu­ją­cy in­su­li­nę


Źródła:

SJP.pl

Insulinowrażliwość

wraż­li­wość or­ga­niz­mu na dzia­ła­nie in­su­li­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wraż­li­wość tka­nek na in­su­li­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insulinowy

zwią­za­ny z in­su­li­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z in­su­li­ną, do­ty­czą­cy in­su­li­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insulinozależny

cu­krzy­ca in­su­li­no­za­leż­na - cu­krzy­ca o po­dło­żu ge­ne­tycz­nym, naj­czę­ściej roz­wi­ja­ją­ca się u dzie­ci i mło­dzie­ży, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. wzmo­żo­nym pra­gnie­niem, zmia­na­mi rop­ny­mi skóry, za­bu­rze­nia­mi wzro­ku, na­wra­ca­ją­cy­mi in­fek­cja­mi pę­che­rza mo­czo­we­go i bó­la­mi kur­czo­wy­mi łydek; typ I cu­krzy­cy, cu­krzy­ca pier­wot­na, cu­krzy­ca wieku mło­dzień­cze­go


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest za­leż­ny od in­su­li­ny, uza­leż­nio­ny od po­zio­mu jej wyt­wa­rza­nia w or­ga­niz­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insulinówka

strzy­kaw­ka przez­na­czo­na do iniek­cji in­su­li­ny


Źródła:

SJP.pl

Insulit

w tech­ni­ce: płyta wy­ra­bia­na z włó­kna drzew­ne­go, sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie i me­blar­stwie


Źródła:

SJP.pl

Insult

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. obel­ga, znie­wa­ga


Źródła:

Wiktionary

Insultacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. obel­ga, znie­wa­ga, obra­za


Źródła:

Wiktionary

Insurekcja

daw­niej: pow­sta­nie zbroj­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pow­sta­nie zbroj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insurekcyjny

zwią­za­ny z in­su­rek­cją


przy­miot­nik

 (1.1) zob. pow­stań­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insurgent

osoba bio­rą­ca udział w in­su­rek­cji, pow­sta­niu; pow­sta­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. uczest­nik in­su­rek­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insygnium

przed­miot sym­bo­li­zu­ją­cy wła­dzę kró­lew­ską lub ko­ściel­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oz­na­ka ja­kiejś god­no­ści, wła­dzy, stanu lub urzę­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insynuacja

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) przy­pi­sa­nie komuś czy­nów, in­ten­cji itp. niez­god­nych z obo­wią­zu­ją­cym pra­wem lub nor­ma­mi, wy­ra­żo­ne zwy­kle w po­sta­ci nie­do­mó­wie­nia lub nie­u­do­wod­nio­nych za­rzu­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osąd, opi­nia, wy­po­wiedź przy­pi­su­ją­ca komuś nie­go­dzi­we lub nie­praw­dzi­we za­mia­ry, czyny lub myśli, czę­sto nie wprost, a z uży­ciem aluz­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Insynuacyjny

zwią­za­ny z in­sy­nu­a­cją


Źródła:

SJP.pl

Insynuator

osoba coś in­sy­nu­u­ją­ca


Źródła:

SJP.pl

Insynuatorka

→ in­sy­nu­a­tor; oszczer­czy­ni


Źródła:

SJP.pl

Insynuować

niez­god­nie z praw­dą przy­pi­sy­wać komuś pewne czyny, myśli, in­ten­cje; po­ma­wiać, po­są­dzać, im­pli­ko­wać, im­pu­to­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­sy­nu­o­wać)

 (1.1) su­ge­ro­wać rze­czy nie­ko­niecz­nie praw­dzi­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inszallah

[czy­taj: in­sza­la] z arab­skie­go: jak Bóg da, jeśli taka bę­dzie wola Boga; ins­hal­lah


In­szal­lah – opar­ta na fak­tach po­wieść au­tor­stwa Oria­ny Fal­la­ci z 1990 (ma­te­ria­ły przy­go­to­wy­wa­ła au­tor­ka przez sześć lat).

Po­wieść do­ty­czy wy­da­rzeń z okre­su wojny li­bań­skiej, a miej­scem akcji jest Bej­rut. Po­czą­tek fa­bu­ły to oko­li­ce dnia ma­sa­kry fran­cu­skich i ame­ry­kań­skich żoł­nie­rzy za­mor­do­wa­nych w za­ma­chach przez is­lam­skie "Dzie­ci Boga" w dniu 23 paź­dzier­ni­ka 1983.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inszość

daw­niej: in­ność; dziś tylko w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: insza in­szość - rzecz inna, co in­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Inszy

daw­niej: inny; dziś tylko w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: insza in­szość - rzecz inna, co in­ne­go


za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny / przy­miot­nik

 (1.1) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) inny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Int.

skrót

 (1.1) = eduk. błąd in­ter­punk­cyj­ny


Źródła:

Wiktionary

Intabulacja

wpis do księ­gi wie­czy­stej, hi­po­tecz­nej lub grun­to­wej


In­ta­bu­la­cja – tran­skryp­cja ut­wo­ru wo­kal­ne­go na in­stru­ment kla­wi­szo­wy, lut­nię lub inny chor­do­fon szar­pa­ny; ter­min od­no­si się prze­de wszyst­kim do ut­wo­rów za­pi­sa­nych w XIV−XVI wieku w ta­bu­la­tu­rach.

Zmia­na zna­cze­nia ter­mi­nu w epoce ba­ro­ku.

W okre­sie re­ne­san­su głosy roz­pi­sa­ne były w księ­gach gło­so­wych, każdy głos w osob­nej księ­dze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intabulat

daw­niej w Ma­ło­pol­sce: wpis hi­po­tecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Intabulować

do­ko­nać wpisu do ksiąg urzę­do­wych, np. do księ­gi wie­czy­stej


Źródła:

SJP.pl

Intacta

[czy­taj: in­tak­ta] z ła­ci­ny: niet­knię­ta; for­mu­ła uży­wa­na daw­niej w umo­wach przed­mał­żeń­skich


Źródła:

SJP.pl

Intactus

z ła­ci­ny: niet­knię­ty, nie­na­ru­szo­ny


Źródła:

SJP.pl

Intaglio

[czy­taj: in­tal­jo]
1. w gra­fi­ce ar­ty­stycz­nej: druk wklę­sły;
2. gemma ozdo­bio­na re­lie­fem wklę­słym;
3. re­lief wklę­sły na nie­wiel­kich przed­mio­tach zbli­żo­nych kształ­tem do gemm


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. re­lief wklę­sły w ka­mie­niu;


In­ta­glio – ro­dzaj gemmy, szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny ka­mień ozdo­bio­ny wklę­słym re­lie­fem, odz­na­cza­ją­cy się wiel­ką pre­cyz­ją wy­ko­na­nia i dba­ło­ścią o szcze­gół.

Po­cząt­ko­wo in­ta­glio nie peł­ni­ło roli wy­łącz­nie de­ko­ra­cyj­nej, jego od­cisk w gli­nie lub mięk­kim wosku słu­żył do pie­czę­to­wa­nia do­ku­men­tów. Były też wpra­wia­ne w sy­gne­ty jako oczka pie­częt­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intarsja

1. zdo­bie­nie przed­mio­tów drew­nia­nych z uży­ciem róż­nych ga­tun­ków drew­na;
2. ozdo­ba wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. me­to­da zdob­ni­cza po­le­ga­ją­ca na zdo­bie­niu przed­mio­tów drew­nia­nych in­ny­mi ga­tun­ka­mi drew­na;

 (1.2) szt. ozdo­ba wy­ko­na­na me­to­dą in­tar­sji (1.1)


In­tar­sja (wł. "in­tar­sio" – wy­kła­dzi­na) – tech­ni­ka zdob­ni­cza po­le­ga­ją­ca na two­rze­niu obra­zu przez wy­kła­da­nie po­wierzch­ni przed­mio­tów drew­nia­nych (zwła­szcza mebli) in­ny­mi ga­tun­ka­mi drew­na, cza­sem pod­bar­wia­ny­mi, bej­co­wa­ny­mi lub pod­pa­la­ny­mi. Wstaw­ki umie­szcza się w miej­scu usu­nię­tych frag­men­tów z po­wierzch­ni przed­mio­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intarsjowanie

ozda­biać, zdo­bić in­tar­sją


Źródła:

SJP.pl

Intarsjować

ozda­biać, zdo­bić in­tar­sją


Źródła:

SJP.pl

Intarsyjny

→ in­tar­sja


Patrz:intarsja

Źródła:

SJP.pl

Inte

in­for­ma­cja na­u­ko­wa, tech­nicz­na i eko­no­micz­na; INTE


Źródła:

SJP.pl

Integracja

stan lub pro­ces łą­cze­nia się, sca­la­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­łą­cze­nie da­nych czę­ści w ca­łość (włą­cze­nie ele­men­tu do ca­ło­ści)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Integracjonizm

1. w bio­lo­gii: uo­gól­nia­nie pro­ce­sów lub zja­wisk bio­lo­gicz­nych z wy­o­dręb­nie­niem ich cech cha­rak­te­ry­stycz­nych;
2. w kul­tu­roz­naw­stwie: in­ter­pre­to­wa­nie ele­men­tów kul­tu­ry w ra­mach ca­ło­ści kul­tu­ro­wej


Źródła:

SJP.pl

Integracyjny

→ in­te­gra­cja


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­te­gra­cji

 (1.2) przy­czy­nia­ją­cy się do in­te­gra­cji


Patrz:integracja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Integraf

przy­rząd do cał­ko­wa­nia gra­ficz­ne­go


In­te­graf – urzą­dze­nie do cał­ko­wa­nia gra­ficz­ne­go, wy­spe­cja­li­zo­wa­ny in­te­gra­tor; przy prze­su­wa­niu wo­dzi­ka wzdłuż danej krzy­wej spo­rzą­dza wy­kres jej całki nie­oz­na­czo­nej. W Pol­sce ory­gi­nal­ne in­te­gra­fy zbu­do­wa­li w XIX wieku Wa­wrzy­niec Żmur­ko i Bru­non Aba­ka­no­wicz. Ten drugi opa­ten­to­wał urzą­dze­nie w 1880 i odtąd jego in­te­graf był pro­du­ko­wa­ny przez szwaj­car­skie przed­się­bior­stwo Co­ra­di.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Integral

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. spot­ka­nie in­te­gra­cyj­ne

 (1.2) pot. wy­jazd in­te­gra­cyj­ny


INTEGRAL ( In­ter­na­tio­nal Gamma Ray Astrop­hy­sics La­bo­ra­to­ry) – sztucz­ny sa­te­li­ta słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji źró­deł pro­mie­nio­wa­nia gamma we Wszechś­wie­cie. Jest misją Eu­ro­pej­skiej Agen­cji Kos­micz­nej (ESA) w ko­o­pe­ra­cji z Rosją i Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi.

INTEGRAL zo­stał wy­strze­lo­ny 17 paź­dzier­ni­ka 2002 r.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Integralistyczny

→ in­te­gra­lizm


Patrz:integralizm

Źródła:

SJP.pl

Integralizm

In­te­gra­lizm – po­gląd gło­szą­cy, iż spo­łe­czeń­stwo jest or­ga­nicz­ną jed­no­ścią. Pro­pa­gu­je on rów­nież wiarę w ko­niecz­ność ist­nie­nia hie­rar­chii spo­łecz­nej i ko­o­pe­ra­cji po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi kla­sa­mi. Zaz­wy­czaj opo­wia­da się za kor­po­ra­cjo­niz­mem, jako formą eko­no­micz­ną dla "spo­łe­czeń­stwa or­ga­nicz­ne­go".


Źródła:

Wikipedia

Integralność

→ in­te­gral­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­roz­dziel­ność, zwią­zek ca­ło­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:integralny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Integralny

sta­no­wią­cy jedną ca­łość; cał­ko­wi­ty, nie­na­ru­szo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) nie­ro­zer­wal­nie zwią­za­ny z czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Integrant

za­sad­ni­cza część więk­szej ca­ło­ści, pod­sta­wo­wa część or­ga­ni­zu­ją­ca jakąś ca­łość


Źródła:

SJP.pl

Integratka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. im­pre­za in­te­gra­cyj­na; za­ba­wa, spot­ka­nie, które ma na celu bliż­sze poz­na­nie się jej uczest­ni­ków


Źródła:

Wiktionary

Integrator

1. przy­rząd do me­cha­nicz­ne­go cał­ko­wa­nia;
2. in­te­gra­tor me­cha­nicz­ny - przy­rząd do po­mia­ru pól figur pła­skich


Źródła:

SJP.pl

Integratorka

spe­cja­list­ka in­te­gru­ją­ca coś, np. sy­ste­my IT


Źródła:

SJP.pl

Integratorski

→ in­te­gra­tor


Patrz:integrator

Źródła:

SJP.pl

Integratywny

łą­czą­cy różne ele­men­ty, po­dej­ścia lub me­to­dy, np. psy­cho­te­ra­pia


Źródła:

SJP.pl

Integraza

enzym re­tro­wi­ru­sów ka­ta­li­zu­ją­cy re­ak­cję in­te­gra­cji (łą­cze­nia w ca­łość dwóch odręb­nych nici DNA)


In­te­gra­za – enzym ko­do­wa­ny przez ma­te­riał ge­ne­tycz­ny re­tro­wi­ru­sów (np. HIV) oraz przez tran­spo­zo­ny. Ka­ta­li­zu­je łą­cze­nie w ca­łość dwóch odręb­nych nici DNA. Razem z dwoma in­ny­mi en­zy­ma­mi wi­ru­so­wy­mi: od­wrot­ną tran­skryp­ta­zą i pro­te­a­zą, ma klu­czo­we zna­cze­nie w pro­li­fe­ra­cji HIV. Zo­sta­ła od­kry­ta pod­czas badań HIV w 1978 roku przez na­u­kow­ców z Saint Louis Uni­ver­si­ty. W wy­ni­ku jej dzia­ła­nia DNA z ge­na­mi wi­ru­sa włą­cza­ne jest do DNA go­spo­da­rza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Integrał

1. braj­low­skie pismo bez skró­tów;
2. daw­niej: całka


Źródła:

SJP.pl

Integrimetr

In­te­gri­metr – ina­czej In­te­gro­metr – przy­rząd do me­cha­nicz­ne­go cał­ko­wa­nia, ro­dzaj in­te­gra­to­ra, za­sa­dą dzia­ła­nia po­dob­ny do pla­ni­me­tru.


Źródła:

Wikipedia

Integrometr

ro­dzaj przy­rzą­du do po­mia­ru pól figur pła­skich


Źródła:

SJP.pl

Integrowalny

da­ją­cy się in­te­gro­wać


Źródła:

SJP.pl

Integrować

łą­czyć, sca­lać, jed­no­czyć, spa­jać


cza­sow­nik

 (1.1) książk. sca­lać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Integrujący

łą­czyć, sca­lać, jed­no­czyć, spa­jać


Źródła:

SJP.pl

Integryna

re­cep­tor ko­mór­ki zwie­rzę­cej


Źródła:

SJP.pl

Integrynowy

→ in­te­gry­na


Patrz:integryna

Źródła:

SJP.pl

Integrysta

zwo­len­nik in­te­gryz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­chęt­na pro­ce­som mo­der­ni­za­cyj­nym w ka­to­li­cyz­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Integrystka

→ in­te­gry­sta


Patrz:integrysta

Źródła:

SJP.pl

Integrystyczny

zwią­za­ny z za­cho­waw­czym prą­dem w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, nie­chęt­ny zmia­nom w dok­try­nie, li­tur­gii i po­zy­cji Ko­ścio­ła


Źródła:

SJP.pl

Integryzm

w Ko­ście­le ka­to­lic­kim:
1. prąd za­cho­waw­czy, od­no­szą­cy się z nie­chę­cią do zmian, w tym do po­sta­no­wień So­bo­ru Wa­ty­kań­skie­go II;
2. teza o su­pre­ma­cji Ko­ścio­ła nad in­sty­tu­cja­mi świec­ki­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nurt w ka­to­li­cyz­mie nie­chęt­ny pro­ce­som mo­der­ni­za­cyj­nym


In­te­gryzm (z ła­ci­ny "in­te­ger" – niet­knię­ty, cały) – za­cho­waw­czy nurt w ka­to­li­cyz­mie, nie­chęt­ny pro­ce­som mo­der­ni­za­cyj­nym w Eu­ro­pie w II poł. XIX w., ma­ją­cy na celu obro­nę tra­dy­cyj­nej dog­ma­ty­ki i na­u­cza­nia Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Integument

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Intel

marka elek­tro­ni­ki i firma


Intel Cor­po­ra­tion – jeden z naj­więk­szych na świe­cie pro­du­cen­tów ukła­dów sca­lo­nych oraz twór­ca mi­kro­pro­ce­so­rów z ro­dzi­ny x86, które znaj­du­ją się w więk­szo­ści kom­pu­te­rów oso­bi­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intelekcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­te­lekt


Źródła:

Wiktionary

Intelekcja

bez­poś­red­nie wni­ka­nie w isto­tę rze­czy; in­tu­i­cja in­te­lek­tu­al­na, noeza


Źródła:

SJP.pl

Intelekt

ogół zdol­no­ści umy­sło­wych i wie­dzy czło­wie­ka; rozum


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdol­ność czło­wie­ka do my­śle­nia, zdo­by­wa­nia wie­dzy, wy­cią­ga­nia lo­gicz­nych wnio­sków, ko­rzy­sta­nia z po­sia­da­nej wie­dzy i doś­wiad­cze­nia


In­te­lekt (łac. "in­tel­lec­tus": per­cep­cja, po­strze­ga­nie, poz­na­nie) – zdol­no­ści umy­sło­we, kul­tu­ra umy­sło­wa czło­wie­ka (po­ten­cjal­nie rów­nież istot po­za­ziem­skich czy sztucz­nej in­te­li­gen­cji). Od­no­si się do zdol­no­ści uzy­ska­nia i wy­ko­rzy­sta­nia wie­dzy, ro­zu­mie­nia myśli, poz­na­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intelektualista

1. osoba o wy­bit­nych zdol­no­ściach umy­sło­wych; móz­go­wiec;
2. zwo­len­nik in­te­lek­tu­a­liz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­sia­da­ją­cy dużą wie­dzę i im­po­nu­ją­ce zdol­no­ści umy­sło­we;

 (1.2) filoz. zwo­len­nik in­te­lek­tu­a­liz­mu


In­te­lek­tu­a­li­sta ( in­tel­lec­tu­el) – osoba, którą ce­chu­je roz­wi­nię­ta in­te­li­gen­cja (wła­dza ro­zu­mie­nia, my­śle­nia i ro­zu­mo­wa­nia), szcze­gól­na zdol­ność do kry­tycz­nej ana­li­zy i syn­te­zy, bo­ga­ta wie­dza (eru­dy­cja) („czło­wiek o dużej kul­tu­rze umy­sło­wej i oso­bi­stej”); która po­wyż­sze cechy wy­ko­rzy­stu­je do wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du („zaj­mu­je się twór­czą pracą umy­sło­wą”); która w życiu kie­ru­je się ra­czej in­te­lek­tem niż emo­cja­mi („któ­re­go po­sta­wę ce­chu­je prze­wa­ga in­te­lek­tu nad emo­cja­mi”), która sta­no­wi au­to­ry­tet pu­blicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intelektualistka

→ in­te­lek­tu­a­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca dużą wie­dzę i im­po­nu­ją­ce zdol­no­ści umy­sło­we

 (1.2) filoz. zwo­len­nicz­ka in­te­lek­tu­a­liz­mu


Patrz:intelektualista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intelektualistyczny

→ in­te­lek­tu­a­lizm


Patrz:intelektualizm

Źródła:

SJP.pl

Intelektualizacja

1. przy­pi­sy­wa­nie lub na­da­wa­nie komuś albo cze­muś cech in­te­lek­tu­al­nych;
2. na­bie­ra­nie cech in­te­lek­tu­al­nych, sta­wa­nie się in­te­lek­tu­al­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­bie­ra­nie lub na­da­wa­nie cze­muś cech in­te­lek­tu­al­nych

 (1.2) psych. jeden z me­cha­niz­mów obron­nych po­le­ga­ją­cy na ucie­ka­niu od rze­czy­wi­stych przy­krych zda­rzeń do prze­strze­ni ab­strak­cyj­nej, dzię­ki czemu na­stę­pu­je ich odre­al­nie­nie


In­te­lek­tu­a­li­za­cja (od łac. "in­tel­lec­tus", poj­mo­wa­nie) – jeden z me­cha­niz­mów obron­nych zna­nych w psy­cho­lo­gii.

Po­le­ga on na ucie­ka­niu od rze­czy­wi­stych przy­krych zda­rzeń do prze­strze­ni ab­strak­cyj­nej, dzię­ki czemu na­stę­pu­je ich odre­al­nie­nie.

Przy­kład 1: (tzw. gra w psy­chia­trię – au­ten­tycz­ne zda­rze­nie). Psy­cho­log z ra­do­ścią na­zy­wa po imie­niu wszyst­kie swoje za­bu­rze­nia psy­chicz­ne i roz­wo­dzi się nad nimi. Nic jed­nak nie robi, żeby z nimi wal­czyć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intelektualizm

1. w fi­lo­zo­fii: po­gląd przy­pi­su­ją­cy ro­zu­mo­wi pod­sta­wo­we lub wy­łącz­ne zna­cze­nie w pro­ce­sie poz­naw­czym, kwe­stio­nu­ją­cy zna­cze­nie zmy­słów;
2. w psy­cho­lo­gii: uz­na­wa­nie pod­sta­wo­wej roli in­te­lek­tu w roz­wo­ju psy­chicz­nym czło­wie­ka;
3. in­te­lek­tu­al­ny, ro­zu­mo­wy cha­rak­ter cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, który przy­pi­su­je in­te­lek­to­wi fun­da­men­tal­ne lub wy­łącz­ne zna­cze­nie w pro­ce­sie poz­naw­czym

 (1.2) psych. po­gląd przy­wią­zu­ją­cy szcze­gól­ną wagę do roli in­te­lek­tu w roz­wo­ju psy­chicz­nym czło­wie­ka

 (1.3) in­te­lek­tu­al­ny cha­rak­ter danej spra­wy


In­te­lek­tu­a­lizm (z łac. "in­tel­lec­tu­a­lis" - "umy­sło­wy") – ze­spół po­glą­dów i po­staw pod­kre­śla­ją­cych szcze­gól­ną rolę in­te­lek­tu, umy­słu itp. w poz­na­niu i dzia­ła­niu oraz bro­nią­cych sa­mo­dziel­no­ści czyn­ni­ków in­te­lek­tu­al­nych wobec uczuć, wiary, woli i in­tu­i­cji. Po­sta­wy takie prze­ciw­sta­wia­ją się głów­nie wo­lun­ta­ryz­mo­wi i prag­ma­tyz­mo­wi, w etyce np. emo­ty­wiz­mo­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intelektualizować

1. czy­nić in­te­lek­tu­al­nym, ro­zu­mo­wym;
2. pod­cho­dzić do cze­goś w spo­sób wła­ści­wy in­te­lek­tu­a­li­stom;
3. in­te­lek­tu­a­li­zo­wać się - na­bie­rać cech in­te­lek­tu­al­nych


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­te­lek­tu­a­li­zo­wać)

 (1.1) na­da­wać cze­muś cha­rak­ter in­te­lek­tu­al­ny; czy­nić bar­dziej umy­sło­wym niż emo­cjo­nal­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intelektualnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pod wzglę­dem in­te­lek­tu­al­nym


Źródła:

Wiktionary

Intelektualność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­te­lek­tu­al­ne; cecha tych, któ­rzy są in­te­lek­tu­al­ni


Źródła:

Wiktionary

Intelektualny

→ in­te­lekt


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­te­lek­tu lub in­te­lek­tu­a­li­stów


Patrz:intelekt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inteligenciak

in­te­li­gen­cik;
1. iro­nicz­nie, po­gard­li­wie: osoba in­te­li­gent­na;
2. iro­nicz­nie, po­gard­li­wie: osoba mało wyksz­tał­co­na, ma­ją­ca wy­so­kie mnie­ma­nie o włas­nej in­te­li­gen­cji


Źródła:

SJP.pl

Inteligencik

in­te­li­gen­ciak;
1. iro­nicz­nie, po­gard­li­wie: osoba in­te­li­gent­na;
2. iro­nicz­nie, po­gard­li­wie: osoba mało wyksz­tał­co­na, ma­ją­ca wy­so­kie mnie­ma­nie o włas­nej in­te­li­gen­cji


Źródła:

SJP.pl

Inteligencja

1. zdol­ność poj­mo­wa­nia oraz wy­ko­rzy­sty­wa­nia po­sia­da­nej wie­dzy w no­wych sy­tu­a­cjach;
2. ogół ludzi wy­ko­nu­ją­cych za­wo­do­wo pracę umy­sło­wą;
3. sztucz­na in­te­li­gen­cja - dział in­for­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem i sy­mu­la­cją in­te­li­gent­nych za­cho­wań ludz­kich; AI;
4. ro­dzaj wie­dzo­wej gry to­wa­rzy­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spraw­ność umy­sło­wa, umie­jęt­ność po­le­ga­ją­ca na ro­zu­mie­niu da­nych sy­tu­a­cji;

 (1.2) przen. ogół ludzi wyksz­tał­co­nych i wy­ko­nu­ją­cych za­wo­do­wo pracę umy­sło­wą;


In­te­li­gen­cja (od in­tel­li­gen­tia – zdol­ność poj­mo­wa­nia, rozum) – zdol­ność do po­strze­ga­nia, ana­li­zy i adap­ta­cji do zmian oto­cze­nia. Zdol­ność ro­zu­mie­nia, ucze­nia się oraz wy­ko­rzy­sty­wa­nia po­sia­da­nej wie­dzy i umie­jęt­no­ści w róż­nych sy­tu­a­cjach. Cecha umy­słu wa­run­ku­ją­ca spraw­ność czyn­no­ści poz­naw­czych, ta­kich jak my­śle­nie, re­a­go­wa­nie, roz­wią­zy­wa­nie pro­ble­mów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inteligencki

od­no­szą­cy się do in­te­li­gen­ta lub in­te­li­gen­cji, wła­ści­wy lub przy­pi­sy­wa­ny in­te­li­gen­tom; na­le­żą­cy do in­te­li­gen­cji lub po­cho­dzą­cy z in­te­li­gen­cji


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­te­li­gen­cji – ludzi wy­ko­nu­ją­cych za­wo­do­wo pracę umy­sło­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inteligenckość

→ in­te­li­genc­ki


Patrz:inteligencki

Źródła:

SJP.pl

Inteligent

ktoś odz­na­cza­ją­cy się wy­jąt­ko­wą in­te­li­gen­cją, mą­dro­ścią


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na wyksz­tał­co­ny, za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cy się pracą umy­sło­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inteligentka

ko­bie­ta wyksz­tał­co­na, pra­cu­ją­ca umy­sło­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wyksz­tał­co­na, za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się pracą umy­sło­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inteligentnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób in­te­li­gent­ny; w spo­sób świad­czą­cy o in­te­li­gen­cji, wie­dzy, prze­my­śle­niu


Źródła:

Wiktionary

Inteligentniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­te­li­gent­nie


Źródła:

SJP.pl

Inteligentniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­te­li­gent­ny


Źródła:

SJP.pl

Inteligentny

1. taki, który jest ob­da­rzo­ny in­te­li­gen­cją; ro­zum­ny, my­ślą­cy, nie­głu­pi;
2. taki, który świad­czy o czy­jejś in­te­li­gen­cji; mądry, by­stry, po­jęt­ny, zdol­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się in­te­li­gen­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inteligibilność

moż­li­wość ro­zu­mo­we­go uję­cia wy­wo­du, pro­ble­mu


Źródła:

SJP.pl

Inteligibilny

w od­nie­sie­niu do bytu: lo­gicz­ny, ra­cjo­nal­ny i dla­te­go pod­da­ją­cy się poz­na­wa­niu; in­tel­li­gi­bil­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) filoz. o bycie: pod­da­ją­cy się ludz­kie­mu poz­na­niu, moż­li­wy do ro­zez­na­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inteligo

Nie mylić z: In­te­li­go Fi­nan­cial Ser­vi­ces, Plat­for­ma In­te­li­go.

In­te­li­go – marka hand­lo­wa ban­ko­wo­ści elek­tro­nicz­nej, utrzy­my­wa­na i roz­wi­ja­na przez PKO BP Finat, spół­kę z grupy ka­pi­ta­ło­wej Po­wszech­nej Kasy Oszczęd­no­ści Bank Pol­ski.


Źródła:

Wikipedia

Intelligibile

to, co jest poz­na­wal­ne tylko ro­zu­mo­wo


Źródła:

SJP.pl

Intelligibilny

w od­nie­sie­niu do bytu: lo­gicz­ny, ra­cjo­nal­ny i dla­te­go pod­da­ją­cy się poz­na­wa­niu; in­te­li­gi­bil­ny


Źródła:

SJP.pl

Intelowski

→ Intel


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z firmą Intel


Patrz:Intel

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intelsat

ope­ra­tor sa­te­li­tar­ny i ko­mer­cyj­ny do­staw­ca usług te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


In­tel­sat, wła­ści­wie: In­tel­sat Ltd. – naj­więk­szy na świe­cie ko­mer­cyj­ny do­staw­ca usług te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych i ope­ra­tor sa­te­li­tar­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intencja

1. za­miar, za­mysł;
2. w re­li­gii ka­to­lic­kiej: proś­ba skie­ro­wa­na do Boga, zwła­szcza w czy­jejś spra­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chęć, za­miar


In­ten­cja ( in­ten­tio – roz­cią­gnię­cie, na­tę­że­nie, na­pię­cie, usi­ło­wa­nie, uwaga) – świa­do­my pro­ces umy­sło­wy po­le­ga­ją­cy na ak­tyw­nym sto­sun­ku umy­słu wobec ja­kie­goś pro­ble­mu (sy­tu­a­cji), w wy­ni­ku czego pra­gnie­nia przeksz­tał­ca­ją się w po­ten­cjal­ny plan dzia­ła­nia. Świa­do­me za­mie­rze­nie, za­miar, za­mysł, cel, motyw dzia­ła­nia; myśl prze­wod­nia, chęć, pra­gnie­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intencjonalizm

te­o­ria etycz­na gło­szą­ca, że czyny na­le­ży są­dzić we­dług za­mia­rów


Źródła:

SJP.pl

Intencjonalność

jedno z pod­sta­wo­wych pojęć fe­no­me­no­lo­gii, od­no­szą­ce się do świa­do­mo­ści i oz­na­cza­ją­ce, iż za­wsze jest ona świa­do­mo­ścią cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­ten­cjo­nal­ne


In­ten­cjo­nal­ność – ak­tyw­ny sto­su­nek umy­słu do ja­kie­go­kol­wiek przed­mio­tu. Jedno z pod­sta­wo­wych pojęć fi­lo­zo­fii XX wieku, sze­ro­ko oma­wia­ne w fe­no­me­no­lo­gii Ed­mun­da Hus­ser­la, ale rów­nież na grun­cie fi­lo­zo­fii ana­li­tycz­nej przez Eli­za­beth An­scom­be czy Johna R. Se­ar­le’a.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intencjonalny

ma­ją­cy coś na celu; umyśl­ny, za­mie­rzo­ny, ce­lo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy in­ten­cję, ma­ją­cy coś na celu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intencyjność

→ in­ten­cyj­ny


Patrz:intencyjny

Źródła:

SJP.pl

Intencyjny

→ in­ten­cja


Patrz:intencja

Źródła:

SJP.pl

Intendencki

zwią­za­ny z in­ten­den­tem


Źródła:

SJP.pl

Intendent

pra­cow­nik dzia­łu go­spo­dar­cze­go w ja­kiejś in­sty­tu­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ad­mi­ni­stra­cyj­ny za­rzą­dza­ją­cy spra­wa­mi go­spo­dar­czy­mi, za­o­pa­trze­niem, wy­pła­ta­mi czy bu­dyn­ka­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intendentka

pra­cow­ni­ca dzia­łu go­spo­dar­cze­go w ja­kiejś in­sty­tu­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na za­rzą­dza­ją­ca spra­wa­mi go­spo­dar­czy­mi, za­o­pa­trze­niem, wy­pła­ta­mi czy bu­dyn­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intendentura

1. służ­ba za­o­pa­try­wa­nia i ob­słu­gi wojsk w kwa­ter­mi­strzo­stwie;
2. sta­no­wi­sko in­ten­den­ta;
3. dział go­spo­dar­czy in­sty­tu­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na zaj­mu­ją­ca się do­star­cza­niem nie­zbęd­ne­go za­o­pa­trze­nia dla woj­ska, szpi­ta­li itp.

 (1.2) biuro in­ten­den­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intensivum

w ję­zy­koz­naw­stwie: po­stać czyn­no­ści oz­na­cza­ją­ca na­si­le­nie, wzmo­że­nie akcji; in­ten­si­wum


Źródła:

SJP.pl

Intensiwum

w ję­zy­koz­naw­stwie: po­stać czyn­no­ści oz­na­cza­ją­ca na­si­le­nie, wzmo­że­nie akcji; in­ten­si­vum


Źródła:

SJP.pl

Intensja

zna­cze­nie lub sens słowa, wy­ra­że­nia bądź in­ne­go sym­bo­lu poz­wa­la­ją­ce zro­zu­mieć, o co cho­dzi w jego uży­ciu; treść, którą prze­ka­zu­je ja­kieś słowo czy wy­ra­że­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. filoz. zna­cze­nie da­ne­go słowa, wy­ra­że­nia lub in­ne­go sym­bo­lu, jego sens, se­man­tycz­ny aspekt;


In­ten­sja – w lo­gi­ce, se­man­ty­ce lo­gicz­nej, fi­lo­zo­fii ję­zy­ka i se­man­ty­ce ję­zy­koz­naw­czej wew­nętrz­na treść po­ję­cia lub wy­ra­że­nia, czyli ze­spół cech, wa­run­ków albo spo­so­bów przed­sta­wie­nia, które okre­śla­ją, do czego dane wy­ra­że­nie może się sto­so­wać. In­ten­sję prze­ciw­sta­wia się zwy­kle ek­sten­sji, czyli za­kre­so­wi wy­ra­że­nia lub zbio­ro­wi przed­mio­tów, do któ­rych wy­ra­że­nie to się od­no­si.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intensjonalność

po­ję­cie z dzie­dzi­ny lo­gi­ki: cecha zda­nia zło­żo­ne­go za­leż­na nie tylko od war­to­ści zdań skła­do­wych, ale od rów­nież od ich ko­lej­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Intensyfikacja

1. zwięk­sze­nie in­ten­syw­no­ści; wzmoc­nie­nie, wzmo­że­nie;
2. w rol­nict­wie: zwięk­sza­nie na­kła­du środ­ków na jed­nost­kę po­wierzch­ni grun­tu w celu uzy­ska­nia więk­szej wy­daj­no­ści pro­duk­cji z tej jed­nost­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spra­wia­nie, że coś jest in­ten­syw­niej­sze, sil­niej­sze; na­si­le­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intensyfikator

czyn­nik wzmac­nia­ją­cy, wzma­ga­ją­cy coś


Źródła:

SJP.pl

Intensyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ten­sy­fi­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Intensyfikować

czy­nić in­ten­syw­niej­szym, wzmac­niać coś (zwy­kle ja­kieś dzia­ła­nia)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­ten­sy­fi­ko­wać)

 (1.1) czy­nić dane zja­wi­sko, czyn­ność lub stan bar­dziej in­ten­syw­nym; zwięk­szać na­tę­że­nie cze­goś, co było zbyt słabe; wzmac­niać, po­głę­biać lub dy­na­mi­zo­wać prze­bieg cze­goś

 (1.2) roln. zwięk­szać na­kła­dy pracy oraz środ­ków pro­duk­cji w prze­li­cze­niu na jed­nost­kę po­wierzch­ni grun­tu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny in­ten­sy­fi­ko­wać się (dk. zin­ten­sy­fi­ko­wać się)

 (2.1) o zja­wi­skach lub pro­ce­sach: ule­gać wzmoc­nie­niu, sta­wać się bar­dziej wy­ra­zi­stym, wzra­stać lub po­więk­szać swój za­sięg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intensywista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta in­ten­syw­nej te­ra­pii


Źródła:

Wiktionary

Intensywnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób in­ten­syw­ny


Źródła:

Wiktionary

Intensywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­ten­syw­nie


Źródła:

SJP.pl

Intensywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­ten­syw­ny


Źródła:

SJP.pl

Intensywność

na­si­le­nie; na­tę­że­nie; spo­tę­go­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­pień na­si­le­nia cze­goś; na­tę­że­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intensywny

ma­ją­cy duże na­tę­że­nie


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) na­tę­żo­ny, mocny, na­sy­co­ny

 (1.2) o dużej dy­na­mi­ce, wzmo­żo­nej ak­tyw­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inter

nazwa kilku eu­ro­pej­skich klu­bów spor­to­wych, m.in. Inter Me­dio­lan (klub pił­kar­ski), Inter Bra­ty­sła­wa (klub wie­lo­sek­cyj­ny)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inter-

prze­dro­stek

 (1.1) …ma­ją­cy zna­cze­nie: mię­dzy, wśród-, współ-


Źródła:

Wiktionary

Interagowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­te­ra­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Interagować

cza­sow­nik

 (1.1) rzad. od­dzia­ły­wać, pro­wa­dzić in­te­rak­cję


Źródła:

Wiktionary

Interakcja

wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie na sie­bie obiek­tów (osób, przed­mio­tów, zja­wisk itp.); zet­knię­cie, spot­ka­nie kilku akcji lub dążeń


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interakcjonista

zwo­len­nik in­te­gro­wa­nia się róż­nych grup, łą­cze­nia się spo­łecz­no­ści i na­ro­dów


Źródła:

SJP.pl

Interakcjonistka

→ in­te­rak­cjo­ni­sta


Patrz:interakcjonista

Źródła:

SJP.pl

Interakcjonistyczny

→ in­te­rak­cjo­nizm


Patrz:interakcjonizm

Źródła:

SJP.pl

Interakcyjność

→ in­te­rak­cyj­ny


Patrz:interakcyjny

Źródła:

SJP.pl

Interakcyjny

opar­ty na in­te­rak­cji


Źródła:

SJP.pl

Interaktywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­te­rak­tyw­ny


Źródła:

Wiktionary

Interaktywność

→ in­te­rak­tyw­ny


In­te­rak­tyw­ność ( in­te­rac­ti­vi­ty, in­te­rac­tus dosł. „czyn wza­jem­ny”) – po­ję­cie z dzie­dzi­ny ko­mu­ni­ka­cji. Oz­na­cza zdol­ność do wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia na sie­bie, przez ko­mu­ni­ku­ją­ce się stro­ny.

Po­ję­cie in­te­rak­tyw­no­ści naj­czę­ściej sto­so­wa­ne jest w in­for­ma­ty­ce, te­le­wiz­ji i mul­ti­me­diach. W tym kon­tek­ście, ma za za­da­nie pod­kre­ślić zdol­ność pro­gra­mu lub urzą­dze­nia do jed­no­czes­ne­go od­bie­ra­nia in­for­ma­cji i re­a­go­wa­nia na nią.


Patrz:interaktywny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interaktywny

o pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym, sprzę­cie elek­tro­nicz­nym itp.: re­a­gu­ją­cy na sy­gna­ły, dzia­ła­nia użyt­kow­ni­ka


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. o sprzę­cie, pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym: wy­ma­ga­ją­cy czyn­ne­go udzia­łu czło­wie­ka, re­a­gu­ją­cy na akcje użyt­kow­ni­ka, umoż­li­wia­ją­cy jego wpływ na prze­bieg wy­da­rzeń, formę dzie­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intercalare

część pie­śni zwrot­ko­wej zwa­nej arią, w któ­rej do so­li­sty do­łą­cza grupa śpie­wa­ków


Źródła:

SJP.pl

Intercelularny

mię­dzy­ko­mór­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Intercepcja

prze­chwy­ce­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hy­drol. chwi­lo­we za­trzy­ma­nie wody opa­do­wej na po­wierzch­ni liści, pędów, ko­na­rów i pni ro­ślin albo obiek­tów abio­tycz­nych ta­kich jak dachy bu­dyn­ków, drogi;


In­ter­cep­cja – pro­ces za­trzy­my­wa­nia wody opa­do­wej przez szatę ro­ślin­ną (drze­wo­stan, łan ro­ślin upraw­nych) lub obiek­ty abio­tycz­ne (dachy bu­dyn­ków, drogi).

Prze­chwy­ty­wa­nie opadu przez obiek­ty abio­tycz­ne na­zy­wa­ne jest zwil­ża­niem. Zja­wi­sko to można przed­sta­wić spe­cy­ficz­nie jako zbior­nik in­ter­cep­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intercesja

1. po­rę­cze­nie; poś­red­nict­wo;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: prawo wyż­sze­go urzęd­ni­ka do za­wie­sza­nia lub unie­waż­nia­nia de­cyz­ji urzęd­ni­ka niż­sze­go stop­nia


Źródła:

SJP.pl

Interchampion

[czy­taj: in­ter­czem­pion] zwie­rzę bę­dą­ce zwy­cięz­cą mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­kur­su; in­ter­czem­pion


Źródła:

SJP.pl

Intercity

[czy­taj: in­ters-iti lub in­ters-ity] ek­spre­so­wy po­ciąg pa­sa­żer­ski kur­su­ją­cy mię­dzy dwoma mia­sta­mi bez za­trzy­my­wa­nia się na sta­cjach poś­red­nich


InterCity (skrót IC) – ka­te­go­ria po­cią­gów uru­cha­mia­nych przez prze­woź­ni­ków ko­le­jo­wych w wielu kra­jach Eu­ro­py.

Po­cią­gi tej ka­te­go­rii wy­róż­nia prze­de wszyst­kim nie­wiel­ka licz­ba po­sto­jów na tra­sie (ogra­ni­czo­na do więk­szych miast), a także wy­so­ka pręd­kość mak­sy­mal­na (rzędu 160 km/h i wię­cej), co skut­ku­je wy­so­ki­mi pręd­ko­ścia­mi hand­lo­wy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intercom

[czy­taj: in­ter­kom] sy­stem łącz­no­ści wew­nętrz­nej przy po­mo­cy mi­kro­fo­nów i gło­śni­ków; in­ter­kom


Źródła:

SJP.pl

Intercooler

[czy­taj: in­ter­ku­ler] chłod­ni­ca po­wie­trza sprę­ża­ne­go w sprę­żar­ce, przed do­star­cze­niem go do sil­ni­ka; chłod­ni­ca mię­dzy­stop­nio­wa


Źródła:

SJP.pl

Intercyza

umowa przed­ślub­na usta­la­ją­ca spra­wy ma­jąt­ko­we przysz­łych mał­żon­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. kon­trakt przed­mał­żeń­ski/przed­ślub­ny, umowa mię­dzy na­rze­czo­ny­mi lub mał­żon­ka­mi o za­cho­wa­niu odręb­nych ma­jąt­ków, re­zy­gna­cji ze wspól­no­ty ma­jąt­ko­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interczempion

zwie­rzę bę­dą­ce zwy­cięz­cą mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­kur­su; in­ter­cham­pion


Źródła:

SJP.pl

Interdykt

1. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: kara po­le­ga­ją­ca na za­ka­zie uczest­nict­wa w pew­nych obrzę­dach lub wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści li­tur­gicz­nych;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: zakaz lub nakaz urzęd­ni­ka za­stę­pu­ją­cy orze­cze­nie praw­ne do czasu roz­pa­trze­nia sporu przez sąd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. zakaz od­pra­wia­nia obrzę­dów re­li­gij­nych (sa­kra­men­tów)


In­ter­dykt (łac. "in­ter­dic­tum") – na­kła­da­ny przez wła­dze ko­ściel­ne lub pow­sta­ją­cy na mocy prawa ka­no­nicz­ne­go przez sam czyn zakaz od­pra­wia­nia obrzę­dów re­li­gij­nych na danym te­re­nie, przez grupę ludzi lub kon­kret­ną osobę. Obec­nie nie ist­nie­je już in­ter­dykt zbio­ro­wy, ale w śred­nio­wie­czu był sto­so­wa­ny nawet wobec ca­łych państw, kiedy ich wład­ca dzia­łał wbrew nauce Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interdyscyplinarnie

→ in­ter­dy­scy­pli­nar­ny


Patrz:interdyscyplinarny

Źródła:

SJP.pl

Interdyscyplinarność

do­ty­cze­nie wielu dzie­dzin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­ter­dy­scy­pli­nar­ne


In­ter­dy­scy­pli­nar­ność – ro­dzaj współ­pra­cy na­u­ko­wej, w któ­rej na­u­kow­cy, sto­su­jąc ty­po­we dla swo­ich dy­scy­plin me­to­dy ba­daw­cze, sta­ra­ją się do­pre­cy­zo­wać wstęp­nie sfor­mu­ło­wa­ny pro­blem. W wy­ni­ku dzia­łań in­ter­dy­scy­pli­nar­nych pow­sta­je spe­cy­ficz­na nowa wie­dza, przed­sta­wia­ją­ca po­dej­ście od­mien­ne od po­dejść re­pre­zen­to­wa­nych przez dzie­dzi­ny, na któ­rych się opie­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interdyscyplinarny

wie­lo­dzie­dzi­no­wy


przy­miot­nik

 (1.1) nauk. do­ty­czą­cy kilku dy­scy­plin na­u­ko­wych

 (1.2) nauk. ko­rzy­sta­ją­cy z do­rob­ku róż­nych dzie­dzin nauki

 (1.3) nauk. skła­da­ją­cy z przed­sta­wi­cie­li róż­nych nauk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interes

1. tyle co: spra­wa
2. ko­rzyść, po­ży­tek
3. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) przed­sięw­zię­cie przy­no­szą­ce zyski; tran­sak­cja hand­lo­wa
4. po­tocz­nie: sklep, przed­się­bior­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spra­wa (do za­łat­wie­nia)

 (1.2) pot. ekon. firma, dzia­łal­ność go­spo­dar­cza

 (1.3) ko­rzyść, po­ży­tek

 (1.4) eufem. penis


Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.In­te­res — po­ję­cie wy­stę­pu­ją­ce w na­u­kach spo­łecz­nych i róż­nie de­fi­nio­wa­ne, zwią­za­ne z ka­te­go­ria­mi „po­trze­ba” i „war­tość”; Jako pod­sta­wę in­te­re­su, uważa się pe­wien ro­dzaj war­to­ści, gdzie "x" jest in­te­re­sem "A" ze wzglę­du na war­tość "y".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interesant

osoba ubie­ga­ją­ca się o za­łat­wie­nie ja­kiejś spra­wy; klient


Źródła:

SJP.pl

Interesantka

ko­bie­ta ubie­ga­ją­ca się o za­łat­wie­nie ja­kiejś spra­wy; klient­ka


Źródła:

SJP.pl

Interesariusz

pod­miot ma­ją­cy wpływ na re­a­li­za­cję pro­jek­tu przed­się­bior­stwa lub uczest­ni­czą­cy w jego two­rze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub or­ga­ni­za­cja ma­ją­ca praw­nie uza­sad­nio­ny in­te­res


In­te­re­sa­riu­sze (ang. "sta­ke­hol­ders") – pod­mio­ty (osoby, spo­łecz­no­ści, in­sty­tu­cje, or­ga­ni­za­cje, urzę­dy), które mogą wpły­wać na przed­się­bior­stwo lub po­zo­sta­ją pod wpły­wem jego dzia­łal­no­ści. Po­ję­cie zo­sta­ło użyte po raz pier­wszy w 1963 roku przez Stan­ford Re­se­arch In­sti­tu­te.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interesariuszka

ko­bie­ta ma­ją­ca wpływ na re­a­li­za­cję pro­jek­tu przed­się­bior­stwa lub uczest­ni­czą­ca w jego two­rze­niu


Źródła:

SJP.pl

Interesik

zdrob­nie­nie od: in­te­res


Źródła:

SJP.pl

Interesowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­te­re­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Interesowany

prze­sta­rza­le: za­in­te­re­so­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Interesować

cza­sow­nik

 (1.1) wzbu­dzać za­in­te­re­so­wa­nie, cie­ka­wić

cza­sow­nik zwrot­ny in­te­re­so­wać się

 (2.1) być cie­ka­wym cze­goś, mieć za­in­te­re­so­wa­nie (hobby)


Źródła:

Wiktionary

Interesowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­te­re­sow­nie


Źródła:

SJP.pl

Interesowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­te­re­sow­ny


Źródła:

SJP.pl

Interesowność

szu­ka­nie we wszyst­kim do­bre­go in­te­re­su, zysku dla sie­bie; wy­ra­cho­wa­nie; chci­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­te­re­sow­ne; cecha tych, któ­rzy są in­te­re­sow­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interesowny

ma­ją­cy na celu włas­ny zysk, ko­rzyść


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy na celu włas­ny zysk, ko­rzyść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interesująco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zaj­mu­ją­cy, cie­ka­wie, po­cią­ga­ją­co


Źródła:

Wiktionary

Interesujący

przy­miot­nik

 (1.1) cie­ka­wy, zaj­mu­ją­cy


Źródła:

Wiktionary

Interesy

1. tyle co: spra­wa
2. ko­rzyść, po­ży­tek
3. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) przed­sięw­zię­cie przy­no­szą­ce zyski; tran­sak­cja hand­lo­wa
4. po­tocz­nie: sklep, przed­się­bior­stwo


Źródła:

SJP.pl

Interface

[czy­taj: INterfejs] za­sa­dy łą­cze­nia ze sobą i współ­pra­cy dwóch róż­nych urzą­dzeń lub pro­gra­mów; in­ter­fejs


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­ter­fejs


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interfax

In­ter­faks (In­ter­fax) – mię­dzy­na­ro­do­wa agen­cja pra­so­wa w Rosji. Pow­sta­ła w 1989 roku, jako pier­wsza nie­pań­stwo­wa agen­cja in­for­ma­cyj­na na te­re­nie by­łe­go ZSRR.

Wcho­dzi w skład grupy "In­ter­fax In­for­ma­tion Ser­vi­ces Group", która z kolei skła­da się z trzy­dzie­stu spó­łek (spół­ki skła­da­ją się z agen­cji in­for­ma­cyj­nych bran­żo­wych, re­gio­nal­nych, pań­stwo­wych dzia­ła­ją­cych na te­ry­to­rium Rosji, Ukra­i­ny, Ka­zach­sta­nu, Azer­bej­dża­nu i Chin).


Źródła:

Wikipedia

Interfaza

sta­dium po­mię­dzy dwoma ko­lej­ny­mi po­dzia­ła­mi ko­mór­ki, pod­czas któ­re­go nie za­cho­dzi syn­te­za DNA


In­ter­fa­za – naj­dłuż­sza faza życia ko­mór­ki, na­le­żą­ca do cyklu ko­mór­ko­we­go. Jest eta­pem, w któ­rym ko­mór­ka przy­go­to­wu­je się do po­dzia­łu mi­to­tycz­ne­go lub me­jo­tycz­ne­go. In­ter­fa­zę sta­no­wią trzy sta­dia:

W przy­pad­ku, gdy nie doj­dzie do wyt­wo­rze­nia bia­łek od­po­wie­dzial­nych za przej­ście faz G1 i G2 do na­stęp­ne­go sta­dium, ko­mór­ka prze­cho­dzi w fazę G0.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interfazowy

→ in­ter­fa­za


Patrz:interfaza

Źródła:

SJP.pl

Interfejs

za­sa­dy łą­cze­nia ze sobą i współ­pra­cy dwóch róż­nych urzą­dzeń lub pro­gra­mów; in­ter­fa­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. cha­rak­te­ry­stycz­ny ze­staw su­wa­ków, po­krę­teł i przy­ci­sków, umie­szczo­nych na ta­bli­cy roz­dziel­czej przy­rzą­du

 (1.2) techn. cha­rak­te­ry­stycz­ny ze­staw po­le­ceń roz­poz­na­wa­nych przez au­to­mat

 (1.3) techn. spo­sób po­łą­cze­nia róż­nych urzą­dzeń lub mo­du­łów pro­gra­mo­wych, umoż­li­wia­ją­cy prze­nie­sie­nie ener­gii lub in­for­ma­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interfejsowy

zwią­za­ny z in­ter­fej­sem


Źródła:

SJP.pl

Interferencja

wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie na sie­bie dwu lub wię­cej ele­men­tów, zja­wisk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zja­wi­sko pow­sta­wa­nia no­we­go, prze­strzen­ne­go roz­kła­du am­pli­tu­dy fali (wzmoc­nie­nia i wy­ga­sze­nia) w wy­ni­ku na­kła­da­nia się na sie­bie fal;

 (1.2) wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie, na­kła­da­nie się na sie­bie cze­goś np. zja­wisk, sy­tu­a­cji, czę­ści ukła­dów


In­ter­fe­ren­cja (łac. "inter" – mię­dzy + "ferre" – nieść) – zja­wi­sko pow­sta­wa­nia no­we­go, prze­strzen­ne­go roz­kła­du am­pli­tu­dy fali (wzmoc­nie­nia i wy­ga­sze­nia) w wy­ni­ku na­kła­da­nia się (su­per­po­zy­cji) dwóch lub wię­cej fal. Wa­run­kiem trwa­łej in­ter­fe­ren­cji fal jest ich spój­ność, czyli ko­re­la­cja fal i rów­ność czę­stot­li­wo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interferencyjny

zwią­za­ny z in­ter­fe­ren­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z in­ter­fe­ren­cją, do­ty­czą­cy in­ter­fe­ren­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interferent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja po­wo­du­ją­ca za­kłó­ce­nie sy­gna­łu ana­li­tu w prób­ce ana­li­tycz­nej


Źródła:

Wiktionary

Interferometr

przy­rząd do po­mia­rów z wy­ko­rzy­sta­niem in­ter­fe­ren­cji fal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do mie­rze­nia dłu­go­ści fal oraz współ­czyn­ni­ków ich za­ła­ma­nia


In­ter­fe­ro­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy opar­ty na zja­wi­sku in­ter­fe­ren­cji fal. Za­sa­da dzia­ła­nia opie­ra się na na­kła­da­niu na sie­bie dwóch fal spój­nych, co pro­wa­dzi do pow­sta­nia ob­sza­rów wy­ga­sza­nia oraz wzmac­nia­nia drgań. Ob­ser­wa­cja pow­sta­ją­cych wzo­rów in­ter­fe­ren­cyj­nych umoż­li­wia po od­po­wied­nich obli­cze­niach uzy­ska­nie bar­dzo do­kład­nych po­mia­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interferometria

wy­ko­ny­wa­nie po­mia­rów z wy­ko­rzy­sta­niem zja­wi­ska in­ter­fe­ren­cji fal


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. fiz. jedna z metod po­mia­ro­wych wy­ko­rzy­stu­ją­ca zja­wi­sko in­ter­fe­ren­cji;


In­ter­fe­ro­me­tria – tech­ni­ka wy­ko­rzy­stu­ją­ca zja­wi­sko in­ter­fe­ren­cji fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych (świa­tła, fal ra­dio­wych) do po­mia­rów, np. dłu­go­ści fali, po­mia­rów ką­to­wych gwiazd, kon­tro­li ja­ko­ści ele­men­tów i ukła­dów op­tycz­nych.

In­ter­fe­ro­me­tria znaj­du­je też za­sto­so­wa­nie w me­cha­ni­ce ek­spe­ry­men­tal­nej (in­ter­fe­ro­me­tria moiré, ho­lo­gra­fia, czy in­ter­fe­ro­me­tria plam­ko­wa).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interferometryczny

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy in­ter­fe­ro­me­trii lub in­ter­fe­ro­me­tru


Źródła:

Wiktionary

Interferon

sub­stan­cja biał­ko­wa wyt­wa­rza­na w or­ga­niz­mie m.in. przez le­u­ko­cy­ty i za­wie­ra­ją­ce wi­ru­sa ko­mór­ki, wcho­dzą­ca w skład me­cha­niz­mu bro­nią­ce­go or­ga­nizm przed in­fek­cja­mi wi­ru­so­wy­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. ro­dzaj biał­ka wyt­wa­rza­ne­go i uwal­nia­ne­go przez ko­mór­ki or­ga­niz­mu w od­po­wie­dzi na po­ja­wie­nie się pa­to­ge­nów, np. wi­ru­sów, bak­te­rii, pa­so­ży­tów, ko­mó­rek no­wot­wo­ro­wych;

 (1.2) farm. lek na bazie in­ter­fe­ro­nu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interferonowy

zwią­za­ny z in­ter­fe­ro­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­ter­fe­ro­nem, do­ty­czą­cy in­ter­fe­ro­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interferować

na­kła­dać się na sie­bie, mie­szać się (zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do fal świetl­nych, aku­stycz­nych itp.)


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) fiz. po­wo­do­wać in­ter­fe­ren­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interfiks

mor­fem sło­wot­wór­czy wy­ra­zów zło­żo­nych wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy czło­na­mi zło­że­nia, np. pier­wsza li­te­ra "o" w wy­ra­zie "ję­zy­koz­naw­stwo"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. afiks wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy dwoma wy­ra­za­mi, mię­dzy­ro­stek;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interfiksacja

w ję­zy­koz­naw­stwie: two­rze­nie wy­ra­zów po­chod­nych lub form flek­syj­nych przez do­da­wa­nie in­ter­fik­sów do wy­ra­zów pod­sta­wo­wych


Źródła:

SJP.pl

Interfiksalny

przy­miot­nik od: in­ter­fiks (np. de­ry­wa­cja in­ter­fik­sal­na)


Źródła:

SJP.pl

Interfolium

pusta kart­ka wsta­wio­na mię­dzy za­pi­sa­ne lub za­dru­ko­wa­ne stro­ny


Źródła:

SJP.pl

Interfon

urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce po­ro­zu­mie­nie się te­le­fo­nicz­ne przez gło­śni­ki w obrę­bie jed­ne­go przed­się­bior­stwa


Źródła:

SJP.pl

Interfonowy

zwią­za­ny z in­ter­fo­nem


Źródła:

SJP.pl

Interglacjalny

1. po­cho­dzą­cy z okre­su mię­dzy­lo­dow­co­we­go;
2. okres in­ter­gla­cjal­ny - cie­plej­szy okres mię­dzy dwoma gla­cja­ła­mi (okre­sa­mi zlo­do­wa­ce­nia); in­ter­gla­cjał, okres mię­dzy­lo­dow­co­wy


przy­miot­nik

 (1.1) ist­nie­ją­cy/dzie­ją­cy się w okre­sie in­ter­gla­cja­łu (mię­dzy zlo­do­wa­ce­nia­mi) lub po­cho­dzą­cy z tego okre­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interglacjał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cie­plej­szy okres mię­dzy dwoma zlo­do­wa­ce­nia­mi;


In­ter­gla­cjał lub okres mię­dzy­lo­dow­co­wy lub okres in­ter­gla­cjal­ny – okres mię­dzy dwoma gla­cja­ła­mi, w któ­rym wsku­tek ocie­ple­nia czyli wzro­stu tem­pe­ra­tu­ry po­wierzch­nia lo­dow­ca cofa się lub ustę­pu­je z da­ne­go ob­sza­ru (de­gla­cja­cja).

Okres ten cha­rak­te­ry­zu­je się rów­nież wzro­stem po­zio­mu oce­a­nu świa­to­we­go i prze­su­wa­niem się stref ro­ślin­nych ku bie­gu­nom.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Intergrupowy

ist­nie­ją­cy mię­dzy gru­pa­mi osób; mię­dzy­gru­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Interia

pol­ski por­tal in­ter­ne­to­wy


In­te­ria.pl – por­tal in­ter­ne­to­wy, za­ło­żo­ny w 1999 roku przez Co­march S.A. i RMF FM. W la­tach 2008–2020 na­le­żał do Grupy Bauer Media Pol­ska. 8 lipca 2020 stał się czę­ścią Cy­fro­we­go Pol­sa­tu (obec­nie Grupa Pol­sat Plus). Re­dak­to­rem na­czel­nym In­te­rii od grud­nia 2020 roku jest Piotr Wit­wic­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interiekcja

w gra­ma­ty­ce: wy­krzy­knik jako część mowy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gram. wy­krzy­knik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interier

ze­spół in­dy­wi­du­al­nych cech bu­do­wy wew­nętrz­nej i fiz­jo­lo­gii da­ne­go ga­tun­ku i rasy zwie­rząt ho­dow­la­nych


Źródła:

SJP.pl

Interim

[czy­taj: INterim] stan tym­cza­so­wy, chwi­lo­wy; w przer­wie mię­dzy jed­nym a dru­gim wy­da­rze­niem


Źródła:

SJP.pl

Interimalny

daw­niej: chwi­lo­wy, tym­cza­so­wy; in­te­ry­mal­ny


Źródła:

SJP.pl

Interior

te­ry­to­rium po­ło­żo­ne w głębi kraju, da­le­ko od wy­brze­ża mor­skie­go i od oś­rod­ków prze­my­sło­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. słabo za­go­spo­da­ro­wa­na część kon­ty­nen­tu lub pań­stwa od­da­lo­na od wy­brze­ża mor­skie­go oraz oś­rod­ków prze­my­sło­wych;


In­te­rior – te­ry­to­rium po­ło­żo­ne w głębi kraju, słabo za­go­spo­da­ro­wa­ne i trud­no do­stęp­ne wnę­trze lądu, da­le­ko od wy­brze­ża mor­skie­go i od oś­rod­ków prze­my­sło­wych. Tra­dy­cyj­nie ter­min ten od­no­si się zwła­szcza do ob­sza­rów tego typu w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, Au­stra­lii (tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interioryzacja

1. uczy­nie­nie cze­goś czę­ścią swo­je­go wew­nętrz­ne­go "ja"
2. przys­wa­ja­nie przez jed­nost­kę etosu obo­wią­zu­ją­ce­go w danej gru­pie spo­łecz­nej


In­te­rio­ry­za­cja (ina­czej "uwew­nętrz­nie­nie") – w psy­cho­lo­gii spo­łecz­nej me­cha­nizm obron­ny, który po­le­ga na uwew­nętrz­nia­niu zew­nętrz­nych tre­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interkalacja

zja­wi­sko che­micz­ne wią­za­nia czą­ste­czek wew­nątrz więk­szych czą­ste­czek lub struk­tur po­nad­czą­stecz­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­da­nie do­dat­ko­we­go dnia, ty­god­nia albo mie­sią­ca w roku ka­len­da­rzo­wym, aby do­pa­so­wać ka­len­darz do pory roku;

 (1.2) chem. od­wra­cal­ny pro­ces umie­szcze­nia czą­stecz­ki lub całej grupy czą­ste­czek mię­dzy dwie­ma in­ny­mi czą­stecz­ka­mi lub gru­pa­mi czą­ste­czek;

 (1.3) fiz. pro­ces wpro­wa­dza­nia ob­cych ato­mów lub czą­ste­czek do struk­tu­ry kry­sta­licz­nej; jego cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest słabe wią­za­nie ob­cych ato­mów lub czą­ste­czek oraz od­wra­cal­ność


In­ter­ka­la­cja ( in­ter­ca­la­tio = wsta­wie­nie) – do­da­nie do­dat­ko­wych dni lub mie­się­cy w roku ka­len­da­rzo­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interkalacyjny

→ in­ter­ka­la­cja


Patrz:interkalacja

Źródła:

SJP.pl

Interkalaria

daw­niej: fun­du­sze gro­ma­dzą­ce się w wy­ni­ku nie­ob­sa­dze­nia urzę­du ko­ściel­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Interkalarny

o ko­mór­ce wew­nętrz­nej nit­ko­wa­tej ple­chy: nie­u­le­ga­ją­cy dal­szym po­dzia­łom i ros­ną­cy je­dy­nie na dłu­gość


Źródła:

SJP.pl

Interkineza

sta­dium po­mię­dzy dwoma ko­lej­ny­mi po­dzia­ła­mi ko­mór­ki, pod­czas któ­re­go za­cho­dzi syn­te­za DNA


In­ter­ki­ne­za, in­ter­fa­za II – sta­dium spo­czyn­ko­we wy­stę­pu­ją­ce u niek­tó­rych ko­mó­rek po­mię­dzy pier­wszym a dru­gim po­dzia­łem me­jo­tycz­nym. W cza­sie in­ter­ki­ne­zy (w odróż­nie­niu od in­ter­fa­zy) nie za­cho­dzi re­pli­ka­cja DNA. Za­ni­ka wów­czas na­to­miast wrze­cio­no po­dzia­ło­we pow­sta­łe w trak­cie me­jo­zy I, zaś w jego miej­sce mi­kro­tu­bu­le for­mu­ją dwa nowe wrze­cio­na, które będą wy­ko­rzy­sta­ne pod­czas me­jo­zy II.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interkolumnium

w ar­chi­tek­tu­rze: od­le­głość mię­dzy dwie­ma są­sia­du­ją­cy­mi z sobą ko­lum­na­mi; mię­dzy­słu­pie


Źródła:

SJP.pl

Interkom

sy­stem łącz­no­ści wew­nętrz­nej przy po­mo­cy mi­kro­fo­nów i gło­śni­ków; in­ter­com


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem łącz­no­ści wew­nętrz­nej, zwła­szcza po­ja­zdu albo bu­dyn­ku

 (1.2) od­bior­nik in­ter­ko­mu (1.1)


In­ter­kom (urzą­dze­nie inter-ko­mu­ni­ka­cyj­ne) – sy­stem słu­żą­cy do ko­mu­ni­ka­cji gło­so­wej wew­nątrz bu­dyn­ku, ze­spo­łu kilku bu­dyn­ków lub po­ja­zdu, np. w sa­mo­lo­cie, funk­cjo­nu­ją­cy nie­za­leż­nie od pu­blicz­nej sieci te­le­fo­nicz­nej. In­ter­ko­my są naj­czę­ściej na stałe mon­to­wa­ne w bu­dyn­kach lub po­ja­zdach, ale ist­nie­ją także sy­ste­my prze­no­śne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interkomunikacja

sy­stem łącz­no­ści dźwię­ko­wej w oś­rod­ku stu­dyj­nym, umoż­li­wia­ją­cy po­ro­zu­mie­wa­nie się ob­słu­gi tech­nicz­nej bez za­kłó­ceń w na­da­wa­nym pro­gra­mie


Źródła:

SJP.pl

Interkontynentalny

obej­mu­ją­cy różne kon­ty­nen­ty, wspól­ny dla róż­nych kon­ty­nen­tów; mię­dzy­kon­ty­nen­tal­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy spraw, re­la­cji, itp. mię­dzy kon­ty­nen­ta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interkosmos

1. ra­dziec­ki mię­dzy­na­ro­do­wy pro­gram kos­micz­ny ut­wo­rzo­ny na prze­ło­mie lat 60. i 70. XX wieku;
2. seria sztucz­nych sa­te­li­tów Ziemi wy­sy­ła­nych przez ZSRR, a póź­niej przez Rosję


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interkreatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność kre­o­wa­nia in­te­rak­cji w mul­ti­me­diach, po­przez two­rze­nie no­wych ja­ko­ści i in­no­wa­cyj­nych roz­wią­zań


Źródła:

Wiktionary

Interkulturowość

→ in­ter­kul­tu­ro­wy


Patrz:interkulturowy

Źródła:

SJP.pl

Interkulturowy

do­ty­czą­cy wielu kul­tur, za­cho­dzą­cy mię­dzy wie­lo­ma kul­tu­ra­mi; mię­dzy­kul­tu­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Interleukina

cy­to­ki­na bio­rą­ca udział w pro­ce­sach ukła­du od­por­no­ścio­we­go i krwiot­wór­czych


Źródła:

SJP.pl

Interliga

In­ter­li­ga – mię­dzy­na­ro­do­we, eu­ro­pej­skie klu­bo­we roz­gryw­ki w ho­ke­ju na lo­dzie męż­czyzn, or­ga­ni­zo­wa­ne rów­no­le­gle do lig kra­jo­wych.


Źródła:

Wikipedia

Interlingua

[czy­taj: interLINgwa] in­ter­ling­wa (rza­dziej);
1. sztucz­ny język opar­ty na ła­ci­nie, opra­co­wa­ny przez Giu­sep­pe Peano; la­ti­na sine fle­xio­ne;
2. sztucz­ny język mię­dzy­na­ro­do­wy opar­ty m.in. na ła­ci­nie, opra­co­wa­ny przez Alek­san­dra Go­de­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. mię­dzy­na­ro­do­wy sztucz­ny język po­moc­ni­czy;


In­ter­lin­gue.

In­ter­lin­gua (In­ter­lin­gua de IALA) – sztucz­ny mię­dzy­na­ro­do­wy język po­moc­ni­czy, opu­bli­ko­wa­ny 15 stycz­nia 1951 roku przez In­ter­na­tio­nal Au­xi­lia­ry Lan­gu­a­ge As­so­cia­tion (IALA). Jest to jeden z ję­zy­ków na­tu­ra­li­stycz­nych. In­ter­lin­gua łączy słow­nict­wo ty­po­we dla ję­zy­ków ro­mań­skich z pro­stą, re­gu­lar­ną gra­ma­ty­ką, co umoż­li­wia zro­zu­mie­nie jej przez mi­lio­ny osób, ko­rzy­sta­ją­cych zwła­szcza z ta­kich ję­zy­ków jak hisz­pań­ski, wło­ski i ru­muń­ski, ale także po­zo­sta­łych ro­mań­skich i w mniej­szym stop­niu z an­giel­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interlingwa

in­ter­lin­gua (czę­ściej);
1. sztucz­ny język opar­ty na ła­ci­nie, opra­co­wa­ny przez Giu­sep­pe Peano; la­ti­na sine fle­xio­ne;
2. sztucz­ny język mię­dzy­na­ro­do­wy opar­ty m.in. na ła­ci­nie, opra­co­wa­ny przez Alek­san­dra Go­de­go


Źródła:

SJP.pl

Interlingwistyka

ling­wi­sty­ka ba­da­ją­ca ję­zy­ki sztucz­ne


In­ter­ling­wi­sty­ka (łac. "in­ter­lingw(a)" + isty­ka) – dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się mię­dzy­na­ro­do­wy­mi ję­zy­ka­mi sztucz­ny­mi/ję­zy­ka­mi pla­no­wa­ny­mi (np. espe­ran­to) oraz li­te­ra­tu­rą pow­sta­łą w ta­kich ję­zy­kach.

W Pol­sce je­dy­nym oś­rod­kiem na­u­ko­wym, gdzie można stu­dio­wać in­ter­ling­wi­sty­kę jest Uni­wer­sy­tet im. Adama Mic­kie­wi­cza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interlinia

1. od­stęp mię­dzy wier­sza­mi tek­stu;
2. w po­li­gra­fii: me­ta­lo­wa li­stew­ka, słu­żą­ca do od­dzie­la­nia od sie­bie wier­szy w druku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­stęp mię­dzy wier­sza­mi, li­nia­mi;


In­ter­li­nia (świa­tło mię­dzy­wier­szo­we) – jedna z naj­waż­niej­szych cech tek­stu sfor­ma­to­wa­ne­go w DTP. Jest to od­le­głość mię­dzy są­sied­ni­mi wier­sza­mi tek­stu li­czo­na jako od­stęp po­mię­dzy dolną linią pisma w wier­szu gór­nym i górną linią pisma w wier­szu dol­nym. W ze­cer­stwie był to ju­stu­nek długi w po­sta­ci wą­skiej blasz­ki me­ta­lo­wej wkła­da­nej po­mię­dzy wier­sze tek­stu zło­żo­ne z czcio­nek lub wier­szy li­no­ty­po­wych. Gru­bość ta­kiej blasz­ki wy­no­si­ła od 1 do 4 punk­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interliniować

prze­dzie­lać wier­sze in­ter­li­nią; roz­sta­wiać wier­sze


Źródła:

SJP.pl

Interlokucja

daw­niej: roz­mo­wa, dia­log


Źródła:

SJP.pl

Interlokutor

part­ner w roz­mo­wie; roz­mów­ca, dy­sku­tant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba pro­wa­dzą­ca z kimś roz­mo­wę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interlokutorka

dy­sku­tant­ka, roz­mów­czy­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta lub dziew­czy­na pro­wa­dzą­ca z kimś roz­mo­wę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interludium

wstaw­ka in­stru­men­tal­na mię­dzy czę­ścia­mi ut­wo­ru wo­kal­ne­go lub in­stru­men­tal­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interlunium

z ła­ci­ny: nów Księ­ży­ca


Źródła:

SJP.pl

Intermedialność

→ in­ter­me­dial­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­ter­me­dial­ne


Patrz:intermedialny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intermedialny

przy­miot­nik od: in­ter­me­dium


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który łączy w sobie różne me­to­dy prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intermediowy

przy­miot­nik od: in­ter­me­dium


Źródła:

SJP.pl

Intermedium

1. in­ter­mez­zo; krót­ki frag­ment o cha­rak­te­rze dia­lo­go­wym, ba­le­to­wym lub czy­sto in­stru­men­tal­nym
2. sa­mo­dziel­na, na­stro­jo­wa, ro­man­tycz­na mi­nia­tu­ra in­stru­men­tal­na


In­ter­me­dium ma dwa zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intermedyna

hor­mon tro­po­wy o cha­rak­te­rze pep­ty­do­wym, wy­dzie­la­ny przez ko­mór­ki przy­sad­ki móz­go­wej, sty­mu­lu­ją­cy pro­duk­cję me­la­ni­ny (ciem­ne­go barw­ni­ka) w me­la­no­cy­tach; me­la­no­tro­pi­na, me­la­no­tro­fi­na


Źródła:

SJP.pl

Intermezzo

[czy­taj: in­ter­medz­dzo lub in­ter­mec­co]
1. ga­tu­nek funk­cjo­nu­ją­cy we wło­skim te­a­trze dwor­skim w XVI wieku; w nowej ope­rze: frag­ment o cha­rak­te­rze na­stro­jo­wym lub wstaw­ka ba­le­to­wa; in­ter­lu­dium
2. ro­dzaj mi­nia­tu­ry for­te­pia­no­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. teatr. forma przej­ścia w obrę­bie ut­wo­ru lub sztu­ki;

 (1.2) muz. utwór na­pi­sa­ny na mar­gi­ne­sie twór­czo­ści


In­ter­mez­zo – forma mu­zycz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intermodalność

→ in­ter­mo­dal­ny


In­ter­mo­dal­ność – zdol­ność do płyn­ne­go po­ru­sza­nia się da­ne­go środ­ka tran­spor­tu w róż­nych śro­do­wi­skach drogi (ko­ło­wej, szy­no­wej, wod­nej), eli­mi­nu­ją­ca lub ogra­ni­cza­ją­ca de­fek­ty i słabe stro­ny tra­dy­cyj­nych sy­ste­mów tran­spor­tu kom­bi­no­wa­ne­go i in­ter­mo­dal­ne­go.


Patrz:intermodalny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intermodalny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy wię­cej niż jedną gałąź tran­spor­tu


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­rzy­stu­ją­cy wię­cej niż jedną gałąź tran­spor­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interna

1. po­tocz­na nazwa dzia­łu me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ce­go się scho­rze­nia­mi na­rzą­dów wew­nętrz­nych; cho­ro­by wew­nętrz­ne; me­dy­cy­na wew­nętrz­na;
2. od­dział cho­rób wew­nętrz­nych w szpi­ta­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pot. nauka do­ty­czą­ca cho­rób wew­nętrz­nych

 (1.2) szpi­tal­ny od­dział cho­rób wew­nętrz­nych


In­ter­na (z łac. "in­ter­nus", wew­nętrz­ny) – po­tocz­na, zwy­cza­jo­wa lub żar­go­no­wa nazwa dzia­łu me­dy­cy­ny, zaj­mu­ją­ce­go się scho­rze­nia­mi na­rzą­dów wew­nętrz­nych. Wła­ści­wa nazwa to cho­ro­by wew­nętrz­ne. Inne nazwy to "me­dy­cy­na wew­nętrz­na" (nazwa uży­wa­na głów­nie w Pol­sce, kra­jach nie­miec­ko­ję­zycz­nych i skan­dy­naw­skich) oraz "me­dy­cy­na ogól­na" (niem. All­ge­me­in­me­di­zin, ang. ge­ne­ral me­di­ci­ne, me­di­ci­ne) (nazwa uży­wa­na czę­ściej w kra­jach an­glo­sa­skich)[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Internacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­ter­nat


Źródła:

Wiktionary

Internacja

w pra­wie: przy­mu­so­wa izo­la­cja w zam­knię­tym za­kła­dzie psy­chia­trycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Internacjonalista

osoba dą­żą­ca do mię­dzy­na­ro­do­wej so­li­dar­no­ści, rów­no­u­praw­nie­nia i współ­pra­cy wszyst­kich na­ro­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik in­ter­na­cjo­na­liz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internacjonalistka

→ in­ter­na­cjo­na­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka in­ter­na­cjo­na­liz­mu


Patrz:internacjonalista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internacjonalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­ter­na­cjo­na­li­stycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Internacjonalistyczny

przy­miot­nik od: in­ter­na­cjo­na­lizm (np. idea in­ter­na­cjo­na­li­stycz­na)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­ter­na­cjo­na­liz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internacjonalizacja

1. umię­dzy­na­ro­do­wie­nie róż­nych sfer życia spo­łecz­ne­go;
2. udo­stęp­nie­nie ja­kie­goś te­re­nu, ak­we­nu, urzą­dze­nia itp. do użyt­ku mię­dzy­na­ro­do­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Internacjonalizm

1. dą­że­nie do rów­no­u­praw­nie­nia i współ­pra­cy wszyst­kich na­ro­dów; so­li­dar­ność mię­dzy­na­ro­do­wa, mię­dzy­na­ro­do­wość;
2. wyraz ma­ją­cy to samo zna­cze­nie w wielu ję­zy­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) współ­pra­ca, so­li­dar­ność mię­dzy­na­ro­do­wa

 (1.2) jęz. słowo po­ja­wia­ją­ce się w kilku ję­zy­kach, ma­ją­ce w nich to samo zna­cze­nie i tę samą lub niez­nacz­nie inną formę

 (1.3) polit. hist. ko­mu­nizm: świa­to­wa so­li­dar­ność ludzi pracy w walce prze­ciw­ko ka­pi­ta­li­stom


In­ter­na­cjo­na­lizm ( inter „mię­dzy” + "natio" „naród”) – ide­o­lo­gia wy­ra­ża­ją­ca dą­że­nie do rów­no­u­praw­nie­nia i współ­pra­cy wszyst­kich na­ro­dów.

De­fi­ni­cja in­ter­na­cjo­na­liz­mu w róż­nych ustro­jach po­li­tycz­nych.

De­fi­ni­cja in­ter­na­cjo­na­liz­mu w III Rze­szy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Internacjonalizować

uz­na­wać (uznać) coś za mię­dzy­na­ro­do­we; umię­dzy­na­ra­da­wiać (umię­dzy­na­ro­do­wić)


Źródła:

SJP.pl

Internacjonalny

do­ty­czą­cy róż­nych na­ro­dów; mię­dzy­na­ro­do­wy


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. do­ty­czą­cy wielu na­ro­dów lub państw i re­la­cji mię­dzy nimi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internacjonał

1. osoba dą­żą­ca do mię­dzy­na­ro­do­wej so­li­dar­no­ści, rów­no­u­praw­nie­nia i współ­pra­cy wszyst­kich na­ro­dów; in­ter­na­cjo­na­li­sta;
2. za­wod­nik z in­ne­go kraju niż dru­ży­na, w któ­rej gra


Źródła:

SJP.pl

Internacjonałka

→ in­ter­na­cjo­nał; in­ter­na­cjo­na­list­ka


Źródła:

SJP.pl

Internacki

zwią­za­ny z in­ter­na­tem; in­ter­na­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Internalizacja

uwew­nętrz­nia­nie (np. norm spo­łecz­nych, war­to­ści)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uz­na­nie za włas­ne norm, war­to­ści i po­glą­dów, które zo­sta­ły na­rzu­ca­ne z zew­nątrz


In­ter­na­li­za­cja (ang. "in­ter­na­li­za­tion", z łac. "in­ter­nus" – wew­nętrz­ny; pow. z "inter" – mię­dzy) – me­cha­nizm wy­stę­pu­ją­cy w wielu dzie­dzi­nach nauki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Internalizacyjny

→ in­ter­na­li­za­cja


Patrz:internalizacja

Źródła:

SJP.pl

Internalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ter­na­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Internalizować

przyj­mo­wać za włas­ne na­rzu­ca­ne z zew­nątrz po­sta­wy, po­glą­dy, normy i war­to­ści


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) psych. przyj­mo­wać za swoje włas­ne, na­rzu­ca­ne z zew­nątrz po­sta­wy, po­glą­dy, normy lub war­to­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internat

za­kład ofe­ru­ją­cy mło­dzie­ży miesz­ka­nie na czas nauki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. za­kład mie­szczą­cy miesz­ka­nia przez­na­czo­ne dla mło­dzie­ży uczą­cej się poza miej­scem za­miesz­ka­nia


In­ter­nat ( in­ter­nus – wew­nętrz­ny) – pro­wa­dzo­na przy szko­le pla­ców­ka opie­kuń­czo-wy­cho­waw­cza dla mło­dzie­ży uczą­cej się poza sta­łym miej­scem za­miesz­ka­nia.

Po za­ję­ciach szkol­nych mło­dzież miesz­ka­ją­ca w in­ter­na­cie znaj­du­je się pod opie­ką "wy­cho­waw­ców".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Internatowiec

śro­do­wi­sko­wo: uczeń lub stu­dent miesz­ka­ją­cy w in­ter­na­cie


Źródła:

SJP.pl

Internatowy

zwią­za­ny z in­ter­na­tem; in­ter­nac­ki


Źródła:

SJP.pl

Internauta

osoba ko­rzy­sta­ją­ca z In­ter­ne­tu, sur­fu­ją­ca po In­ter­ne­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) użyt­kow­nik In­ter­ne­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internautka

ko­bie­ta ko­rzy­sta­ją­ca z In­ter­ne­tu, sur­fu­ją­ca po In­ter­ne­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: in­ter­na­u­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od In­ter­net


Źródła:

Wiktionary

Internet

ogól­noś­wia­to­wy zbiór po­łą­czo­nych ze sobą sieci kom­pu­te­ro­wych, umoż­li­wia­ją­cy wy­mia­nę in­for­ma­cji mie­dzy użyt­kow­ni­ka­mi z ca­łe­go świa­ta; In­ter­net


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. mię­dzy­na­ro­do­wa sieć kom­pu­te­ro­wa (me­dium);


In­ter­net (skró­to­wiec od inter-net­work, do­słow­nie „mię­dzy-sieć”) – ogól­noś­wia­to­wy sy­stem po­łą­czeń mię­dzy kom­pu­te­ra­mi, okre­śla­ny rów­nież jako sieć sieci. W uję­ciu tech­nicz­nym In­ter­net jest glo­bal­nym sy­ste­mem wza­jem­nie po­łą­czo­nych sieci kom­pu­te­ro­wych, ko­rzy­sta­ją­cych z ro­dzi­ny pro­to­ko­łów TCP/IP. Łączy on hosty i ser­we­ry, któ­rym przy­dzie­la­ne są adre­sy IP, za poś­red­nict­wem urzą­dzeń sie­cio­wych, ta­kich jak karty sie­cio­we, mo­de­my i ro­u­te­ry, dzia­ła­ją­cych w opar­ciu o in­fra­struk­tu­rę te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Internetoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od in­ter­ne­tu; ne­to­ho­licz­ka, sie­cio­ho­licz­ka, cy­ber­ho­licz­ka


Źródła:

SJP.pl

Internetoholik

osoba uza­leż­nio­na od in­ter­ne­tu; ne­to­ho­lik, sie­cio­ho­lik, cy­ber­ho­lik


Źródła:

SJP.pl

Internetoholizm

uza­leż­nie­nie od in­ter­ne­tu; ne­to­ho­lizm, sie­cio­ho­lizm, cy­ber­ho­lizm, da­ta­ho­lizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uza­leż­nie­nie od ko­rzy­sta­nia z In­ter­ne­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internetować

po­tocz­nie: ko­rzy­stać z in­ter­ne­tu


Źródła:

SJP.pl

Internetowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: in­ter­ne­to­wy


Źródła:

Wiktionary

Internetowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba in­sta­lu­ją­ca sprzęt in­ter­ne­to­wy

 (1.2) pot. znaw­ca tech­no­lo­gii in­ter­ne­to­wych

 (1.3) pot. osoba uza­leż­nio­na od in­ter­ne­tu


Źródła:

Wiktionary

Internetowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­ter­ne­to­wy


Źródła:

Wiktionary

Internetowy

przy­miot­nik od: In­ter­net, in­ter­net, np. apli­ka­cje in­ter­ne­to­we; we­bo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy in­ter­ne­tu; ko­rzy­sta­ją­cy z in­ter­ne­tu; umie­szczo­ny w in­ter­ne­cie; wy­ko­rzy­stu­ją­cy do dzia­ła­nia in­ter­net


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internety

ogól­noś­wia­to­wy zbiór po­łą­czo­nych ze sobą sieci kom­pu­te­ro­wych, umoż­li­wia­ją­cy wy­mia­nę in­for­ma­cji mie­dzy użyt­kow­ni­ka­mi z ca­łe­go świa­ta; In­ter­net


Źródła:

SJP.pl

Internetyzacja

wpro­wa­dza­nie In­ter­ne­tu w go­spo­dar­ce, tech­ni­ce i in­nych dzie­dzi­nach życia


Źródła:

SJP.pl

Internista

le­karz o spe­cjal­no­ści: cho­ro­by wew­nętrz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób wew­nętrz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internistka

→ in­ter­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób wew­nętrz­nych


Patrz:internista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internistyczny

do­ty­czą­cy cho­rób wew­nętrz­nych; do­ty­czą­cy od­dzia­łu cho­rób wew­nętrz­nych w szpi­ta­lu


Źródła:

SJP.pl

Internowana

umie­szczać przy­mu­so­wo w miej­scu odo­sob­nie­nia


Patrz:internowany

Źródła:

SJP.pl

Internowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­ter­no­wać.


In­ter­no­wa­nie (z łac. "in­ter­nus" „wew­nętrz­ny”) – przy­mu­so­we umie­szcze­nie okre­ślo­nych osób w wyz­na­czo­nym miej­scu po­by­tu, bez prawa jego opu­szcza­nia.

Do­ty­czy zaz­wy­czaj osób bio­rą­cych udział w woj­nie, np. roz­bro­jo­nych od­dzia­łów woj­sko­wych, które prze­kro­czy­ły gra­ni­cę pań­stwa ne­u­tral­ne­go. Do­ty­czyć może też osób cy­wil­nych (oby­wa­te­li państw pro­wa­dzą­cych wojnę). Wa­run­ki in­ter­no­wa­nia re­gu­lu­ją kon­wen­cje ge­new­skie z 1949 r.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Internowany

osoba przy­mu­so­wo osa­dzo­na w wyz­na­czo­nym miej­scu


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) polit. praw. imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: in­ter­no­wać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) polit. praw. osoba prze­trzy­my­wa­na w miej­scu odo­sob­nie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internować

umie­szczać przy­mu­so­wo w miej­scu odo­sob­nie­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) osa­dzać w obo­zach roz­bro­jo­ne woj­ska, bio­rą­ce udział w woj­nie, które prze­kro­czy­ły gra­ni­cę pań­stwa ne­u­tral­ne­go

 (1.2) po­zba­wiać wol­no­ści osoby uz­na­ne za nie­bez­piecz­ne po­li­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Internuncjusz

1. nie­po­sia­da­ją­cy sta­tu­su am­ba­sa­do­ra przed­sta­wi­ciel dy­plo­ma­tycz­ny Wa­ty­ka­nu w mniej­szym pań­stwie lub w mie­ście nie­bę­dą­cym sto­li­cą;
2. daw­niej: przed­sta­wi­ciel dy­plo­ma­tycz­ny Au­strii w Tur­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interoperacyjność

zdol­ność sy­ste­mu lub pro­duk­tu do peł­nej współ­pra­cy z in­ny­mi sy­ste­ma­mi lub pro­duk­ta­mi


In­te­ro­pe­ra­cyj­ność – cecha pro­duk­tu lub sy­ste­mu, któ­re­go in­ter­fej­sy funk­cjo­nu­ją w peł­nej zgod­no­ści tak, aby współ­pra­co­wać z in­ny­mi pro­duk­ta­mi lub sy­ste­ma­mi, które ist­nie­ją lub będą ist­nieć w przysz­ło­ści, bez ogra­ni­cze­nia do­stę­pu lub moż­li­wo­ści im­ple­men­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interoperacyjny

mo­gą­cy współ­pra­co­wać z in­ny­mi pro­duk­ta­mi lub sy­ste­ma­mi


Źródła:

SJP.pl

Interoreceptor

re­cep­tor re­a­gu­ją­cy na bodź­ce po­cho­dzą­ce z wnę­trza or­ga­niz­mu


In­te­ro­re­cep­to­ry (wi­sce­ro­re­cep­to­ry) – re­cep­to­ry znaj­du­ją­ce się w ścia­nach na­rzą­dów wew­nętrz­nych i na­czyń krwio­no­śnych. Zwią­za­ne są z czu­ciem trzew­nym.

Re­cep­to­ry te są po­bu­dza­ne przez róż­ne­go ro­dza­ju bodź­ce: zmia­ny ci­śnie­nia krwi, bodź­ce me­cha­nicz­ne, czyn­ni­ki che­micz­ne krą­żą­ce we krwi lub pow­sta­ją­ce w na­rzą­dach w prze­bie­gu me­ta­bo­liz­mu, zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry lub zmia­ny ci­śnie­nia os­mo­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interpelacja

1. ofi­cjal­ne za­py­ta­nie, żą­da­nie wy­ja­śnie­nia skie­ro­wa­ne przez przed­sta­wi­cie­la par­la­men­tu do rządu lub do mi­ni­stra;
2. for­mal­ne za­py­ta­nie w spra­wach urzę­do­wych skie­ro­wa­ne do władz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pi­sem­ne za­py­ta­nie kie­ro­wa­ne do człon­ka rządu przez par­la­men­ta­rzy­stę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interpelacyjny

zwią­za­ny z in­ter­pe­la­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. zwią­za­ny z in­ter­pe­la­cją, do­ty­czą­cy in­ter­pe­la­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interpelant

osoba wy­stę­pu­ją­ca z in­ter­pe­la­cją; in­ter­pe­la­tor


Źródła:

SJP.pl

Interpelantka

→ in­ter­pe­lant


Patrz:interpelant

Źródła:

SJP.pl

Interpelator

osoba wy­stę­pu­ją­ca z in­ter­pe­la­cją; in­ter­pe­lant


Źródła:

SJP.pl

Interpelatorka

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z in­ter­pe­la­cją


Źródła:

SJP.pl

Interpelować

do­ma­gać się wy­ja­śnie­nia w ja­kiejś spra­wie; wno­sić in­ter­pe­la­cję


Źródła:

SJP.pl

Interpersonalny

do­ty­czą­cy sto­sun­ków mię­dzy oso­ba­mi


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­la­cja­mi mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi oso­ba­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interplanetarny

mię­dzy­pla­ne­tar­ny


Źródła:

SJP.pl

Interpol

mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­li­cyj­na dzia­ła­ją­ca od 1923 r., zaj­mu­ją­ca się współ­pra­cą po­li­cji róż­nych państw w walce z pew­ny­mi ro­dza­ja­mi prze­stępstw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­li­cji kry­mi­nal­nej;


In­ter­pol ( In­ter­na­tio­nal Cri­mi­nal Po­li­ce Or­ga­ni­za­tion) – mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­li­cji po­ma­ga­ją­ca or­ga­nom ści­ga­nia w walce z wszel­ki­mi for­ma­mi prze­stęp­czo­ści. Dzia­ła w 196 kra­jach (stan na sty­czeń 2025). Kie­ru­je się czte­re­ma pod­sta­wo­wy­mi funk­cja­mi, które za­pew­nia­ją za­a­wan­so­wa­ną tech­no­lo­gicz­nie in­fra­struk­tu­rę wspar­cia tech­nicz­ne­go i ope­ra­cyj­ne­go w celu umoż­li­wie­nia po­li­cji na całym świe­cie spro­sta­nia wyz­wa­niom prze­stęp­czo­ści XXI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interpolacja

1. wsta­wie­nie do cu­dze­go tek­stu wy­ra­zów, zwro­tów, zdań, któ­rych pier­wot­nie nie za­wie­rał;
2. tekst wsta­wio­ny w ten spo­sób;
3. obli­cze­nie, osza­co­wa­nie war­to­ści cze­goś na pod­sta­wie zna­nych war­to­ści są­sied­nich (wyż­szej i niż­szej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. przy­bli­ża­nie funk­cji za po­mo­cą innej funk­cji, zwy­kle wie­lo­mia­nu, tak aby były sobie równe w za­da­nych punk­tach;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interpolacyjny

zwią­za­ny z in­ter­po­la­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. zwią­za­ny z in­ter­po­la­cją, do­ty­czą­cy in­ter­po­la­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interpozycja

1. wsta­wie­nie cze­goś po­mię­dzy;
2. daw­niej: wsta­wien­nict­wo, po­par­cie, orę­dow­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Interpress

[czy­taj: in­ter­pres] pol­ska agen­cja pra­so­wo-wy­daw­ni­cza dzia­ła­ją­ca w la­tach 1967-1991


InterPress – język opisu stro­ny opra­co­wa­ny w Xerox PARC opar­ty na ję­zy­ku Forth.

Jak wiele pro­jek­tów PARC InterPress nie zo­stał sko­mer­cja­li­zo­wa­ny, wsku­tek czego jego twór­cy Char­les Gesch­ke i John War­nock odesz­li z la­bo­ra­to­rium i za­ło­ży­li firmę Adobe Sy­stems, two­rząc od po­cząt­ku ana­lo­gicz­ny język, PostScript.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interpretacja

1. ob­ja­śnie­nie, spo­sób wy­tłu­ma­cze­nia cze­goś; od­czy­ta­nie zna­cze­nia cze­goś; wy­kład­nia;
2. spo­sób odt­wo­rze­nia roli, wy­ko­na­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, te­a­tral­ne­go lub li­te­rac­kie­go;
3. re­a­li­za­cja pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go przez in­ter­pre­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­kład­nia, wy­ja­śnie­nie, tłu­ma­cze­nie;

 (1.2) szt. twór­cze odt­wo­rze­nie ut­wo­ru lub dzie­ła


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interpretacyjny

zwią­za­ny z in­ter­pre­ta­cją


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­ter­pre­ta­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interpretator

1. osoba wy­ja­śnia­ją­ca sens, zna­cze­nie cze­goś;
2. wy­ko­naw­ca ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, li­te­rac­kie­go, te­a­tral­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Interpretatorka

wy­ko­naw­czy­ni ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub ak­tor­ka odt­wa­rza­ją­ca rolę; ko­bie­ta, która coś ob­ja­śnia, tłu­ma­czy


Źródła:

SJP.pl

Interpretatywizm

In­ter­pre­ta­ty­wizm – jedna z orien­ta­cji ba­daw­czych, ma­ją­ca zna­mio­na pa­ra­dyg­ma­tu (i za ta­ko­wy uwa­ża­na w ty­po­lo­gii pa­ra­dyg­ma­tów so­cjo­lo­gicz­nych Bur­rel­la i Mor­ga­na), roz­wi­nię­ta w opo­zy­cji do funk­cjo­na­liz­mu. Wy­stę­pu­je także pod nazwą an­tro­po­lo­gii sym­bo­licz­nej.


Źródła:

Wikipedia

Interpretatywny

opar­ty na in­ter­pre­ta­cji lub słu­żą­cy in­ter­pre­to­wa­niu cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Interpreter

pro­gram kom­pu­te­ro­wy tłu­ma­czą­cy in­struk­cje ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia na ko­men­dy od­bie­ra­ne przez pro­ce­sor; in­ter­pre­ta­tor


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interpretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­ny­wa­nie in­ter­pre­ta­cji


Źródła:

Wiktionary

Interpretować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­ter­pre­to­wać)

 (1.1) ro­zu­mieć coś na swój spo­sób

 (1.2) robić in­ter­pre­ta­cję, ana­li­zo­wać zna­cze­nie


Źródła:

Wiktionary

Interpsychologia

nauka ba­da­ją­ca me­cha­niz­my od­dzia­ły­wa­nia jed­nych ludzi na dru­gich; in­trop­sy­cho­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Interpunkcja

znaki prze­stan­ko­we w pi­śmie i za­sa­dy ich uży­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. uży­cie zna­ków prze­stan­ko­wych w pi­śmie;


In­ter­punk­cja ( inter – po­mię­dzy, punc­tum – punkt), prze­stan­ko­wa­nie – gra­ficz­ny od­po­wied­nik in­to­na­cji, rytmu i tempa mowy, ak­cen­tu wy­ra­zo­we­go i zda­nio­we­go. Sta­no­wi ją zbiór zna­ków prze­stan­ko­wych (we współ­czes­nej pol­szczyź­nie jest ich 10) uzu­peł­nia­ją­cych zapis li­te­ro­wy tek­stu oraz norm ich sto­so­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interpunkcyjny

→ in­ter­punk­cja


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­ter­punk­cją, do­ty­czą­cy in­ter­punk­cji


Patrz:interpunkcja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interpłciowość

po­sia­da­nie przez daną osobę cech obu płci


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko uro­dze­nia się z do­wol­ną licz­bą róż­nic w za­kre­sie cech do­ty­czą­cych płci;


Osoby in­terpł­cio­we ( inter „mię­dzy”, se­xu­a­lis „płcio­wy”) – osoby uro­dzo­ne z do­wol­ną licz­bą róż­nic w za­kre­sie cech do­ty­czą­cych płci, w skład któ­rych wcho­dzą chro­mo­so­my, go­na­dy, hor­mo­ny płcio­we lub na­rzą­dy roz­rod­cze, które we­dług wy­so­kie­go ko­mi­sa­rza Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych do spraw praw czło­wie­ka „nie od­po­wia­da­ją ty­po­wym de­fi­ni­cjom ciał mę­skich i żeń­skich”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interpłciowy

ma­ją­cy zróż­ni­co­wa­ne cechy płcio­we, w skład któ­rych wcho­dzą chro­mo­so­my, go­na­dy, hor­mo­ny płcio­we lub na­rzą­dy roz­rod­cze


przy­miot­nik

 (1.1) seks. uro­dzo­ny z do­wol­ną licz­bą róż­nic w za­kre­sie cech do­ty­czą­cych płci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interregnum

czas mię­dzy ustą­pie­niem jed­ne­go króla a ob­ję­ciem wła­dzy przez ko­lej­ne­go; mię­dzy­kró­le­wie, bez­kró­le­wie


Źródła:

SJP.pl

Interreks

in­ter­rex;
1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urzęd­nik spra­wu­ją­cy naj­wyż­szą wła­dzę w pań­stwie w cza­sie in­ter­re­gnum;
2. daw­niej w Pol­sce: pry­mas za­stę­pu­ją­cy wład­cę w okre­sie bez­kró­le­wia


Źródła:

SJP.pl

Interrex

in­ter­reks;
1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urzęd­nik spra­wu­ją­cy naj­wyż­szą wła­dzę w pań­stwie w cza­sie in­ter­re­gnum;
2. daw­niej w Pol­sce: pry­mas za­stę­pu­ją­cy wład­cę w okre­sie bez­kró­le­wia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interrogacja

prze­sta­rza­łe: ba­da­nie śled­cze, wy­py­ty­wa­nie, do­py­ty­wa­nie się


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. za­da­wa­nie komuś pytań, wy­py­ty­wa­nie lub do­py­ty­wa­nie się

 (1.2) przest. za­da­wa­nie pytań pod­czas prze­słu­cha­nia w śledzt­wie

 (1.3) fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na za­da­niu py­ta­nia za­miast po­da­nia twier­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interrogacyjny

zwią­za­ny z in­ter­ro­ga­cją


Źródła:

SJP.pl

Interrogativum

jęz. za­i­mek py­ta­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Interrupcja

1. przer­wa, nie­cią­głość;
2. przer­wa­nie ciąży; abor­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przer­wa, nie­cią­głość

 (1.2) med. przer­wa­nie ciąży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intersekcja

w ge­o­lo­gii:
1. obraz prze­cię­cia się po­wierzch­ni ja­kiejś struk­tu­ry ge­o­lo­gicz­nej z po­wierzch­nią teren;
2. me­to­da wyz­na­cza­nia ta­kie­go obra­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. obraz jaki pow­sta­je w wy­ni­ku prze­cię­cia po­wierzch­ni ge­o­lo­gicz­nych z po­wierzch­nią te­re­nu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intersekcyjny

→ iner­sek­cja


Patrz:inersekcja

Źródła:

SJP.pl

Interseks

w bio­lo­gii: zwie­rzę, u któ­re­go wy­stę­pu­ją cechy obu płci


Źródła:

SJP.pl

Interseksualista

osoba, u któ­rej wy­stę­pu­ją jed­no­cze­śnie cechy dwu płci wsku­tek za­bu­rzeń roz­wo­jo­wych


Źródła:

SJP.pl

Interseksualizm

w bio­lo­gii: wy­stę­po­wa­nie u osob­ni­ka danej płci zew­nętrz­nych cech płci prze­ciw­nej lub cech poś­red­nich mię­dzy ce­cha­mi obu płci, pow­sta­łych na tle za­bu­rzeń ge­ne­tycz­nych lub hor­mo­nal­nych (np. po ka­stra­cji); mię­dzypł­cio­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. po­sia­da­nie cie­les­nych cech obu płci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interseksualność

→ in­ter­sek­su­al­ny


Patrz:interseksualny

Źródła:

SJP.pl

Interseksualny

zwią­za­ny z wy­stę­po­wa­niem u osob­ni­ka danej płci zew­nętrz­nych cech płci prze­ciw­nej lub cech poś­red­nich mię­dzy ce­cha­mi obu płci, pow­sta­łych na tle za­bu­rzeń ge­ne­tycz­nych lub hor­mo­nal­nych


Źródła:

SJP.pl

Intersemiotyczny

taki, który od­no­si się do przeksz­tał­ce­nia znaku sfor­mu­ło­wa­ne­go w jed­nym sy­ste­mie zna­ko­wym do po­sta­ci uzy­ska­nej przy uży­ciu in­ne­go sy­ste­mu zna­ków


Źródła:

SJP.pl

Intersputnik

sa­te­li­tar­ny sy­stem te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny kra­jów so­cja­li­stycz­nych


In­ter­sput­nik (ros. "Международная организация космической связи „Интерспутник”", pol. Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Łącz­no­ści Kos­micz­nej „In­ter­sput­nik”) – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa ut­wo­rzo­na 15 li­sto­pa­da 1971 roku z ini­cja­ty­wy ZSRR jako agen­da RWPG i od­po­wied­nik ów­czes­nej or­ga­ni­za­cji In­tel­sat. Jeden z pier­wszych ope­ra­to­rów sa­te­li­tar­nych. Zaj­mu­je się re­a­li­za­cją świa­to­wej sieci łącz­no­ści sa­te­li­tar­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interstadialny

wy­stę­pu­ją­cy w okre­sach przej­ścio­wych, mię­dzy okre­ślo­ny­mi sta­dia­mi


Źródła:

SJP.pl

Interstadiał

In­ter­sta­diał (in­ter­gla­ci­sta­diał) – jed­nost­ka po­dzia­łu czwar­to­rzę­du dru­gie­go rzędu w obrę­bie gla­cja­łu. Ce­chu­je ją cie­plej­szy kli­mat, jed­nak nie tak cie­pły jak kli­mat in­ter­gla­cja­łu. Od­dzie­la ona zimne jed­nost­ki gla­cja­łu (rangi sta­dia­łu) i cha­rak­te­ry­zu­je się „co­fa­niem” lą­do­lo­dów do ok. 100 km.


Źródła:

Wikipedia

Interstelarny

mię­dzyg­wiezd­ny, mię­dzyg­wia­zdo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) mię­dzyg­wiezd­ny, mię­dzyg­wia­zdo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interstycjalny

bę­dą­cy wśród miąż­szu innej tkan­ki; śród­miąż­szo­wy


Źródła:

SJP.pl

Intersubiektywizm

po­gląd, zgod­nie z któ­rym poz­na­nie ma cha­rak­ter in­ter­su­biek­tyw­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd, we­dług któ­re­go wie­dza ma cha­rak­ter in­ter­su­biek­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intersubiektywność

w psy­cho­lo­gii: cecha wie­dzy po­le­ga­ją­ca na tym, że jest ona do­stęp­na wię­cej niż jed­ne­mu pod­mio­to­wi poz­na­ją­ce­mu i w tym sen­sie wy­kra­cza poza prze­ży­cia i myśli danej jed­nost­ki; uni­wer­sal­ność, wszech­stron­ność


Źródła:

SJP.pl

Intersubiektywny

do­stęp­ny wię­cej niż jed­ne­mu pod­mio­to­wi poz­na­ją­ce­mu, nie­o­gra­ni­czo­ny wy­łącz­nie do doz­nań, prze­żyć i myśli jed­nost­ko­we­go pod­mio­tu poz­na­ją­ce­go; uni­wer­sal­ny, wszech­stron­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­stęp­ny wię­cej niż jed­ne­mu pod­mio­to­wi poz­na­ją­ce­mu, nie­o­gra­ni­czo­ny wy­łącz­nie do doz­nań, prze­żyć i myśli jed­nost­ko­we­go pod­mio­tu poz­na­ją­ce­go; uni­wer­sal­ny, wszech­stron­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intertekst

cudzy tekst znaj­du­ją­cy się po­mię­dzy in­ny­mi tek­sta­mi


Źródła:

SJP.pl

Intertekstualność

re­la­cja po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi tek­sta­mi


In­ter­tek­stu­al­ność – po­ję­cie wy­wo­dzą­ce się od Julii Kri­ste­vej, ba­dacz­ki prac Mi­cha­i­ła Bach­ti­na. W ro­zu­mie­niu węż­szym "tek­stu­al­ność" oz­na­cza do­słow­nie ba­da­nie tek­stu, na­to­miast "in­ter­tek­stu­al­ność" ba­da­nie re­la­cji po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi tek­sta­mi. Z in­ter­tek­stu­al­no­ścią zwią­za­ne są kon­cep­cje do­ty­czą­ce związ­ków i za­leż­no­ści li­te­rac­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intertekstualny

do­ty­czą­cy po­wią­zań ut­wo­ru li­te­rac­kie­go z in­ny­mi ut­wo­ra­mi li­te­rac­ki­mi


Źródła:

SJP.pl

Intertemporalny

do­ty­czą­cy okre­su po­mię­dzy róż­ny­mi mo­men­ta­mi w cza­sie; mię­dzy­cza­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Intertropikalny

wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy zwrot­ni­kiem Raka i zwrot­ni­kiem Ko­zio­roż­ca; mię­dzyz­wrot­ni­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Intertyp

ro­dzaj ma­szy­ny dru­kar­skiej


Źródła:

SJP.pl

Intertypowy

do­ty­czą­cy in­ter­ty­pu (ro­dza­ju ma­szy­ny dru­kar­skiej)


Źródła:

SJP.pl

Interview

[czy­taj: interWJU] in­ter­wiew;
1. spot­ka­nie, roz­mo­wa, zwła­szcza kwa­li­fi­ka­cyj­na;
2. wy­wiad pra­so­wy, ra­dio­wy, te­le­wi­zyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­wiad prze­pro­wa­dzo­ny przez dzien­ni­ka­rza

 (1.2) roz­mo­wa kwa­li­fi­ka­cyj­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interwal

daw­niej: in­ter­wał;
1. od­le­głość w prze­strze­ni lub od­stęp w cza­sie;
2. w mu­zy­ce: od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi, róż­ni­ca ich wy­so­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Interwał

1. od­le­głość w prze­strze­ni lub od­stęp w cza­sie;
2. w mu­zy­ce: od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi, róż­ni­ca ich wy­so­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. od­le­głość mię­dzy wy­so­ko­ścia­mi dwóch dźwię­ków;


In­ter­wał (z łac. "in­ter­val­lum", do­słow­nie „miej­sce po­mię­dzy szań­ca­mi”) – w te­o­rii mu­zy­ki jest to od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interwałowo

→ in­ter­wa­ło­wy


Patrz:interwałowy

Źródła:

SJP.pl

Interwałowy

→ in­ter­wał


Patrz:interwał

Źródła:

SJP.pl

Interwencja

1. wmie­sza­nie się w czy­jeś spra­wy, od­dzia­ły­wa­nie w celu osią­gnię­cia włas­nych celów;
2. czyn­no­ści z tym zwią­za­ne;
3. skup lub sprze­daż pa­pie­rów war­to­ścio­wych w celu wpły­nię­cia na ich kurs;
4. mie­sza­nie się pań­stwa lub grupy państw w spra­wy in­ne­go kraju, rów­nież w po­sta­ci in­ter­wen­cji zbroj­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wej­ście po­mię­dzy, mie­sza­nie się do cze­goś, aby osią­gnąć za­mie­rzo­ny cel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interwencjonista

1. zwo­len­nik od­dzia­ły­wa­nia pań­stwa na go­spo­dar­kę me­to­da­mi eko­no­micz­ny­mi i ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi;
2. zwo­len­nik in­ge­ro­wa­nia pań­stwa lub grupy państw w wew­nętrz­ne spra­wy in­ne­go pań­stwa


Źródła:

SJP.pl

Interwencjonistka

→ in­ter­wen­cjo­ni­sta


Patrz:interwencjonista

Źródła:

SJP.pl

Interwencjonistyczny

→ in­ter­wen­cjo­nizm


Patrz:interwencjonizm

Źródła:

SJP.pl

Interwencjonizm

1. od­dzia­ły­wa­nie pań­stwa na go­spo­dar­kę me­to­da­mi eko­no­micz­ny­mi i ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi;
2. in­ge­ro­wa­nie pań­stwa lub grupy państw w wew­nętrz­ne spra­wy in­ne­go pań­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ekon. po­li­ty­ka in­ter­wen­cji w spra­wy eko­no­micz­ne włas­ne­go pań­stwa


In­ter­wen­cjo­nizm – po­li­ty­ka go­spo­dar­cza po­le­ga­ją­ca na ak­tyw­nym od­dzia­ły­wa­niu pań­stwa na pro­ce­sy ryn­ko­we za po­mo­cą in­stru­men­tów fi­skal­nych, pie­nięż­nych i re­gu­la­cyj­nych. Sta­no­wi prze­ci­wień­stwo dok­try­ny le­se­fe­ryz­mu, za­kła­da­ją­cej, że rynek sam ko­ry­gu­je nie­rów­no­wa­gi bez in­ge­ren­cji władz pu­blicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interwencyjny

zwią­za­ny z in­ter­wen­cją


Źródła:

SJP.pl

Interwenient

osoba lub stro­na in­ter­we­niu­ją­ca w danej spra­wie; in­ter­went


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba, która in­ter­we­niu­je

 (1.2) praw. osoba trze­cia, która włą­cza się w po­stę­po­wa­nie są­do­we, po­sia­da­jąc in­te­res praw­ny


In­ter­we­nient – w pol­skim po­stę­po­wa­niu karno-skar­bo­wym to pod­miot, który zgła­sza ro­szcze­nia do przed­mio­tów pod­le­ga­ją­cych prze­pad­ko­wi w wy­ni­ku po­stę­po­wa­nia. Upraw­nie­nia in­ter­we­nien­ta okre­śla ko­deks karny skar­bo­wy (skrót: kks).

In­ter­we­nient nie może być ani po­dej­rza­nym, ani oskar­żo­nym w spra­wie o prze­stęp­stwo lub wy­kro­cze­nie skar­bo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Interwenientka

→ in­ter­we­nient


Patrz:interwenient

Źródła:

SJP.pl

Interweniowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­dej­mo­wa­nie in­ter­wen­cji


Źródła:

Wiktionary

Interweniować

ofi­cjal­nie:
1. pod­jąć, po­dej­mo­wać prze­ciw­dzia­ła­nia, wtrą­cić się, wtrą­cać się do cze­goś;
2. wsta­wić się, wsta­wiać się w czy­jejś spra­wie


cza­sow­nik

 (1.1) mie­szać się w spra­wy kogoś in­ne­go lub in­ne­go kraju, w celu uzy­ska­nia okre­ślo­ne­go efek­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interwent

osoba lub stro­na in­ter­we­niu­ją­ca w danej spra­wie; in­ter­we­nient


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś lub coś, co in­ter­we­niu­je, zwła­szcza przy uży­ciu siły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Interwentka

→ in­ter­went


Patrz:interwent

Źródła:

SJP.pl

Interwiew

[czy­taj: interWJU] in­ter­view;
1. spot­ka­nie, roz­mo­wa, zwła­szcza kwa­li­fi­ka­cyj­na;
2. wy­wiad pra­so­wy, ra­dio­wy, te­le­wi­zyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Interwizja

te­le­wiz­ja mię­dzy­na­ro­do­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Interymalnie

→ in­te­ry­mal­ny


Patrz:interymalny

Źródła:

SJP.pl

Interymalny

daw­niej: chwi­lo­wy, tym­cza­so­wy; in­te­ri­mal­ny


Źródła:

SJP.pl

Intestacja

nie­u­sta­no­wie­nie upraw­nio­nych do spad­ku, nie­po­zo­sta­wie­nie te­sta­men­tu


Źródła:

SJP.pl

Intestat

osoba, która zmar­ła, nie spo­rzą­dzi­wszy te­sta­men­tu; in­te­sta­tor


Źródła:

SJP.pl

Intestator

osoba, która zmar­ła, nie spo­rzą­dzi­wszy te­sta­men­tu; in­te­stat


Źródła:

SJP.pl

Intifada

1. pow­sta­nie pa­le­styń­skie na zie­miach arab­skich oku­po­wa­nych przez Iz­ra­el;
2. pow­sta­nie, bunt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. arab­skie okre­śle­nie buntu, re­be­lii, pow­sta­nia;


In­ti­fa­da ( ‏אינתיפאדה‎, ‏انتفاضة‎ "intifāḍa" – "strzą­sa­nie") – arab­skie okre­śle­nie buntu, re­be­lii, pow­sta­nia.

Robin Shul­man na ła­mach ga­ze­ty The Was­hing­ton Post in­ter­pre­tu­je słowo "in­ti­fa­da" jako „okres po­wszech­ne­go oporu prze­ciw­ko uci­sko­wi”.

Okre­śle­nie to jest naj­czę­ściej utoż­sa­mia­ne z czyst­ką et­nicz­ną wy­ko­ny­wa­ną przez iz­ra­el na Pa­le­sty­ne oraz tzw. in­ti­fa­da­mi pa­le­styń­ski­mi (pier­wszą i drugą). W szer­szym ro­zu­mie­niu okre­śle­nie od­no­si się rów­nież do in­nych pow­stań:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intoksykacja

stan cho­ro­bo­wy wy­wo­ła­ny wni­knię­ciem sub­stan­cji tru­ją­cych do or­ga­niz­mu; za­tru­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­tru­cie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intoksykacyjny

→ in­tok­sy­ka­cja


Patrz:intoksykacja

Źródła:

SJP.pl

Intolerancja

rzad­ko: brak sza­cun­ku, wy­ro­zu­mia­ło­ści dla cu­dzych po­glą­dów, upo­do­bań, dla cu­dze­go po­stę­po­wa­nia; nie­to­le­ran­cja, nie­to­le­ran­cyj­ność, nie­wy­ro­zu­mia­łość


Źródła:

SJP.pl

Intonacja

1. spo­sób wy­po­wia­da­nia wy­ra­zów; mo­du­la­cja;
2. po­czą­tek frazy w ut­wo­rach ko­ściel­nych;
3. roz­po­czy­na­nie przez jedną osobę śpie­wu zbio­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. spo­sób ak­cen­to­wa­nia wy­ra­zów i zdań;

 (1.2) muz. spo­sób wy­do­by­wa­nia dźwię­ków, szcze­gól­nie w śpie­wie, na in­stru­men­cie smycz­ko­wym lub dętym;

 (1.3) muz. roz­po­czę­cie śpie­wu zbio­ro­we­go przez jedną osobę; zaś­piew;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intonacyjny

zwią­za­ny z in­to­na­cją


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­to­na­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|in­to­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Intonować

1. roz­po­czy­nać zbio­ro­wy śpiew, po­da­wać ton do wspól­ne­go śpie­wu;
2. wy­ma­wiać słowa ak­cen­tu­jąc je, mo­du­lu­jąc głos, czę­sto w celu wy­ra­że­nia swo­ich od­czuć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) jęz. mówić, od­po­wied­nio ak­cen­tu­jąc i mo­du­lu­jąc głos

 (1.2) za­czy­nać śpie­wać dając sy­gnał do zbio­ro­we­go śpie­wu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intrada

krót­ki utwór in­stru­men­tal­ny roz­po­czy­na­ją­cy niek­tó­re suity, opery lub ba­le­ty


In­tra­da – krót­ki utwór in­stru­men­tal­ny o cha­rak­te­rze fan­fa­ro­wym. Jest ut­wo­rem ot­wie­ra­ją­cym uro­czy­sto­ści daw­niej dwor­skie, obec­nie przed­sta­wie­nia, bale, tur­nie­je. Naj­czę­ściej przez­na­czo­ny jest na in­stru­men­ty dęte bla­sza­ne i per­ku­sję.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intrakt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. pre­pa­rat ro­ślin­ny otrzy­my­wa­ny po­przez wy­tra­wie­nie świe­że­go su­row­ca ro­ślin­ne­go eta­no­lem o stę­że­niu 80–95℃


Źródła:

Wiktionary

Intramarginalny

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. od­by­wa­ją­cy się w ra­mach do­pu­szczal­nych wahań kur­sów (o in­ter­wen­cjach wa­lu­to­wych)

 (1.2) geogr. do­ty­czą­cy stre­fy mię­dzy czo­łem lo­dow­ca a mo­re­ną czo­ło­wą, po­cho­dzą­cy z tej stre­fy, zwią­za­ny z nią


Źródła:

Wiktionary

Intramolekularny

za­war­ty wew­nątrz mo­le­ku­ły, od­by­wa­ją­cy się w jej obrę­bie; wew­nątrz­czą­stecz­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Intranecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od in­tra­net


Źródła:

Wiktionary

Intranet

wew­nętrz­na sieć kom­pu­te­ro­wa przed­się­bior­stwa lub or­ga­ni­za­cji wy­ko­rzy­stu­ją­ca tech­no­lo­gię in­ter­ne­to­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. wew­nętrz­na sieć kom­pu­te­ro­wa or­ga­ni­za­cji przez­na­czo­na dla wą­skiej grupy osób, np. pra­cow­ni­ków;


In­tra­net – nie­pu­blicz­na sieć te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­na i in­for­ma­tycz­na (zaz­wy­czaj np. przed­się­bior­stwa, urzę­du, uczel­ni, or­ga­ni­za­cji non‑pro­fit), wy­ko­rzy­stu­ją­ca tech­no­lo­gie oraz usłu­gi in­ter­ne­to­we, takie jak: HTTPS, TCP/IP, prze­glą­dar­ki WWW, do udo­stęp­nia­nia in­for­ma­cji, apli­ka­cji, a także usług wy­łącz­nie upraw­nio­nym użyt­kow­ni­kom w jed­nej struk­tu­rze or­ga­ni­za­cyj­nej lub or­ga­ni­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intranetowy

→ in­tra­net


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­tra­ne­tem, do­ty­czą­cy in­tra­ne­tu


Patrz:intranet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intransitivum

jęz. cza­sow­nik nie­ma­ją­cy stro­ny bier­nej; cza­sow­nik in­tran­zy­tyw­ny; cza­sow­nik nie­prze­chod­ni


Źródła:

SJP.pl

Intranzytywny

jęz. cza­sow­nik in­tran­zy­tyw­ny - cza­sow­nik nie­ma­ją­cy stro­ny bier­nej; cza­sow­nik nie­prze­chod­ni; in­tran­si­ti­vum


Źródła:

SJP.pl

Intrapersonalny

do­ty­czą­cy wew­nętrz­nych doś­wiad­czeń i pro­ce­sów jed­nost­ki


Źródła:

SJP.pl

Intrata

zysk, ko­rzyść


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. do­chód, zysk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intrateluryczny

oto­czo­ny lądem, lą­da­mi; śród­lą­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Intratniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­trat­nie


Źródła:

SJP.pl

Intratniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­trat­ny


Źródła:

SJP.pl

Intratność

zy­skow­ność ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia


Źródła:

SJP.pl

Intratny

przy­no­szą­cy zysk; zy­skow­ny, ren­tow­ny, opła­cal­ny, do­cho­do­wy, po­płat­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­no­szą­cy zysk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intrawenalny

wpro­wa­dza­ny bez­poś­red­nio do żyły; do­żyl­ny, śró­dżyl­ny


Źródła:

SJP.pl

Intrepid

model sa­mo­cho­du marki Dodge


Źródła:

SJP.pl

Intrepido

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: śmia­ło


Źródła:

SJP.pl

Intro

wstęp, zwła­szcza do ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub gry kom­pu­te­ro­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Introcepcja

w psy­cho­lo­gii: przyj­mo­wa­nie ob­cych norm, zasad, celów jako włas­nych


Źródła:

SJP.pl

Introdukcja

część wpro­wa­dza­ją­ca, wstęp­na dzie­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wstęp, przed­sta­wie­nie cze­goś, po­czą­tek

 (1.2) ekol. wpro­wa­dze­nie ga­tun­ku do eko­sy­ste­mu


In­tro­duk­cja ( in­tro­duc­tio – wpro­wa­dze­nie, wstęp) – wpro­wa­dze­nie nie­ro­dzi­me­go ga­tun­ku lub niż­sze­go tak­so­nu po­cho­dzą­ce­go z in­ne­go ge­o­gra­ficz­nie re­gio­nu, jako no­we­go ele­men­tu danej bio­ce­no­zy. W rol­nict­wie jest to ce­lo­we wpro­wa­dze­nie przez czło­wie­ka na teren upra­wy chro­nio­nej or­ga­niz­mów po­ży­tecz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Introdukcyjny

→ in­tro­duk­cja


Patrz:introdukcja

Źródła:

SJP.pl

Introdukować

wpro­wa­dzać (wpro­wa­dzić) na dany teren nowy ga­tu­nek zwie­rząt lub ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Introgresja

wcie­le­nie genów jed­ne­go ga­tun­ku do puli ge­no­wej in­ne­go ga­tun­ku


In­tro­gre­sja – dłu­go­fa­lo­wy pro­ces po­le­ga­ją­cy na włą­cza­niu puli genów jed­ne­go ga­tun­ku do puli genów in­ne­go ga­tun­ku po­przez krzy­żo­wa­nie hy­bry­dy mię­dzy­ga­tun­ko­wej z jed­nym z jego ro­dzi­ców. Może do­pro­wa­dzić do spe­cja­cji. Wy­stę­pu­je czę­ściej u ro­ślin niż u zwie­rząt i tłu­ma­czy suk­ces ewo­lu­cyj­ny i znacz­ny udział w świe­cie ro­ślin ga­tun­ków po­li­plo­i­dal­nych (30%–70% okry­to­na­sien­nych i 95% pa­pro­ci).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Introit

In­tro­it (łac. "in­tro­i­tus") – chrze­ści­jań­ski śpiew li­tur­gicz­ny, sta­no­wią­cy m.in. część mszy obrząd­ków za­chod­nich oraz lu­te­rań­skie­go na­bo­żeń­stwa głów­ne­go. Ga­tun­ko­wo jest to an­ty­fo­na, po­prze­dza­ją­ca wer­set za­czerp­nię­ty z jed­ne­go z psal­mów.


Źródła:

Wikipedia

Introjekcja

bez­kry­tycz­ne przej­mo­wa­nie cu­dzych ocen i in­ter­pre­ta­cji oraz trak­to­wa­nie ich jako włas­nych


In­tro­jek­cja – me­cha­nizm obron­ny, który po­ja­wia się w celu obro­ny ego przed uś­wia­do­mie­niem nie­ak­cep­to­wa­nych, wro­gich im­pul­sów.

Dziec­ko przys­wa­ja sobie po­sta­wy ro­dzi­ców w for­mie wielu utr­wa­lo­nych wzor­ców my­ślo­wych, które są na­stęp­nie po­wie­la­ne. Ut­wo­rzo­ny obraz ro­dzi­ców spra­wia, iż jed­nost­ka sto­su­je ich na­ka­zy wobec sie­bie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Introligator

rze­mieśl­nik lub pra­cow­nik prze­my­słu po­li­gra­ficz­ne­go, zaj­mu­ją­cy się opra­wia­niem ksią­żek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) druk. rzem. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo opra­wą ksią­żek i in­nych wy­daw­nictw;


In­tro­li­ga­tor (z intro „do środ­ka” + "li­ga­re" „zwią­zy­wać”) – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się ręcz­nym in­tro­li­ga­tor­stwem, tj. opra­wia­niem róż­nych wy­daw­nictw oraz zdo­bie­niem opraw (głów­nie za­byt­ko­wych), także pra­cow­nik dru­kar­ni (opra­wa ksią­żek).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Introligatorka

1. ko­bie­ta in­tro­li­ga­tor
2. in­tro­li­ga­tor­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. rzem. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo opra­wą ksią­żek i in­nych wy­daw­nictw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Introligatornia

sa­mo­dziel­ny za­kład lub wy­dział dru­kar­ni zaj­mu­ją­cy się głów­nie opra­wia­niem ksią­żek i bro­szur


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. rzem. za­kład rze­mieśl­ni­czy, w któ­rym opra­wia się książ­ki i inne wy­daw­nict­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Introligatorski

od­no­szą­cy się do in­tro­li­ga­to­ra lub in­tro­li­ga­tor­stwa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­tro­li­ga­tor­stwem lub in­tro­li­ga­to­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Introligatorstwo

dział prze­my­słu po­li­gra­ficz­ne­go lub rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się opra­wia­niem ksią­żek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rze­mio­sło in­tro­li­ga­tor­skie


In­tro­li­ga­tor­stwo (z intro „do środ­ka” + "li­ga­re" „zwią­zy­wać”) – dzie­dzi­na rze­mio­sła i prze­my­słu po­li­gra­ficz­ne­go, a także sztu­ka opra­wia­nia ksią­żek. Obej­mu­je wy­ko­ny­wa­nie opraw oraz koń­co­we opra­co­wa­nie dru­ków, w tym bro­szur, ksią­żek i cza­so­pism. Rze­mieśl­nik trud­nią­cy się tym za­ję­ciem to in­tro­li­ga­tor.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intromisja

daw­niej: ofi­cjal­ne wpro­wa­dze­nia na urząd lub w stan po­sia­da­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wej­ście w po­sia­da­nie nie­ru­cho­mo­ści na dro­dze są­do­wej;

 (1.2) daw. wpro­wa­dze­nie na urząd zgod­nie z prze­pi­sa­mi praw­ny­mi


In­tro­mi­sja (łac. "in­tro­mis­sio"). Le­gal­ne za­wład­nię­cie – ro­zu­mia­ne jako wej­ście w po­sia­da­nie nie­ru­cho­mo­ści zgod­nie z wy­ro­kiem są­do­wym, ogła­sza­ne nieg­dyś oso­bi­ście przez przy­sła­ne­go w tym celu, na miej­sce, woź­ne­go są­do­we­go. Ogła­sza­nie in­tro­mi­sji, zwa­nej też "wwią­za­niem", od­by­wa­ło się w miej­scu pu­blicz­nym – np. na rynku, wobec zgro­ma­dzo­nych świad­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intron

od­ci­nek po­zba­wio­ny in­for­ma­cji, wy­stę­pu­ją­cy w tzw. ge­nach po­dzie­lo­nych wy­stę­pu­ją­cych u or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych


In­tron, sek­wen­cja nie­ko­du­ją­ca – część sek­wen­cji genu, która nie ko­du­je sek­wen­cji ami­nok­wa­sów po­li­pep­ty­du, a je­dy­nie roz­dzie­la ko­du­ją­ce ek­so­ny. In­tro­ny wy­stę­pu­ją w więk­szo­ści eu­ka­rion­tów. Po prze­pi­sa­niu sek­wen­cji genu z DNA na RNA in­tro­ny są wy­ci­na­ne przy udzia­le snRNA w pro­ce­sie spli­cin­gu i pow­sta­je doj­rza­ły ma­try­co­wy RNA (mRNA), który jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez ry­bo­so­my jako ma­try­cę do syn­te­zy pep­ty­dów i bia­łek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intronizacja

1. na­da­nie komuś ty­tu­łu pa­nu­ją­ce­go mo­nar­chy;
2. przyz­na­nie komuś naj­wyż­szej po­zy­cji w ja­kiejś gru­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­nie­sie­nie na tron, ob­ję­cie wła­dzy kró­lew­skiej lub wy­so­kie­go sta­no­wi­ska ko­ściel­ne­go


In­tro­ni­za­cja (łac. "inth­ro­ni­za­tio", "inth­ro­ni­za­re"; gr. "enthronídzein" ("thró­nos" tron)) – wy­nie­sie­nie na tron. Ter­mi­nem tym okre­śla się wy­nie­sie­nie do rzą­dów no­we­go pa­pie­ża lub bi­sku­pa, a także ko­ro­na­cję króla.

Jed­nym z przy­kła­dów in­tro­ni­za­cji jest wstą­pie­nie na tron ce­sa­rza Ja­po­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intronizacyjny

→ in­tro­ni­za­cja


Patrz:intronizacja

Źródła:

SJP.pl

Intronizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpro­wa­dza­nie na tron, obej­mo­wa­nie wła­dzy mo­nar­szej


Źródła:

Wiktionary

Intronizować

1. nadać, na­da­wać komuś tytuł pa­nu­ją­ce­go mo­nar­chy;
2. przyz­nać, przyz­na­wać komuś naj­wyż­szą po­zy­cję w ja­kiejś gru­pie


Źródła:

SJP.pl

Intronowy

→ in­tron


Patrz:intron

Źródła:

SJP.pl

Intropatia

zdol­ność po­sta­wie­nia się w sy­tu­a­cji in­nych i zro­zu­mie­nia ich uczuć; em­pa­tia


Źródła:

SJP.pl

Intropsychologia

nauka ba­da­ją­ca me­cha­niz­my od­dzia­ły­wa­nia jed­nych ludzi na dru­gich; in­terp­sy­cho­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Introspekcja

w psy­cho­lo­gii: ba­da­nie włas­nych prze­żyć psy­chicz­nych; sa­mo­ob­ser­wa­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. ana­li­za włas­nych pro­ce­sów psy­chicz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Introspekcjonistka

→ in­tro­spek­cjo­ni­sta


Patrz:introspekcjonista

Źródła:

SJP.pl

Introspekcjonizm

In­tro­spek­cjo­nizm, psy­cho­lo­gia in­tro­spek­cyj­na – kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii XIX wieku, za­po­cząt­ko­wa­ny przez Wil­hel­ma Wund­ta i kon­ty­nu­o­wa­ny przez jego ucz­niów, m.in. przez Ed­war­da Tit­che­ne­ra. Za­kła­dał, że pod­sta­wo­wą me­to­dą ba­da­nia psy­chi­ki jest in­tro­spek­cja, czyli sy­ste­ma­tycz­na ob­ser­wa­cja włas­nych sta­nów i pro­ce­sów świa­do­mo­ści.


Źródła:

Wikipedia

Introspekcyjny

zwią­za­ny z ob­ser­wa­cją i ana­li­zą włas­nych myśli, prze­żyć i sta­nów psy­chicz­nych; in­tro­spek­tyw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) psych. taki, który opie­ra się na in­tro­spek­cji, do­ty­czy in­tro­spek­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Introspektywny

zwią­za­ny z ob­ser­wa­cją i ana­li­zą włas­nych myśli, prze­żyć i sta­nów psy­chicz­nych; in­tro­spek­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Introwersja

sku­pia­nie się na włas­nych od­czu­ciach, zam­knię­cie na świat, trud­ność utrzy­ma­nia kon­tak­tu z oto­cze­niem, prze­ci­wień­stwo ek­stra­wer­tyz­mu; in­tro­wer­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Introwersyjny

przy­miot­nik od: in­tro­wer­sja (np. po­sta­wa in­tro­wer­syj­na)


Źródła:

SJP.pl

Introwertyczka

→ in­tro­wer­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: in­tro­wer­tyk


Patrz:introwertyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Introwertyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­tro­wer­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są in­tro­wer­tycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Introwertyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla in­tro­wer­ty­ka (np. in­tro­wer­tycz­na po­sta­wa); in­tro­wer­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Introwertyk

osoba zam­knię­ta w sobie, nie­chęt­na do na­wią­zy­wa­nia zna­jo­mo­ści z in­ny­mi ludź­mi, sku­pia­ją­ca się na włas­nych spra­wach i uczu­ciach; sa­mot­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. czło­wiek sku­pio­ny na swo­ich uczu­ciach, my­ślach i spra­wach, na­kie­ro­wa­ny na swoje włas­ne wnę­trze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Introwertywny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla in­tro­wer­ty­ka (np. in­tro­wer­tyw­na po­sta­wa); in­tro­wer­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Introwertyzm

sku­pia­nie się na włas­nych od­czu­ciach, zam­knię­cie na świat, trud­ność utrzy­ma­nia kon­tak­tu z oto­cze­niem, prze­ci­wień­stwo ek­stra­wer­tyz­mu; in­tro­wer­sja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. zob. in­tro­wer­sja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intruz

czło­wiek nie­pro­szo­ny, na­tręt­ny; na­tręt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­mi­le wi­dzia­ny w danym miej­scu

 (1.2) czło­wiek który do­stał się gdzieś bez­praw­nie, ła­miąc za­ka­zy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intruzja

wci­śnię­cie się masy skal­nej w wyż­sze par­tie sko­ru­py ziem­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. wdzie­ra­nie się magmy w wyż­sze par­tie sko­ru­py ziem­skiej po­mię­dzy star­sze ut­wo­ry skal­ne

 (1.2) geol. ciało skal­ne pow­sta­łe z za­sty­głej magmy, która wdar­ła się po­mię­dzy star­sze skały

 (1.3) psych. niech­cia­na, au­to­ma­tycz­na myśl, wy­o­bra­że­nie lub im­puls, po­ja­wia­ją­cy się w świa­do­mo­ści i trud­ny do opa­no­wa­nia

 (1.4) sto­mat. prze­mie­szcze­nie zęba w głąb wy­rost­ka zę­bo­do­ło­we­go (w kie­run­ku wierz­choł­ka ko­rze­nia)


In­truz­ja (z in­tru­sus ‘wepch­nię­ty’) – ciało skal­ne pow­sta­łe z za­sty­głej w głębi sko­ru­py ziem­skiej magmy, która wdar­ła się po­mię­dzy star­sze ut­wo­ry skal­ne. Magma unosi się w płyt­sze re­jo­ny sko­ru­py ziem­skiej w po­sta­ci dia­pi­ru, wci­ska­jąc się po­mię­dzy skały oto­cze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intruzka

→ in­truz; na­tręt­ka


Źródła:

SJP.pl

Intruzyjny

przy­miot­nik od: in­truz­ja


Źródła:

SJP.pl

Intruzywny

1. zwią­za­ny z wej­ściem wgłąb in­nych struk­tur;
2. skała in­tru­zyw­na - skała pow­sta­ła w wy­ni­ku krzep­nię­cia magmy we wcze­śniej ist­nie­ją­cych struk­tu­rach skal­nych;
3. in­tru­zyw­ny wzrost ko­mó­rek - wra­sta­nie ko­mó­rek po­mię­dzy ist­nie­ją­ce wcze­śniej, po­przez ich roz­pu­szcza­nie i roz­py­cha­nie


Źródła:

SJP.pl

Intryga

1. pod­stęp­ne dzia­ła­nie po­le­ga­ją­ce na wza­jem­nym skłó­ce­niu ja­kichś osób;
2. w li­te­ra­tu­rze: za­wią­za­nie i prze­pro­wa­dze­nie akcji, któ­rej przed­mio­tem jest kon­flikt mię­dzy po­sta­cia­mi ut­wo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chy­tre, pod­stęp­ne dzia­ła­nie, zwy­kle przez wza­jem­ne skłó­ce­nie ja­kichś osób, zmie­rza­ją­ce do osią­gnię­cia ja­kie­goś celu

 (1.2) w ut­wo­rach fa­bu­lar­nych, zwy­kle w dra­ma­cie: zbieg oko­licz­no­ści lub umyśl­ne dzia­ła­nie po­sta­ci, wy­wo­łu­ją­ce kon­flikt i pro­wa­dzą­ce do zmia­ny kie­run­ku akcji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intrygancki

do­ty­czą­cy in­try­gan­ta, jego in­tryg


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub ce­cha­mi in­try­gan­ta; do­ty­czą­cy in­try­gan­ta lub wła­ści­wy in­try­gan­to­wi; po­le­ga­ją­cy na in­try­gach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intryganctwo

skłon­ność do pod­stęp­nych dzia­łań w celu skłó­ce­nia ja­kichś osób


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) snu­cie in­tryg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intrygant

osoba, która in­try­gu­je (knuje prze­ciw komuś lub cze­muś)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek czy­nią­cy in­try­gi, dzia­ła­ją­cy pod­stęp­nie prze­ciw­ko komuś


In­try­gant (ang. "The In­for­mant!") – ame­ry­kań­ski ko­me­dio­dra­mat kry­mi­nal­ny z 2009 roku w re­ży­se­rii Ste­ve­na So­der­berg­ha. Pow­stał na pod­sta­wie po­wie­ści non-fic­tion pod tym samym ty­tu­łem au­tor­stwa Kurta Ei­chen­wal­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intrygantka

ko­bie­ta, która in­try­gu­je (knuje prze­ciw komuś lub cze­muś)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta czy­nią­ca in­try­gi, dzia­ła­ją­ca pod­stęp­nie prze­ciw­ko komuś


In­try­gant­ka ( Woman of Straw) – bry­tyj­ski kry­mi­nał-dre­szczo­wiec z 1964 roku w re­ży­se­rii, z Giną Lol­lo­bri­gi­dą i Se­a­nem Con­ne­rym w ro­lach głów­nych.

Sce­na­riusz au­tor­stwa, i pow­stał na pod­sta­wie po­wie­ści fran­cu­skiej pi­sar­ki pt. "La Femme De Pa­il­le" wy­da­nej w 1956 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intrygować

1. wpro­wa­dzać w stan za­cie­ka­wie­nia;
2. knuć prze­ciw komuś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić in­try­gi, knuć spi­ski

 (1.2) wzbu­dzać za­in­te­re­so­wa­nie, za­cie­ka­wie­nie, dawać do my­śle­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intrygujący

wzbu­dza­ją­cy chęć poz­na­nia; cie­ka­wy, in­te­re­su­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Intryżka

zdrob­nie­nie od: in­try­ga


Źródła:

SJP.pl

Intubacja

wpro­wa­dze­nie rurki in­tu­ba­cyj­nej do tcha­wi­cy w celu na­po­wie­trze­nia płuc


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. umie­szcze­nie pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wej rurki, zwa­nej rurką in­tu­ba­cyj­ną, w tcha­wi­cy pa­cjen­ta;


In­tu­ba­cja – umie­szcze­nie pla­sti­ko­wej rurki, zwa­nej rurką in­tu­ba­cyj­ną, w tcha­wi­cy pa­cjen­ta w celu za­pew­nie­nia droż­no­ści dróg od­de­cho­wych. Rurka wpro­wa­dza­na jest naj­czę­ściej przez usta za po­mo­cą la­ryn­go­sko­pu. Za­bieg ten jest wy­ko­ny­wa­ny przez ane­stez­jo­lo­ga lub, w przy­pad­ku za­trzy­ma­nia krą­że­nia, do któ­re­go dosz­ło poza szpi­ta­lem, przez le­ka­rza sy­ste­mu, pie­lę­gniar­kę sy­ste­mu lub ra­tow­ni­ka me­dycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intubacyjny

zwią­za­ny z in­tu­ba­cją


Źródła:

SJP.pl

Intubować

w me­dy­cy­nie: wpro­wa­dzić, wpro­wa­dzać przez usta lub nos do krta­ni rurkę umoż­li­wia­ją­cą od­dy­cha­nie


Źródła:

SJP.pl

Intuicja

1. wy­czu­cie przysz­ło­ści, zdol­ność prze­wi­dy­wa­nia; prze­czu­cie, in­stynkt, an­ty­cy­pa­cja;
2. nie­zbyt umo­ty­wo­wa­ny, ale praw­do­po­dob­ny sąd o czymś, słusz­ne prze­czu­cie;
3. w psy­cho­lo­gii: na­rzu­ca­ją­ce się prze­ko­na­nie, któ­re­go nie można w pełni uza­sad­nić, nie­po­prze­dzo­ne świa­do­mym ro­zu­mo­wa­niem, a nawet jemu prze­ciw­ne;
4. w fi­lo­zo­fii: poz­na­nie bez­poś­red­nie, ir­ra­cjo­nal­ne, po­le­ga­ją­ce na uchwy­ce­niu praw­dy dzię­ki wew­nętrz­ne­mu prze­ko­na­niu, bez po­mo­cy ro­zu­mo­wa­nia lub doś­wiad­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. pro­ces po­le­ga­ją­cy na poz­na­niu praw­dy za po­mo­cą wew­nętrz­ne­go prze­ko­na­nia

 (1.2) psych. pro­ces my­ślo­wy po­le­ga­ją­cy na szyb­kim do­pa­so­wa­niu danej sy­tu­a­cji do zna­nych już sza­blo­nów i za­leż­no­ści, ob­ja­wią­cy się w po­sta­ci na­głe­go prze­bły­sku my­ślo­we­go;

 (1.3) pot. zdol­ność prze­czu­wa­nia, prze­wi­dy­wa­nia


In­tu­i­cja (z łac. "in­tu­i­tio" – wej­rze­nie) – sądy oraz prze­ko­na­nia po­ja­wia­ją­ce się bez­poś­red­nio, nie­bę­dą­ce świa­do­mym ope­ro­wa­niem prze­słan­ka­mi, ro­zu­mo­wa­nie bez uś­wia­da­mia­nia pro­ce­su do­cho­dze­nia do roz­wią­za­nia pro­ble­mu. Ob­ja­wia się w po­sta­ci na­głe­go prze­bły­sku my­ślo­we­go, w któ­rym do­strze­ga się myśl, obraz, roz­wią­za­nie pro­ble­mu lub od­po­wiedź na nur­tu­ją­ce py­ta­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intuicjonista

zwo­len­nik, przed­sta­wi­ciel in­tu­i­cjo­niz­mu - dok­try­ny za­kła­da­ją­cej, że pod­sta­wo­wą lub wy­łącz­ną rolę w poz­na­niu od­gry­wa in­tu­i­cja


Źródła:

SJP.pl

Intuicjonistka

zwo­len­nicz­ka, przed­sta­wi­ciel­ka in­tu­i­cjo­niz­mu - dok­try­ny za­kła­da­ją­cej, że pod­sta­wo­wą lub wy­łącz­ną rolę w poz­na­niu od­gry­wa in­tu­i­cja


Źródła:

SJP.pl

Intuicjonistyczny

→ in­tu­i­cjo­nizm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z in­tu­i­cjo­niz­mem, do­ty­czą­cy in­tu­i­cjo­niz­mu, in­tu­i­cjo­ni­stów


Patrz:intuicjonizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intuicjonizm

1. w fi­lo­zo­fii: dok­try­na poz­na­nia za­kła­da­ją­ca, że pod­sta­wo­wą lub wy­łącz­ną rolę w poz­na­niu od­gry­wa in­tu­i­cja; in­tu­i­ty­wizm;
2. w lo­gi­ce: współ­czes­ny kie­ru­nek ma­te­ma­tycz­ny gło­szą­cy, iż bu­do­wę wszel­kich te­o­rii ma­te­ma­tycz­nych na­le­ży opie­rać je­dy­nie na pier­wot­nej in­tu­i­cji ciągu liczb na­tu­ral­nych oraz na za­sa­dzie in­duk­cji ma­te­ma­tycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. prąd epi­ste­mo­lo­gicz­ny przyj­mu­ją­cy in­tu­i­cję za pod­sta­wę poz­na­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intuicyjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) za po­mo­cą in­tu­i­cji


Źródła:

Wiktionary

Intuicyjność

kie­ro­wa­nie się in­tu­i­cją - zdol­no­ścią prze­czu­wa­nia, wy­czu­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest in­tu­i­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intuicyjny

zgod­ny z in­tu­i­cją, wy­ni­ka­ją­cy z in­tu­i­cji, opar­ty na in­tu­i­cji - zdol­no­ści prze­czu­wa­nia, wy­czu­wa­nia; podś­wia­do­my, aprio­rycz­ny, in­tu­i­tyw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­tu­i­cją

 (1.2) wy­ni­ka­ją­cy z in­tu­i­cji, osią­gnię­ty za po­mo­cą in­tu­i­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intuitywizm

w fi­lo­zo­fii: dok­try­na poz­na­nia za­kła­da­ją­ca, że pod­sta­wo­wą lub wy­łącz­ną rolę w poz­na­niu od­gry­wa in­tu­i­cja; in­tu­i­cjo­nizm


Źródła:

SJP.pl

Intuitywnie

rzad­ko: zgod­ny z in­tu­i­cją, wy­ni­ka­ją­cy z in­tu­i­cji, opar­ty na in­tu­i­cji - zdol­no­ści prze­czu­wa­nia, wy­czu­wa­nia; podś­wia­do­my, aprio­rycz­ny, in­tu­i­cyj­ny


Patrz:intuitywny

Źródła:

SJP.pl

Intuitywny

rzad­ko: zgod­ny z in­tu­i­cją, wy­ni­ka­ją­cy z in­tu­i­cji, opar­ty na in­tu­i­cji - zdol­no­ści prze­czu­wa­nia, wy­czu­wa­nia; podś­wia­do­my, aprio­rycz­ny, in­tu­i­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Intususcepcja

w bo­ta­ni­ce: me­cha­nizm wzro­stu pier­wot­nej ścia­ny ko­mór­ko­wej po­le­ga­ją­cy na tym, że nowe łań­cu­chy ce­lu­lo­zy wbu­do­wy­wa­ne są po­mię­dzy już ist­nie­ją­ce; apo­zy­cja


Źródła:

SJP.pl

Intymidacja

książ­ko­wo: za­stra­sze­nie, zatr­wo­że­nie, onie­śmie­le­nie


Źródła:

SJP.pl

Intymistka

→ in­ty­mi­sta


Patrz:intymista

Źródła:

SJP.pl

Intymistyczny

→ in­ty­mizm


Patrz:intymizm

Źródła:

SJP.pl

Intymistyka

róż­ne­go ro­dza­ju li­te­ra­tu­ra do­ku­men­tu oso­bi­ste­go, jak listy, dzien­ni­ki, no­tat­ni­ki


In­ty­mi­sty­ka – róż­ne­go ro­dza­ju li­te­ra­tu­ra do­ku­men­tu oso­bi­ste­go, jak listy, dzien­ni­ki, no­tat­ni­ki. Może być formą au­to­kre­a­cji i mi­sty­fi­ka­cji. Jak na­pi­sał prof. Mi­ro­sław Bańko: „To bar­dzo rzad­kie w pol­szczyź­nie słowo zo­sta­ło ut­wo­rzo­ne chyba od an­giel­skie­go przy­miot­ni­ka "in­ti­mist" lub fran­cu­skie­go "in­ti­mi­ste". Okre­śla coś, co ma zwią­zek z in­tym­no­ścią, pry­wat­no­ścią, ży­ciem ro­dzin­nym – zwła­szcza jako te­ma­tem w sztu­ce”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intymizm

1. kli­mat obra­zów po­stim­pre­sjo­ni­stycz­nych, od­da­ją­cych in­tym­ny na­strój co­dzien­nych zajęć;
2. kli­mat dzieł ma­la­rzy ho­len­der­skich XVII wieku, uka­zu­ją­cych po­god­ne sceny z życia pry­wat­ne­go;
3. kie­ru­nek w sztu­ce fil­mo­wej, przed­sta­wia­ją­cy głów­nie oso­bi­ste prze­ży­cia bo­ha­te­rów


Źródła:

SJP.pl

Intymnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób in­tym­ny (bar­dzo oso­bi­sty)


Źródła:

Wiktionary

Intymniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: in­tym­nie


Źródła:

SJP.pl

Intymniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: in­tym­ny


Źródła:

SJP.pl

Intymność

1. bli­skość, za­ży­łość, po­u­fa­łość;
2. mi­łos­ny, ero­tycz­ny cha­rak­ter cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest in­tym­ne, oso­bi­ste; oso­bi­sty cha­rak­ter

 (1.2) mi­łos­ny lub ero­tycz­ny cha­rak­ter


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Intymny

1. bar­dzo oso­bi­sty, za­strze­żo­ny do naj­węż­sze­go kręgu bli­skich;
2. do­ty­czą­cy seksu lub na­rzą­dów płcio­wych


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) mocno oso­bi­sty

 (1.2) zwią­za­ny z ero­ty­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Intyna

wew­nętrz­na war­stwa błony okry­wa­ją­cej ziar­no pyłku


In­ty­na (en­do­spo­rium) – wew­nętrz­na war­stwa ścia­ny ko­mór­ko­wej ota­cza­ją­cej za­rod­ni­ki msza­ków i pa­prot­ni­ków, ziar­no pyłku u ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych i na­go­za­ląż­ko­wych oraz za­rod­ni­ki grzy­bów. W prze­ci­wień­stwie do zew­nętrz­nej, po­kry­tej ku­ty­ku­lą war­stwy eg­zy­ny, in­ty­na ro­ślin jest cien­ka i zbu­do­wa­na z ce­lu­lo­zy i pek­ty­ny Po­ja­wia­ją­ca się pod­czas kieł­ko­wa­nia ziar­na pyłku ła­giew­ka pył­ko­wa jest ko­mór­ką we­ge­ta­tyw­ną oto­czo­ną in­ty­ną, wy­su­wa­ją­ca się przez ot­wo­rek ("porus") w eg­zy­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Intytulacja

1. opa­trze­nie ty­tu­łem, ty­tu­ło­wa­nie cze­goś;
2. tytuł, na­głó­wek;
3. zwra­ca­nie się do kogoś ty­tu­łem przy­słu­gu­ją­cym mu ze wzglę­du na sta­no­wi­sko lub uro­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Intérieur

[czy­taj: ęterJER] w ar­chi­tek­tu­rze: wnę­trze


Źródła:

SJP.pl

Inuicki

→ Inu­i­ta; in­nu­ic­ki, eski­mo­ski


Źródła:

SJP.pl

Inuita

przed­sta­wi­ciel rdzen­nej lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej ob­sza­ry Gren­lan­dii, Ka­na­dy, Ala­ski i Sy­be­rii; In­nu­i­ta, Eski­mos


Źródła:

SJP.pl

Inuitka

→ Inu­i­ta


Patrz:Inuita

Źródła:

SJP.pl

Inuktitut

język z ro­dzi­ny eski­mo-ale­uc­kiej, urzę­do­wy język ka­na­dyj­skich sta­nów Nu­na­vut i Te­ry­to­ria Pół­noc­no-Za­chod­nie


Inuk­ti­tut (ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ "inuk­ti­tut", dosł. język ludzi albo „nasz język”), język eski­mo­ski – język z ro­dzi­ny eski­mo-ale­uc­kiej, uży­wa­ny głów­nie w Ka­na­dzie. Z punk­tu wi­dze­nia ty­po­lo­gii jest to język aglu­ty­na­cyj­ny.

Jako język urzę­do­wy funk­cjo­nu­je w Nu­na­vut i Te­ry­to­riach Pół­noc­no-Za­chod­nich, a także czę­ścio­wo w Qu­e­be­cu oraz Nowej Fund­lan­dii i La­bra­do­rze. Na Gren­lan­dii ję­zy­kiem urzę­do­wym jest ka­la­al­li­sut, który jest przez niek­tó­rych uwa­ża­ny za jeden z dia­lek­tów inuk­ti­tut.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inula

by­li­na, rza­dziej krzew, z ro­dzi­ny astro­wa­tych; oman


Źródła:

SJP.pl

Inulina

wie­lo­cu­kier zbu­do­wa­ny z fruk­to­zy gro­ma­dzą­cy się głów­nie w po­dziem­nych czę­ściach ro­ślin z ro­dzi­ny zło­żo­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. po­li­sa­cha­ryd, ro­ślin­na sub­stan­cja, którą sto­su­je się m.in. w dia­gno­sty­ce cho­rób nerek;


Inu­li­na ( inu­li­num) – po­li­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny z około 30–35 czą­ste­czek mo­no­cu­krów po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi β-2,1-gli­ko­zy­do­wy­mi w nie­roz­ga­łę­zio­ny łań­cuch. Łań­cuch ten, zbu­do­wa­ny z reszt β--fruk­to­fu­ra­no­zy, za­wie­ra jedną ter­mi­nal­nie umie­szczo­ną czą­stecz­kę -glu­ko­zy (na końcu re­du­ku­ją­cym) oraz drugą, w środ­ku łań­cu­cha, po­łą­czo­ną wią­za­niem 1,3-gli­ko­zy­do­wym. Masa czą­stecz­ko­wa inu­li­ny to ok. 5000 Da. Na­le­ży do fruk­ta­nów, jest pre­bio­ty­kiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inulino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: inu­li­na


Źródła:

Wiktionary

Inulinowy

→ inu­li­na


Patrz:inulina

Źródła:

SJP.pl

Inundacyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­wódź


Źródła:

Wiktionary

Inunkcja

wcie­ra­nie le­kar­stwa (maści lub płynu)


Źródła:

SJP.pl

Inv.

skrót od: in­ve­nit (z ła­ci­ny: wy­ko­nał, wy­na­lazł, stwo­rzył - słowo pot­wier­dza­ją­ce ory­gi­nal­ność ja­kie­goś dzie­ła)


Źródła:

SJP.pl

Invar

stal o dużej za­war­to­ści niklu, sto­so­wa­na do wy­ro­bu przy­rzą­dów po­mia­ro­wych; inwar


Źródła:

SJP.pl

Invenit

łac. wy­ko­nał, wy­na­lazł, stwo­rzył (słowo pot­wier­dza­ją­ce ory­gi­nal­ność ja­kie­goś dzie­ła, prze­waż­nie umie­szcza­ne jako skrót "inv.")


Źródła:

SJP.pl

Inwader

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rzad. ten, który do­ko­nu­je in­waz­ji

 (1.2) rzad. pod­miot pro­wa­dzą­cy in­waz­ję na ob­sza­rze wy­kra­cza­ją­cym poza jego ro­dzi­my za­sięg, na­tu­ral­ne śro­do­wi­sko czy miej­sce, do któ­re­go jest przy­pi­sa­ny


Źródła:

Wiktionary

Inwaginacja

wpu­kle­nie się jed­ne­go od­cin­ka je­li­ta w drugi, naj­czę­ściej na tle no­wot­wo­ro­wym; wgło­bie­nie jelit


In­wa­gi­na­cja (wpu­kle­nie, wklę­śnię­cie, em­bo­lia) – typ ga­stru­la­cji. Po­le­ga na wpu­kle­niu do wnę­trza bla­stu­li ko­mó­rek bie­gu­na we­ge­ta­tyw­ne­go. Ko­mór­ki te zbli­ża­ją się na­stęp­nie do ota­cza­ją­cych je ko­mó­rek bie­gu­na ani­mal­ne­go, co pro­wa­dzi do ut­wo­rze­nia dwu­war­stwo­wej ga­stru­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inwalida

czło­wiek, który utra­cił cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo zdol­ność do pracy; ka­le­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która jest po­zba­wio­na moż­li­wo­ści pracy (cał­ko­wi­cie lub po­ło­wicz­nie) ze wzglę­du na ka­lect­wo, utra­tę zdro­wia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwalidacja

pro­ces cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się do­star­cza­niem oso­bie in­for­ma­cji sprzecz­nych z jej od­czu­cia­mi, prze­ciw­ny do wa­li­da­cji; unie­waż­nie­nie


In­wa­li­da­cja (unie­waż­nie­nie)– pro­ces prze­ciw­ny do wa­li­da­cji cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się do­star­cza­niem oso­bie in­for­ma­cji sprzecz­nych z jej od­czu­cia­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inwalidka

ko­bie­ta czę­ścio­wo ogra­ni­czo­na w moż­li­wo­ściach wy­ko­ny­wa­nia swo­ich prac lub cał­ko­wi­cie nie­zdol­na do pracy


Źródła:

SJP.pl

Inwalidzki

do­ty­czą­cy in­wa­li­dy, in­wa­lid­ki lub in­wa­lidzt­wa


przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy in­wa­li­dy; zwią­za­ny z osobą nie­peł­no­spraw­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwalidztwo

stan cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go ogra­ni­cze­nia w wy­ko­ny­wa­niu swo­ich prac, wy­wo­ła­ny ka­lect­wem lub cho­ro­bą


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brak peł­nej spraw­no­ści fi­zycz­nej lub in­te­lek­tu­al­nej u danej osoby spo­wo­do­wa­ny cho­ro­bą, ura­zem lub wadą wro­dzo­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwar

stal o dużej za­war­to­ści niklu, sto­so­wa­na do wy­ro­bu przy­rzą­dów po­mia­ro­wych; invar


Inwar – stop że­la­za (54–64%) i niklu (36–46%) z nie­wiel­kim do­dat­kiem węgla i chro­mu. Z po­wo­du bar­dzo ma­łe­go współ­czyn­ni­ka roz­sze­rzal­no­ści ciepl­nej jest sto­so­wa­ny m.in. do wyt­wa­rza­nia pre­cy­zyj­nych przy­mia­rów (sto­so­wa­ne w ge­o­dez­ji: druty in­wa­ro­we i in­wa­ro­we łaty do ni­we­la­cji pre­cy­zyj­nej), w me­cha­niz­mach pre­cy­zyj­nych (ze­ga­rach, za­wo­rach sil­ni­ko­wych). Jest pod­sta­wo­wym sto­pem sto­so­wa­nym na war­stwę bier­ną w ter­mo­bi­me­ta­lach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inwariant

1. w ma­te­ma­ty­ce: wiel­kość niez­mie­nia­ją­ca się przy do­ko­ny­wa­niu pew­nych przeksz­tał­ceń; niez­mien­nik;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ele­ment ję­zy­ko­wy trak­to­wa­ny w ana­li­zie ling­wi­stycz­nej jako stały, niez­mien­ny, w prze­ci­wień­stwie do wa­rian­tów, które są jego re­a­li­za­cja­mi w róż­nych kon­tek­stach i są zmien­ne


Źródła:

SJP.pl

Inwariantność

niez­mien­ność cech, stanu, kon­fi­gu­ra­cji okre­ślo­ne­go ele­men­tu lub ukła­du ele­men­tów; niez­mien­ność, sta­łość


Źródła:

SJP.pl

Inwariantny

niez­mien­ny, stały;
1. w ma­te­ma­ty­ce: niez­mie­nia­ją­cy się przy danym przeksz­tał­ce­niu;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ma­ją­cy cechy in­wa­rian­tu - ele­men­tu ję­zy­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Inwazja

1. zbroj­ne wtar­gnię­cie, na­jazd
2. wiel­ka licz­ba cze­goś lub kogoś, duże na­si­le­nie się ja­kie­goś zja­wi­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. na­jazd lub wtar­gnię­cie zbroj­ne na czy­jeś te­ry­to­rium;

 (1.2) biol. gwał­tow­ne roz­prze­strze­nie­nie się no­we­go ga­tun­ku na te­ry­to­rium zaj­mo­wa­ne dotąd przez re­pre­zen­tan­tów ro­dzi­mych po­pu­la­cji;

 (1.3) med. wet. stan albo pro­ces za­ra­że­nia or­ga­niz­mu lub po­pu­la­cji przez pa­so­ży­ty, drob­no­u­stro­je albo inne czyn­ni­ki cho­ro­bot­wór­cze

 (1.4) przen. ma­so­we i źle po­strze­ga­ne po­ja­wie­nie się cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwazor

daw­niej: na­jeźdź­ca, agre­sor


Źródła:

SJP.pl

Inwazyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób in­wa­zyj­ny


Źródła:

Wiktionary

Inwazyjność

→ in­wa­zyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­wa­zyj­ne


Patrz:inwazyjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwazyjny

przy­miot­nik od: in­waz­ja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. do­ty­czą­cy in­waz­ji zbroj­nej, zwią­za­ny z in­waz­ją zbroj­ną

 (1.2) ekol. do­ty­czą­cy za­sied­la­nia przez ga­tun­ki obce okre­ślo­ne­mu śro­do­wi­sku

 (1.3) med. do­ty­czą­cy ba­da­nia lub za­bie­gu wią­żą­ce­go się z in­ge­ren­cją w or­ga­nizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwałd

In­wałd – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie An­dry­chów. Znaj­du­je się tutaj jedno ze sta­no­wisk Ska­łek An­dry­chow­skich.

Wieś znaj­du­je się na po­gra­ni­czu Be­ski­du An­dry­chow­skie­go (wschod­nia część Be­ski­du Ma­łe­go) i Po­gó­rza Ślą­skie­go, u pod­nó­ża góry Ostry Wierch. Leży na wschód od mia­sta An­dry­cho­wa, przy dro­dze kra­jo­wej nr 52, w zlew­ni stru­mie­nia Staw­ki.


Źródła:

Wikipedia

Inwałdzianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec In­wał­du


Źródła:

Wiktionary

Inwałdzianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka In­wał­du


Źródła:

Wiktionary

Inwałdzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy In­wał­du


Źródła:

Wiktionary

Inwektywa

znie­wa­ga słow­na; obel­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znie­wa­ga, obel­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwektywny

→ in­wek­ty­wa


Patrz:inwektywa

Źródła:

SJP.pl

Inwencja

1. po­my­sło­wość, in­no­wa­tor­stwo;
2. krót­ki in­stru­men­tal­ny utwór po­li­fo­nicz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto jest po­my­sło­wy i wy­naj­du­je rze­czy nowe, ory­gi­nal­ne

 (1.2) muz. krót­ki in­stru­men­tal­ny utwór po­li­fo­nicz­ny opar­ty na imi­ta­cji, czę­sto zbli­żo­ny do upro­szczo­nej fugi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwencyjny

zwią­za­ny z in­wen­cją


Źródła:

SJP.pl

Inwentarski

na­le­żą­cy do in­wen­ta­rza


Źródła:

SJP.pl

Inwentaryzacja

1. urzę­do­wy spis z na­tu­ry in­wen­ta­rza, wy­po­sa­że­nia itp.;
2. spo­rzą­dza­nie na­u­ko­wo opra­co­wa­ne­go re­je­stru za­byt­ków, dzieł sztu­ki itd.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spi­sy­wa­nie in­wen­ta­rza


In­wen­ta­ry­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na usta­le­niu rze­czy­wi­ste­go stanu skład­ni­ków ma­jąt­ko­wych jed­nost­ki go­spo­dar­czej na okre­ślo­ny dzień, po­przez ich fi­zycz­ny spis (spis z na­tu­ry) oraz po­rów­na­nie z da­ny­mi wy­ni­ka­ją­cy­mi z ewi­den­cji księ­go­wej. In­wen­ta­ry­za­cja obej­mu­je rów­nież iden­ty­fi­ka­cję i ana­li­zę róż­nic po­mię­dzy sta­nem rze­czy­wi­stym a sta­nem księ­go­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwentaryzacyjny

zwią­za­ny z in­wen­ta­ry­za­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­wen­ta­ry­za­cją, do­ty­czą­cy in­wen­ta­ry­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwentaryzator

osoba spo­rzą­dza­ją­ca spis in­wen­ta­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­po­wie­dzial­na za in­wen­ta­ry­zo­wa­nie mie­nia oraz pro­wa­dze­nie jego re­je­strów – in­wen­ta­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwentaryzatorka

ko­bie­ta spo­rzą­dza­ją­ca spis in­wen­ta­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za in­wen­ta­ry­zo­wa­nie mie­nia oraz pro­wa­dze­nie jego re­je­strów – in­wen­ta­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwentaryzatorski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­wen­ta­ry­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Inwentaryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) księg. spo­rzą­dza­nie spisu mie­nia z na­tu­ry


Źródła:

Wiktionary

Inwentaryzować

1. spo­rzą­dzać z na­tu­ry spis in­wen­ta­rza;
2. opi­sy­wać i opra­co­wy­wać na­u­ko­wo zbiór ja­kichś dóbr, np.: za­byt­ków, dzieł sztu­ki itd.


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zin­wen­ta­ry­zo­wać)

 (1.1) uj­mo­wać coś w in­wen­tarz, spis rze­czo­wy i ilo­ścio­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwentarz

1. stan po­sia­da­nia, trwa­łe skład­ni­ki ma­jąt­ku;
2. spis ta­kie­go stanu;
3. ze­spół, zbiór;
4. ogół zwie­rząt ho­dow­la­nych w go­spo­dar­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trwa­łe skład­ni­ki ma­jąt­ku danej osoby fi­zycz­nej lub praw­nej

 (1.2) spis ilo­ścio­wy i war­to­ścio­wy in­wen­ta­rza (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwentarzowy

→ in­wen­tarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z in­wen­ta­rzem, do­ty­czą­cy in­wen­ta­rza


Patrz:inwentarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwentor

daw­niej: wy­na­laz­ca, twór­ca


Źródła:

SJP.pl

Inwentura

urzę­do­wy spis z na­tu­ry ma­jąt­ku; in­wen­ta­ry­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. in­wen­ta­ry­za­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwentyczny

→ in­wen­ty­ka


Patrz:inwentyka

Źródła:

SJP.pl

Inwentyka

1. gałąź wie­dzy zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi twór­czy­mi, wy­na­laz­czy­mi;
2. me­to­dy­ka po­szu­ki­wa­nia no­wa­tor­skich, twór­czych roz­wią­zań


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi twór­czy­mi


In­wen­ty­ka – gałąź wie­dzy zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi twór­czy­mi (łac. "in­ven­tio" – dar wy­na­laz­czy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwersja

1. od­wró­ce­nie usta­lo­ne­go po­rząd­ku, prze­sta­wie­nie ko­lej­no­ści;
2. od­stą­pie­nie od na­tu­ral­ne­go szyku wy­ra­zów w zda­niu; prze­staw­nia, prze­kład­nia, hy­per­ba­ton, szyk prze­staw­ny, me­ta­te­za;
3. cho­ro­bli­we wy­wró­ce­nie wew­nętrz­nej czę­ści or­ga­nu na zew­nątrz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­wró­ce­nie na­tu­ral­nej lub zwy­czaj­nej ko­lej­no­ści w czymś

 (1.2) jęz. prze­staw­nia, prze­staw­ka, szyk prze­staw­ny

 (1.3) mat. ge­o­me­trycz­ne przeksz­tał­ce­nie pła­szczyz­ny wzglę­dem zde­fi­nio­wa­ne­go okrę­gu

 (1.4) anat. ruch stopy, pod­czas któ­re­go po­desz­wa kie­ru­je się do środ­ka wy­i­ma­gi­no­wa­nej osi ciała dzie­lą­cej ciało na lewą i prawą stro­nę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwersyjny

zwią­za­ny z in­wer­sją, po­le­ga­ją­cy na in­wer­sji


Źródła:

SJP.pl

Inwertaza

enzym na­le­żą­cy do gli­ko­zy­daz; wy­stę­pu­je w droż­dżach, drob­no­u­stro­jach i ro­śli­nach wyż­szych


In­wer­ta­za (β-fruk­to­fu­ra­no­zy­da­za, β-fruk­to­zy­da­za, sa­cha­ra­za, EC 3.2.1.26) – enzym z klasy hy­dro­laz i pod­kla­sy gli­ko­zy­daz, który ka­ta­li­zu­je hy­dro­li­zę wią­za­nia fruk­to­fu­ra­no­zy­do­we­go (+)-sa­cha­ro­zy z wyt­wo­rze­niem (+)-glu­ko­zy i (−)-fruk­to­zy. Pro­ce­so­wi to­wa­rzy­szy zmia­na kie­run­ku skrę­ca­nia pła­szczyz­ny po­la­ry­za­cji świa­tła spo­la­ry­zo­wa­ne­go z do­dat­niej na ujem­ną, tzw. "in­wer­sja sa­cha­ro­zy", co jest źró­dłem nazwy en­zy­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inwerter

urzą­dze­nie elek­trycz­ne za­mie­nia­ją­ce prąd stały, któ­rym jest za­si­la­ne, na prąd prze­mien­ny o re­gu­lo­wa­nej czę­stot­li­wo­ści wyj­ścio­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inwerterowy

→ in­wer­ter


Patrz:inwerter

Źródła:

SJP.pl

Inwertor

przy­rząd przet­wa­rza­ją­cy prąd stały na zmien­ny


Źródła:

SJP.pl

Inwertorowy

→ in­wer­tor


Patrz:inwertor

Źródła:

SJP.pl

Inwertować

za­mie­niać na prze­ciw­ność; od­wra­cać, ni­co­wać


Źródła:

SJP.pl

Inwertyna

mie­sza­ni­na glu­ko­zy i fruk­to­zy pow­sta­ła wsku­tek hy­dro­li­zy sa­cha­ro­zy; cu­kier in­wer­to­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Inwestochłonność

w eko­no­mii: sto­su­nek war­to­ści in­we­sty­cji do war­to­ści pro­duk­cji


Źródła:

SJP.pl

Inwestor

osoba lub przed­się­bior­stwo in­we­stu­ją­ce w coś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. osoba lub firma/spół­ka do­ko­nu­ją­ca in­we­sty­cji


In­we­stor – osoba fi­zycz­na, praw­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­po­sia­da­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej, która in­we­stu­je wolne cza­so­wo środ­ki fi­nan­so­we w przed­sięw­zię­cia mo­gą­ce przy­nieść zysk. Jest to pod­miot go­spo­dar­czy, który w wa­run­kach ry­zy­ka do­ko­nu­je in­we­sty­cji ka­pi­ta­ło­wej po­przez stwo­rze­nie lub zakup ele­men­tów ma­jąt­ku, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwestorka

→ in­we­stor


Patrz:inwestor

Źródła:

SJP.pl

Inwestorski

zwią­za­ny z in­we­sto­rem, in­we­sto­ra­mi (np. grupa in­we­stor­ska)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­we­sto­rem, do­ty­czą­cy in­we­sto­ra; przez­na­czo­ny dla in­we­sto­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwestorstwo

za­ję­cie in­we­sto­ra


Źródła:

SJP.pl

Inwestowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przez­na­cza­nie pie­nię­dzy na coś w celu osią­gnię­cia zysku


Źródła:

Wiktionary

Inwestować

lo­ko­wać środ­ki fi­nan­so­we (ka­pi­tał) w róż­ne­go ro­dza­ju środ­ki i ak­tyw­no­ści go­spo­dar­cze w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­in­we­sto­wać)

 (1.1) do­ko­ny­wać in­we­sty­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwestycja

na­kład środ­ków fi­nan­so­wych (lub ka­pi­ta­łu) na two­rze­nie za­so­bów środ­ków trwa­łych (lub po­więk­sza­nie środ­ków fi­nan­so­wych i ka­pi­ta­ło­wych)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. na­kład go­spo­dar­czy na two­rze­nie lub zwięk­sza­nie ma­jąt­ku trwa­łe­go;

 (1.2) ekon. wy­da­tek przed­się­bior­stwa na dobra, które mogą być użyte do pro­duk­cji in­nych dóbr i wy­ko­ny­wa­nia usług

 (1.3) przen. wy­rze­cze­nie się obec­nych, pew­nych ko­rzy­ści na rzecz nie­pew­nych osią­gnięć w przysz­ło­ści


In­we­sty­cja – w uję­ciu eko­no­micz­nym na­kład go­spo­dar­czy po­nie­sio­ny na utrzy­ma­nie, two­rze­nie lub zwięk­sza­nie ka­pi­ta­łu (np. ma­szyn i urzą­dzeń, bu­dyn­ków czy za­pa­sów). Zgod­nie z inną de­fi­ni­cją in­we­sty­cja to wy­rze­cze­nie się obec­nych, pew­nych ko­rzy­ści na rzecz nie­pew­nych ko­rzy­ści w przysz­ło­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwestycyjny

zwią­za­ny z in­we­sty­cją, in­we­sty­cja­mi (np. plan in­we­sty­cyj­ny, fun­dusz in­we­sty­cyj­ny)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy in­we­sty­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwestygacja

daw­niej: ba­da­nie, do­cho­dze­nie śled­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. do­cho­dze­nie śled­cze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwestytura

1. w śred­nio­wie­czu: na­da­nie lenna wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra lub sta­no­wi­ska ko­ściel­ne­go przez mo­nar­chę;
2. w ko­ście­le pro­te­stanc­kim: uro­czy­ste wpro­wa­dze­nie na urząd no­we­go du­chow­ne­go


In­we­sty­tu­ra (łac. "in­du­e­re ve­sti­men­tis" – „przy­o­ble­cze­nie, ubra­nie”) – na­da­wa­nie wa­sa­lo­wi dóbr se­nio­ra, przy za­cho­wa­niu ce­re­mo­nia­łu i zasad prawa len­ne­go.

Wy­róż­nia się in­we­sty­tu­rę świec­ką, du­chow­ną, te­ry­to­rial­ną oraz szkol­ną.

Przed od­by­ciem in­we­sty­tu­ry wasal skła­dał przy­się­gę na wier­ność se­nio­ro­wi, sym­bo­lem przy­ję­cia przy­się­gi było wrę­cze­nie wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra przed­mio­tu sym­bo­li­zu­ją­ce­go prze­ka­za­nie wła­dzy pod­le­głej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inwidia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. zaz­drość


Źródła:

Wiktionary

Inwigilacja

sy­ste­ma­tycz­na, dy­skret­na ob­ser­wa­cja osoby lub grupy osób przez np.: po­li­cję; tajny na­dzór


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tajna ob­ser­wa­cja kogoś lub tajny na­dzór nad kimś;


In­wi­gi­la­cja (od in­vi­gi­la­re – czu­wać nad czymś) – ogól­nie: okre­śle­nie ze­spo­łu czyn­no­ści sto­so­wa­nych do śle­dze­nia (mo­ni­to­ro­wa­nia) za­cho­wań ludzi.

Sto­so­wa­na jest m.in. w pań­stwach o ustro­ju po­li­tycz­nym to­ta­li­tar­nym, jako na­rzę­dzie do in­ge­ro­wa­nia w życie pry­wat­ne oby­wa­te­li, a także dy­skret­ny (tajny) na­dzór nad osobą, grupą, or­ga­ni­za­cją, po­przez sy­ste­ma­tycz­ną ob­ser­wa­cję agen­tów (tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwigilacyjny

zwią­za­ny z in­wi­gi­la­cją


Źródła:

SJP.pl

Inwigilator

ob­ser­wa­tor; ktoś taj­nie na­dzo­ru­ją­cy coś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś kto pro­wa­dzi in­wi­gi­la­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwigilatorka

ob­ser­wa­tor­ka; ko­bie­ta taj­nie na­dzo­ru­ją­ca coś


Źródła:

SJP.pl

Inwigilować

pro­wa­dzić sy­ste­ma­tycz­ną, dy­skret­ną ob­ser­wa­cję, spra­wo­wać nad kimś tajny na­dzór; śle­dzić


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zin­wi­gi­lo­wać)

 (1.1) po­ta­jem­nie ob­ser­wo­wać kogoś lub spra­wo­wać tajny na­dzór nad kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inwit

w bry­dżu: za­chę­ta do gry pre­mio­wa­nej


Źródła:

SJP.pl

Inwitacja

prze­sta­rza­le: za­pro­sze­nie, wez­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Inwitować

prze­sta­rza­le: za­pra­szać


Źródła:

SJP.pl

Inwokacja

roz­wi­nię­ta apo­stro­fa bę­dą­ca bez­poś­red­nią proś­bą do Boga lub bó­stwa o po­e­tyc­kie natch­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. apo­stro­fa

 (1.2) zwró­ce­nie się o pomoc do Boga, muz, bóstw, na wstę­pie

 (1.3) rel. li­tur­gicz­ne wez­wa­nie do mod­lit­wy


In­wo­ka­cja ( in­vo­ca­tio – wez­wa­nie) – ro­zbu­do­wa­na apo­stro­fa ot­wie­ra­ją­ca utwór li­te­rac­ki (zaz­wy­czaj po­e­mat epic­ki), w któ­rej zwy­kle autor zwra­ca się do muzy, bó­stwa lub du­cho­we­go pa­tro­na z proś­bą o natch­nie­nie, pomoc w two­rze­niu dzie­ła.

Przez wieki (także w epoce no­wo­żyt­nej) za wzor­co­we uwa­ża­no in­wo­ka­cje ot­wie­ra­ją­ce "Ilia­dę" ("Gniew Achil­la, bo­gi­ni, głoś, ob­fi­ty w szko­dy" (...), tłum.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwokacyjny

→ in­wo­ka­cja


Patrz:inwokacja

Źródła:

SJP.pl

Inwokować

wy­gła­szać in­wo­ka­cję


Źródła:

SJP.pl

Inwolucja

1. wstecz­ne zmia­ny w bu­do­wie albo zanik tka­nek lub na­rzą­du w cza­sie roz­wo­ju osob­ni­ka;
2. po­wrót na­rzą­du do na­tu­ral­nej wiel­ko­ści po cho­ro­bie;
3. w ma­te­ma­ty­ce: takie przeksz­tał­ce­nie, które wy­ko­na­ne dwa razy daje w wy­ni­ku przeksz­tał­ce­nie toż­sa­mo­ścio­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­wój wstecz­ny, uw­stecz­nia­nie się cze­goś

 (1.2) med. fiz­jo­lo­gicz­ne lub pa­to­lo­gicz­ne zmniej­sza­nie się, za­ni­ka­nie or­ga­nu;

 (1.3) mat. funk­cja, która po­sia­da funk­cję od­wrot­ną równą jej samej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inwolucyjny

zwią­za­ny z in­wo­lu­cją


Źródła:

SJP.pl

Iny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol./gwara. inny


Źródła:

Wiktionary

Inż.

skrót od: in­ży­nier


skrót

 (1.1) = in­ży­nier


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inżektor

iniek­tor; urzą­dze­nie do wtła­cza­nia płynu do ob­sza­ru o ci­śnie­niu wyż­szym od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Inżynier

spe­cja­li­sta w danej dzie­dzi­nie tech­nicz­nej (wyraz uży­wa­ny jako tytuł w od­nie­sie­niu do ab­sol­wen­tów wyż­szych szkół tech­nicz­nych)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo in­ży­nie­rią, ma­ją­cy wyż­sze wyksz­tał­ce­nie tech­nicz­ne;

 (1.2) daw. czło­wiek, który zna się na bu­dow­nict­wie wo­jen­nym

 (1.3) pot. eufem. po­gard. mi­grant, uchodź­ca


In­ży­nier – osoba, która ma umie­jęt­no­ści i wie­dzę zdo­by­tą w za­kre­sie nauk in­ży­nie­ryj­nych i tech­nicz­nych. Jest to także okre­śle­nie ty­tu­łu za­wo­do­we­go na­da­wa­ne­go przez uczel­nie po ukoń­cze­niu stu­diów in­ży­nier­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Inżynierek

zdrob­nie­nie od: in­ży­nier


Źródła:

SJP.pl

Inżynieria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka wy­ko­rzy­stu­ją­ca ma­te­ma­ty­kę, tech­no­lo­gię i prak­tycz­ne doś­wiad­cze­nie do pro­jek­to­wa­nia, pro­du­ko­wa­nia i kon­tro­lo­wa­nia obiek­tów bądź pro­ce­sów słu­żą­cych czło­wie­ko­wi


In­ży­nie­ria – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na pro­jek­to­wa­niu, kon­struk­cji, mo­dy­fi­ka­cji i utrzy­ma­niu efek­tyw­nych kosz­to­wo roz­wią­zań dla prak­tycz­nych pro­ble­mów, z wy­ko­rzy­sta­niem wie­dzy na­u­ko­wej oraz tech­nicz­nej. Dzia­łal­ność ta wy­ma­ga roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mów róż­nej na­tu­ry oraz skali. Bar­dziej ogól­nie, in­ży­nie­ria zaj­mu­je się też roz­wo­jem tech­ni­ki i tech­no­lo­gii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Inżynierka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta in­ży­nier;
2. tytuł in­ży­nie­ra;
3. praca dy­plo­mo­wa umoż­li­wia­ją­ca uzy­ska­nie ty­tu­łu in­ży­nie­ra;
4. dzia­łal­ność in­ży­nie­ra - osoby ma­ją­cej wyż­sze wyksz­tał­ce­nie tech­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Inżynierostwo

in­ży­nier z żoną


Źródła:

SJP.pl

Inżynierowa

mał­żon­ka in­ży­nie­ra


Źródła:

SJP.pl

Inżynierowy

→ in­ży­nier (daw­niej); in­ży­nier­ski


Źródła:

SJP.pl

Inżynierski

zwią­za­ny z in­ży­nie­rem lub in­ży­nie­rią (np. prace in­ży­nier­skie, stu­dia in­ży­nier­skie); in­ży­nie­ryj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy in­ży­nie­rii i/lub in­ży­nie­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Inżynierskość

→ in­ży­nier­ski


Patrz:inżynierski

Źródła:

SJP.pl

Inżynieryjno-Techniczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z in­ży­nie­ra­mi i tech­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy in­ży­nie­rów i tech­ni­ków


Źródła:

Wiktionary

Inżynieryjny

zwią­za­ny z in­ży­nie­rem lub in­ży­nie­rią (np. prace in­ży­nie­ryj­ne, stu­dia in­ży­nie­ryj­ne); in­ży­nier­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z prak­tycz­nym za­sto­so­wa­niem wie­dzy tech­nicz­nej i na­u­ko­wej do pro­jek­to­wa­nia, bu­do­wy i utrzy­ma­nia róż­nych obiek­tów lub sy­ste­mów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary