Hyblejski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z górą Hybla na Sy­cy­lii, do­ty­czą­cy góry Hybla


Źródła:

Wiktionary

Hybris

nie­po­skro­mio­na pycha, zu­chwa­łość i aro­gan­cja


Hy­bris (gr. "ἡ ὕβρις" [he hýbris] – ’pycha’) – duma, buta, pycha ro­do­wa lub ma­je­stat wład­cy, które unie­moż­li­wia­ją pra­wi­dło­we roz­poz­na­nie sy­tu­a­cji, w któ­rej zna­lazł się bo­ha­ter. Po­ję­cie to było uży­wa­ne w kul­tu­rze sta­ro­żyt­nej Gre­cji. Pycha sta­no­wi prze­kro­cze­nie miary, którą bo­go­wie wyz­na­czy­li czło­wie­ko­wi (zob.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hybristofilia

po­ciąg sek­su­al­ny do prze­stęp­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. po­ciąg sek­su­al­ny ukie­run­ko­wa­ny na prze­stęp­czy­nie / prze­stęp­ców;


Hy­bri­sto­fi­lia – pa­ra­fi­lia, w któ­rej je­dy­nym lub pre­fe­ro­wa­nym obiek­tem po­żą­da­nia sek­su­al­ne­go mogą być osoby, które po­peł­ni­ły prze­stęp­stwo. Czę­sto na­kie­ro­wa­na na osoby, które w spo­łecz­nym od­czu­ciu po­peł­ni­ły szcze­gól­nie bru­tal­ne zbrod­nie, np. mor­der­stwo czy gwałt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hybristofiliczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hy­bri­sto­fi­lią, do­ty­czą­cy hy­bri­sto­fi­lii


Źródła:

Wiktionary

Hybryd

osob­nik pow­sta­ły w wy­ni­ku krzy­żo­wa­nia na dro­dze płcio­wej 2 róż­nych ge­ne­tycz­nych form ro­dzi­ciel­skich, np. od­mian, ras; mie­sza­niec, hy­bry­da


Źródła:

SJP.pl

Hybryda

1. coś zło­żo­ne­go z róż­nych, czę­sto nie­pa­su­ją­cych do sie­bie czę­ści;
2. w bio­lo­gii: krzy­żów­ka od­mian, ras lub ga­tun­ków ro­ślin; mie­sza­niec, hy­bryd;
3. fan­ta­stycz­ne zwie­rzę bę­dą­ce po­łą­cze­niem ist­nie­ją­cych zwie­rząt, np. gryf;
4. wyraz zło­żo­ny z ele­men­tów na­le­żą­cych do róż­nych ję­zy­ków, np. an­ty­po­wieść;
5. ro­dzaj apa­ra­tu kom­pak­to­we­go; bez­lu­ster­ko­wiec;
6. po­tocz­nie:
a) sa­mo­chód hy­bry­do­wy;
b) la­kier hy­bry­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. coś, co skła­da się z róż­nych ele­men­tów, czę­sto nie­pa­su­ją­cych do sie­bie

 (1.2) biol. ro­śli­na lub zwie­rzę pow­sta­łe ze skrzy­żo­wa­nia osob­ni­ków na­le­żą­cych do dwóch róż­nych od­mian, ras lub ga­tun­ków;

 (1.3) jęz. wyraz zło­żo­ny z ele­men­tów po­cho­dzą­cych z dwóch róż­nych ję­zy­ków;

 (1.4) w he­ral­dy­ce fan­ta­stycz­ne zwie­rzę, bę­dą­ce po­łą­cze­niem cech zwie­rząt re­al­nie ist­nie­ją­cych;

 (1.5) fot. apa­rat kom­pak­to­wy z wy­mien­ną op­ty­ką, daw­niej także kom­pakt z dużym zo­o­mem i bar­dziej za­a­wan­so­wa­ny­mi funk­cja­mi

 (1.6) pot. mot. sa­mo­chód hy­bry­do­wy

 (1.7) pot. kos­met. la­kier hy­bry­do­wy, hy­bry­do­wy la­kier do paz­nok­ci

 (1.8) pot. kos­met. zwy­kle w lm. paz­nok­cie po­ma­lo­wa­ne la­kie­rem hy­bry­do­wym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hybrydalność

→ hy­bry­dal­ny


Patrz:hybrydalny

Źródła:

SJP.pl

Hybrydalny

sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie dwóch ras, form, pojęć itp.; hy­bry­do­wy, hy­bry­dycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. sta­no­wią­cy wynik dzia­ła­nia dwóch lub wię­cej czyn­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hybrydogeneza

w em­brio­lo­gii: spo­sób rozm­na­ża­nia się mie­szań­ców (hy­bryd)


Hy­bry­do­ge­ne­za – ter­min z dzie­dzi­ny em­brio­lo­gii ro­zu­mia­ny zwy­kle jako spo­sób rozm­na­ża­nia się mie­szań­ców (hy­bryd), w któ­rym mie­sza­niec pod­czas wyt­wa­rza­nia gamet (ga­me­to­ge­ne­zy) usuwa jeden z ge­no­mów ga­tun­ków ro­dzi­ciel­skich. Ina­czej mó­wiąc, wyt­wa­rza takie ga­me­ty, jakby na­le­żał do jed­ne­go z ga­tun­ków ro­dzi­ciel­skich, a nie za­wie­ra­ją­ce mie­sza­ni­nę ich ge­no­mów. Usu­nię­ty genom jest na­stęp­nie odt­wa­rza­ny zwy­kle w wy­ni­ku krzy­żów­ki wstecz­nej z od­po­wied­nim ga­tun­kiem ro­dzi­ciel­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hybrydoholiczka

żar­to­bli­wie: ko­bie­ta lu­bią­ca ma­lo­wać paz­nok­cie la­kie­rem hy­bry­do­wym


Źródła:

SJP.pl

Hybrydowo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób hy­bry­do­wy


Źródła:

Wiktionary

Hybrydowość

→ hy­bry­do­wy


Patrz:hybrydowy

Źródła:

SJP.pl

Hybrydowy

sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie dwóch ras, form, pojęć itp.; hy­bry­dal­ny, hy­bry­dycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sta­no­wią­cy wynik dzia­ła­nia dwóch lub wię­cej czyn­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hybrydyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co hy­bry­dycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Hybrydyczny

sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie dwóch ras, form, pojęć itp.; hy­bry­dal­ny, hy­bry­do­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sta­no­wią­cy wynik dzia­ła­nia dwóch lub wię­cej czyn­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hybrydyzacja

1. mie­sza­nie, krzy­żo­wa­nie ga­tun­ków; hy­bry­dyzm
2. mie­sza­nie or­bi­ta­li ato­mo­wych elek­tro­nów wa­len­cyj­nych o róż­nych war­to­ściach or­bi­tal­nej licz­by kwan­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. łą­cze­nie cech róż­nych od­mian ras i ga­tun­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hybrydyzacyjny

→ hy­bry­dy­za­cja


Patrz:hybrydyzacja

Źródła:

SJP.pl

Hybrydyzm

1. ze­spół cech wła­ści­wych hy­bry­dom
2. mie­sza­nie, krzy­żo­wa­nie ga­tun­ków; hy­bry­dy­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Hybrydyzować

1. w bio­lo­gii: mie­szać, krzy­żo­wać osob­ni­ki od­mien­nych ras, ga­tun­ków lub ro­dza­jów;
2. w bio­lo­gii: krzy­żo­wać się;
3. w bio­che­mii: łą­czyć się ze związ­kiem che­micz­nym z innej nici DNA lub RNA


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) biol. krzy­żo­wać (ga­tun­ki)

 (1.2) biol. chem. łą­czyć ze związ­kiem che­micz­nym po­cho­dzą­cym z innej nici DNA lub RNA

 (1.3) książk. two­rzyć coś no­we­go po­przez po­łą­cze­nie ist­nie­ją­cych już zja­wisk czy ele­men­tów róż­nych rze­czy

 (1.4) mot. wy­mie­niać sil­ni­ki za­si­la­ne ben­zy­ną na sil­ni­ki hy­bry­do­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hyc

wyraz oz­na­cza­ją­cy pod­skok


wy­krzy­knik

 (1.1) od­głos szyb­kie­go usko­cze­nia, uciecz­ki drob­ne­go stwo­rze­nia itp.

wy­krzy­knik w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (2.1) sko­czyć, pod­sko­czyć itp.

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (3.1) gw-pl|Górny Śląsk, War­sza­wa. upał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. upał


Źródła:

Wiktionary

Hycać

pod­ska­ki­wać


Źródła:

SJP.pl

Hycel

ra­karz;
1. osoba za­wo­do­wo ła­pią­ca bez­pań­skie psy;
2. po­tocz­nie: hul­taj, łobuz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ła­py­wa­niem bez­pań­skich psów;

 (1.2) daw. kat lub po­moc­nik kata

 (1.3) przen. osoba nie­go­dzi­wa, bez­war­to­ścio­wa

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. urwis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. gw-pl|War­sza­wa. tania ka­szan­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hyclować

łapać psa; łapać w taki spo­sób, jak hycel łapie psa


Źródła:

SJP.pl

Hyclowski

→ hycel; ra­kar­ski


Źródła:

SJP.pl

Hycnuńć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. sko­czyć


Źródła:

Wiktionary

Hycnąć

sko­czyć, pod­sko­czyć


Źródła:

SJP.pl

Hydatoda

szpar­ka wodna, za po­mo­cą któ­rej ro­śli­na wy­dzie­la roz­cień­czo­ne rozt­wo­ry wodne; wy­pot­nik


Źródła:

SJP.pl

Hydergin

nazwa hand­lo­wa leku far­ma­ce­u­tycz­ne­go roz­sze­rza­ją­ce­go na­czy­nia krwio­no­śne, za­wie­ra­ją­ce­go uwo­dor­nio­ne al­ka­lo­i­dy spo­ry­szu


Źródła:

SJP.pl

Hydra

1. sym­bol odra­dza­ją­ce­go się nie­szczę­ścia, zła;
2. ja­mo­chłon słod­ko­wod­ny, za­miesz­ku­ją­cy naj­czę­ściej wody sto­ją­ce; stuł­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. wie­lo­gło­wy pot­wór (wąż lub smok), któ­re­go głowy odra­sta­ły po ścię­ciu

 (1.2) książk. nie­szczę­ście, zło trud­ne do po­ko­na­nia

 (1.3) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hydra|L.|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych stuł­bio­pła­wów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydracja

wy­ra­żo­ny w pro­cen­tach sto­su­nek wody w cie­ście lub zak­wa­sie do uży­tej ilo­ści mąki


Źródła:

SJP.pl

Hydraemia

zwięk­sze­nie ob­ję­to­ści wody we krwi


Źródła:

SJP.pl

Hydrancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hy­drant


Źródła:

Wiktionary

Hydrant

1. kran sieci wo­do­cią­go­wej umie­szczo­ny w pu­blicz­nym miej­scu, słu­żą­cy do czer­pa­nia wody w ce­lach go­spo­dar­czych i prze­ciw­po­ża­ro­wych;
2. wąż po­dłą­czo­ny do ta­kie­go kranu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie, które umoż­li­wia bez­poś­red­ni pobór z głów­nych prze­wo­dów sieci wo­do­cią­go­wej wody do celów go­spo­dar­czych i po­żar­ni­czych;


Hy­drant – urzą­dze­nie, które umoż­li­wia bez­poś­red­ni pobór wody z głów­nych prze­wo­dów sieci wo­do­cią­go­wej. Hy­drant jest wy­po­sa­żo­ny w zawór i złą­cze do węża, ma za­sto­so­wa­nie w ce­lach go­spo­dar­czych oraz prze­ciw­po­ża­ro­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrantowy

→ hy­drant


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dran­tem, do­ty­czą­cy hy­dran­tu


Patrz:hydrant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrargilit

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek glinu; gibb­syt


Źródła:

SJP.pl

Hydrargiryt

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek glinu; gibb­syt, hy­drar­gi­lit


Źródła:

SJP.pl

Hydrargyrum

ła­ciń­ska nazwa rtęci (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


Źródła:

SJP.pl

Hydrastyna

sub­stan­cja che­micz­na wy­stę­pu­ją­ca w kłą­czach gorz­kni­ka, sto­so­wa­na w lecz­nict­wie


Źródła:

SJP.pl

Hydrat

po­łą­cze­nie che­micz­ne za­wie­ra­ją­ce wodę w po­sta­ci od­dziel­nych czą­ste­czek; wo­dzian


Źródła:

SJP.pl

Hydratacja

przy­łą­cza­nie czą­ste­czek wody do czą­ste­czek in­nych sub­stan­cji lub jonów, mo­gą­ce za­cho­dzić wsku­tek elek­tro­sta­tycz­ne­go przy­cią­ga­nia di­po­lo­wych czą­ste­czek wody przez jony w wod­nych rozt­wo­rach elek­tro­li­tów; uwod­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces przy­łą­cza­nia czą­ste­czek wody do czą­ste­czek in­nych sub­stan­cji roz­pu­szczo­nych w rozt­wo­rze wod­nym


Hy­dra­ta­cja, uwod­nie­nie – ogół pro­ce­sów che­micz­nych lub fi­zycz­nych, w któ­rych związ­kiem che­micz­nym przy­łą­cza­nym do innej sub­stan­cji jest woda, przy czym woda ta jest przy­łą­cza­na w ca­ło­ści (nie pow­sta­ją do­dat­ko­wo pro­duk­ty ubocz­ne). Pro­ce­sy hy­dra­ta­cji są szcze­gól­ną po­sta­cią pro­ce­sów sol­wa­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydratacyjny

→ hy­dra­ta­cja


Patrz:hydratacja

Źródła:

SJP.pl

Hydratyzacja

pro­ces po­le­ga­ją­cy na na­sy­ca­niu wodą; na­wil­ża­nie


Źródła:

SJP.pl

Hydratyzować

na­sy­cać wodą; na­wil­żać


Źródła:

SJP.pl

Hydrauliczka

→ hy­dra­u­lik


Patrz:hydraulik

Źródła:

SJP.pl

Hydrauliczny

do­ty­czą­cy hy­dra­u­li­ki; po­ru­sza­ny wodą


przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy sprę­żo­ną ciecz lub po­ru­sza­ny za jej po­mo­cą

 (1.2) do­ty­czą­cy ci­śnie­nia pły­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydraulik

osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się hy­dra­u­li­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik, któ­re­go praca po­le­ga na mon­ta­żu i na­pra­wie in­sta­la­cji wo­do­cią­go­wej, ka­na­li­za­cyj­nej oraz cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia

 (1.2) gwara. muz. pu­zo­ni­sta

 (1.3) gwara. prze­stęp­cza: ho­mo­sek­su­a­li­sta

 (1.4) gwara. prze­stęp­cza: zło­dziej, który krad­nie z piw­nic i po­mie­szczeń go­spo­dar­czych


Hy­dra­u­lik – zawód zwią­za­ny z mon­ta­żem, in­sta­la­cją i na­pra­wą in­sta­la­cji wo­do­cią­go­wej, ka­na­li­za­cyj­nej i cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia.

Po­cho­dze­nie an­giel­skie­go wy­ra­zu okre­śla­ją­ce­go przed­sta­wi­cie­la tego za­wo­du - "plum­ber" - ma swoje ko­rze­nie w cza­sach an­tycz­nych i jest zwią­za­ne z ła­ciń­skim ter­mi­nem "plum­bum", okre­śla­ją­cym ołów. Rzy­mia­nie uży­wa­li oło­wiu do bu­do­wy ry­nien i rur spu­sto­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydraulika

osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się hy­dra­u­li­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. fiz. nauka zaj­mu­ją­ca się rze­czy­wi­sty­mi ukła­da­mi, w któ­rych za­cho­dzi prze­pływ cie­czy i ener­gii;

 (1.2) techn. pot. układ hy­dra­u­licz­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: hy­dra­u­lik


Hy­dra­u­li­ka (od gr. ὑδραυλικός ("hy­dra­u­li­kos"), które jest po­łą­cze­niem słów "ὕδωρ" (woda) i "αὐλός" (rura)) – nauka o prak­tycz­nych za­sto­so­wa­niach cie­czy, a w szcze­gól­no­ści wy­ko­rzy­sty­wa­niu ich ruchu (prze­pły­wu). Jest po­wią­za­na z me­cha­ni­ką pły­nów, która sta­no­wi jej te­o­re­tycz­ną pod­bu­do­wę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydraulos

in­stru­ment mu­zycz­ny skon­stru­o­wa­ny w III wielu p.n.e. przez Kte­si­bio­sa z Alek­san­drii; or­ga­ny wodne, or­ga­num


Źródła:

SJP.pl

Hydrazyd

zwią­zek pow­sta­ją­cy z kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i hy­dra­zy­ny


Źródła:

SJP.pl

Hydrazydy

zwią­zek pow­sta­ją­cy z kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i hy­dra­zy­ny


Hy­dra­zy­dy – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, o ogól­nym wzo­rze: R-CO-NH-NH2.

Związ­ki te można otrzy­mać w re­ak­cji kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych i ich po­chod­nych z hy­dra­zy­ną. Re­ak­cja ta po­le­ga na ad­dy­cji nu­kle­o­fi­lo­wej z eli­mi­na­cją czą­stecz­ki wody lub al­ko­ho­lu, czy chlo­ro­wo­do­ru w za­leż­no­ści od sub­stra­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrazyna

tru­ją­cy zwią­zek che­micz­ny azotu z wo­do­rem, sto­so­wa­ny głów­nie jako skład­nik ma­te­ria­łów pęd­nych w ra­kie­tach i ło­dziach pod­wod­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. be­zbarw­na, łat­wo­pal­na ciecz o za­pa­chu po­dob­nym do amo­nia­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­na jako pa­li­wo ra­kie­to­we


Hy­dra­zy­na, dia­zan, – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z dwóch po­łą­czo­nych ze sobą wią­za­niem grup ami­no­wych. Jest to sil­nie tru­ją­ca, be­zbarw­na, łat­wo­pal­na, żrąca, hi­gro­sko­pij­na ciecz, dy­mią­ca na po­wie­trzu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrazynowy

→ hy­dra­zy­na


Patrz:hydrazyna

Źródła:

SJP.pl

Hydremia

w me­dy­cy­nie: roz­wod­nie­nie krwi


Źródła:

SJP.pl

Hydria

ro­dzaj na­czy­nia na wodę uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


Hy­dria (stgr. ὑδρία, od ὕδωρ hydōr – woda, lm. "hy­driai") – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji na­czy­nie słu­żą­ce do po­bie­ra­nia, prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia wody, w uży­ciu od VII do III wieku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrilla

ga­tu­nek az­ja­tyc­kich wo­do­ro­stów, spro­wa­dza­ny do Sta­nów Zjed­no­czo­nych w la­tach sześć­dzie­sią­tych dwu­dzie­ste­go wieku jako ro­śli­na ak­wa­rio­wa, bę­dą­cy jed­nak potem zmorą roz­ra­sta­ją­cą się po całym płd.-wsch. wy­brze­żu tego kraju


Źródła:

SJP.pl

Hydro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z wodą


Źródła:

Wiktionary

Hydroaktywny

o kos­me­ty­ku: sil­nie na­wil­ża­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Hydroakustyczny

→ hy­dro­a­ku­sty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­a­ku­sty­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­a­ku­sty­ki


Patrz:hydroakustyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroakustyk

dział aku­sty­ki zaj­mu­ją­cy się roz­cho­dze­niem się fal aku­stycz­nych w wo­dzie


Źródła:

SJP.pl

Hydroakustyka

dział aku­sty­ki zaj­mu­ją­cy się roz­cho­dze­niem się fal aku­stycz­nych w wo­dzie


Źródła:

SJP.pl

Hydrobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­bio­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­bio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrobiologia

dział bio­lo­gii, nauka o or­ga­niz­mach ży­ją­cych w wo­dzie i za­sied­la­nych przez nie śro­do­wi­skach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się or­ga­niz­ma­mi wod­ny­mi;


Hy­dro­bio­lo­gia – nauka o życiu or­ga­niz­mów w śro­do­wi­sku wod­nym, bio­lo­gia śro­do­wi­ska wod­ne­go, w węż­szym ro­zu­mie­niu eko­lo­gia or­ga­niz­mów wod­nych.

Hy­dro­bio­lo­gia może do­ty­czyć eko­lo­gii wód śród­lą­do­wych i mor­skich. Ta pier­wsza bywa na­zy­wa­na lim­no­lo­gią, przy czym ter­min lim­no­lo­gia bywa rów­nież de­fi­nio­wa­ny nie jako sy­no­nim hy­dro­bio­lo­gii słod­ko­wod­nej, ale jako dział hy­dro­lo­gii do­ty­czą­cy je­zior, także w oder­wa­niu od ich bio­lo­gicz­ne­go wy­mia­ru, i jako taki odróż­nia­ny od po­ta­mo­lo­gii, czyli nauki o rze­kach, i kre­no­bio­lo­gii, czyli nauki o eko­lo­gii źró­deł.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrobiologiczny

od­no­szą­cy się do hy­dro­bio­lo­gii (np. ba­da­nia hy­dro­bio­lo­gicz­ne, sta­cje hy­dro­bio­lo­gicz­ne)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z hy­dro­bio­lo­gią, do­ty­czą­cy hy­dro­bio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrobiolożka

→ hy­dro­bio­log


Patrz:hydrobiolog

Źródła:

SJP.pl

Hydrobiont

zwie­rzę lub ro­śli­na ży­ją­ce w wo­dzie, zwy­kle w ko­lo­niach


Hy­dro­biont – ga­tu­nek ści­śle zwią­za­ny ze śro­do­wi­skiem wod­nym, cały cykl ży­cio­wy spę­dza­ją­cy w zbior­ni­kach wod­nych, poza śro­do­wi­skiem wod­nym wy­stę­pu­ją­cy spo­ra­dycz­nie i ra­czej przy­pad­ko­wo. Do hy­dro­bion­tów za­li­czyć można mię­cza­ki wodne (np. małże), ja­mo­chło­ny, gąbki, sko­ru­pia­ki, wiele owa­dów wod­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydroborowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. re­ak­cja che­micz­na przy­łą­cze­nia bo­ro­wo­do­ru do wią­za­nia wie­lo­krot­ne­go, w wy­ni­ku któ­rej pow­sta­je zwią­zek bo­ro­or­ga­nicz­ny;


Hy­dro­bo­ro­wa­nie, bo­ro­wo­do­ro­wa­nie, re­ak­cja Brow­na – re­ak­cja che­micz­na, w któ­rej bo­ro­wo­dór (czę­sto di­bo­ran, #PATRZ) re­a­gu­je z al­ke­nem two­rząc zwią­zek bo­ro­or­ga­nicz­ny (al­ki­lo­bo­ran). Al­ki­lo­bo­ra­ny są uni­wer­sal­ny­mi re­a­gen­ta­mi do syn­tez or­ga­nicz­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrobotaniczny

przy­miot­nik od: hy­dro­bo­ta­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Hydrobotanika

Hy­dro­bo­ta­ni­ka – dział bo­ta­ni­ki i hy­dro­bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ro­ślin wod­nych oraz ich zbio­ro­wisk. Tra­dy­cyj­nie dzia­łem hy­dro­bo­ta­ni­ki jest nauka o glo­nach, czyli fy­ko­lo­gia.


Źródła:

Wikipedia

Hydrobudowa

Hy­dro­bu­do­wa – kra­jo­wa kor­po­ra­cja przed­się­biorstw bu­dow­la­nych, pow­sta­ła w okre­sie PRL w Pol­sce.


Źródła:

Wikipedia

Hydrobus

mały sta­tek pa­sa­żer­ski słu­żą­cy do celów ko­mu­ni­ka­cyj­nych i tu­ry­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Hydrocefalia

wo­do­gło­wie; nad­mier­ne gro­ma­dze­nie się płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go w roz­sze­rzo­nych ko­mo­rach móz­go­wych i prze­strze­ni pod­pa­ję­czy­nów­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Hydroceluloza

ce­lu­lo­za pod­da­na dzia­ła­niu kwa­sów; służy do wy­ro­bu pa­pie­ru


Źródła:

SJP.pl

Hydrochemia

Hy­dro­che­mia, che­mia wód na­tu­ral­nych – nauka z dzie­dzi­ny hy­dro­lo­gii. In­te­re­su­je się skła­dem che­micz­nym wód na­tu­ral­nych, bada pro­ce­sy che­micz­ne, które dzie­ją się w hy­dros­fe­rze.


Źródła:

Wikipedia

Hydrochemiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­che­mią, do­ty­czą­cy hy­dro­che­mii


Źródła:

Wiktionary

Hydrochinon

sub­stan­cja kry­sta­li­za­cyj­na, roz­pu­szczal­na w wo­dzie, al­ko­ho­lu ety­lo­wym; tem­pe­ra­tu­ra top­nie­nia wy­no­si 170°C; silny re­duk­tor; otrzy­my­wa­ny z ani­li­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­no­li, ła­god­ny śro­dek re­du­ku­ją­cy;


Hy­dro­chi­non, chi­nol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­no­li, za­wie­ra­ją­cy dwie grupy hy­drok­sy­lo­we przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia ben­ze­nu. Tra­dy­cyj­na nazwa tego związ­ku wy­ni­ka z faktu, że hy­dro­chi­non jest naj­czę­ściej pro­du­ko­wa­ny po­przez re­duk­cję chi­no­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrochinonowy

przy­miot­nik od: hy­dro­chi­non


Źródła:

SJP.pl

Hydrochlorokauczuk

two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne, pro­dukt przy­łą­cza­nia chlo­ro­wo­do­ru do ka­u­czu­ku na­tu­ral­ne­go; chlo­ro­wo­do­ro­ka­u­czuk


Źródła:

SJP.pl

Hydrochlorotiazyd

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go


Hy­droch­lo­ro­tia­zyd ( hy­droch­lo­rot­hia­zi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy tia­zy­dów, lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrochoria

roz­prze­strze­nia­nie się drogą wodną na­sion, za­rod­ni­ków i rozm­nó­żek; wo­do­siew­ność


Hy­dro­cho­ria (wo­do­siew­ność) – jeden ze spo­so­bów roz­prze­strze­nia­nia się na­sion ro­ślin i za­rod­ni­ków. Wy­stę­pu­je czę­sto u ro­ślin wod­nych i błot­nych (glony, ko­sa­ciec, olsza, grą­żel żółty i inne). Rza­dziej u ro­ślin ros­ną­cych na mniej wil­got­nych sta­no­wi­skach np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrochoryczny

→ hy­dro­cho­ria


Patrz:hydrochoria

Źródła:

SJP.pl

Hydrochłonny

chło­ną­cy wodę; wo­do­chłon­ny


Źródła:

SJP.pl

Hydrocortison

[czy­taj: hy­dro­kor­ti­zon] nazwa hand­lo­wa leku kor­ty­ko­ste­ro­i­do­we­go sto­so­wa­ne­go w celu ła­go­dze­nia sta­nów za­pal­nych i aler­gicz­nych, za­wie­ra­ją­ce­go syn­te­tycz­ny hy­dro­kor­ty­zon


Źródła:

SJP.pl

Hydrocyklon

urzą­dze­nie słu­żą­ce do od­dzie­la­nia czą­stek ciała sta­łe­go od cie­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do se­pa­ra­cji czą­stek sta­łych z cie­czy. wy­ko­rzy­stu­jąc siłę odś­rod­ko­wą


Hy­dro­cy­klon (czę­sto okre­śla­ny skró­co­ną formą cy­klon) – urzą­dze­nie do pracy cią­głej, które wy­ko­rzy­stu­je siłę odś­rod­ko­wą do przy­spie­sze­nia pręd­ko­ści se­dy­men­ta­cji czą­stek sta­łych lub cie­czy o róż­niej gę­sto­ści. W efek­cie ma­te­riał wej­ścio­wy ulega kla­sy­fi­ka­cji, za­gę­szcze­niu, se­pa­ra­cji lub sor­to­wa­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrocynkit

mi­ne­rał, za­sa­do­wy wę­glan cynku


Hy­dro­cyn­kit (kwiat cyn­ko­wy) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od skła­du che­micz­ne­go mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrodynamiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­dy­na­mi­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­dy­na­mi­ki


Źródła:

Wiktionary

Hydroelektrometalurgia

Hy­dro­e­lek­tro­me­ta­lur­gia – dział me­ta­lur­gii łą­czą­cy elek­tro­me­ta­lur­gię i hy­dro­me­ta­lur­gię. Głów­nym za­da­niem hy­dro­e­lek­tro­me­ta­lur­gii jest wy­dzie­la­nie me­ta­li z rud oraz oczy­szcza­nie ich po­przez elek­tro­li­zę wod­ne­go rozt­wo­ru ich soli. W skali prze­my­sło­wej me­to­da ta jest sto­so­wa­na do otrzy­my­wa­nia mie­dzi oraz cynku.


Źródła:

Wikipedia

Hydroelektrownia

elek­trow­nia wyt­wa­rza­ją­ca ener­gię elek­trycz­ną z ener­gii wody; hy­dro­si­łow­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. hy­drol. zob. elek­trow­nia wodna.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroelektryczny

przy­miot­nik

 (1.1) techn. elektr. do­ty­czą­cy elek­trycz­no­ści pow­sta­łej z ener­gii ze spad­ku wody


Źródła:

Wiktionary

Hydroelewator

zwęż­ko­wy prze­no­śnik cie­czy do pod­no­sze­nia zwy­kle wody na wyż­szy po­ziom


Źródła:

SJP.pl

Hydroenergetyczny

→ hy­dro­e­ner­ge­ty­ka


Patrz:hydroenergetyka

Źródła:

SJP.pl

Hydroenergetyk

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się hy­dro­e­ner­ge­ty­ką


Źródła:

SJP.pl

Hydroenergetyka

dział ener­ge­ty­ki zaj­mu­ją­cy się przet­wa­rza­niem ener­gii pły­ną­cej wody na ener­gię me­cha­nicz­ną ruchu obro­to­we­go; ener­ge­ty­ka wodna


Źródła:

SJP.pl

Hydroenergia

ener­gia wody


Źródła:

SJP.pl

Hydrofan

pół­przez­ro­czy­sty, biały mi­ne­rał, szla­chet­na od­mia­na opalu


Źródła:

SJP.pl

Hydrofil

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ży­ją­cy w wo­dzie lub sil­nie na­wod­nio­nym po­dło­żu; or­ga­nizm wo­do­lub­ny


Hy­dro­fil (gr. hýder - woda + gr. phileín - lubić) – ter­min sto­so­wa­ny w eko­lo­gii i zo­o­ce­no­lo­gii na okre­śle­nie ga­tun­ków ży­ją­cych w śro­do­wi­sku wod­nym. Na przy­kład w od­nie­sie­niu do larw Ta­ba­ni­dae, któ­rych larwy od­by­wa­ją cały roz­wój w wo­dzie (zbior­ni­kach wod­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrofilia

wła­ści­wość łat­we­go wią­za­nia się z wodą


Źródła:

SJP.pl

Hydrofilność

→ hy­dro­fil­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hy­dro­fil­ne


Patrz:hydrofilny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrofilny

two­rzą­cy łatwo wodne rozt­wo­ry ko­lo­i­do­we; hy­dro­fi­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Hydrofilowość

→ hy­dro­fi­lo­wy


Hy­dro­fi­lo­wość ("wo­do­lub­ność") – skłon­ność czą­ste­czek che­micz­nych do łą­cze­nia się z wodą.

Hy­dro­fi­lo­we są zwy­kle czą­stecz­ki, które mają duży mo­ment di­po­lo­wy jako ca­łość (są po­lar­ne) lub mają grupy funk­cyj­ne o dużym mo­men­cie di­po­lo­wym.

Ist­nie­ją czą­stecz­ki, które są jed­no­cze­śnie hy­dro­fi­lo­we i hy­dro­fo­bo­we, gdyż na jed­nym końcu mają grupy po­lar­ne, a na dru­gim nie­po­lar­ne. Zja­wi­sko takie na­zy­wa się am­fi­fi­lo­wo­ścią.


Patrz:hydrofilowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrofilowy

przy­miot­nik od: hy­dro­fil


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który łatwo łączy się z wodą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrofit

ro­śli­na by­tu­ją­ca w śro­do­wi­sku wod­nym; wo­do­rost; ro­śli­na wodna


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na wo­do­lub­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrofitografia

opis ro­ślin wod­nych


Źródła:

SJP.pl

Hydrofitograficzny

→ hy­dro­fi­to­gra­fia


Patrz:hydrofitografia

Źródła:

SJP.pl

Hydrofitowy

→ hy­dro­fit


Patrz:hydrofit

Źródła:

SJP.pl

Hydrofob

osoba prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed wodą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba chora na hy­dro­fo­bię

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) chem. cząst­ka nie­u­le­ga­ją­ca łatwo uwod­nie­niu

 (2.2) biol. zwie­rzę uni­ka­ją­ce śro­do­wi­ska wod­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrofobia

1. cho­ro­bli­wy lęk przed wodą;
2. cho­ro­bli­wy wstręt do picia wody, cha­rak­te­ry­stycz­ny symp­tom wście­kliz­ny


Źródła:

SJP.pl

Hydrofobiczny

→ hy­dro­fo­bia


Patrz:hydrofobia

Źródła:

SJP.pl

Hydrofobizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces na­da­wa­nia po­wierzch­niom włas­no­ści hy­dro­fo­bo­wych


Hy­dro­fo­bi­za­cja – pro­ces na­da­wa­nia po­wierzch­niom lub całym prze­strze­niom (struk­tu­rom wew­nętrz­nym) ma­te­ria­łów hy­dro­fi­lo­wych włas­no­ści hy­dro­fo­bo­wych, tj. od­py­cha­nia wody. Hy­dro­fo­bi­za­cję prze­pro­wa­dza się w celu za­po­bie­ga­nia wni­ka­niu wody w głąb struk­tu­ry ma­te­ria­łów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrofobizator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pre­pa­rat chro­nia­cy po­wierzch­nię przed wil­go­cią


Źródła:

Wiktionary

Hydrofobizować

na­da­wać włas­no­ści hy­dro­fo­bo­we po­wierzch­niom lub całym prze­strze­niom ma­te­ria­łów hy­dro­fi­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Hydrofobka

ko­bie­ta prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed wodą


Źródła:

SJP.pl

Hydrofobowość

→ hy­dro­fo­bo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hy­dro­fo­bo­we


Hy­dro­fo­bo­wość (gr. "hydro" – woda, "pho­bos" – strach) – skłon­ność czą­ste­czek che­micz­nych do od­py­cha­nia od sie­bie czą­ste­czek wody. Jest to szcze­gól­ny przy­pa­dek sol­wo­fo­bo­wo­ści, gdy roz­pu­szczal­ni­kiem jest woda. W uję­ciu ma­kro­sko­po­wym hy­dro­fo­bo­wość to wła­ści­wość po­wierzch­ni ma­te­ria­łu po­le­ga­ją­ca na niez­wil­żal­no­ści przez wodę.


Patrz:hydrofobowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrofobowy

→ hy­dro­fob


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie łączy się z wodą


Patrz:hydrofob

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrofon

urzą­dze­nie do od­bie­ra­nia fal dźwię­ko­wych roz­cho­dzą­cych się w wo­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mi­kro­fon słu­żą­cy do od­bie­ra­nia dźwię­ków roz­cho­dzą­cych się w wo­dzie lub in­nych cie­czach;


Hy­dro­fon – mi­kro­fon wraz z urzą­dze­niem wspo­ma­ga­ją­cym słu­żą­cy do od­bie­ra­nia i na­gry­wa­nia dźwię­ków roz­cho­dzą­cych się w wo­dzie lub in­nych cie­czach.

Jest pod­sta­wo­wym ele­men­tem kon­struk­cyj­ny so­na­rów pa­syw­nych. Zo­stał wy­na­le­zio­ny w celu wy­kry­wa­nia nie­przy­ja­ciel­skich okrę­tów pod­wod­nych. Jest też wy­ko­rzy­sty­wa­ny do in­nych celów, np. re­je­stro­wa­nia dźwię­ków wy­da­wa­nych przez wie­lo­ry­by.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrofonowy

→ hy­dro­fon


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: hy­dro­fon


Patrz:hydrofon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrofor

urzą­dze­nie do pod­wyż­sza­nia ni­skie­go ci­śnie­nia wody w sie­ciach wo­do­cią­go­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie lub ze­spół urzą­dzeń me­cha­nicz­nych ma­ją­cych za­pew­nić od­po­wied­nie ci­śnie­nie wody w sieci wo­do­cią­go­wej lub jej do­pływ na wyż­sze kon­dy­gna­cje, gdy ci­śnie­nie jest nie­wy­star­cza­ją­ce;


In­sta­la­cja hy­dro­fo­ro­wa, ze­staw hy­dro­fo­ro­wy, układ hy­dro­fo­ro­wo-pom­po­wy, małe in­sta­la­cje na­zy­wa­ne są pot. hy­dro­fo­ra­mi – ("gr." "hydor" – woda, "pho­ros" – nio­są­cy), to ze­spół urzą­dzeń, które za­pew­nia­ją stałe ci­śnie­nie wody w sieci wo­do­cią­go­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydroformowanie

ka­ta­li­tycz­ne przy­łą­cza­nie wo­do­ru i tlen­ku węgla do ali­fa­tycz­nych wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych


Źródła:

SJP.pl

Hydroformować

przy­łą­czać wodór i tle­nek węgla do ali­fa­tycz­nych wę­glo­wo­do­rów nie­na­sy­co­nych


Źródła:

SJP.pl

Hydrofornia

po­mie­szcze­nie z hy­dro­fo­ra­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym pompy zwięk­sza­ją ci­śnie­nie wody w ru­rach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroforowy

przy­miot­nik od: hy­dro­for


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy hy­dro­fo­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrogamia

Hy­dro­ga­mia, wo­do­pyl­ność – za­py­le­nie kwia­tów za po­mo­cą wody. Wy­stę­pu­je u niek­tó­rych ro­ślin zwią­za­nych ze śro­do­wi­skiem wod­nym, któ­rych kwia­ty wyksz­tał­ca­ją się pod wodą, jak np. u za­męt­ni­cy ("Zan­ni­chel­lia"), ro­gat­ka ("Ce­ra­top­hyl­lum"), je­zie­rzy ("Najas"), zo­ste­ry ("Zo­ste­ra") i in. Może być pod­wod­ne, lub na­wod­ne.


Źródła:

Wikipedia

Hydrogenacja

przy­łą­cze­nie wo­do­ru do czą­ste­czek związ­ków che­micz­nych; uwo­dor­nie­nie, hy­dro­ge­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Hydrogenerator

prąd­ni­ca elek­trycz­na na­pę­dza­na tur­bi­ną wodną


Źródła:

SJP.pl

Hydrogeneratorowy

→ hy­dro­ge­ne­ra­tor


Patrz:hydrogenerator

Źródła:

SJP.pl

Hydrogenium

ła­ciń­ska nazwa wo­do­ru (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


Źródła:

SJP.pl

Hydrogenizacja

przy­łą­cze­nie wo­do­ru do czą­ste­czek związ­ków che­micz­nych; uwo­dor­nie­nie, hy­dro­ge­na­cja


Źródła:

SJP.pl

Hydrogenizacyjny

→ hy­dro­ge­ni­za­cja


Patrz:hydrogenizacja

Źródła:

SJP.pl

Hydrogeolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­ge­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Hydrogeologia

dział ge­o­lo­gii obej­mu­ją­cy ba­da­nie wód po­dziem­nych: ich po­cho­dze­nia, wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne i che­micz­ne, spo­so­bów wy­stę­po­wa­nia, roz­prze­strze­nie­nia, krą­że­nia w ska­łach sko­ru­py ziem­skiej oraz prze­mian, któ­rym ule­ga­ły w dzie­jach Ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. geol. dział ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się wo­da­mi po­dziem­ny­mi


Hy­dro­ge­o­lo­gia (z grec­kie­go: "hydro" – woda, "ge" – zie­mia, "logos" – nauka) – nauka o wo­dach po­dziem­nych i pro­ce­sach wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia po­dziem­nej hy­dros­fe­ry, at­mos­fe­ry, bios­fe­ry, li­tos­fe­ry jak i sa­me­go czło­wie­ka.

In­te­re­su­je się ich po­cho­dze­niem, roz­mie­szcze­niem, dy­na­mi­ką, ustro­jem, bada ich za­so­by i wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne i che­micz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrogeologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z hy­dro­ge­o­lo­gią, do­ty­czą­cy hy­dro­ge­o­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Hydrogeolożka

→ hy­dro­ge­o­log


Patrz:hydrogeolog

Źródła:

SJP.pl

Hydrograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­gra­fii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się hy­dro­gra­fią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce po­ziom wody w rzece, je­zio­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. nauka o wo­dach jako ele­men­cie śro­do­wi­ska ge­o­gra­ficz­ne­go


Hy­dro­gra­fia – po­cząt­ko­wo dział ge­o­gra­fii fi­zycz­nej, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem sto­sun­ków wod­nych na Ziemi w uję­ciu dy­na­micz­nym i w po­wią­za­niu ze śro­do­wi­skiem ge­o­gra­ficz­nym; w miarę roz­wo­ju nauk ge­o­gra­ficz­nych wyksz­tał­co­ny w osob­ną naukę – hy­dro­lo­gię. Obec­nie przed­mio­tem badań hy­dro­gra­fii jest kar­to­wa­nie wód wy­stę­pu­ją­cych na Ziemi (mapy hy­dro­gra­ficz­ne, locje).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­gra­fią, do­ty­czą­cy hy­dro­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Hydrografik

hy­dro­graf; spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Hydroid

mart­wa ko­mór­ka wo­do­no­śna bę­dą­ca skład­ni­kiem wiąz­ki prze­wo­dzą­cej u mchów


Hy­dro­i­dy – ko­mór­ki przy­sto­so­wa­ne do prze­wo­dze­nia wody w rdze­niu ga­me­to­fo­rów mchów. Wraz z lep­to­i­da­mi two­rzą tkan­kę prze­wo­dzą­cą, nie­zbyt wy­daj­ną w swej funk­cji (mchy ko­rzy­sta­ją nie tylko z wody po­bie­ra­nej z po­dło­ża, ale także ab­sor­bo­wa­ną z oto­cze­nia całą po­wierzch­nią). Hy­dro­i­dy w doj­rza­łym sta­dium funk­cjo­nal­nym są ko­mór­ka­mi mart­wy­mi, o dość dużym świet­le, o zgru­bia­łych ścia­nach bocz­nych i sko­śnych, cien­kich ścia­nach po­przecz­nych (od­dzie­la­ją­cych ko­mór­ki po­ło­żo­ne nad sobą w ga­me­to­fo­rze).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydroizobata

linia na mapie hy­dro­ge­o­lo­gicz­nej łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce tej samej głę­bo­ko­ści zwier­cia­dła wód grun­to­wych wzglę­dem po­wierzch­ni te­re­nu


Hy­dro­i­zo­ba­ty – izo­li­nie łą­czą­ce na mapie punk­ty zwier­cia­dła wody po­dziem­nej wy­stę­pu­ją­ce na jed­na­ko­wych głę­bo­ko­ściach wzglę­dem po­wierzch­ni te­re­nu, ina­czej zwane li­nia­mi rów­nych głę­bo­ko­ści wy­stę­po­wa­nia zwier­cia­dła wody.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydroizohipsa

linia na mapie hy­dro­ge­o­lo­gicz­nej łą­czą­ca punk­ty od­po­wia­da­ją­ce jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści zwier­cia­dła wód grun­to­wych wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia


Hy­dro­i­zo­hip­sa – izo­li­nia łą­czą­ca na mapie punk­ty jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści po­ło­że­nia zwier­cia­dła wody po­dziem­nej, le­żą­ce na tej samej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia, z re­gu­ły morza, two­rząc tym samym mapę mor­fo­lo­gii zwier­cia­dła wody po­dziem­nej. Wraz z li­nia­mi prądu two­rzą siat­kę or­to­go­nal­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydroizolacja

1. war­stwa sub­stan­cji chro­nią­ca przed prze­ni­ka­niem wody;
2. pro­ces kła­dze­nia ta­kiej war­stwy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) war­stwa za­bez­pie­cza­ją­ca bu­dy­nek przed szkod­li­wym dzia­ła­niem wody i wil­go­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroizolacyjny

→ hy­dro­i­zo­la­cja


przy­miot­nik

 (1.1) bud. do­ty­czą­cy hy­dro­i­zo­la­cji


Patrz:hydroizolacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrokinetyczny

→ hy­dro­ki­ne­ty­ka


Patrz:hydrokinetyka

Źródła:

SJP.pl

Hydrokoloid

układ ko­lo­i­dal­ny, w któ­rym sol­wa­ta­cji ule­ga­ją czą­stecz­ki wody


Źródła:

SJP.pl

Hydrokolonoterapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. eufem. le­wa­ty­wa


Źródła:

Wiktionary

Hydrokopalnia

ko­pal­nia ek­splo­a­tu­ją­ca złoże i wy­do­by­wa­ją­ca uro­bek spo­so­bem hy­dra­u­licz­nym, czyli za po­mo­cą wody


Źródła:

SJP.pl

Hydrokortyzon

hor­mon ste­ro­i­do­wy wyt­wa­rza­ny przez korę nad­ner­czy; kor­ty­zol


Źródła:

SJP.pl

Hydrokraking

od­mia­na kra­kin­gu; pro­ces pro­wa­dzo­ny w obec­no­ści wo­do­ru i ka­ta­li­za­to­rów, któ­ry­mi naj­czę­ściej są: siarcz­ki mo­lib­de­nu, niklu, ko­bal­tu, wol­fra­mu oraz pla­ty­na i pal­lad osa­dzo­ne na gli­no­krze­mia­nach


Hy­dro­kra­king (hy­dro­kra­ko­wa­nie) – pro­ces kra­kin­gu pro­wa­dzo­ny z udzia­łem wo­do­ru w celu zmniej­sze­nia masy czą­stecz­ko­wej skład­ni­ków su­row­ca oraz zmia­ny pro­por­cji w ja­kich te skład­ni­ki wy­stę­pu­ją.

Pier­wszy ko­mer­cyj­ny pro­ces hy­dro­kra­kin­gu zo­stał wdro­żo­ny przez I.G.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrokrakowanie

prze­pro­wa­dzać kra­king z udzia­łem wo­do­ru


Źródła:

SJP.pl

Hydrokrakować

prze­pro­wa­dzać kra­king z udzia­łem wo­do­ru


Źródła:

SJP.pl

Hydroksosól

sól za­wie­ra­ją­ca w swej bu­do­wie grupę hy­drok­sy­lo­wą; hy­drok­sy­sól


Źródła:

SJP.pl

Hydroksy-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) chem. część nazwy związ­ku or­ga­nicz­ne­go w no­men­kla­tu­rze che­micz­nej wska­zu­ją­ca na obec­ność grupy hy­drok­sy­lo­wej;


Źródła:

Wiktionary

Hydroksyaldehyd

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy w czą­stecz­ce grupy hy­drok­sy­lo­wą i kar­bo­ny­lo­wą


Źródła:

SJP.pl

Hydroksyamina

amin za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we, po­chod­ne al­ko­ho­li i fe­no­li


Źródła:

SJP.pl

Hydroksyaminy

amin za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we, po­chod­ne al­ko­ho­li i fe­no­li


Źródła:

SJP.pl

Hydroksybenzen

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wo­do­rot­le­no­wa po­chod­na ben­ze­nu, kry­sta­licz­na, be­zbarw­na sub­stan­cja o swo­i­stym za­pa­chu, dzia­ła­ją­ca bak­te­rio­bój­czo; ben­ze­nol, kwas kar­bo­lo­wy, fenol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. fenol.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroksyketon

keton za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we


Źródła:

SJP.pl

Hydroksyketony

keton za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we


Źródła:

SJP.pl

Hydroksykompleks

zwią­zek kom­plek­so­wy, w któ­rym li­gan­dem jest jon wo­do­rot­len­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Hydroksykwas

kwas kar­bok­sy­lo­wy, za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we w swej czą­stecz­ce


Źródła:

SJP.pl

Hydroksykwasy

kwas kar­bok­sy­lo­wy, za­wie­ra­ją­cy grupy hy­drok­sy­lo­we w swej czą­stecz­ce


Hy­drok­syk­wa­sy – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych za­wie­ra­ją­cych w czą­stecz­ce co najm­niej jedną grupę kar­bok­sy­lo­wą (–COOH) i co najm­niej jedną grupę hy­drok­sy­lo­wą (–OH). Ich wzór ogól­ny to: (HO)m–R–(COOH)n.

Hy­drok­syk­wa­sy otrzy­mu­je się z od­po­wied­nich ha­lo­ge­nok­wa­sów w re­ak­cji z, mię­dzy in­ny­mi, NaOH:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydroksyl

grupa ato­mo­wa, skła­da­ją­ca się z atomu tlenu i atomu wo­do­ru; grupa funk­cyj­na -OH


Źródła:

SJP.pl

Hydroksylizyna

za­sa­do­wy, po­lar­ny ami­nok­was en­do­gen­ny, skład­nik niek­tó­rych bia­łek tkan­ki łącz­nej


Hy­drok­sy­li­zy­na (Hyl) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z ami­nok­wa­sów, hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na li­zy­ny, wy­stę­pu­ją­ca je­dy­nie w biał­kach two­rzą­cych tkan­kę łącz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydroksyloamina

Hy­drok­sy­lo­a­mi­na – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na amo­nia­ku, w któ­rej jeden atom wo­do­ru zo­stał za­stą­pio­ny grupą hy­drok­sy­lo­wą. Naj­prost­sza hy­drok­sy­a­mi­na.

Jest to be­zbarw­ne hi­gro­sko­pij­ne, kry­sta­licz­ne ciało stałe o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia wy­no­szą­cej 33,1 °C. Jest sil­nie tru­ją­ca, pod­czas ogrze­wa­nia roz­kła­da się z wy­dzie­le­niem cie­pła.


Źródła:

Wikipedia

Hydroksylować

wpro­wa­dzać grupy hy­drok­sy­lo­we do czą­ste­czek związ­ku or­ga­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Hydroksylowy

przy­miot­nik od: hy­drok­syl


przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy po­łą­cze­nia che­micz­ne­go, w któ­rym atom tlenu po­łą­czo­ny jest z ato­mem wo­do­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroksymasłowy

kwas hy­drok­sy­ma­sło­wy - po­chod­na kwasu ma­sło­we­go za­wie­ra­ją­ca grupę hy­drok­sy­lo­wą


Źródła:

SJP.pl

Hydroksyprolina

ami­nok­was wy­stę­pu­ją­cy w du­żych ilo­ściach w biał­kach tkan­ki łącz­nej: ko­la­ge­nie i ela­sty­nie


Hy­drok­sy­pro­li­na, #PATRZ Hyp – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów nie­biał­ko­wych, wy­stę­pu­ją­cy w du­żych ilo­ściach w że­la­ty­nie. Hy­drok­sy­pro­li­na różni się od pro­li­ny obec­no­ścią do­dat­ko­wej grupy hy­drok­sy­lo­wej przy ato­mie węgla gamma.

Pier­wszy raz zo­sta­ła wy­i­zo­lo­wa­na przez Her­man­na Fis­che­ra w 1902 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydroksytoluen

hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na to­lu­e­nu wy­stę­pu­ją­ca w smole wę­glo­wej, sto­so­wa­na w syn­te­zie or­ga­nicz­nej i jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy; kre­zol


Źródła:

SJP.pl

Hydroksytyrozol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. po­li­fe­nol na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cy w oliw­kach o dzia­ła­niu an­ty­ok­sy­da­cyj­nym


Źródła:

Wiktionary

Hydroksyzyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek o dzia­ła­niu ha­mu­ją­cym na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, sto­so­wa­ny w sta­nach na­pię­cia ner­wo­we­go, sta­nach lę­ko­wych i ner­wi­cach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. lek ank­sjo­li­tycz­ny o dzia­ła­niu uspo­ka­ja­ją­cym i prze­ciw­lę­ko­wym;


Hy­drok­sy­zy­na ( hy­dro­xy­zi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wie­lo­funk­cyj­na po­chod­na pi­pe­ra­zy­ny, lek uspo­ka­ja­ją­cy i prze­ci­wu­czu­le­nio­wy z grupy an­ty­hi­sta­mi­ni­ków I ge­ne­ra­cji, zsyn­te­ty­zo­wa­ny i wpro­wa­dzo­ny do lecz­nict­wa pod nazwą hand­lo­wą "Ata­rax" przez bel­gij­ską firmę UCB w 1956 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrolat

woda kwia­to­wa lub ro­ślin­na, pow­sta­ją­ca w pro­ce­sie de­sty­la­cji świe­żych ro­ślin parą wodną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rozt­wór wodny pow­sta­ły pod­czas pro­ce­su de­sty­la­cji parą wodną olej­ków ete­rycz­nych z ro­ślin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrolatowy

→ hy­dro­lat


Patrz:hydrolat

Źródła:

SJP.pl

Hydrolaza

enzym wy­stę­pu­ją­cy w ko­mór­kach i pły­nach ustro­jo­wych, po­wo­du­ją­cy hy­dro­li­tycz­ny roz­kład sub­stra­tu


Źródła:

SJP.pl

Hydrolimfa

płyn ustro­jo­wy ja­mo­chło­nów ma­ją­cy kon­takt ze śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym


Hy­dro­lim­fa – płyn ustro­jo­wy krą­żą­cy w ukła­dzie ga­stro­wa­sku­lar­nym ja­mo­chło­nów (Co­e­len­te­ra­ta). Pełni za­rów­no funk­cję odżyw­czą, jak i wy­dal­ni­czą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrolipid

sub­stan­cja sto­so­wa­na w kos­me­ty­ce, wzbo­ga­ca­ją­ca war­stwę hy­dro­li­pi­do­wą


Źródła:

SJP.pl

Hydrolipidowy

war­stwa hy­dro­li­pi­do­wa - na­tu­ral­nie wyt­wa­rza­na po­wło­ka wodno-tłu­szczo­wa skóry


Źródła:

SJP.pl

Hydrolit

tech­nicz­ny wo­do­rek wap­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Hydrolityczny

→ hy­dro­li­za


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z hy­dro­li­zą, do­ty­czą­cy hy­dro­li­zy


Patrz:hydroliza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroliza

roz­kład związ­ku che­micz­ne­go na sku­tek re­ak­cji z wodą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. roz­kład sub­stan­cji che­micz­nych pod wpły­wem wody;


Hy­dro­li­za – re­ak­cja pod­wój­nej wy­mia­ny (czę­sto od­wra­cal­na), która prze­bie­ga mię­dzy wodą i roz­pu­szczo­ną w niej sub­stan­cją. W jej wy­ni­ku pow­sta­ją nowe związ­ki che­micz­ne. Jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem lio­li­zy (sol­wo­li­zy). Czę­sto prze­bie­ga w obec­no­ści ka­ta­li­za­to­rów (kwa­sów lub zasad). Hy­dro­li­zę wy­ko­rzy­stu­je się w prze­my­śle che­micz­nym (np. hy­dro­li­za wie­lo­cu­krów na cukry pro­ste lub hy­dro­li­za chlo­ro­ben­ze­nu do fe­no­lu).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrolizat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pro­dukt pow­sta­ły w wy­ni­ku hy­dro­li­zy, wyt­wór hy­dro­li­zy


Źródła:

Wiktionary

Hydrolizer

obiekt, w któ­rym bak­te­rie hy­dro­li­tycz­ne prze­pro­wa­dza­ją pro­ces hy­dro­li­zy czę­ści or­ga­nicz­nych z wyt­wo­rze­niem ami­nok­wa­sów, kwa­sów tłu­szczo­wych i cu­krów pro­stych


Źródła:

SJP.pl

Hydrolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hy­dro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Hydrologia

nauka o wo­dach wy­stę­pu­ją­cych w przy­ro­dzie, zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi za­cho­dzą­cy­mi w hy­dros­fe­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. geogr. hy­drol. nauka o wo­dzie wy­stę­pu­ją­cej w przy­ro­dzie;


Hy­dro­lo­gia (ze ὕδωρ – „woda”) – dział ge­o­gra­fii fi­zycz­nej, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wody (pod każdą po­sta­cią), wy­stę­pu­ją­cej w śro­do­wi­sku przy­rod­ni­czym.

Pod­sta­wo­we dzia­ły po­wią­za­ne z hy­dro­lo­gią:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrologicznie

→ hy­dro­lo­gicz­ny


Patrz:hydrologiczny

Źródła:

SJP.pl

Hydrologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­lo­gią, do­ty­czą­cy hy­dro­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Hydrolokacja

wy­kry­wa­nie i lo­ka­li­zo­wa­nie obiek­tów, za­nu­rzo­nych czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie w wo­dzie, przy uży­ciu fal aku­stycz­nych za po­mo­cą hy­dro­lo­ka­to­ra


Hy­dro­lo­ka­cja – dzie­dzi­na tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się spo­so­ba­mi wy­kry­wa­nia i okre­śla­nia po­zy­cji obiek­tów pod­wod­nych za po­mo­cą fal aku­stycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrolokacyjny

do­ty­czą­cy hy­dro­lo­ka­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­lo­ka­cją, do­ty­czą­cy hy­dro­lo­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrolokator

urzą­dze­nie do hy­dro­lo­ka­cji, dzia­ła­ją­ce na za­sa­dzie ob­ser­wa­cji echa


Źródła:

SJP.pl

Hydrolot

sta­tek wodny z pła­ta­mi no­śny­mi pod ka­dłu­bem; wo­do­lot


Źródła:

SJP.pl

Hydrolożka

→ hy­dro­log


Patrz:hydrolog

Źródła:

SJP.pl

Hydromagnetyczny

przy­miot­nik od: hy­dro­ma­gne­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Hydromagnetyka

nauka ba­da­ją­ca zja­wi­ska zwią­za­ne z ru­chem prze­wo­dzą­cych cie­czy i gazów w polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym; ma­gne­to­hy­dro­dy­na­mi­ka


Źródła:

SJP.pl

Hydromasaż

1. urzą­dze­nie do ma­sa­żu wod­ne­go, dzia­ła­ją­ce pod ci­śnie­niem;
2. masaż wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą stru­mie­nia wody


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce wodę do ma­so­wa­nia ciała

 (1.2) kos­met. za­bieg wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą hy­dro­ma­sa­żu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydromechaniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­me­cha­ni­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­me­cha­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Hydromechanik

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się hy­dro­me­cha­ni­ką


Źródła:

SJP.pl

Hydromechanika

dział me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­cy się cie­cza­mi


Źródła:

SJP.pl

Hydromechanizacja

Hy­dro­me­cha­ni­za­cja – ze­spół tech­nicz­nych przed­sięw­zięć zwią­za­nych z wy­ko­rzy­sta­niem ener­gii wody do ura­bia­nia grun­tu, tran­spor­tu urob­ku i for­mo­wa­nia bu­dow­li ziem­nych oraz prze­rób­ki urob­ku na ma­te­ria­ły bu­dow­la­ne.


Źródła:

Wikipedia

Hydromechanizacyjny

przy­miot­nik od: hy­dro­me­cha­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Hydromeduza

1. me­du­za stuł­bio­pła­wów;
2. hy­dro­me­du­za ar­gen­tyń­ska - ga­tu­nek żół­wia wę­żo­szyj­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydromelioracyjny

przy­miot­nik od: hy­dro­me­lio­ra­cja


Źródła:

SJP.pl

Hydrometalurgia

Hy­dro­me­ta­lur­gia − dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się otrzy­my­wa­niem me­ta­li z rozt­wo­rów uzy­ski­wa­nych przez łu­go­wa­nie rud, z re­gu­ły po­li­me­ta­licz­nych. Zaj­mu­je się rów­nież elek­tro­che­micz­ną ra­fi­na­cją me­ta­li.

Pro­ce­sy hy­dro­me­ta­lur­gicz­ne by­wa­ją sprzę­żo­ne z pi­ro­me­ta­lur­gicz­ny­mi (np. elek­tro­che­micz­na ra­fi­na­cja me­ta­li otrzy­my­wa­nych w pro­ce­sach pi­ro­me­ta­lur­gicz­nych lub pra­że­nie i wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wa re­duk­cja wo­do­rot­len­ków wy­trą­ca­nych z rozt­wo­rów po­zy­ski­wa­nych przez łu­go­wa­nie rud).


Źródła:

Wikipedia

Hydrometalurgiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­me­ta­lur­gią


Źródła:

Wiktionary

Hydrometeor

cie­kły lub stały pro­dukt kon­den­sa­cji pary wod­nej w at­mos­fe­rze (np. deszcz)


Źródła:

SJP.pl

Hydrometeorolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie hy­dro­me­te­o­ro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Hydrometeorologia

dział hy­dro­lo­gii obej­mu­ją­cy za­gad­nie­nia do­ty­czą­ce wody w at­mos­fe­rze, pa­ro­wa­nia, kon­den­sa­cji pary wod­nej w at­mos­fe­rze, opa­dów at­mos­fe­rycz­nych


Hy­dro­me­te­o­ro­lo­gia – nauka ge­o­gra­ficz­na wcho­dzą­ca w skład hy­dro­lo­gii. In­te­re­su­je się pro­ce­sa­mi do­ty­czą­cy­mi obec­no­ści wody w at­mos­fe­rze, jak i zmia­na­mi, które jej do­ty­czą. Zaj­mu­je się więc at­mos­fe­rycz­nym tran­spor­tem wil­go­ci, opa­da­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi, kon­den­sa­cją w ro­zu­mie­niu me­te­o­ro­lo­gicz­nym, prze­mia­na­mi z udzia­łem fazy sta­łej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrometeorologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­me­te­o­ro­lo­gią, do­ty­czą­cy hy­dro­me­te­o­ro­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Hydrometr

ma­no­metr wodny


Źródła:

SJP.pl

Hydrometria

dział hy­dro­lo­gii obej­mu­ją­cy po­mia­ry wód (np. głę­bo­ko­ści, szyb­ko­ści)


Źródła:

SJP.pl

Hydrometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hy­drol. zwią­za­ny z hy­dro­me­trią, do­ty­czą­cy hy­dro­me­trii


Źródła:

Wiktionary

Hydromika

grupa mi­ne­ra­łów na­le­żą­cych do ły­szczy­ków; ły­szczyk uwod­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Hydromiki

grupa mi­ne­ra­łów na­le­żą­cych do ły­szczy­ków; ły­szczyk uwod­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Hydromonitor

urzą­dze­nie do wy­płu­ki­wa­nia ziemi, pia­sku itp. za po­mo­cą sil­ne­go stru­mie­nia wody; wo­do­miot; wo­do­mio­tacz


Źródła:

SJP.pl

Hydromotor

sil­nik hy­dra­u­licz­ny


Źródła:

SJP.pl

Hydromuskowit

mi­ne­rał z grupy ły­szczy­ków uwod­nio­nych


Źródła:

SJP.pl

Hydronal

stop alu­mi­nium z ma­gne­zem


Źródła:

SJP.pl

Hydronalium

stop alu­mi­nium z ma­gne­zem, man­ga­nem i krze­mem; od­por­ny na dzia­ła­nie wody mor­skiej


Hy­dro­na­lium – stop alu­mi­nium za­wie­ra­ją­cy 2–5% ma­gne­zu i 0,1–0,4% man­ga­nu do obrób­ki pla­stycz­nej. Cha­rak­te­ry­zu­je się dobrą od­por­no­ścią na ko­roz­ję po­wo­do­wa­ną wodą mor­ską, stąd jego za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle okrę­to­wym i che­micz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydronetka

Hy­dro­net­ka – po­dręcz­ny, prze­no­śny sprzęt ga­śni­czy przy­sto­so­wa­ny do po­da­wa­nia stru­mie­nia wody po­przez pom­po­wa­nie ręcz­ną pomp­ką dwu­stron­ne­go dzia­ła­nia (wbu­do­wa­ną w hy­dro­net­kę); naj­sku­tecz­niej gasi małe po­ża­ry ciał sta­łych (klasa A).

Ła­du­nek ga­śni­czy mie­ści się w zbior­ni­ku na śro­dek ga­śni­czy i jest wy­rzu­ca­ny na źró­dło ognia po­przez około 5-me­tro­wy wąż za­koń­czo­ny prą­dow­ni­cą.


Źródła:

Wikipedia

Hydroniczny

→ hy­dro­ni­ka


Patrz:hydronika

Źródła:

SJP.pl

Hydronika

dział au­to­ma­ty­ki stru­mie­nio­wej do­ty­czą­cy ele­men­tów oraz ukła­dów stru­mie­nio­wych i hy­dra­u­licz­nych


Źródła:

SJP.pl

Hydronim

nazwa włas­na je­zio­ra, morza, rzeki lub in­nych wód


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na zbior­ni­ka wod­ne­go, rzeki, je­zio­ra itp.;


Hy­dro­nim (z grec­kie­go "hydor" (ὕδωρ), „woda” oraz "onoma" (ὄνομα), „nazwa, imię”) – nazwa rzeki, je­zio­ra, bądź też in­ne­go zbior­ni­ka wod­ne­go. Hy­dro­ni­ma­mi zaj­mu­je się dział ję­zy­koz­naw­stwa zwany hy­dro­ni­mią.

Tak jak inne to­po­ni­my, hy­dro­ni­my są bar­dzo kon­ser­wa­tyw­ne ling­wi­stycz­nie. Na przy­kład, nazwa Mis­sis­sip­pi przesz­ła z ję­zy­ków Pier­wszych Na­ro­dów ame­ry­kań­skich do ję­zy­ków eu­ro­pej­skich (po­dob­nie jak niez­li­czo­ne inne nazwy ge­o­gra­ficz­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydronimia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. dział ono­ma­sty­ki obej­mu­ją­cy ba­da­nie nazw obiek­tów wod­nych;


Hy­dro­ni­mia – dział to­po­ni­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem nazw włas­nych wód (sta­łych lub pły­ną­cych), czyli hy­dro­ni­mów, np. nazw je­zior, stud­ni; mórz, rzek, stru­mie­ni, wo­do­spa­dów itd.

Hy­dro­ni­my za­wie­ra­ją istot­ne in­for­ma­cje słu­żą­ce ge­o­lo­ka­li­za­cji, które w przesz­ło­ści słu­ży­ły m.in.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hydropata

osoba le­czą­ca in­nych z wy­ko­rzy­sty­wa­niem fi­zycz­nych wła­ści­wo­ści zwy­kłej wody o róż­nej tem­pe­ra­tu­rze; le­karz sto­su­ją­cy wo­do­lecz­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Hydropatia

le­cze­nie wodą (np. ką­pie­le, na­try­ski, na­cie­ra­nia); wo­do­lecz­nict­wo, hy­dro­te­ra­pia, aqu­a­te­ra­pia, ak­wa­te­ra­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. te­ra­pia wodą, zwła­szcza na­try­ska­mi i okła­da­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydropatka

→ hy­dro­pa­ta


Patrz:hydropata

Źródła:

SJP.pl

Hydropatyczny

→ hy­dro­pa­tia; wo­do­lecz­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Hydroplan

sa­mo­lot przy­sto­so­wa­ny do lą­do­wa­nia na wo­dzie i star­tu z po­wierzch­ni wody; wod­no­pła­to­wiec, wod­no­płat, wod­no­sa­mo­lot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot, który może lą­do­wać na wo­dzie i star­to­wać z niej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroplankton

plank­ton uno­szą­cy się w wo­dzie


Źródła:

SJP.pl

Hydroplanowy

→ hy­dro­plan; wod­no­pła­tow­co­wy, wod­no­pła­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Hydropneumatyczny

dzia­ła­ją­cy z wy­ko­rzy­sta­niem cie­czy i sprę­żo­ne­go gazu lub po­wie­trza


Źródła:

SJP.pl

Hydropolip

polip stuł­bio­pła­wów


Źródła:

SJP.pl

Hydropompa

po­dze­spół sa­mo­cho­du wcho­dzą­cy w skład ukła­du chło­dze­nia sa­mo­cho­du; pompa wody


Źródła:

SJP.pl

Hydroponiczny

→ hy­dro­po­ni­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hy­dro­po­ni­ki


Patrz:hydroponika

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydroponik

urzą­dze­nie do upra­wy hy­dro­po­nicz­nej, skła­da­ją­ce się z wo­do­szczel­ne­go zbior­ni­ka, w któ­rym znaj­du­je się rozt­wór wodny po­żyw­ki oraz urzą­dze­nie pod­trzy­mu­ją­ce dla ro­ślin i ściół­ki


Źródła:

SJP.pl

Hydroponika

upra­wa ro­ślin w ba­se­nach z rozt­wo­ra­mi soli mi­ne­ral­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bez­gle­bo­wa me­to­da upra­wy ro­ślin w rozt­wo­rach wod­nych, z któ­rych po­bie­ra­ją one skład­ni­ki po­kar­mo­we, a zie­mia zo­sta­ła za­stą­pio­na ce­ra­micz­nym gra­nu­la­tem słu­żą­cym je­dy­nie do utrzy­ma­nia ro­śli­ny w pio­nie;


Hy­dro­po­ni­ka, upra­wa hy­dro­po­nicz­na, kul­tu­ra wodna – bez­gle­bo­wa upra­wa ro­ślin na po­żyw­kach wod­nych rozt­wo­rów soli mi­ne­ral­nych, umoż­li­wia­ją­ca pro­duk­cję ro­ślin­ną w sztucz­nych wa­run­kach do­mo­wych, jak i na skalę prze­my­sło­wą, głów­nie w szklar­niach i na­mio­tach. Szcze­gól­nie przy­dat­na do upra­wy wa­rzyw, kwia­tów oraz ziół.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydropulper

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wi­ro­we­go roz­włó­knia­nia masy ce­lu­lo­zo­wej, ma­ku­la­tu­ry itp., w wo­dzie


Hy­dro­pul­per – ma­szy­na wy­ko­rzy­sty­wa­na mię­dzy in­ny­mi w pro­duk­cji pa­pie­ru to­a­le­to­we­go, słu­żą­ca do roz­drab­nia­nia i roz­włó­knia­nia w dużej ilo­ści wody masy ce­lu­lo­zo­wej, ma­ku­la­tu­ry, szmat oraz opa­ko­wań do żyw­no­ści płyn­nej (tzw. TetraPak) itp.

Hy­dro­pul­per za­li­cza się do tzw mo­krej czę­ści ma­szy­ny pa­pier­ni­czej, służy do wi­ro­we­go roz­włó­knia­nia ce­lu­lo­zy, ma­ku­la­tu­ry i na­da­je się do­sko­na­le na ni­szcze­nie do­ku­men­tów. Nowe mo­de­le hy­dro­pul­pe­rów za­czy­na­ją się od sym­bo­lu HF a star­sze HC


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydropulsacyjny

do­ty­czą­cy hy­dro­pul­sa­cji


Źródła:

SJP.pl

Hydropult

sprzęt uży­wa­ny do ga­sze­nia ma­łych po­ża­rów oraz do wy­pom­po­wy­wa­nia wody, np. ze stu­dzie­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mała tło­ko­wa pompa wodna na­pę­dza­na ręcz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydropłat

płat nośny wo­do­lo­tu


Źródła:

SJP.pl

Hydropłatowy

→ hy­dro­płat


Patrz:hydropłat

Źródła:

SJP.pl

Hydrorafinacja

Hy­dro­ra­fi­na­cja, hy­dro­od­siar­cza­nie – ka­ta­li­tycz­ny pro­ces che­micz­ny sto­so­wa­ny w prze­my­śle ra­fi­ne­ryj­nym, w trak­cie któ­re­go na­stę­pu­je sta­bi­li­za­cja su­row­ca po­przez ob­ni­że­nie w nim za­war­to­ści siar­ki, azotu, flu­o­row­ców, tlenu i śla­dów me­ta­li oraz wy­sy­ce­nie wią­zań pod­wój­nych.


Źródła:

Wikipedia

Hydrorafinacyjny

→ hy­dro­ra­fi­na­cja


Patrz:hydrorafinacja

Źródła:

SJP.pl

Hydrosfera

wodna po­wło­ka Ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. hy­drol. ge­os­fe­ra obej­mu­ją­ca ogół wód na ziem­skim glo­bie;


Hy­dros­fe­ra (z gr. ὕδωρ "hydōr" „woda”, σφαῖρα "sphaîra" „kula”) – jedna z ge­os­fer, ogół wód na Ziemi obej­mu­ją­cy wody po­dziem­ne i po­wierzch­nio­we: rzeki, je­zio­ra, morza, oce­a­ny, lo­dow­ce i lą­do­lo­dy oraz bagna, a także woda za­war­ta w at­mos­fe­rze i bios­fe­rze.

Hy­dros­fe­rę można po­dzie­lić na dwie czę­ści: oce­a­nos­fe­rę i wody na lą­dach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrosferyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dros­fe­rą, do­ty­czą­cy hy­dros­fe­ry


Źródła:

Wiktionary

Hydrosiarczek

zwią­zek che­micz­ny, sól siar­ko­wo­do­ru pow­sta­ła przez za­stą­pie­nie jed­ne­go wo­do­ru me­ta­lem; wo­do­ro­siar­czek


Źródła:

SJP.pl

Hydrosiew

wy­siew ma­te­ria­łu siew­ne­go razem z wodą; hy­dro­wy­siew


Hy­dro­siew (na­zy­wa­ny też hy­dro­ob­sie­wem) – bio­lo­gicz­ny spo­sób re­kul­ty­wa­cji grun­tów, stro­mych hałd po­le­ga­ją­cy na hy­dro­me­cha­nicz­nym po­kry­wa­niu po­wierzch­ni pre­pa­ra­tem bę­dą­cym mie­sza­ni­ną zło­żo­ną z wody, na­sion ro­ślin, hy­dro­mul­czu ce­lu­lo­zo­we­go (włó­kien ce­lu­lo­zo­wych), na­wo­zów oraz sub­stan­cji za­bez­pie­cza­ją­cych przed eroz­ją wodną, wietrz­ną i nad­mier­nym wy­sy­cha­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrosiłownia

za­kład wyt­wa­rza­ją­cy ener­gię elek­trycz­ną z ener­gii wody; hy­dro­e­lek­trow­nia


Źródła:

SJP.pl

Hydroskopowy

przy­miot­nik od: hy­dro­skop


Źródła:

SJP.pl

Hydroskrzydło

ro­dzaj deski sur­fin­go­wej poz­wa­la­ją­cej na pły­wa­nie pod róż­ny­mi ką­ta­mi nawet na nie­wiel­kim wie­trze


Źródła:

SJP.pl

Hydrospeed

[czy­taj: hy­dro­spid] sport ek­stre­mal­ny, spływ na desce dziką gór­ską rzeką


Hy­dro­spe­ed to ro­dzaj spor­tu ek­stre­mal­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na spły­wie rwącą gór­ską rzeką na pla­sti­ko­wej desce.

Pły­ną­cy, ubra­ny w pian­ko­wy ko­stium, kask, ka­mi­zel­kę ase­ku­ra­cyj­ną, trzy­ma się uchwy­tów deski. Deska nie za­sła­nia ca­łe­go ciała, aby nie ulec obra­że­niom w zde­rze­niu z pod­wod­ny­mi gła­za­mi trze­ba ma­ne­wro­wać przy po­mo­cy płetw na no­gach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrostatyczny

→ hy­dro­sta­ty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z hy­dro­sta­ty­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­sta­ty­ki


Patrz:hydrostatyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hydrostatyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. nauka zaj­mu­ją­ca się cie­cza­mi w sta­nie spo­czyn­ku lub bez­wład­no­ści;


Hy­dro­sta­ty­ka (z gr. "hydōr" – „woda” + "sta­ti­kos" – „po­wo­du­ją­cy sta­nie”) – dział me­cha­ni­ki pły­nów zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem cie­czy w sta­nie spo­czyn­ku oraz wa­run­ków po­zo­sta­wa­nia w spo­czyn­ku cie­czy znaj­du­ją­cej się w polu sił ma­so­wych.

Si­ła­mi ma­so­wy­mi są siły, któ­rych war­tość jest pro­por­cjo­nal­na do masy ciała, czyli siły gra­wi­ta­cyj­ne oraz sił bez­wład­no­ści.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hydrosulfit

nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny m.in. przy pro­duk­cji pa­pie­ru oraz jako wy­bie­lacz włó­kna drzew­ne­go; di­tio­nin sodu, pod­siar­czyn sodu


Źródła:

SJP.pl

Hydrotechniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hy­dro­tech­ni­ką, do­ty­czą­cy hy­dro­tech­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Hydrotechnika

Hy­dro­tech­ni­ka – dział nauki i tech­ni­ki obej­mu­ją­cy me­to­dy i spo­so­by wy­ko­rzy­sta­nia za­so­bów wod­nych (np. mórz, rzek, wód grun­to­wych) do celów go­spo­dar­ki wod­nej (np. tran­sport, ener­ge­ty­ka), ochro­ny przed po­wo­dzia­mi itp. Środ­ka­mi hy­dro­tech­ni­ki są bu­dow­le hy­dro­tech­nicz­ne, np. za­po­ry i elek­trow­nie wodne.


Źródła:

Wikipedia

Hydroterapeuta

spe­cja­li­sta w za­kre­sie lecz­ni­cze­go sto­so­wa­nia wody


Źródła:

SJP.pl

Hydroterapeutka

→ hy­dro­te­ra­pe­u­ta


Patrz:hydroterapeuta

Źródła:

SJP.pl

Hydroterapeutyczny

→ hy­dro­te­ra­pia


Patrz:hydroterapia

Źródła:

SJP.pl

Hydroterapia

le­cze­nie wodą (np. ką­pie­le, na­try­ski, na­cie­ra­nia); wo­do­lecz­nict­wo, hy­dro­pa­tia, aqu­a­te­ra­pia, ak­wa­te­ra­pia


Hy­dro­te­ra­pia, dział fiz­jo­te­ra­pii, ina­czej wo­do­lecz­nict­wo, ak­wa­te­ra­pia (łac. "aqua" = woda) – me­to­da le­cze­nia bodź­co­we­go po­le­ga­ją­ca na zew­nętrz­nym sto­so­wa­niu wody o róż­nych sta­nach sku­pie­nia: cie­kłej, sta­łej lub ga­zo­wej. Pod­sta­wę lecz­ni­cze­go dzia­ła­nia sta­no­wi od­po­wied­nia tem­pe­ra­tu­ra lub ci­śnie­nie wody uży­tej od­po­wied­nio do danej te­ra­pii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrotorf

torf wy­do­by­wa­ny za po­mo­cą sil­ne­go stru­mie­nia wody


Źródła:

SJP.pl

Hydrotransport

tran­sport sub­stan­cji sta­łych za po­mo­cą cie­czy


Źródła:

SJP.pl

Hydrotropiczny

→ hy­dro­tro­pizm


Patrz:hydrotropizm

Źródła:

SJP.pl

Hydrotropizm

ruch or­ga­nów ro­ślin spo­wo­do­wa­ny lo­kal­ną róż­ni­cą wil­got­no­ści śro­do­wi­ska; hi­gro­tro­pizm


Nie mylić z: Hy­dro­tro­py.

Hy­dro­tro­pizm – tro­pizm wy­wo­ła­ny dzia­ła­niem wody na ro­śli­ny. Ro­dzaj che­mo­tro­piz­mu. Po­le­ga na wy­gię­ciu i kie­run­ko­wym wzro­ście czę­ści ro­ślin wraż­li­wych na na­sy­ce­nie wodą (parą wodną) – ko­rze­ni, ry­zo­i­dów itp. Hy­dro­tro­pizm do­dat­ni skut­ku­je prze­su­wa­niem i dal­szym wzro­stem na­rzą­du w kie­run­ku źró­dła wody. Pod­sta­wo­wym miej­scem od­bie­ra­nia bodź­ca jest wierz­cho­łek ko­rze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrowysiew

wy­siew ma­te­ria­łu siew­ne­go razem z wodą; hy­dro­siew


Źródła:

SJP.pl

Hydrowęzeł

ze­spół bu­dow­li wod­nych umoż­li­wia­ją­cych pełne wy­ko­rzy­sta­nie spię­trze­nia wody do celów ener­ge­tycz­nych, iry­ga­cyj­nych lub tran­spor­to­wych (np. jaz, śluza, elek­trow­nia wodna, uję­cie wody dla wo­do­cią­gów)


Hy­dro­wę­zeł – wy­o­dręb­nio­ny układ i zwią­za­ny z nim ze­spół po­wią­zań, od­no­szą­cy się do prze­pły­wu wody; układ ten jest uksz­tał­to­wa­ny w celu go­spo­dar­cze­go wy­ko­rzy­sta­nia i kon­tro­lo­wa­nia za­so­bów wod­nych. W ję­zy­ku po­tocz­nym może do­ty­czyć róż­nych obiek­tów i ele­men­tów in­sta­la­cji wod­nej. Bywa utoż­sa­mia­ny z po­ję­ciem węzła wod­ne­go w hy­dro­tech­ni­ce, ale tylko w jed­nym ze zna­czeń tego po­ję­cia ro­zu­mia­ne­go jako ze­spół śród­lą­do­wych bu­dow­li hy­dro­tech­nicz­nych lub jako sto­pień wodny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrox

urzą­dze­nie do bez­piecz­ne­go pó­ło­gnio­we­go ura­bia­nia węgla w obec­no­ści me­ta­nu i pyłu wę­glo­we­go


Hy­drox to mie­sza­ni­na gazów uży­wa­na do od­dy­cha­nia w cza­sie nur­ko­wa­nia, sta­no­wią­ca al­ter­na­ty­wę dla po­wie­trza.

Hy­drox skła­da się z dwóch gazów: wo­do­ru oraz tlenu w róż­nych pro­por­cjach, które do­bie­ra­ne są do kon­kret­ne­go nur­ko­wa­nia. Mie­sza­ni­nę tą, po­dob­nie jak he­liox, tri­mix i neox, sto­su­je się w nur­ko­wa­niach głę­bo­kich. Dzię­ki wy­e­li­mi­no­wa­niu azotu nie wy­stę­pu­je nar­ko­za azo­to­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydroxizin

[czy­taj: hy­droks-iz-in] nazwa hand­lo­wa leku uspo­ka­ja­ją­ce­go i prze­ciw­hi­sta­mi­no­we­go za­wie­ra­ją­ce­go hy­drok­sy­zy­nę


Źródła:

SJP.pl

Hydrozespół

ze­spół zło­żo­ny z tur­bi­ny wod­nej i na­pę­dza­nej przez nią ma­szy­ny


Hy­dro­ze­spół – ze­spół zło­żo­ny z tur­bi­ny wod­nej i na­pę­dza­nej nią ma­szy­ny, np. prąd­ni­cy (hy­dro­ge­ne­ra­tor), pompy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrozolowy

→ hy­dro­zol


Patrz:hydrozol

Źródła:

SJP.pl

Hydrożel

1. żel na bazie wody;
2. kos­me­tyk lub lek na­wil­ża­ją­cy w po­sta­ci żelu;
3. pre­pa­rat do­da­wa­ny do ziemi, za­pew­nia­ją­cy ro­śli­nom wil­goć


Hy­dro­żel – żel, w któ­rym fazą roz­pro­szo­ną jest woda. Jako fazę for­mu­ją­cą (sub­stan­cję że­lu­ją­cą) sto­su­je się roz­ma­i­te po­li­me­ry – za­rów­no na­tu­ral­ne, jak i mo­dy­fi­ko­wa­ne oraz sztucz­ne. Przy­kła­dem hy­dro­że­lu jest ga­la­ret­ka z że­la­ty­ny.

Sub­stan­cje że­lu­ją­ce uży­wa­ne w pro­duk­cji hy­dro­że­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hydrożelowy

→ hy­dro­żel


Patrz:hydrożel

Źródła:

SJP.pl

Hydzik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hygenhund

nor­we­ska rasa psów goń­czych


Hy­gen­hund – rasa psa, na­le­żą­ca do grupy psów goń­czych i po­so­kow­ców, sek­cji psów goń­czych. Pod­le­ga pró­bom pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hygge

[czy­taj: hyge] wy­go­da, kom­fort, bło­go­stan, szczę­ście


Hygge (wym.) – duń­skie słowo oz­na­cza­ją­ce kom­fort, wy­go­dę, przy­tul­ność, uży­wa­ne jako okre­śle­nie osią­gnię­cia wew­nętrz­nej rów­no­wa­gi, bez­pie­czeń­stwa i szczę­ścia, zwła­szcza przez spo­łe­czeń­stwa skan­dy­naw­skie. Kon­cept na­ro­dził się w Danii w XIX wieku. Jest uwa­ża­ny za od­po­wied­nik fran­cu­skie­go "joie de vivre".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hygin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hygin – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Imię wy­wo­dzi się od słowa "hy­gie­i­nos" oz­na­cza­ją­ce­go "zdro­wy".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hygroma

na­gro­ma­dze­nie się płynu su­ro­wi­cze­go w ja­mach lub prze­strze­niach ciała w wy­ni­ku urazu lub za­pa­le­nia; wod­niak


Źródła:

SJP.pl

Hyjbama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­łoż­na


Źródła:

Wiktionary

Hyjdla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jad­wi­ga


Źródła:

Wiktionary

Hyjek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Hyl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. prze­ciąg; wznie­sie­nie, na któ­rym wieje silny wiatr


Źródła:

Wiktionary

Hyla

naz­wi­sko


Hyla – ro­dzaj pła­zów be­zo­go­no­wych z po­dro­dzi­ny Hy­li­nae w ro­dzi­nie rze­kot­ko­wa­tych (Hy­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hyle

1. w fi­lo­zo­fii sta­ro­żyt­nej: ma­te­ria lub świat ma­te­rial­ny
2. u Ed­mun­da Hus­ser­la: dane zmy­sło­we nie­ob­ję­te in­ten­cjo­nal­ną ak­tyw­no­ścią umy­słu, który na­da­je im sens


Źródła:

SJP.pl

Hylemorfizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny przez Ary­sto­te­le­sa, zgod­nie z któ­rym ist­nie­nie i funk­cjo­no­wa­nie obiek­tów przy­rod­ni­czych opie­ra się na za­sa­dzie po­łą­cze­nia ze sobą dwóch pra­pier­wiast­ków (pra­przy­czyn): ma­te­rii (gr. hyle) i formy (gr. morp­he); hi­le­mor­fizm


Źródła:

SJP.pl

Hyleozaur

ro­dzaj czwo­ro­noż­ne­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; hi­le­o­za­ur, po­la­kan­to­id


Źródła:

SJP.pl

Hyletyczny

→ hy­le­ty­ka


Patrz:hyletyka

Źródła:

SJP.pl

Hyletyka

u Ed­mun­da Hus­ser­la: dzie­dzi­na doz­nań zmy­sło­wych


Źródła:

SJP.pl

Hylobiologia

dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się sy­ste­ma­ty­ką, struk­tu­rą i wła­ści­wo­ścia­mi eko­lo­gicz­ny­mi le­śnych ze­spo­łów bio­lo­gicz­nych; hi­lo­bio­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Hylobiont

or­ga­nizm ży­ją­cy wy­łącz­nie w śro­do­wi­sku le­śnym; hi­lo­biont


Hy­lo­biont, hi­lo­biont – or­ga­nizm, zwie­rzę­cy lub ro­ślin­ny, zdol­ny do życia wy­łącz­nie w śro­do­wi­sku le­śnym lub wy­ma­ga­ją­cy go do przej­ścia cyklu roz­wo­jo­we­go. Na­le­żą tu za­rów­no za­miesz­ku­ją­ce skra­je lasów, prze­sie­ki i po­rę­by he­mium­bro­fi­le, wy­stę­pu­ją­ce w cie­ni­stej głębi lasu um­bro­fi­le, jak i ga­tun­ki prze­mie­szcza­ją­ce się mię­dzy sta­no­wi­ska­mi le­śny­mi o róż­nym za­cie­nie­niu. Ter­min od­no­si się także do ga­tun­ków owa­dów wod­nych, za­sied­la­ją­cych za­cie­nio­ne, śród­le­śne zbior­ni­ki wodne[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hylofil

or­ga­nizm naj­le­piej roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­sku le­śnym; hi­lo­fil


Hy­lo­fil, hi­lo­fil – or­ga­nizm zwie­rzę­cy lub ro­ślin­ny pre­fe­ru­ją­cy śro­do­wi­sko leśne i naj­le­piej w nim się roz­wi­ja­ją­cy, ale wy­stę­pu­ją­cy także poza nim. W od­nie­sie­niu do owa­dów wod­nych - ga­tun­ki pre­fe­ru­ją­ce za­cie­nio­ne, śród­le­śne zbior­ni­ki wodne[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hylopatolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o cho­ro­bach lasu i za­bu­rze­niach w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu eko­sy­ste­mów le­śnych; hi­lo­pa­to­log


Źródła:

SJP.pl

Hylopatologia

nauka o cho­ro­bach lasu i za­bu­rze­niach w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu eko­sy­ste­mów le­śnych; hi­lo­pa­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Hylozoizm

we­dług fi­lo­zo­fów przed­so­kra­tycz­nych: po­gląd przy­pi­su­ją­cy życie całej ma­te­rii; hi­lo­zo­izm


Hy­lo­zo­izm (gr. ὕλη "hyle" „ma­te­ria” i ζωή "zoē" „życie”) – kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na oży­wio­nej ma­te­rii; po­gląd, we­dług któ­re­go za­sa­da ruchu jest jej im­ma­nent­na.

Pow­stał na tle prze­ko­nań przed­fi­lo­zo­ficz­nych ty­po­wych dla ani­miz­mu. Zo­stał sfor­mu­ło­wa­ny przez Ta­le­sa z Mi­le­tu w twier­dze­niu: „wszyst­ko jest oży­wio­ne, jak to widać w bursz­ty­nie i ma­gne­sie”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hymen

1. w ana­to­mii: fałd błony ślu­zo­wej u uj­ścia po­chwy dzie­wi­czych ko­biet i samic niek­tó­rych zwie­rząt; błona dzie­wi­cza;
2. grec­ka pieśń we­sel­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hymenajos

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bó­stwo uro­czy­sto­ści we­sel­nych, pa­tron mał­żeń­stwa; Hymen


Źródła:

SJP.pl

Hymenialny

→ hy­me­nium


Patrz:hymenium

Źródła:

SJP.pl

Hymenium

war­stwa za­rod­ni­ku­ją­ca grzy­bów wyż­szych, znaj­du­ją­ca się na po­wierzch­ni niek­tó­rych owoc­ni­ków; obłócz­nia


Hy­me­nium, obłocz­nia (obłócz­nia), war­stwa hy­me­nial­na, war­stwa ro­dzaj­na – war­stwa grzyb­ni u grzy­bów, w któ­rej wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki. Wy­stę­pu­je ona w owoc­ni­kach u pod­staw­cza­ków i wor­kow­ców. Nazwę obłocz­nia (obłócz­nia) sto­su­je się zwy­kle dla okre­śle­nia war­stwy ro­dzaj­nej u pod­staw­cza­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hymenofor

część owoc­ni­ka grzy­bów wyż­szych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mykol. część owoc­ni­ka grzy­bów z obłocz­nią wyt­wa­rza­ją­cą za­rod­ni­ki;


Hy­me­no­for – część owoc­ni­ka grzy­bów, na któ­rej wy­stę­pu­je war­stwa hy­me­nial­na (obłocz­nia) wyt­wa­rza­ją­ca za­rod­ni­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hymenoplastyka

ope­ra­cyj­ne odt­wo­rze­nie błony dzie­wi­czej


Hy­me­no­pla­sty­ka ( hy­me­no­pla­sty lub "hy­me­norr­hap­hy") – za­bieg odt­wo­rze­nia błony dzie­wi­czej ma­ją­cy na celu stwo­rze­nie wra­że­nia jej obec­no­ści u part­ne­ra pod­da­ją­cej się temu za­bie­go­wi ko­bie­ty (tzn. opór przy im­mi­sji, „krwa­wie­nie” przy sto­sun­ku). Hy­me­no­pla­sty­ka w ści­słym zna­cze­niu obej­mo­wa­ła­by rów­nież hy­me­no­to­mię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hymenopterologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. dział en­to­mo­lo­gii, nauka o błon­ków­kach;


Hy­me­nop­te­ro­lo­gia (z Ὑμήν – błona, πτερόν – skrzy­dło, λόγος – roz­pra­wa) – dział en­to­mo­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem owa­dów z rzędu błon­kó­wek (In­sec­ta: Hy­me­nop­te­ra). Czę­ścią hy­me­nop­te­ro­lo­gii jest myr­me­ko­lo­gia, nauka zaj­mu­ją­ca się mrów­ka­mi oraz apio­lo­gia, nauka zaj­mu­ją­ca się pszczo­ła­mi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hymenowy

przy­miot­nik od: hymen


Źródła:

SJP.pl

Hymn

pieśń po­chwal­na, pa­trio­tycz­ny lub re­li­gij­ny utwór li­rycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. liter. urz. uro­czy­sta i pod­nio­sła pieśń po­chwal­na o apo­stro­ficz­nym cha­rak­te­rze wy­po­wie­dzi, kom­po­no­wa­na na cześć bó­stwa, szcze­gól­nej osoby, wy­da­rze­nia, oj­czyz­ny (kraju), a także idei;


Hymn (gr. "hýmnos" – "pieśń po­chwal­na") – uro­czy­sta i pod­nio­sła pieśń po­chwal­na, zwy­kle o apo­stro­ficz­nym cha­rak­te­rze, kom­po­no­wa­na na cześć bó­stwa, szcze­gól­nej osoby, wy­da­rze­nia, oj­czyz­ny (kraju), a także idei.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hymniczny

ma­ją­cy cha­rak­ter hymnu; uro­czy­sty, pa­te­tycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) o cha­rak­te­rze hymnu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hymnodalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. rzad. od­no­szą­cy się do hymnu


Źródła:

Wiktionary

Hymnodia

1. zbiór hym­nów;
2. śpie­wa­nie hymnu


Źródła:

SJP.pl

Hymnograficzny

→ hym­no­gra­fia


Patrz:hymnografia

Źródła:

SJP.pl

Hymnolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie hym­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Hymnologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o hym­nach, zwła­szcza ko­ściel­nych


Źródła:

Wiktionary

Hymnologiczny

→ hym­no­lo­gia


Patrz:hymnologia

Źródła:

SJP.pl

Hymnowy

→ hymn


Patrz:hymn

Źródła:

SJP.pl

Hynek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hyniek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. He­niek


Źródła:

Wiktionary

Hypallage

ro­dzaj me­ta­fo­ry, w któ­rej na­stą­pi­ła ce­lo­wa ro­zbież­ność mię­dzy po­wią­za­nia­mi gra­ma­tycz­ny­mi a od­nie­sie­nia­mi zna­cze­nio­wy­mi w tek­ście


Hy­pal­la­ge, hy­pal­la­ga (z gr. ὑπαλλαγή "hy­pal­la­ge" – "od­mia­na, zmia­na"), enal­la­ge (z gr. ἐναλλαγή "enallagḗ") – za­bu­rze­nie zgody skład­nio­wo-lo­gicz­nej – okre­śle­nie prze­no­si się z jed­ne­go skład­ni­ka wy­po­wie­dzi na inny, przy­daw­ka zo­sta­je do­da­na do in­ne­go słowa niż wy­ma­ga­ła­by tego lo­gi­ka; sto­so­wa­ne jako fi­gu­ra re­to­rycz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hypatia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. alek­san­dryj­ska fi­lo­zof­ka ne­o­pla­toń­ska i ma­te­ma­tycz­ka dzia­ła­ją­ca w IV w.;

 (1.2) astr. pla­ne­ta krą­żą­ca wokół gwia­zdy jota gwia­zdo­zbio­ru Smoka;

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 238 z pasa głów­ne­go aste­ro­id;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hype

[czy­taj: hajp] nagłe, czę­sto krót­kotr­wa­łe za­in­te­re­so­wa­nie czymś, szum wokół cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. moda na coś, szum wokół cze­goś; za­in­te­re­so­wa­nie czymś w danym okre­sie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hypeman

[czy­taj: hajp­men] śro­do­wi­sko­wo: osoba pod­po­wia­da­ją­ca tekst ra­pe­ro­wi w cza­sie wy­stę­pu na żywo


Hy­pe­man – w mu­zy­ce hip-ho­po­wej jest to osoba to­wa­rzy­szą­ca ra­pe­ro­wi w trak­cie wy­stę­pów na żywo. Pod­czas gra­nia ut­wo­rów hy­pe­man po­ma­ga ra­pe­ro­wi, do­kań­cza­jąc jego zda­nia, „pod­bi­ja­jąc” rymy lub pow­ta­rza­jąc niek­tó­re wersy, by pio­sen­ka była bar­dziej uroz­ma­i­co­na i brzmia­ła po­dob­nie jak jej ory­gi­nal­na wer­sja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hypemanka

→ hy­pe­man [czy­taj: hajp­men­ka]


Źródła:

SJP.pl

Hyperbaton

za­bieg re­to­rycz­ny po­le­ga­ją­cy na od­stą­pie­niu od na­tu­ral­ne­go szyku wy­ra­zów w zda­niu; in­wer­sja, prze­kład­nia, prze­staw­nia, szyk prze­staw­ny, me­ta­te­za


Źródła:

SJP.pl

Hyperion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. jeden z ty­ta­nów;

 (1.2) mitgr. pa­tro­ni­mi­kum He­lio­sa

 (1.3) mitgr. jeden z synów Pria­ma

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. jeden z księ­ży­ców Sa­tur­na;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hyperlapse

[czy­taj: HIperlaps lub HAJperlaps] film po­klat­ko­wy, w któ­rym zmie­nia się po­zy­cja apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go w dłuż­szym cza­sie; hi­per­laps


Źródła:

SJP.pl

Hypernova

sieć hi­per­mar­ke­tów


Hy­per­no­va – sieć skle­pów wiel­ko­po­wierzch­nio­wych (hi­per­mar­ke­tów), które na­le­ża­ły do ho­len­der­skie­go kon­cer­nu Ahold; w szczy­cie dzia­łal­no­ści w Pol­sce sieć obej­mo­wa­ła 27 skle­pów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hypertekst

ina­czej: hi­per­tekst


Źródła:

SJP.pl

Hypetralny

1. o bu­dow­li: ot­war­ty, bez dachu;
2. świą­ty­nia hy­pe­tral­na - sta­ro­żyt­na świą­ty­nia bez dachu, zwią­za­na z kul­tem so­lar­nym


Źródła:

SJP.pl

Hypnobirthing

[czy­taj: hip­no­ber­ting] sto­so­wa­nie tech­nik hip­no­tycz­nej re­lak­sa­cji pod­czas na­ro­dzin dziec­ka; hip­no­ro­dze­nie, hip­no­po­ród


Źródła:

SJP.pl

Hypnos

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bóg snu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg i uo­so­bie­nie snu utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Som­nu­sem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 14827;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hypoalergiczny

o kos­me­ty­kach, środ­kach hi­gie­ny: nie­wy­wo­łu­ją­cy aler­gii; hi­po­a­ler­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Hypobazydium

ko­mór­ka na­sa­do­wa pod­staw­ki wła­ści­wej zło­żo­no­pod­staw­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Hypocaustum

Hy­po­ca­u­stum (łac. "hy­po­ca­u­stum" z gr. "ὑποκαυστός") – rzym­ski sy­stem cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia / ogrze­wa­nia po­dło­go­we­go. Sto­so­wa­ny od IV w. p.n.e. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i od I w. p.n.e. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, a w śred­nio­wie­czu mię­dzy in­ny­mi w zamku w Mal­bor­ku i praw­do­po­dob­nie w zamku w Szy­dło­wie.


Źródła:

Wikipedia

Hypogeiczny

kieł­ko­wa­nie hy­po­ge­icz­ne - kieł­ko­wa­nie, w któ­rym li­ście­nie po­zo­sta­ją w gle­bie, a epi­ko­tyl wy­dłu­ża się; kieł­ko­wa­nie hi­po­ge­icz­ne, kieł­ko­wa­nie po­dziem­ne


Źródła:

SJP.pl

Hypogeum

Hy­po­ge­um, hi­po­ge­um (łac. z gr. ὑπόγαιον hy­pó­ga­ion – „po­dziem­ny” od "hypo" – pod i "gaia" – zie­mia) – po­dziem­ne po­mie­szcze­nie na pla­nie koła, cza­sem z nie­wiel­ką nad­bu­dów­ką na­dziem­ną, zwy­kle przez­na­czo­ne na grób albo miej­sce kultu.

Hy­po­gea pow­sta­wa­ły od epoki ka­mie­nia (głów­nie ne­o­lit) do cza­sów rzym­skich.


Źródła:

Wikipedia

Hypokauston

sy­stem grzew­czy sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści np. w ter­mach; hy­po­ka­u­stum; hi­po­ka­u­stum


Źródła:

SJP.pl

Hypokaustum

sy­stem grzew­czy sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści np. w ter­mach; hi­po­ka­u­stum; hy­po­ka­u­ston


Źródła:

SJP.pl

Hypokotyl

naj­niż­sza część ło­dy­gi znaj­du­ją­ca się mię­dzy ko­rze­niem i li­ście­nia­mi; hi­po­ko­tyl


Źródła:

SJP.pl

Hypoksja

nie­do­bór tlenu w tkan­kach, mo­gą­cy pow­sta­wać na sku­tek hi­pok­se­mii lub dzia­ła­nia tok­syn po­ra­ża­ją­cych od­dy­cha­nie ko­mór­ko­we; hi­pok­sja


Źródła:

SJP.pl

Hypolimnion

hi­po­lim­nion; dolna war­stwa wód w je­zio­rze, słabo oś­wiet­lo­na, naj­zim­niej­sza, róż­no­rod­nie nat­le­nio­na


Hy­po­lim­nion – dolna war­stwa w je­zio­rach.

War­stwa o usta­lo­nej ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze wody. W za­leż­no­ści od głę­bo­ko­ści je­zio­ra, waha się w gra­ni­cach 4 - 7 °C. Wody tam za­le­ga­ją­ce odz­na­cza­ją się wy­so­ką żyz­no­ścią oraz wy­stę­po­wa­niem de­fi­cy­tów tle­no­wych. Ze wzglę­du na sta­gna­cję, woda przez więk­szą część roku nie ma kon­tak­tu z po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hypostyl

sala ko­lum­no­wa; hi­po­styl


Hi­po­styl (gr. ὑπόστυλος "hypóstȳlos" „pod ko­lum­na­mi”) – po­mie­szcze­nie, w któ­rym strop opar­ty jest na ko­lum­nach roz­mie­szczo­nych w spo­sób rów­no­mier­ny na całej po­wierzch­ni po­mie­szcze­nia.

Roz­wią­za­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla świą­tyń egip­skich. W okre­sie od XIV do XI wieku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hypothecium

[czy­taj: haj­po­ti­szi­jum] war­stwa strzę­pek, na któ­rych pow­sta­je hy­me­nium, wy­stę­pu­ją­ca u grzy­bów z owoc­ni­kiem w po­sta­ci mi­secz­ki


Źródła:

SJP.pl

Hypotypoza

hi­po­ty­po­za;
1. za­bieg nie­spo­dzie­wa­nie ob­ja­śnia­ją­cy oma­wia­ną spra­wę, np. przez przej­ście z czasu przesz­łe­go na te­raź­niej­szy;
2. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na obra­zo­wym, żywym przed­sta­wie­niu cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Hypromeloza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. farm. pół­syn­te­tycz­na po­chod­na ce­lu­lo­zy, w któ­rej część grup hy­drok­sy­lo­wych zo­sta­ła za­stą­pio­na gru­pa­mi me­ty­lo­wy­mi i hy­drok­sy­pro­py­lo­wy­mi; uży­wa­na głów­nie jako śro­dek za­gę­szcza­ją­cy, że­lu­ją­cy lub pow­le­ka­ją­cy w far­ma­cji i kos­me­ty­ce, skład­nik tzw. „sztucz­nych łez”


Hy­pro­me­lo­za ( hy­pro­mel­lo­sum), skró­to­wiec od (hy­drok­sy­pro­py­lo)me­ty­lo­ce­lu­lo­za, HPMC – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ce­lu­lo­zy, w któ­rej część grup hy­drok­sy­lo­wych zo­sta­ła al­ki­lo­wa­na gru­pa­mi me­ty­lo­wy­mi i 2-hy­drok­sy­pro­py­lo­wy­mi. Sto­so­wa­na jako lek zwil­ża­ją­cy, do­da­tek do żyw­no­ści (E464), do­da­tek do kle­jów, farb, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych i in­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hypś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Hyr

gwa­ro­wo lub żar­to­bli­wie: po­gło­ska, opi­nia, fama


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. lub żart. po­gło­ska, fama, po­wszech­nie znana opi­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hyrakoterium

ko­pal­ny i naj­star­szy przed­sta­wi­ciel ko­nio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Hyrkański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hyr­ka­nią, do­ty­czą­cy Hyr­ka­nii


Źródła:

Wiktionary

Hyrny

re­gio­nal­nie: pysz­ny, wy­nio­sły, sław­ny


Źródła:

SJP.pl

Hyrycz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Hyslina

lina do pod­cią­ga­nia rogów żagla ku środ­ko­wi rei; his­li­na


Źródła:

SJP.pl

Hysować

sta­wiać żagle za po­mo­cą liny i krąż­ka sta­łe­go; hi­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Hysterektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie ma­ci­cy; hi­ste­rek­to­mia


Źródła:

SJP.pl

Hysteron-Proteron

fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na przed­sta­wie­niu na­stęp­stwa zda­rzeń w spo­sób na­ru­sza­ją­cy ich na­tu­ral­ną i lo­gicz­ną ko­lej­ność; hi­ste­ro­lo­gia


Hy­ste­ron-pro­te­ron (gr. ὕστερον πρότερον "hýsteron pró­te­ron"), hi­ste­ro­lo­gia (gr. ὑστερολογία "hysterología", pol. uw­cze­śnie­nie) – fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na na­ru­sze­niu na­stęp­stwa cza­so­we­go zda­rzeń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hyundai

[czy­taj: hjun­daj] marka sa­mo­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Hy­un­dai

 (1.2) pro­dukt marki Hy­un­dai


Hy­un­dai Group – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski cze­bol za­ło­żo­ny przez Chung Ju-yung w 1947 roku jako przed­się­bior­stwo bu­dow­la­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hyvinkää

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Uu­si­maa


Hyvinkää ( Hy­vin­ge) – mia­sto w Fin­lan­dii, w pro­win­cji Fin­lan­dia Po­łud­nio­wa, po­ło­żo­ne 59 km na pół­noc od Hel­si­nek. Po­pu­la­cja 45 343 (2010).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hyz

wiatr wie­ją­cy z tyłu żagla


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. pełny wiatr, który wieje z tyłu w żagle pod kątem pro­stym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hyzop

pół­krzew bę­dą­cy ro­śli­ną przy­pra­wo­wą, lecz­ni­czą oraz ozdob­ną; rów­nież uzy­ski­wa­ny z niego ole­jek; hizop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hys­so­pus|L.|ref=Hys­so­pus (ICBN)., ro­dzaj ro­śli­ny ziel­nej lub pół­krze­wu z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hyzopowy

→ hyzop; hi­zo­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Hyćka

1. bez czar­ny (dziki);
2. sok z kwia­tów (owo­ców) czar­ne­go bzu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. lud. bez czar­ny, bez dziki

 (1.2) kulin. sok z kwia­tów lub owo­ców hyćki (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hyś

po­tocz­nie: lekki obłęd, mania; zwy­kle w wy­ra­że­niach "mieć hysia" albo "do­stać hysia" - być nie­speł­na ro­zu­mu; bzik, hyź, fiś, fiź


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. utra­co­ny rozum


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hyź

po­tocz­nie: lekki obłęd, mania; zwy­kle w wy­ra­że­niach "mieć hyzia" albo "do­stać hyzia" - być nie­speł­na ro­zu­mu; bzik, hyś, fiś, fiź


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. utra­co­ny rozum


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hyżeński

Hyżne (wieś w Pol­sce); hyż­neń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hyż­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hyżne

wieś w Pol­sce


Nie mylić z: Chyż­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hyżneński

→ Hyżne (wieś w Pol­sce); hy­żeń­ski


Źródła:

SJP.pl

Hyżnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hyż­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Hyżnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hyż­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Hyży

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl