Hi

wyraz, zwy­kle pow­ta­rza­ny, na­śla­du­ją­cy śmiech, zwła­szcza cichy, cza­sem iro­nicz­ny; chi


wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja, czę­sto pow­tó­rzo­na, na­śla­du­ją­ca śmiech, zwła­szcza iro­nicz­ny


Hi – dzie­sią­ty album ze­spo­łu Texas. Zo­stał wy­da­ny 28 maja 2021. Do­szedł do 3 miej­sca ofi­cjal­nej listy UK Al­bums Chart w Wiel­kiej Bry­ta­nii gdzie spę­dził trzy ty­god­nie. Głów­ny sin­giel z al­bu­mu „Hi” uka­zał się na końcu 2020 roku. Jest on po­wro­tem do współ­pra­cy z grupą Wu-Tang Clan po aż 23 la­tach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hi-End

[czy­taj: haj-end] high-end; w mar­ke­tin­gu:
1. grupa naj­bo­gat­szych klien­tów, do któ­rej adre­so­wa­ne są dro­gie pro­duk­ty wy­so­kiej ja­ko­ści, zwła­szcza sprzęt elek­tro­nicz­ny;
2. pro­dukt adre­so­wa­ny do tej grupy


przy­miot­nik

 (1.1) muz. o apa­ra­tu­rze elek­tro­a­ku­stycz­nej: taki, który za­pew­nia naj­wyż­szą wier­ność odt­wa­rza­nia w wa­run­kach do­mo­wych, zwła­szcza mu­zy­ki


Hi-end, od ang. "high-end" – po­ję­cie to oz­na­cza ogól­nie to­wa­ry luk­su­so­we, wy­róż­nia­ją­ce się (wy­glą­dem, pa­ra­me­tra­mi, spo­so­bem wy­ko­na­nia, za­sto­so­wa­ny­mi ma­te­ria­ła­mi) spoś­ród in­nych pro­duk­tów ofe­ro­wa­nych do sprze­da­ży ryn­ko­wej. Sto­so­wa­ne naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do sprzę­tu elek­tro­a­ku­stycz­ne­go, ale rów­nież np. te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych, kart gra­ficz­nych. Hi-end jest prze­ci­wień­stwem ofer­ty low-end.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hi-Fi

[czy­taj: haj fi] okre­śle­nie urzą­dzeń elek­tro­a­ku­stycz­nych o bar­dzo wy­so­kiej ja­ko­ści odt­wa­rza­nia dźwię­ku; skrót od: high fi­de­li­ty [czy­taj: haj fiDElity]


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hi-Hat

Hi-hat, rza­dziej hi hat – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów, bę­dą­cy czę­ścią ze­sta­wu per­ku­syj­ne­go. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­je w roz­mia­rach 14" i 13".

Zbu­do­wa­ny jest z dwóch ta­le­rzy per­ku­syj­nych, za­mon­to­wa­nych na sta­ty­wie zwa­nym brake ma­chi­ne lub brake-ma­szy­na.


Źródła:

Wikipedia

Hi-Tech

[czy­taj: haj tek] urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce osią­gnię­cia naj­no­wszych tech­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Hiacyncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hia­cynt


Źródła:

Wiktionary

Hiacynciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hia­cyn­ty lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Hiacynt

ro­śli­na ce­bul­ko­wa z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wie­lo­let­nia ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­a­cint­hus|L.|ref=tak. o ozdob­nych kwia­tach;

 (1.2) pot. kwiat hia­cyn­ta (1.1)

 (1.3) miner. przez­ro­czy­sta od­mia­na cyr­ko­nu o bar­wie czer­wo­no­po­ma­rań­czo­wej, czer­wo­nej, żół­tej lub czer­wo­no­bru­nat­nej;

 (1.4) pot. nie­wła­ści­wa, hand­lo­wa nazwa niek­tó­rych od­mian sza­fi­ru, hes­so­ni­tu, to­pa­zu, gros­su­la­ru i spi­ne­lu, które przy­po­mi­na­ją hia­cynt (1.3)

 (1.5) zob. hia­cynt wodny.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiacynta

ro­śli­na ce­bul­ko­wa z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Hia­cynt


– żeń­ska forma imie­nia Hia­cynt o grec­kim po­cho­dze­niu.

Hia­cyn­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 30 stycz­nia i 20 lu­te­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiacyntostwo

Hia­cynt z mał­żon­ką; Hia­cyn­to­wie


Źródła:

SJP.pl

Hiacyntowate

o ce­chach hia­cyn­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Hia­cyn­to­wa­te ("Hy­a­cint­ha­ce­ae" Batsch) – ro­dzi­na wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin, obej­mu­ją­ca by­li­ny wy­stę­pu­ją­ce w Eu­raz­ji i Afry­ce (jeden ro­dzaj w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej). W sy­ste­mie APG III z 2009 grupa ta włą­czo­na zo­sta­ła do szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae" "s.l."). Po­dział tej grupy na ro­dza­je po­zo­sta­je wciąż przed­mio­tem badań i dy­sku­sji tak­so­no­mów. W samym tylko ob­sza­rze sub­sa­ha­ryj­skim we­dług róż­nych au­to­rów wy­róż­nia­nych jest 15 lub 45 ro­dza­jów z tej grupy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiacyntowaty

o ce­chach hia­cyn­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Hiacyntowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Hiacyntowy

→ hia­cynt


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hia­cyn­tem, do­ty­czą­cy hia­cyn­tu


Patrz:hiacynt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiada

w mi­to­lo­gii grec­kiej: nimfa, córka At­la­sa i Ajtry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. każda z sied­miu nimf, córek At­la­sa, które zo­sta­ły prze­nie­sio­ne na fir­ma­ment jako ot­war­ta gro­ma­da gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Byka, zwana Hia­da­mi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiady

naj­ja­śniej­sza ot­war­ta gro­ma­da gwiazd


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) astr. ot­war­ta gro­ma­da gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Byka;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: Hiada


Hiady (Dżdżow­ni­ce) – duża i jasna gro­ma­da ot­war­ta w gwia­zdo­zbio­rze Byka, po­ło­żo­na 151 lat świetl­nych od Ziemi. Za­wie­ra około 300 mło­dych gwiazd, z któ­rych więk­szo­ści nie można do­strzec nie­uz­bro­jo­nym okiem.

Po­dob­nie jak inne gro­ma­dy ot­war­te, Hiady zaj­mu­ją w prze­strze­ni dość duży ob­szar.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hialina

ciało biał­ko­we szkli­ste, wy­stę­pu­ją­ce w wa­run­kach pra­wi­dło­wych w tar­czy­cy i chrząst­ce


Hia­li­na sta­no­wi gli­ko­pro­te­i­nę bu­du­ją­cą pod­wój­ną war­stwę wokół jaja je­żow­ców. Obec­ność tej war­stwy jest ko­niecz­na dla za­pew­nie­nia in­te­gra­cji ko­mó­rek w cza­sie bruzd­ko­wa­nia. Po­nad­to hia­li­na wa­run­ku­je pra­wi­dło­wy prze­bieg two­rze­nia się bla­sto­ce­lu i jest nie­zbęd­na w pro­ce­sie ga­stru­la­cji. Pow­sta­nie otocz­ki hia­li­no­wej jest zwią­za­ne z zaj­ściem re­ak­cji ko­ro­wej po za­płod­nie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hialinowy

→ hia­li­na


Patrz:hialina

Źródła:

SJP.pl

Hialit

mi­ne­rał, szla­chet­na, przez­ro­czy­sta od­mia­na opalu


Źródła:

SJP.pl

Hialitowy

→ hia­lit


Patrz:hialit

Źródła:

SJP.pl

Hialoklastyt

szkli­sta ska­mie­li­na pow­sta­ła z za­sty­głej lawy wul­ka­nicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Hialoplazma

ko­lo­i­dal­ny rozt­wór związ­ków or­ga­nicz­nych i nie­or­ga­nicz­nych, w któ­rym za­wie­szo­ne są po­zo­sta­łe ele­men­ty ko­mór­ko­we; cy­to­plaz­ma pod­sta­wo­wa


Źródła:

SJP.pl

Hialuronian

hia­lu­ro­nian sodu - zwią­zek che­micz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kro­plach do oczu


Źródła:

SJP.pl

Hialuronidaza

enzym ob­ni­ża­ją­cy lep­kość kwasu hia­lu­ro­no­we­go


Hia­lu­ro­ni­da­za – enzym (EC 3.2.1.35) z klasy hy­dro­laz de­po­li­me­ry­zu­ją­cy kwas hia­lu­ro­no­wy, w wy­ni­ku czego zmniej­sza się lep­kość oś­rod­ka, co ułat­wia roz­prze­strze­nia­nie się ob­cych sub­stan­cji i drob­no­u­stro­jów w or­ga­niz­mie (z tego po­wo­du bywa na­zy­wa­na "czyn­ni­kiem roz­prze­strze­nia­ją­cym").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiat

wy­stę­po­wa­nie po sobie dwóch sa­mo­gło­sek w są­sia­du­ją­cych sy­la­bach; hia­tus; roz­ziew


Źródła:

SJP.pl

Hiatus

1. luka w osa­dach skal­nych (do­ty­czą­ca braku osa­dów z pew­ne­go okre­su);
2. wy­stę­po­wa­nie po sobie dwóch sa­mo­gło­sek w są­sia­du­ją­cych sy­la­bach (np. oaza); hiat; roz­ziew;
3. w ar­che­o­lo­gii: zanik osad­nict­wa na danym te­re­nie (hia­tus osad­ni­czy)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hibakusha

[czy­taj: hi­ba­ku­sza] ko­bie­ta dot­knię­ta skut­ka­mi wy­bu­chu bomby ato­mo­wej w Hi­ro­szi­mie lub Na­ga­sa­ki; hi­ba­ku­si


Hi­ba­kus­ha (jap. 被爆者 hi­ba­ku-sha) (IPA: [çiβa̠kɯ̥ᵝɕʲa̠]) – słowo w ję­zy­ku ja­poń­skim oz­na­cza­ją­ce „osobę bę­dą­cą ofia­rą ek­sploz­ji”. W szcze­gól­no­ści jed­nak od­no­si się do ofiar ataku ato­mo­we­go na Hi­ro­szi­mę lub Na­ga­sa­ki.

We­dług stanu na 31 marca 2008, 243 692 ży­ją­ce osoby mają poś­wiad­czo­ny przez rząd sta­tus "hi­ba­kus­ha"; ich śred­nia wieku to 75,14 lat. Więk­szość z nich żyje w Ja­po­nii, część także w Korei i w in­nych miej­scach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hibakusi

osoba dot­knię­ta skut­ka­mi wy­bu­chu bomby ato­mo­wej w Hi­ros­hi­mie lub Na­ga­sa­ki; hi­ba­kus­ha


Źródła:

SJP.pl

Hiberna

zi­mo­we leże woj­ska


Hi­ber­na ("łac." "hi­ber­na­re" – zi­mo­wać, "hi­ber­nus" – zi­mo­wy) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie zi­mo­wy obóz le­gio­nów. W Rze­czy­po­spo­li­tej hi­ber­na była obo­wiąz­kiem cią­żą­cym na ma­jąt­kach ziem­skich, po­le­ga­ją­cym na za­pew­nie­niu woj­sku "zi­mo­wych leży" – tj. zak­wa­te­ro­wa­nia i wy­ży­wie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hibernacja

1. wy­mu­szo­ne lub na­tu­ral­ne zmniej­sze­nie ak­tyw­no­ści or­ga­niz­mów ży­wych po­przez lub dzię­ki ob­ni­że­niu tem­pe­ra­tu­ry ciała; hi­ber­ni­za­cja;
2. zmniej­sze­nie ak­tyw­no­ści or­ga­niz­mów, urzą­dzeń (np. kom­pu­te­rów); uś­pie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. stan fiz­jo­lo­gicz­ny głę­bo­kie­go uś­pie­nia, w który za­pa­da­ją niek­tó­re zwie­rzę­ta w od­po­wie­dzi na nies­przy­ja­ją­ce wa­run­ki śro­do­wi­sko­we, szcze­gól­nie zimą

 (1.2) in­form. oszczę­dza­ją­cy ener­gię tryb pracy kom­pu­te­ra, w któ­rym za­pi­su­je on stan sy­ste­mu (RAM) na dysk i cał­ko­wi­cie się wy­łą­cza — po po­now­nym uru­cho­mie­niu wraca do po­przed­nie­go stanu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hibernacyjny

przy­miot­nik od: hi­ber­na­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z hi­ber­na­cją, do­ty­czą­cy hi­ber­na­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hibernatus

osoba pod­da­na hi­ber­na­cji, zam­ro­żo­na na długi czas


Hi­ber­na­tus – fran­cu­ska ko­me­dia z 1969 roku w re­ży­se­rii Édouarda Mo­li­na­ro z Lo­u­i­sem de Fu­ne­sem w roli głów­nej.

Zdję­cia krę­co­no na te­re­nie de­par­ta­men­tów Yve­li­nes (Wer­sal, Le Vésinet, Saint-Ger­ma­in-en-Laye), Do­li­na Oise (opact­wo Ro­y­a­u­mont) i Sek­wa­na-Saint-Denis (lot­ni­sko w Le Bo­ur­get).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hibernizacja

wy­mu­szo­ne lub na­tu­ral­ne zmniej­sze­nie ak­tyw­no­ści or­ga­niz­mów ży­wych po­przez lub dzię­ki ob­ni­że­niu tem­pe­ra­tu­ry ciała; hi­ber­na­cja


Źródła:

SJP.pl

Hibernować

zmniej­szać tem­pe­ra­tu­rę ciała or­ga­niz­mu ży­we­go w celu zmniej­sze­nia jego ak­tyw­no­ści ży­cio­wej


Źródła:

SJP.pl

Hibiskus

1. ro­śli­na ziel­na lub drze­wo z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, ros­ną­ce w około 200 ga­tun­kach w stre­fie zwrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej; ket­mia, ibi­szek;
2. jeden z ga­tun­ków ket­mii, jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na, o żół­tych kwia­tach wy­ra­sta­ją­cych z mię­si­stych czer­wo­nych kie­li­chów, z któ­rych przy­rzą­dza się na­po­je; ket­mia szcza­wio­wa, malwa su­dań­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­bi­scus|ref=tak. ket­mia, róża chiń­ska, malwa su­dań­ska

 (1.2) su­szo­ne kwia­ty malwy su­dań­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hibiskusowy

→ hi­bi­skus


Patrz:hibiskus

Źródła:

SJP.pl

Hibner

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Hica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. upał, skwar, żar


Źródła:

Wiktionary

Hichiriki

[czy­taj: hi­ci­ri­ki] ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny o chiń­skim po­cho­dze­niu


Hi­chi­ri­ki (jap. 篳篥) – tra­dy­cyj­na ja­poń­ska od­mia­na oboju cy­lin­drycz­ne­go, jeden z dwóch ro­dza­jów in­stru­men­tów dę­tych obok fletu "ryūteki" (także "ryōteki", „smo­czy flet”, bam­bu­so­wy flet po­przecz­ny o śred­niej wy­so­ko­ści, po­kry­ty korą, z sied­mio­ma ot­wo­ra­mi), uży­wa­nych w mu­zy­ce ga­ga­ku. Jest in­stru­men­tem pro­wa­dzą­cym me­lo­dię, którą od­gry­wa­ją flety.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hicik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hit


Źródła:

Wiktionary

Hicior

po­tocz­nie zgru­bie­nie od: hit (prze­bój, szla­gier)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) twór, który po­do­ba się pu­blicz­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hidalgo

czło­nek niż­szej szlach­ty hisz­pań­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szlach­cic hisz­pań­ski


Hi­dal­go – stan po­ło­żo­ny w środ­ko­wym Mek­sy­ku. Gra­ni­czy ze sta­na­mi Tlax­ca­la, México, Querétaro, San Luis Potosí, Ve­ra­cruz oraz Pu­e­blą. Sto­li­cą stanu jest mia­sto Pa­chu­ca. Nazwa stanu po­cho­dzi od przy­wód­cy walk o nie­pod­le­głość Mek­sy­ku – księ­dza Mi­gu­e­la Hi­dal­go y Co­stil­li.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hidumin

wie­los­kład­ni­ko­wy stop alu­mi­nium z mie­dzią, uży­wa­ny do wy­ro­bu tło­ków sil­ni­ków spa­li­no­wych, gło­wic cy­lin­drów itp.; hi­du­mi­nium


Źródła:

SJP.pl

Hiduminium

wie­los­kład­ni­ko­wy stop alu­mi­nium z mie­dzią, uży­wa­ny do wy­ro­bu tło­ków sil­ni­ków spa­li­no­wych, gło­wic cy­lin­drów itp.; hi­du­min


Źródła:

SJP.pl

Hidźra

osoba trze­ciej płci w kul­tu­rach Azji Po­łud­nio­wej (na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) osoba trze­ciej płci na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim, która nie iden­ty­fi­ku­je się ze swoją płcią bio­lo­gicz­ną;


Nie mylić z: hidż­ra.

Hidź­ra (hijra) – okre­śle­nie osoby "trze­ciej płci" w kul­tu­rach Azji Po­łud­nio­wej (na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hidżab

chu­sta za­sła­nia­ją­ca włosy, uszy i szyję, no­szo­na przez mu­zuł­man­ki; he­dżab


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ro­dzaj szala lub chu­sty no­szo­nej głów­nie przez mu­zuł­man­ki, za­kry­wa­ją­cej głowę, uszy, włosy i szyję, ale po­zo­sta­wia­ją­cej twarz od­sło­nię­tą;

 (1.2) rel. tra­dy­cyj­na za­sa­da mu­zuł­mań­skie­go ko­bie­ce­go i mę­skie­go spo­so­bu ubie­ra­nia, ale także za­cho­wy­wa­nia się, zgod­na z na­ka­zem re­li­gij­nej przyz­wo­i­to­ści, cnot­li­wo­ści bądź skrom­no­ści


Hi­dżab ( ‏حجاب‎, "ḥiǧāb"; tłum. „okry­cie, za­sło­na”) – w tłu­ma­cze­niu z arab­skie­go oz­na­cza "za­sło­nę" i "ochro­nę". Jest to na­kry­cie głowy, które nosi część ko­biet wyz­na­ją­cych islam. Ko­bie­ty noszą hi­dżab w obec­no­ści do­ro­słych męż­czyzn, któ­rzy nie są ich naj­bliż­szy­mi krew­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hidżaski

przy­miot­nik od: Hi­dżaz, kra­i­na w za­chod­niej czę­ści Ara­bii Sa­u­dyj­skiej


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hi­dża­zem, do­ty­czą­cy Hi­dża­zu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hidżaz

re­gion hi­sto­rycz­ny w Ara­bii; He­dżas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Arab­skie­go, nad Mo­rzem Czer­wo­nym, z głów­ny­mi oś­rod­ka­mi w Mekce, Me­dy­nie i Dżud­dzie;


Hi­dżaz (także "He­dżaz", #PATRZ

= "Al-Hi­dżaz") – re­gion hi­sto­rycz­ny w Ara­bii. Sto­li­cą re­gio­nu jest Dżud­da, jed­nak rolę głów­ne­go mia­sta pełni Mekka. Jest to zie­mia świę­ta dla mu­zuł­ma­nów, gdyż znaj­du­ją się tutaj Mekka i Me­dy­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hidżra

hedż­ra, uciecz­ka Ma­ho­me­ta z Mekki do Me­dy­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. emi­gra­cja pro­ro­ka Ma­ho­me­ta oraz jego zwo­len­ni­ków z Mekki do Ja­tri­bu, póź­niej­szej Me­dy­ny


Nie mylić z: hidź­ra.

Hidż­ra (z arab. "hidż­ra(t)"; هِجْرَة – „wy­wę­dro­wa­nie, zer­wa­nie sto­sun­ków, uciecz­ka” – ina­czej he­gi­ra) – „Wiel­ka Emi­gra­cja” pro­ro­ka Ma­ho­me­ta oraz jego zwo­len­ni­ków z Mekki do Ja­tri­bu, póź­niej­szej Me­dy­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiemalny

or­ga­nizm hie­mal­ny - ro­śli­na lub zwie­rzę ży­ją­ce na śnie­gu; or­ga­nizm ni­wal­ny, or­ga­nizm na­śnież­ny, krio­biont


Źródła:

SJP.pl

Hiena

1. dra­pież­ne zwie­rzę pad­li­no­żer­ne za­miesz­ku­ją­ce Afry­kę i Azję Po­łud­nio­wą;
2. po­gard­li­wie o czło­wie­ku bezwz­ględ­nym, że­ru­ją­cym na nie­szczę­ściu in­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. dra­pież­ny ssak przy­po­mi­na­ją­cy ma­syw­ne­go kota i ży­wią­cy się pad­li­ną;

 (1.2) przen. po­gard. czło­wiek zy­sku­ją­cy kosz­tem in­nych ludzi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hieni

do­ty­czą­cy hieny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do hieny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy hieny, okre­śla­ją­cy hienę, uży­wa­ny przy hie­nie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla hieny, ma­ją­cy cechy hieny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hienizm

po­tocz­nie: wy­ko­rzy­sty­wa­nie cu­dzej tra­ge­dii lub nie­szczę­ścia dla włas­nej ko­rzy­ści


Źródła:

SJP.pl

Hienowate

ro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­a­e­ni­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych z po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych;


Hie­no­wa­te (Hy­a­e­ni­dae) – ro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych z po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych (Fe­li­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hienowaty

o ce­chach hie­no­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Hienołak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. folk. czło­wiek po­tra­fią­cy zmie­nić się w hienę lub hiena ukry­wa­ją­ca się pod po­sta­cią czło­wie­ka

 (1.2) fant. czło­wiek, któ­re­go jedną z form jest hiena


Źródła:

Wiktionary

Hieny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­a­e­ni­nae|Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny hie­no­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: hiena


Hieny (Hy­a­e­ni­nae) – wy­róż­nia­na przez część sy­ste­ma­ty­ków, na pod­sta­wie róż­nic w uzę­bie­niu, po­dro­dzi­na du­żych ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny hie­no­wa­tych (Hy­a­e­ni­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hierarcha

1. tytuł bi­sku­pi w ko­ście­le grec­kim
2. wład­ca, zwierzch­nik
3. osoba wy­so­ko po­sta­wio­na w hie­rar­chii ko­ściel­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wy­so­ki do­stoj­nik w Ko­ście­le ka­to­lic­kim lub wschod­nich ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hierarchia

1. usta­lo­ny po­rzą­dek we­dług wy­bra­ne­go kry­te­rium, np. waż­no­ści
2. grupa osób spra­wu­ją­ca wła­dzę, zwła­szcza w Ko­ścio­łach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) układ ele­men­tów ja­kiejś struk­tu­ry upo­rząd­ko­wa­ny od naj­wyż­szych do naj­niż­szych we­dług okre­ślo­ne­go kry­te­rium;

 (1.2) osoby spra­wu­ją­ce wła­dzę w or­ga­ni­za­cji, w szcze­gól­no­ści w Ko­ście­le


Hie­rar­chia (z ἱεραρχία „urząd naj­wyż­sze­go ka­pła­na”):


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hierarchicznie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z hie­rar­chią, na spo­sób hie­rar­chicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Hierarchiczność

→ hie­rar­chicz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha ukła­du ele­men­tów ja­kiejś struk­tu­ry upo­rząd­ko­wa­nych od naj­wyż­szych do naj­niż­szych we­dług okre­ślo­ne­go kry­te­rium


Patrz:hierarchiczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hierarchiczny

okre­ślo­ny przez hie­rar­chię (np. hie­rar­chicz­na za­leż­ność, hie­rar­chicz­na struk­tu­ra)


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest upo­rząd­ko­wa­ny zgod­nie z przy­ję­tą hie­rar­chią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hierarchizacja

→ hie­rar­chi­zo­wać


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­rząd­ko­wa­nie ele­men­tów cze­goś we­dług pew­nej hie­rar­chii


Patrz:hierarchizować

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hierarchizacyjny

→ hie­rar­chi­za­cja


Patrz:hierarchizacja

Źródła:

SJP.pl

Hierarchizować

po­rząd­ko­wać zgod­nie z hie­rar­chią


Źródła:

SJP.pl

Hieratyczność

1. mo­nu­men­tal­ność i do­sto­jeń­stwo w spo­so­bie przed­sta­wia­nia po­sta­ci w dzie­łach sztu­ki; patos;
2. uro­czy­stość, pod­nio­słość w od­nie­sie­niu do ry­tu­a­łu


Źródła:

SJP.pl

Hieratyczny

1. wła­ści­wy uro­czy­ste­mu ry­tu­a­ło­wi (np. tańce hie­ra­tycz­ne)
2. pełen pa­to­su, pod­nio­sły (np. hie­ra­tycz­na forma dzie­ła)
3. pismo hie­ra­tycz­ne - sta­ro­e­gip­skie upro­szczo­ne pismo hie­ro­gli­ficz­ne, któ­rym po­słu­gi­wa­no się w życiu co­dzien­nym


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy uro­czy­ste­mu ry­tu­a­ło­wi (np. re­li­gij­ne­mu)

 (1.2) na­ma­szczo­ny, do­stoj­ny, pełen pa­to­su (zwy­kle o dzie­łach sztu­ki)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hieratyka

hie­ra­tyzm;
1. patos, do­stoj­ność cha­rak­te­ry­zu­ją­ce np. uro­czy­ste ry­tu­a­ły re­li­gij­ne
2. ten­den­cja do uka­zy­wa­nia do­sto­jeń­stwa po­sta­ci w dzie­łach sztu­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upro­szczo­na forma sta­ro­żyt­ne­go pisma egip­skie­go;


Hie­ra­ty­ka (gr. "ἱερατικός" – ka­płań­ski od "ἱερεύς" – ka­płan) – jedna z form sta­ro­żyt­ne­go pisma egip­skie­go, słu­żą­ca prze­waż­nie do za­pi­sy­wa­nia świę­tych tek­stów na pa­pi­ru­sie.

Znaki tego pisma nie miały już obraz­ko­we­go cha­rak­te­ru hie­ro­gli­fów i były czę­sto łą­czo­ne. Pismo to po­ja­wi­ło się już w cza­sach I dy­na­stii. Około 660 r. p.n.e. hie­ra­ty­ka za­czę­ła ustę­po­wać de­mo­ty­ce, ale je­szcze przez kilka stu­le­ci była uży­wa­na przez ka­pła­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hieratysta

zwo­len­nik hie­ra­tyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Hieratyzacja

na­da­wa­nie cech do­sto­jeń­stwa i pod­nio­sło­ści


Źródła:

SJP.pl

Hieratyzm

hie­ra­ty­ka;
1. patos, do­stoj­ność cha­rak­te­ry­zu­ją­ce np. uro­czy­ste ry­tu­a­ły re­li­gij­ne
2. ten­den­cja do uka­zy­wa­nia do­sto­jeń­stwa po­sta­ci w dzie­łach sztu­ki


Hie­ra­tyzm – ten­den­cja w sztu­ce do uwy­pu­kla­nia w dzie­łach po­sta­ci, w celu po­ka­za­nia ich do­sto­jeń­stwa, jak rów­nież do uka­zy­wa­nia do­stoj­no­ści uro­czy­stych ry­tu­a­łów re­li­gij­nych. W tej ten­den­cji po­sta­cie są po­ka­zy­wa­ne jako za­sty­głe w peł­nym wznio­sło­ści bez­ru­chu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hierodiakon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. pra­wo­sław­ny mnich wyś­wię­co­ny na dia­ko­na;


Hie­ro­dia­kon ( ἱεροδιάκονοϛ, cs. іеродïа́конъ) – w ko­ścio­łach grec­ko­ka­to­lic­kich i pra­wo­sław­nym mnich po­sia­da­ją­cy świę­ce­nia ka­płań­skie w stop­niu dia­ko­na. Hie­ro­dia­kon może asy­sto­wać i po­ma­gać pre­zbi­te­rom i bi­sku­pom pod­czas na­bo­żeństw, ale nie może ich sam spra­wo­wać.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hierodul

w sta­ro­żyt­no­ści: nie­wol­nik na­le­żą­cy do świą­ty­ni


Źródła:

SJP.pl

Hierodula

w sta­ro­żyt­no­ści: świę­ta pro­sty­tut­ka-nie­wol­ni­ca na­le­żą­ca do jed­nej ze świą­tyń Isz­tar lub Afro­dy­ty


Hie­ro­du­la­mi na­zy­wa­no w sta­ro­żyt­no­ści nie­wol­ni­ków i nie­wol­ni­ce świą­tyn­ne w służ­bie bó­stwa.

Gdy świą­ty­nia poś­wię­co­na była kul­to­wi bó­stwa mi­ło­ści lub płod­no­ści, np. Afro­dy­cie (w Ko­ryn­cie), oprócz funk­cji peł­nio­nych przy uro­czy­sto­ściach kul­to­wych peł­ni­li oni funk­cje zwią­za­ne z pro­sty­tu­cją sa­kral­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hierofania

ter­min okre­śla­ją­cy zja­wi­sko ma­ni­fe­sta­cji świę­to­ści, spo­so­bu prze­ja­wia­nia się sa­crum, upo­wszech­nio­ny przez M. Elia­de­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. fi­zycz­na ma­ni­fe­sta­cja cze­goś świę­te­go lub nie­na­ru­szal­ne­go, słu­żą­ca jako re­pre­zen­ta­cja idei, do na­śla­do­wa­niu lub czci (prze­jaw sa­crum w pro­fa­num)


Hie­ro­fa­nia – ob­ja­wie­nie się świę­to­ści, każde wtar­gnię­cie sa­crum w sferę pro­fa­num; klu­czo­wy ter­min w te­o­rii re­li­gii M. Elia­de­go.

Prze­strzeń czło­wie­ka Elia­de po­dzie­lił na dwa typy: prze­strzeń sa­crum i pro­fa­num - zaz­na­czył, że sfery te mogą się po­kry­wać (gdyż sfera sa­crum jest sferą, która jest kon­sty­tu­o­wa­na przez nasz umysł).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hierofant

hie­ro­fan­ta;
1. ar­cy­ka­płan mi­ste­riów ele­u­zyj­skich, który po­ka­zy­wał i wy­ja­śniał pełne ta­jem­nic świę­to­ści;
2. prze­no­śnie: osoba wta­jem­ni­cza­ją­ca, wpro­wa­dza­ją­ca w taj­ni­ki cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. ka­płan w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, który wpro­wa­dzał adep­tów w taj­ni­ki kultu mi­ste­ryj­ne­go

 (1.2) książk. osoba, która wpro­wa­dza kogoś w taj­ni­ki cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hierofanta

hie­ro­fan­ta;
1. ar­cy­ka­płan mi­ste­riów ele­u­zyj­skich, który po­ka­zy­wał i wy­ja­śniał pełne ta­jem­nic świę­to­ści;
2. prze­no­śnie: osoba wta­jem­ni­cza­ją­ca, wpro­wa­dza­ją­ca w taj­ni­ki cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Hierofantka

→ hie­ro­fan­ta


Patrz:hierofanta

Źródła:

SJP.pl

Hierogamia

sa­kral­ny akt za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go (bądź akt sek­su­al­ny) przez boską parę albo ich ka­płań­skich lub kró­lew­skich re­pre­zen­tan­tów, sym­bo­li­zu­ją­cy po­łą­cze­nie dwóch sfer: nie­biań­skiej i ziem­skiej


Hie­ro­ga­mia (gr. ιερός γάμος, "hie­rós gámos" – świę­te gody) – mi­tycz­ne za­ślu­bi­ny bogów, zwła­szcza bóstw Nieba (ura­nicz­nych) i Ziemi (chto­nicz­nych), np. Zeusa i Hery, Ozy­ry­sa i Izydy. Zwią­zek ów ma nie­rzad­ko cha­rak­ter związ­ku ka­zi­rod­cze­go, a zatem brata i sio­stry, syna i matki – zwią­zek ka­zi­rod­czy już od pra­cza­sów ucho­dził za szcze­gól­ny przy­wi­lej bogów i bo­skich wład­ców (i był re­gu­lar­nie prak­ty­ko­wa­ny przez fa­ra­o­nów w Sta­ro­żyt­nym Egip­cie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hierogamiczny

→ hie­ro­ga­mia


Patrz:hierogamia

Źródła:

SJP.pl

Hieroglif

zwy­kle w licz­bie mno­giej:
1. znak pisma obraz­ko­we­go
2. prze­no­śnie: znak zro­zu­mia­ły tylko dla wta­jem­ni­czo­nych
3. prze­no­śnie: nie­czy­tel­na li­te­ra
4. w ge­o­lo­gii: nie­rów­ność na po­wierzch­ni warstw skal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­ro­żyt­ne egip­skie pismo obraz­ko­we;

 (1.2) przen. nie­czy­tel­ny po­je­dyn­czy znak pi­sar­ski

 (1.3) pismo obraz­ko­we (sta­ro­żyt­ne, trud­ne do od­czy­ta­nia)

 (1.4) przen. pismo nie­czy­tel­ne

 (1.5) przen. znak zro­zu­mia­ły tylko dla wta­jem­ni­czo­nych

 (1.6) geol. ślad na po­wierzch­ni war­stwy skal­nej pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łań czyn­ni­ków or­ga­nicz­nych lub me­cha­nicz­nych (wy­pu­kły lub wklę­sły);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hieroglificzny

przy­miot­nik od: hie­ro­glif (np. pismo hie­ro­gli­ficz­ne, in­skryp­cja hie­ro­gli­ficz­na); hie­ro­gli­fo­wy


Źródła:

SJP.pl

Hieroglifowy

przy­miot­nik od: hie­ro­glif (np. hie­ro­gli­fo­wa za­gad­ka, for­ma­cja hie­ro­gli­fo­wa); hie­ro­gli­ficz­ny


Źródła:

SJP.pl

Hieroglify

zwy­kle w licz­bie mno­giej:
1. znak pisma obraz­ko­we­go
2. prze­no­śnie: znak zro­zu­mia­ły tylko dla wta­jem­ni­czo­nych
3. prze­no­śnie: nie­czy­tel­na li­te­ra
4. w ge­o­lo­gii: nie­rów­ność na po­wierzch­ni warstw skal­nych


Hie­ro­gli­fy ( ἱερογλυφικά "hieroglyphiká", dosł. „świę­te znaki”) – naj­star­szy ro­dzaj pisma sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu, obok pisma hie­ra­tycz­ne­go i de­mo­tycz­ne­go. Nazwa wy­wo­dzi się (po­dob­nie jak nazwa wład­cy – fa­ra­o­na) z greki i oz­na­cza "świę­te znaki".

Okre­śle­nie „hie­ro­gli­fy” sto­so­wa­ne jest także w sto­sun­ku do in­nych ro­dza­jów pisma pik­to­gra­ficz­ne­go, uży­wa­ne­go m.in. przez Az­te­ków i Majów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hierogram

li­te­ry sym­bo­li­zu­ją­ce osobę świę­tą, zwy­kle akro­nim od ich zwy­cza­jo­we­go okre­śle­nia, np. sym­bol Je­zu­sa IHS (Iesus Ho­mi­num Sal­va­tor)


Źródła:

SJP.pl

Hierogramiczny

→ hie­ro­gram


Patrz:hierogram

Źródła:

SJP.pl

Hierokracja

rządy, wła­dza ka­pła­nów


Hie­ro­kra­cja (gr. "hie­rós" „świę­ty, po­tęż­ny” + "krátos" „wła­dza”) – w na­u­kach po­li­tycz­nych: sy­stem ustro­jo­wy pań­stwa, w któ­rym wła­dzę spra­wu­ją ka­pła­ni. Uzy­ski­wa­li oni le­gi­ty­mi­za­cję swo­jej wła­dzy z sa­me­go faktu bycia re­li­gij­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi. Hie­ro­kra­cja pow­sta­ła w pier­wszych wspól­no­tach o cha­rak­te­rze pań­stwo­wym, które miały swój po­czą­tek w re­jo­nie Me­zo­po­ta­mii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hierokratyczny

→ hie­ro­kra­cja; te­o­kra­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Hieromancja

wró­że­nie z wnętrz­no­ści zwie­rząt ofiar­nych


Nie mylić z: chi­ro­man­cja.

Hie­ro­man­cja, hie­ro­sko­pia – wró­że­nie z ofiar; z ob­ser­wa­cji ofiar lub obiek­tów świę­tych. Cza­sa­mi po­ję­cie to od­no­si się wę­ziej do wró­że­nia z chodu zwie­rząt ofiar­nych lub wró­że­nia z wnętrz­no­ści zwie­rząt ofiar­nych (to ostat­nie okre­śla­ne jako "ha­ru­spi­cja").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hieromant

ka­płan wró­żą­cy ze zwie­rząt ofiar­nych


Źródła:

SJP.pl

Hieron

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rel. hist. spe­cjal­ne poś­wię­co­ne miej­sce w grec­kiej świą­ty­ni


Hie­ron (łac. "Dio­e­ce­sis Hie­ri­ta­nus") – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w Ce­sar­stwie Rzym­skim w pro­win­cji Karia, su­fra­ga­nia me­tro­po­lii Sta­u­ro­po­lis. Obec­nie ka­to­lic­kie bi­skup­stwo ty­tu­lar­ne współ­cze­śnie na te­re­nie Tur­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hieronim

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Hie­ro­ni­ma


Hie­ro­nim – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „świę­te imię” ("ἱερός, dor. τὸ ὄνυμα + ος").

Hie­ro­nim imie­ni­ny ob­cho­dzi: 8 lu­te­go, 3 marca, 20 lipca, 30 wrze­śnia, 6 li­sto­pa­da, 4 grud­nia i 11 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hieronima

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Hie­ro­nim


Hie­ro­ni­ma – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Hie­ro­nim. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych "świę­ta poś­wię­co­na bó­stwu" i "imię", co można tłu­ma­czyć jako "no­szą­ca świę­te imię".

Hie­ro­ni­ma imie­ni­ny ob­cho­dzi 20 lipca i 30 wrze­śnia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hieronimek

zdrob­nie­nie od: Hie­ro­nim (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Hieronimkowie

zdrob­nie­nie od: Hie­ro­nim (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Hieronimkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hie­ro­nim­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Hieronimostwo

Hie­ro­nim z mał­żon­ką; Hie­ro­ni­mo­wie


Źródła:

SJP.pl

Hieronimowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Hieronimowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hie­ro­ni­ma lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Hie­ro­ni­ma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hif

po­tocz­nie o wi­ru­sie HIV


Źródła:

SJP.pl

Hifereza

w ję­zy­koz­naw­stwie: zanik sa­mo­gło­ski przed sa­mo­gło­ską w środ­ku wy­ra­zu


Źródła:

SJP.pl

Hifowiec

no­si­ciel wi­ru­sa HIV; HIV-owiec


Źródła:

SJP.pl

Hig.

skrót od: hi­gie­na


Źródła:

SJP.pl

Higashiosaka

[czy­taj: hi­ga­si-osaka albo hi­ga­szi-osaka] mia­sto w Ja­po­nii


Źródła:

SJP.pl

Higgins

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Higgs

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Higgson

hi­po­te­tycz­na cząst­ka h; cząst­ka Higg­sa; bozon Higg­sa


Źródła:

SJP.pl

High-End

[czy­taj: haj-end] hi-end; w mar­ke­tin­gu:
1. grupa naj­bo­gat­szych klien­tów, do któ­rej adre­so­wa­ne są dro­gie pro­duk­ty wy­so­kiej ja­ko­ści, zwła­szcza sprzęt elek­tro­nicz­ny;
2. pro­dukt adre­so­wa­ny do tej grupy


Źródła:

SJP.pl

High-Tech

[czy­taj: haj­tech] naj­no­wsza, zwła­szcza elek­tro­nicz­na, tech­no­lo­gia; high tech


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Highboy

[czy­taj: haj­boj] wy­so­ka ko­mo­da skła­da­ją­ca się z dwóch mniej­szych kil­ku­szu­fla­do­wych komód, usta­wio­nych jedna na dru­giej, lub ko­mo­ra na pod­wyż­sze­niu z szu­fla­da­mi i wy­gię­ty­mi nóż­ka­mi, cha­rak­te­ry­stycz­na dla me­blar­stwa ame­ry­kań­skie­go i an­giel­skie­go w XVIII-XIX wieku; tall­boy


Źródła:

SJP.pl

Highbrow

[czy­taj: haj­brał] in­te­lek­tu­a­li­sta po­gard­li­wie od­no­szą­cy się do kul­tu­ry ma­so­wej


Źródła:

SJP.pl

Highland

[czy­taj: haj­lend]
1. rasa sil­nych koni szkoc­kich;
2. stara szkoc­ka rasa bydła


High­land ( Sgìre Com­ha­ir­le na Gàidhealtachd) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na ("co­un­cil area") w pół­noc­nej Szko­cji, daw­niej re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny (1973-1996), z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w In­ver­ness. Jest to naj­więk­sza pod wzglę­dem po­wierzch­ni jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Szko­cji, zaj­mu­ją­ca ob­szar 25 684 km² (około 1/3 te­ry­to­rium Szko­cji).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Highsmith

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Highway

[czy­taj: haj­łej] śro­do­wi­sko­wo: głów­na droga bie­gną­ca przez dany kraj; au­to­stra­da


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Higieja

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bo­gi­ni zdro­wia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie zdro­wia;


Hi­gie­ja (Hy­gie­ja, Hygea, Hygia) ( Ὑγίεια Hygíeia – zdro­wie, Hygea, Salus – zdro­wie) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bó­stwo i uo­so­bie­nie zdro­wia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Higien.

skrót od: hi­gie­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Higiena

dba­nie o czy­stość ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dba­nie o czy­stość ciała

 (1.2) med. nauka o wpły­wie śro­do­wi­ska na zdro­wie ludz­kie


Hi­gie­na (gr. "hy­ge­i­nos" – lecz­ni­czy) – dział me­dy­cy­ny ba­da­ją­cy wpływ śro­do­wi­ska na zdro­wie fi­zycz­ne i psy­chicz­ne czło­wie­ka. Celem tych badań jest za­pew­nie­nie po­szcze­gól­nym oso­bom oraz spo­łe­czeń­stwu jak naj­lep­szych wa­run­ków roz­wo­ju fi­zycz­ne­go i psy­chicz­ne­go. Prak­tycz­ny­mi wy­ni­ka­mi hi­gie­ny są wska­za­nia do­ty­czą­ce usu­wa­nia z życia ludz­kie­go wpły­wów ujem­nych, w różny spo­sób za­gra­ża­ją­cych zdro­wiu i wpro­wa­dza­nia czyn­ni­ków do­dat­nich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Higienicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób hi­gie­nicz­ny, zgod­ny z hi­gie­ną


Źródła:

Wiktionary

Higieniczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hi­gie­nicz­nie


Źródła:

SJP.pl

Higieniczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: hi­gie­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Higieniczność

→ hi­gie­nicz­ny


Patrz:higieniczny

Źródła:

SJP.pl

Higieniczny

przy­miot­nik

 (1.1) za­pew­nia­ją­cy prze­strze­ga­nie czy­sto­ści i utrzy­my­wa­nie zdro­wia


Źródła:

Wiktionary

Higienista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta w za­kre­sie hi­gie­ny

 (1.2) przen. ktoś, kto skru­pu­lat­nie prze­strze­ga zasad hi­gie­ny


Źródła:

Wiktionary

Higienistka

→ hi­gie­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spe­cja­list­ka w za­kre­sie hi­gie­ny

 (1.2) przen. ko­bie­ta, która skru­pu­lat­nie prze­strze­ga zasad hi­gie­ny


Patrz:higienista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Higienistyczny

→ hi­gie­nizm


Patrz:higienizm

Źródła:

SJP.pl

Higienistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na wie­dzy zwią­za­na z hi­gie­ną


Źródła:

Wiktionary

Higienizacyjny

→ hi­gie­ni­za­cja


Patrz:higienizacja

Źródła:

SJP.pl

Higienizować

czy­nić coś hi­gie­nicz­nie czy­stym


Źródła:

SJP.pl

Higrofaniczny

o grzy­bie: zmie­nia­ją­cy barwę pod wpły­wem na­sią­knię­cia wodą


Źródła:

SJP.pl

Higrofil

or­ga­nizm po­trze­bu­ją­cy do swo­je­go by­to­wa­nia sil­nie wil­got­ne­go śro­do­wi­ska (np. dżdżow­ni­ca)


Nie mylić z: Hi­gro­fit (ro­śli­na wil­go­cio­lub­na).

Hi­gro­fil – or­ga­nizm wil­go­cio­lub­ny, przy­sto­so­wa­ny do życia w śro­do­wi­sku o dużej wil­got­no­ści gleby i po­wie­trza. Zwie­rzę­ta hi­gro­fil­ne (np. płazy, śli­ma­ki, dżdżow­ni­ce) mają nagi, łatwo wy­sy­cha­ją­cy na­skó­rek. Hi­gro­fi­la­mi jest także więk­szość grzy­bów oraz niek­tó­re ro­śli­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Higrofilność

→ hi­gro­fil­ny


Patrz:higrofilny

Źródła:

SJP.pl

Higrofit

ro­śli­na ży­ją­ca w miej­scach wil­got­nych, wraż­li­wa na nie­do­sta­tek wody


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na wil­go­cio­lub­na


Nie mylić z: Hi­gro­fil (or­ga­nizm wil­go­cio­lub­ny).

Hi­gro­fit – ro­śli­na zaj­mu­ją­ca sied­li­ska o dużej wil­got­no­ści za­rów­no gleby, jak i po­wie­trza. Ty­po­we hi­gro­fi­ty wy­stę­pu­ją w dol­nych pię­trach lasów tro­pi­kal­nych. Są to ga­tun­ki be­go­nii, glok­sy­nii i inne. W la­sach eu­ro­pej­skich cechy hi­gro­fi­tów po­sia­da­ją szcza­wik za­ję­czy, piż­ma­czek wio­sen­ny, nie­cier­pek po­spo­li­ty, czy za­wi­lec ga­jo­wy; wśród ro­ślin upraw­nych są to po­mi­dor, ziem­niak, ka­pu­sta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Higrofitowy

przy­miot­nik od: hi­gro­fit


Źródła:

SJP.pl

Higrofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed pły­na­mi, wil­go­cią, parą wodną itp.


Źródła:

SJP.pl

Higrograf

sa­mo­pi­szą­ca od­mia­na hi­gro­me­tru (urzą­dze­nia do po­mia­ru wil­got­no­ści po­wie­trza)


Hi­gro­graf – hi­gro­metr sa­mo­czyn­nie re­je­stru­ją­cy stan i zmia­ny wil­got­no­ści gazów (np.po­wie­trza), przy­rząd wy­ko­rzy­sty­wa­ny w me­te­o­ro­lo­gii. Zapis zmian wil­got­no­ści gazu w cza­sie do­ko­ny­wa­ny jest przez hi­gro­graf na przy­kład na wy­ska­lo­wa­nym pasku pa­pie­ru na­cią­gnię­tym na bęben.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Higrogram

zapis ba­da­nia wil­got­no­ści po­wie­trza za po­mo­cą hi­gro­gra­fu


Źródła:

SJP.pl

Higrometr

mier­nik wil­got­no­ści po­wie­trza; wil­go­cio­mierz; wil­got­no­ścio­mierz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do po­mia­ru wil­got­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Higrometria

Hi­gro­me­tria (gr. "hy­grós" - wil­got­ny, mokry; "metréō" - mie­rzę) - dział me­tro­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się me­to­da­mi po­mia­rów wil­got­no­ści gazów, zwła­szcza po­wie­trza. Znaj­du­je za­sto­so­wa­nie głów­nie w me­dy­cy­nie, kon­ser­wa­cji dzieł sztu­ki oraz bu­do­wie urzą­dzeń słu­żą­cych do kli­ma­ty­za­cji po­mie­szczeń. Przy­rzą­dy uży­wa­ne do po­mia­ru wil­got­no­ści gazów to hi­gro­me­try.


Źródła:

Wikipedia

Higrometryczny

→ hi­gro­metr


Patrz:higrometr

Źródła:

SJP.pl

Higroskop

przy­rząd po­ka­zu­ją­cy po­ziom wil­got­no­ści po­wie­trza


Źródła:

SJP.pl

Higroskopijność

włas­ność niek­tó­rych ciał, która po­le­ga na łat­wo­ści po­chła­nia­nia wody i pary wod­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dat­ność niek­tó­rych sub­stan­cji na wchła­nia­nie wil­go­ci;


Hi­gro­sko­pij­ność – zdol­ność niek­tó­rych sub­stan­cji do wchła­nia­nia wil­go­ci lub wią­za­nia się z wodą. Woda ta może po­cho­dzić z pary wod­nej znaj­du­ją­cej się w po­wie­trzu, z wil­go­ci znaj­du­ją­cej się w grun­cie, z rosy osa­dza­ją­cej się na po­wierzch­ni sub­stan­cji itp. Po­chła­nia­nie wy­stę­pu­je wtedy, gdy woda prze­ni­ka z miej­sca kon­tak­tu z ma­te­ria­łem hi­gro­sko­pij­nym do jego wnę­trza. Od­by­wać się to może na różne spo­so­by.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Higroskopijny

odz­na­cza­ją­cy się ten­den­cją do po­chła­nia­nia wody, pary wod­nej


przy­miot­nik

 (1.1) chem. farm. szyb­ko i łatwo wchła­nia­ją­cy (ab­sor­bu­ją­cy) wodę z oto­cze­nia, naj­czę­ściej w po­sta­ci pary wod­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Higroskopowy

przy­miot­nik od: hi­gro­skop


Źródła:

SJP.pl

Higrostat

urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie re­gu­lu­ją­ce wil­got­ność po­wie­trza; hu­mi­do­stat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czuj­nik utrzyj­mu­ją­cy wy­bra­ny po­ziom wil­got­no­ści w po­wie­trzu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Higrotropizm

ruch or­ga­nów ro­ślin spo­wo­do­wa­ny lo­kal­ną róż­ni­cą wil­got­no­ści śro­do­wi­ska; hy­dro­tro­pizm


Źródła:

SJP.pl

Higrotyczny

→ hi­gro­tyzm; hi­gro­mor­ficz­ny


Źródła:

SJP.pl

Hikikomori

1. cią­głe sie­dze­nie w domu i zer­wa­nie kon­tak­tów ze spo­łe­czeń­stwem;
2. osoba cier­pią­ca na taki syn­drom


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­ro­ba cy­wi­li­za­cyj­na po­le­ga­ją­ca na tym, że jed­nost­ka staje się sa­mot­ni­kiem, zaz­wy­czaj po­zo­sta­ją­cym w izo­la­cji w jed­nym po­ko­ju przez bar­dzo długi czas;


Hi­ki­ko­mo­ri (jap. 引きこもり, 引き籠もり, 引き篭もり) – słowo (rze­czow­nik od­cza­sow­ni­ko­wy) w ję­zy­ku ja­poń­skim, po­cho­dzą­ce od cza­sow­ni­ka "hi­ki­ko­mo­ru" oz­na­cza­ją­ce­go „wej­ście do środ­ka i nie­wy­cho­dze­nie na zew­nątrz”, „ogra­ni­cze­nie się do prze­by­wa­nia w zam­knię­tej prze­strze­ni, domu, po­ko­ju”. "Hi­ki­ko­mo­ri" ma także zna­cze­nie „wa­ga­rów” ("futōkō" 不登校) lub „od­mo­wy pój­ścia, uczę­szcza­nia do szko­ły” ("tōkō-kyohi" 登校拒否).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiking

[czy­taj: haj­king] pie­sza wę­drów­ka poza mia­stem, zwy­kle w gó­rach


Hi­king – forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej po­le­ga­ją­ca na pie­szych wę­drów­kach po szla­kach w na­tu­ral­nych śro­do­wi­skach, ta­kich jak lasy, góry, łąki czy te­re­ny wiej­skie. Za­ję­cie to trwa zaz­wy­czaj nie dłu­żej niż jeden dzień. Słowo „hi­king” po­cho­dzi z an­giel­skie­go „hike”, co oz­na­cza pie­szą wę­drów­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hikingowy

→ hi­king [czy­taj: haj­kin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Hikora

ro­dzaj drze­wa orze­cho­wa­te­go


Źródła:

SJP.pl

Hikorowy

przy­miot­nik od: hi­ko­ra


Źródła:

SJP.pl

Hilal

półk­się­życ, sym­bol is­la­mu


Źródła:

SJP.pl

Hilaria

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;


– żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Hi­la­ry. Jego pa­tron­ką jest św. Hi­la­ria, matka św. Afry.

Hi­la­ria imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 stycz­nia, 12 sierp­nia i 27 li­sto­pa­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hilarostwo

Hi­la­ry z mał­żon­ką; Hi­la­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Hilarotragedia

ulu­bio­ny w dol­nych Wło­szech ro­dzaj farsy, wy­śmie­wa­ją­cej le­gen­dy


Źródła:

SJP.pl

Hilarowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Hilarowie

Hi­la­ry z mał­żon­ką; Hi­la­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Hilarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hi­la­re­go lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Hi­la­re­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hilary

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


(łac. "laris", z gr. "larós" – we­so­ły, po­god­ny, ra­dos­ny) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­sko-grec­kie­go. Od tego imie­nia pow­sta­ła sta­ro­pol­ska forma skró­co­na (zdrob­nia­ła, spie­szczo­na) La­rysz, ut­wo­rzo­na za po­mo­cą po­pu­lar­nej w imien­nict­wie pol­skim, a także ru­skim tech­ni­ki uci­na­nia na­gło­su.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hilbert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Hilda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hilda – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go wy­wo­dzą­ce się od słowa "hild" – walka.

Czę­sto bywa zdrob­nie­niem od imie­nia Hil­de­gar­da, nie jest jed­nak toż­sa­me z tym imie­niem. Od­po­wied­ni­kiem w ję­zy­ku wę­gier­skim jest Il­di­kó, w ro­syj­skim Gilda (Гильда).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hildebrandt

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hildegarda

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hildegardziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hil­de­gar­dy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Hildenbrandia

hil­den­bran­dia rzecz­na - ga­tu­nek słod­ko­wod­ne­go kras­no­ro­stu


Hil­den­bran­dia – ro­dzaj mor­skich kras­no­ro­stów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hildenbrandiowate

ro­dzi­na kras­no­ro­stów


Źródła:

SJP.pl

Hildzia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Hilda


Źródła:

Wiktionary

Hilea

wil­got­ny las tro­pi­kal­ny


Źródła:

SJP.pl

Hilemorfizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny przez Ary­sto­te­le­sa, zgod­nie z któ­rym ist­nie­nie i funk­cjo­no­wa­nie obiek­tów przy­rod­ni­czych opie­ra się na za­sa­dzie po­łą­cze­nia ze sobą dwóch pra­pier­wiast­ków (pra­przy­czyn): ma­te­rii (gr. hyle) i formy (gr. morp­he); hy­le­mor­fizm


Hi­le­mor­fizm (gr. ὕλη "hylē" – ma­te­ria, μορφή "morphē" – kształt), hy­le­mor­fizm – sta­no­wi­sko w te­o­rii bytu (me­ta­fi­zy­ka) i fi­lo­zo­fii przy­ro­dy do­ty­czą­ce on­tycz­nej bu­do­wy i dzia­ła­nia ciał na­tu­ral­nych. We­dług tej te­o­rii każdy byt jest ukon­sty­tu­o­wa­ny przez ma­te­rię pier­wszą i formę sub­stan­cjal­ną. Za po­mo­cą tego za­ło­że­nia można wy­ja­śnić m.in. fakt zmian sub­stan­cjal­nych – prze­cho­dze­nia jed­nej sub­stan­cji w inne sub­stan­cje, tzn. gi­nię­cia jed­nej sub­stan­cji przy jed­no­czes­nym pow­sta­wa­niu in­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hileozaur

ro­dzaj czwo­ro­noż­ne­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; hy­le­o­za­ur, po­la­kan­to­id


Hi­le­o­za­ur ("Hy­la­e­o­sa­u­rus") – czwo­ro­noż­ny, ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z grupy An­ky­lo­sa­u­ria. Ro­dzaj ten obej­mu­je jeden ga­tu­nek – "Hy­la­e­o­sa­u­rus ar­ma­tus". "Hy­la­e­o­sa­u­rus" oz­na­cza „leśny ja­szczur”, "ar­ma­tus" oz­na­cza uz­bro­jo­ny. Na­da­na zo­sta­ła przez an­giel­skie­go pa­le­on­to­lo­ga, Gi­de­o­na Man­tel­la. Hi­le­o­za­ur był pier­wszym opi­sa­nym an­ky­lo­za­u­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hill

po­pu­lar­ne naz­wi­sko w kra­jach an­glo­sa­skich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hillary

obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Hillman

marka sa­mo­cho­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hilobiologia

dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się sy­ste­ma­ty­ką, struk­tu­rą i wła­ści­wo­ścia­mi eko­lo­gicz­ny­mi le­śnych ze­spo­łów bio­lo­gicz­nych; hy­lo­bio­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Hilobiont

or­ga­nizm ży­ją­cy wy­łącz­nie w śro­do­wi­sku le­śnym; hy­lo­biont


Źródła:

SJP.pl

Hilofil

or­ga­nizm naj­le­piej roz­wi­ja­ją­cy się w śro­do­wi­sku le­śnym; hy­lo­fil


Źródła:

SJP.pl

Hilopatolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o cho­ro­bach lasu i za­bu­rze­niach w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu eko­sy­ste­mów le­śnych; hy­lo­pa­to­log


Źródła:

SJP.pl

Hilopatologia

nauka o cho­ro­bach lasu i za­bu­rze­niach w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu eko­sy­ste­mów le­śnych; hy­lo­pa­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Hiloteizm

dok­try­na utoż­sa­mia­ją­ca ma­te­rię z bó­stwem


Źródła:

SJP.pl

Hilozoizm

we­dług fi­lo­zo­fów przed­so­kra­tycz­nych: po­gląd przy­pi­su­ją­cy życie całej ma­te­rii; hy­lo­zo­izm


Źródła:

SJP.pl

Hilton

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hilum

bliz­na na doj­rza­łym na­sie­niu pow­sta­ła po oder­wa­niu się sznu­recz­ka za­ląż­ko­we­go; zna­czek


Hilum (l. mn. hila) – w bio­lo­gii słowo ma­ją­ce różne zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hilux

model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


Źródła:

SJP.pl

Himalaista

osoba upra­wia­ją­ca wspi­nacz­kę wy­so­ko­gór­ską w Hi­ma­la­jach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek upra­wia­ją­cy hi­ma­la­izm


Hi­ma­la­i­sta – czło­wiek upra­wia­ją­cy hi­ma­la­izm, czyli wspi­nacz­kę wy­so­ko­gór­ską upra­wia­ną w Hi­ma­la­jach lub w in­nych wy­so­kich gó­rach, w któ­rych wy­so­kość szczy­tów prze­kra­cza 7000 m n.p.m. Są to m.in. Ka­ra­ko­rum, Kun­lun, Hin­du­kusz, Pamir, Tien­szan.

Ter­mi­nem tym okre­śla się osoby, które zaj­mu­ją się za­a­wan­so­wa­ną wspi­nacz­ką gór­ską, pro­wa­dzo­ną poza wyz­na­czo­ny­mi szla­ka­mi tu­ry­stycz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Himalaistka

→ hi­ma­la­i­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta upra­wia­ją­ca hi­ma­la­izm


Patrz:himalaista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Himalaistyczny

→ hi­ma­la­izm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hi­ma­la­i­sty­ką, do­ty­czą­cy hi­ma­la­i­sty­ki


Patrz:himalaizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Himalaistyka

wspi­nacz­ka wy­so­ko­gór­ska w Hi­ma­la­jach; hi­ma­la­izm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­cy się Hi­ma­la­ja­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Himalaizm

wspi­nacz­ka wy­so­ko­gór­ska w Hi­ma­la­jach; hi­ma­la­i­sty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wspi­nacz­ka wy­so­ko­gór­ska upra­wia­na w Hi­ma­la­jach;


Hi­ma­la­izm – wspi­nacz­ka wy­so­ko­gór­ska upra­wia­na w Hi­ma­la­jach.

W szer­szym zna­cze­niu hi­ma­la­izm to wspi­nacz­ka, po­dob­na co do cha­rak­te­ru do wspi­nacz­ki w Hi­ma­la­jach, ale upra­wia­na także w in­nych wy­so­kich gó­rach, w któ­rych wy­so­kość szczy­tów prze­kra­cza 7000 m n.p.m. Są to Ka­ra­ko­rum, Kun­lun, Hin­du­kusz, Pamir, Tien­szan, Daxue Shan. Hi­ma­la­izm za­li­cza­ny jest przez firmy ubez­pie­cze­nio­we do spor­tów ek­stre­mal­nych. Hi­ma­la­izm jest lo­kal­ną od­mia­ną al­pi­niz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Himalaja

ro­dzaj ma­sa­żu re­lak­su­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Himalaje

prze­no­śnie: górna gra­ni­ca cze­goś, szczyt, mak­si­mum


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przen. naj­wyż­sze na­tę­że­nie cze­goś


Hi­ma­la­je – naj­wyż­szy łań­cuch gór­ski na Ziemi.

Łań­cuch Hi­ma­la­jów leży w po­łud­nio­wej Azji, ma ponad 2,5 tys. km dłu­go­ści i około 250 km sze­ro­ko­ści. Roz­cią­ga się na te­re­nach na­le­żą­cych do Pa­ki­sta­nu, Indii, Chin (Ty­be­tu), Ne­pa­lu i Bhu­ta­nu. W Hi­ma­la­jach znaj­du­je się aż 10 z 14 ośmio­ty­sięcz­ni­ków świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Himalajski

przy­miot­nik od: Hi­ma­la­je


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hi­ma­la­jów, zwią­za­ny z Hi­ma­la­ja­mi, po­cho­dzą­cy z Hi­ma­la­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Himalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. nimfa z wyspy Rodos, jedna z ko­cha­nek Zeusa;

 (1.2) astr. jeden z księ­ży­ców Jo­wi­sza;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Himation

wierzch­nie okry­cie no­szo­ne na chi­to­nie


Hi­ma­tion (stgr. ἱμάτιον himátion) – wierzch­nie okry­cie męż­czyzn i ko­biet w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, bę­dą­ce pro­stą sztu­ką ma­te­ria­łu uło­żo­ną w fałdy.

Pier­wot­nie oz­na­cza­ją­cy w ogóle szatę bądź okry­cie, sta­no­wił na­rzut­kę (περίβλημα) na spod­nią odzież. Był to pro­sto­kąt­ny płat grub­szej tka­ni­ny, zwy­kle weł­nia­nej (także z lnu), któ­rym spo­wi­ja­no się jak sze­ro­ką płach­tą; wszedł w uży­cie pod ko­niec VI wieku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Himilsbach

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Himmelkommando

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwara. obo­zo­wa grupa więź­niów, któ­rzy tran­spor­tu­ją zwło­ki z miej­sca za­bi­cia do kre­ma­to­rium


Źródła:

Wiktionary

Hims

mia­sto w Syrii; Homs


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Syrii w do­li­nie rzeki Oron­tes;

 (1.2) geogr. adm. mu­ha­fa­za w Syrii z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Him­sie (1.1);


Hims, Homs ( ‏حمص‎, ‏ܚܡܨ‎) – mia­sto w za­chod­niej Syrii, w oazie Pu­sty­ni Sy­ryj­skiej w do­li­nie rzeki Oron­tes, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy Hims, po­ło­żo­ny na linii ko­le­jo­wej Alep­po–Da­ma­szek.

Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto Syrii. W spi­sie po­wszech­nym z 2004 roku li­czy­ło 652 609 miesz­kań­ców[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hin

za­i­mek wska­zu­ją­cy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. tam


Hin eg. "hnw" – sta­ro­żyt­na miara ob­ję­to­ści, uży­wa­na m.in. do pły­nów i ziar­na.

W Egip­cie równy był 0,47 litra, u He­braj­czy­ków równy około 6 lub 3,6 lub też 7 li­trów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hinajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu opar­ty na na­u­kach Buddy i dą­że­niu do osią­gnię­cia nir­wa­ny; the­ra­wa­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa bar­dziej tra­dy­cyj­nych szkół wczes­ne­go bud­dyz­mu, na­da­na przez ich opo­nen­tów;

 (1.2) nie­pra­wi­dło­wafakt., lecz czę­sto uży­wa­na nazwa bud­dyj­skiej szko­ły the­ra­va­da


Hi­na­ja­na – nazwa „hīnayāna” (sanskr. हीनयान; chiń. "xia­os­heng" 小乘, kor. "sosŭng" 소승, jap. "shōjō", wiet. "tiểu thừa") oz­na­cza "Po­drzęd­ny Po­jazd", "Gor­szy Wóz", "Niż­szy Wóz" (we­dług Pali Text So­cie­ty: "hina" = 1. gor­szy, niż­szy, 2. po­zba­wio­ny), choć czę­sto tłu­ma­czy się tę nazwę jako "Mały Wóz".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hinajanista

wyz­naw­ca hi­na­ja­ny (kie­run­ku bud­dyz­mu)


Źródła:

SJP.pl

Hinajanistyczny

→ hi­na­ja­na


Patrz:hinajana

Źródła:

SJP.pl

Hinc

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hind.

skrót od: hin­du­ski


Źródła:

SJP.pl

Hindenburg

słyn­ny nie­miec­ki ste­ro­wiec, naj­więk­szy sta­tek po­wietrz­ny w hi­sto­rii; w 1936 od­by­wał re­gu­lar­ne loty tran­sat­lan­tyc­kie mię­dzy Niem­ca­mi a USA; 6 maja 1937 pod­czas lą­do­wa­nia za­pa­lił się w po­wie­trzu i uległ zni­szcze­niu, zgi­nę­ło wów­czas 36 osób


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hindi

jeden z ję­zy­ków no­wo­in­dyj­skich, język urzę­do­wy Indii


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język urzę­do­wy Indii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hindostan

nazwa Indii wy­wo­dzą­ca się z ję­zy­ka per­skie­go; Hin­du­stan


Źródła:

SJP.pl

Hindostański

przy­miot­nik od: Hin­du­stan; hin­du­stań­ski


Źródła:

SJP.pl

Hinduista

1. wyz­naw­ca hin­du­iz­mu; hin­dus
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hin­du­i­sty­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca hin­du­iz­mu

 (1.2) nauk. spe­cja­li­sta w za­kre­sie hin­du­i­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hinduistka

→ hin­du­i­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta, która wyz­na­je hin­du­izm


Patrz:hinduista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hinduistyczny

→ hin­du­izm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z hin­du­iz­mem, do­ty­czą­cy hin­du­iz­mu


Patrz:hinduizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hinduizm

mo­no­te­i­stycz­na re­li­gia in­dyj­ska bę­dą­ca kon­ty­nu­a­cją we­dyz­mu i bra­mi­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. rel. grupa wie­rzeń re­li­gij­nych wyz­na­wa­nych głów­nie na Pół­wy­spie In­dyj­skim;


Hin­du­izm – okre­śle­nie zbior­cze na grupę wie­rzeń re­li­gij­nych, wyz­na­wa­nych głów­nie na Pół­wy­spie In­dyj­skim.

Roz­ma­i­te odła­my hin­du­iz­mu wyz­na­je ponad 1 mi­liard ludzi, z któ­rych ok. 910 mi­lio­nów miesz­ka w In­diach i Ne­pa­lu (łącz­nie). Inne pań­stwa ze znacz­nym od­set­kiem hin­du­i­stów to: Ban­gla­desz, Sri Lanka, Pa­ki­stan, In­do­nez­ja, Sin­ga­pur, Gu­ja­na, Su­ri­nam, Fidżi, Ma­u­ri­tius, Try­ni­dad i To­ba­go, Re­pu­bli­ka Po­łud­nio­wej Afry­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hindukuski

→ Hin­du­kusz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hin­du­ku­szem, do­ty­czą­cy Hin­du­ku­szu


Patrz:Hindukusz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hindukusz

pasmo gór­skie mie­szczą­ce się w Pa­ki­sta­nie, Af­ga­ni­sta­nie i In­diach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w środ­ko­wej czę­ści Azji le­żą­ce w pół­noc­no-za­chod­nim Pa­ki­sta­nie oraz środ­ko­wym i wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie;


Hin­du­kusz (pasz­to: هندوکش; lub Hindu Kūh = هندوکوه i Kūh-e Hind = کوه هند) – łań­cuch gór­ski w środ­ko­wej czę­ści Azji mie­szczą­cy się w pół­noc­no-za­chod­nim Pa­ki­sta­nie oraz cen­tral­nym i wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie. Hin­du­kusz gra­ni­czy z gó­ra­mi Safed Koh na za­cho­dzie, na­to­miast od wscho­du – z wy­ży­ną Pa­mi­ru, gó­ra­mi Ka­ra­ko­rum oraz z Hi­ma­la­ja­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hindus

wyz­naw­ca hin­du­iz­mu; hin­du­i­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Indii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hinduska

→ hin­dus


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Indii


Patrz:hindus

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hinduski

do­ty­czą­cy Hin­du­sów, wła­ści­wy Hin­du­som


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Indii, do­ty­czą­cy Indii lub Hin­du­sów

 (1.2) rel. zwią­za­ny z hin­du­iz­mem

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) D. zob. hin­du­ska.


Patrz:hindus

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hinduskość

→ hin­du­ski


Patrz:hinduski

Źródła:

SJP.pl

Hindustan

nazwa Indii wy­wo­dzą­ca się z ję­zy­ka per­skie­go; Hin­do­stan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) inna nazwa Indii wy­wo­dzą­ca się z ję­zy­ka per­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hindustani

język po­tocz­ny uży­wa­ny w Indii i w Pa­ki­sta­nie


Źródła:

SJP.pl

Hindustański

przy­miot­nik od: Hin­du­stan; hin­do­stań­ski


Źródła:

SJP.pl

Hindutwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. współ­czes­na hin­du­ska ide­o­lo­gia po­pu­li­stycz­no-na­cjo­na­li­stycz­na


Źródła:

Wiktionary

Hinterland

[czy­taj: HINterland] za­ple­cze;
1. te­re­ny po­ło­żo­ne z dala od cy­wi­li­za­cji, oś­rod­ków prze­my­słu, morza itp.; in­te­rior;
2. kraj prze­ka­zu­ją­cy (zwła­szcza pod przy­mu­sem) in­ne­mu środ­ki spo­żyw­cze, ma­te­ria­ły, sprzęt itp.


Hin­ter­land (pl. "za­ple­cze") – ter­min oz­na­cza­ją­cy teren po­ło­żo­ny z dala od oś­rod­ków cy­wi­li­za­cji. Naj­czę­ściej był usy­tu­o­wa­ny w głębi kraju, bez do­stę­pu do morza. Z te­re­nów tych do­star­cza­no do ob­sza­rów za­lud­nio­nych żyw­ność, róż­ne­go ro­dza­ju su­row­ce itp.

W daw­nych kra­jach typu ko­lo­nial­ne­go, szcze­gól­nie w Afry­ce, za­leż­ność taka była pod tzw. przy­mu­sem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hinz

[czy­taj: hinc] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Hiob

po­stać bi­blij­na; Job


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. czło­wiek zno­szą­cy nie­spra­wied­li­we, nie­za­słu­żo­ne cier­pie­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiobek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: hiob


Źródła:

Wiktionary

Hiobowy

1. taki jak u Hioba, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Hioba - bi­blij­ne­go pa­triar­chy; jo­bo­wy;
2. tra­gicz­ny, smut­ny, okrop­ny, pełen cier­pie­nia; jo­bo­wy;
3. hio­bo­wa wieść, wia­do­mość - wia­do­mość o tra­ge­dii, nie­szczę­ściu;
4. hio­bo­wy po­cie­szy­ciel - osoba pró­bu­ją­ca prze­ko­nać przy­ja­cie­la, że nie­szczę­ście na­stą­pi­ło z jego winy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hio­bem, do­ty­czą­cy hioba

 (1.2) ża­łos­ny, bo­le­ją­cy, bo­les­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hioforba

hio­for­ba bu­tel­ko­wa - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Hiolski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Hioscyjamina

Hio­scy­ja­mi­na, -atro­pi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id tro­pa­no­wy, enan­cjo­mer atro­pi­ny o kon­fi­gu­ra­cji "S" przy ato­mie 2 grupy fe­ny­lo­pro­pa­nia­no­wej. Sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie w po­sta­ci chlo­ro­wo­dor­ku lub siar­cza­nu, jed­nak o wiele rza­dziej od ra­ce­micz­nej atro­pi­ny (od któ­rej ma sil­niej­sze dzia­ła­nie).


Źródła:

Wikipedia

Hioscyna

zwią­zek or­ga­nicz­ny dzia­ła­ją­cy po­ra­ża­ją­co na za­koń­cze­nia ner­wów przyw­spół­czul­nych oraz nar­ko­tycz­nie na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy; sko­po­la­mi­na


Źródła:

SJP.pl

Hip

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość (z wy­ra­że­nia: hip, hip, hura!)


Źródła:

SJP.pl

Hip-Hop

hip hop;
1. sub­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa wy­wo­dzą­ca się ze Sta­nów Zjed­no­czo­nych, któ­rej cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ele­men­ta­mi są mu­zy­ka (rap), ta­niec (bre­ak­dan­ce) i graf­fi­ti;
2. styl w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej wy­wo­dzą­cy się z kul­tu­ry hip­ho­po­wej;
3. jeden ze sty­lów tańca no­wo­czes­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. sub­kul­tu­ra mu­zycz­na, ta­necz­na i wi­zu­al­na wy­wo­dzą­ca się z afro­a­me­ry­kań­skich i por­to­ry­kań­skich spo­łecz­no­ści No­we­go Jorku

 (1.2) muz. styl mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej przy­pi­sa­ny kul­tu­rze hip-hopu (1.1), który ce­chu­je ryt­micz­ne wy­po­wia­da­nie czy re­cy­to­wa­nie ry­mu­ją­cych się słów do wy­raź­ne­go akom­pa­nia­men­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hip-Hopolo

ga­tu­nek mu­zy­ki nie­u­mie­jęt­nie na­śla­du­ją­cy hip-hop, przy­po­mi­na­ją­cy bar­dziej disco polo; hip­ho­po­lo


Hip-ho­po­lo – pe­jo­ra­tyw­ny ter­min okre­śla­ją­cy na­gra­nia z ga­tun­ku hip-hop, na­wią­zu­ją­cy nazwą do nurtu pol­skiej mu­zy­ki ta­necz­nej disco polo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hip-Hopolowiec

osoba two­rzą­ca mu­zy­kę w nur­cie hip-ho­po­lo; hip­ho­po­lo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Hip-Hopolowy

→ hip-ho­po­lo; hip­ho­po­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Hip-Hopowiec

hip­ho­po­wiec;
1. osoba na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry hip­ho­po­wej;
2. osoba two­rzą­ca mu­zy­kę hip­ho­po­wą;
3. osoba tań­czą­ca hip-hop


Źródła:

SJP.pl

Hip-Hopowy

do­ty­czą­cy hip-hopu, wła­ści­wy hip-ho­po­wi; hip­ho­po­wy


przy­miot­nik

 (1.1) muz. cho­re­ogr. odzież. do­ty­czą­cy hip-hopu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hip.

skrót od: hi­po­te­ka, hi­po­tecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Hiparch

Hip­parch, Hip­par­chos;
1. tyran ateń­ski, młod­szy brat Hip­pia­sza (zmarł 514 p.n.e.);
2. grec­ki astro­nom po­cho­dzą­cy z Bi­ty­nii (190 p.n.e. - 120 p.n.e.)


Źródła:

SJP.pl

Hiparion

koń ko­pal­ny o ma­łych roz­mia­rach i lek­kiej bu­do­wie


Źródła:

SJP.pl

Hipcio

zdrob­nia­le o hi­po­po­ta­mie, zwła­szcza mło­dym; hipek, hi­po­po, hi­po­po­ta­mek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. zdrobn. od: hi­po­po­tam


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipciowy

→ hip­cio; hip­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Hipeastrum

wie­lo­let­nia ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; zwart­ka; zwart­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Hipek

1. ek­spre­syw­nie: hi­po­po­tam; hip­cio, hi­po­po, hi­po­po­ta­mek;
2. po­tocz­nie:
a) fi­gur­ka wy­o­bra­ża­ją­ca jakąś po­stać;
b) hi­per­mar­ket;
c) zwart­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. hip­cio


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiper

ek­stra, super;
1. w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym: wspa­nia­ły, fan­ta­stycz­ny, zna­ko­mi­ty, świet­ny;
2. w uży­ciu przy­słów­ko­wym: wspa­nia­le, fan­ta­stycz­nie, zna­ko­mi­cie, świet­nie


Źródła:

SJP.pl

Hiper-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na nad­miar lub po­nad­wy­mia­ro­wość cze­goś albo wska­zu­ją­cy na wiel­kość lub wy­so­ki po­ziom cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Hiperaktywność

→ hi­pe­rak­tyw­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co hi­pe­rak­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są hi­pe­rak­tyw­ni


Patrz:hiperaktywny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiperaktywny

1. nad­mier­nie ruch­li­wy i nad­po­bud­li­wy, zwy­kle w wy­ni­ku za­bu­rzeń ne­u­ro­lo­gicz­nych;
2. po­tocz­nie: niez­wy­kle ak­tyw­ny, prze­ja­wia­ją­cy ini­cja­ty­wę ponad miarę; su­pe­rak­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Hiperalgezja

w me­dy­cy­nie: nad­wraż­li­wość na ból


Hi­pe­ral­gez­ja (prze­czu­li­ca bó­lo­wa) – zwięk­szo­na od­po­wiedź bó­lo­wa na bo­dziec, który w pra­wi­dło­wych wa­run­kach wy­wo­łu­je ból. We­dług de­fi­ni­cji Mię­dzy­na­ro­do­we­go To­wa­rzy­stwa Ba­da­nia Bólu (IASP) hi­pe­ral­gez­ja oz­na­cza zwięk­szo­ny ból wy­wo­ła­ny bodź­cem, który nor­mal­nie jest bo­les­ny. Jest ob­ja­wem kli­nicz­nym i sama w sobie nie okre­śla me­cha­niz­mu od­po­wie­dzial­ne­go za zwięk­szo­ną wraż­li­wość bó­lo­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperalimentacja

odży­wia­nie wy­łącz­nie do­żyl­ne


Źródła:

SJP.pl

Hiperamonemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie me­ta­bo­licz­ne ob­ja­wia­ją­ce się zwięk­szo­nym ponad do­pu­szczal­ny po­ziom stę­że­niem amo­nia­ku w su­ro­wi­cy krwi;


Hi­pe­ra­mo­ne­mia – za­bu­rze­nie me­ta­bo­licz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się zwięk­szo­nym ponad do­pu­szczal­ny po­ziom stę­że­niem amo­nia­ku w su­ro­wi­cy krwi. W za­leż­no­ści od przy­czy­ny wy­róż­nia się hi­pe­ra­mo­ne­mię pier­wot­ną i wtór­ną.

Hi­pe­ra­mo­ne­mia pier­wot­na jest spo­wo­do­wa­na wro­dzo­ny­mi błę­da­mi me­ta­bo­liz­mu, które po­le­ga­ją na braku lub zmniej­sze­niu ak­tyw­no­ści en­zy­mów dzia­ła­ją­cych w cyklu mocz­ni­ko­wym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperastenia

w me­dy­cy­nie: silne osła­bie­nie or­ga­niz­mu, zwy­kle po dłu­gotr­wa­łej cho­ro­bie


Źródła:

SJP.pl

Hiperbaria

hi­per­ba­ria tle­no­wa - usz­ko­dze­nie or­ga­niz­mu w wy­ni­ku dzia­ła­nia at­mos­fe­ry tle­no­wej o ci­śnie­niu kil­ku­krot­nie wyż­szym od nor­mal­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Hiperbilirubinemia

pod­wyż­szo­ne stę­że­nie bi­li­ru­bi­ny w su­ro­wi­cy krwi; żół­tacz­ka


Hi­per­bi­li­ru­bi­ne­mia – ter­min me­dycz­ny okre­śla­ją­cy pod­wyż­szo­ny po­ziom bi­li­ru­bi­ny w su­ro­wi­cy krwi.

Pra­wi­dło­wy po­ziom bi­li­ru­bi­ny cał­ko­wi­tej w su­ro­wi­cy krwi czło­wie­ka wy­no­si 0,3–1,0 mg/dl lub 5,1–17,0 μmol/l.

Pod­wyż­sze­nie po­zio­mu bi­li­ru­bi­ny po­wy­żej 5 mg% po­wo­du­je za­żół­ce­nie po­włok i oczu i jest na­zy­wa­ne żół­tacz­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperbola

1. motyw sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na ce­lo­wej prze­sa­dzie w opi­sie cze­goś, np. morze krwi; prze­sad­nia;
2. ro­dzaj pła­skiej krzy­wej ma­te­ma­tycz­nej o dwóch od­da­la­ją­cych się ra­mio­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. zbiór punk­tów, któ­rych bezwz­ględ­na war­tość róż­ni­cy od­le­gło­ści od dwóch usta­lo­nych punk­tów jest stała;

 (1.2) liter. za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­ol­brzy­mie­niu, prze­ja­skra­wie­niu cech przed­mio­tów, osób, zja­wisk;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperboliczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hi­per­bo­licz­nie


Źródła:

SJP.pl

Hiperboliczność

→ hi­per­bo­licz­ny


Patrz:hiperboliczny

Źródła:

SJP.pl

Hiperboliczny

1. w kształ­cie hi­per­bo­li;
2. wy­ko­rzy­stu­ją­cy hi­per­bo­lę jako śro­dek sty­li­stycz­ny;
3. funk­cje hi­per­bo­licz­ne - w ma­te­ma­ty­ce: klasa funk­cji ele­men­tar­nych o włas­no­ściach zbli­żo­nych do funk­cji try­go­no­me­trycz­nych;
4. pręd­kość hi­per­bo­licz­na - w me­cha­ni­ce nieba: pręd­kość umoż­li­wia­ją­ca od­da­le­nie się od ciała nie­bie­skie­go na do­wol­ną od­le­głość, więk­sza od pręd­ko­ści uciecz­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. wy­ra­żo­ny przy po­mo­cy hi­per­bo­li; pełny wy­ol­brzy­mień

 (1.2) mat. bę­dą­cy hi­per­bo­lą lub z nią zwią­za­ny; da­ją­cy się hi­per­bo­lą wy­ra­zić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiperbolizacja

wy­ol­brzy­mie­nie, prze­sad­ne przed­sta­wie­nie ja­kie­goś zja­wi­ska, osoby lub czynu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uży­wa­nie hi­per­bo­li, zwro­tów hi­per­bo­licz­nych

 (1.2) prze­sa­dza­nie, wy­ol­brzy­mia­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiperbolizm

skłon­ność do po­słu­gi­wa­nia się prze­sa­dą, prze­ry­so­wa­niem jako środ­kiem sty­li­stycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Hiperbolizować

wy­ol­brzy­miać coś, na­da­wać cze­muś więk­sze zna­cze­nie, niż jest ono na­praw­dę


Źródła:

SJP.pl

Hiperboloida

po­wierzch­nia nie­o­gra­ni­czo­na stop­nia dru­gie­go ma­ją­ca śro­dek sy­me­trii i 3 wza­jem­nie pro­sto­pa­dłe osie sy­me­trii, ut­wo­rzo­na przez obrót hi­per­bo­li do­o­ko­ła jej osi sy­me­trii


Hi­per­bo­lo­i­da – nie­o­gra­ni­czo­na, nie­roz­wi­jal­na po­wierzch­nia dru­gie­go stop­nia (kwa­dry­ka), pow­sta­ła przez obrót hi­per­bo­li wokół osi sy­me­trii hi­per­bo­li ro­złącz­nej z nią (hi­per­bo­lo­i­da jed­no­po­wło­ko­wa) lub osi pro­sto­pa­dłej do po­przed­niej, prze­cho­dzą­cej przez oba wierz­choł­ki hi­per­bo­li (hi­per­bo­lo­i­da dwu­po­wło­ko­wa), a także każda otrzy­ma­na z ta­kiej przez przeksz­tał­ce­nie afi­nicz­ne prze­strze­ni. Każda hi­per­bo­lo­i­da ma śro­dek sy­me­trii oraz co najm­niej trzy osie i trzy pła­szczyz­ny sy­me­trii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperboloidalny

ma­ją­cy kształt hi­per­bo­lo­i­dy


Źródła:

SJP.pl

Hiperborejczycy

prze­sta­rza­le: miesz­ka­niec kra­jów pół­noc­nych


Źródła:

SJP.pl

Hiperborejczyk

prze­sta­rza­le: miesz­ka­niec kra­jów pół­noc­nych


Źródła:

SJP.pl

Hiperborejski

→ hi­per­bo­rej­czyk


Patrz:hiperborejczyk

Źródła:

SJP.pl

Hiperchloremia

pod­wyż­szo­ne stę­że­nie chlo­ru we krwi


Źródła:

SJP.pl

Hipercholesterolemia

zbyt wy­so­kie stę­że­nie cho­le­ste­ro­lu we krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. fizj. pod­wyż­szo­ne ponad normę stę­że­nie cho­le­ste­ro­lu we krwi;


Hi­per­cho­le­ste­ro­le­mia (łac. "hy­per­cho­le­ste­ro­le­mia") – pod­wyż­szo­ne po­wy­żej normy stę­że­nie cho­le­ste­ro­lu w oso­czu krwi. Nie jest to scho­rze­nie, ale nie­pra­wi­dło­wość me­ta­bo­licz­na, która może to­wa­rzy­szyć innym cho­ro­bom i jest waż­nym czyn­ni­kiem ry­zy­ka wy­stą­pie­nia wielu cho­rób ukła­du krą­że­nia, jak zawał serca, udar mózgu i inne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperchromia

zwięk­szo­na za­war­tość he­mo­glo­bi­ny w krwin­ce czer­wo­nej; nad­barw­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Hiperdulia

prze­sad­na, nadz­wy­czaj­na cześć od­da­wa­na Matce Bożej


Źródła:

SJP.pl

Hiperemia

nad­mier­ne roz­sze­rze­nie i wy­peł­nie­nie krwią na­czyń krwio­no­śnych; przekr­wie­nie


Źródła:

SJP.pl

Hipererotyzm

nad­mier­ny, anor­mal­ny ero­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Hiperesteta

czło­wiek prze­sad­nie lu­bu­ją­cy się we wzru­sze­niach este­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Hiperestetka

→ hi­pe­re­ste­ta


Patrz:hiperesteta

Źródła:

SJP.pl

Hiperestezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. nad­czu­łość, prze­wraż­li­wie­nie; nad­mier­na cho­ro­bli­wa wraż­li­wość;


Źródła:

Wiktionary

Hiperfagia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ne ła­knie­nie;


Hi­per­fa­gia lub po­li­fa­gia (z gr. πολύ - wiele, φαΐ - je­dze­nie) – nad­mier­ne zwięk­sze­nie ła­knie­nia, bę­dą­ce ra­czej rzad­kim ob­ja­wem wi­kła­ją­cym niek­tó­re za­bu­rze­nia ne­u­ro­lo­gicz­ne i psy­chicz­ne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperfokus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. stan głę­bo­kiej kon­cen­tra­cji na okre­ślo­nym te­ma­cie, za­da­niu lub myśl


Źródła:

Wiktionary

Hiperfosfatemia

stan pod­wyż­szo­ne­go po­zio­mu fos­fo­ra­nów w su­ro­wi­cy krwi


Hi­per­fos­fa­te­mia – stan, w któ­rym do­cho­dzi do zwięk­sze­nia stę­że­nia fos­fo­ra­nów nie­or­ga­nicz­nych w su­ro­wi­cy krwi ponad 1,4 mmol/l.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperfragment

jądro ato­mo­we za­wie­ra­ją­ce hi­pe­ron (nietr­wa­łą cząst­kę sub­ją­dro­wą); hi­per­ją­dro


Źródła:

SJP.pl

Hiperfunkcja

w me­dy­cy­nie: nad­mier­na ak­tyw­ność na­rzą­dów lub or­ga­nów ciała, np. tar­czy­cy, przy­sad­ki móz­go­wej; nad­czyn­ność


Źródła:

SJP.pl

Hiperfunkcyjny

→ hi­per­funk­cja


Patrz:hiperfunkcja

Źródła:

SJP.pl

Hipergamia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­bie­ra­nie przez ko­bie­tę part­ne­ra ży­cio­we­go o po­zy­cji spo­łecz­nej wyż­szej lub co najm­niej po­dob­nej do swo­jej


Hi­per­ga­mia (gr. "ὑπέρ, hyper" nad, po­wy­żej i "γάμος, gamos" mał­żeń­stwo) – ter­min uży­wa­ny w na­u­kach spo­łecz­nych do prak­ty­ki po­ślu­bia­nia mał­żon­ka z wyż­szej kasty lub o wyż­szym sta­tu­sie spo­łecz­nym. Po­tocz­nie okre­śla się tym ter­mi­nem także prak­ty­kę po­szu­ki­wa­nia do związ­ku part­ne­ra wyż­sze­go sta­tu­sem i po­zy­cją spo­łecz­ną. Jest to prak­ty­ko­wa­ne głów­nie przez ko­bie­ty. An­to­nim „hi­po­ga­mia” od­no­si się do od­wrot­no­ści: mał­żeń­stwa z osobą o niż­szej kla­sie spo­łecz­nej lub sta­tu­sie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperglikemia

stan oz­na­cza­ją­cy pod­wyż­szo­ne ponad normę stę­że­nie glu­ko­zy we krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wzrost stę­że­nia glu­ko­zy we krwi po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy normy


Hi­per­gli­ke­mia – wzrost stę­że­nia glu­ko­zy we krwi po­wy­żej gór­nej gra­ni­cy normy, któ­rej pra­wi­dło­we stę­że­nie na czczo wy­no­si 3,9–5,5 mmol/l (70–99 mg/dl). Hi­per­gli­ke­mia stre­so­wa zwią­za­na z ostry­mi sta­na­mi cho­ro­bo­wy­mi jest róż­nie de­fi­nio­wa­na, część au­to­rów przyj­mu­je, że jest to stę­że­nie glu­ko­zy prze­kra­cza­ją­ce 200 mg/dl (11,1 mmol/l) bez wcze­śniej­szej cu­krzy­cy, a inni przyj­mu­ją stę­że­nie glu­ko­zy prze­kra­cza­ją­ce 140 mg/dl przy he­mo­glo­bi­nie gli­ko­wa­nej <6,5 mmol/l.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperglikemiczny

przy­miot­nik od: hi­per­gli­ke­mia


Źródła:

SJP.pl

Hiperglobalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dą­że­nie do mak­sy­mal­nej in­te­gra­cji eko­no­micz­nej ryn­ków po­przez eli­mi­na­cję gra­nic dla hand­lu i ka­pi­ta­łu, czę­sto kosz­tem lo­kal­nych norm


Źródła:

Wiktionary

Hipergol

pa­li­wo do ra­kiet kos­micz­nych


Źródła:

SJP.pl

Hipergraf

roz­sze­rze­nie po­ję­cia grafu (kra­wę­dzie hi­per­gra­fu mogą być in­cy­dent­ne do do­wol­nej licz­by wierz­choł­ków)


Hi­per­graf – roz­sze­rze­nie po­ję­cia grafu. Jego kra­wę­dzie, na­zy­wa­ne hi­per­kra­wę­dzia­mi, mogą być in­cy­dent­ne do do­wol­nej licz­by wierz­choł­ków.

Po­ję­cie hi­per­gra­fu po­ja­wi­ło się w dru­giej po­ło­wie ubie­głe­go stu­le­cia. W 1973 roku fran­cu­ski ma­te­ma­tyk Cla­u­de Berge opu­bli­ko­wał mo­no­gra­fię „Grafy i hi­per­gra­fy”, w któ­rej sfor­ma­li­zo­wał oraz ujed­no­li­cił pod­sta­wo­we de­fi­ni­cje do­ty­czą­ce te­o­rii hi­per­gra­fów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipergrafia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. za­bu­rze­nie po­le­ga­ją­ce na kom­pul­syw­nej po­trze­bie pi­sa­nia


Źródła:

Wiktionary

Hiperhidroza

nad­mier­ne wy­dzie­la­nie potu


Źródła:

SJP.pl

Hiperhydroza

nad­mier­na pro­duk­cja potu; nad­pot­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Hiperinflacja

bar­dzo wy­so­ka in­fla­cja, zwy­kle wy­wo­ła­na za­ła­ma­niem go­spo­dar­ki i sy­ste­mu fi­nan­so­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) utra­ta war­to­ści pie­nią­dza po­wy­żej pięć­dzie­się­ciu pro­cent mie­sięcz­nie


Hi­pe­rin­fla­cja – bar­dzo wy­so­ka in­fla­cja, po­wo­do­wa­na zwy­kle przez cał­ko­wi­te za­ła­ma­nie sy­ste­mu fi­nan­so­we­go kraju (i utra­tę za­u­fa­nia do wa­lu­ty kra­jo­wej) oraz ogrom­ny de­fi­cyt bu­dże­to­wy fi­nan­so­wa­ny przez do­druk pie­nię­dzy. Cho­ciaż zda­nia eko­no­mi­stów róż­nią się mię­dzy sobą, od ja­kie­go po­zio­mu wzrost cen sta­no­wi już hi­pe­rin­fla­cję, czę­sto za umow­ną jej gra­ni­cę przyj­mu­je się utrzy­mu­ją­cy się przez kilka mie­się­cy wzrost cen o co najm­niej 50% mie­sięcz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperinflacyjny

→ hi­pe­rin­fla­cja


Patrz:hiperinflacja

Źródła:

SJP.pl

Hiperjądro

jądro ato­mo­we za­wie­ra­ją­ce hi­pe­ron (nietr­wa­łą cząst­kę sub­ją­dro­wą); hi­per­frag­ment


Hi­per­ją­dro – typ jądra ato­mo­we­go, w któ­rym co najm­niej jeden nu­kle­on zo­stał za­stą­pio­ny hi­pe­ro­nem. Ty­po­wy czas życia ta­kie­go jądra jest mniej­szy niż 10−10 se­kun­dy. Naj­częst­szym przy­pad­kiem hi­per­ją­der są jądra z hi­pe­ro­nem Λ i z Σformula_1

Hi­per­ją­dra po raz pier­wszy w 1952 roku za­ob­ser­wo­wa­li pro­fe­so­ro­wie Ma­rian Da­nysz i Jerzy Pniew­ski z In­sty­tu­tu Fi­zy­ki Doś­wiad­czal­nej Wy­dzia­łu Fi­zy­ki Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperkalcemia

pod­wyż­szo­ny ponad normę po­ziom wap­nia w su­ro­wi­cy krwi


Hi­per­kal­ce­mia – stan pod­wyż­szo­ne­go po­zio­mu wap­nia w su­ro­wi­cy krwi. W za­leż­no­ści od źró­deł za górną gra­ni­cę normy stę­że­nia wap­nia cał­ko­wi­te­go w su­ro­wi­cy uz­na­je się 2,6 mmol/l (10,5 mg/dl) bądź 2,75 mmol/l (11 mg/dl) lub stę­że­nia wap­nia zjo­ni­zo­wa­ne­go po­wy­żej 1,25 mmol/l (5,0 mg/dl). Umiar­ko­wa­na hi­per­kal­ce­mia (<3,0 mmol/l; <12,0 mg/dl) prze­bie­ga zaz­wy­czaj bez żad­nych ob­ja­wów, w cięż­kiej lub gwał­tow­nie na­ra­sta­ją­cej hi­per­kal­ce­mii może dojść do prze­ło­mu hi­per­kal­ce­micz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperkalciuria

Hi­per­kal­ciu­ria – stan cho­ro­bo­wy, po­le­ga­ją­cy na zwięk­szo­nym wy­da­la­niu wap­nia z mo­czem (po­wy­żej 300 mg/dobę u męż­czyzn i po­wy­żej 250 mg u ko­biet).

Przew­le­kła hi­per­kal­ciu­ria może pro­wa­dzić do ka­mi­cy mo­czo­wej (wy­stę­pu­je w 30-60% przy­pad­ków), ne­fro­kal­cy­no­zy i za­bu­rze­nia wy­dal­ni­czej funk­cji nerek.


Źródła:

Wikipedia

Hiperkalemia

pod­wyż­sze­nie po­wy­żej normy stę­że­nia po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi; hi­per­ka­lie­mia


Źródła:

SJP.pl

Hiperkaliemia

pod­wyż­sze­nie po­wy­żej normy stę­że­nia po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi; hi­per­ka­le­mia


Hi­per­ka­lie­mia, hi­per­ka­le­mia, hi­per­po­ta­se­mia – u czło­wie­ka stan, w któ­rym stę­że­nie jonów po­ta­so­wych K+ w su­ro­wi­cy krwi prze­kra­cza przy­ję­tą (umow­ną) war­tość 5,5 mmol/l.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperkapnia

nad­mier­ny wzrost pręż­no­ści dwut­len­ku węgla w krwi tęt­ni­czej; hi­per­kar­bia


Hi­per­kap­nia ( hy­per­cap­nia) – u czło­wie­ka stan pa­to­lo­gicz­nie pod­wyż­szo­ne­go ci­śnie­nia par­cjal­ne­go dwut­len­ku węgla (pCO2) we krwi po­wy­żej 45 mm Hg (6,0 kPa).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperkapniczny

→ hi­per­kap­nia


Patrz:hiperkapnia

Źródła:

SJP.pl

Hiperkarbia

nad­mier­ny wzrost pręż­no­ści dwut­len­ku węgla w krwi tęt­ni­czej; hi­per­kap­nia


Źródła:

SJP.pl

Hiperkataleksa

w wier­szu sy­la­bo­to­nicz­nym: roz­sze­rze­nie ostat­niej stopy w kla­u­zu­li wersu lub przed śred­niów­ką o do­dat­ko­wą sy­la­bę nie­ak­cen­to­wa­ną


Hi­per­ka­ta­lek­sa – do­dat­ko­wa sy­la­ba nie­ak­cen­to­wa­na wy­stę­pu­ją­ca po sy­la­bie ak­cen­to­wa­nej, sta­no­wią­cej ele­ment za­sad­ni­cze­go wzor­ca me­trycz­ne­go. W wer­sy­fi­ka­cji pol­skiej hi­per­ka­ta­lek­sa po­ja­wia się w wier­szach jam­bicz­nych i ana­pe­stycz­nych. Przy­kła­do­wo jam­bicz­ny dzie­wię­cioz­gło­sko­wiec sSsSsSsS(s) dzie­li się na czte­ry stopy sS i hi­per­ka­ta­lek­sę. W wier­szu Adama As­ny­ka "Da­rem­ne żale" wersy nie­pa­rzy­ste są czte­ro­sto­po­we aka­ta­lek­tycz­ne (sSsSsSsS), a wersy pa­rzy­ste trój­sto­po­we hi­per­ka­ta­lek­tycz­ne (sSsSsSs)


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperkatalektyczny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się hi­per­ka­ta­lek­są


Źródła:

SJP.pl

Hiperkeratoza

nad­mier­ny prze­rost zro­go­wa­cia­łe­go na­skór­ka


Hi­per­ke­ra­to­za (łac. "hy­per­ke­ra­to­sis") – znacz­ne po­gru­bie­nie war­stwy ro­go­wej na­skór­ka zwią­za­ne z nad­mier­nym ro­go­wa­ce­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperkinetyczny

1. ze­spół hi­per­ki­ne­tycz­ny - cho­ro­ba serca ob­ja­wia­ją­ca się jego zbyt szyb­ką pracą;
2. za­bu­rze­nie hi­per­ki­ne­tycz­ne, ze­spół hi­per­ki­ne­tycz­ny - ze­spół nad­po­bud­li­wo­ści psy­cho­ru­cho­wej; ADHD


Źródła:

SJP.pl

Hiperkineza

nad­mier­nie wzmo­żo­na ak­tyw­ność ru­cho­wa mię­śni szkie­le­to­wych; hi­per­ki­nez­ja


Źródła:

SJP.pl

Hiperkinezja

nad­mier­nie wzmo­żo­na ak­tyw­ność ru­cho­wa mię­śni szkie­le­to­wych; hi­per­ki­ne­za


Źródła:

SJP.pl

Hiperkompensacyjny

przy­miot­nik od: hi­per­kom­pen­sa­cja


Źródła:

SJP.pl

Hiperkonkurencja

ek­stre­mal­nie ostra, za­cię­ta kon­ku­ren­cja na rynku


Źródła:

SJP.pl

Hiperkrytycyzm

nad­mier­ny, zbyt ostry kry­ty­cyzm


Źródła:

SJP.pl

Hiperkrytyczny

nad­mier­nie kry­tycz­ny, zbyt ostro osą­dza­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Hiperkula

zwy­cza­jo­wa nazwa uo­gól­nie­nia kuli w n-wy­mia­ro­wych prze­strze­niach kar­tez­jań­skich


Hi­per­ku­la – zwy­cza­jo­wa nazwa uo­gól­nie­nia kuli w for­mu­la_1-wy­mia­ro­wych prze­strze­niach kar­tez­jań­skich for­mu­la_2 Tak więc hi­per­ku­lą może być naz­wa­ne za­rów­no dwu­wy­mia­ro­we koło, jak i trój-, czte­ro- lub pię­cio­wy­mia­ro­wa kula; jed­nak po­ję­cia tego używa się naj­czę­ściej dla czte­ro- lub wię­cej wy­mia­ro­wych kul.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperlaps

rzad­ko: film po­klat­ko­wy, w któ­rym zmie­nia się po­zy­cja apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go w dłuż­szym cza­sie; hy­per­lap­se


Źródła:

SJP.pl

Hiperlibidemia

cho­ro­bli­we, cią­głe po­żą­da­nie sek­su­al­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. seks. hi­per­sek­su­al­ność, nad­mier­na, cho­ro­bli­wa i nie­na­sy­co­na po­trze­ba ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiperlink

frag­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej lub do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go od­sy­ła­ją­cy do in­ne­go frag­men­tu stro­ny, in­ne­go do­ku­men­tu lub innej stro­ny in­ter­ne­to­wej; link, hi­per­łą­cze, od­sy­łacz, od­no­śnik, hi­pe­rod­no­śnik


Źródła:

SJP.pl

Hiperlipemia

za­bu­rze­nia w prze­mia­nie ma­te­rii wy­ni­ka­ją­ce z pod­wyż­szo­ne­go stę­że­nia li­pi­dów (tłu­szczów) we krwi; hi­per­li­po­pro­te­i­ne­mia, hi­per­li­pi­de­mia


Źródła:

SJP.pl

Hiperlipidemia

za­bu­rze­nia w prze­mia­nie ma­te­rii wy­ni­ka­ją­ce z pod­wyż­szo­ne­go stę­że­nia li­pi­dów (tłu­szczów) we krwi; hi­per­li­po­pro­te­i­ne­mia, hi­per­li­pe­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie me­ta­bo­licz­ne po­le­ga­ją­ce na pod­wyż­szo­nych po­zio­mach frak­cji cho­le­ste­ro­lu lub trój­gli­ce­ry­dów w su­ro­wi­cy krwi spo­wo­do­wa­ne sty­lem życia (nie­pra­wi­dło­we odży­wia­nie, nad­wa­ga, sie­dzą­cy tryb życia) lub pre­dy­spo­zy­cja­mi ge­ne­tycz­ny­mi;


Hi­per­li­pi­de­mia – ze­spół za­bu­rzeń me­ta­bo­licz­nych ob­ja­wia­ją­cych się pod­wyż­szo­ny­mi po­zio­ma­mi frak­cji cho­le­ste­ro­lu lub trój­gli­ce­ry­dów w su­ro­wi­cy krwi. Naj­czę­ściej spo­wo­do­wa­na jest nie­pra­wi­dło­wym odży­wia­niem, sie­dzą­cym try­bem życia, nad­wa­gą, pre­dy­spo­zy­cja­mi ge­ne­tycz­ny­mi (hi­per­cho­le­ste­ro­le­mia ro­dzin­na).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperlipoproteinemia

za­bu­rze­nia w prze­mia­nie ma­te­rii wy­ni­ka­ją­ce z pod­wyż­szo­ne­go stę­że­nia li­pi­dów (tłu­szczów) we krwi; hi­per­li­pi­de­mia


Źródła:

SJP.pl

Hiperlokalnie

→ hi­per­lo­kal­ny


Patrz:hiperlokalny

Źródła:

SJP.pl

Hiperlokalny

od­no­szą­cy się do mar­ke­tin­gu i re­klam, które są kie­ro­wa­ne do bar­dzo wą­skie­go, kon­kret­ne­go ob­sza­ru ge­o­gra­ficz­ne­go, czę­sto mniej­sze­go niż mia­sto czy dziel­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Hipermagnezemia

nad­miar ma­gne­zu we krwi


Źródła:

SJP.pl

Hipermarkecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hi­per­mar­ket


Źródła:

Wiktionary

Hipermarket

wiel­ki sklep sa­mo­ob­słu­go­wy, więk­szy od su­per­mar­ke­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. bar­dzo duży no­wo­czes­ny sklep sa­mo­ob­słu­go­wy ofe­ru­ją­cy sze­ro­ki asor­ty­ment to­wa­rów co­dzien­ne­go użyt­ku;


Hi­per­mar­ket – wiel­ko­po­wierzch­nio­wy sklep sa­mo­ob­słu­go­wy, czę­sto też ze wzglę­du na swoje roz­mia­ry znaj­du­ją­cy się na obrze­żach mia­sta. Hi­per­mar­ket w ści­słym tego zna­cze­niu to sklep ("mar­ket") o bar­dzo dużej po­wierzch­ni, sprze­da­ją­cy sze­ro­ki asor­ty­ment to­wa­rów co­dzien­ne­go użyt­ku, ta­kich jak żyw­ność, ubra­nia, kos­me­ty­ki, środ­ki czy­szczą­ce, pro­duk­ty FMCG (pro­duk­ty szyb­ko­zby­wal­ne z ang. "Fast Mo­ving Con­su­mer Goods"). Przyj­mu­je się, że hi­per­mar­ket ma po­wierzch­nię sprze­da­żo­wą prze­kra­cza­ją­cą 2,5 tys. m².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipermarketowy

→ hi­per­mar­ket


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hi­per­mar­ke­tem, do­ty­czą­cy hi­per­mar­ke­tu


Patrz:hipermarket

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipermarketyzacja

pow­sta­wa­nie i zwięk­sza­ją­ca się po­pu­lar­ność hi­per­mar­ke­tów


Źródła:

SJP.pl

Hipermedialny

→ hi­per­me­dia


Patrz:hipermedia

Źródła:

SJP.pl

Hipermedium

do­ku­ment elek­tro­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy tekst, gra­fi­kę, dźwięk i hi­per­łą­cza


Źródła:

SJP.pl

Hipermetria

wy­stą­pie­nie w wer­sie nad­licz­bo­wej sy­la­by lub stopy w po­rów­na­niu z licz­bą prze­wi­dzia­ną przez wzo­rzec ryt­micz­ny re­a­li­zo­wa­ny w danym wier­szu


Źródła:

SJP.pl

Hipermetropia

wada wzro­ku po­wo­du­ją­ca słabe wi­dze­nie z bli­ska; da­le­ko­widzt­wo, da­le­kowz­rocz­ność, nadwz­rocz­ność


Źródła:

SJP.pl

Hipermetryczny

przy­miot­nik od: hi­per­me­tria


Źródła:

SJP.pl

Hipermnezja

su­per­pa­mięć, moż­li­wość przy­pom­nie­nia sobie doś­wiad­czeń z dzie­ciń­stwa lub nawet z okre­su pło­do­we­go


Hi­perm­nez­ja (gr. "hi­perm­ne­sia", ang. "high­ly su­pe­rior au­to­bio­grap­hi­cal me­mo­ry" (HSAM)) – wy­bit­na pa­mięć au­to­bio­gra­ficz­na, czyli zdol­ność pa­mię­ci do nie­o­gra­ni­czo­ne­go odt­wa­rza­nia utr­wa­lo­nych śla­dów prze­żyć psy­chicz­nych, po­ja­wia­ją­ca się u niek­tó­rych ludzi w trak­cie hip­no­zy lub prze­żyć z po­gra­ni­cza śmier­ci, a także niez­wy­kle rzad­ko u osób świa­do­mych (od­no­to­wa­no sześć ta­kich przy­pad­ków, m.in. Jill Price, Bob Pe­trell, Brad Wil­liams, Rick Baron, Da­niel McCartney).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipermobilność

nad­mier­na ru­cho­mość sta­wów, za­kres ruchu więk­szy niż prze­cięt­ny


Źródła:

SJP.pl

Hipernapęd

w ut­wo­rach scien­ce-fic­tion: ro­dzaj na­pę­du stat­ków kos­micz­nych umoż­li­wia­ją­cy po­ru­sza­nie się mię­dzy sy­ste­ma­mi pla­ne­tar­ny­mi; napęd nadś­wietl­ny, napęd nad­prze­strzen­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sf. napęd umoż­li­wia­ją­cy po­dró­żo­wa­nie w kos­mo­sie z bar­dzo dużą, zwy­kle nadś­wietl­ną pręd­ko­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipernatremia

pod­wyż­szo­ne stę­że­nie sodu we krwi


Hi­per­na­tre­mia – zwięk­sze­nie stę­że­nia sodu w su­ro­wi­cy krwi po­wy­żej 145 mmol/l. Roz­poz­na­nie ostrej cięż­kiej hi­per­na­tre­mii sta­wia się, gdy stę­że­nie sodu w ciągu 72 go­dzin prze­kro­czy 160 mmol/l. O hi­per­na­tre­mii przew­le­kłej można mówić, gdy czas jej trwa­nia prze­kro­czy 48 go­dzin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipernik

stop niklu z że­la­zem, odz­na­cza­ją­cy się dużą prze­ni­kli­wo­ścią ma­gne­tycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Hipernowa

ro­dzaj wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nej su­per­no­wej


Hi­per­no­wa (ko­lap­sar) – ro­dzaj wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nej su­per­no­wej pow­sta­ją­cy, gdy wy­jąt­ko­wo ma­syw­na gwia­zda za­pa­da się na sku­tek usta­nia w niej re­ak­cji ter­mo­ją­dro­wych.

Po­cząt­ko­wo nazwa ta od­no­si­ła się do ek­sploz­ji o ener­gii prze­kra­cza­ją­cej stu­krot­nie jas­ność zwy­kłej su­per­no­wej (czyli po­wy­żej 1046 dżuli).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipernowoczesny

bar­dzo no­wo­czes­ny


Źródła:

SJP.pl

Hiperodnośnik

frag­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej lub do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go od­sy­ła­ją­cy do in­ne­go frag­men­tu stro­ny, in­ne­go do­ku­men­tu lub innej stro­ny in­ter­ne­to­wej; link, hi­per­link, hi­per­łą­cze, od­sy­łacz, od­no­śnik


Źródła:

SJP.pl

Hiperoksja

nad­miar tlenu w or­ga­niz­mie


Hi­pe­rok­sja – wyż­sze niż nor­mal­ne stę­że­nie tlenu w tkan­kach. O hi­pe­rok­sji mówi się, gdy ci­śnie­nie par­cjal­ne tlenu w krwi tęt­ni­czej prze­kro­czy 300 mmHg.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperon

nietr­wa­ła cząst­ka ele­men­tar­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. typ czą­stek ele­men­tar­nych z grupy ba­rio­nów dziw­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiperonim

wyraz o zna­cze­niu ogól­nym, szer­szym i na­drzęd­nym w sto­sun­ku do in­nych, np. słowo "drze­wo" jest hi­pe­ro­ni­mem dla słów "świerk", "brzo­za"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz o zna­cze­niu szer­szym od da­ne­go i na­drzęd­nym wobec niego, np. „ro­śli­na” w sto­sun­ku do słowa „drze­wo”;


Hi­pe­ro­nim (gr. "hypér", nad, i "ónoma", imię), wyraz na­drzęd­ny, okre­śle­nie na­drzęd­ne – wyraz, któ­re­go zna­cze­nie jest szer­sze i na­drzęd­ne w sto­sun­ku do zna­cze­nia in­ne­go wy­ra­zu. Hi­pe­ro­ni­mia za­cho­dzi mię­dzy wy­ra­zem o tre­ści bar­dzo ogól­nej i za­kre­sie szer­szym a wy­ra­zem o tre­ści bar­dziej szcze­gó­ło­wej i węż­szym za­kre­sie, tzn. po­le­ga na sto­sun­ku: na­drzęd­ność – po­drzęd­ność. Prze­ci­wień­stwem hi­pe­ro­ni­mii jest hi­po­ni­mia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperonimia

re­la­cja na­drzęd­no­ści jed­ne­go wy­ra­zu wzglę­dem dru­gie­go, np. wyraz "sa­mo­chód" jest w ta­kiej re­la­cji do wy­ra­zu "cię­ża­rów­ka"


Źródła:

SJP.pl

Hiperonimiczny

→ hi­pe­ro­ni­mia


Patrz:hiperonimia

Źródła:

SJP.pl

Hiperosmia

nad­wraż­li­wość wę­cho­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­wraż­li­wość wę­cho­wa;


Hi­pe­ros­mia – nad­wraż­li­wość wę­cho­wa. Wy­stę­pu­je rza­dziej niż anos­mia i hi­pos­mia. Hi­pe­ros­mia może wy­stę­po­wać z przy­czyn psy­cho­lo­gicz­nych (np. jako czę­sta so­ma­ty­za­cja de­pre­sji) lub ne­u­ro­lo­gicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperosteoza

nad­mier­ny przy­rost tkan­ki kost­nej


Źródła:

SJP.pl

Hiperparametr

su­per­pa­ra­metr;
1. w ucze­niu ma­szy­no­wym: pa­ra­metr, któ­re­go war­tość jest usta­wia­na przed roz­po­czę­ciem pro­ce­su ucze­nia;
2. w sta­ty­sty­ce ba­y­e­sow­skiej: pa­ra­metr a prio­ri


Źródła:

SJP.pl

Hiperplazja

pa­to­lo­gicz­ne po­więk­sze­nie tkan­ki lub na­rzą­du; roz­rost


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ny roz­rost na­rzą­du lub tkan­ki wsku­tek zwięk­sze­nia licz­by ich ko­mó­rek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiperpoprawność

1. prze­sad­ne bycie po­praw­nym;
2. w od­nie­sie­niu do mó­wie­nia lub pi­sa­nia - zbyt for­mal­ne sto­so­wa­nie się do norm ję­zy­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. mylne lub prze­sad­ne sto­so­wa­nie od­czu­wa­nych norm ję­zy­ko­wych (zwła­szcza zasad ję­zy­ka stan­dar­do­we­go);


Hi­per­po­praw­ność, in. hi­pe­ry­za­cja, hi­per­ko­rek­cja, prze­sa­da po­praw­no­ścio­wa – uni­ka­nie form zgod­nych z normą ję­zy­ko­wą na rzecz hi­pe­ryz­mów, czyli form po­zba­wio­nych apro­ba­ty nor­ma­tyw­nej, ale po­strze­ga­nych przez mó­wią­ce­go jako lep­sze.

Hi­per­ko­rek­cja po­le­ga na bez­poś­red­niej imi­ta­cji sy­ste­mo­wo­ści w two­rze­niu form wy­ra­zo­wych, nie­wła­ści­wym roz­sze­rze­niu za­kre­su pew­nej cechy ję­zy­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperpoprawny

→ hi­per­po­praw­ność


Patrz:hiperpoprawność

Źródła:

SJP.pl

Hiperpowierzchnia

Hi­per­po­wierzch­nia – po­ję­cie z za­kre­su ge­o­me­trii wie­lo­wy­mia­ro­wej, uo­gól­nie­nie po­ję­cia hi­per­pła­szczyz­ny. Hi­per­po­wierzch­nia to roz­ma­i­tość for­mu­la_1 wy­mia­ro­wa za­nu­rzo­na w prze­strze­ni bę­dą­cej roz­ma­i­to­ścią for­mu­la_2-wy­mia­ro­wą, czyli po­droz­ma­i­tość o ko­wy­mia­rze 1.


Źródła:

Wikipedia

Hiperprodukcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. pro­duk­cja, która prze­wyż­sza za­po­trze­bo­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Hiperprolaktynemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nad­mier­ny po­ziom pro­lak­ty­ny we krwi


Hi­per­pro­lak­ty­ne­mia – pod­wyż­szo­ne stę­że­nie pro­lak­ty­ny we krwi. Osio­we ob­ja­wy hi­per­pro­lak­ty­ne­mii dają obraz wtór­ne­go hi­po­go­na­dyz­mu hi­po­go­na­do­tro­po­we­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperprzestrzeń

hi­po­te­tycz­na po­stać cza­so­prze­strze­ni za­wie­ra­ją­ca wię­cej niż czte­ry wy­mia­ry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperprędkość

ek­stre­mal­nie wy­so­ka pręd­kość, znacz­nie więk­sza od nor­mal­nej


Źródła:

SJP.pl

Hiperpłaszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. geom. n-1-wy­mia­ro­wa hi­per­po­wierzch­nia w prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej n.-wy­mia­ro­wej; od­po­wied­nik pła­szczyz­ny w ta­kiej prze­strze­ni;


Hi­per­pła­szczyz­na (dawn. "zbiór li­nio­wy") w prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej "n"-wy­mia­ro­wej to zbiór roz­wią­zań rów­na­nia po­sta­ci:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperrealistka

→ hi­per­re­a­li­sta


Patrz:hiperrealista

Źródła:

SJP.pl

Hiperrealistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hi­per­re­a­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są hi­per­re­a­li­stycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Hiperrealistyczny

→ hi­per­re­a­lizm


Patrz:hiperrealizm

Źródła:

SJP.pl

Hiperrealizm

kie­ru­nek w sztu­ce po­le­ga­ją­cy na w pełni re­a­li­stycz­nym, fo­to­gra­ficz­nym przed­sta­wia­niu rze­czy­wi­sto­ści; su­per­re­a­lizm


Hi­per­re­a­lizm, su­per­re­a­lizm lub fo­to­re­a­lizm – kie­ru­nek w ma­lar­stwie XX wieku, któ­re­go celem jest przed­sta­wia­nie rze­czy­wi­sto­ści z jak naj­więk­szą pre­cyz­ją. Ter­min ten po raz pier­wszy za­sto­so­wał Da­niel Aba­die w od­nie­sie­niu do twór­ców ame­ry­kań­skich odt­wa­rza­ją­cych na płót­nach fo­to­gra­fię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperrzeczywistość

rze­czy­wi­stość bar­dziej rze­czy­wi­sta niż sama rze­czy­wi­stość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. post­mo­der­ni­stycz­na rze­czy­wi­stość za­poś­red­ni­czo­na przez sy­mu­la­cje, re­zul­tat mie­sza­nia się rze­czy­wi­sto­ści spo­łecz­nej z me­dial­ną do za­tar­cia gra­nic roz­róż­nial­no­ści;


Hi­per­rze­czy­wi­stość – w fi­lo­zo­fii Jeana Ba­u­dril­lar­da, rze­czy­wi­stość za­poś­red­ni­czo­na przez sy­mu­la­cje, dla od­bior­ców bar­dziej rze­czy­wi­sta od samej rze­czy­wi­sto­ści, pow­sta­ją­ca w efek­cie za­stą­pie­nia ele­men­tów świa­ta re­al­ne­go zna­ka­mi. Wyt­wa­rza­na przez sy­mu­la­krum, za­cie­ra­ją­ce gra­ni­ce po­mię­dzy wy­o­bra­że­niem o rze­czy, od rze­czy samej w sobie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperseksualność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. seks. za­bu­rze­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się cią­głą, wy­ni­szcza­ją­cą i upor­czy­wą po­trze­bą upra­wia­nia sto­sun­ków płcio­wych;


Na tę stro­nę wska­zu­je „nim­fo­man­ka”. Zo­bacz też: film Nim­fo­man­ka.

Hi­per­sek­su­al­ność, hi­per­li­bi­de­mia – dys­funk­cja sek­su­al­na ob­ja­wia­ją­ca się cią­głą, wy­ni­szcza­ją­cą i upor­czy­wą po­trze­bą upra­wia­nia sto­sun­ków płcio­wych, prze­sła­nia­ją­cą inne po­trze­by. U ko­biet dys­funk­cja ta okre­śla­na jest jako "nim­fo­ma­nia" (nazwa na­wią­zu­je do mi­to­lo­gicz­nych nimf), na­to­miast u męż­czyzn jako sa­ty­ryzm ("sa­ty­ria­sis"; nazwa na­wią­zu­je do sa­ty­rów). Hi­per­sek­su­al­ność od­no­szą­ca się do in­nych zwie­rząt niż czło­wiek to snę­bi­ca.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperseksualny

do­ty­czą­cy nad­mier­ne­go po­pę­du sek­su­al­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Hipersensybilizacja

me­to­dy pod­wyż­sza­nia świa­tło­czu­ło­ści ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych


Źródła:

SJP.pl

Hipersfera

uo­gól­nie­nie kla­sycz­nej sfery na do­wol­ną licz­bę wy­mia­rów


Hi­pers­fe­ra (gr. υπερ "hyper" „nad, ponad” i σφαῖρα "sphaîra" „kula, piłka”) – uo­gól­nie­nie kla­sycz­nej sfery na do­wol­ną licz­bę wy­mia­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipersferyczny

→ hi­pers­fe­ra


Patrz:hipersfera

Źródła:

SJP.pl

Hipersil

stop że­la­za i krze­mu, ma­te­riał o ce­chach mięk­kie­go fer­ro­ma­gne­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Hipersomnia

za­bu­rze­nie snu prze­ja­wia­ją­ce się nad­mier­ną sen­no­ścią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­na sen­ność, wy­stę­po­wa­nie sen­no­ści mimo prze­spa­nia nocy, prze­dłu­ża­nie się snu lub wy­stę­po­wa­nie sen­no­ści w cza­sie przez­na­czo­nym na ak­tyw­ność;


Nie mylić z: Hy­per­som­nia (gra kom­pu­te­ro­wa).

Hi­per­som­nia (nad­mier­na sen­ność) – wy­stę­po­wa­nie sen­no­ści mimo prze­spa­nia nocy oraz prze­dłu­ża­nie się snu lub wy­stę­po­wa­nie jego epi­zo­dów w cza­sie przez­na­czo­nym na ak­tyw­ność. Roz­poz­na­nie hi­per­som­nii (pier­wot­nej nad­mier­nej sen­no­ści) na­stę­pu­je wtedy, gdy ob­ja­wy wy­stę­pu­ją dłu­żej niż mie­siąc oraz zo­sta­ną wy­klu­czo­ne przy­czy­ny so­ma­tycz­ne, psy­chicz­ne, inne dys­som­nie i pa­ra­som­nie oraz przyj­mo­wa­nie sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipersoniczny

zdol­ny do osią­ga­nia pręd­ko­ści naddź­wię­ko­wych, ma­ją­cy taką pręd­kość (np. sa­mo­lot hi­per­so­nicz­ny); naddź­wię­ko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. wojsk. kil­ku­krot­nie szyb­szy niż dźwięk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipersorpcja

tech­no­lo­gicz­ny pro­ces sto­so­wa­ny do roz­dzie­la­nia mie­sza­nin ga­zo­wych


Źródła:

SJP.pl

Hipersplenizm

ze­spół ob­ja­wów nad­mier­nej ak­tyw­no­ści śle­dzio­ny, obej­mu­ją­cy po­więk­sze­nie śle­dzio­ny, nie­dokr­wi­stość, zmniej­sze­nie ilo­ści le­u­ko­cy­tów i pły­tek we krwi; ze­spół dużej śle­dzio­ny


Hi­per­sple­nizm, czyli ze­spół dużej śle­dzio­ny – po­ję­cie kli­nicz­ne okre­śla­ją­ce sy­tu­a­cję, gdy po­więk­sze­niu śle­dzio­ny to­wa­rzy­szą na­stę­pu­ją­ce ob­ja­wy:

(wy­stę­pu­ją­ce po­je­dyn­czo lub razem jako tria­da ob­ja­wów), przy jed­no­czes­nym wy­rów­naw­czym prze­ro­ście od­po­wied­nich ukła­dów w szpi­ku kost­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipersten

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów, krze­mian że­la­za i ma­gne­zu


Hi­per­sten – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Jest mi­ne­ra­łem po­spo­li­tym i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "hyper" = nad i "sthe­nos" = siła (bar­dzo mocny).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperstenik

osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się draż­li­wo­ścią, nie­kon­tro­lo­wa­ny­mi wy­bu­cha­mi gnie­wu, nad­wraż­li­wo­ścią na bodź­ce


Źródła:

SJP.pl

Hipersześcian

czte­ro­wy­mia­ro­wy od­po­wied­nik sze­ścia­nu; tes­se­rakt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na bę­dą­ca uo­gól­nie­niem sze­ścia­nu dla prze­strze­ni o n wy­mia­rach, kon­stru­o­wa­na przez po­łą­cze­nie dwóch punk­tów od­le­głych od sie­bie w prze­strze­ni o okre­ślo­ną dłu­gość i pow­tó­rze­nie tego pro­ce­su w sumie n razy, za każ­dym razem łą­cząc pow­sta­łe fi­gu­ry tak, że od­po­wia­da­ją­ce sobie rów­no­le­głe pary wierz­choł­ków w fi­gu­rach są od sie­bie od­le­głe o tę samą dłu­gość;


Hi­per­sze­ścian – uo­gól­nie­nie sze­ścia­nu w for­mu­la_1-wy­mia­ro­wych prze­strze­niach kar­tez­jań­skich for­mu­la_2 Hi­per­sze­ścia­na­mi są obok sze­ścia­nu mię­dzy in­ny­mi od­ci­nek i kwa­drat, jed­nak nazwy "hi­per­sze­ścian" używa się naj­czę­ściej dla prze­strze­ni o wy­mia­rach po­wy­żej trzech. Hi­per­sze­ścian jest wie­lo­ko­mór­ką fo­rem­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipertekst

1. spo­sób or­ga­ni­za­cji in­for­ma­cji w tek­ście kom­pu­te­ro­wym, wy­ko­rzy­stu­ją­cy hi­per­łą­cza;
2. utwór li­te­rac­ki moż­li­wy do prze­czy­ta­nia na różne spo­so­by, umoż­li­wia­ją­cy prze­cho­dze­nie od jed­ne­go frag­men­tu do in­ne­go w do­wol­nej ko­lej­no­ści;
3. wyt­wór kul­tu­ry na­wią­zu­ją­cy do in­nych wyt­wo­rów kul­tu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. or­ga­ni­za­cja tek­stu kom­pu­te­ro­we­go po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu hi­per­łą­czy prze­no­szą­cych użyt­kow­ni­ka do in­nych in­for­ma­cji;

 (1.2) in­form. tekst za­pi­sa­ny hi­per­tek­stem (1.1)


Hi­per­tekst – or­ga­ni­za­cja da­nych w po­sta­ci nie­za­leż­nych lek­sji po­łą­czo­nych hi­per­łą­cza­mi. Hi­per­tekst ce­chu­je nie­li­ne­ar­ność i nie­struk­tu­ral­ność ukła­du lek­sji. Oz­na­cza to, że nie ma z góry zde­fi­nio­wa­nej ko­lej­no­ści czy­ta­nia lek­sji, a na­wi­ga­cja mię­dzy nimi za­le­ży wy­łącz­nie od użyt­kow­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipertekstowość

→ hi­per­tek­sto­wy; hi­per­tek­stu­al­ność


Źródła:

SJP.pl

Hipertekstowy

→ hi­per­tekst; hi­per­tek­stu­al­ny


przy­miot­nik

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z takim spo­so­bem za­pi­sa­nia da­nych w do­ku­men­cie elek­tro­nicz­nym, który po­le­ga na za­sto­so­wa­niu po­łą­czeń frag­men­tów tek­stu z in­ny­mi ele­men­ta­mi tego do­ku­men­tu albo z innym do­ku­men­tem i umoż­li­wia od­bior­cy tek­stu swo­bod­ne prze­cho­dze­nie mię­dzy nimi

 (1.2) liter. zwią­za­ny z takim ut­wo­rem li­te­rac­kim, który daje się od­czy­ty­wać na różne spo­so­by, co wy­ni­ka z moż­li­wo­ści prze­cho­dze­nia od jed­ne­go frag­men­tu do in­ne­go w do­wol­nej ko­lej­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipertekstualność

→ hi­per­tek­stu­al­ny; hi­per­tek­sto­wość


Źródła:

SJP.pl

Hipertekstualny

→ hi­per­tekst; hi­per­tek­sto­wy


Źródła:

SJP.pl

Hipertensja

hi­per­to­nia; wzrost ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go krwi ponad war­to­ści uz­na­ne za gra­nicz­ne; stały lub na­pa­do­wy objaw cho­ro­bo­wy w pier­wot­nych scho­rze­niach nerek, tęt­nic, nad­ner­czy, przy­sad­ki


Źródła:

SJP.pl

Hipertensjolog

le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w dia­gno­sty­ce i le­cze­niu nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta w za­kre­sie hi­per­ten­sjo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipertensjologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się nad­ci­śnie­niem tęt­ni­czym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny, która zaj­mu­je się prze­bie­giem i le­cze­niem nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go;


Hi­per­ten­sjo­lo­gia – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się dia­gno­sty­ką i le­cze­niem nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go. Jako spe­cja­li­za­cja le­kar­ska zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na w Pol­sce w 2006 roku przez mi­ni­stra zdro­wia na wnio­sek Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Nad­ci­śnie­nia Tęt­ni­cze­go. Jest do­stęp­na dla le­ka­rzy po­sia­da­ją­cych drugi sto­pień spe­cja­li­za­cji lub tytuł spe­cja­li­sty z cho­rób wew­nętrz­nych, pe­dia­trii, kar­dio­lo­gii, kar­dio­lo­gii dzie­cię­cej, ne­fro­lo­gii lub ne­fro­lo­gii dzie­cię­cej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipertensjolożka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka w za­kre­sie hi­per­ten­sjo­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Hipertensyjny

→ hi­per­ten­sja


Patrz:hipertensja

Źródła:

SJP.pl

Hipertensyna

pep­ty­do­wy hor­mon tkan­ko­wy zło­żo­ny z 8 lub 10 ami­nok­wa­sów; an­gio­ten­sy­na


Źródła:

SJP.pl

Hipertensynogen

biał­ko wy­dzie­la­ne przez wą­tro­bę; an­gio­ten­sy­no­gen


Źródła:

SJP.pl

Hipertermia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. med. stan nad­mier­ne­go wzro­stu tem­pe­ra­tu­ry or­ga­niz­mu sta­ło­ciepl­ne­go;


Hi­per­ter­mia – stan pod­wyż­szo­nej cie­pło­ty ciała spo­wo­do­wa­ny czyn­ni­ka­mi wew­nętrz­ny­mi (np. wy­si­łek fi­zycz­ny, utrud­nio­ne od­da­wa­nie cie­pła do oto­cze­nia) lub zew­nętrz­ny­mi (np. prze­by­wa­nie w śro­do­wi­sku o wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze). Może być rów­nież wy­ni­kiem in­fek­cji wi­ru­so­wej albo bak­te­ryj­nej (stan ten na­zy­wa­ny jest wów­czas go­rącz­ką). Tem­pe­ra­tu­rą ciała śmier­tel­ną dla więk­szo­ści zwie­rząt jest 45 °C (dla czło­wie­ka to ok. 42–43 °C).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hipertermiczny

→ hi­per­ter­mia


Patrz:hipertermia

Źródła:

SJP.pl

Hipertonia

1. zwięk­sze­nie na­pię­cia mię­śni szkie­le­to­wych, np. przy uda­rach mózgu;
2. hi­per­ten­sja; zwięk­sze­nie ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go krwi; nad­ci­śnie­nie tęt­ni­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pa­to­lo­gicz­ny stan wzmo­żo­ne­go na­pię­cia mię­śni szkie­le­to­wych

 (1.2) med. nad­ci­śnie­nie tęt­ni­cze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipertoniczny

ma­ją­cy wyż­sze stę­że­nie niż inna sub­stan­cja (np. rozt­wór)


Źródła:

SJP.pl

Hipertriglicerydemia

zwięk­sze­nie po­zio­mu tri­gli­ce­ry­dów we krwi; hi­per­trój­gli­ce­ry­de­mia


Źródła:

SJP.pl

Hipertrofia

1. po­więk­sze­nie na­rzą­du spo­wo­do­wa­ne zwięk­sze­niem się jego ele­men­tów ko­mór­ko­wych, bez zwięk­sze­nia ich licz­by; prze­rost;
2. prze­rost cze­goś, np. am­bi­cji, uczuć


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. po­więk­sze­nie ja­kie­goś na­rzą­du w toku ewo­lu­cji lub w roz­wo­ju osob­ni­czym

 (1.2) zob. prze­rost.


Hi­per­tro­fia – trze­ci album stu­dyj­ny ze­spo­łu Coma, wy­da­ny 10 li­sto­pa­da 2008 roku. Jest to album kon­cep­cyj­ny, gdzie wszyst­kie ut­wo­ry po­wią­za­ne są jedną myślą prze­wod­nią. W tym przy­pad­ku jest to „życie ludz­kie, jako sze­ro­ko po­ję­ta wola ist­nie­nia”. Pier­wot­nie miał być za­ty­tu­ło­wa­ny "Hi­per­tro­fia woli mocy", jed­nak ze­spół zde­cy­do­wał się na krót­szą wer­sję. Owa wola mocy za­czerp­nię­ta z twór­czo­ści Nietzs­che­go jest posz­la­ką do in­ter­pre­ta­cji ca­łe­go al­bu­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipertroficzny

po­więk­szo­ny do nad­mier­nych roz­mia­rów (o na­rzą­dzie ciała)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­per­tro­fii; nad­mier­nie roz­wi­nię­ty, prze­ro­sły, roz­ro­śnię­ty

 (1.2) przen. prze­ro­śnię­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipertrójglicerydemia

zwięk­sze­nie po­zio­mu trój­gli­ce­ry­dów we krwi; hi­per­tri­gli­ce­ry­de­mia


Hi­per­trój­gli­ce­ry­de­mia – zwięk­sze­nie ponad normę stę­że­nia trój­gli­ce­ry­dów we krwi, co wiąże się z ry­zy­kiem roz­wo­ju miaż­dży­cy. Znacz­na hi­per­trój­gli­ce­ry­de­mia może do­pro­wa­dzić do ostre­go za­pa­le­nia trzust­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipertymia

za­bu­rze­nie emo­cjo­nal­ne, po­le­ga­ją­ce na dłu­gotr­wa­le utrzy­mu­ją­cym się sta­nie nad­mier­nej we­soł­ko­wa­to­ści, po­łą­czo­nej z nad­mier­ną pew­no­ścią sie­bie i po­ryw­czo­ścią


Hi­per­ty­mia – cecha wy­sy­ce­nia emo­cjo­nal­ne­go cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nad­mier­ną i prze­sad­ną ek­spre­sją.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperurykemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­mier­ne stę­że­nie kwasu mo­czo­we­go we krwi;


Hi­pe­ru­ry­ke­mia – zwięk­szo­ne stę­że­nie kwasu mo­czo­we­go we krwi. Górna gra­ni­ca normy wy­no­si dla ko­biet 360 μmol/l (6 mg/dl), a dla męż­czyzn 400 μmol/l (6,8 mg/dl).

Hi­pe­ru­ry­ke­mia może być spo­wo­do­wa­na nad­mier­nym wyt­wa­rza­niem kwasu mo­czo­we­go lub zmniej­szo­nym wy­da­la­niem tej sub­stan­cji przez nerki albo wy­so­kim po­zio­mem fruk­to­zy w die­cie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperwentylacja

zwięk­szo­na wy­daj­ność od­de­cho­wa, nad­mier­na w sto­sun­ku do po­trzeb or­ga­niz­mu


Hi­per­wen­ty­la­cja – au­to­no­micz­na lub kon­tro­lo­wa­na zwięk­szo­na wen­ty­la­cja płuc:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperwentylować

nad­mier­nie wen­ty­lo­wać płuca, do­star­czać za dużo tlenu do płuc


Źródła:

SJP.pl

Hiperwitaminoza

ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­nych zbyt dużą ilo­ścią wi­ta­min w or­ga­niz­mie, głów­nie wi­ta­min roz­pu­szczal­nych w tłu­szczach, np. wi­ta­mi­ny A i wi­ta­mi­ny D


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­ny nad­mia­rem niek­tó­rych wi­ta­min w or­ga­niz­mie;


Hi­per­wi­ta­mi­no­za – ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­ny nad­mia­rem wi­ta­min w or­ga­niz­mie, do­ty­czy on prze­de wszyst­kim wi­ta­min roz­pu­szczal­nych w tłu­szczach: A, D, E i K. Prze­ci­wień­stwem jest awi­ta­mi­no­za.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiperwolemia

stan, w któ­rym w ło­ży­sku na­czy­nio­wym znaj­du­je się zbyt duża ilość krwi


Hi­per­wo­le­mia (łac. "hy­per­vo­la­e­mia") – stan, w któ­rym w ło­ży­sku na­czy­nio­wym znaj­du­je się zbyt duża ob­ję­tość płynu, czyli krwi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperwątkowość

cecha pro­ce­so­ra, który za­rzą­dza pro­ce­sem przet­wa­rza­nia da­nych tak, jakby dwa od­dziel­ne pro­ce­so­ry wy­ko­ny­wa­ły roz­ka­zy rów­no­le­głe


Źródła:

SJP.pl

Hiperwątkowy

w in­for­ma­ty­ce: umoż­li­wia­ją­cy dzia­ła­nie w taki spo­sób, że jeden pro­ce­sor za­rzą­dza pro­ce­sem przet­wa­rza­nia da­nych tak, jakby dwa od­dziel­ne pro­ce­so­ry wy­ko­ny­wa­ły roz­ka­zy rów­no­le­głe


Źródła:

SJP.pl

Hiperycyna

ciem­no­czer­wo­ny barw­nik wy­stę­pu­ją­cy w dziu­raw­cu, ła­god­ny śro­dek prze­ciw­de­pre­syj­ny


Hi­pe­ry­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy naf­to­dian­tro­nów, po­chod­na an­tra­chi­no­nu, która wraz z hi­per­fo­ry­ną jest jed­nym z głów­nych ak­tyw­nych skład­ni­ków dziu­raw­ca zwy­czaj­ne­go ("Hy­pe­ri­cum per­fo­ra­tum"). Uważa się, że hi­pe­ry­cy­na dzia­ła jako an­ty­bio­tyk, śro­dek prze­ciw­wi­ru­so­wy i nies­wo­i­sty in­hi­bi­tor kinaz. Hi­pe­ry­cy­na może ha­mo­wać dzia­ła­nie en­zy­mu β-hy­drok­sy­la­zy do­pa­mi­ny, co pro­wa­dzi do zwięk­sze­nia po­zio­mu do­pa­mi­ny[], cho­ciaż może w ten spo­sób zmniej­szać no­re­pi­ne­fry­nę i epi­ne­fry­nę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperyzm

błęd­na forma ję­zy­ko­wa uwa­ża­na przez mó­wią­ce­go lub pi­szą­ce­go za po­praw­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. forma ję­zy­ko­wa pow­sta­ła pod wpły­wem hi­per­po­praw­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiperładunek

1. licz­ba kwan­to­wa zwią­za­na z od­dzia­ły­wa­niem sil­nym;
2. wiel­kość fi­zycz­na przy­pi­sy­wa­na cząst­kom ele­men­tar­nym; słaby hi­per­ła­du­nek


Zo­bacz też: Hi­per­ła­du­nek (od­dzia­ły­wa­nie silne).

Hi­per­ła­du­nek, słaby hi­per­ła­du­nek – wiel­kość fi­zycz­na przy­pi­sy­wa­na cząst­kom ele­men­tar­nym. Jest oz­na­cza­na li­te­rą Y i zde­fi­nio­wa­na na­stę­pu­ją­co:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiperłącze

frag­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej lub do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go od­sy­ła­ją­cy do in­ne­go frag­men­tu stro­ny, in­ne­go do­ku­men­tu lub innej stro­ny in­ter­ne­to­wej; hi­per­link, link, od­sy­łacz, od­no­śnik, hi­pe­rod­no­śnik


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. ele­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej, który po kli­knię­ciu na niego umoż­li­wia użyt­kow­ni­ko­wi przej­ście do in­ne­go do­ku­men­tu lub stro­ny lub in­ne­go frag­men­tu tej samej;


Hi­per­łą­cze ( hy­per­link, ina­czej: od­no­śnik, od­sy­łacz, link, hi­per­link) – za­mie­szczo­ne w do­ku­men­cie elek­tro­nicz­nym (tek­sto­wym, gra­ficz­nym, wideo, ani­ma­cji, PDF, HTML) od­wo­ła­nie do in­ne­go do­ku­men­tu lub in­ne­go miej­sca w danym do­ku­men­cie. Uak­tyw­nie­nie hi­per­łą­cza może na­stą­pić po­przez kli­knię­cie lub na­je­cha­nie kur­so­rem na ele­ment, który na­zy­wa­ny jest kot­wi­cą. Po­wo­du­je to wyś­wiet­le­nie do­ce­lo­wej in­for­ma­cji. Hi­per­łą­cza są po­wszech­nie uży­wa­ne na stro­nach in­ter­ne­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipestezja

upo­śle­dze­nie czu­cia po­wierz­chow­ne­go; nie­do­czu­li­ca


Hi­pe­stez­ja (nie­do­czu­li­ca) – cał­ko­wi­ty brak lub osła­bie­nie czu­cia po­wierzch­nio­we­go (do­ty­ku, wi­bra­cji, bólu lub tem­pe­ra­tu­ry), wy­stę­pu­ją­ce w na­stęp­stwie usz­ko­dze­nia ner­wów ob­wo­do­wych (dróg czu­cio­wych) – lub zmniej­sze­nia po­bud­li­wo­ści czu­cio­wych za­koń­czeń ner­wo­wych, np. w przy­pad­ku wy­stą­pie­nia trądu czy opa­rzeń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiphopolo

ga­tu­nek mu­zy­ki nie­u­mie­jęt­nie na­śla­du­ją­cy hip-hop, przy­po­mi­na­ją­cy bar­dziej disco polo; hip-ho­po­lo


Źródła:

SJP.pl

Hiphopolowiec

osoba two­rzą­ca mu­zy­kę w nur­cie hip-ho­po­lo; hip-ho­po­lo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Hiphopolowy

→ hip­ho­po­lo; hip-ho­po­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Hiphopowiec

hip-ho­po­wiec;
1. osoba na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry hip­ho­po­wej;
2. osoba two­rzą­ca mu­zy­kę hip­ho­po­wą;
3. osoba tań­czą­ca hip-hop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. mi­ło­śnik hip hopu, czło­nek sub­kul­tu­ry sku­pio­nej wokół wiel­bi­ciel tej mu­zy­ki

 (1.2) muz. wy­ko­naw­ca lub twór­ca hip hopu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiphopowy

do­ty­czą­cy hip-hopu, wła­ści­wy hip-ho­po­wi (np. kul­tu­ra hip­ho­po­wa); hip-ho­po­wy, hip hop (w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym), hip-hop (w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym)


Źródła:

SJP.pl

Hipiatria

dzie­dzi­na we­te­ry­na­rii zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem koni


Źródła:

SJP.pl

Hipiatryczny

→ hi­pia­tria


Patrz:hipiatria

Źródła:

SJP.pl

Hipiczny

do­ty­czą­cy hi­pi­ki - jeź­dziect­wa, zwią­za­ny z hi­pi­ką (np. te­ra­pia hi­picz­na, kon­kurs hi­picz­ny); hip­picz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hi­pi­ką, do­ty­czą­cy hi­pi­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipika

jazda konna, sport konny; hip­pi­ka, jeź­dziect­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. sport. dy­scy­pli­na spor­tu obej­mu­ją­ca wszyst­kie formy jazdy kon­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipis

hip­pis; hip­pie;
1. przed­sta­wi­ciel ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: osoba ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) so­cjol. przed­sta­wi­ciel ruchu mło­dzie­żo­we­go o po­glą­dach pa­cy­fi­stycz­nych, pow­sta­łe­go w la­tach sześć­dzie­sią­tych XX w.

 (1.2) pot. osoba wy­glą­dem i ubio­rem przy­po­mi­na­ją­ca hi­pi­sa (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipisiara

1. po­tocz­nie: przed­sta­wi­ciel­ka pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­żo­we­go; hi­pi­ska;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta, przy­po­mi­na­ją­ca swym za­nied­ba­nym wy­glą­dem, dłu­gi­mi wło­sa­mi, stro­jem przed­sta­wi­ciel­kę dzie­ci kwia­tów


Źródła:

SJP.pl

Hipisizm

ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; hi­pizm, hip­pizm, hip­pi­sizm, ruch hip­pi­sow­ski


Źródła:

SJP.pl

Hipiska

hip­pi­ska;
1. przed­sta­wi­ciel­ka ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel­ka tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: hipis


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipisowski

→ hipis; hip­pi­sow­ski, hip­pie­sow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) so­cjol. zwią­za­ny z hi­pi­sa­mi i ich sub­kul­tu­rą

 (1.2) na­wią­zu­ją­cy ko­lo­ry­sty­ką, sty­lem do hi­pi­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipisznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. zło­dziej­ska: pro­sty­tut­ka, która okra­da męż­czyzn z pie­nię­dzy


Źródła:

Wiktionary

Hipizm

ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; hip­pizm, hi­pi­sizm, hip­pi­sizm, ruch hip­pi­sow­ski


Źródła:

SJP.pl

Hipkowie

zdrob­nie­nie od: Hi­po­lit (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Hipkowy

→ hipek


Patrz:hipek

Źródła:

SJP.pl

Hipnagogia

po­ja­wia­nie się re­a­li­stycz­nych wy­o­bra­żeń w cza­sie za­sy­pia­nia; omamy hip­na­go­gicz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ra­zi­ste doz­na­nie zmy­sło­we, po­ja­wia­ją­ce się w mo­men­cie prze­cho­dze­nia ze stanu czu­wa­nia w sen;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnagogiczny

do­ty­czą­cy pier­wszej fazy snu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który to­wa­rzy­szy za­sy­pia­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnoanalgezja

chwi­lo­wy mocny sen, pod­czas któ­re­go pa­cjent nie od­czu­wa bólu


Źródła:

SJP.pl

Hipnodrama

ode­gra­nie ja­kiejś sceny albo odt­wo­rze­nie ja­kiejś sy­tu­a­cji przez osobę lub grupę osób w hip­no­zie


Źródła:

SJP.pl

Hipnogen

daw­niej: bo­dziec rze­ko­mo wy­wo­łu­ją­cy stan hip­no­zy


Źródła:

SJP.pl

Hipnolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hip­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Hipnologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem stanu hip­no­zy i jej prak­tycz­nym wy­ko­rzy­sta­niem; hip­no­tyzm


Hip­no­lo­gia (gr. "hýpnos" – sen, "lógos" – nauka) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem stanu hip­no­zy i jej prak­tycz­nym wy­ko­rzy­sta­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipnologiczny

do­ty­czą­cy hip­no­lo­gii lub hip­no­lo­gów (np. ba­da­nia hip­no­lo­gicz­ne, wie­dza hip­no­lo­gicz­na)


Źródła:

SJP.pl

Hipnopedia

na­u­cza­nie przez sen, zwła­szcza na­u­cza­nie ję­zy­ków ob­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­o­ria o nauce pod­czas snu, me­cha­nicz­nym odt­wa­rza­niu za­pa­mię­ta­nych lek­cji, ćwi­czeń itp.;


Hip­no­pe­dia (z gr.) – ucze­nie się w cza­sie snu; spo­sób ucze­nia się opar­ty na za­ło­że­niu, że w po­cząt­ko­wej fazie snu mózg ludz­ki jest w sta­nie od­bie­rać i ma­ga­zy­no­wać wer­bal­ne in­for­ma­cje, które z kolei w ciągu dnia mogą być przed­mio­tem po­now­ne­go ucze­nia się i szyb­sze­go utr­wa­la­nia. Nocne „lek­cje” ek­spo­nu­je się więc w okre­sie od za­śnię­cia do za­pad­nię­cia w głę­bo­ki sen i przed obu­dze­niem się, tj. w okre­sach „płyt­kie­go” snu. Ba­da­nia nad hip­no­pe­dią znaj­du­ją się do­pie­ro w sta­dium po­cząt­ko­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipnopedyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­no­pe­dią, do­ty­czą­cy hip­no­pe­dii


Źródła:

Wiktionary

Hipnopompiczny

do­ty­czą­cy pier­wszych, półś­wia­do­mych mo­men­tów prze­bu­dze­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. fizj. taki, który to­wa­rzy­szy prze­bu­dza­niu się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnoporód

sto­so­wa­nie tech­nik hip­no­tycz­nej re­lak­sa­cji pod­czas na­ro­dzin dziec­ka; hip­no­ro­dze­nie, hyp­no­birt­hing


Źródła:

SJP.pl

Hipnorodzenie

sto­so­wa­nie tech­nik hip­no­tycz­nej re­lak­sa­cji pod­czas na­ro­dzin dziec­ka; hip­no­po­ród, hyp­no­birt­hing


Źródła:

SJP.pl

Hipnoterapeuta

psy­cho­te­ra­pe­u­ta po­słu­gu­ją­cy się hip­no­zą w le­cze­niu niek­tó­rych za­bu­rzeń psy­chicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psy­cho­te­ra­pe­u­ta wy­ko­rzy­stu­ją­cy hip­no­zę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnoterapeutka

psy­cho­te­ra­pe­ut­ka po­słu­gu­ją­ca się hip­no­zą w le­cze­niu niek­tó­rych za­bu­rzeń psy­chicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psy­cho­te­ra­pe­ut­ka wy­ko­rzy­stu­ją­ca hip­no­zę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnoterapeutyczny

→ hip­no­te­ra­pia


Patrz:hipnoterapia

Źródła:

SJP.pl

Hipnoterapia

psy­cho­te­ra­pia pro­wa­dzo­na z wy­ko­rzy­sta­niem wła­ści­wo­ści stanu psy­chicz­ne­go pow­sta­łe­go w wy­ni­ku hip­no­zy, po­moc­na w le­cze­niu niek­tó­rych cho­rób; hip­no­za te­ra­pe­u­tycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. forma te­ra­pii z wy­ko­rzy­sta­niem hip­no­zy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnotycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hip­no­tycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Hipnotyczny

1. od­no­szą­cy się do hip­no­zy, spo­wo­do­wa­ny przez hip­no­zę, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niej (np. stan hip­no­tycz­ny, su­ge­stia hip­no­tycz­na);
2. w prze­no­śni: ma­ją­cy dzia­ła­nie takie jak hip­no­za (np. hip­no­tycz­ny wpływ mu­zy­ki); znie­wa­la­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) psych. med. zwią­za­ny z hip­no­zą

 (1.2) przen. od­bie­ra­ją­cy sa­mo­kon­tro­lę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnotyk

prze­sta­rza­łe: osoba, która po­pa­dła w stan hip­no­zy


Źródła:

SJP.pl

Hipnotyzacja

wpro­wa­dze­nie w stan hip­no­zy, przez su­ge­stie hip­no­tycz­ne do­pro­wa­dze­nie kogoś do stanu poś­red­nie­go mię­dzy snem a jawą; hip­no­ty­zo­wa­nie, hip­no­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Hipnotyzer

czło­wiek mo­gą­cy wpro­wa­dzić kogoś w stan hip­no­zy, usy­pia­ją­cy kogoś su­ge­stią; ma­gne­ty­zer (prze­sta­rza­le)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek sto­su­ją­cy hip­no­zę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnotyzerka

ko­bie­ta wpro­wa­dza­ją­ca kogoś w stan hip­no­zy, usy­pia­ją­ca kogoś su­ge­stią; ma­gne­ty­zer­ka (prze­sta­rza­le)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta sto­su­ją­ca hip­no­zę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnotyzerski

do­ty­czą­cy hip­no­ty­ze­ra lub hip­no­ty­zer­ki (np. zdol­no­ści hip­no­ty­zer­skie, seans hip­no­ty­zer­ski)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­no­ty­ze­rem, hip­no­ty­zer­stwem, do­ty­czą­cy hip­no­ty­ze­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnotyzerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zwią­za­na ze sto­so­wa­niem hip­no­zy


Źródła:

Wiktionary

Hipnotyzm

1. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem stanu hip­no­zy i jej prak­tycz­nym wy­ko­rzy­sta­niem; hip­no­lo­gia;
2. wpro­wa­dze­nie w stan hip­no­zy, przez su­ge­stie hip­no­tycz­ne do­pro­wa­dze­nie kogoś do stanu poś­red­nie­go mię­dzy snem a jawą; hip­no­ty­zo­wa­nie, hip­no­ty­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Hipnotyzować

1. wpro­wa­dzać w stan hip­no­zy, przez su­ge­stie hip­no­tycz­ne do­pro­wa­dzać kogoś do stanu świa­do­mo­ści poś­red­nie­go mię­dzy snem a jawą; ma­gne­ty­zo­wać (prze­sta­rza­le);
2. w prze­no­śni: wzbu­dzać w kimś bar­dzo silne uczu­cia, przy­ku­wać czy­jąś uwagę; znie­wa­lać, fa­scy­no­wać, ma­gne­ty­zo­wać


cza­sow­nik

 (1.1) wpro­wa­dzać kogoś w hip­no­zę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipnotyzujący

1. wpro­wa­dzać w stan hip­no­zy, przez su­ge­stie hip­no­tycz­ne do­pro­wa­dzać kogoś do stanu świa­do­mo­ści poś­red­nie­go mię­dzy snem a jawą; ma­gne­ty­zo­wać (prze­sta­rza­le);
2. w prze­no­śni: wzbu­dzać w kimś bar­dzo silne uczu­cia, przy­ku­wać czy­jąś uwagę; znie­wa­lać, fa­scy­no­wać, ma­gne­ty­zo­wać


Patrz:hipnotyzować

Źródła:

SJP.pl

Hipnoza

1. stan poś­red­ni mię­dzy snem a jawą, wy­wo­ła­ny przez su­ge­stie dru­giej osoby, w któ­rym usy­pia­ny za­cho­wu­je swoją świa­do­mość, jed­no­cze­śnie pod­da­jąc się woli hip­no­ty­ze­ra;
2. me­to­da usy­pia­nia su­ge­stią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­wo­ła­ny przez su­ge­stię hip­no­ty­ze­ra lub au­to­su­ge­stię stan przy­po­mi­na­ją­cy sen;

 (1.2) siła su­ge­stii, usy­pia­nie su­ge­stią


Hip­no­za ( ὕπνος "hýpnos", do­słow­nie „sen”) – stan pra­wi­dło­wo funk­cjo­nu­ją­ce­go umy­słu, w któ­rym uwaga danej osoby jest sil­nie zo­gni­sko­wa­na na okre­ślo­nych bodź­cach, przy jed­no­czes­nym znacz­nym ogra­ni­cze­niu świa­do­mo­ści bodź­ców po­cho­dzą­cych z oto­cze­nia oraz czę­ścio­wym za­wie­sze­niu kry­tycz­ne­go osądu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, oz­na­cza­ją­cy: pod, po­ni­żej normy

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, oz­na­cza­ją­cy zwią­zek z końmi i jeź­dziect­wem


Źródła:

Wiktionary

Hipoaldosteronizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­bu­rze­nia spo­wo­do­wa­ne przez nie­do­bór albo nie­wy­star­cza­ją­ce dzia­ła­nie al­do­ste­ro­nu


Źródła:

Wiktionary

Hipoalergiczność

→ hi­po­a­ler­gicz­ny


Patrz:hipoalergiczny

Źródła:

SJP.pl

Hipoalergiczny

o kos­me­ty­kach, środ­kach hi­gie­ny: nie­wy­wo­łu­ją­cy aler­gii; hy­po­a­ler­gicz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) kos­met. o kos­me­ty­kach: przez­na­czo­ny dla aler­gi­ków, nie­wy­wo­łu­ją­cy aler­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipoalgezja

zmniej­szo­ne od­czu­wa­nie bólu


Źródła:

SJP.pl

Hipobaria

ni­skie ci­śnie­nie at­mos­fe­rycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Hipoblast

war­stwa ko­mó­rek węzła za­rod­ko­we­go po­kry­wa­ją­ca od góry jamę bla­sto­cy­sty


Hi­po­blast (en­do­der­ma pier­wot­na) – war­stwa ko­mó­rek węzła za­rod­ko­we­go, która po­kry­wa od góry jamę bla­sto­cy­sty i pow­sta­je u czło­wie­ka w ósmym dniu roz­wo­ju. W trze­cim ty­god­niu roz­wo­ju (u czło­wie­ka) ulega wy­par­ciu przez pow­sta­ją­cą z epi­bla­stu en­do­der­mę. Jest źró­dłem czę­ści en­do­der­my pę­che­rzy­ka żółt­ko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipocentralny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­po­cen­trum


Źródła:

Wiktionary

Hipocentrum

ogni­sko trzę­sie­nia ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miej­sce pod zie­mią, z któ­re­go roz­cho­dzą się fale se­is­micz­ne, wyz­na­cza­ny na pod­sta­wie od­czy­tów z sejs­mo­gra­fów;


Hi­po­cen­trum (z gr. "ὑπο-" „pod-” i łac. "cen­trum" „śro­dek”) – po­ło­żo­ny w głębi Ziemi hi­po­te­tycz­ny punkt, od któ­re­go roz­cho­dzą się fale sejs­micz­ne. Na­le­ży je odróż­niać od ogni­ska trzę­sie­nia ziemi, które jest pewną ob­ję­to­ścią wew­nątrz Ziemi (cza­sa­mi o roz­mia­rach ty­się­cy ki­lo­me­trów), w któ­rej na­stą­pi­ło wyz­wo­le­nie ener­gii sprę­ży­stej. Pio­no­wo nad hi­po­cen­trum, na po­wierzch­ni Ziemi, znaj­du­je się epi­cen­trum.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipochloremia

zmniej­sze­nie po­zio­mu jonów chlo­ru we krwi


Źródła:

SJP.pl

Hipochondria

prze­sad­na, cho­ro­bli­wa obawa o swoje zdro­wie; no­zo­fo­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­bli­wy strach o włas­ne zdro­wie i życie; cią­głe do­szu­ki­wa­nie się u sie­bie ob­ja­wów cho­rób, wy­ol­brzy­mia­nie do­le­gli­wo­ści

 (1.2) daw. med. me­lan­cho­lia, de­pre­sja


Hi­po­chon­dria ( hy­po­chon­drium, gr. ὑποχόνδριον „brzuch” od ὑπο „pod” i χονδρός „chrząst­ka”) – za­bu­rze­nie so­ma­to­for­micz­ne, któ­re­go do­mi­nu­ją­cą cechą jest stałe, nie­u­za­sad­nio­ne prze­ko­na­nie o ist­nie­niu przy­najm­niej jed­nej po­waż­nej, po­stę­pu­ją­cej cho­ro­by so­ma­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipochondroplazja

wro­dzo­ne za­bu­rze­nie kost­nie­nia nasad kości


Hi­po­chon­dro­plaz­ja – ge­ne­tycz­nie uwa­run­ko­wa­na, wro­dzo­na cho­ro­ba (o dzie­dzi­cze­niu au­to­so­mal­nym do­mi­nu­ją­cym) pro­wa­dzą­ca do nie­pra­wi­dło­we­go kost­nie­nia śród­chrzęst­ne­go, co po­wo­du­je za­bu­rze­nie roz­wo­ju pew­nych kości w or­ga­niz­mie i kar­ło­wa­tość. Nazwę hi­po­chon­dro­plaz­ji wpro­wa­dzi­li do me­dy­cy­ny Ma­ro­te­a­ux i Lamy w 1961 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipochondryczka

→ hi­po­chon­dryk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: hi­po­chon­dryk


Patrz:hipochondryk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipochondrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hi­po­chon­drycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Hipochondryczny

→ hi­po­chon­dria


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hi­po­chon­drią lub hi­po­chon­dry­ka­mi


Patrz:hipochondria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipochondryk

czło­wiek wma­wia­ją­cy sobie uro­jo­ne cho­ro­by; śle­dzien­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ma­ją­cy hi­po­chon­drię; wma­wia­ją­cy sobie, że jest na coś chory


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipochromia

pa­to­lo­gicz­ny stan krwi­nek czer­wo­nych, które za­wie­ra­ją zmniej­szo­ną ilo­ści he­mo­glo­bi­ny, wy­stę­pu­je w nie­dokr­wi­sto­ści z nie­do­bo­ru że­la­za; nie­do­barw­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Hipocykloida

krzy­wa pła­ska, jaką za­kre­śla usta­lo­ny punkt okrę­gu to­czą­ce­go się (bez po­śliz­gu) wew­nętrz­nie po dru­gim, więk­szym okrę­gu


Hi­po­cy­klo­i­da – krzy­wa pła­ska, jaką za­kre­śla usta­lo­ny punkt okrę­gu to­czą­ce­go się bez po­śliz­gu wew­nątrz okrę­gu o więk­szym pro­mie­niu. Krzy­wa ta jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem hi­po­tro­cho­i­dy.

Kształt hi­po­cy­klo­i­dy (licz­ba ostrzy) za­le­ży od ilo­ra­zu for­mu­la_1 pro­mie­ni okrę­gów, nie­ru­cho­me­go do to­czą­ce­go się.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipoderma

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Hipodrom

teren, na któ­rym od­by­wa­ją się po­ka­zy lub wy­ści­gi konne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. sport. sta­ro­żyt­ny konny tor wy­ści­go­wy o kształ­cie wy­dłu­żo­ne­go, za­o­krą­glo­ne­go pro­sto­ką­ta

 (1.2) sport. współ­czes­ny obiekt spor­to­wy, na któ­rym od­by­wa­ją się za­wo­dy konne;


Hi­po­drom (hip­po­drom; gr. ἱππόδρομος, od ἵππος "hip­pos" – koń i δρόμος "dro­mos" – droga) – plac przez­na­czo­ny do od­by­wa­nia wy­ści­gów kon­nych.

W sta­ro­żyt­nej Gre­cji był pla­cem o za­ry­sie wy­dłu­żo­ne­go pro­sto­ką­ta, za­koń­czo­nym z węż­szych stron pó­ło­krą­gło i peł­nią­cym funk­cję toru wy­ści­go­we­go dla koni i ryd­wa­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipodynamia

zmniej­szo­na ak­tyw­ność ru­cho­wa lub jej brak, nie­do­bór ruchu; brak do­sta­tecz­nej ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej; hi­po­ki­nez­ja


Źródła:

SJP.pl

Hipodynamiczny

→ hi­po­dy­na­mia


Patrz:hipodynamia

Źródła:

SJP.pl

Hipofora

fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na uprze­dze­niu moż­li­wych za­rzu­tów prze­ciw­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Hipofosfatemia

stan ob­ni­żo­ne­go po­zio­mu fos­fo­ra­nów w su­ro­wi­cy krwi


Hi­po­fos­fa­te­mia – ob­ni­że­nie stę­że­nia fos­fo­ra­nów nie­or­ga­nicz­nych w su­ro­wi­cy krwi do po­zio­mu po­ni­żej 0,9 mmol/l. Po­wo­du­je m.in. spa­dek syn­te­zy ATP i in­nych związ­ków za­wie­ra­ją­cych fos­for, he­mo­li­zę, oste­o­ma­la­cję, usz­ko­dze­nia gra­nu­lo­cy­tów, pły­tek krwi, ukła­du ner­wo­we­go, wą­tro­by, mię­śni i nerek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipofunkcja

nie­pra­wi­dło­we funk­cjo­no­wa­nie ja­kie­goś na­rzą­du w or­ga­niz­mie; nie­do­czyn­ność


Źródła:

SJP.pl

Hipogamia

Hi­po­ga­mia (gr. "ὑπό, hypo" pod, po­ni­żej i "γάμος, gamos" mał­żeń­stwo) – ter­min uży­wa­ny w na­u­kach spo­łecz­nych na okre­śle­nie prak­ty­ki po­ślu­bia­nia mał­żon­ka z niż­szej kasty lub o niż­szym sta­tu­sie spo­łecz­nym. Po­tocz­nie okre­śla się tym ter­mi­nem także prak­ty­kę po­szu­ki­wa­nia do związ­ku part­ne­ra niż­sze­go sta­tu­sem i po­zy­cją spo­łecz­ną. Jest to prak­ty­ko­wa­ne głów­nie przez męż­czyzn. An­to­nim „hi­per­ga­mia” od­no­si się do od­wrot­no­ści: mał­żeń­stwa z osobą o wyż­szej kla­sie spo­łecz­nej lub sta­tu­sie.


Źródła:

Wikipedia

Hipogeiczny

kieł­ko­wa­nie hi­po­ge­icz­ne - kieł­ko­wa­nie, w któ­rym li­ście­nie po­zo­sta­ją w gle­bie, a epi­ko­tyl wy­dłu­ża się; kieł­ko­wa­nie hy­po­ge­icz­ne, kieł­ko­wa­nie po­dziem­ne


Źródła:

SJP.pl

Hipogenitalizm

nie­do­roz­wój na­rzą­dów płcio­wych


Źródła:

SJP.pl

Hipoglikemia

cho­ro­bli­wy stan or­ga­niz­mu wy­ni­ka­ją­cy ze zbyt małej za­war­to­ści cukru we krwi; nie­do­cu­krze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ob­ni­że­nie się za­war­to­ści glu­ko­zy we krwi do po­zio­mu po­ni­żej normy fiz­jo­lo­gicz­nej


Hi­po­gli­ke­mia (łac. "hy­po­gly­ca­e­mia"), ina­czej nie­do­cu­krze­nie – stan, w któ­rym ilość glu­ko­zy we krwi (poza żyłą wrot­ną) spada po­ni­żej 3,9 mmol/l (70 mg/dl). Hi­po­gli­ke­mię roz­poz­na­je się przy ob­ni­że­niu stę­że­nia glu­ko­zy we krwi po­ni­żej 3,9 mmol/l, nie­za­leż­nie od wy­stę­po­wa­nia ob­ja­wów kli­nicz­nych, które u czę­ści osób, zwła­szcza cho­ru­ją­cych od wielu lat na cu­krzy­cę typu 1, mogą po­ja­wiać się do­pie­ro przy niż­szych war­to­ściach gli­ke­mii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipoglikemio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: hi­po­gli­ke­mia


Źródła:

Wiktionary

Hipogryf

ba­jecz­ny koń skrzyd­la­ty z głową gryfa; pegaz


Hi­po­gryf – stwo­rze­nie fan­ta­stycz­ne, bę­dą­ce po­łą­cze­niem gryfa (pół orła, pół lwa; przed­nia część, cza­sem tylko skrzy­dła i głowa) i kla­czy konia (tylna część).

Wczes­ny opis hi­po­gry­fa znaj­du­je się w po­e­ma­cie "Or­land sza­lo­ny" Lu­do­vi­ka Ario­sta.

Współ­cze­śnie hi­po­gry­fy po­ja­wia­ją się w twór­czo­ści fan­ta­sy, m.in. w "Opo­wie­ściach z Nar­nii", książ­kach i fil­mach o Har­rym Pot­te­rze. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne są też w grach kom­pu­te­ro­wych, m.in. "" oraz fa­bu­lar­nych, np. w Dun­ge­ons & Dra­gons i War­ham­mer.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipointensywny

od­no­szą­cy się do ob­sza­rów o ni­skiej in­ten­syw­no­ści na ska­nach re­zo­nan­su ma­gne­tycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Hipokalcemia

ob­ni­że­nie po­zio­mu wap­nia w krwi, ob­ja­wia­ją­ce się na­pa­da­mi tę­życz­ki


Hi­po­kal­ce­mia – stan ob­ni­żo­ne­go po­zio­mu wap­nia we krwi. Roz­poz­na­je się go, gdy stę­że­nie wap­nia cał­ko­wi­te­go w su­ro­wi­cy krwi nie prze­kra­cza 2,25 mmol/l, bądź stę­że­nie wap­nia zjo­ni­zo­wa­ne­go spada po­ni­żej 0,95 mmol/l. Gdy nie­do­bór wap­nia jest nie­du­ży i stę­że­nie wap­nia zjo­ni­zo­wa­ne­go po­zo­sta­je w nor­mie, cho­ro­ba może prze­bie­gać be­zob­ja­wo­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipokalemia

ob­ni­że­nie po­ni­żej normy stę­że­nia po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi; hi­po­ka­lie­mia


Źródła:

SJP.pl

Hipokaliemia

ob­ni­że­nie po­ni­żej normy stę­że­nia po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi; hi­po­ka­le­mia


Hi­po­ka­lie­mia – stę­że­nie po­ta­su w su­ro­wi­cy krwi mniej­sze niż 3,6 mmol/l (u dzie­ci od­po­wied­nio 3,2 mmol/l).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipokaliemiczny

→ hi­po­ka­lie­mia


Patrz:hipokaliemia

Źródła:

SJP.pl

Hipokamp

struk­tu­ra mózgu od­po­wie­dzial­na głów­nie za pa­mięć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. ele­ment ukła­du lim­bicz­ne­go od­po­wie­dzial­ny za pa­mięć, kon­so­li­da­cję i orien­ta­cję prze­strzen­ną;


Hi­po­kamp ( hip­po­cam­pus, dawna nazwa: Róg Amona "Cornu Am­mo­nis") – ele­ment ukła­du lim­bicz­ne­go od­po­wie­dzial­ny głów­nie za pa­mięć; nie­du­ża struk­tu­ra umie­szczo­na w pła­cie skro­nio­wym kory móz­go­wej kre­so­móz­go­wia. Hi­po­kamp od­gry­wa ważną rolę w prze­no­sze­niu (kon­so­li­da­cji) in­for­ma­cji z pa­mię­ci krót­kotr­wa­łej do pa­mię­ci dłu­gotr­wa­łej oraz orien­ta­cji prze­strzen­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipokapnia

ob­ni­że­nie się pręż­no­ści dwut­len­ku węgla we krwi tęt­ni­czej; hi­po­kar­bia


Hi­po­kap­nia, hi­po­kar­bia ("hy­po­cap­nia, hy­po­car­bia") – stan ob­ni­żo­ne­go ci­śnie­nia par­cjal­ne­go dwut­len­ku węgla (pCO2) we krwi po­ni­żej normy. Wy­wo­ła­na jest pod­czas hi­per­wen­ty­la­cji przy zwięk­szo­nym wy­da­la­niu dwut­len­ku węgla przez płuca. Stan taki po­wo­du­je tzw. „mrocz­ki” przed oczy­ma, wy­stę­pu­ją za­wro­ty głowy, szum w uszach, osła­bie­nie mię­śnio­we. Hi­po­kap­nia może pro­wa­dzić do okre­so­we­go be­zde­chu, odru­cho­we­go nie­dokr­wie­nia mózgu oraz do al­ka­lo­zy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipokarbia

ob­ni­że­nie się pręż­no­ści dwut­len­ku węgla we krwi tęt­ni­czej; hi­po­kap­nia


Źródła:

SJP.pl

Hipokaustum

sy­stem grzew­czy sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści np. w ter­mach; hy­po­ka­u­stum; hy­po­ka­u­ston


Źródła:

SJP.pl

Hipokinezja

zmniej­szo­na ak­tyw­ność ru­cho­wa lub jej brak, nie­do­bór ruchu; brak do­sta­tecz­nej ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej; hi­po­dy­na­mia


Źródła:

SJP.pl

Hipokorystyczność

→ hi­po­ko­ry­stycz­ny


Patrz:hipokorystyczny

Źródła:

SJP.pl

Hipokorystyczny

w ję­zy­koz­naw­stwie: zdrob­nia­ły, pie­szczot­li­wy; de­mi­nu­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Hipokorystyk

wyraz pow­sta­ły za po­mo­cą od­po­wied­nie­go for­man­tu, wy­ra­ża­ją­cy przed­miot mniej­szy w sto­sun­ku do przed­mio­tu pod­sta­wo­we­go (np. gło­śnik - gło­śni­czek), lub oz­na­cza­ją­cy po­zy­tyw­ne na­sta­wie­nie uczu­cio­we (np. brat - bra­ci­szek); hi­po­ko­ry­sty­kum, de­mi­nu­ti­wum, zdrob­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz pie­szczot­li­wy;


Hi­po­ko­ry­styk (hi­po­ko­ry­sty­kum, hi­po­ko­ri­sti­kon, hy­po­co­ris­ma, od gr. ὑποκορίζεσθαι "hypokorízesthai" „na­zy­wać pie­szczot­li­wie”) – wyraz pie­szczot­li­wy, sy­gna­li­zu­ją­cy czu­łość mó­wią­ce­go, sym­pa­tię bądź apro­ba­tę, zwy­kle w for­mie zdrob­nia­łej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipokorystykum

wyraz pow­sta­ły za po­mo­cą od­po­wied­nie­go for­man­tu, wy­ra­ża­ją­cy przed­miot mniej­szy w sto­sun­ku do przed­mio­tu pod­sta­wo­we­go (np. gło­śnik - gło­śni­czek), lub oz­na­cza­ją­cy po­zy­tyw­ne na­sta­wie­nie uczu­cio­we (np. brat - bra­ci­szek); hi­po­ko­ry­styk, de­mi­nu­ti­wum, zdrob­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Hipokotyl

naj­niż­sza część ło­dy­gi znaj­du­ją­ca się mię­dzy ko­rze­niem i li­ście­nia­mi; hy­po­ko­tyl


Hi­po­ko­tyl (gr. "hypó" ‘pod’, "kotýlē" ‘czar­ka’), ło­dyż­ka pod­li­ście­nio­wa – naj­niż­sza część ło­dy­gi znaj­du­ją­ca się mię­dzy ko­rze­niem i li­ście­nia­mi, o bu­do­wie poś­red­niej mię­dzy ty­po­wą dla ło­dy­gi a ko­rze­niem.

Ze wzglę­du na szyb­kość wzro­stu hi­po­ko­ty­lu w sto­sun­ku do epi­ko­ty­lu pod­czas kieł­ko­wa­nia wy­róż­nia się:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipokrates

1. (ok. 460-377 p.n.e.), le­karz grec­ki, zwany ojcem me­dy­cy­ny;
2. (V w. p.n.e.), gr. ma­te­ma­tyk i so­fi­sta


Hi­po­kra­tes lub Hip­po­kra­tes z Kos, (gr. Ἱπποκράτης; ur. ok. 460 p.n.e. na wy­spie Kos, zm. ok. 377 p.n.e./ok. 375 p.n.e. w La­ry­sie) – le­karz grec­ki, jeden z pre­kur­so­rów współ­czes­nej me­dy­cy­ny, ob­da­rzo­ny przy­dom­kiem „ojca me­dy­cy­ny”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipokratesowy

do­ty­czą­cy Hi­po­kra­te­sa


Źródła:

SJP.pl

Hipokratyczny

1. taki, jak u Hi­po­kra­te­sa, na­wią­zu­ją­cy do nauki Hi­po­kra­te­sa; hi­po­kra­te­so­wy;
2. daw­niej: hi­po­kra­tycz­na twarz - blada, za­pad­nię­ta twarz o wy­o­strzo­nych ry­sach, wy­stę­pu­ją­ca w cięż­kich sta­nach cho­ro­bo­wych


Źródła:

SJP.pl

Hipokrene

prze­no­śnie: sym­bol natch­nie­nia po­e­tyc­kie­go; hip­po­kre­ne


Źródła:

SJP.pl

Hipokrycki

→ hi­po­kry­ta


Patrz:hipokryta

Źródła:

SJP.pl

Hipokryta

czło­wiek skry­wa­ją­cy praw­dzi­we myśli i uczu­cia, by przed­sta­wić się w lep­szym świet­le; obłud­nik, kłam­ca, fa­ry­ze­usz, dwu­li­co­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba dwu­li­co­wa, obłud­na, nie­szcze­ra, fał­szy­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipokrytka

ko­bie­ta dwu­li­co­wa, nie­szcze­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. ko­bie­ta nie­szcze­ra, obłud­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipokrytyczny

→ hi­po­kryz­ja; hi­po­kry­zyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Hipokryzja

fał­szy­wość, dwu­li­co­wość, obłu­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. po­sta­wa osoby, która po­stę­pu­je sprzecz­nie z de­kla­ro­wa­ny­mi przez sie­bie za­sa­da­mi mo­ral­ny­mi w celu osią­ga­nia ko­rzy­ści lub przed­sta­wie­nia sie­bie w lep­szym świet­le;


Hi­po­kryz­ja (od gr. ὑπόκρισις "hy­po­kri­sis", uda­wa­nie) – fał­szy­wość, dwu­li­co­wość, obłu­da. Za­cho­wa­nie lub spo­sób my­śle­nia i dzia­ła­nia cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się nie­spój­no­ścią sto­so­wa­nych zasad mo­ral­nych. Uda­wa­nie ser­decz­no­ści, szla­chet­no­ści, re­li­gij­no­ści, zaz­wy­czaj po to, by wpro­wa­dzić kogoś w błąd co do swych rze­czy­wi­stych in­ten­cji i czer­pać z tego włas­ne ko­rzy­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipokryzyjny

→ hi­po­kryz­ja; hi­po­kry­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Hipoksantyna

za­sa­da pu­ry­no­wa wy­stę­pu­ją­ca w tkan­kach i pły­nach ustro­jo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. pu­ry­no­wa za­sa­da azo­to­wa uczest­ni­czą­ca w me­ta­bo­liz­mie kwa­sów nu­kle­i­no­wych; skład­nik nu­kle­o­zy­du ino­zy­ny i nu­kle­o­ty­du ino­zy­no­mo­no­fos­fo­ra­nu (IMP); od­gry­wa ważną rolę w tzw. szla­ku re­u­ty­li­za­cji puryn, w któ­rym enzym HGPRT przeksz­tał­ca ją z po­wro­tem w IMP


Hi­pok­san­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy zasad pu­ry­no­wych wy­stę­pu­ją­cy w tkan­kach i pły­nach ustro­jo­wych or­ga­niz­mów ży­wych. Hi­pok­san­ty­na jest jed­nym z koń­co­wych pro­duk­tów prze­mian puryn i w du­żych ilo­ściach wy­da­la­na jest z mo­czem. Two­rzy be­zbarw­ne krysz­ta­ły roz­pu­szczal­ne w go­rą­cej wo­dzie, kwa­sach i za­sa­dach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipoksemia

nie­do­bór tlenu we krwi, mo­gą­cy pow­sta­wać z przy­czyn po­za­u­stro­jo­wych (na du­żych wy­so­ko­ściach) albo wew­ną­trzu­stro­jo­wych (nie­wy­dol­ność krą­że­nia); nie­dot­le­nie­nie krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­do­sta­tecz­na za­war­tość tlenu we krwi tęt­ni­czej;


Hi­pok­se­mia, po­tocz­nie nie­dot­le­nie­nie – stan zbyt ni­skiej za­war­to­ści tlenu we krwi tęt­ni­czej (caO2) za­bu­rza­ją­cy pro­ce­sy me­ta­bo­licz­ne w tkan­kach or­ga­niz­mu. Bywa także okre­śla­na jako „spa­dek wy­sy­ce­nia tle­nem he­mo­glo­bi­ny lub ob­ni­że­nie pręż­no­ści tlenu we krwi tęt­ni­czej”, ale wielu au­to­rów de­fi­niu­je spa­dek pręż­no­ści tlenu we krwi tęt­ni­czej jako hi­pok­sję. Po­szcze­gól­ne pu­bli­ka­cje na­u­ko­we, za­le­ce­nia, wy­tycz­ne i re­ko­men­da­cje to­wa­rzystw na­u­ko­wych po­da­ją różny za­kres zna­cze­nio­wy hi­pok­se­mii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipoksemiczny

→ hi­pok­se­mia


Patrz:hipoksemia

Źródła:

SJP.pl

Hipoksja

nie­do­bór tlenu w tkan­kach, mo­gą­cy pow­sta­wać na sku­tek hi­pok­se­mii lub dzia­ła­nia tok­syn po­ra­ża­ją­cych od­dy­cha­nie ko­mór­ko­we; hy­pok­sja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­do­sta­tecz­na za­war­tość tlenu w tkan­kach na­rzą­du lub w całym or­ga­niz­mie;


Hi­pok­sja (z gr. ὑπό "pod" i οξογόνο "kwa­so­ród, tlen"; nie­dot­le­nie­nie) – nie­do­bór tlenu w tkan­kach w sto­sun­ku do za­po­trze­bo­wa­nia, wio­dą­cy do nie­dot­le­nie­nia or­ga­niz­mu. Do­ty­czy wszyst­kich sta­nów wy­wo­ła­nych nie­do­sta­tecz­ną za­war­to­ścią tlenu we krwi tęt­ni­czej upo­śle­dza­ją­cą ty­po­we pro­ce­sy me­ta­bo­licz­ne w obrę­bie tka­nek (hi­pok­sja hi­pok­se­micz­na).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipoksyjny

→ hi­pok­sja


Patrz:hipoksja

Źródła:

SJP.pl

Hipolibidemia

za­ha­mo­wa­nie po­żą­da­nia sek­su­al­ne­go; ozię­błość sek­su­al­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. ozię­błość sek­su­al­na, ob­ni­że­nie po­pę­du płcio­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipoliciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hi­po­li­ty lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Hipolimnion

hy­po­lim­nion; dolna war­stwa wód w je­zio­rze, słabo oś­wiet­lo­na, naj­zim­niej­sza, róż­no­rod­nie nat­le­nio­na


Źródła:

SJP.pl

Hipolit

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipolita

imię żeń­skie


Hi­po­li­ta – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Hi­po­lit.

Hi­po­li­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi: 3 lu­te­go, 13 sierp­nia, 22 sierp­nia i 21 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipolitostwo

Hi­po­lit z mał­żon­ką; Hi­po­li­to­wie


Źródła:

SJP.pl

Hipolitowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Hipolitowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hi­po­li­ta lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Hipolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­po­lo­gii; hip­po­log


Źródła:

SJP.pl

Hipologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem konia do­mo­we­go, jego na­tu­rą, bu­do­wą i in­ny­mi za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z tym ko­niem; hip­po­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o koniu do­mo­wym;


Hi­po­lo­gia (z gr. ἵππος = "híppos" – koń, i λόγος = "lógos" – słowo, nauka, myśl, ro­zu­mo­wa­nie) – nauka trak­tu­ją­ca o koniu do­mo­wym, jego bu­do­wie, fiz­jo­lo­gii, fi­lo­ge­ne­zie, ho­dow­li i cho­wie, obej­mu­ją­ca także hi­sto­rię ho­dow­li.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipologiczny

przy­miot­nik od: hi­po­lo­gia


przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z hi­po­lo­gią, do­ty­czą­cy hi­po­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipomagnezemia

nie­do­bór ma­gne­zu we krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ob­ni­żo­ne stę­że­nie ma­gne­zu we krwi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipomania

nad­mier­ne po­bu­dze­nie i pod­wyż­sze­nie na­stro­ju, wy­stę­pu­ją­ce zwła­szcza w cho­ro­bie afek­tyw­nej dwu­bie­gu­no­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­mi­ło­wa­nie do koni, uwiel­bia­nie koni

 (1.2) psych. za­bu­rze­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się wzmo­żo­ną ak­tyw­no­ścią


Hi­po­ma­nia – jedna z po­sta­ci epi­zo­du ma­nia­kal­ne­go (obok manii z i bez ob­ja­wów psy­cho­tycz­nych), która w odróż­nie­niu od manii cha­rak­te­ry­zu­je się mniej­szym za­kłó­ce­niem funk­cjo­no­wa­nia psy­cho­spo­łecz­ne­go.

Kla­sy­fi­ka­cja ICD-10 po­da­je na­stę­pu­ją­ce róż­ni­ce w roz­poz­na­niu manii i hi­po­ma­nii:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipomaniakalny

stan hi­po­ma­nia­kal­ny, epi­zod hi­po­ma­nia­kal­ny - trwa­ją­ce kilka dni ła­god­ne pod­wyż­sze­nie na­stro­ju, wy­stę­pu­ją­ce w cho­ro­bie afek­tyw­nej dwu­bie­gu­no­wej


przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z hi­po­ma­nią (w zna­cze­niu 1.2)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipomochlion

wy­nio­słość kost­na po­wo­du­ją­ca zwięk­sze­nie kąta dzia­ła­nia mię­śnia


Źródła:

SJP.pl

Hiponatremia

ob­ni­żo­ny po­ziom sodu w su­ro­wi­cy krwi


Hi­po­na­tre­mia – stan ob­ni­żo­ne­go po­zio­mu sodu w su­ro­wi­cy krwi. Zwy­kle de­fi­nio­wa­ny jako spa­dek stę­że­nia sodu po­ni­żej 135 mmol/l, przy nor­mie 135–145 mmol/l, spo­wo­do­wa­ny nad­mia­rem wody w ustro­ju w sto­sun­ku do ilo­ści sodu w or­ga­niz­mie. W więk­szo­ści wy­pad­ków przy­czy­ną jest zwięk­szo­ne wy­dzie­la­nie hor­mo­nu an­ty­diu­re­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiponatremiczny

→ hi­po­na­tre­mia


Patrz:hiponatremia

Źródła:

SJP.pl

Hiponeuston

Hi­po­ne­u­ston – ze­spół or­ga­niz­mów zwią­za­ny ze spod­nią stro­ną błon­ki po­wierzch­nio­wej wody, część ne­u­sto­nu – or­ga­niz­mów za­sied­la­ją­cych błon­kę po­wierzch­nio­wą.

Or­ga­niz­my hi­po­ne­u­sto­no­we zwy­kle przy­cze­pio­ne są do dol­nej po­wierzch­ni błon­ki po­wierzch­nio­wej. Przy­sto­so­wa­ne są do trud­nych wa­run­ków tam pa­nu­ją­cych, czyli dużej róż­ni­cy tem­pe­ra­tur na gra­ni­cy wody i po­wie­trza, dużej ilo­ści tlenu i sub­stan­cji or­ga­nicz­nych.


Źródła:

Wikipedia

Hiponim

słowo o węż­szym i po­drzęd­nym zna­cze­niu w sto­sun­ku do in­ne­go, np. "świerk" w sto­sun­ku do wy­ra­zu "drze­wo"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz o zna­cze­niu węż­szym od da­ne­go i po­drzęd­nym wobec niego, np. „drze­wo” w sto­sun­ku do słowa „ro­śli­na”;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiponimia

re­la­cja po­drzęd­no­ści jed­ne­go wy­ra­zu wzglę­dem dru­gie­go, np. wyraz "cię­ża­rów­ka" jest w ta­kiej re­la­cji do wy­ra­zu "sa­mo­chód"


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. re­la­cja mię­dzy wy­ra­zem o tre­ści bar­dzo szcze­gó­ło­wej i za­kre­sie węż­szym a wy­ra­zem o tre­ści bar­dziej ogól­nej i szer­szym za­kre­sie;


Hi­po­ni­mia (gr. ὑπό, "hypo" – „po­ni­żej”; όνομα, "ónoma" – „imię”) – po­rząd­ku­ją­ca re­la­cja hie­rar­chicz­na. Za­cho­dzi mię­dzy wy­ra­zem o tre­ści bar­dzo szcze­gó­ło­wej i za­kre­sie węż­szym a wy­ra­zem o tre­ści bar­dziej ogól­nej i szer­szym za­kre­sie, tzn. po­le­ga na sto­sun­ku: po­drzęd­ność – na­drzęd­ność. Sta­no­wi ro­dzaj sy­no­ni­mii lek­sy­kal­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiponimicznie

przy­słó­wek

 (1.1) jęz. na spo­sób hi­po­ni­micz­ny


Źródła:

Wiktionary

Hiponimiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z hi­po­ni­mią, do­ty­czą­cy hi­po­ni­mii


Źródła:

Wiktionary

Hipoplazja

wro­dzo­ne, nie­zu­peł­ne uksz­tał­to­wa­nie się tkan­ki, na­rzą­du lub ukła­du; age­nez­ja, nie­do­roz­wój


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­peł­ne wyksz­tał­ce­nie się na­rzą­du lub tkan­ki


Hi­po­plaz­ja (łac. "hy­po­pla­sia", z υπó, "hipo" – pod, tu: mało + πλάσις, "pla­sis" – kształ­to­wać, for­mo­wać, por. "pla­stycz­ny"), nie­do­roz­wój – typ nie­cał­ko­wi­tej mor­fo­ge­ne­zy, po­le­ga­ją­cy na zbyt sła­bym wyksz­tał­ce­niu się na­rzą­du prze­bie­ga­ją­cym ze zmniej­sze­niem ilo­ści ko­mó­rek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipopo

zdrob­nia­le o hi­po­po­ta­mie, zwła­szcza mło­dym; hipek, hip­cio, hi­po­po­ta­mek


Źródła:

SJP.pl

Hipopotam

nazwa dwóch ro­śli­no­żer­nych ssa­ków z ro­dzi­ny hi­po­po­ta­mów, za­miesz­ku­ją­cych Afry­kę, pro­wa­dzą­cych ziem­no­wod­ny tryb życia:
1. osią­ga­ją­cy do 4,5 m dłu­go­ści; hi­po­po­tam ni­lo­wy;
2. hi­po­po­tam kar­ło­wa­ty - osią­ga­ją­cy ok. 1,5 m dłu­go­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ssak z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych pro­wa­dzą­cy ziem­no­wod­ny tryb życia;


Hi­po­po­tam ("Hip­po­po­ta­mus") – ro­dzaj ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­dro­dzi­ny Hip­po­po­ta­mi­nae w obrę­bie z ro­dzi­ny hi­po­po­ta­mo­wa­tych (Hip­po­po­ta­mi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipopotamek

zdrob­nia­le o hi­po­po­ta­mie, zwła­szcza mło­dym; hipek, hip­cio, hi­po­po


Źródła:

SJP.pl

Hipopotami

→ hi­po­po­tam; hi­po­po­ta­mo­wy


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do hi­po­po­ta­ma

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy hi­po­po­ta­ma, okre­śla­ją­cy hi­po­po­ta­ma, uży­wa­ny przy hi­po­po­ta­mie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla hi­po­po­ta­ma, ma­ją­cy cechy hi­po­po­ta­ma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipopotamiarnia

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji życia hi­po­po­ta­mów; hi­po­po­ta­rium


Źródła:

SJP.pl

Hipopotamica

sa­mi­ca hi­po­po­ta­ma


Źródła:

SJP.pl

Hipopotamiątko

zdrob­nie­nie od: hi­po­po­tam; hi­po­po­ta­mek


Źródła:

SJP.pl

Hipopotamowate

o ce­chach hi­po­po­ta­mo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hip­po­po­ta­mi­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych o ma­syw­nej bu­do­wie ciała;


Hi­po­po­ta­mo­wa­te (Hip­po­po­ta­mi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du An­co­don­ta w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la).

Zwie­rzę­ta te cha­rak­te­ry­zu­ją się ma­syw­ną bu­do­wą ciała, grubą, po­fał­do­wa­ną skórą pra­wie po­zba­wio­ną owło­sie­nia i grubą war­stwą pod­skór­nej tkan­ki tłu­szczo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipopotamowaty

o ce­chach hi­po­po­ta­mo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Hipopotamowy

→ hi­po­po­tam; hi­po­po­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Hipopotarium

po­mie­szcze­nie do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji życia hi­po­po­ta­mów; hi­po­po­ta­miar­nia


Źródła:

SJP.pl

Hipopresja

tech­ni­ka ćwi­czeń od­de­cho­wych i po­stu­ral­nych ma­ją­ca zmniej­szać ci­śnie­nie w jamie brzusz­nej


Źródła:

SJP.pl

Hipopresyjny

→ hi­po­pre­sja


Patrz:hipopresja

Źródła:

SJP.pl

Hipoproteinemia

spa­dek po­zio­mu biał­ka we krwi; nie­do­biał­cze­nie krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zmniej­sze­nie stę­że­nia bia­łek we krwi;


Hi­po­pro­te­i­ne­mia – zmniej­sze­nie stę­że­nia bia­łek (lub ich jed­nej frak­cji) we krwi. Hi­po­pro­te­i­ne­mia dzie­li się na rze­ko­mą i praw­dzi­wą.

Hi­po­pro­te­i­ne­mia rze­ko­ma wy­wo­ły­wa­na jest zmniej­sze­niem stę­że­nia ilo­ści bia­łek w oso­czu krwi i wy­stę­pu­je u cho­rych prze­wod­nio­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipopus

sta­dium roz­wo­ju niek­tó­rych ga­tun­ków roz­to­czy


Źródła:

SJP.pl

Hiporefleksja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. czę­ścio­wy zanik lub osła­bie­nie odru­chu (odru­chów)


Źródła:

Wiktionary

Hiposmia

zmniej­szo­na zdol­ność do wy­czu­wa­nia za­pa­chów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zmniej­szo­na zdol­ność do wy­czu­wa­nia za­pa­chów;


Hi­pos­mia – zmniej­szo­na zdol­ność do wy­czu­wa­nia za­pa­chów. Po­wią­za­nym sta­nem jest anos­mia, w któ­rym węch jest znie­sio­ny. Może ją po­wo­do­wać wiele cho­rób, m.in. aler­gicz­ny nie­żyt nosa, na­ra­że­nie na dzia­ła­nie tok­syn, cho­ro­by au­to­im­mu­no­lo­gicz­ne, uraz głowy, ze­spół Downa, cho­ro­ba Alz­he­i­me­ra, schi­zo­fre­nia i stward­nie­nie roz­sia­ne. Hi­pos­mia jest rów­nież czę­stym (około 90%) oraz wczes­nym ob­ja­wem cho­ro­by Par­kin­so­na. Może pro­wa­dzić do nad­mier­ne­go do­da­wa­nia soli do po­traw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiposomnia

Hi­po­som­nia – ob­ni­żo­na po­trze­ba snu. Objaw m.in. za­bu­rzeń de­pre­syj­nych i ze­spo­łu zam­knię­cia.


Źródła:

Wikipedia

Hipostatyczny

1. w bio­lo­gii: gen hi­po­sta­tycz­ny - gen nie ob­ja­wia­ją­cy się w dzia­ła­niu w wy­ni­ku zdo­mi­no­wa­nia przez dzia­ła­nie in­ne­go genu (epi­sta­tycz­ne­go) o po­dob­nej funk­cji;
2. w re­li­gioz­naw­stwie: unia hi­po­sta­tycz­na - kon­cep­cja pod­wój­nej, bo­skiej i ludz­kiej jed­no­cze­śnie, na­tu­ry Chry­stu­sa; zjed­no­cze­nie hi­po­sta­tycz­ne;
3. w me­dy­cy­nie: hi­po­sta­tycz­ne za­pa­le­nie płuc - cho­ro­ba spo­wo­do­wa­na za­le­ga­niem nie­dot­le­nio­nej krwi w płu­cach; za­sto­i­no­we za­pa­le­nie płuc


Źródła:

SJP.pl

Hipostaza

1. uprzed­mio­to­wie­nie; przy­pi­sy­wa­nie re­al­ne­go bytu ab­strak­tom: sta­nom, ce­chom, zda­rze­niom;
2. w te­o­lo­gii: ter­min uży­wa­ny na oz­na­cze­nie trzech osób bo­skich jako odręb­nych po­sta­ci;
3. za­trzy­ma­nie lub zwol­nie­nie prze­pły­wu krwi w żyle; za­stój


Hi­po­sta­za – ter­min wy­wo­dzą­cy się od grec­kie­go "hy­pó­sta­sis" (ὑπόστᾰσις) – "pod­sta­wa, czyli to co pod spo­dem". W fi­lo­zo­fii Plo­ty­na jest to byt wy­e­ma­no­wa­ny z Ab­so­lu­tu. Fi­lo­zo­fia chrze­ści­jań­ska prze­ję­ła ten ter­min; oz­na­cza ona tutaj każdą z trzech Osób Trój­cy Świę­tej poj­mo­wa­ną jako różny od po­zo­sta­łych pod­mio­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipostazować

two­rzyć hi­po­sta­zy, przy­pi­sy­wać re­al­ne ist­nie­nie ab­strak­cjom


Źródła:

SJP.pl

Hipostyl

sala ko­lum­no­wa; hy­po­styl


Źródła:

SJP.pl

Hipotaksa

po­drzęd­ność jed­ne­go zda­nia w sto­sun­ku do in­ne­go


Hi­po­tak­sa – po­łą­cze­nie zdań re­la­cją po­drzęd­ną (w prze­ci­wień­stwie do pa­ra­tak­sy). W zda­niu z hi­po­tak­są ist­nie­ją dwie czę­ści skła­do­we: na­drzęd­nik i po­drzęd­nik. Jest prze­ci­wień­stwem pa­ra­tak­sy. Użyta w tek­ście świad­czy (zaz­wy­czaj) o „li­te­rac­ko­ści” tek­stu lub o po­ten­cja­le in­te­lek­tu­al­nym mó­wią­ce­go. Jest cha­rak­te­ry­stycz­na dla stylu pi­sa­ne­go i li­te­ra­tu­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipotaktyczny

→ hi­po­tak­sa


Patrz:hipotaksa

Źródła:

SJP.pl

Hipoteczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hi­po­te­ką, do­ty­czą­cy hi­po­te­ki


Źródła:

Wiktionary

Hipoteka

1. za­bez­pie­cze­nie fi­nan­so­we udzie­lo­ne wie­rzy­cie­lo­wi przez wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści wpi­sa­nej do ksiąg wie­czy­stych;
2. część księ­gi wie­czy­stej, w któ­rej po­da­ne są prawa wła­ści­cie­li i ob­cią­że­nia;
3. pot.: stan nie­ru­cho­mo­ści ob­cią­żo­nej dłu­ga­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ro­dzaj za­bez­pie­cze­nia długu po­przez umoż­li­wie­nie wie­rzy­cie­lo­wi odzy­ska­nie go z nie­ru­cho­mo­ści, któ­rej to za­bez­pie­cze­nie do­ty­czy;

 (1.2) adm. in­sty­tu­cja, biuro, ar­chi­wum spraw i akt hi­po­tecz­nych


Hi­po­te­ka (z ὑποθήκη) – ogra­ni­czo­ne prawo rze­czo­we usta­na­wia­ne na rze­czach (w Pol­sce wy­łącz­nie na nie­ru­cho­mo­ściach i stat­kach mor­skich wpi­sa­nych do re­je­stru okrę­to­we­go) oraz na wy­bra­nych pra­wach (włas­no­ścio­we spół­dziel­cze prawo do lo­ka­lu, wie­rzy­tel­ność za­bez­pie­czo­na hi­po­tecz­nie), słu­żą­ce za­bez­pie­cze­niu wie­rzy­tel­no­ści wy­ni­ka­ją­cej z oz­na­czo­ne­go sto­sun­ku praw­ne­go (zwy­kle kre­dy­tu hi­po­tecz­ne­go), na mocy któ­re­go wie­rzy­ciel może do­cho­dzić za­spo­ko­je­nia z nie­ru­cho­mo­ści, z pier­wszeń­stwem przed wie­rzy­cie­la­mi oso­bi­sty­mi każ­do­czes­ne­go wła­ści­cie­la nie­ru­cho­mo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipoteko

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) W. lp. od hi­po­te­ka


Źródła:

Wiktionary

Hipotensja

ob­ni­że­nie ci­śnie­nia krwi po­ni­żej normy, po­łą­czo­ny zwy­kle z od­czu­wa­niem znu­że­nia, skłon­no­ścią do omd­leń, za­wro­tów głowy; hi­po­to­nia, pod­ci­śnie­nie, nie­do­ci­śnie­nie tęt­ni­cze


Hi­po­ten­sja (nie­do­ci­śnie­nie), rów­nież hi­po­to­nia – ob­ni­że­nie ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go po­ni­żej 90/50 mm Hg lub 100/60 mm Hg. Pro­blem do­ty­czy około 15% spo­łe­czeń­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipotensyjny

ob­ni­ża­ją­cy ci­śnie­nie krwi


przy­miot­nik

 (1.1) med. ob­ni­ża­ją­cy ci­śnie­nie krwi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipoterapeuta

te­ra­pe­u­ta le­czą­cy z po­mo­cą koni


Źródła:

SJP.pl

Hipoterapeutka

te­ra­pe­ut­ka le­czą­ca z po­mo­cą koni


Źródła:

SJP.pl

Hipoterapeutyczny

→ hi­po­te­ra­pia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z hi­po­te­ra­pią, do­ty­czą­cy hi­po­te­ra­pii


Patrz:hipoterapia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipoterapia

re­ha­bi­li­ta­cja psy­cho­ru­cho­wa z wy­ko­rzy­sta­niem koni; hip­po­te­ra­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. forma re­ha­bi­li­ta­cji z wy­ko­rzy­sta­niem konia;


Hi­po­te­ra­pia (od gr. ἵππος "hip­pos" „koń”, θεραπεία "therapeía" „te­ra­pia”) – me­to­da re­ha­bi­li­ta­cji ru­cho­wej na bazie ne­u­ro­fiz­jo­lo­gii, pro­wa­dzo­na przy udzia­le konia. Jest jedną z wielu form re­ha­bi­li­ta­cji wie­lo­pro­fi­lo­wej (psy­cho-ru­cho­wej), od­dzia­łu­ją­cej jed­no­cze­śnie psy­cho-mo­to­rycz­nie, psy­cho­ru­cho­wo, sen­so­rycz­nie, psy­chicz­nie i spo­łecz­nie. Sto­so­wa­na jest w róż­nym wieku za­rów­no u dzie­ci jak u mło­dzie­ży czy do­ro­słych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipotermia

1. stan ob­ni­że­nia tem­pe­ra­tu­ry ciała or­ga­niz­mu sta­ło­ciepl­ne­go;
2. ozię­bie­nie ciała pa­cjen­ta w celu spo­wol­nie­nia pro­ce­sów prze­mia­ny ma­te­rii sto­so­wa­ne np. przy niek­tó­rych ope­ra­cjach; sztucz­ne ozię­bie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan cho­ro­bo­wy utra­ty cie­pło­ty ciała i za­ni­ku funk­cji ży­cio­wych;


Hi­po­ter­mia – ob­ni­że­nie tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej or­ga­niz­mów sta­ło­ciepl­nych po­ni­żej nor­mal­ne­go za­kre­su jej zmian.

Z ener­ge­tycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia, pod­czas ob­ni­ża­nia tem­pe­ra­tu­ry ciała bi­lans ciepl­ny jest ujem­ny, ilość cie­pła wyt­wa­rza­ne­go w wy­ni­ku prze­mian me­ta­bo­licz­nych jest mniej­sza niż ilość cie­pła tra­co­ne­go przez or­ga­nizm. Stan taki może wy­stą­pić w wy­ni­ku dzia­ła­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipotermiczny

→ hi­po­ter­mia


Patrz:hipotermia

Źródła:

SJP.pl

Hipotetycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) two­rząc hi­po­te­zę; w spo­sób dom­nie­ma­ny


Źródła:

Wiktionary

Hipotetyczność

→ hi­po­te­tycz­ny


Patrz:hipotetyczny

Źródła:

SJP.pl

Hipotetyczny

1. opar­ty na hi­po­te­zie; praw­do­po­dob­ny; przy­pu­szczal­ny;
2. sąd hi­po­te­tycz­ny - sąd wy­ra­żo­ny przez zda­nia wa­run­ko­we rze­czy­wi­ste


przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na praw­do­po­do­bień­stwie, wy­ma­ga­ją­cy spraw­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipotetyzm

po­gląd w me­to­do­lo­gii nauk em­pi­rycz­nych za­kła­da­ją­cy m.in., że roz­wój wie­dzy po­le­ga na sta­wia­niu hi­po­tez; de­duk­cjo­nizm


Hi­po­te­tyzm – spo­sób uza­sad­nia­nia twier­dzeń w na­u­kach em­pi­rycz­nych

Nazwy "hi­po­te­tyzm" używa się rów­nież dla oz­na­cze­nia hi­po­te­tycz­ne­go fal­sy­fi­ka­cjo­niz­mu i wy­ra­fi­no­wa­ne­go fal­sy­fi­ka­cjo­niz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipotetyzować

for­mu­ło­wać wiele hi­po­tez; gdy­bać


Źródła:

SJP.pl

Hipoteza

1. przy­pu­szcze­nie, do­mysł, dom­nie­ma­nie;
2. za­ło­że­nie ma­ją­ce na celu ob­ja­śnie­nie ja­kie­goś zja­wi­ska, wy­ma­ga­ją­ce spraw­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­pot­wier­dzo­ny kon­strukt my­ślo­wy wy­ja­śnia­ją­cy dane za­gad­nie­nie;


Hi­po­te­za (gr. ὑπόθεσις "hy­pót­he­sis" – przy­pu­szcze­nie) – zda­nie, które pod­le­ga kon­fir­ma­cji lub fal­sy­fi­ka­cji. Stwier­dza spo­dzie­wa­ną re­la­cję mię­dzy ja­ki­miś zja­wi­ska­mi, sta­no­wi pro­po­zy­cję twier­dze­nia na­u­ko­we­go, które za­kła­da moż­li­wą lub ocze­ki­wa­ną w danym kon­tek­ście sy­tu­a­cyj­nym na­tu­rę związ­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipotonia

1. ob­ni­że­nie ci­śnie­nia krwi po­ni­żej normy, po­łą­czo­ny zwy­kle z od­czu­wa­niem znu­że­nia, skłon­no­ścią do omd­leń, za­wro­tów głowy; hi­po­ten­sja, pod­ci­śnie­nie, nie­do­ci­śnie­nie tęt­ni­cze;
2. zmniej­sze­nie na­pię­cia mię­śni szkie­le­to­wych


Hi­po­to­nia (łac. "hy­po­to­nia"), hi­po­to­nia mię­śnio­wa – ob­ni­że­nie to­nicz­ne­go na­pię­cia mię­śnio­we­go, spo­wo­do­wa­ne zaz­wy­czaj usz­ko­dze­niem ob­wo­do­we­go ukła­du ner­wo­we­go, cho­ro­ba­mi mię­śni lub za­bu­rze­nia­mi me­ta­bo­licz­ny­mi. Nazwą tą okre­śla się też hi­po­ten­sję bę­dą­cą skut­kiem hi­po­to­nii mię­śniów­ki na­czyń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipotoniczny

ma­ją­cy niż­sze stę­że­nie niż inna sub­stan­cja (np. rozt­wór)


Źródła:

SJP.pl

Hipotonik

osoba cier­pią­ca na hi­po­to­nię


Źródła:

SJP.pl

Hipotrepsja

stan nie­do­ży­wie­nia u nie­mow­ląt, mo­gą­cy się roz­wi­nąć w wy­ni­ku nie­pra­wi­dło­we­go kar­mie­nia, za­nied­bań pie­lę­gna­cyj­nych, przew­le­kłych lub na­wra­ca­ją­cych za­ka­żeń prze­wo­du po­kar­mo­we­go, ukła­du mo­czo­we­go, skóry


Źródła:

SJP.pl

Hipotrochoida

krzy­wa pła­ska, jaką za­kre­śla punkt le­żą­cy na pro­mie­niu okrę­gu to­czą­ce­go się bez śliz­ga­nia po wew­nętrz­nej stro­nie in­ne­go okrę­gu


Hi­po­tro­cho­i­da – krzy­wa za­kre­ślo­na przez punkt le­żą­cy w sta­łej od­le­gło­ści od środ­ka koła to­czą­ce­go się po wew­nętrz­nej stro­nie nie­ru­cho­me­go okrę­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipotrofia

wada roz­wo­jo­wa po­le­ga­ją­ca na nie­do­bo­rze masy da­ne­go na­rzą­du


Źródła:

SJP.pl

Hipotroficzny

→ hi­po­tro­fia


Patrz:hipotrofia

Źródła:

SJP.pl

Hipotypoza

hy­po­ty­po­za;
1. za­bieg nie­spo­dzie­wa­nie ob­ja­śnia­ją­cy oma­wia­ną spra­wę, np. przez przej­ście z czasu przesz­łe­go na te­raź­niej­szy;
2. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na obra­zo­wym, żywym przed­sta­wie­niu cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Hipotyreoza

nie­do­czyn­ność tar­czy­cy


Źródła:

SJP.pl

Hipowentylacja

nie­do­sta­tecz­ne do­star­cze­nie tlenu do or­ga­niz­mu w wy­ni­ku ob­ni­żo­nej ilo­ści od­de­chów na mi­nu­tę, wy­stę­pu­je w niek­tó­rych scho­rze­niach


Źródła:

SJP.pl

Hipowitaminoza

ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­nych zbyt małą ilo­ścią wi­ta­min w or­ga­niz­mie; awi­ta­mi­no­za


Hi­po­wi­ta­mi­no­za – ze­spół ob­ja­wów wy­wo­ła­nych zbyt małą ilo­ścią jed­nej lub kilku wi­ta­min w or­ga­niz­mie. Wy­stę­pu­je na sku­tek nie­do­bo­ru wi­ta­min w die­cie (hi­po­wi­ta­mi­no­za pier­wot­na) lub w efek­cie upo­śle­dze­nia wchła­nia­nia wi­ta­min z po­kar­mu, dzia­ła­nia leków albo zwięk­szo­ne­go za­po­trze­bo­wa­nia w prze­bie­gu cho­rób lub w cza­sie ciąży (hi­po­wi­ta­mi­no­za wtór­na).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipowolemia

stan, w któ­rym w ło­ży­sku na­czy­nio­wym znaj­du­je się zbyt mała ilość krwi


Hi­po­wo­le­mia (łac. "hy­po­vo­la­e­mia") – stan, w któ­rym w ło­ży­sku na­czy­nio­wym znaj­du­je się zbyt mała ilość płynu (krwi) do jego ob­ję­to­ści, tym samym nie za­pew­nia wy­star­cza­ją­cych wa­run­ków do funk­cjo­no­wa­nia ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go.

Sto­pień wy­peł­nie­nia na­czyń naj­bar­dziej od­bi­ja się na po­wro­cie żyl­nym a tym samym na moż­li­wo­ści na­peł­nia­nia pra­wej ko­mo­ry okre­śla­nej przez ob­cią­że­nie wstęp­ne pra­wej ko­mo­ry (lub ci­śnie­nie na­peł­nia­nia pra­wej ko­mo­ry).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipowolemiczny

→ hi­po­wo­le­mia


Patrz:hipowolemia

Źródła:

SJP.pl

Hipparch

Hi­parch, Hip­par­chos;
1. tyran ateń­ski, młod­szy brat Hip­pia­sza (zmarł 514 p.n.e.);
2. grec­ki astro­nom po­cho­dzą­cy z Bi­ty­nii (190 p.n.e. - 120 p.n.e.)


Źródła:

SJP.pl

Hipparchos

Hip­parch, Hi­parch;
1. tyran ateń­ski, młod­szy brat Hip­pia­sza (zmarł 514 p.n.e.);
2. grec­ki astro­nom po­cho­dzą­cy z Bi­ty­nii (190 p.n.e. - 120 p.n.e.)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipparion

hi­pa­rion; wy­mar­ły koń wiel­ko­ści kuca, koń­czy­ny 3-pal­cza­ste; po­ja­wił się w plio­ce­nie w Ame­ry­ce Pn.; przy­wę­dro­wał do Eu­raz­ji i Afry­ki; wy­marł w plej­sto­ce­nie


Hip­pa­rion (z grec­kie­go hip­pa­rion – konik) – wy­mar­ły ro­dzaj nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych, ży­ją­cy od mio­ce­nu do plej­sto­ce­nu. Za­sied­lał Ame­ry­kę Pół­noc­ną, Eu­raz­ję i Afry­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hippiasz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Hippiczny

do­ty­czą­cy hip­pi­ki - jeź­dziect­wa, zwią­za­ny z hip­pi­ką (np. te­ra­pia hip­picz­na, kon­kurs hip­picz­ny); hi­picz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­pi­ką, do­ty­czą­cy hip­pi­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hippie

[czy­taj: hipi] hipis; hip­pis;
1. przed­sta­wi­ciel ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: osoba ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. hipis.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hippiesowski

→ hip­pie; hi­pi­sow­ski, hip­pi­sow­ski


Źródła:

SJP.pl

Hippika

jazda konna, sport konny; hi­pi­ka, jeź­dziect­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu kon­ne­go z wy­jąt­kiem wy­ści­gów kon­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hippis

hipis; hip­pie;
1. przed­sta­wi­ciel ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: osoba ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. hipis.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hippisiara

1. po­tocz­nie: przed­sta­wi­ciel­ka pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­żo­we­go; hip­pi­ska;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta, przy­po­mi­na­ją­ca swym za­nied­ba­nym wy­glą­dem, dłu­gi­mi wło­sa­mi, stro­jem przed­sta­wi­ciel­kę dzie­ci kwia­tów


Źródła:

SJP.pl

Hippisizm

ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; hi­pizm, hip­pizm, hi­pi­sizm, ruch hip­pi­sow­ski


Źródła:

SJP.pl

Hippiska

[czy­taj: hi­pi­ska] hi­pi­ska;
1. przed­sta­wi­ciel­ka ma­so­we­go, pa­cy­fi­stycz­ne­go ruchu mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta ubie­ra­ją­ca się jak przed­sta­wi­ciel­ka tego ruchu (luźne ko­lo­ro­we stro­je, ozdo­by z ko­ra­li­ków, dłu­gie włosy)


Źródła:

SJP.pl

Hippisowski

→ hip­pis; hi­pi­sow­ski, hip­pie­sow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) so­cjol. zwią­za­ny z hip­pi­sa­mi i ich sub­kul­tu­rą

 (1.2) na­wią­zu­ją­cy ko­lo­ry­sty­ką, sty­lem do hip­pi­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hippizm

ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; hi­pizm, hi­pi­sizm, hip­pi­sizm, ruch hip­pi­sow­ski


Źródła:

SJP.pl

Hippodamejski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z, do­ty­czą­cy lub bę­dą­cy au­tor­stwa Hip­po­da­mo­sa z Mi­le­tu


Źródła:

Wiktionary

Hippokamp

w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej: pół koń, pół ryba z parą koń­skich nóg


Źródła:

SJP.pl

Hippokrene

prze­no­śnie: sym­bol natch­nie­nia po­e­tyc­kie­go; hi­po­kre­ne


Źródła:

SJP.pl

Hippolita

Hip­po­li­ta (także Hip­po­ly­ta; gr. Ἱππολύτη Hippolýtē, łac. Hip­po­ly­te) – mi­tycz­na kró­lo­wa Ama­zo­nek. Córka boga wojny, Aresa i Otre­re. Sio­stra Pen­te­zy­lei, An­tio­py i Me­la­nip­py.


Źródła:

Wikipedia

Hippolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hip­po­lo­gii; hi­po­log


Źródła:

SJP.pl

Hippologia

nauka o koniu do­mo­wym, obej­mu­ją­ca: ana­to­mię, fiz­jo­lo­gię, ewo­lu­cję, fi­lo­ge­ne­zę, chów i ho­dow­lę oraz or­ga­ni­za­cję i hi­sto­rię ho­dow­li koni; hi­po­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Hippona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Al­gie­rii, nie­da­le­ko obec­ne­go mia­sta An­na­ba;


Źródła:

Wiktionary

Hipponaks

Hip­po­naks ( Ἱππῶναξ; fl. 540–537 p.n.e.) – grec­ki poeta po­cho­dzą­cy z Efezu, twóca jam­bów. Zo­stał wy­gna­ny z ro­dzin­ne­go mia­sta, po czym osiadł w miej­sco­wo­śći Kla­zo­me­naj. Mimo po­pu­lar­no­ści, którą się cie­szył za życia, więk­szość jego dzieł nie przetr­wa­ła do cza­sów współ­czes­nych.


Źródła:

Wikipedia

Hippoterapia

re­ha­bi­li­ta­cja psy­cho­ru­cho­wa z wy­ko­rzy­sta­niem koni; hi­po­te­ra­pia


Źródła:

SJP.pl

Hippoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Hip­po­ny, zwią­za­ny z Hip­po­ną


Źródła:

Wiktionary

Hippurites

ko­pal­ny małż o asy­me­trycz­nej musz­li, ży­ją­cy gro­mad­nie w cie­płych mo­rzach w okre­sie gór­nej kredy; hi­pu­ryt


Źródła:

SJP.pl

Hipselozaur

ro­dzaj czwo­ro­noż­ne­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ty­ta­no­za­u­rów


Hyp­se­lo­za­ur ("Hyp­se­lo­sa­u­rus pri­scus") – czwo­ro­noż­ny, ro­śli­no­żer­ny za­u­ro­pod z ro­dzi­ny ty­ta­no­za­u­rów (Ti­ta­no­sa­u­ri­dae). Za­u­ro­pod spo­krew­nio­ny z sal­ta­za­u­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipsograf

mier­nik po­zio­mu z urzą­dze­niem do sa­mo­czyn­ne­go za­pi­su po­zio­mu w funk­cji czę­stot­li­wo­ści; po­zio­mo­pis


Źródła:

SJP.pl

Hipsografia

obra­zo­wa­nie uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu ze wzglę­du na jego wy­so­ko­ści bezwz­ględ­ne i względ­ne


Źródła:

SJP.pl

Hipsograficzny

zwią­za­ny z hip­so­gra­fem


Źródła:

SJP.pl

Hipsometr

Hip­so­metr (ter­mo­ba­ro­graf) – przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia, wy­ko­rzy­stu­je on za­leż­ność tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody od ci­śnie­nia. Przy­rząd skła­da się z na­czy­nia, w któ­rym wrze woda de­sty­lo­wa­na, oraz ter­mo­me­tru mie­rzą­ce­go tem­pe­ra­tu­rę pary pow­sta­ją­cej w wy­ni­ku wrze­nia. Po­miar tem­pe­ra­tu­ry pary umoż­li­wia wyz­na­cze­nie tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody z do­kład­no­ścią do 0,05 K, a bez­poś­red­nie za­nu­rze­nie ter­mo­me­tru we wrzą­cej wo­dzie z do­kład­no­ścią 0,1 K


Źródła:

Wikipedia

Hipsometria

opis uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu ze wzglę­du na jego wy­so­ko­ści bezwz­ględ­ne i względ­ne


Hip­so­me­tria – dział ge­o­dez­ji zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi wy­so­ko­ści te­re­nu ponad pe­wien usta­lo­ny po­ziom (naj­czę­ściej morza) i przed­sta­wia­niem wy­ni­ków w po­sta­ci map, wy­kre­sów, pro­fi­lów lub mo­de­li.

Jedną z naj­bar­dziej zna­nych metod ana­li­tycz­nych w hip­so­me­trii jest krzy­wa hip­so­gra­ficz­na, sta­no­wią­ca wy­kres funk­cyj­ny, na któ­re­go jed­nej osi (pio­no­wej) zaz­na­czo­na jest skala wy­so­ko­ści bezwz­ględ­nych, a dru­giej (osi po­zio­mej) skala pól, jakie zaj­mu­ją po­wierzch­nie o okre­ślo­nych wy­so­ko­ściach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipsometryczny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy hip­so­me­trię, przed­sta­wia­ją­cy wy­so­kość po­szcze­gól­nych miejsc


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­so­me­trią, do­ty­czą­cy hip­so­me­trii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipsoskop

mier­nik po­zio­mu z lampą oscy­lo­sko­po­wą do bez­poś­red­niej ob­ser­wa­cji za­leż­no­ści po­zio­mu sy­gna­łu od czę­stot­li­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Hipsotermometr

przy­rząd do wyz­na­cza­nia wy­so­ko­ści da­ne­go punk­tu nad po­zio­mem morza na pod­sta­wie tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody w danym punk­cie; ter­mo­ba­ro­metr


Hip­so­ter­mo­metr, ter­mo­ba­ro­metr – ro­dzaj przy­rzę­du po­mia­ro­we­go, który służy do wyz­na­cze­nia wy­so­ko­ści da­ne­go punk­tu n.p.m. w spraw­dza­nym w danej chwi­li przed­mio­cie. Wyz­na­czo­na wy­so­kość jest za­wsze okre­ślo­na na pod­sta­wie po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody w danym punk­cie po­mia­ro­wym przed­mio­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipster

hep­ster, hip­sters;
1. osoba pod­kre­śla­ją­ca swoją ory­gi­nal­ność i in­dy­wi­du­al­ność nie­ty­po­wym ubio­rem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną;
2. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry miej­skiej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, po­wią­za­nej z fa­scy­na­cją kul­tu­rą mu­rzyń­ską i jaz­zem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry miej­skiej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, zwią­za­nej z fa­scy­na­cją kul­tu­rą mu­rzyń­ską, eg­zo­tycz­ny­mi re­li­gia­mi i jaz­zem;

 (1.2) osoba, która ak­cen­tu­je swoją ory­gi­nal­ność i nie­za­leż­ność wobec głów­ne­go nurtu kul­tu­ry ma­so­wej, odrzu­ca więk­szość ról i ak­tyw­no­ści spo­łecz­nych, a jed­no­cze­śnie sno­bu­je się na rze­czy modne;


Hip­ster – przed­sta­wi­ciel współ­czes­nej sub­kul­tu­ry, funk­cjo­nu­ją­cej za­rów­no wśród na­sto­lat­ków, jak i ludzi po 20. i 30. roku życia i star­szych. Wyz­nacz­ni­kiem stylu hip­ste­rów jest de­kla­ro­wa­na nie­za­leż­ność wobec głów­ne­go nurtu kul­tu­ry ma­so­wej (tzw. ma­in­stre­a­mu) i iro­nicz­ny sto­su­nek do niego oraz ak­cen­to­wa­nie swo­jej ory­gi­nal­no­ści i in­dy­wi­du­al­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hipsterka

→ hip­ster


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: hip­ster


Patrz:hipster

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipsters

hep­ster, hip­ster; rzad­ko:
1. osoba pod­kre­śla­ją­ca swoją ory­gi­nal­ność i in­dy­wi­du­al­ność nie­ty­po­wym ubio­rem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną;
2. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry miej­skiej w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, po­wią­za­nej z fa­scy­na­cją kul­tu­rą mu­rzyń­ską i jaz­zem


Źródła:

SJP.pl

Hipsterski

→ hip­ster


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hip­ste­rem lub hip­ster­ką, od­no­szą­cy się do hip­ste­ra lub hip­ster­ki


Patrz:hipster

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hipsterskość

→ hip­ster­ski


Patrz:hipsterski

Źródła:

SJP.pl

Hipsterstwo

pod­kre­śla­nie swo­jej ory­gi­nal­no­ści i in­dy­wi­du­al­no­ści nie­ty­po­wym ubio­rem, za­cho­wa­niem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną; hip­ste­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Hipsteryzm

pod­kre­śla­nie swo­jej ory­gi­nal­no­ści i in­dy­wi­du­al­no­ści nie­ty­po­wym ubio­rem, za­cho­wa­niem oraz za­in­te­re­so­wa­niem sztu­ką al­ter­na­tyw­ną; hip­ster­stwo


Źródła:

SJP.pl

Hipsylofodon

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du ce­ra­po­dów; hip­sy­lo­fo­dont


Hip­sy­lo­fo­don ("Hyp­si­lop­ho­don") - ro­dzaj nie­du­że­go wy­mar­łe­go ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z ro­dzi­ny hip­sy­lo­fo­don­tów, ży­ją­ce­go we wczes­nej kre­dzie. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no na te­re­nie Wiel­kiej Bry­ta­nii, Por­tu­ga­lii i Hisz­pa­nii. Nazwa "Hyp­si­lop­ho­don" oz­na­cza po ła­ci­nie "ząb leg­wa­ny".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipsylofodont

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du ce­ra­po­dów; hip­sy­lo­fo­don


Źródła:

SJP.pl

Hipsylofodonty

ro­dzi­na di­no­za­u­rów z po­drzę­du ce­ra­po­dów; hip­sy­lo­fo­do­ny


Hip­sy­lo­fo­don­ty (Hyp­si­lop­ho­don­ti­dae) były nie­wiel­ki­mi (ok. 1–2 m), przy­sto­so­wa­ny­mi do szyb­kie­go biegu, dwu­noż­ny­mi zwie­rzę­ta­mi. Znane z te­re­nów obu Ame­ryk, Azji, Au­stra­lii od środ­ko­wej jury do póź­nej kredy. po­cząt­ko­wo hyp­si­lo­fo­don­ty trak­to­wa­no jako grupę na­tu­ral­ną, jed­nak no­wsze ba­da­nia do­wo­dzą ich pa­ra­fi­le­tycz­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hipsylofodony

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du ce­ra­po­dów; hip­sy­lo­fo­dont


Źródła:

SJP.pl

Hipurowy

kwas hi­pu­ro­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z ami­nok­wa­sów


Źródła:

SJP.pl

Hipuryt

ko­pal­ny małż o asy­me­trycz­nej musz­li, ży­ją­cy gro­mad­nie w cie­płych mo­rzach w okre­sie gór­nej kredy; hip­pu­ri­tes


Źródła:

SJP.pl

Hipurytowy

przy­miot­nik od: hi­pu­ryt


Źródła:

SJP.pl

Hiragana

jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana;


Hi­ra­ga­na (jap. ひらがな, ヒラガナ, 平仮名) – jeden z dwóch ja­poń­skich sy­ste­mów pisma sy­la­bicz­ne­go kana. Dru­gim z nich jest ka­ta­ka­na. Każ­de­mu zna­ko­wi hi­ra­ga­ny od­po­wia­da znak ka­ta­ka­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hirakoterium

wy­mar­ły ssak nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­ny; eo­hip­pus


Źródła:

SJP.pl

Hiram

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Hirara

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka lą­do­we­go z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Hireczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Hie­ro­nim


Źródła:

Wiktionary

Hirek

zdrob­nie­nie od: Hie­ro­nim (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Hie­ro­nim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hirohito

Hi­ro­hi­to (jap. 裕仁 Hi­ro­hi­to; ur. 29 kwiet­nia 1901 w Tokio, zm. 7 stycz­nia 1989 tamże) – 124. ce­sarz Ja­po­nii, pa­nu­ją­cy w la­tach 1926–1989. Zgod­nie ze zwy­cza­jem, ce­sarz Ja­po­nii po śmier­ci otrzy­mu­je imię epoki, w cza­sie któ­rej pa­no­wał. Z tego po­wo­du obec­nie na­zy­wa­ny jest ce­sa­rzem Shōwa (jap. 昭和天皇 Shōwa tennō).


Źródła:

Wikipedia

Hirose

1. naz­wi­sko ja­poń­skie;
2. rzeka w Ja­po­nii


Źródła:

SJP.pl

Hirosima

mia­sto w Ja­po­nii; Hi­ro­szi­ma


Źródła:

SJP.pl

Hiroszima

mia­sto w Ja­po­nii; Hi­ro­si­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu;

 (1.2) geogr. adm. pre­fek­tu­ra w Ja­po­nii


Hi­ro­szi­ma albo Hi­ro­si­ma (jap. 広島市 Hi­ros­hi­ma-shi) – mia­sto w Ja­po­nii i sto­li­ca pre­fek­tu­ry Hi­ro­szi­ma, po­ło­żo­na na wy­spie Hon­siu w re­gio­nie Chūgoku, nad za­to­ką Hi­ros­hi­ma.

Hi­ro­szi­ma i Kure two­rzą ze­spół miej­ski li­czą­cy ok. 1,5 mln miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiroszimczyk

miesz­ka­niec Hi­ro­szi­my


Źródła:

SJP.pl

Hiroszimka

miesz­kan­ka Hi­ro­szi­my


Źródła:

SJP.pl

Hiroszimski

do­ty­czą­cy Hi­ros­hi­my


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hi­ro­szi­mą, do­ty­czą­cy Hi­ro­szi­my


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hirsutyzm

nad­mier­ne, czę­sto nie­wła­ści­wie umiej­sco­wio­ne owło­sie­nie u ko­biet, bę­dą­ce skut­kiem za­bu­rzeń hor­mo­nal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. wy­stę­po­wa­nie nad­mier­ne­go owło­sie­nia typu mę­skie­go u ko­biet;


Hir­su­tyzm – wy­stę­po­wa­nie nad­mier­ne­go owło­sie­nia typu mę­skie­go (owło­sie­nie na twa­rzy, klat­ce pier­sio­wej, rów­nież wokół bro­da­wek, brzu­chu, od­cin­ku krzy­żo­wym, oko­li­cy sromu) u ko­biet. W ła­god­nej for­mie naj­czę­ściej jest po­cho­dze­nia idio­pa­tycz­ne­go – wy­stę­pu­je nad­mier­na wraż­li­wość miesz­ków wło­so­wych na hor­mo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hirsz

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Hirszfeld

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Hirudoterapeuta

spe­cja­li­sta le­czą­cy za po­mo­cą pi­ja­wek


Źródła:

SJP.pl

Hirudoterapeutka

→ hi­ru­do­te­ra­pe­u­ta


Patrz:hirudoterapeuta

Źródła:

SJP.pl

Hirudoterapeutyczny

→ hi­ru­do­te­ra­pia


Patrz:hirudoterapia

Źródła:

SJP.pl

Hirudoterapia

me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą pi­ja­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. te­ra­pia sto­su­ją­ca pi­jaw­ki do le­cze­nia z wielu cho­rób ukła­du krwio­no­śne­go;


Hi­ru­do­te­ra­pia (łac. "hi­ru­do", pi­jaw­ka) – me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą niek­tó­rych ga­tun­ków pi­ja­wek, znana czło­wie­ko­wi od po­cząt­ków cy­wi­li­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hirudyna

sub­stan­cja biał­ko­wa wy­dzie­la­na przez gru­czo­ły niek­tó­rych pi­ja­wek, ha­mu­ją­ca krzep­nię­cie krwi


Hi­ru­dy­na (hi­ru­dy­ni­na) – biał­ko o dzia­ła­niu prze­ciw­krze­pli­wym, na­le­żą­ce do bez­poś­red­nich in­hi­bi­to­rów trom­bi­ny. Wyt­wa­rza­na jest przez gru­czo­ły śli­no­we gar­dzie­li pi­ja­wek ży­wią­cych się krwią. Hi­ru­dy­na jest wy­dzie­la­na przez pi­jaw­kę le­kar­ską. Re­kom­bi­no­wa­na hi­ru­dy­na (le­pi­ru­dy­na, r-hi­ru­dy­na) była sto­so­wa­na jako lek w pre­wen­cji żyl­nej cho­ro­by za­krze­po­wo-za­to­ro­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiruś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Hie­ro­nim


Źródła:

Wiktionary

His

dźwięk H pod­wyż­szo­ny o pół tonu, czyli dźwięk C


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk h pod­wyż­szo­ny o pół­ton;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

His-Dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku his


Źródła:

SJP.pl

His-Moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku his


Źródła:

SJP.pl

Hisar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. osied­le typu miej­skie­go w Ta­dży­ki­sta­nie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hisarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hi­sa­rem, do­ty­czą­cy Hi­sa­ru


Źródła:

Wiktionary

Hisis

[czy­taj: his-is] dźwięk h pod­wyż­szo­ny o dwa pół­to­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk h pod­wyż­szo­ny o cały ton;


."

Dźwię­ki hisis na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: hisis¹, hisis², Hisis, hisis°.

Hisis – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla hisis¹ wy­no­si około 554,4 Hz. Jest to pod­wyż­szo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go krzy­ży­ka dźwięk h. Dźwię­ki en­har­mo­nicz­nie rów­no­waż­ne to: cis i des.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hislina

lina do pod­cią­ga­nia rogów żagla ku środ­ko­wi rei; hys­li­na


Źródła:

SJP.pl

Hismat

ma­te­ria­lizm hi­sto­rycz­ny, mark­sow­ska hi­sto­rio­zo­fia, kie­ru­nek stwo­rzo­ny w fi­lo­zo­fii przez K. Mark­sa i F. En­gel­sa, bę­dą­cy kon­sek­wen­cją za­sto­so­wa­nia ma­te­ria­liz­mu dia­lek­tycz­ne­go (dia­ma­tu) do okre­śle­nia praw roz­wo­ju czło­wie­ka, spo­łe­czeń­stwa i prze­bie­gu pro­ce­su hi­sto­rycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Hisować

pod­cią­gać żagle


Źródła:

SJP.pl

Hispaniola

wyspa w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. Haiti (wyspa)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hispaniolski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Hi­spa­nio­li


Źródła:

Wiktionary

Hispanista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­spa­ni­sty­ki, nauki o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­spa­ni­sty­ki, osoba zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo ję­zy­kiem hisz­pań­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hispanistka

→ hi­spa­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie hi­spa­ni­sty­ki, ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo ję­zy­kiem hisz­pań­skim


Patrz:hispanista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hispanistyczny

→ hi­spa­ni­sty­ka


Patrz:hispanistyka

Źródła:

SJP.pl

Hispanistyka

nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ję­zy­ku i li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hispanoameryka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. hisz­pań­sko­ję­zycz­ne kraje Ame­ry­ki;


Hi­spa­no­a­me­ry­ka (daw­niej także: "Ame­ry­ka Hisz­pań­ska") – kraje Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej, któ­rych miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem hisz­pań­skim, zatem wszyst­kie oprócz: Bra­zy­lii, Gu­ja­ny, Gu­ja­ny Fran­cu­skiej, Su­ri­na­mu, Haiti, Be­li­ze oraz pra­wie wszyst­kich mniej­szych wysp na Morzu Ka­ra­ib­skim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hispanoamerykański

od­no­szą­cy się do kra­jów Ame­ry­ki mó­wią­cych ję­zy­kiem hisz­pań­skim (Ame­ry­ka Ła­ciń­ska)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do kra­jów Ame­ry­ki, w któ­rych ję­zy­kiem ofi­cjal­nym jest hisz­pań­ski

 (1.2) od­no­szą­cy się do kul­tu­ry kra­jów Ame­ry­ki opar­tej na ję­zy­ku hisz­pań­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hispanojęzyczny

hisz­pań­sko­ję­zycz­ny;
1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem hisz­pań­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku hisz­pań­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem hisz­pań­skim


Źródła:

SJP.pl

Hist.

skrót od: hi­sto­ria, hi­sto­rycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = hi­sto­ria

 (1.2) = hi­sto­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hista

w gwa­rze ucz­niow­skiej: hi­sto­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uczn. hi­sto­ria jako przed­miot szkol­ny

 (1.2) pot. uczn. lek­cja hi­sto­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Histamina

hor­mon tkan­ko­wy z grupy amin bio­gen­nych, pro­dukt de­kar­bok­sy­la­cji hi­sty­dy­ny, wy­stę­pu­ją­cy w or­ga­niz­mie w po­sta­ci nie­czyn­nej, zwią­za­ny z biał­ka­mi; po­wo­du­je m.in.: skur­cze mię­śni gład­kich, spa­dek ci­śnie­nia krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fizj. hor­mon tkan­ko­wy i ne­u­ro­prze­kaź­nik, he­te­ro­cy­klicz­na amina bio­gen­na, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wyt­wa­rza­ny głów­nie przez ko­mór­ki tucz­ne i ba­zo­fi­le, uczest­ni­czą­cy w re­ak­cjach aler­gicz­nych, pro­ce­sach za­pal­nych oraz w re­gu­la­cji funk­cji żo­łąd­ka i ukła­du ner­wo­we­go


Hi­sta­mi­na ("β-imi­da­zo­ly­lo­e­ty­lo­a­mi­na") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, he­te­ro­cy­klicz­na amina bę­dą­ca po­chod­ną imi­da­zo­lu za­wie­ra­ją­cą bocz­ny łań­cuch ety­lo­a­mi­no­wy. Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie w or­ga­niz­mie ludz­kim, pełni funk­cję me­dia­to­ra pro­ce­sów za­pal­nych, me­dia­to­ra od­czy­nu aler­gicz­ne­go, ne­u­ro­prze­kaź­ni­ka oraz po­bu­dza wy­dzie­la­nie kwasu żo­łąd­ko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Histaminowy

przy­miot­nik od: hi­sta­mi­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z hi­sta­mi­ną, do­ty­czą­cy hi­sta­mi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Histerektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie ma­ci­cy; hy­ste­rek­to­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. za­bieg chi­rur­gicz­ne­go usu­nię­cia ma­ci­cy;


Hi­ste­rek­to­mia – za­bieg chi­rur­gicz­ne­go usu­nię­cia ma­ci­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Histereza

za­leż­ność stanu ukła­du od jego wcze­śniej­szych sta­nów lub prze­bie­gu zmian


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko za­leż­no­ści ak­tu­al­ne­go stanu ukła­du od sta­nów w po­prze­dza­ją­cych chwi­lach;


Hi­ste­re­za – zja­wi­sko za­leż­no­ści ak­tu­al­ne­go stanu ukła­du od sta­nów w po­prze­dza­ją­cych chwi­lach. Ina­czej – opóź­nie­nie w re­ak­cji na czyn­nik zew­nętrz­ny. Zja­wi­sko od­krył i naz­wał James Al­fred Ewing w roku 1890. Po­nad­to ter­min ten zo­stał za­po­ży­czo­ny przez nauki spo­łecz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Histerezowy

→ hi­ste­re­za


Patrz:histereza

Źródła:

SJP.pl

Histeria

nad­mier­na emo­cjo­nal­ność, zde­ner­wo­wa­nie i de­mon­stra­cja za­cho­wań


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. wy­bu­cho­wa płacz­li­wość, ner­wo­wość, ro­ze­mo­cjo­no­wa­nie;


Hi­ste­ria – dawne okre­śle­nie za­bu­rzeń, które obec­nie można za­li­czyć do za­bu­rzeń dy­so­cja­cyj­nych, kon­wer­sji, ale głów­nie róż­ne­go ro­dza­ju za­bu­rzeń ner­wi­co­wych. Ce­chu­je ją nad­mier­na ek­stra­wer­sja, emo­cjo­nal­ność, płacz­li­wość, de­mon­stra­cyj­ność za­cho­wań, które są po­wo­do­wa­ne nie­u­za­sad­nio­nym lę­kiem o funk­cjo­no­wa­nie danej czę­ści włas­ne­go ciała.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Histerologia

fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na przed­sta­wie­niu na­stęp­stwa zda­rzeń w spo­sób na­ru­sza­ją­cy ich na­tu­ral­ną i lo­gicz­ną ko­lej­ność; hy­ste­ron-pro­te­ron


Źródła:

SJP.pl

Histerosalpingografia

Hi­ste­ro­sal­pin­go­gra­fia, HSG – ba­da­nie rent­ge­now­skie ma­ją­ce na celu uwi­docz­nie­nie jamy ma­ci­cy i ja­jo­wo­dów.

Tech­ni­ka ta poz­wa­la dia­gno­zo­wać nie­pra­wi­dło­wo­ści bu­do­wy ma­ci­cy i ja­jo­wo­dów. Jest to ba­da­nie pier­wsze­go rzutu w dia­gno­sty­ce nie­droż­no­ści ja­jo­wo­dów, mo­gą­cej być przy­czy­ną nie­płod­no­ści – jed­nak nie da się za jego po­mo­cą wy­kryć en­do­me­trio­zy ani zro­stów oko­ło­przy­dat­ko­wych, które rów­nież mogą po­wo­do­wać nie­płod­ność.


Źródła:

Wikipedia

Histeroskop

cien­kie na­rzę­dzie me­dycz­ne w kształ­cie rurki, słu­żą­ce do oglą­da­nia wnę­trza ma­ci­cy


Źródła:

SJP.pl

Histeroskopia

ma­ło­in­wa­zyj­ny za­bieg en­do­sko­po­wy, poz­wa­la­ją­cy na do­kład­ną ocenę i dia­gno­zę wnę­trza ma­ci­cy oraz ka­na­łu szyj­ki ma­ci­cy


Hi­ste­ro­sko­pia – en­do­sko­po­wy za­bieg ope­ra­cyj­ny, który umoż­li­wia usu­nię­cie zro­stów wew­nątrz­ma­cicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Histeroskopowy

→ hi­ste­ro­skop, → hi­ste­ro­sko­pia


Patrz:histeroskop, → histeroskopia

Źródła:

SJP.pl

Histerotomia

cię­cie ce­sar­skie


Źródła:

SJP.pl

Histeryczka

1. ko­bie­ta cier­pią­ca na hi­ste­rię;
2. ko­bie­ta prze­sad­nie wraż­li­wa, skłon­na do gwał­tow­nych wy­bu­chów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta cier­pią­ca na hi­ste­rię, która ma ataki hi­ste­rii

 (1.2) pot. ko­bie­ta re­a­gu­ją­ca zbyt gwał­tow­nie lub jest prze­sad­nie wraż­li­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Histerycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hi­ste­rycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Histeryczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hi­ste­rycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Histeryczność

→ hi­ste­rycz­ny


Patrz:histeryczny

Źródła:

SJP.pl

Histeryczny

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy hi­ste­rii


Źródła:

Wiktionary

Histeryk

1. osoba cier­pią­ca na hi­ste­rię, skłon­na do gwał­tow­nych, prze­sad­nych re­ak­cji, nad­mier­nie emo­cjo­nal­na, wy­bu­cho­wa;
2. po­tocz­nie: pa­ni­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek cier­pią­cy na hi­ste­rię; taki, który ma ataki hi­ste­rii

 (1.2) pot. czło­wiek re­a­gu­ją­cy zbyt gwał­tow­nie lub taki, który jest prze­sad­nie wraż­li­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Histeryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hi­ste­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Histeryzować

1. wpa­dać w hi­ste­rię;
2. re­a­go­wać jak hi­ste­ryk, robić hi­ste­rycz­ne sceny


cza­sow­nik

 (1.1) wpa­dać w hi­ste­rię, za­cho­wy­wać się w spo­sób hi­ste­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Histiocyt

Hi­stio­cyt, klast­ma­to­cyt – ko­mór­ka na­le­żą­ca do ludz­kie­go ukła­du od­por­no­ścio­we­go; ma­kro­fag tkan­ko­wy. Hi­stio­cy­ty znaj­du­ją się we wszyst­kich na­rzą­dach. Mają owal­ny kształt i owal­ne lub w kształ­cie nerki jądra. Cy­to­plaz­ma za­wie­ra dużo li­zo­so­mów i fa­go­so­mów, jest więc kwa­so­chłon­na. Hi­stio­cy­ty wy­dzie­la­ją en­zy­my – hy­dro­la­zy, cy­to­ki­ny – in­ter­le­u­ki­ny i pep­ty­do­we an­ty­bio­ty­ki – de­fen­sy­ny.


Źródła:

Wikipedia

Histiocytoza

cho­ro­ba ukła­du krwiot­wór­cze­go po­le­ga­ją­ca na nie­kon­tro­lo­wa­nym roz­ra­sta­niu się hi­stio­cy­tów


Hi­stio­cy­to­za – grupa rzad­ko wy­stę­pu­ją­cych cho­rób, któ­rych wspól­ną cechą jest wy­stę­po­wa­nie nad­mier­nej licz­by hi­stio­cy­tów[], czyli ma­kro­fa­gów tkan­ko­wych.

We­dług Ame­ry­kań­skie­go Sto­wa­rzy­sze­nia Hi­stio­cy­to­zy, w 1 na 200000 po­ro­dów na rok rodzi się no­wo­ro­dek z hi­stio­cy­to­zą. Więk­szość przy­pad­ków hi­stio­cy­to­zy roz­poz­na­je się przed 10. ro­kiem życia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Histo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) biol. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z tkan­ką


Źródła:

Wiktionary

Histochemia

Hi­sto­che­mia – nauka z po­gra­ni­cza bio­che­mii oraz hi­sto­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem związ­ków che­micz­nych i ich prze­mian w po­szcze­gól­nych tkan­kach. Od­kry­cia z tej dzie­dzi­ny są sto­so­wa­ne m.in. w dia­gno­sty­ce me­dycz­nej.


Źródła:

Wikipedia

Histogen

część me­ry­ste­mu wierz­choł­ko­we­go, ma­ją­ca włas­ne ko­mór­ki ini­cjal­ne i da­ją­ca po­czą­tek okre­ślo­nym czę­ściom or­ga­nu ro­ślin­ne­go; pe­ry­blem


Hi­sto­gen – war­stwa ko­mó­rek w me­ry­ste­mie wierz­choł­ko­wym ko­rze­nia. Zwy­kle wy­róż­nia­ne są trzy war­stwy: ple­rom, pe­ry­blem i der­ma­to­gen. Każda z warstw róż­ni­cu­je się w okre­ślo­ne tkan­ki stałe. U niek­tó­rych ro­ślin wy­róż­nia­ny jest czwar­ty hi­sto­gen, na­zy­wa­ny ka­lip­tro­ge­nem. Jest on obec­ny na przy­kład u ro­ślin z ro­dza­jów "Pi­stia" lub "Hy­dro­cha­ris". Te­o­ria hi­sto­ge­nów zo­sta­ła sfor­mu­ło­wa­na przez Jo­han­ne­sa von Han­ste­i­na w XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Histogenetyczny

→ hi­sto­ge­ne­za


Patrz:histogeneza

Źródła:

SJP.pl

Histogeneza

Hi­sto­ge­ne­za, róż­ni­co­wa­nie tkan­ko­we – zbiór zor­ga­ni­zo­wa­nych i po­łą­czo­nych ze sobą pro­ce­sów, pro­wa­dzą­cych do róż­ni­co­wa­niu ko­mó­rek do tka­nek, jakie z nich pow­sta­ną. Za­cho­dzi ona na róż­nych eta­pach on­to­ge­ne­zy. Przy­kła­do­wo u zwie­rząt roz­wój tkan­ki ner­wo­wej koń­czy się je­szcze w okre­sie pre­na­tal­nym, na­to­miast krew oraz ko­ściec róż­ni­cu­ją się je­szcze po uro­dze­niu.


Źródła:

Wikipedia

Histogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. wy­kres słup­ko­wy uka­zu­ją­cy roz­kład em­pi­rycz­ny danej cechy, np. jas­no­ści pik­se­li na fo­to­gra­fii cy­fro­wej;


Hi­sto­gram (z ιστos - „maszt”, γραµµα - „coś za­pi­sa­ne­go”) – jeden z gra­ficz­nych spo­so­bów przed­sta­wia­nia roz­kła­du em­pi­rycz­ne­go cechy ilo­ścio­wej. Skła­da się z sze­re­gu pro­sto­ką­tów umie­szczo­nych na osi współ­rzęd­nych. Pro­sto­ką­ty te są z jed­nej stro­ny wyz­na­czo­ne przez prze­dzia­ły kla­so­we (patrz: sze­reg roz­dziel­czy) war­to­ści cechy, na­to­miast ich wy­so­kość jest okre­ślo­na przez li­czeb­no­ści (lub czę­sto­ści, ewen­tu­al­nie gę­stość czę­sto­ści) ele­men­tów wpa­da­ją­cych do okre­ślo­ne­go prze­dzia­łu kla­so­we­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Histoliza

roz­pad tka­nek or­ga­niz­mu wsku­tek roz­pu­szcze­nia się ich ele­men­tów pod wpły­wem en­zy­mów


Hi­sto­li­za – ro­dzaj lizy, czyli roz­pa­du ko­mó­rek, w któ­rym roz­pa­do­wi ulega frag­ment tkan­ki da­ne­go or­ga­niz­mu. Liza za­cho­dzi dzię­ki dzia­ła­niu en­zy­mów li­tycz­nych, które są uwal­nia­ne z li­zo­so­mów. Hi­sto­li­za może za­cho­dzić w cza­sie roz­wo­ju em­brio­nal­ne­go jako me­cha­nizm for­mo­wa­nia się na­rzą­dów, może mieć po­dło­że fiz­jo­lo­gicz­ne (np. zu­ży­wa­nie się na­błon­ków) lub może być wy­ni­kiem pro­ce­su cho­ro­bo­we­go. Hi­sto­li­za za­cho­dzi też po śmier­ci or­ga­niz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Histolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­sto­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Histologia

nauka o bu­do­wie, czyn­no­ściach i roz­wo­ju tka­nek ludz­kich i zwie­rzę­cych, ści­śle zwią­za­na z cy­to­lo­gią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. nauka o tkan­kach


Hi­sto­lo­gia (z gr. "hi­stos" – tkan­ka, "logos" – wie­dza, nauka) – nauka o bu­do­wie, roz­wo­ju i funk­cjach tka­nek, w odróż­nie­niu do ana­to­mii zaj­mu­je się ba­da­niem mi­kro­sko­po­wej bu­do­wy ciała. Nauka o mi­kro­sko­po­wych wy­kład­ni­kach cho­rób nosi nazwę hi­sto­pa­to­lo­gii.

W rze­czy­wi­sto­ści za­kres za­in­te­re­so­wań hi­sto­lo­gii bywa trak­to­wa­ny sze­rzej, poza hi­sto­lo­gią ogól­ną obej­mu­je też hi­sto­lo­gię szcze­gó­ło­wą (ana­to­mię mi­kro­sko­po­wą) – naukę o mi­kro­sko­po­wej bu­do­wie na­rzą­dów oraz cy­to­lo­gię i em­brio­lo­gię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Histologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z hi­sto­lo­gią, do­ty­czą­cy hi­sto­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Histologio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: hi­sto­lo­gia


Źródła:

Wiktionary

Histon

biał­ko za­sa­do­we wy­stę­pu­ją­ce w ją­drach ko­mór­ko­wych ro­ślin i zwie­rząt, re­gu­lu­ją­ce bio­syn­te­zę biał­ka


Źródła:

SJP.pl

Histonowy

→ hi­ston


Patrz:histon

Źródła:

SJP.pl

Histony

biał­ko za­sa­do­we wy­stę­pu­ją­ce w ją­drach ko­mór­ko­wych ro­ślin i zwie­rząt, re­gu­lu­ją­ce bio­syn­te­zę biał­ka


Na tę stro­nę wska­zu­je „hi­ston”. Zo­bacz też: Hi­ston – miej­sco­wość w An­glii.

Hi­sto­ny – za­sa­do­we biał­ka wcho­dzą­ce w skład chro­ma­ty­ny, ne­u­tra­li­zu­ją­ce i wią­żą­ce kwas de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­wy.

Mają nie­wiel­ką masę czą­stecz­ko­wą (po­ni­żej 23 kDa). Cha­rak­te­ry­zu­ją się dużą za­war­to­ścią ami­nok­wa­sów za­sa­do­wych, zwła­szcza li­zy­ny i ar­gi­ni­ny, co na­da­je im wła­ści­wo­ści po­li­ka­tio­nów. Hi­sto­ny wiążą się z po­lia­nio­no­wą he­li­są DNA, two­rząc elek­trycz­nie obo­jęt­ne nu­kle­o­pro­te­i­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Histopatolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­sto­pa­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Histopatologia

dział pa­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się zmia­na­mi cho­ro­bo­wy­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi w ko­mór­kach oraz tkan­kach i ba­da­ją­cy je przy za­sto­so­wa­niu metod hi­sto­lo­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. dział pa­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem zmian cho­ro­bo­wych w tkan­kach


Hi­sto­pa­to­lo­gia, hi­sto­lo­gia pa­to­lo­gicz­na (gr. ἱστός + πάθος + λογία) – nauka zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem i ba­da­niem zja­wisk mi­kro­sko­po­wych za­cho­dzą­cych w tkan­kach or­ga­niz­mu przy róż­ne­go ro­dza­ju scho­rze­niach, dział pa­to­mor­fo­lo­gii[].

Za­kres sto­so­wa­nia dia­gno­stycz­ne­go i zna­cze­nie hi­sto­pa­to­lo­gii w co­dzien­nej prak­ty­ce kli­nicz­nej stale się zwięk­sza[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Histopatologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z hi­sto­pa­to­lo­gią, do­ty­czą­cy hi­sto­pa­to­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Histopatolożka

→ hi­sto­pa­to­log


Patrz:histopatolog

Źródła:

SJP.pl

Histoplazmoza

cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez grzyb Hi­sto­plas­ma cap­su­lo­tum, po­wo­du­ją­ca zmia­ny w płu­cach po­dob­ne do gruź­li­cy


Hi­sto­plaz­mo­za, cho­ro­ba Dar­lin­ga – cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez grzyb "Hi­sto­plas­ma cap­su­la­tum". Jej ob­ja­wy mogą być bar­dzo róż­no­rod­ne, ale cho­ro­ba do­ty­czy naj­czę­ściej płuc. Cza­sa­mi inne na­rzą­dy mogą być za­ję­te i ta po­stać nosi nazwę hi­sto­plaz­mo­zy roz­sia­nej i może być śmier­tel­na, jeśli nie leczy się jej wła­ści­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Histor.

skrót od: hi­sto­ria, hi­sto­rycz­ny, hi­sto­ryzm; hist.


Źródła:

SJP.pl

Historia

1. czasy przesz­łe, dzie­je pań­stwa, na­ro­du, spo­łe­czeń­stwa lub pro­ces roz­wo­ju cze­goś;
2. nauka o dzie­jach;
3. tekst lub ustna re­la­cja o ja­kimś zda­rze­niu;
4. spra­wa, zda­rze­nie, przy­go­da;
5. przed­miot w szko­le, lek­cja tego przed­mio­tu;
6. wy­dział lub kie­ru­nek na wyż­szej uczel­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem przesz­ło­ści;

 (1.2) krót­ka opo­wieść, opis ja­kie­goś wy­da­rze­nia


Hi­sto­ria, daw­niej: dzie­joz­naw­stwo – nauka hu­ma­ni­stycz­na i spo­łecz­na, która zaj­mu­je się ba­da­niem przesz­ło­ści, a w zna­cze­niu ści­słym ba­da­niem dzia­łań i wyt­wo­rów ludz­kich, aż do naj­star­szych poś­wiad­czo­nych pis­mem świa­dectw, w odróż­nie­niu od pre­hi­sto­rii, ar­che­o­lo­gii, an­tro­po­lo­gii lub hi­sto­rii na­tu­ral­nej. Wy­ni­kiem badań hi­sto­rycz­nych jest opis dzie­jów (hi­sto­rio­gra­fia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Historie

1. czasy przesz­łe, dzie­je pań­stwa, na­ro­du, spo­łe­czeń­stwa lub pro­ces roz­wo­ju cze­goś;
2. nauka o dzie­jach;
3. tekst lub ustna re­la­cja o ja­kimś zda­rze­niu;
4. spra­wa, zda­rze­nie, przy­go­da;
5. przed­miot w szko­le, lek­cja tego przed­mio­tu;
6. wy­dział lub kie­ru­nek na wyż­szej uczel­ni


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. lm. od: hi­sto­ria


Hi­sto­rie – album stu­dyj­ny pro­du­cen­ta mu­zycz­ne­go An­drze­ja Smo­li­ka, wo­ka­list­ki Na­ta­lii Gro­siak oraz ra­pe­ra Mi­ło­sza „Miu­os­ha” Bo­ryc­kie­go. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 29 lipca 2016 roku na­kła­dem Mu­ze­um Pow­sta­nia War­szaw­skie­go (MPW) w dy­stry­bu­cji Agory (). Na­gra­nia pow­sta­ły na za­mó­wie­nie MPW z okaz­ji 72. rocz­ni­cy wy­bu­chu pow­sta­nia war­szaw­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Historiodycea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. kon­cep­cja dą­żą­ca do uspra­wied­li­wie­nia biegu dzie­jów w kon­tek­ście hi­sto­rycz­nej nie­spra­wied­li­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Historiograf

osoba opi­su­ją­ca dzie­je, zda­rze­nia, hi­sto­rię; dzie­jo­pis; hi­sto­ryk


Źródła:

SJP.pl

Historiografia

1. pi­śmien­nict­wo hi­sto­rycz­ne; dzie­jo­pi­sar­stwo;
2. ogół prac hi­sto­rycz­nych do­ty­czą­cych ja­kie­goś okre­su, re­gio­nu lub za­gad­nie­nia;
3. nauka zaj­mu­ją­ca się pi­śmien­nict­wem hi­sto­rycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pi­śmien­nict­wo hi­sto­rycz­ne, czyli takie, które opi­su­je dzie­je na pod­sta­wie badań na­u­ko­wych

 (1.2) zbio­ry na­u­ko­wych opra­co­wań hi­sto­rycz­nych na temat da­ne­go okre­su, re­gio­nu, po­sta­ci itp.


Hi­sto­rio­gra­fia (z gr. "ἱστορία" „ba­da­nie”/„in­for­ma­cja”/„opo­wia­da­nie” + "γράφω" „piszę”) sy­no­nim dzie­jo­pi­sar­stwa – nauka spo­łecz­na obej­mu­ją­ca ca­łoksz­tałt pracy hi­sto­ry­ka razem z jej re­zul­ta­tem, czyli pro­duk­cją dzie­jo­pi­sar­ską.

Na hi­sto­rio­gra­fię skła­da­ją się wszyst­kie ro­dza­je pi­śmien­nict­wa hi­sto­rycz­ne­go, bę­dą­ce wy­ni­kiem pracy hi­sto­ry­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Historiograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­sto­rio­gra­fii, wła­ści­wy hi­sto­rio­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Historiografka

→ hi­sto­rio­graf


Patrz:historiograf

Źródła:

SJP.pl

Historiotwórczy

two­rzą­cy hi­sto­rię, wpły­wa­ją­cy na bieg hi­sto­rii


Źródła:

SJP.pl

Historiozof

osoba zaj­mu­ją­ca się fi­lo­zo­fią dzie­jów, ana­li­zu­ją­ca sens hi­sto­rii i jej praw


Źródła:

SJP.pl

Historiozofia

fi­lo­zo­fia dzie­jów, hi­sto­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. dzie­dzi­na fi­lo­zo­fii zaj­mu­ją­ca się re­flek­sją nad dzie­ja­mi, ich sen­sem, bie­giem i celem, pró­bu­ją­ca usta­lić pra­wi­dło­wo­ści, które nimi rzą­dzą; jej przed­mio­tem badań jest też po­strze­ga­nie pro­ce­sów dzie­jo­wych przez ludzi oraz różne spo­so­by ich przed­sta­wia­nia i ro­zu­mie­nia;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Historiozoficzny

→ hi­sto­rio­zo­fia


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­sto­rio­zo­fii


Patrz:historiozofia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Historiozofka

→ hi­sto­rio­zof


Patrz:historiozof

Źródła:

SJP.pl

Historycyzm

hi­sto­ryzm
1. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny po­stu­lu­ją­cy poz­na­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści oraz uj­mo­wa­nie zja­wisk w spo­sób hi­sto­rycz­ny;
2. kie­ru­nek w sztu­ce XIX-XX w. po­le­ga­ją­cy na na­śla­do­wa­niu sty­lów epok mi­nio­nych


Nie mylić z: Hi­sto­ryzm (fi­lo­zo­fia).

Hi­sto­ry­cyzm – pe­jo­ra­tyw­na nazwa po­glą­du fi­lo­zo­ficz­ne­go (ne­u­tral­ną jest hi­sto­ryzm) gło­szą­ce­go, że w hi­sto­rii ist­nie­ją nie­u­bła­ga­ne prawa i roz­wi­ja się ona w okre­ślo­nym kie­run­ku, aby osią­gnąć te­o­re­tycz­nie ko­niecz­ny cel. Po­ję­cie zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne przez Karla R. Pop­pe­ra. Po­gląd ten wy­stę­pu­je w wielu sy­ste­mach fi­lo­zo­ficz­nych. Naj­peł­niej zo­stał wy­ra­żo­ny przez Hegla, a na­stęp­nie zo­stał za­a­dap­to­wa­ny do mark­siz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Historyczka

1. uczo­na zaj­mu­ją­ca się hi­sto­rią; ba­dacz­ka dzie­jów;
2. au­tor­ka dzieł hi­sto­rycz­nych;
3. na­u­czy­ciel­ka hi­sto­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. na­u­czy­ciel­ka hi­sto­rii

 (1.2) pot. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie hi­sto­rii, ba­dacz­ka dzie­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Historycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w daw­nych cza­sach, uj­mu­jąc okre­ślo­ną hi­sto­rię

 (1.2) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla od­le­głych cza­sów


Źródła:

Wiktionary

Historyczno-Literacki

do­ty­czą­cy i hi­sto­rii, i li­te­ra­tu­ry (np. kon­kurs hi­sto­rycz­no-li­te­rac­ki)


przy­miot­nik

 (1.1) hi­sto­rycz­ny i li­te­rac­ki, zwią­za­ny z hi­sto­rią i li­te­ra­tu­rą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Historycznoliteracki

do­ty­czą­cy hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry, zwią­za­ny z hi­sto­rią li­te­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Historycznoprawny

do­ty­czą­cy hi­sto­rii prawa


Źródła:

SJP.pl

Historycznorozwojowy

do­ty­czą­cy roz­wo­ju hi­sto­rycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Historyczność

→ hi­sto­rycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest hi­sto­rycz­ne; cecha tych, któ­rzy są hi­sto­rycz­ni


Hi­sto­rycz­ność (zna­cze­nia):

1. Ka­te­go­ria opisu zja­wisk lub osób oz­na­cza­ją­ca:

2. Ka­te­go­ria te­o­re­tycz­na fi­lo­zo­fii hi­sto­rii, fi­lo­zo­fii kul­tu­ry i me­to­do­lo­gii hi­sto­rii wy­ja­śnia­ją­ca zna­cze­nie hi­sto­rii, hi­sto­rio­gra­fii i hi­sto­rycz­ne­go my­śle­nia dla kul­tu­ry i czło­wie­ka.


Patrz:historyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Historyczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hi­sto­rią, z przesz­ło­ścią, opi­su­ją­cy przesz­łość

 (1.2) o czymś sta­rym, daw­nym

 (1.3) o czymś do­nio­słym, waż­nym


Źródła:

Wiktionary

Historyjka

1. zdrob­nie­nie od: hi­sto­ria;
2. opo­wiast­ka, plot­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: hi­sto­ria


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Historyk

1. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się hi­sto­rią; ba­dacz dzie­jów;
2. autor dzieł hi­sto­rycz­nych;
3. na­u­czy­ciel hi­sto­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hi­sto­rii, ba­dacz dzie­jów

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie hi­sto­rii, ba­dacz­ka dzie­jów


Hi­sto­ryk – osoba zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wym ba­da­niem i opi­sy­wa­niem dzie­jów hi­sto­rycz­nych na pod­sta­wie za­cho­wa­nych źró­deł. Za­kres dzia­łal­no­ści w tym za­wo­dzie obej­mu­je pracę na­u­ko­wo-ba­daw­czą, ar­chi­wi­stycz­ną, mu­ze­al­ni­czą oraz edu­ka­cyj­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Historyka

1. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się hi­sto­rią; ba­dacz dzie­jów;
2. autor dzieł hi­sto­rycz­nych;
3. na­u­czy­ciel hi­sto­rii


Hi­sto­ry­ka. Stu­dia Me­to­do­lo­gicz­ne – rocz­nik wy­da­wa­ny przez Ko­mi­sję Hi­sto­rycz­ną PAN, Od­dział w Kra­ko­wie oraz In­sty­tut Hi­sto­rii Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go. Uka­zu­je się od 1967 roku. Re­dak­to­rzy: Ce­li­na Bo­biń­ska (1967-1995), Ma­ciej Sa­la­mon i Krzysz­tof Za­mor­ski (1996-2018), Krzysz­tof Za­mor­ski (2019-). Pismo poś­wię­co­ne jest za­gad­nie­niom me­to­do­lo­gii hi­sto­rii i hi­sto­rii hi­sto­rio­gra­fii. Za­wie­ra dzia­ły:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Historyzm

1. kie­ru­nek w sztu­ce XIX i po­cząt­ku XX w., któ­re­go isto­tą było na­śla­do­wa­nie wiel­kich sty­lów epok mi­nio­nych;
2. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny po­stu­lu­ją­cy roz­pa­try­wa­nie zja­wisk spo­łecz­nych i kul­tu­ro­wych w spo­sób hi­sto­rycz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Historyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hi­sto­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Historyzować

cza­sow­nik

 (1.1) wpro­wa­dzać w ut­wo­rach li­te­rac­kich i dzie­łach sztu­ki mo­ty­wy hi­sto­rycz­ne

 (1.2) two­rzyć dzie­ła o te­ma­ty­ce hi­sto­rycz­nej

 (1.3) roz­pa­try­wać coś z hi­sto­rycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia


Źródła:

Wiktionary

Histra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. hi­sto­ria (jako przed­miot lub go­dzi­na lek­cyj­na)


Źródła:

Wiktionary

Histrion

1. śred­nio­wiecz­ny aktor, sztuk­mistrz, mu­zy­kant, akro­ba­ta;
2. prze­sta­rza­le: po­drzęd­ny aktor, bła­zen, ko­me­diant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. teatr. śred­nio­wiecz­ny wę­drow­ny aktor po­słu­gu­ją­cy się pan­to­mi­mą, ge­stem, tań­cem, ko­stiu­ma­mi itp.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. ryba z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­strio hi­strio|ref=tak., an­te­na­rius sar­gas­so­wy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Histydyna

en­do­gen­ny ami­nok­was za­sa­do­wy, bar­dzo ważny skład­nik bia­łek, czę­sto wcho­dzi w skład cen­trów ak­tyw­nych en­zy­mów; łatwo ulega de­kar­bok­sy­la­cji, prze­cho­dząc w hi­sta­mi­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ami­nok­was biał­ko­wy o cha­rak­te­rze za­sa­do­wym, względ­nie eg­zo­gen­ny, pre­kur­sor hi­sta­mi­ny:


Hi­sty­dy­na ( hi­sti­di­num), His, H – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z 20 ami­nok­wa­sów biał­ko­wych. Ze wzglę­du na bu­do­wę czą­stecz­ki hi­sty­dy­na za­li­cza­na jest za­rów­no do ami­nok­wa­sów za­sa­do­wych, gdyż jej łań­cuch bocz­ny za­wie­ra 2 atomy azotu, jak i aro­ma­tycz­nych, ze wzglę­du na obec­ność aro­ma­tycz­ne­go pier­ście­nia imi­da­zo­lo­we­go. Jest ko­do­wa­na przez ko­do­ny CAU i CAC w pro­ce­sie trans­la­cji biał­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Histydynowy

→ hi­sty­dy­na


Patrz:histydyna

Źródła:

SJP.pl

Hiszp.

skrót od: hisz­pań­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = hisz­pań­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiszpan

po­tocz­nie:
1. seks hisz­pań­ski;
2. pro­dukt po­cho­dzą­cy z Hisz­pa­nii;
3. lek­cja ję­zy­ka hisz­pań­skie­go;
4. beza prze­ło­żo­na bitą śmie­ta­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cuk. kulin. beza prze­ło­żo­na bitą śmie­ta­ną

 (1.2) pot. mi­łość hisz­pań­ska;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiszpaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Hisz­pan­ka


Źródła:

Wiktionary

Hiszpania

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Ma­dry­cie; Kró­le­stwo Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie po­ło­żo­ne na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim ze sto­li­cą w Ma­dry­cie;

 (1.2) geogr. hist. od sta­ro­żyt­no­ści po czasy no­wo­żyt­ne: kra­i­na obej­mu­ją­ca ca­łość ziem Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


Hisz­pa­nia, Kró­le­stwo Hisz­pa­nii ( España, Reino de España) – pań­stwo w za­chod­niej czę­ści Eu­ro­py Po­łud­nio­wej, po­ło­żo­ne głów­nie na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim, obej­mu­ją­ce także Ba­le­a­ry na Morzu Śró­dziem­nym, Wyspy Ka­na­ryj­skie na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim oraz mniej­sze wy­sep­ki i te­re­ny w pół­noc­nej Afry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiszpanistka

→ hisz­pa­ni­sta


Patrz:hiszpanista

Źródła:

SJP.pl

Hiszpanka

1. od­mia­na grypy;
2. su­kien­ka lub bluz­ka z de­kol­tem od­sła­nia­ją­cym plecy i ra­mio­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. groź­na dla życia od­mia­na grypy, która w la­tach 1918-1919 wy­wo­ła­ła pan­de­mię;

 (1.2) środ. szach. zob. par­tia hisz­pań­ska.

 (1.3) bród­ka w szpic przy­strzy­żo­na na spo­sób hisz­pań­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hiszpańczyk

daw­niej: Hisz­pan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. Hisz­pan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiszpański

zwią­za­ny z Hisz­pa­nią


przy­miot­nik

 (1.1) na­wią­zu­ją­cy do/po­cho­dzą­cy z Hisz­pa­nii lub od­no­szą­cy się do Hisz­pa­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. ro­mań­ski język uży­wa­ny m.in. w Hisz­pa­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiszpańsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób hisz­pań­ski, po hisz­pań­sku


Źródła:

Wiktionary

Hiszpańskojęzyczny

hi­spa­no­ję­zycz­ny;
1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem hisz­pań­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku hisz­pań­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem hisz­pań­skim


przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem hisz­pań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem hisz­pań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku hisz­pań­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiszpańskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ma zwią­zek z kul­tu­rą kra­jów ob­sza­ru ję­zy­ka hisz­pań­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiszpańszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język hisz­pań­ski

 (1.2) styl hisz­pań­ski, ak­cen­ty hisz­pań­skie, np. w mo­dzie, sztu­ce

 (1.3) ogól­nie wszyst­ko, co hisz­pań­skie


Źródła:

Wiktionary

Hit

prze­bój, szla­gier;
1. po­pu­lar­ny utwór mu­zycz­ny;
2. coś cie­szą­ce­go się dużym za­in­te­re­so­wa­niem, dużą po­pu­lar­no­ścią


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) utwór mu­zycz­ny (zaz­wy­czaj pio­sen­ka) wy­jąt­ko­wo modny w danym cza­sie

 (1.2) przed­miot cie­szą­cy się dużą po­pu­lar­no­ścią


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hitachi

[czy­taj: hi­ta­czi albo hi­ta­ci]
1. mia­sto w Ja­po­nii;
2. marka elek­tro­ni­ki i firma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hitchcock

[czy­taj: hicz­kok] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Al­fred Hitch­cock (1899 - 1980), bry­tyj­ski re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hitchcockowski

[czy­taj: hicz­ko­kow­ski] zwią­za­ny z Al­fre­dem Hitch­coc­kiem i jego twór­czo­ścią fil­mo­wą


Źródła:

SJP.pl

Hitl.

skrót od: hit­le­row­ski


skrót

 (1.1) hit­le­row­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hitler

naz­wi­sko, np. Adolf Hit­ler (1889-1945), przy­wód­ca nie­miec­kie­go na­ziz­mu, dyk­ta­tor III Rze­szy, oso­bi­ście od­po­wie­dzial­ny za zbrod­nie po­peł­nio­ne przez reżim, który stwo­rzył


Źródła:

SJP.pl

Hitleria

rzad­ko: pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie Nie­miec w la­tach rzą­dów Adol­fa Hit­le­ra (1933-1945)


Źródła:

SJP.pl

Hitlerjugend

nie­miec­ka or­ga­ni­za­cja mło­dzie­ży NSDAP, dzia­ła­ją­ca w la­tach 1926-45


Hit­ler­ju­gend (ofi­cjal­nie pi­sa­ne jako Hit­ler-Ju­gend, w skró­cie HJ., pol. dosł. „Mło­dzież Hit­le­ra”) – nie­miec­ka or­ga­ni­za­cja mło­dzie­żo­wa NSDAP zor­ga­ni­zo­wa­na na wzór pa­ra­mi­li­tar­ny w 1922 roku jako przy­bu­dów­ka Od­dzia­łów Sztur­mo­wych (SA).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hitlerowiec

zwo­len­nik hit­le­ryz­mu, na­ziz­mu; na­zi­sta, fa­szy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­zi­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hitlerowski

→ hit­le­ryzm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Hit­le­rem, hit­le­ryz­mem lub hit­le­row­ca­mi, do­ty­czą­cy Hit­le­ra, hit­le­ryz­mu lub hit­le­row­ców


Patrz:hitleryzm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hitleryzacja

sto­so­wa­nie i roz­po­wszech­nia­nie zasad hit­le­ryz­mu, wpro­wa­dza­nie do po­li­ty­ki m.in. na­cjo­na­liz­mu, ra­siz­mu, an­ty­ko­mu­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Hitleryzm

zbrod­ni­cza dok­try­na i na­cjo­na­li­stycz­ny ruch po­li­tycz­ny stwo­rzo­ne przez Adol­fa Hit­le­ra; na­ro­do­wy so­cja­lizm, na­zizm, na­cyzm (rzad­ko)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. na­zizm, nie­miec­ka skraj­na od­mia­na fa­szyz­mu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hitleryzować

sto­so­wać i roz­po­wszech­niać za­sa­dy hit­le­ryz­mu, wpro­wa­dzać do po­li­ty­ki m.in. na­cjo­na­lizm, ra­sizm, an­ty­ko­mu­nizm


Źródła:

SJP.pl

Hitlerówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. zwo­len­nicz­ka Hit­le­ra, hit­le­ryz­mu

 (1.2) pot. żart. droga wy­bu­do­wa­na w cza­sach Hit­le­ra cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się na­wierzch­nią z be­to­no­wych płyt


Źródła:

Wiktionary

Hitowy

→ hit


Patrz:hit

Źródła:

SJP.pl

Hittin

wio­ska są­sia­du­ją­ca ze wzgó­rza­mi bę­dą­cy­mi miej­scem ro­ze­gra­nia w 1187 r. bitwy sta­no­wią­cej naj­więk­szą klę­skę chrze­ści­jan w walce z mu­zuł­ma­na­mi w Ziemi Świę­tej


Zo­bacz też: Hit­tin (Syria).

Hit­tin (arab. حطّين) – nie­ist­nie­ją­ca już arab­ska wieś, która była po­ło­żo­na w Dy­stryk­cie Ty­be­ria­dy w Man­da­cie Pa­le­sty­ny. Wieś zo­sta­ła wy­lud­nio­na i zni­szczo­na pod­czas I wojny iz­ra­el­sko-arab­skiej, po ataku Sił Obron­nych Iz­ra­e­la 17 lipca 1948.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Hiuma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. estoń­ska wyspa na Morzu Bał­tyc­kim;


Zo­bacz też: Hiuma (pro­win­cja).

Hiuma (inne nazwy est. "Hiiu­maa", szw. "Dagö" – wyspa dnia, fin. "Hii­den­maa" – zie­mia dia­bła) – na­le­żą­ca do Esto­nii wyspa, po­ło­żo­na na Bał­ty­ku na po­łud­nie od wej­ścia do Za­to­ki Fiń­skiej, ot­wie­ra­ją­ca za­to­kę Ryską, od Sa­re­my od­dzie­lo­na cie­śni­ną Soela väin, od sta­łe­go lądu cie­śni­ną Muhu Väin.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Hiv

Human Im­mu­no­de­fi­cien­cy Virus, wirus wy­wo­łu­ją­cy AIDS


skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) med. wirus wy­wo­łu­ją­cy AIDS;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hiv-Owiec

[czy­taj: hi­fo­wiec] no­si­ciel wi­ru­sa HIV; hi­fo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Hiw

część ła­dun­ku pod­no­szo­na jed­no­ra­zo­wo przez pod­no­śnik lub dźwig; unos


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część ła­dun­ku jed­no­ra­zo­wo pod­no­szo­na przez dźwi­gnię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hizop

pół­krzew bę­dą­cy ro­śli­ną przy­pra­wo­wą, lecz­ni­czą oraz ozdob­ną; rów­nież uzy­ski­wa­ny z niego ole­jek; hyzop


Źródła:

SJP.pl

Hizopowy

→ hizop; hy­zo­po­wy


Źródła:

SJP.pl