Gl

skrót od: Gwar­dia Lu­do­wa - or­ga­ni­za­cja zbroj­na Pol­skiej Par­tii Ro­bot­ni­czej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gl-Owiec

czło­nek GL (Gwar­dii Lu­do­wej); ge­e­lo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Gl-Owski

→ GL (Gwar­dia Lu­do­wa); ge­e­low­ski


Źródła:

SJP.pl

Glaca

po­tocz­nie: wy­ły­sia­ła głowa; ły­si­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. także reg-pl|Poz­nań. ły­si­na

 (1.2) pot. także reg-pl|Poz­nań. głowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glacaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łysy


Źródła:

Wiktionary

Glacis

w bu­dow­nict­wie obron­nym: część stoku bo­jo­we­go


Gla­cis – dy­strykt po­ło­żo­ny w pół­noc­nej czę­ści wyspy Mahé; 3 576 miesz­kań­ców (2002).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glacitektoniczny

→ gla­ci­tek­to­ni­ka [czy­taj: glac-itek­to­nicz­ny]


Źródła:

SJP.pl

Glacitektonika

Gla­ci­tek­to­ni­ka – dzia­łal­ność, de­for­ma­cje po­dło­ża lo­dow­ca oraz skła­da­nych prze­zeń osa­dów (lo­dow­co­wych i wod­no­lo­dow­co­wych) spo­wo­do­wa­ne przez na­cisk lub tar­cie lodu o po­dło­że.

Cechy struk­tu­ral­ne za­bu­rzeń gla­ci­tek­to­nicz­nych:


Źródła:

Wikipedia

Glacjacja

1. faza epoki lo­dow­co­wej zwią­za­na z ozię­bie­niem kli­ma­tu i wy­stę­po­wa­niem lo­dow­ców;
2. po­kry­cie lodem ob­sza­rów ziemi, zlo­do­wa­ce­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. zlo­do­wa­ce­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glacjalny

zwią­za­ny z lo­dow­ca­mi lub lo­do­wa­ce­niem; lo­dow­co­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zob. lo­dow­co­wy.

 (1.2) zwią­za­ny z gla­cja­łem (okre­sem lo­dow­co­wym)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glacjał

okres pow­sta­wa­nia lub po­więk­sza­nia się za­się­gu lo­dow­ców wsku­tek ochła­dza­nia się kli­ma­tu i wzro­stu ilo­ści opa­dów at­mos­fe­rycz­nych; zlo­do­wa­ce­nie


Źródła:

SJP.pl

Glacjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie gla­cjo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Glacjologia

nauka o lo­dow­cach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o lo­dow­cach i lą­do­lo­dach;


Gla­cjo­lo­gia – gałąź hy­dro­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem lo­dow­ców, ich for­ma­mi, wła­ści­wo­ścia­mi fi­zycz­ny­mi i che­micz­ny­mi oraz za­cho­dzą­cy­mi w nich pro­ce­sa­mi. Ba­da­nia gla­cjo­lo­gów do­ty­czą rów­nież roz­wo­ju mas lo­do­wych, wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia mię­dzy lo­dow­ca­mi a śro­do­wi­skiem, a także po­mia­ru masy lo­dow­ców i ich prze­mie­szcza­nia się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glacjologiczny

do­ty­czą­cy gla­cjo­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nauk. zwią­za­ny z gla­cjo­lo­gią, do­ty­czą­cy gla­cjo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glacjolożka

→ gla­cjo­log


Patrz:glacjolog

Źródła:

SJP.pl

Glacok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łysy


Źródła:

Wiktionary

Glacé

po­tocz­nie: wy­ły­sia­ła głowa; ły­si­na


Źródła:

SJP.pl

Gladiator

za­pa­śnik wal­czą­cy na are­nach cyr­ko­wych w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: osoba wal­czą­ca dla ucie­chy pu­blicz­no­ści na are­nie z in­ny­mi oso­ba­mi lub dzi­ki­mi zwie­rzę­ta­mi;

 (1.2) przen. spor­to­wiec, zwy­kle wkła­da­ją­cy w walkę dużo wy­sił­ku


Gla­dia­tor (łac. "gla­dia­tor", l.mn. "gla­dia­to­res", od "gla­dius" – miecz) – naj­czę­ściej nie­wol­nik to­czą­cy walkę na are­nie, na przy­kład w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie.

Zwy­czaj walk gla­dia­to­rów Rzy­mia­nie prze­ję­li od Etru­sków i Sam­ni­tów. Wy­wo­dził się on z ry­tu­al­nych ofiar z ludzi, skła­da­nych pod­czas uro­czy­sto­ści po­grze­bo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gladiatorka

→ gla­dia­tor


Patrz:gladiator

Źródła:

SJP.pl

Gladiatorski

przy­miot­nik od: gla­dia­tor


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gla­dia­to­rem, do­ty­czą­cy gla­dia­to­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gladiatorstwo

za­ję­cie gla­dia­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Gladiola

re­gio­nal­nie: mie­czyk (ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych); gla­dio­lus


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. mie­czyk.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gladiolus

ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; mie­czyk, gla­dio­la


Źródła:

SJP.pl

Gladius

krót­ki, obo­siecz­ny miecz, uży­wa­ny przez pie­cho­tę w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Gla­dius (łac., l. mn. "gla­dii" – miecz) – krót­ki miecz rzym­skich le­gio­ni­stów, przez­na­czo­ny za­rów­no do cię­cia, jak i kłu­cia.

Miał obo­siecz­ną że­laz­ną głow­nię z ością po­pro­wa­dzo­ną przez śro­dek i ostro za­ry­so­wa­nym szty­chem. Po­cząt­ko­wo głow­nia lekko roz­sze­rza­ła się w kie­run­ku szty­chu (po­dob­nie jak w grec­kim xip­hos), póź­niej­sze eg­zem­pla­rze mają głow­nie rów­no­le­głe, z ością po obu stro­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glageryt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian glinu; ha­lo­i­zyt


Źródła:

SJP.pl

Glajchszachtować

po­tocz­nie: ujed­no­li­cać, pod­cią­gać do jed­ne­go po­zio­mu; glajch­szal­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Glajchszaltowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ujed­no­li­ca­nie na siłę


Źródła:

Wiktionary

Glajchszaltować

po­tocz­nie: ujed­no­li­cać, pod­cią­gać do jed­ne­go po­zio­mu; glajch­szach­to­wać


cza­sow­nik

 (1.1) ujed­no­li­cać, zrów­ny­wać na siłę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glajd

w ję­zy­koz­naw­stwie: gło­ska, która raz może two­rzyć sy­la­bę, a raz nie; pół­sa­mo­gło­ska


Źródła:

SJP.pl

Glajda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. błoto

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. fleja

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. bezw­styd­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Glajt

po­tocz­nie: pa­ra­lot­nia; pa­ra­glajt, pa­ra­glajd, glajd, pa­ra­gli­de, pa­ra­pent


Źródła:

SJP.pl

Glajza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szyna, tor


Źródła:

Wiktionary

Glam

z dia­lek­tów lu­do­wych, po­tocz­nie: mla­skać przy je­dze­niu; smok­tać, cmok­tać, cmo­kać, ciam­kać


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glamać

z dia­lek­tów lu­do­wych, po­tocz­nie: mla­skać przy je­dze­niu; smok­tać, cmok­tać, cmo­kać, ciam­kać


Źródła:

SJP.pl

Glamour

[czy­taj: glaMUR] cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bo­gact­wem, dba­ło­ścią o szcze­gó­ły, ek­stra­wa­gan­cją, lekko sta­roś­wiec­ką ele­gan­cją


Gla­mo­ur – ame­ry­kań­skie cza­so­pis­mo mo­do­we wy­da­wa­ne od 1939 roku. Od 2003 roku mie­sięcz­nik uka­zu­je się rów­nież w Pol­sce; wy­da­wa­ny jest przez Burda In­ter­na­tio­nal Pol­ska na li­cen­cji no­wo­jor­skie­go przed­się­bior­stwa Condé Nast Pu­bli­ca­tions.

Od 2018 roku re­dak­tor­ką na­czel­ną pol­skiej edy­cji jest Ka­ta­rzy­na Dą­brow­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glamowy

→ glam; glam­roc­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Glamping

luk­su­so­wy cam­ping


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. usłu­ga tu­ry­stycz­na na kem­pin­gu w wy­god­nych, czę­sto luk­su­so­wych wa­run­kach, z pełną ob­słu­gą ho­te­lo­wą;


Glam­ping – zbit­ka an­giel­skich słów "gla­mo­ro­us" (eks­klu­zyw­ne, cza­ru­ją­ce) i "cam­ping" (biwak), oz­na­cza­ją­ca luk­su­so­wy kem­ping, czyli w wy­god­nym miej­scu i czę­sto z do­dat­kiem usług ho­te­lar­skich. Ten styl upra­wia­nia tu­ry­sty­ki zy­sku­je na po­pu­lar­no­ści w XXI wieku, gdy tu­ry­ści szu­ka­ją wol­no­ści ko­ja­rzo­nej z dziką przy­ro­dą i jed­no­cze­śnie nie chcą roz­sta­wać się z wy­go­dą, do ja­kiej przyz­wy­cza­i­ły ich cen­tra tu­ry­stycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glampingowy

→ glam­ping


Patrz:glamping

Źródła:

SJP.pl

Glamrockowy

→ glam rock [czy­taj: glam­ro­ko­wy]


Źródła:

SJP.pl

Glan

cięż­ki, wy­so­ki but skó­rza­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. młodz. obuw. wy­so­ki sznu­ro­wa­ny but na gru­bej po­desz­wie, wzo­ro­wa­ny na obu­wiu woj­sko­wym, no­szo­ny przez sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glanc

po­łysk, blask; glans


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­łysk

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. lu­kier w przy­pad­ku szne­ki z glan­cem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glancowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|glan­co­wać.


Źródła:

Wiktionary

Glancować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­glan­co­wać)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­le­ro­wać, czy­ścić do po­ły­sku


Źródła:

Wiktionary

Glancpapier

1. pa­pier lub płót­no po­kry­te zia­ren­ka­mi szkła lub skały, słu­żą­ce do wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni; pa­pier ścier­ny, szmer­giel;
2. ko­lo­ro­wy, ozdob­ny pa­pier do prac pla­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Glancuś

po­tocz­nie lub iro­nicz­nie: osoba, która prze­sad­nie dba o swój wy­gląd; picuś, mod­niś, stroj­niś


Źródła:

SJP.pl

Glanować

śro­do­wi­sko­wo: dep­tać cięż­ki­mi bu­ta­mi (gla­na­mi)


Źródła:

SJP.pl

Glanowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Glans

1. po­łysk na­da­wa­ny niek­tó­rym przed­mio­tom, np. obu­wiu, wy­ro­bom z me­ta­lu;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: kulka z oło­wiu lub gliny wy­rzu­ca­na z procy przez pro­ca­rzy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glany

cięż­ki, wy­so­ki but skó­rza­ny


Glany – typ cięż­kich, skó­rza­nych butów (waga „stan­dar­do­wych” gla­nów, tj. dzie­się­cio­ocz­ko­wych, zwa­nych po­pu­lar­nie dzie­siąt­ka­mi i się­ga­ją­cych do ok. ⅓ łydki, wy­no­si ok. 750 g każdy), zaz­wy­czaj czar­ne, rza­dziej w róż­nych ko­lo­rach i wzo­rach. Cho­le­wy za­cho­dzą­ce za kost­kę, cza­sem nawet do kolan, czę­sto wzmoc­nio­ne bla­chą na pal­cach (czę­sto także na pię­cie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glapa

re­gio­nal­nie: kruk, ga­wron, wrona


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Łomża, Ka­lisz, Łódź. ga­wron, wrona

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. orzeł hit­le­row­ski

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. rzad. tępa dziew­czy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glapiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Glapiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glarneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gla­ru­sem, do­ty­czą­cy Gla­ru­su, po­cho­dzą­cy z Gla­ru­su (mia­sta lub kan­to­nu w Szwaj­ca­rii)


Źródła:

Wiktionary

Glarus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Szwaj­ca­rii, w Al­pach Glar­neń­skich;

 (1.2) geogr. adm. kan­ton w Szwaj­ca­rii po­ło­żo­ny we wschod­niej czę­ści kraju;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Glasgow

[czy­taj: glez­goł albo glaz­goł] mia­sto w Szko­cji


Glas­gow (wym. ; gael. "Glas­chu", wym. ; scots "Gle­sca",) – naj­więk­sze mia­sto Szko­cji, uz­na­ne za jej ko­mer­cyj­ną sto­li­cę, po­ło­żo­ne nad rzeką Clyde. Mia­sto sta­no­wi sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną ("co­un­cil area").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glasgowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Glas­gow, do­ty­czą­cy Glas­gow


Źródła:

Wiktionary

Glaska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szklan­ka


Źródła:

Wiktionary

Glass

Glass (język manx "jasna", "zie­lo­na") – rzeka na wy­spie Man, o dłu­gość rzeki wy­no­si w przy­bli­że­niu 8,5 km.

Rzeka bie­rze po­czą­tek w oko­li­cy In­je­breck, około 10 km na pół­noc od sto­li­cy wyspy, Do­u­glas. Glass łączy się z rzeką Dhoo na przed­mie­ściach Do­u­glas, two­rząc rzekę Do­u­glas, która ucho­dzi do Morza Ir­landz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Glauberski

sól gla­u­ber­ska - siar­czan sodu, zwią­zek che­micz­ny o licz­nych za­sto­so­wa­niach tech­no­lo­gicz­nych, sto­so­wa­ny rów­nież jako śro­dek prze­czy­szcza­ją­cy; gorz­ka sól


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i dzia­łal­no­ści Jo­han­na Gla­u­be­ra, nie­miec­kie­go al­che­mi­ka i ap­te­ka­rza z XVII w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glauberyt

mi­ne­rał, siar­czan sodu i wap­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glauberytowy

→ gla­u­be­ryt


Patrz:glauberyt

Źródła:

SJP.pl

Glaukodot

mi­ne­rał, od­mia­na ar­se­no­pi­ry­tu bo­ga­ta w ko­balt


Gla­u­ko­dot – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał, za­sob­na w ko­balt od­mia­na ar­se­no­pi­ry­tu. Po raz pier­wszy zo­stał opi­sa­ny w 1849 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glaukofan

mi­ne­rał z grupy am­fi­bo­li, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w ska­łach me­ta­mor­ficz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy am­fi­bo­li;


Gla­u­ko­fan – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy am­fi­bo­li. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich spo­ty­ka­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "gla­u­kos" = nie­bie­ski i "fanos" = po­ja­wiać się i na­wią­zu­je do barwy tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glaukofit

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów ro­ślin nie­na­czy­nio­wych


Źródła:

SJP.pl

Glaukofity

typ ro­ślin nie­na­czy­nio­wych po­sia­da­ją­cych pewne cechy pry­mi­tyw­ne


Gla­u­ko­fi­ty ("Gla­u­cop­hy­ta") – typ (gro­ma­da) jed­no­ko­mór­ko­wych (rza­dziej two­rzą­cych ce­no­bia) glo­nów, na­le­żą­cych do kró­le­stwa ro­ślin. Rozm­na­ża­ją się bezpł­cio­wo przez po­dział (formy bez ścia­ny ko­mór­ko­wej) lub za po­mo­cą pły­wek (formy kap­sal­ne i ko­ko­i­dal­ne). Do typu tego za­li­cza się 13 ga­tun­ków. Zgod­nie z do­mi­nu­ją­cym obec­nie po­glą­dem w sy­ste­ma­ty­ce grupa ta sta­no­wi naj­star­szą linię roz­wo­jo­wą ro­ślin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glaukoma

przew­le­kłe scho­rze­nie oka spo­wo­do­wa­ne wzmo­żo­nym ci­śnie­niem śród­gał­ko­wym; ja­skra


Źródła:

SJP.pl

Glaukonit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian po­ta­su, że­la­za i ma­gne­zu


Gla­u­ko­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do mi­ne­ra­łów ila­stych. Jest po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny. Ma zmien­ny skład che­micz­ny.

Nazwa po­cho­dzi z gr. "gla­u­kos" = nie­bie­sko­zie­lo­ny, nie­bie­ska­wy i na­wią­zu­je do cha­rak­te­ry­stycz­nej barwy tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glaukonitowy

przy­miot­nik od: gla­u­ko­nit


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miner. zwią­za­ny z gla­u­ko­ni­tem, do­ty­czą­cy gla­u­ko­ni­tu; zbu­do­wa­ny z gla­u­ko­ni­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glazejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. daw. śliz­gaw­ka

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. zwy­kle w lm. gla­zej­ki → skó­rza­ne rę­ka­wicz­ki


Źródła:

Wiktionary

Glazer

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glazerunek

1. po­łysk na­da­wa­ny przez gla­zu­ro­wa­nie;
2. wy­koń­cze­nie obra­zu olej­ne­go przez na­ło­że­nie wer­nik­su; wer­nik­so­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Glazik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Glazura

1. szkli­sta po­wło­ka na wy­ro­bach ce­ra­micz­nych;
2. płyt­ki ce­ra­micz­ne po­kry­te szkli­stą po­wło­ką, uży­wa­ne do wy­kła­da­nia ścian;
3. cien­ka war­stwa lodu lub cukru na pro­duk­tach spo­żyw­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. cien­ka po­wło­ka szkli­wa na­kła­da­na na wy­ro­by ce­ra­micz­ne, np. płyt­ki, kafle;

 (1.2) pot. płyt­ki po­kry­wa­ne gla­zu­rą (1.1)

 (1.3) spoż. war­stwa lodu na mro­żo­nej żyw­no­ści

 (1.4) kulin. po­le­wa do pro­duk­tów cu­kier­ni­czych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glazurnictwo

po­kry­wa­nie róż­nych po­wierzch­ni gla­zu­rą


Źródła:

SJP.pl

Glazurniczka

→ gla­zur­nik; ka­fel­kar­ka


Źródła:

SJP.pl

Glazurnik

spe­cja­li­sta od wy­kła­da­nia po­wierzch­ni płyt­ka­mi gla­zur­ni­czy­mi


Źródła:

SJP.pl

Glazurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. pow­le­ka­nie szkli­wem wy­ro­bów ce­ra­micz­nych

 (1.2) pot. ukła­da­nie pły­tek ce­ra­micz­nych

 (1.3) spoż. po­kry­wa­nie mro­żo­nej żyw­no­ści war­stwą lodu

 (1.4) kulin. po­le­wa­nie cia­sta lub owo­ców szkli­stym cu­krem lub inną gla­zu­rą, np. cze­ko­la­do­wą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Glazurować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gla­ru­zo­wać)

 (1.1) spoż. cuk. kulin. po­kry­wać wy­ro­by słod­kie lub pie­kar­skie lu­krem bądź też innym słod­kim pły­nem

 (1.2) bud. po­kry­wać gla­zu­rą wy­ro­by ce­ra­micz­ne


Źródła:

Wiktionary

Glazurownia

dział fa­bry­ki, w któ­rym po­kry­wa się wy­ro­by ce­ra­micz­ne gla­zu­rą


Źródła:

SJP.pl

Glazurowy

→ gla­zu­ra


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gla­zu­rą, do­ty­czą­cy gla­zu­ry


Patrz:glazura

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gleb

1. po­wierzch­nia li­tos­fe­ry, skła­da się z 4 czę­ści: mi­ne­ral­nych, or­ga­nicz­nych, po­wie­trza i wody
2. po­tocz­nie: upa­dek


Gleb – imię mę­skie po­cho­dze­nia sta­ro­skan­dy­naw­skie­go; ro­syj­ska wer­sja sta­ro­skan­dy­naw­skie­go imie­nia "Guðleifr", które pow­sta­ło z "guð" - "bóg" i "leifr" - "spad­ko­bier­ca". Wśród pa­tro­nów - św. Gleb, mę­czen­nik pod Ki­jo­wem, to­wa­rzysz św. Bo­ry­sa. Imię to nosił także Gleb Ju­ri­je­wicz, ksią­żę ki­jow­ski w la­tach 1169 i 1170-1171.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gleba

1. po­wierzch­nia li­tos­fe­ry, skła­da się z 4 czę­ści: mi­ne­ral­nych, or­ga­nicz­nych, po­wie­trza i wody
2. po­tocz­nie: upa­dek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. roln. po­wierzch­nio­wa war­stwa li­tos­fe­ry wzbo­ga­co­na w sub­stan­cje or­ga­nicz­ne wsku­tek pro­ce­sów gle­bot­wór­czych;

 (1.2) biol. płod­na część w zam­knię­tych owoc­ni­kach grzy­bów;


Gleba ( gla­e­ba – zie­mia upraw­na, rola) – na­tu­ral­na, trój­fa­zo­wa, bio­lo­gicz­nie czyn­na, po­wierzch­nio­wa war­stwa sko­ru­py ziem­skiej, uksz­tał­to­wa­na po­przez pro­ce­sy gle­bot­wór­cze ze zwie­trze­li­ny skal­nej (skały ma­cie­rzy­stej) w wy­ni­ku od­dzia­ły­wa­nia kli­ma­tu i or­ga­niz­mów ży­wych, przy okre­ślo­nej rzeź­bie te­re­nu, w okre­ślo­nym prze­dzia­le czasu, czę­sto przy wpły­wie dzia­łal­no­ści czło­wie­ka. Gleba jest in­te­gral­nym skład­ni­kiem eko­sy­ste­mów lą­do­wych i niek­tó­rych płyt­ko­wod­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glebik

drob­ny owad us­krzyd­lo­ny


Źródła:

SJP.pl

Glebnąć

gleb­nąć się - po­tocz­nie: prze­wró­cić się; wy­wa­lić się, wy­gle­bić się, wy­gle­bać się


Źródła:

SJP.pl

Glebogryzarka

ma­szy­na rol­ni­cza do spulch­nia­nia gleby


Gle­bo­gry­zar­ka – ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do upra­wy roli. Ze­spo­łem ro­bo­czym są łu­ko­we lub ha­ko­wa­te noże osa­dzo­ne na obro­to­wym wale, wy­ci­na­ją­ce kęsy gleby, które mogą obra­cać się współ­bież­nie lub prze­ciw­bież­nie. In­ten­syw­ność spulch­nie­nia roli można re­gu­lo­wać w dużym za­kre­sie do­bie­ra­jąc od­po­wied­nio do wy­ma­ga­nej głę­bo­ko­ści upra­wy pręd­kość obro­to­wą wału i pręd­kość ruchu po­stę­po­we­go. Zbyt szyb­kie obro­ty wału po­wo­du­ją ni­szcze­nie struk­tu­ry gru­zeł­ko­wa­tej gleby.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gleboopryskiwacz

ma­szy­na do opry­ski­wa­nia gleby w celu zni­szcze­nia szkod­ni­ków ro­ślin; opry­ski­wacz gleby


Źródła:

SJP.pl

Gleboopylacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. masz. przy­rząd do opy­la­nia gleby róż­ny­mi środ­ka­mi, naj­czę­ściej owa­do­bój­czy­mi


Źródła:

Wiktionary

Gleboryjec

wąż z ro­dzi­ny wę­żo­wa­tych lub żmi­jo­wa­tych, osią­ga­ją­cy dłu­gość do 65 cm, wy­stę­pu­ją­cy w 16 ga­tun­kach w Afry­ce i na Bli­skim Wscho­dzie


Źródła:

SJP.pl

Glebotwórczy

two­rzą­cy glebę, zwią­za­ny ze zja­wi­ska­mi pow­sta­wa­nia i przeksz­tał­ca­nia się gleby (np. pro­ces gle­bot­wór­czy); pe­do­ge­ne­tycz­ny (rza­dziej)


przy­miot­nik

 (1.1) geol. taki, który two­rzy glebę lub od­dzia­łu­je na nią; taki, który współ­dzia­ła przy pow­sta­wa­niu gleby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glebowy

przy­miot­nik od: gleba


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z glebą, do­ty­czą­cy gleby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gleboznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o gle­bie; pe­do­log


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gle­boz­naw­stwa


Gle­boz­naw­ca — osoba zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i opi­sem gleb. W celu poz­na­nia ge­ne­zy, wła­ści­wo­ści oraz przy­dat­no­ści dla rol­nict­wa gleb na okre­ślo­nym te­re­nie gle­boz­naw­ca pro­wa­dzi prace te­re­no­we, la­bo­ra­to­ryj­ne i ka­me­ral­ne. Uczest­ni­czy rów­nież w pra­cach zwią­za­nych z ochro­ną oraz ra­cjo­nal­nym za­go­spo­da­ro­wa­niem gleb.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gleboznawczy

zwią­za­ny z nauką o gle­bie; pe­do­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Gleboznawczyni

→ gle­boz­naw­ca


Patrz:gleboznawca

Źródła:

SJP.pl

Gleboznawstwo

nauka o gle­bie; pe­do­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauk. roln. nauka o gle­bach;


Gle­boz­naw­stwo, pe­do­lo­gia (od gleba „grud­ka ziemi”) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem gleb, ich pow­sta­wa­niem, bu­do­wą, wła­ści­wo­ścia­mi fi­zycz­ny­mi, che­micz­ny­mi i bio­lo­gicz­ny­mi, sy­ste­ma­ty­ką oraz moż­li­wo­ścia­mi ich użyt­ko­wa­nia oraz roz­mie­szcze­niu ich na Ziemi. Gle­boz­naw­stwo jest nauką przy­rod­ni­czą po­wią­za­ną wie­lo­stron­nie z in­ny­mi na­u­ka­mi zaj­mu­ją­cy­mi się przy­ro­dą mart­wą i oży­wio­ną. Jest nie­kie­dy ukie­run­ko­wa­ne na spe­cjal­ne cele prak­tycz­ne, np. gle­boz­naw­stwo rolne, leśne, me­lio­ra­cyj­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glebożerca

zwie­rzę bez­krę­go­we, np. dżdżow­ni­ca, zja­da­ją­ca glebę wraz z za­war­tą w niej ma­te­rią or­ga­nicz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwie­rzę odży­wia­ją­ce się glebą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gleczer

lo­do­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. lo­do­wiec; duża, po­wo­li po­ru­sza­ją­ca się masa lodu, pow­sta­ła z gro­ma­dzą­ce­go się wiecz­ne­go śnie­gu w wy­so­kich gó­rach lub stre­fach po­lar­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gleczerowy

przy­miot­nik od: gle­czer


Źródła:

SJP.pl

Glediczia

drze­wo z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ros­ną­ce w Ame­ry­ce, Azji i tro­pi­kal­nej Afry­ce; gle­dicz­ja, iglicz­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gle­dit­sia|L.|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju gle­di­czia (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glediczja

drze­wo z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ros­ną­ce w Ame­ry­ce, Azji i tro­pi­kal­nej Afry­ce; gle­di­czia, iglicz­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gle­dit­sia|L.|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju gle­dicz­ja (1.1)


Gle­dicz­ja, iglicz­nia ("Gle­dit­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 12 ga­tun­ków. Ro­dzaj ma po­roz­ry­wa­ny za­sięg, przy czym od­da­lo­ne od sie­bie ga­tun­ki (np. po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski i az­ja­tyc­kie) od­dzie­lo­ne od sie­bie od ok. 60 mi­lio­nów lat, za­cho­wu­ją bar­dzo duże po­do­bień­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glee

[czy­taj: gli] ro­dzaj mu­zy­ki chó­ral­nej a cap­pel­la na mę­skie głosy so­lo­we


Glee – ame­ry­kań­ski mu­si­ca­lo­wy se­rial te­le­wi­zyj­ny (ko­me­dio­dra­mat), emi­to­wa­ny przez sta­cję Fox od 19 maja 2009 do 20 marca 2015 roku. Kon­cen­tro­wał się na życiu mło­dych ludzi, któ­rzy śpie­wa­ją wspól­nie w szkol­nym chó­rze w fik­cyj­nym li­ce­um imie­nia Wil­lia­ma McKinleya w Limie w sta­nie Ohio.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glegoła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Glej

1. pro­ces odt­le­nia­nia sub­stan­cji gle­bo­wych za­cho­dzą­cy w gle­bach pod­mo­kłych
2. ze­spół ko­mó­rek two­rzą­cych zrąb dla ko­mó­rek ner­wo­wych oraz ma­ją­cych dla nich zna­cze­nie odżyw­cze i obron­ne; tkan­ka gle­jo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. tkan­ka pod­po­ro­wa, izo­la­cyj­na i odżyw­cza dla ko­mó­rek ner­wo­wych

 (1.2) geol. pro­ces odt­le­nia­nia sub­stan­cji or­ga­nicz­nych w gle­bie, pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia war­stwy gleby za­wie­ra­ją­cej związ­ki że­la­za

 (1.3) geol. po­ziom gle­bo­wy o dużej za­war­to­ści związ­ków że­la­za


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glejak

no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z tkan­ki gle­jo­wej i roz­wi­ja­ją­cy się w oś­rod­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym


Gle­ja­ki – grupa no­wot­wo­rów oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go wy­wo­dzą­cych się z ko­mó­rek gle­jo­wych (sta­no­wią­cych zrąb tkan­ki ner­wo­wej i peł­nią­cej wobec ne­u­ro­nów funk­cje pod­po­ro­we, odżyw­cze oraz na­praw­cze).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glejcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od glejt


Źródła:

Wiktionary

Glejowy

1. przy­miot­nik od: glej;
2. tkan­ka gle­jo­wa - tkan­ka po­moc­ni­cza bu­du­ją­ca układ ner­wo­wy


Źródła:

SJP.pl

Glejoza

nie­no­wot­wo­ro­wy roz­rost gleju gwiaź­dzi­ste­go wy­stę­pu­ją­cy w cho­ro­bach oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go


Gle­jo­za (ang. glio­sis) – nie­no­wot­wo­ro­wy prze­rost i roz­rost gleju gwiaź­dzi­ste­go (astro­gle­ju, astro­cy­tów), bę­dą­cy nies­wo­i­stą re­ak­cją astro­cy­tów, spo­ty­ka­ną w wielu róż­nych cho­ro­bach oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go.

Astro­cy­ty są sto­sun­ko­wo du­ży­mi ko­mór­ka­mi gle­jo­wy­mi po­sia­da­ją­cy­mi sze­reg funk­cji m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glejt

do­ku­ment wy­da­wa­ny przez pa­nu­ją­ce­go, zez­wa­la­ją­cy danej oso­bie na prze­jazd przez ja­kieś te­ry­to­rium, bądź za­pew­nia­ją­cy bez­pie­czeń­stwo oso­bi­ste; list bez­pie­czeń­stwa, list że­laz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. praw. polit. list że­laz­ny

 (1.2) stpol. za­bez­pie­cze­nie przej­ścia

 (1.3) stpol. za­wie­sze­nie broni


Glejt (z nie­miec­kie­go "Ge­le­it") – do­ku­ment wy­da­ny przez wyż­szą wła­dzę i za­pew­nia­ją­cy danej oso­bie bez­pie­czeń­stwo życia i mie­nia w cza­sie jej prze­ja­zdu przez dane te­ry­to­rium (list że­laz­ny).

Glejt oz­na­cza także or­szak zbroj­ny do­star­cza­ny przez zwierzch­nią wła­dzę dla bez­piecz­ne­go prze­ja­zdu. Takie or­sza­ki w śred­nio­wiecz­nych Niem­czech, za pa­no­wa­nia „prawa pię­ści”, do­da­wa­li pa­no­wie te­ry­to­rial­ni za od­po­wied­nią opła­tą kup­com wio­zą­cym pie­nią­dze i to­wa­ry na jar­mar­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glejta

1. czer­wo­no­żół­ta od­mia­na tlen­ku oło­wia­we­go
2. w gwa­rze gór­ni­czej: mi­ne­rał to­wa­rzy­szą­cy wy­do­by­wa­ne­mu krusz­co­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. ema­lia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glemp

naz­wi­sko, np. Józef Glemp (1929-2013), pol­ski kar­dy­nał, w la­tach 1981-2009 pry­mas Pol­ski


Źródła:

SJP.pl

Gleukometr

urzą­dze­nie do po­mia­ru po­zio­mu cukru we krwi


Źródła:

SJP.pl

Glewia

kopia o głow­ni po­dob­nej do mie­cza


Gle­wia (łac. "gla­vea, gla­via") – broń drzew­co­wa, za­o­pa­trzo­na w że­leź­ce w po­sta­ci grotu o kształ­cie sze­ro­kie­go, jed­no­siecz­ne­go noża, nie­kie­dy od­gię­te­go lekko do tyłu, osa­dzo­ne­go na drzew­cu o dłu­go­ści 2–2,5 m. Póź­niej­sze gle­wie miały jeden lub dwa kolce na grzbie­cie noża, cza­sem wy­gię­te lekko ku do­ło­wi, co upo­dab­nia­ło je do gi­zar­my.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glewice

Gle­wi­ce (nazwa hi­sto­rycz­na: Gli­wi­ce, Wo­ły­nian­ka, Wo­ły­niew­ka, do 1945 Gle­witz) – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie szcze­ciń­skim. W roku 2009 wieś li­czy­ła 120 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Glewiczek

roz­po­wszech­nio­ny ga­tu­nek msza­ka z ro­dzi­ny ma­czu­gow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Glewik

ro­śli­na pio­nier­ska na­le­żą­ca do ro­ślin te­lo­mo­wych (daw­niej w obrę­bie msza­ków)


Źródła:

SJP.pl

Glewiki

typ ro­ślin na­le­żą­cych do msza­ków


Gle­wi­ki ("Ant­ho­ce­ro­top­hy­ta") – gro­ma­da ro­ślin te­lo­mo­wych (jedna z czte­rech wy­róż­nia­nych obok mchów, wą­tro­bow­ców i ro­ślin na­czy­nio­wych), daw­niej czę­sto w ran­dze klasy w obrę­bie msza­ków. Naz­wa­no w tej gru­pie ok. 300–400 ga­tun­ków, ale sza­cu­je się, że w isto­cie jest ich ok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glewja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. miecz


Źródła:

Wiktionary

Gleń

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krom­ka, pajda, ka­wa­łek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glia

tkan­ka two­rzą­ca osło­nę włó­kien ner­wo­wych i wy­ście­ła­ją­ca świa­tło komór móz­go­wych


Źródła:

SJP.pl

Gliadyna

ro­dzaj biał­ka, skład­nik biał­ka zbóż (glu­te­nu)


Źródła:

SJP.pl

Gliadynowy

→ glia­dy­na


Patrz:gliadyna

Źródła:

SJP.pl

Gliceriusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.


Gli­ce­riusz, "Gly­ce­rius" (ur. ok. 420, zm. po 480) – ce­sarz za­chod­nio­rzym­ski od 3 marca 473 do czerw­ca 474, ma­rio­net­ko­wy wład­ca wy­nie­sio­ny na tron przez Gun­do­ba­da.

Uro­dził się w Ita­lii – praw­do­po­dob­nie w Ti­ci­num. Spra­wo­wał funk­cję ko­me­sa do­me­sty­ków ("comes do­me­sti­co­rum"), czyli do­wód­cy jed­nej z przy­bocz­nych gwar­dii ce­sa­rza Oli­briu­sza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Glicerofosfat

śro­dek uży­wa­ny w me­dy­cy­nie dla wzmoc­nie­nia sy­ste­mu ner­wo­we­go, po­bu­dze­nia me­ta­bo­liz­mu i ogól­ne­go wzmoc­nie­nia or­ga­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Glicerol

al­ko­hol trój­wo­do­rot­le­no­wy, gęsta, słod­ka­wa ciecz o licz­nych za­sto­so­wa­niach, głów­nie w kos­me­ty­ce; gli­ce­ry­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zob. gli­ce­ry­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glicerolowy

→ gli­ce­rol; gli­ce­ry­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Gliceryd

ester pow­sta­ły z gli­ce­ry­ny i kwasu tłu­szczo­we­go, skład­nik na­tu­ral­nych tłu­szczów


Źródła:

SJP.pl

Gliceryna

al­ko­hol trój­wo­do­rot­le­no­wy, gęsta, słod­ka­wa ciecz o licz­nych za­sto­so­wa­niach, głów­nie w kos­me­ty­ce; gli­ce­rol


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­kro­li;


Gli­ce­ry­na, gli­ce­rol ( gly­ce­ro­lum), pro­pa­no-1,2,3-triol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­kro­li, naj­prost­szy trwa­ły al­ko­hol trój­wo­do­rot­le­no­wy (triol).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glicerynowy

→ gli­ce­ry­na; gli­ce­ro­lo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z gli­ce­ry­ny, do­ty­czą­cy gli­ce­ry­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glicyloglicyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. naj­prost­szy di­pep­tyd, zbu­do­wa­ny z dwóch reszt gli­cy­ny, które są po­łą­czo­ne wią­za­niem pep­ty­do­wym


Źródła:

Wiktionary

Glicyna

naj­prost­szy ami­nok­was en­do­gen­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. naj­prost­szy ami­nok­was biał­ko­wy, en­do­gen­ny i nie­po­lar­ny, m.in. peł­nią­cy rolę ne­u­ro­trans­mi­te­ra ha­mu­ją­ce­go w ukła­dzie ner­wo­wym; wzór che­micz­ny|C2H5NO2.;


Gli­cy­na ( "aci­dum ami­no­a­ce­ti­cum"), #PATRZ Gly, G – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, naj­prost­szy spoś­ród 20 stan­dar­do­wych ami­nok­wa­sów biał­ko­wych, je­dy­ny nie­bę­dą­cy czyn­ny op­tycz­nie. Za jej po­ja­wie­nie się w łań­cu­chu po­li­pep­ty­do­wym od­po­wia­da obec­ność ko­do­nów GGU, GGC, GGA lub GGG w łań­cu­chu mRNA.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glicynia

drze­wia­ste pną­cze z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; wi­sta­ria; wi­ste­ria; słod­lin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Wi­ste­ria|Nutt.|ref=tak., ro­dzaj lian ozdob­nych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;


Gli­cy­nia, słod­lin, wi­ste­ria, wi­sta­ria ("Wi­ste­ria" Nutt.) – ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki, z któ­rych jeden wy­stę­pu­je en­de­micz­nie we wschod­niej Ame­ry­ce Pół­noc­nej ("W. fru­te­scens"), jeden w Ja­po­nii (gli­cy­nia ja­poń­ska "W. flo­ri­bun­da"), a po­zo­sta­łe dwa (w niek­tó­rych uję­ciach roz­dzie­la­ne na czte­ry) w Chi­nach. Są to liany wy­stę­pu­ją­ce w la­sach i za­ro­ślach, za­rów­no na te­re­nach ska­li­stych, jak i nad rze­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glicynowy

→ gli­cy­na


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy gli­cy­ny


Patrz:glicyna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gliczyca

gli­czy­ca jed­no­ro­żec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych


Gli­czy­ca ("No­to­xus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny nak­wiat­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny No­to­xi­nae. Obej­mu­je ponad 300 opi­sa­nych ga­tun­ków. Znany jest ze wszyst­kich krain zo­o­ge­o­gra­ficz­nych oprócz au­stra­lij­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glif

pła­skie, prze­waż­nie sko­śne ścię­cie oście­ży okien­nych lub drzwio­wych, wy­ko­ny­wa­ne w gru­bych mu­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. uko­śnie ścię­te oście­że okna lub drzwi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glifosat

skład­nik pre­pa­ra­tów do zwal­cza­nia chwa­stów


Gli­fo­sat – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fos­fo­nia­nów. Jest ak­tyw­nym skład­ni­kiem niek­tó­rych nie­se­lek­tyw­nych her­bi­cy­dów. Ha­mu­je dzia­ła­nie bar­dzo waż­ne­go dla ro­ślin en­zy­mu (syn­ta­za 5-eno­lo­pi­ro­gro­nia­no-szi­ki­mo­wo-3-fos­fo­ra­no­wa), który jest klu­czo­wym en­zy­mem na szla­ku me­ta­bo­licz­nym kwasu szi­ki­mo­we­go, zwią­za­ne­go z bio­syn­te­zą aro­ma­tycz­nych ami­nok­wa­sów (fe­ny­lo­a­la­ni­ny, ty­ro­zy­ny i tryp­to­fa­nu).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glik

po­tocz­nie: zdol­ność, skłon­ność do cze­goś; smy­kał­ka, żyłka, dryg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa,La­so­wi­ce Wiel­kie. daw. szczę­ście, fart, ta­lent


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glikacja

pro­ces nie­en­zy­ma­tycz­ne­go przy­łą­cza­nia się hek­soz (głów­nie glu­ko­zy) do wol­nych grup ami­no­wych bia­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. re­ak­cja łą­cze­nia bia­łek z cu­kra­mi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glikacyjny

→ gli­ka­cja


Patrz:glikacja

Źródła:

SJP.pl

Glikemia

stę­że­nie glu­ko­zy we krwi, wy­ra­ża­ne w mmol/l lub mg/dl (mg%)


Gli­ke­mia – stę­że­nie glu­ko­zy we krwi. Gli­ke­mia jest wy­ra­ża­na w mmol/l lub mg/dl (czyli mg%). Celem prze­li­cze­nia war­to­ści gli­ke­mii z jed­nych jed­no­stek na dru­gie sto­su­je się prze­licz­nik: 1 mmol/l = 18 mg/dl.

U ludzi i wielu ssa­ków stę­że­nie glu­ko­zy we krwi prze­cięt­nie za­wie­ra się w gra­ni­cach 4,5-5,5 mmol/l. Po spo­ży­ciu po­kar­mu bo­ga­te­go w wę­glo­wo­da­ny wzra­stać może do 6,5-7,2 mmol/l. Pod­czas gło­dze­nia gli­ke­mia ob­ni­ża się do war­to­ści 3,3-3,9 mmol/l.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glikemiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co gli­ke­micz­ne


Źródła:

Wiktionary

Glikemiczny

→ gli­ke­mia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gli­ke­mią, stę­że­niem glu­ko­zy we krwi


Patrz:glikemia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gliko-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z cu­krem


Źródła:

Wiktionary

Glikogen

po­li­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny z czą­ste­czek glu­ko­zy po­wią­za­nych w sil­nie roz­ga­łę­zio­ne łań­cu­chy; zwią­zek or­ga­nicz­ny bę­dą­cy za­pa­so­wym ma­te­ria­łem odżyw­czym or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. po­li­sa­cha­ryd sta­no­wią­cy ma­te­riał za­pa­so­wy dla ko­mó­rek zwie­rzę­cych, gro­ma­dzo­ny głów­nie w wą­tro­bie i mię­śniach;


Gli­ko­gen – po­li­sa­cha­ryd (wie­lo­cu­kier), któ­re­go czą­stecz­ki zbu­do­wa­ne są z po­łą­czo­nych ok. 100 000 reszt -glu­ko­zy. W or­ga­niz­mach zwie­rzę­cych jest gro­ma­dzo­ny w wą­tro­bie, w około 7 razy mniej­szym stę­że­niu wy­stę­pu­je też w tkan­ce mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych (szkie­le­to­wych). Jed­nak­że ze wzglę­du na dużą masę mię­śni w całym or­ga­niz­mie, cał­ko­wi­ta za­war­tość gli­ko­ge­nu w mię­śniach sta­no­wi około trzech czwar­tych jego za­war­to­ści w or­ga­niz­mie czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glikogeneza

pro­ces syn­te­zy gli­ko­ge­nu, cu­kro­we­go ma­te­ria­łu za­pa­so­we­go, od­by­wa­ją­cy się w ko­mór­ce, po­le­ga­ją­cy na kon­den­sa­cji czą­ste­czek glu­ko­zy


Źródła:

SJP.pl

Glikogenoliza

pro­ces uwal­nia­nia glu­ko­zy do krwi po­le­ga­ją­cy na uzy­ski­wa­niu jej z roz­kła­du zgro­ma­dzo­ne­go w wą­tro­bie gli­ko­ge­nu, za­cho­dzą­cy przy ni­skim stę­że­niu cukru we krwi, uru­cha­mia­ny przez hor­mon o naz­wie glu­ka­gon


Gli­ko­ge­no­li­za – pro­ces roz­kła­du gli­ko­ge­nu do glu­ko­zy (w wą­tro­bie i ner­kach) lub

glu­ko­zo-6-fos­fo­ra­nu (w mię­śniach szkie­le­to­wych). Jest waż­nym pro­ce­sem, który może szyb­ko do­star­czyć or­ga­niz­mo­wi glu­ko­zę lub jej fos­fo­ran w od­po­wie­dzi na nagłe za­po­trze­bo­wa­nie na ener­gię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glikogenowy

przy­miot­nik od: gli­ko­gen


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z gli­ko­ge­nem, do­ty­czą­cy gli­ko­ge­nu, za­wie­ra­ją­cy gli­ko­gen


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glikokaliks

ma­ją­cy bu­do­wę cha­rak­te­ry­stycz­ną dla cu­krów koń­co­wy frag­ment niek­tó­rych bia­łek wcho­dzą­cych w skład błony ko­mór­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. wę­glo­wo­da­no­wa war­stwa po­kry­wa­ją­ca po­wierzch­nię błon ko­mór­ko­wych;


Gli­ko­ka­liks – wę­glo­wo­da­no­wa war­stwa po­kry­wa­ją­ca po­wierzch­nię błon ko­mór­ko­wych ko­mó­rek zwie­rzę­cych oraz niek­tó­rych bak­te­rii i in­nych ko­mó­rek. Skła­da się z: ga­lak­to­zy, glu­ko­zy, glu­ko­zo­a­mi­ny, ga­lak­to­za­mi­ny, man­no­zy, fu­ko­zy i kwa­sów sja­lo­wych, które są skład­ni­ka­mi gli­ko­li­pi­dów oraz gli­ko­pro­te­i­dów, gli­ko­pro­te­in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glikokol

gli­cy­na


Źródła:

SJP.pl

Glikol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, słod­ka, tok­sycz­na ciecz sto­so­wa­na do pro­duk­cji żywic i włó­kien syn­te­tycz­nych oraz ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych, skład­nik płynu ha­mul­co­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glikole

al­ko­ho­le ali­fa­tycz­ne za­wie­ra­ją­ce dwie grupy hy­drok­sy­lo­we, bę­dą­ce prze­waż­nie gę­sty­mi, be­zbarw­ny­mi i wy­so­ko­wrzą­cy­mi cie­cza­mi


Źródła:

SJP.pl

Glikolipid

skład­nik błony ko­mór­ko­wej za­wie­ra­ją­cy czą­stecz­kę cukru i czą­stecz­kę tłu­szczu


Źródła:

SJP.pl

Glikolipidy

grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych zbu­do­wa­nych z grupy li­pi­do­wej po­łą­czo­nej z cu­krem


Gli­ko­li­pi­dy – or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, zbu­do­wa­ne z czę­ści cu­kro­wej po­łą­czo­nej wią­za­niem "O"-gli­ko­zy­do­wym z frag­men­tem li­po­fi­lo­wym, zaz­wy­czaj za poś­red­nict­wem gli­ce­ro­lu (gli­ko­gli­ce­ro­li­pi­dy) lub sfin­go­zy­ny (gli­kos­fin­go­li­pi­dy).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glikolityczny

→ gli­ko­li­za


Patrz:glikoliza

Źródła:

SJP.pl

Glikoliza

pro­ces en­zy­ma­tycz­ne­go roz­kła­du glu­ko­zy, któ­re­go wy­ni­kiem jest uzy­ska­nie ener­gii


Gli­ko­li­za, szlak Emb­de­na-Me­y­er­ho­fa-Par­na­sa – ciąg re­ak­cji bio­che­micz­nych, pod­czas któ­rych jedna czą­stecz­ka glu­ko­zy zo­sta­je przeksz­tał­co­na w dwie czą­stecz­ki pi­ro­gro­nia­nu.

Gli­ko­li­za jest ewo­lu­cyj­nie sta­rym szla­kiem me­ta­bo­licz­nym, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym wśród or­ga­niz­mów ży­wych na­le­żą­cych do wszyst­kich trzech domen.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glikolowy

→ gli­kol


Patrz:glikol

Źródła:

SJP.pl

Glikon

część cu­kro­wa two­rzą­ca z agli­ko­nem sa­po­ni­nę


Źródła:

SJP.pl

Glikoproteinowy

→ gli­ko­pro­te­i­na


Patrz:glikoproteina

Źródła:

SJP.pl

Glikoza

mo­no­sa­cha­ryd (cu­kier pro­sty) łatwo roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, bę­dą­cy źró­dłem ener­gii dla każ­de­go ży­we­go or­ga­niz­mu, sto­so­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym i w lecz­nict­wie; glu­ko­za, dek­stro­za, cu­kier gro­no­wy, cu­kier skro­bio­wy


Źródła:

SJP.pl

Glikozowy

→ gli­ko­za; glu­ko­zo­wy (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Glikozuria

cho­ro­bo­we wy­stę­po­wa­nie glu­ko­zy w moczu; cu­kro­mocz


Źródła:

SJP.pl

Glikozyd

zwią­zek po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go zwięk­sza­ją­cy siłę i zmniej­sza­ją­cy czę­stość skur­czów serca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z czę­ści cu­kro­wej i agli­ko­no­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glikozydaza

enzym roz­kła­da­ją­cy wią­za­nia gli­ko­zy­do­we


Źródła:

SJP.pl

Glikozydowy

przy­miot­nik od: gli­ko­zyd


Źródła:

SJP.pl

Glima

od­mia­na za­pa­sów lu­do­wych, na­ro­do­wy sport is­landz­ki


Źródła:

SJP.pl

Glimać

cza­sow­nik

 (1.1) reg-pl|Kiel­ce, Śląsk. jeść po­wo­li, dzia­mać


Źródła:

Wiktionary

Glimfatyczny

układ glim­fa­tycz­ny - ot­war­ty układ za­rzą­dza­ny przez ko­mór­ki gle­jo­we w mózgu u ssa­ków


Źródła:

SJP.pl

Glin

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Al i licz­bie ato­mo­wej 13, lekki sre­brzy­sto­bia­ły metal, kru­chy i łam­li­wy, jako skład­nik sto­pów wy­ko­rzy­sty­wa­ny do pro­duk­cji wielu pro­duk­tów, np. pu­szek do na­po­jów; alu­mi­nium


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Al i licz­bie ato­mo­wej 13; da­ta­def|od 1850 r.}}

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: glina


Glin (w tech­ni­ce: alu­mi­nium; Al, alu­mi­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny, metal z bloku p ukła­du okre­so­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glina

1. skała osa­do­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na w garn­car­stwie, bu­dow­nict­wie, rzeź­biar­stwie itp. dzię­ki swoim pla­stycz­nym wła­ści­wo­ściom wy­stę­pu­ją­cym w pew­nych wa­run­kach;
2. po­gard­li­we: po­li­cjant, mi­li­cjant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. skała osa­do­wa i ma­te­riał ce­ra­micz­ny;

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (2.1) pot. po­li­cjant


Glina – ila­sta skała osa­do­wa, pow­sta­ła naj­czę­ściej w okre­sie czwar­to­rzę­du w wy­ni­ku na­gro­ma­dze­nia osa­dów mo­re­no­wych (skały ila­ste star­sze niż czwar­to­rzę­do­we na­zy­wa­ne są naj­czę­ściej iłami). Jest to zatem skała zło­żo­na z mi­ne­ra­łów ila­stych, kwar­cu, ska­le­ni, sub­stan­cji ko­lo­i­dal­nych, może za­wie­rać okru­chy in­nych skał oraz sub­stan­cje or­ga­nicz­ne (humus, ko­rze­nie, bi­tu­mi­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glinawica

fał­dów­ka gli­na­wi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Gliniak

1. piec gli­nia­ny;
2. na­czy­nie wy­ko­na­ne z gliny


Gli­niak – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mińsk Ma­zo­wiec­ki. Leży w po­łud­nio­wym wcię­ciu Miń­ska Ma­zo­wiec­kie­go.

Duża wieś na po­łud­nie od Miń­ska. Po­sia­da dwie drogi do­ja­zdo­we do róż­nych czę­ści mia­sta, od­dzie­lo­na od niego kom­plek­sem le­śnym. Na te­re­nie Le­śnict­wa Stan­ko­wiz­na znaj­du­je się pom­nik przy­ro­dy sosna Wsze­bo­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glinianka

1. chata z gliny;
2. miej­sce po wy­ko­pa­nej gli­nie, dół na­peł­nio­ny wodą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ro­bi­sko, w któ­rym wy­do­by­wa­no glinę

 (1.2) za­głę­bie­nie po wy­ko­pa­nej gli­nie, wy­peł­nio­ne wodą

 (1.3) ar­chit. chata ule­pio­na z gliny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gliniankowy

przy­miot­nik od: gli­nian­ka


Źródła:

SJP.pl

Gliniany

→ glina


przy­miot­nik

 (1.1) sfor­mo­wa­ny, ule­pio­ny z gliny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od: gli­nian


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:glina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gliniara

po­tocz­nie: funk­cjo­na­riusz­ka po­li­cji


Źródła:

SJP.pl

Gliniarski

→ glina, np. warsz­ta­ty gli­niar­skie


Źródła:

SJP.pl

Gliniarz

po­tocz­nie: po­li­cjant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­li­cjant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. pot. owad z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sce­liph­ron de­stil­la­to­rium., gli­niarz na­ścien­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gliniastobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu gliny


Źródła:

SJP.pl

Gliniastoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu gliny


Źródła:

SJP.pl

Gliniastość

→ gli­nia­sty


Patrz:gliniasty

Źródła:

SJP.pl

Gliniastożółty

żółty o od­cie­niu gliny


Źródła:

SJP.pl

Gliniasty

1. po­dob­ny do gliny, przy­po­mi­na­ją­cy glinę kształ­tem, ko­lo­rem itp.;
2. za­wie­ra­ją­cy dużo gliny;
3. daw­niej: gli­nia­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy dużo gliny

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy glinę (np. zwar­to­ścią, ko­lo­rem)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gliniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gli­nian


Źródła:

Wiktionary

Glinica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gliniec

ma­te­riał ce­ra­micz­ny pow­sta­ją­cy przez wy­pa­la­nie gliny w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze; glina pian­ko­wa, ke­ram­zyt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gliniecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glinik

gli­nik lul­karz - ga­tu­nek plusk­wia­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glinizacja

wtła­cza­nie rozt­wo­ru gli­no­we­go w słabo wo­do­no­śne skały


Źródła:

SJP.pl

Glinka

1. gleba, która za­wie­ra glinę;
2. skała osa­do­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ila­sta skała osa­do­wa, ko­lo­ru od jas­no­sza­re­go do bru­nat­no­czer­wo­ne­go

 (1.2) geol. gleba zło­żo­na z gliny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glinkarz

pra­cow­nik w prze­my­śle użyt­ku­ją­cym glin­kę


Źródła:

SJP.pl

Glinkowaty

za­sło­nak glin­ko­wa­ty - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny za­sło­na­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Glinkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glinkowy

przy­miot­nik od: glin­ka


Źródła:

SJP.pl

Glinnik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glinno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Glinobitka

ma­te­riał bu­dow­la­ny z ubi­tej mie­szan­ki pia­sku, żwiru i gliny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. cegła z nie­wy­pa­lo­nej gliny, czę­sto z do­miesz­ką, żwiru, pia­sku lub słomy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glinojecczanin

miesz­ka­niec Gli­no­jec­ka (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Glinojecczanka

miesz­kan­ka Gli­no­jec­ka (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Glinojeck

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;


Gli­no­jeck – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Gli­no­jeck. Mia­sto leży na za­chód od Cie­cha­no­wa, na Rów­ni­nie Ra­cią­skiej nad rzeką Wkrą, na Ma­zo­wszu. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glinojecki

→ Gli­no­jeck


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gli­no­jec­ka, zwią­za­ny z Gli­no­jec­kiem


Patrz:Glinojeck

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glinokrzemian

mi­ne­rał ska­łot­wór­czy sta­no­wią­cy jeden z głów­nych skład­ni­ków sko­ru­py ziem­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glinokrzemianowy

przy­miot­nik od: gli­no­krze­mian


Źródła:

SJP.pl

Glinonośny

ob­fi­tu­ją­cy w glinę; do­star­cza­ją­cy gliny


Źródła:

SJP.pl

Glinowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych z 13 grupy ukła­du okre­so­we­go oprócz boru (glin, gal, ind i tal), me­ta­le niesz­la­chet­ne, łatwo to­pli­we, o wła­ści­wo­ściach am­fo­te­rycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Glinowiec

każdy metal z grupy gli­now­ców; glin, gal, ind lub tal


Źródła:

SJP.pl

Glinowodór

biała, bez­po­sta­cio­wa masa, za­pa­la­ją­ca się sa­mo­rzut­nie na po­wie­trzu, ma­ją­ca silne włas­no­ści re­du­ku­ją­ce; wo­do­rek glinu; alan


Źródła:

SJP.pl

Glinowy

przy­miot­nik od: glin


Źródła:

SJP.pl

Gliny

1. skała osa­do­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na w garn­car­stwie, bu­dow­nict­wie, rzeź­biar­stwie itp. dzię­ki swoim pla­stycz­nym wła­ści­wo­ściom wy­stę­pu­ją­cym w pew­nych wa­run­kach;
2. po­gard­li­we: po­li­cjant, mi­li­cjant


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gliocyt

skład­nik tkan­ki ner­wo­wej; ko­mór­ka gle­jo­wa


Źródła:

SJP.pl

Glioksal

naj­prost­szy dial­de­hyd, sto­so­wa­ny do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych, ut­war­dza­nia bia­łek, jako śro­dek re­du­ku­ją­cy; al­de­hyd szcza­wio­wy


Gliok­sal, eta­no­dial – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­de­hy­dów za­wie­ra­ją­cy dwie grupy al­de­hy­do­we (), bę­dą­cy więc naj­prost­szym dial­de­hy­dem. Pow­sta­je w re­ak­cji ut­le­nia­nia gli­ko­lu lub w wy­ni­ku ka­ta­li­tycz­ne­go ozo­no­wa­nia ben­ze­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glioksysom

mi­kro­cia­ło struk­tu­ral­nie iden­tycz­ne z pe­rok­sy­so­mem, ale róż­nią­ce się od niego skła­dem en­zy­ma­tycz­nym; wy­stę­pu­je w ko­mór­kach ro­ślin­nych


Gliok­sy­som – or­ga­nel­lum wy­stę­pu­ją­ce w ko­mór­kach li­ście­ni, biel­ma i war­stwy ale­u­ro­no­wej u ro­ślin oraz ko­mór­kach niek­tó­rych grzy­bów.

Pod wzglę­dem struk­tu­ral­nym są toż­sa­me z pe­rok­sy­so­ma­mi i okre­śla­ne wspól­ną nazwą mi­kro­cia­ła. Oto­czo­ne są po­je­dyn­czą błoną biał­ko­wo-li­pi­do­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gliptal

be­zbarw­na ży­wi­ca bło­not­wór­cza z grupy po­lie­strów uży­wa­na do wy­ro­bu la­kie­rów


Źródła:

SJP.pl

Gliptalowy

przy­miot­nik od: glip­tal


Źródła:

SJP.pl

Gliptodont

wy­mar­ły ro­dzaj wiel­kich ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu szczer­ba­ków; glyp­to­dont, glyp­to­don


Źródła:

SJP.pl

Gliptogeneza

pro­ces pow­sta­wa­nia rzeź­by ziemi wsku­tek dzia­ła­nia czyn­ni­ków zew­nętrz­nych


Źródła:

SJP.pl

Gliptoteka

zbiór rzeź­by


Źródła:

SJP.pl

Gliptyka

sztu­ka rzeź­bie­nia, ry­to­wa­nia i rżnię­cia szla­chet­nych i półsz­la­chet­nych ka­mie­ni


Glip­ty­ka – sztu­ka rzeź­bie­nia i ry­to­wa­nia re­lie­fów w ka­mie­niach szla­chet­nych i ozdob­nych oraz wy­ko­ny­wa­nie nie­wiel­kich rzeźb, obro­bio­ne tak ka­mie­nie noszą nazwę gemm.

Ar­ty­sta pra­cu­ją­cy w tej tech­ni­ce, po­słu­gu­ją­cy się ryl­ca­mi, pil­ni­kiem i kó­łecz­ka­mi obro­to­wy­mi, zwany jest glip­ty­kiem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glironia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gli­ro­nia|Tho­mas|ref=tak., tor­bacz za­miesz­ku­ją­cy tro­pi­kal­ne lasy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


Źródła:

Wiktionary

Glisada

fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej


Źródła:

SJP.pl

Glisno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Glissando

płyn­ne przej­ście przez sze­reg ko­lej­nych dźwię­ków in­stru­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. szyb­kie, płyn­ne przej­ście przez sze­reg ko­lej­nych dźwię­ków in­stru­men­tu, wy­wo­ła­ne np. przez szyb­kie prze­su­nię­cie palca wzdłuż stru­ny, po kla­wi­szach lub przez wy­cią­gnię­cie rury pu­zo­nu;


Glis­san­do – oz­na­cze­nie „płyn­ne­go” przej­ścia od jed­ne­go dźwię­ku do dru­gie­go po kolei po­przez wszyst­kie moż­li­we do zaś­pie­wa­nia czy za­gra­nia na danym in­stru­men­cie dźwię­ki le­żą­ce mię­dzy nimi.

Na in­stru­men­tach stru­no­wych z gry­fem efekt ten uzy­sku­je się po­przez prze­su­nię­cie pal­cem po stru­nie na gry­fie pod­czas wy­do­by­wa­nia dźwię­ku, na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych szyb­ko prze­su­wa się pal­cem po bia­łych lub czar­nych kla­wi­szach, na har­fie – po stru­nach, na idio­fo­nach sztab­ko­wych lub ru­ro­wych – pa­łecz­ką po sztab­kach (ru­rach).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glissandowy

przy­miot­nik od: glis­san­do


Źródła:

SJP.pl

Glista

1. ni­cień pa­so­ży­tu­ją­cy w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym; aska­ry­da;
2. po­tocz­nie:
a) dżdżow­ni­ca; gli­zda;
b) czło­wiek bu­dzą­cy obrzy­dze­nie; gli­zda


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ni­cień, pa­so­żyt je­li­ta;

 (1.2) pot. dżdżow­ni­ca

 (1.3) pot. czło­wiek bu­dzą­cy obrzy­dze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glistnica

po­spo­li­ta na całym świe­cie cho­ro­ba jelit czło­wie­ka i zwie­rząt; aska­ry­do­za, aska­rio­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez obec­ność glist, czyli ro­ba­ków pa­so­żyt­ni­czych z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Asca­ri­di­dae|ref=tak.


Glist­ni­ca (aska­rio­za, łac. "asca­rio­sis", asca­ria­sis) – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza po­wo­do­wa­na przez gli­sty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glistnik

czę­sto spo­ty­ka­ny chwast o żół­tych kwia­tach; ja­skół­cze ziele


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Che­li­do­nium|L.|ref=tak., ro­dzaj by­li­ny z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych o żół­tych kwia­tach, wy­dzie­la­ją­ca cha­rak­te­ry­stycz­ny po­ma­rań­czo­wy sok mlecz­ny


Glist­nik ("Che­li­do­nium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki, z któ­rych dwa są en­de­mi­ta­mi chiń­ski­mi, jeden – sty­lo­fo­rum dwu­list­ne ("Ch. dip­hyl­lum") wy­stę­pu­je w at­lan­tyc­kiej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, a glist­nik ja­skół­cze ziele ("Ch. majus") jest roz­po­wszech­nio­ny w Eu­raz­ji. Jest to też je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju we flo­rze Pol­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gliszczyński

naz­wi­sko


Gli­szczyń­ski − pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Ja­strzę­biec. Uży­wa­ny przez ro­dzi­nę osia­dłą w Wiel­ko­pol­sce, przy­pi­sy­wa­ny też błęd­nie ro­dzi­nie ka­szub­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glit

daw­niej w woj­sku: szyk, sze­reg, roz­sta­wie­nie żoł­nie­rzy


Źródła:

SJP.pl

Glitch

1. ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej pow­sta­ły w la­tach 90.;
2. śro­do­wi­sko­wo: błąd w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym lub grze wideo


Glitch (ang. krót­kotr­wa­łe za­kłó­ce­nie), znany rów­nież jako Clicks and Cuts – ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej pow­sta­ły w la­tach 90. wraz z upo­wszech­nie­niem się cy­fro­wej obrób­ki dźwię­ku.

Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną tego ga­tun­ku jest uży­cie, zaz­wy­czaj bar­dzo krót­kich, pró­bek dźwię­ku oraz efek­tów wy­ge­ne­ro­wa­nych elek­tro­nicz­nie bądź pow­sta­łych jako za­kłó­ce­nie fali dźwię­ko­wej – w miej­sce tra­dy­cyj­nych in­stru­men­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glitchować

[czy­taj: gli­czo­wać] w in­for­ma­ty­ce:
1. wy­wo­ły­wać błąd w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym lub grze wideo;
2. glit­cho­wać się - za­wie­szać się, nie dzia­łać pra­wi­dło­wo


Źródła:

SJP.pl

Gliw.

skrót od: gli­wic­ki


Źródła:

SJP.pl

Gliwa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gliwajn

napój z wina, z do­dat­kiem przy­praw ko­rzen­nych, spo­ży­wa­ny na go­rą­co


Źródła:

SJP.pl

Gliwice

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce;


}|-

Gli­wi­ce ( Gle­i­witz, Gly­wi­ce, Glaj­wic, Glaj­wi­cy) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­ło­żo­ne na Wy­ży­nie Ślą­skiej, nad rzeką Kłod­ni­cą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gliwicki

przy­miot­nik od: Gli­wi­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gli­wic, zwią­za­ny z Gli­wi­ca­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gliwiczanin

miesz­ka­niec Gli­wic


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gli­wic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Gli­wic, uro­dzo­na w Gli­wi­cach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gliwiczanka

miesz­kan­ka Gli­wic


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gli­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Gli­wic, uro­dzo­na w Gli­wi­cach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gliwieć

o serze: zmie­niać się pod wpły­wem drob­no­u­stro­jów w ma­zi­stą masę o nie­mi­łej woni


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgli­wieć)

 (1.1) stpol. psuć się

 (1.2) spoż. o serze twa­ro­go­wym: doj­rze­wać, roz­kła­da­jąc się pod wpły­wem drob­no­u­stro­jów lub do­dat­ków che­micz­nych w ma­zi­stą po­stać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gliwiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gliwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. gli­nia­sty


Źródła:

Wiktionary

Glizda

gli­sta; po­tocz­nie:
1. dżdżow­ni­ca;
2. czło­wiek bu­dzą­cy obrzy­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. gli­sta lub dżdżow­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gliński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glińsko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie żół­kiew­skim ob­wo­du lwow­skie­go;


Gliń­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Glob

ciało nie­bie­skie wcho­dzą­ce w skład ukła­du pla­ne­tar­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ciało nie­bie­skie

 (1.2) książk. kula ziem­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Globalista

→ glo­ba­li­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik glo­ba­liz­mu; osoba po­pie­ra­ją­ca in­te­gra­cję go­spo­dar­czą, po­li­tycz­ną i kul­tu­ro­wą na skalę świa­to­wą


Patrz:globalizacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globalistka

→ glo­ba­li­sta


Patrz:globalista

Źródła:

SJP.pl

Globalistyczny

→ glo­ba­lizm


Patrz:globalizm

Źródła:

SJP.pl

Globalizacja

pro­ces zwięk­sza­nia się współ­za­leż­no­ści i po­do­bieństw mię­dzy róż­ny­mi kra­ja­mi ca­łe­go świa­ta, wy­ni­ka­ją­cy z po­stę­pu tech­nicz­ne­go w za­kre­sie tran­spor­tu to­wa­rów, prze­pły­wu ludzi i ka­pi­ta­łu, wy­mia­ny in­for­ma­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pro­ces za­cie­śnia­nia się po­wią­zań państw po­przez m.in. zwięk­sza­nie obro­tów hand­lo­wych i prze­pły­wu ludzi oraz po­wo­du­ją­cy ujed­no­li­ca­nie się kul­tur i trybu życia ludzi na świe­cie;


Glo­ba­li­za­cja – ogół pro­ce­sów pro­wa­dzą­cych do coraz więk­szej współ­za­leż­no­ści i in­te­gra­cji państw, spo­łe­czeństw, go­spo­da­rek i kul­tur, czego efek­tem jest two­rze­nie się „jed­ne­go świa­ta”, świa­to­we­go spo­łe­czeń­stwa; za­ni­ka­nie ka­te­go­rii pań­stwa na­ro­do­we­go; kur­cze­nie się prze­strze­ni spo­łecz­nej i wzrost tempa in­te­rak­cji po­przez wy­ko­rzy­sta­nie tech­no­lo­gii in­for­ma­cyj­nych oraz wzrost zna­cze­nia or­ga­ni­za­cji ponad- i mię­dzy­na­ro­do­wych, w szcze­gól­no­ści po­nad­na­ro­do­wych kor­po­ra­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Globalizacyjny

→ glo­ba­li­za­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. ekon. zwią­za­ny z glo­ba­li­za­cją, do­ty­czą­cy glo­ba­li­za­cji


Patrz:globalizacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globalizm

1. pro­ces zwięk­sza­nia się współ­za­leż­no­ści i po­do­bieństw mię­dzy róż­ny­mi kra­ja­mi ca­łe­go świa­ta, wy­ni­ka­ją­cy z po­stę­pu tech­nicz­ne­go w za­kre­sie tran­spor­tu to­wa­rów, prze­pły­wu ludzi i ka­pi­ta­łu, wy­mia­ny in­for­ma­cji; glo­ba­li­za­cja;
2. etap w zim­nej woj­nie mię­dzy Związ­kiem Ra­dziec­kim a USA, na któ­rym oba kraje dą­ży­ły do świa­to­wej do­mi­na­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. polit. zob. glo­ba­li­za­cja.


Glo­ba­lizm – zbiór prze­ko­nań i po­glą­dów do­ty­czą­cych glo­ba­li­za­cji, która w glo­ba­liz­mie jest naj­czę­ściej oce­nia­na po­zy­tyw­nie i uz­na­wa­na za naj­waż­niej­szy pro­ces za­cho­dzą­cy we współ­czes­nym świe­cie. Wiele twier­dzeń glo­ba­liz­mu (a w szcze­gól­no­ści bez­kry­tycz­ne po­dej­ście do glo­ba­li­za­cji) kry­ty­ko­wa­ne jest przez anty- i al­ter­glo­ba­li­stów. Glo­ba­lizm może też oz­na­czać pe­wien kie­ru­nek po­li­ty­ki na­sta­wio­ny na skalę glo­bal­ną lub glo­bal­ny wy­miar zja­wisk spo­łecz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Globalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|glo­ba­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Globalizować

na­da­wać cze­muś cha­rak­ter glo­bal­ny, ogól­noś­wia­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Globalnie

przy­słó­wek

 (1.1) na całym świe­cie

 (1.2) ca­ło­ścio­wo, ogól­nie, cał­ko­wi­cie


Źródła:

Wiktionary

Globalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: glo­bal­ny (cał­ko­wi­ty, ogól­ny); bar­dziej glo­bal­ny


Źródła:

SJP.pl

Globalność

→ glo­bal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest glo­bal­ne


Patrz:globalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globalny

1. od­no­szą­cy się do ca­łe­go świa­ta, do­ty­czą­cy wielu państw na róż­nych kon­ty­nen­tach;
2. obli­czo­ny ogól­nie; ca­ło­ścio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) ogól­noś­wia­to­wy, obej­mu­ją­cy cały świat

 (1.2) ca­ło­ścio­wy, li­czo­ny lub roz­pa­try­wa­ny ogól­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globar

nie­me­ta­lo­wy spie­ka­ny ma­te­riał opo­ro­wy odz­na­cza­ją­cy się dużą opor­no­ścią, uży­wa­ny do wy­ro­bu ele­men­tów grzej­nych pie­ców prze­my­sło­wych


Źródła:

SJP.pl

Globcio

po­tocz­nie: glo­bal­ne ocie­ple­nie


Źródła:

SJP.pl

Globigeryna

pier­wot­niak z rzędu ot­wor­nic


Źródła:

SJP.pl

Globigerynowy

przy­miot­nik od: glo­bi­ge­ry­na


Źródła:

SJP.pl

Globina

biał­ko pro­ste sta­no­wią­ce skład­nik he­mo­glo­bi­ny i in­nych he­mo­pro­te­in


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. biał­ko bę­dą­ce skład­ni­kiem he­mo­glo­bi­ny i in­nych he­mo­pro­te­in


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globinowy

→ glo­bi­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z glo­bi­ną, do­ty­czą­cy glo­bi­ny


Patrz:globina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globisz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Globoid

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) w bo­ta­ni­ce: wtręt mi­ne­ral­ny, część skła­do­wa ale­u­ro­no­we­go ziar­na


Źródła:

SJP.pl

Globowy

rzad­ko, daw­niej: obej­mu­ją­cy swym za­się­giem całą kulę ziem­ską; glo­bal­ny, ziem­ski, świa­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy globu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globtroter

czło­wiek czę­sto od­by­wa­ją­cy da­le­kie po­dró­że


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba dużo po­dró­żu­ją­ca, zwie­dza­ją­ca wiele miejsc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globtroterka

→ glob­tro­ter


Patrz:globtroter

Źródła:

SJP.pl

Globtroterski

przy­miot­nik od: glob­tro­ter


Źródła:

SJP.pl

Globula

ciem­na mgła­wi­ca py­ło­wa, sto­sun­ko­wo nie­wiel­kich roz­mia­rów, wi­docz­na na tle jas­nych mgła­wic


Źródła:

SJP.pl

Globularia

drob­na ro­śli­na o nie­bie­skich kwia­tach, ros­ną­ca w Al­pach i oko­li­cach śró­dziem­no­mor­skich; kul­nik


Źródła:

SJP.pl

Globulariowate

dawna ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców, włą­czo­na do ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych; Glo­bu­la­ria­ce­ae


Źródła:

SJP.pl

Globulariowaty

o ce­chach glo­bu­la­rio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Globulina

biał­ko pro­ste, nie­roz­pu­szczal­ne w wo­dzie, wy­stę­pu­ją­ce m.in. w mleku, mię­sie, ja­jach, oso­czu krwi, na­sio­nach ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Globulinowy

→ glo­bu­li­na


Patrz:globulina

Źródła:

SJP.pl

Globulka

po­stać leku sto­so­wa­ne­go do­po­chwo­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. obła por­cja leku lub środ­ka an­ty­kon­cep­cyj­ne­go

 (1.2) bio­chem. chem. nie­wiel­ka por­cja sub­stan­cji nie­u­le­ga­ją­ca roz­mie­sza­niu lub roz­pu­szcze­niu w innej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globus

ku­li­sty model Ziemi lub in­ne­go ciała nie­bie­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ku­li­sty model Ziemi, sfery nie­bie­skiej lub in­ne­go ciała nie­bie­skie­go z umie­szczo­ną (na­ry­so­wa­ną lub na­kle­jo­ną) na nim mapą;

 (1.2) przest. objaw hi­ste­rii, od­czu­wa­nie wra­że­nia za­ty­ka­nia gar­dła

 (1.4) bot. kulin. od­mia­na se­le­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przen. pot. żart. głowa


Glo­bus (od ła­ciń­skie­go słowa "glo­bus" – kula) – pom­niej­szo­ny model ciała nie­bie­skie­go (naj­czę­ściej Ziemi) lub sfery nie­bie­skiej w po­sta­ci kuli umie­szczo­nej na osi usta­wio­nej pod kątem od­po­wia­da­ją­cym ką­to­wi na­chy­le­nia osi da­ne­go ciała (prze­cho­dzą­cej przez jego bie­gun pół­noc­ny i po­łud­nio­wy). Na po­wierzch­ni glo­bu­sa umie­szcza się mapę pier­wow­zo­ru. Za­le­tą glo­bu­sa jest brak istot­nych znieksz­tał­ceń, które po­ja­wia­ją się przy odw­zo­ro­wa­niu obra­zu te­re­nu na mapie sta­no­wią­cej pła­szczyz­nę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Globusik

zdrob­nie­nie od: glo­bus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od glo­bus

 (1.2) reg. pozn. me­lo­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Globusowy

→ glo­bus


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy glo­bu­sa


Patrz:globus

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glochidium

larwa mał­żów z ro­dzi­ny skój­ko­wa­tych, pa­so­ży­tu­ją­ca na skrze­lach, skó­rze i płet­wach ryb


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glock

[czy­taj: glok] marka pi­sto­le­tów i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wojsk. pi­sto­let marki Glock;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glockenspiel

[czy­taj: GLOkenszpil] in­stru­ment per­ku­syj­ny zbu­do­wa­ny z dzwon­ków lub pły­tek me­ta­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Gloger

naz­wi­sko, np. Zyg­munt Glo­ger (1845 - 1910), pol­ski fol­klo­ry­sta i pi­sarz, autor En­cy­klo­pe­dii sta­ro­pol­skiej ilu­stro­wa­nej


Źródła:

SJP.pl

Glogierówka

pe­pi­na, pe­pin­ka;
a) od­mia­na ja­bło­ni od­por­na na mróz;
b) owoc tej ja­bło­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. od­mia­na ja­bło­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glogowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Glokalizacja

do­star­cza­nie glo­bal­nych pro­duk­tów i usług z uwz­ględ­nie­niem lo­kal­nych wa­run­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) glo­bal­na pro­duk­cja dóbr, usług, idei, war­to­ści i in­for­ma­cji uwz­ględ­nia­ją­ca lo­kal­ne uwa­run­ko­wa­nia w stop­niu, który umoż­li­wi ak­cep­ta­cję i przys­wo­je­nie, wszyst­kich pro­duk­tów fi­nal­nych tra­fia­ją­cych do od­bior­ców w spo­łe­czeń­stwach lo­kal­nych;


Glo­ka­li­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na do­sto­so­wy­wa­niu glo­bal­nych tren­dów, pro­duk­tów i usług do lo­kal­nych uwa­run­ko­wań spo­łecz­nych, kul­tu­ro­wych, re­li­gij­nych itd.

Glo­bal­na pro­duk­cja dóbr, usług, idei, war­to­ści i in­for­ma­cji uwz­ględ­nia­ją­ca lo­kal­ne uwa­run­ko­wa­nia w stop­niu, który umoż­li­wi ak­cep­ta­cję, przys­wo­je­nie i w końcu uz­na­nie za swoje, wszyst­kich pro­duk­tów fi­nal­nych tra­fia­ją­cych do od­bior­ców w spo­łe­czeń­stwach lo­kal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glokalizować

1. do­sto­so­wy­wać glo­bal­ne prak­ty­ki do lo­kal­nych wa­run­ków;
2. glo­ka­li­zo­wać się - do­sto­so­wy­wać się do lo­kal­nych wa­run­ków, mając cha­rak­ter glo­bal­ny


Źródła:

SJP.pl

Glokalny

łą­czą­cy w sobie wła­ści­wo­ści glo­bal­ne i lo­kal­ne


Źródła:

SJP.pl

Glokać

o głusz­cu: wy­da­wać dźwięk w cza­sie toków (trze­cia część pie­śni); kor­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Gloknąć

o głusz­cu: wydać dźwięk w cza­sie toków (trze­cia część pie­śni)


Źródła:

SJP.pl

Gloksynia

ho­dow­la­na ro­śli­na zwrot­ni­ko­wa z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych; sin­nin­gia, mar­cin­ka


Źródła:

SJP.pl

Glon

gwa­ro­wo: duża krom­ka; pajda


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Algae|ref=tak., ro­dzaj or­ga­niz­mów wod­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) uczn. nie­lu­bia­ny uczeń

 (2.2) stud. pejor. męż­czyz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glonek

zdrob­nie­nie od: glon (gwa­ro­wo: kawał chle­ba)


Źródła:

SJP.pl

Glonojad

1. po­tocz­nie: ryba ży­wią­ca się glo­na­mi;
2. lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta, która przesz­ła za­bieg po­więk­sze­nia ust


Glo­no­ja­dy – po­tocz­na nazwa przy­pi­sy­wa­na rybom odży­wia­ją­cym się glo­na­mi. Po­pu­lar­ność niek­tó­rych ga­tun­ków spo­wo­do­wa­ła przy­pi­sy­wa­nie im nazwy zwy­cza­jo­wej glo­no­jad, np.: ro­dzaj "Gy­ri­no­che­i­lus" lub cała ro­dzi­na okrą­gło­przys­saw­ko­wa­tych (Gy­ri­no­che­i­li­dae).

Mi­ło­śni­cy ak­wa­ry­sty­ki cenią glo­no­ja­dy za ich "pomoc" w ogra­ni­cza­niu roz­wo­ju glo­nów w ak­wa­rium.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glonowiec

mi­kro­sko­pij­ny grzyb nie two­rzą­cy owoc­ni­ków, wy­stę­pu­ją­cy w wo­dzie lub na lą­dzie


Źródła:

SJP.pl

Glonowy

przy­miot­nik od: glon


Źródła:

SJP.pl

Glony

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Algae|Lin­na­e­us|ref=tak., sztucz­nie wy­o­dręb­nio­na grupa or­ga­niz­mów w więk­szo­ści au­to­tro­ficz­nych, za­rów­no jed­no­ko­mór­ko­wych jak i wie­lo­ko­mór­ko­wych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: glon


Glony, algi (łac. i ang. "algae") – w obec­nym uję­ciu grupa mor­fo­lo­gicz­no-eko­lo­gicz­na, skła­da­ją­ca się z kilku od­le­gle spo­krew­nio­nych linii ewo­lu­cyj­nych or­ga­niz­mów ple­cho­wych, tj. bezt­kan­ko­wych, zwy­kle zwią­za­nych ze śro­do­wi­skiem wod­nym lub przy­najm­niej wil­got­nym, w prze­wa­ża­ją­cej więk­szo­ści fo­to­syn­te­ty­zu­ją­cych; w daw­niej­szych, obec­nie nie­ak­tu­al­nych uję­ciach, tak­son w obrę­bie ro­ślin lub grupa „pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gloria

1. chwa­ła, świet­ność
2. świet­li­sty krąg wy­stę­pu­ją­cy czę­sto na obra­zach ponad gło­wa­mi świę­tych; au­re­o­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chwa­ła, sława ota­cza­ją­ce kogoś

 (1.2) au­re­o­la, zwy­kle w po­sta­ci roz­pro­szo­ne­go świa­tła wokół po­sta­ci świę­te­go lub bó­stwa na obra­zie

 (1.3) barw­ne kręgi wi­dzia­ne wokół włas­ne­go cie­nia na tle mgły lub chmu­ry

 (1.4) tka­ni­na na pod­szew­ki, jed­wab­na, pół­jed­wab­na lub ba­weł­nia­na, zaz­wy­czaj w czar­nym ko­lo­rze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glorieta

glo­riet­ta;
1. nad­bu­dów­ka z ko­lum­na­mi, ar­ka­da­mi przy­kry­ta ko­pu­łą
2. sa­mo­dziel­na bu­dow­la ogro­do­wa lub par­ko­wa, naj­czę­ściej na wzgó­rzu, wy­ko­na­na w for­mie ma­łe­go, ot­war­te­go pa­wi­lo­nu z ko­lum­na­mi, ar­ka­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. de­ko­ra­cyj­ne, ko­lum­no­we lub ar­ka­do­we zwień­cze­nie wieży albo naj­wyż­szej kon­dy­gna­cji bu­dyn­ku;

 (1.2) ar­chit. nie­wiel­ka bu­dow­la ogro­do­wa, al­ta­na lub ot­war­ty pa­wi­lon ko­lum­no­wy po­ło­żo­ny w naj­wyż­szym punk­cie parku albo ogro­du


Glo­rie­ty

Glo­rie­ta (fr. "glo­riet­te") – bu­dow­la ar­chi­tek­to­nicz­na wy­stę­pu­ją­ca jako:

Jedną z naj­więk­szych i naj­słyn­niej­szych jest glo­rie­ta w wie­deń­skim Schönbrunnie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glorietka

zdrob­nie­nie od: glo­rie­ta


Źródła:

SJP.pl

Glorietta

glo­rie­ta;
1. nad­bu­dów­ka z ko­lum­na­mi, ar­ka­da­mi przy­kry­ta ko­pu­łą
2. sa­mo­dziel­na bu­dow­la ogro­do­wa lub par­ko­wa, naj­czę­ściej na wzgó­rzu, wy­ko­na­na w for­mie ma­łe­go, ot­war­te­go pa­wi­lo­nu z ko­lum­na­mi, ar­ka­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ar­chit. bu­dow­la ogro­do­wa w kształ­cie ot­war­te­go, ko­lum­no­we­go pa­wi­lo­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glorioza

pną­cze z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce w re­jo­nach mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych Afry­ki i Azji oraz na Ma­da­ga­ska­rze


Glo­rio­za ("Glo­rio­sa") – ro­dzaj wie­lo­let­nich, ziem­no­pącz­ko­wych pną­czy z ro­dzi­ny zi­mo­wi­to­wa­tych, obej­mu­ją­cy 11 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z tro­pi­kal­nej i po­łud­nio­wej Afry­ki. Za­sięg jed­ne­go ga­tun­ku, glo­rio­zy wspa­nia­łej ("Glo­rio­sa su­per­ba") obej­mu­je rów­nież sub­kon­ty­nent in­dyj­ski i Azję Po­łud­nio­wo-Wschod­nią; zo­stał on rów­nież na­tu­ra­li­zo­wa­ny w Au­stra­lii i Oce­a­nii, a także w Ala­ba­mie i Su­ri­na­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gloryfikacja

wy­chwa­la­nie, ado­ro­wa­nie osoby, czy­nów, idei itp.; ado­ra­cja, de­i­fi­ka­cja, apo­te­o­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. chwa­le­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gloryfikacyjny

przy­miot­nik od: glo­ry­fi­ka­cja


Źródła:

SJP.pl

Gloryfikator

osoba, która glo­ry­fi­ku­je


Źródła:

SJP.pl

Gloryfikatorka

ko­bie­ta, która glo­ry­fi­ku­je


Źródła:

SJP.pl

Gloryfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|glo­ry­fi­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Gloryfikować

wy­chwa­lać, wy­no­sić kogoś pod nie­bio­sa


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wy­sła­wiać, pod­no­sić czy­jeś za­słu­gi, za­le­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glosa

do­pi­sek, uwaga ko­pi­sty lub czy­tel­ni­ka zro­bio­na na mar­gi­ne­sie; glos­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uwaga, ob­ja­śnie­nie lub tłu­ma­cze­nie trud­niej­sze­go zwro­tu bądź wy­ra­zu, do­pi­sa­ne ręcz­nie przez czy­tel­ni­ka lub ko­pi­stę danej książ­ki zwy­kle mię­dzy wier­sza­mi tek­stu lub na mar­gi­ne­sie

 (1.2) jęz. ad­no­ta­cja za­wie­ra­ją­ca ob­ja­śnie­nia gra­ma­tycz­ne, umie­szczo­na w tek­ście ję­zy­koz­naw­czym zwy­kle mię­dzy zda­niem ory­gi­nal­nym a jego tłu­ma­cze­niem, ułat­wia­ją­ca zro­zu­mie­nie struk­tu­ry ję­zy­ka;

 (1.3) praw. ko­men­tarz do do­ku­men­tu są­do­we­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glosarium

słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy prze­sta­rza­łe lub rzad­ko uży­wa­ne wy­ra­zy w danym tek­ście; glo­sa­riusz


Źródła:

SJP.pl

Glosariusz

słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy prze­sta­rza­łe lub rzad­ko uży­wa­ne wy­ra­zy w danym tek­ście; glo­sa­rium


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słow­nik do­łą­czo­ny do tek­stu ob­ja­śnia­ją­cy prze­sta­rza­łe lub obec­nie rzad­ko uży­wa­ne wy­ra­zy


Glo­sa­riusz, glo­sa­rium ( glos­sa­rium od γλωσσα glōssa „język”, nie­jas­ne słowo wy­ma­ga­ją­ce ob­ja­śnie­nia) – słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy wy­ra­zy trud­niej­sze (zwła­szcza w daw­nych tek­stach): prze­sta­rza­łe, rzad­ko uży­wa­ne lub mniej po­pu­lar­ne. Rów­nież wykaz (zbiór) ta­kich wy­ra­zów, zwy­kle umie­szcza­ny na końcu książ­ko­wej pu­bli­ka­cji (szcze­gól­nie po­pu­lar­no­na­u­ko­wej bądź na­u­ko­wej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glosator

1. osoba ko­men­tu­ją­ca dawne tek­sty, ob­ja­śnia­ją­ca niez­ro­zu­mia­łe wy­ra­zy w tek­stach;
2. osoba, która gło­su­je;
3. prze­no­śnie: autor ko­men­ta­rza (zwy­kle li­te­rac­kie­go) do ja­kie­goś wy­da­rze­nia, bio­rą­cy głos w dy­sku­sji na jakiś temat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glosatorka

1. ko­bie­ta ko­men­tu­ją­ca dawne tek­sty, ob­ja­śnia­ją­ca niez­ro­zu­mia­łe wy­ra­zy w tek­stach;
2. ko­bie­ta, która gło­su­je


Źródła:

SJP.pl

Glosograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie glo­so­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Glosolalia

1. wy­krzy­ki­wa­nie w sta­nie ek­sta­zy be­zład­nych słów i dźwię­ków, uwa­ża­nych za głos boży
2. po­zba­wio­ne wy­raź­ne­go sensu ukła­dy gło­sko­we two­rzą­ce niby-wy­ra­zy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ezot. rze­ko­my dar (np. od boga, sza­ta­na, istot po­za­ziem­skich) mó­wie­nia ję­zy­ka­mi, któ­rych się nie zna, zwy­kle w chwi­lach ek­sta­zy re­li­gij­nej;


Glo­so­la­lia, mó­wie­nie ję­zy­ka­mi (od gr. γλῶσσα "glō̂ssa" „język” + λαλέω "laléō" „mówię”) – wy­po­wia­da­nie w sta­nie re­li­gij­ne­go unie­sie­nia niez­ro­zu­mia­łych dźwię­ków. Przez wyz­na­nia i Ko­ścio­ły chrze­ści­jań­skie uz­na­wa­ne za cha­ryz­ma­tycz­ną mowę ar­ty­ku­ło­wa­ną, choć niez­ro­zu­mia­łą dla słu­cha­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glosopteryd

wy­mar­ła ro­śli­na za­li­cza­na do gro­ma­dy ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych wiel­ko­list­nych; wy­stę­po­wa­ła od permu do tria­su na lą­dzie Gond­wa­na; glos­sop­te­ryd, glo­sop­te­rys, glos­sop­te­rys


Źródła:

SJP.pl

Glosopterys

wy­mar­ła ro­śli­na za­li­cza­na do gro­ma­dy ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych wiel­ko­list­nych; wy­stę­po­wa­ła od permu do tria­su na lą­dzie Gond­wa­na; glo­sop­te­ryd, glos­sop­te­ryd, glos­sop­te­rys


Źródła:

SJP.pl

Glosować

opa­try­wać tekst glo­sa­mi


Źródła:

SJP.pl

Glossa

do­pi­sek, uwaga ko­pi­sty lub czy­tel­ni­ka zro­bio­na na mar­gi­ne­sie; glosa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. glosa.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glossem

w ję­zy­koz­naw­stwie: najm­niej­sza jed­nost­ka ję­zy­ko­wa ma­ją­ca swój wy­kład­nik za­rów­no w pla­nie tre­ści, jak i pla­nie wy­ra­ża­nia


Źródła:

SJP.pl

Glossemantyczny

→ glos­se­ma­ty­ka


Patrz:glossematyka

Źródła:

SJP.pl

Glossemantyka

te­o­ria ję­zy­koz­naw­cza wy­róż­nia­ją­ca w bu­do­wie ję­zy­ka plan wy­ra­że­nia i plan tre­ści oraz ba­da­ją­ca re­la­cje mię­dzy nimi; glos­se­ma­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Glossematyczny

→ glos­se­ma­ty­ka


Patrz:glossematyka

Źródła:

SJP.pl

Glossematyka

te­o­ria ję­zy­koz­naw­cza wy­róż­nia­ją­ca w bu­do­wie ję­zy­ka plan wy­ra­że­nia i plan tre­ści oraz ba­da­ją­ca re­la­cje mię­dzy nimi; glos­se­man­ty­ka


Glos­se­ma­ty­ka (gr. "glōssa" – język i "mathē" – nauka) – te­o­ria ję­zy­koz­naw­cza duń­skie­go ling­wi­sty Lo­u­i­sa Hjelms­le­va, roz­wi­ja­na dalej przez jego ko­le­gów z Ko­pen­ha­skie­go Koła Ję­zy­koz­naw­cze­go. Glos­se­ma­ty­ka jest odła­mem struk­tu­ra­liz­mu, zwana jest „ne­o­sa­us­su­ryz­mem”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glossolalia

glo­so­la­lia
1. w re­li­gii chrze­ści­jań­skiej dar ję­zy­ków po­cho­dzą­cy od Boga
2. niez­ro­zu­mia­ła, ek­sta­tycz­na prze­mo­wa


Źródła:

SJP.pl

Glossopteryd

wy­mar­ła ro­śli­na za­li­cza­na do gro­ma­dy ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych wiel­ko­list­nych; wy­stę­po­wa­ła od permu do tria­su na lą­dzie Gond­wa­na; glo­sop­te­ryd, glo­sop­te­rys, glos­sop­te­rys


Źródła:

SJP.pl

Glossopterys

wy­mar­ła ro­śli­na za­li­cza­na do gro­ma­dy ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych wiel­ko­list­nych; wy­stę­po­wa­ła od permu do tria­su na lą­dzie Gond­wa­na; glo­sop­te­ryd, glos­sop­te­ryd, glo­sop­te­rys


Źródła:

SJP.pl

Gloster

1. od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc tej ja­bło­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glotolog

daw­niej: ję­zy­koz­naw­ca; glot­to­log


Źródła:

SJP.pl

Glotologia

daw­niej: ję­zy­koz­naw­stwo; glot­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Glottis

(r. żeń­ski) w ana­to­mii: gło­śnia


Źródła:

SJP.pl

Glotto-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ję­zy­kiem, mową


Źródła:

Wiktionary

Glottochronologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem zmian hi­sto­rycz­nych w ję­zy­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. me­to­da przy­bli­żo­ne­go okre­śla­nia czasu roz­pa­du pra­ję­zy­ka ja­kiejś ro­dzi­ny na odręb­ne ję­zy­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glottodydaktyczny

→ glot­to­dy­dak­ty­ka


Patrz:glottodydaktyka

Źródła:

SJP.pl

Glottodydaktyk

osoba zaj­mu­ją­ca się glot­to­dy­dak­ty­ką


Źródła:

SJP.pl

Glottodydaktyka

nauka zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sem na­u­cza­nia i ucze­nia się ję­zy­ków ob­cych


Źródła:

SJP.pl

Glottogeneza

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­cząt­ków mowy ludz­kiej i po­cho­dze­niem ję­zy­ków


Źródła:

SJP.pl

Glottogenia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­cząt­ków mowy ludz­kiej i po­cho­dze­niem ję­zy­ków; glot­to­go­nia


Źródła:

SJP.pl

Glottogonia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­cząt­ków mowy ludz­kiej i po­cho­dze­niem ję­zy­ków; glot­to­ge­ne­za, glot­to­ge­nia


Źródła:

SJP.pl

Glottografia

zapis obra­zu strun gło­so­wych czło­wie­ka w trak­cie wy­da­wa­nia dźwię­ku, na­rzę­dzie ba­daw­cze m.in. fo­nia­trii


Źródła:

SJP.pl

Glottogram

w ję­zy­koz­naw­stwie: wy­kres drgań wią­za­deł gło­so­wych pod­czas wyt­wa­rza­nia gło­sek


Źródła:

SJP.pl

Glottolog

daw­niej: ję­zy­koz­naw­ca; glo­to­log


Glot­to­log – bi­blio­gra­ficz­na baza ję­zy­ków świa­ta, zwła­szcza ję­zy­ków mniej zna­nych, za­po­cząt­ko­wa­na przez In­sty­tut An­tro­po­lo­gii Ewo­lu­cyj­nej im. Maxa Planc­ka. Od 2015 r. jest utrzy­my­wa­na przez. Do głów­nych twór­ców wi­try­ny na­le­żą Ha­rald Hammarström, Mar­tin Ha­spel­math i Ro­bert For­kel.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glottologia

daw­niej: ję­zy­koz­naw­stwo; glo­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Glotz

[czy­taj: gloc] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gloucester

[czy­taj: GLOSter]
1. mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii;
2. mia­sto w USA


Glo­u­ce­ster (,) – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii (An­glia), oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Glo­u­ce­sters­hi­re. Mia­sto sy­tu­o­wa­ne w do­li­nie rzeki Se­vern około 180 km na za­chód od Lon­dy­nu, port nad rzeką Se­vern, po­łą­czo­ny ka­na­łem że­glow­nym Glo­u­ce­ster-Sharp­ness (dłu­gość 26 km) z jej estu­a­rium. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 118 555 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glover

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Glow

[czy­taj: gloł] efekt glow: efekt zdro­wej, pro­mien­nej i rozś­wiet­lo­nej skóry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glubka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. mi­ra­bel­ka, ro­dzaj śliw­ki


Źródła:

Wiktionary

Glucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od glut


Źródła:

Wiktionary

Gluck

[czy­taj: gluk] naz­wi­sko nie­miec­kie, m.in. Chri­stoph Wil­li­bald Gluck (1714-1787), kom­po­zy­tor nie­miec­ki


Źródła:

SJP.pl

Glucyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek sło­dzą­cy po­dob­ny do sa­cha­ry­ny, sto­so­wa­ny na po­cząt­ku XX wieku


Źródła:

SJP.pl

Glukagon

hor­mon syn­te­ty­zo­wa­ny przez trzust­kę, dzia­ła­ją­cy an­ta­go­ni­stycz­nie w sto­sun­ku do in­su­li­ny, re­gu­lu­ją­cy go­spo­dar­kę wę­glo­wo­da­no­wą i li­pi­do­wą


Glu­ka­gon – po­li­pep­ty­do­wy hor­mon wyt­wa­rza­ny przez ko­mór­ki A (α) wysp trzust­ko­wych. Hor­mon ten ma zna­cze­nie w go­spo­dar­ce wę­glo­wo­da­no­wej, sty­mu­lu­jąc wzrost stę­że­nia glu­ko­zy we krwi, co jest dzia­ła­niem an­ta­go­ni­stycz­nym w sto­sun­ku do in­su­li­ny. Wzma­ga on pro­ce­sy glu­ko­ne­o­ge­ne­zy i gli­ko­ge­no­li­zy oraz ut­le­nia­nia kwa­sów tłu­szczo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glukagonoma

Glu­ka­go­no­ma (łac. glu­ca­go­no­ma, ang. glu­ca­go­no­ma) – rzad­ko wy­stę­pu­ją­cy, hor­mo­nal­nie czyn­ny no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z ko­mó­rek A trzust­ki wy­dzie­la­ją­cy glu­ka­gon. Sta­no­wi po­ni­żej 2% guzów ne­u­ro­en­do­kryn­nych prze­wo­du po­kar­mo­we­go. Obec­ność guza glu­ka­go­no­we­go może być skła­do­wą ze­spo­łu MEN1.


Źródła:

Wikipedia

Glukan

po­li­mer cu­kro­wy zbu­do­wa­ny z czą­ste­czek glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi gli­ko­zy­do­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Glukarowy

kwas glu­ka­ro­wy - kwas pow­sta­ją­cy po ut­le­nie­niu glu­ko­zy


Źródła:

SJP.pl

Gluko-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z cu­krem


Źródła:

Wiktionary

Glukometr

au­to­ma­tycz­ny apa­rat do ba­da­nia po­zio­mu glu­ko­zy we krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. techn. przy­rząd do au­to­ma­tycz­ne­go po­mia­ru po­zio­mu glu­ko­zy we krwi


Glu­ko­metr – me­dycz­ne, prze­no­śne urzą­dze­nie dia­gno­stycz­ne słu­żą­ce do po­mia­ru i bie­żą­ce­go od­czy­tu po­zio­mu glu­ko­zy we krwi wło­śnicz­ko­wej, po­bie­ra­nej zwy­kle z opusz­ków pal­ców lub płat­ków uszu (niek­tó­re mo­de­le glu­ko­me­trów umoż­li­wia­ją rów­nież po­miar stę­że­nia glu­ko­zy w oso­czu krwi).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glukoneogeneza

wyt­wa­rza­nie glu­ko­zy i gli­ko­ge­nu z nie­cu­kro­wych sub­stan­cji; za­cho­dzi w wą­tro­bie, re­gu­lo­wa­na przez hor­mo­ny nad­ner­czy


Glu­ko­ne­o­ge­ne­za – en­zy­ma­tycz­ny pro­ces przeksz­tał­ca­nia nie­cu­krow­co­wych pre­kur­so­rów, np. ami­nok­wa­sów glu­ko­gen­nych, gli­ce­ro­lu czy mle­cza­nów w glu­ko­zę. Re­syn­te­za glu­ko­zy na­stę­pu­je głów­nie w he­pa­to­cy­tach i w mniej­szym stop­niu w ko­mór­kach nerek, a głów­nym punk­tem wej­ścia sub­stra­tów do tego szla­ku jest pi­ro­gro­nian.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glukonian

sól kwasu glu­ko­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Glukonowy

kwas glu­ko­no­wy - kwas pow­sta­ły w wy­ni­ku ła­god­ne­go ut­le­nie­nia glu­ko­zy, któ­re­go sole wy­ko­rzy­sty­wa­ne są do do uzu­peł­nia­nia nie­do­bo­rów wap­nia, że­la­za, cynku, po­ta­su i sodu


Źródła:

SJP.pl

Glukoza

mo­no­sa­cha­ryd (cu­kier pro­sty) łatwo roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, bę­dą­cy źró­dłem ener­gii dla każ­de­go ży­we­go or­ga­niz­mu, sto­so­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym i w lecz­nict­wie; gli­ko­za, dek­stro­za, cu­kier gro­no­wy, cu­kier skro­bio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, mo­no­sa­cha­ryd wy­stę­pu­ją­cy we wszyst­kich or­ga­niz­mach ży­wych;


Glu­ko­za, -glu­ko­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, mo­no­sa­cha­ryd (cu­kier pro­sty) z grupy al­do­hek­soz. Jest bia­łym, drob­no­kry­sta­licz­nym cia­łem sta­łym, z rozt­wo­rów wod­nych łatwo kry­sta­li­zu­je jako mo­no­hy­drat. Jest bar­dzo do­brze roz­pu­szczal­na w wo­dzie (nie zmie­nia pH rozt­wo­ru). Ma słod­ki smak, nieco mniej in­ten­syw­ny od sa­cha­ro­zy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glukozamina

Glu­ko­za­mi­na (łac. "Glu­co­sa­mi­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­no­cu­krów, po­chod­na glu­ko­zy, w któ­rej grupa hy­drok­sy­lo­wa w po­zy­cji 2 za­stą­pio­na zo­sta­ła grupą ami­no­wą. W or­ga­niz­mach syn­te­ty­zo­wa­na jest z glu­ko­zy i jest pre­kur­so­rem sze­re­gu bio­czą­ste­czek, na przy­kład kwasu sja­lo­we­go, chon­dro­i­ty­ny, gli­ko­pro­te­in lub he­pa­ry­ny. Ace­ty­lo­wa­na glu­ko­za­mi­na jest merem chi­ty­ny.


Źródła:

Wikipedia

Glukozowy

→ glu­ko­za; gli­ko­zo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z glu­ko­zą, do­ty­czą­cy glu­ko­zy; za­wie­ra­ją­cy glu­ko­zę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glukuronid

zwią­zek typu gli­ko­zy­dów zło­żo­ny z kwasu glu­ku­ro­no­we­go oraz fe­no­li, al­ko­ho­li, ste­ro­i­dów lub in­nych związ­ków z grupą hy­drok­sy­lo­wą; przeksz­tał­ce­niu w glu­ku­ro­nid ulega w or­ga­niz­mie wiele leków i tru­cizn, które w tej for­mie wy­da­la­ne są z mo­czem


Źródła:

SJP.pl

Gluon

cząst­ka ele­men­tar­na, bozon poś­red­ni­czą­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na, bę­dą­ca no­śni­kiem od­dzia­ły­wań sil­nych;


Gluon (z glue, klej) – bez­ma­so­wa cząst­ka ele­men­tar­na poś­red­ni­czą­ca w od­dzia­ły­wa­niach sil­nych (bozon poś­red­ni­czą­cy), po­le­ga­ją­cych na wy­mia­nie glu­o­nów mię­dzy kwar­ka­mi lub mię­dzy in­ny­mi glu­o­na­mi. Gluon prze­no­si ła­du­nek ko­lo­ro­wy i nie ma ła­dun­ku elek­trycz­ne­go (jest obo­jęt­ny elek­trycz­nie). Glu­o­ny są kwan­ta­mi pola Yanga-Mill­sa. Te­o­rią opi­su­ją­cą od­dzia­ły­wa­nia glu­o­nów i kwar­ków jest chro­mo­dy­na­mi­ka kwan­to­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gluonowy

→ gluon


Patrz:gluon

Źródła:

SJP.pl

Glut

z lek­ce­wa­że­niem: chło­pak, dziec­ko; smark, smar­kacz, gów­niarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. śluz wy­dzie­la­ny przez gru­czo­ły błony ślu­zo­wej nosa

 (1.2) gwara. prze­stęp­cza: nos

 (1.3) gwara. mar. ki­siel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glutamina

ami­nok­was en­do­gen­ny, amid kwasu glu­ta­mi­no­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. en­do­gen­ny ami­nok­was peł­nią­cy ważną rolę w funk­cjo­no­wa­niu mię­śni, ukła­du od­por­no­ścio­we­go i jelit


Glu­ta­mi­na ( le­vo­glu­ta­mi­dum), #PATRZ Gln, Q – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy α-ami­nok­wa­sów, amid kwasu glu­ta­mi­no­we­go. Wy­stę­pu­je w po­sta­ci dwóch enan­cjo­me­rów. Na­tu­ral­ny enan­cjo­mer jest jed­nym z 20 pod­sta­wo­wych ami­nok­wa­sów ko­do­wa­nych przez geny, wcho­dzą­cym w skład wielu bia­łek ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glutaminian

sól kwasu glu­ta­mi­no­we­go; naj­czę­ściej w zna­cze­niu glu­ta­mi­nia­nu sodu, sze­ro­ko sto­so­wa­ne­go w prze­my­śle spo­żyw­czym wzmac­nia­cza smaku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu glu­ta­mi­no­we­go

 (1.2) kulin. spoż. sub­stan­cja wzmac­nia­ją­ca smak i za­pach po­traw, bę­dą­ca glu­ta­mi­nia­nem (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glutaminowy

zwią­za­ny z glu­ta­mi­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z glu­ta­mi­ną, do­ty­czą­cy glu­ta­mi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glutation

tri­pep­tyd zbu­do­wa­ny z kwasu glu­ta­mi­no­we­go, cy­ste­i­ny i gli­cy­ny; w or­ga­niz­mie od­gry­wa rolę bio­lo­gicz­ne­go ukła­du ok­sy­do­re­duk­cyj­ne­go; ko­en­zym niek­tó­rych en­zy­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z reszt ami­nok­wa­so­wych kwasu glu­ta­mi­no­we­go, cy­ste­i­ny i gli­cy­ny;


Glu­ta­tion ( glu­tat­hio­num), GSH – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, tri­pep­tyd o wła­ści­wo­ściach prze­ci­wut­le­nia­ją­cych, zbu­do­wa­ny z reszt ami­nok­wa­so­wych kwasu glu­ta­mi­no­we­go, cy­ste­i­ny i gli­cy­ny. Wy­stę­pu­je po­wszech­nie w or­ga­niz­mach ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych, jest jed­nym z naj­waż­niej­szych ma­ło­czą­stecz­ko­wych tioli nie­biał­ko­wych w ko­mór­kach ssa­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gluteina

biał­ko; skład­nik glu­te­nu


Źródła:

SJP.pl

Glutek

zdrob­nie­nie od: glut


Źródła:

SJP.pl

Glutelina

biał­ko wy­stę­pu­ją­ce w ro­śli­nach, głów­nie w na­sio­nach zbóż


Źródła:

SJP.pl

Gluten

1. sub­stan­cja zło­żo­na głów­nie z bia­łek, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w ziar­nach
2. skład­nik kle­jów zwie­rzę­cych i że­la­ty­ny, otrzy­my­wa­ny przez dzia­ła­nie wrzą­cej wody na ko­la­gen; glu­ty­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. mie­sza­ni­na bia­łek ro­ślin­nych, glu­te­ni­ny i glia­dy­ny, wy­stę­pu­ją­ca w ziar­nach niek­tó­rych zbóż;


Glu­ten – mie­sza­ni­na bia­łek ro­ślin­nych, glu­te­ni­ny i glia­dy­ny, wy­stę­pu­ją­ca w ziar­nach niek­tó­rych zbóż, np. psze­ni­cy, żyta i jęcz­mie­nia.

Pod­czas wy­ra­bia­nia cia­sta z mąki, za­war­ty w niej glu­ten w wy­ni­ku sie­cio­wa­nia two­rzy z wodą struk­tu­rę prze­strzen­ną na­da­ją­cą cia­stu cią­gli­wą kon­sy­sten­cję.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Glutenowy

zwią­za­ny z glu­te­nem


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy glu­te­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glutowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kon­sy­sten­cją glut


przy­miot­nik

 (1.1) pot. ma­ją­cy cią­gną­cą się, lepką i pół­płyn­ną kon­sy­sten­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Glutyn

kle­i­sta sub­stan­cja biał­ko­wa, pro­dukt dłu­gotr­wa­łe­go dzia­ła­nia wrzą­cej wody na ko­la­gen; skład­nik kle­jów zwie­rzę­cych i że­la­ty­ny; glu­ty­na


Źródła:

SJP.pl

Glutyna

skład­nik kle­jów zwie­rzę­cych i że­la­ty­ny, otrzy­my­wa­ny przez dzia­ła­nie wrzą­cej wody na ko­la­gen; glu­ten


Źródła:

SJP.pl

Glutynant

ko­mór­ka pa­rzy­deł­ko­wa u stuł­bi


Źródła:

SJP.pl

Glutynowy

zwią­za­ny z glu­ty­ną


Źródła:

SJP.pl

Gluza

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gluziński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glw

skró­to­wiec

 (1.1) = adm. Głów­ny Le­karz We­te­ry­na­rii;


Źródła:

Wiktionary

Glyjta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. ema­lia


Źródła:

Wiktionary

Glyjtować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. ema­lio­wać


Źródła:

Wiktionary

Glyptodon

wy­mar­ły ro­dzaj wiel­kich ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu szczer­ba­ków; glyp­to­dont, glip­to­dont


Glyp­to­don – wy­mar­ły ro­dzaj wiel­kich pan­cer­ni­ków z po­dro­dzi­ny glip­to­don­tów (Glyp­to­don­ti­nae), ży­ją­cych od póź­ne­go plio­ce­nu do końca plej­sto­ce­nu, 2,5 mln–11 tys. lat temu, na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (Ar­gen­ty­na, Bo­li­wia, Bra­zy­lia). Jego nazwa oz­na­cza „wy­rzeź­bio­ny ząb” – po­cho­dzi od grec­kich słów "glyp­tós" („wy­ry­ty”, „wy­rzeź­bio­ny”) i "odón­tos" („ząb”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glögg

[czy­taj: glyg] go­rą­cy poncz szwedz­ki


Glögg – ro­dzaj grza­ne­go wina, wy­wo­dzą­cy się ze Szwe­cji, ale po­pu­lar­ny w całej Skan­dy­na­wii oraz w Fin­lan­dii i w Esto­nii. Napój przy­rzą­dza się, pod­grze­wa­jąc wy­mie­sza­ne ze sobą skład­ni­ki: czer­wo­ne wino, miód, przy­pra­wy (cy­na­mon, goź­dzi­ki, imbir), skór­kę po­ma­rań­czo­wą oraz ba­ka­lie - naj­czę­ściej mig­da­ły i ro­dzyn­ki, napój można wzmoc­nić rów­nież al­ko­ho­lem: wódką, ak­va­vi­tem lub ko­nia­kiem. W skle­pach można kupić go­to­wy glögg, który czę­sto jest w wer­sji be­zal­ko­ho­lo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Glühwein

[czy­taj: gli­wajn] grza­ne wino, zwy­kle czer­wo­ne, z do­dat­kiem cukru, skó­rek cy­try­no­wych i ko­rzen­nych przy­praw


Źródła:

SJP.pl

Glątwa

po­tocz­nie: złe sa­mo­po­czu­cie po wy­pi­ciu dużej ilo­ści al­ko­ho­lu; kac, ko­ciok­wik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kac


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ględa

czło­wiek mó­wią­cy nud­nie, bez sensu; nu­dziarz, glę­dziarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. glę­dzą­cy męż­czyz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. pejor. nudna opo­wieść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ględzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rozw­le­kłe i nudne mó­wie­nie


Źródła:

Wiktionary

Ględziarz

osoba mó­wią­ca nud­nie, bez sensu; nu­dziarz, ględa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­nu­dza­ją­ca opo­wia­da­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ględziołki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rzad. opo­wia­da­ne bzdu­ry, far­ma­zo­ny


Źródła:

Wiktionary

Ględzić

1. mówić rozw­le­kle i bez sensu, za­nu­dzać ga­da­niem; baj­du­rzyć;
2. w ło­wiect­wie, o łani: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos w okre­sie rui


cza­sow­nik

 (1.1) pot. lek­cew. mówić rozw­le­kle i nud­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary