Ge

sym­bol ger­ma­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geantyklina

łań­cuch lub masyw gór­ski (rów­nież pod­wod­ny) wy­pię­trzo­ny w obrę­bie ge­o­syn­kli­ny w na­stęp­stwie ru­chów fał­du­ją­cych; ge­o­an­ty­kli­na; kor­dy­lie­ra


Źródła:

SJP.pl

Geba

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Geberit

po­tocz­nie: spłucz­ka pod­tyn­ko­wa


Ge­be­rit AG – szwaj­car­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją tech­no­lo­gii sa­ni­tar­nej (m.in. spłu­czek, ste­la­ży do WC, umy­wa­lek i bi­de­tów), za­ło­żo­ne w 1874 r. w Rap­pers­wi­lu przez Ca­spa­ra Mel­chio­ra Al­ber­ta Ge­ber­ta. Na po­cząt­ku firma zaj­mo­wa­ła się pro­duk­cją je­dy­nie spłu­czek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gebert

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gebethner

[czy­taj: geBETner] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gebhard

imię mę­skie


Geb­hard – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od po­łą­cze­nia słów "geb" i "hard" oz­na­cza­ją­cych "po­da­ru­nek" i "dziel­ny, hardy". Nosił je m.in. X-wiecz­ny bi­skup, Geb­hard z Sal­zbur­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geburstag

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uro­dzi­ny


Źródła:

Wiktionary

Gechazi

Ge­cha­zi (hebr. גֵּיחֲזִי) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, sługa pro­ro­ka Eli­ze­u­sza.

Po raz pier­wszy po­ja­wia się w hi­sto­rii o ko­bie­cie z Szu­nem (2Krl 4,12-36). Gdy Eli­ze­usz za­sta­na­wiał się, jak wy­na­gro­dzić go­ścin­ną Szu­ne­mit­kę, Ge­cha­zi wspom­niał iż jest ona bez­dziet­na.


Źródła:

Wikipedia

Geco

[czy­taj: geko] skrót od: Ge­ne­ral Elec­tric (Com­pa­ny); GE


Źródła:

SJP.pl

Gedania

ła­ciń­ska nazwa Gdań­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gedanit

jas­no­zło­ci­sta od­mia­na bursz­ty­nu bał­tyc­kie­go


Ge­da­nit ( Ge­da­num – Gdańsk) – rzad­ka od­mia­na ży­wi­cy ko­pal­nej nie­za­wie­ra­ją­ca kwasu bursz­ty­no­we­go. Nazwa po­cho­dzi od miejsc znaj­do­wa­nia ży­wi­cy – oko­lic Gdań­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gedeon

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ge­de­on – imię mę­skie po­cho­dze­nia he­braj­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gedeonostwo

Ge­de­on z mał­żon­ką; Ge­de­o­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Gedeonowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Gedeonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­de­o­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gedryt

mi­ne­rał, od­mia­na an­to­fyl­li­tu, w któ­rej ma­gnez i że­la­zo są czę­ścio­wo pod­sta­wio­ne przez glin


Ge­dryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy am­fi­bo­li. Jest mi­ne­ra­łem rzad­kim.

Jego nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści "Gèdres" we Fran­cji (wy­stę­pu­je w do­li­nie Héas, znaj­du­ją­cej się nie­da­le­ko od Gèdres). Od­kry­ty zo­stał w 1836 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geeczka

[czy­taj: gicz­ka]
1. ko­bie­ta fa­na­tycz­nie od­da­na po­sze­rza­niu swo­jej wie­dzy z danej dzie­dzi­ny (naj­czę­ściej in­for­ma­ty­ki oraz nauk ści­słych); ek­spert­ka;
2. ma­nia­kal­na fanka in­ter­ne­tu, spę­dza­ją­ca więk­szość czasu przed kom­pu­te­rem


Źródła:

SJP.pl

Geek

[czy­taj: gik]
1. osoba fa­na­tycz­nie od­da­na po­sze­rza­niu swo­jej wie­dzy z danej dzie­dzi­ny (naj­czę­ściej in­for­ma­ty­ki oraz nauk ści­słych); ek­spert;
2. ma­nia­kal­ny fan in­ter­ne­tu, spę­dza­ją­cy więk­szość czasu przed kom­pu­te­rem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. czło­wiek, który dąży do po­głę­bia­nia swo­jej wie­dzy i umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie (naj­czę­ściej in­for­ma­ty­ce oraz na­u­kach ści­słych) w stop­niu da­le­ko wy­kra­cza­ją­cym poza zwy­kłe hobby;


Geek, gik – czło­wiek, który dąży do po­głę­bia­nia swo­jej wie­dzy i umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie w stop­niu da­le­ko wy­kra­cza­ją­cym poza zwy­kłe hobby.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geekowski

→ geek [czy­taj: gi­kow­ski]; ge­e­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Geekowy

→ geek [czy­taj: gi­ko­wy]; ge­e­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Geelowiec

[czy­taj: gie­e­lo­wiec, moż­li­we też: ge­e­lo­wiec] czło­nek GL (Gwar­dii Lu­do­wej); GL-owiec


Źródła:

SJP.pl

Geelowski

[czy­taj: gie­e­low­ski, moż­li­we też: ge­e­low­ski] przy­miot­nik od: GL (Gwar­dia Lu­do­wa); GL-owski


Źródła:

SJP.pl

Gees

[czy­taj: gie-ES] po­je­dyn­czy sklep pro­wa­dzo­ny przez Gmin­ną Spół­dziel­nię "Sa­mo­po­moc Chłop­ska"; GS


Źródła:

SJP.pl

Geesowski

[czy­taj: gie­e­sow­ski, moż­li­we też ge­e­sow­ski] GS-owski; przy­miot­nik od:
a) GS (Gmin­na Spół­dziel­nia "Sa­mo­po­moc Chłop­ska");
b) GS, gees (po­je­dyn­czy sklep)


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z geesu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geez

język etiop­ski kla­sycz­ny z ro­dzi­ny se­mic­kich; gyyz


Źródła:

SJP.pl

Geforce

GeForce (od Ge­o­me­try Force) – marka pro­ce­so­rów gra­ficz­nych pro­du­ko­wa­nych przez firmę Nvi­dia. Pier­wsze pro­duk­ty z tej serii były przez­na­czo­ne dla gra­czy, lecz póź­niej firma roz­sze­rzy­ła ofer­tę, by zająć wszyst­kie seg­men­ty rynku kart gra­ficz­nych. Wy­da­nych zo­sta­ło osiem­na­ście ge­ne­ra­cji ukła­dów GeForce, po­czy­na­jąc od GeForce 256, a koń­cząc na ukła­dach z serii 50.


Źródła:

Wikipedia

Gefrajter

niski sto­pień woj­sko­wy w woj­sku nie­miec­kim, od­po­wia­da­ją­cy w przy­bli­że­niu star­sze­mu sze­re­go­we­mu; fraj­ter; ge­frej­ter


Ge­fraj­ter ( Ge­fre­i­ter, „star­szy sze­re­go­wy”, do­słow­nie „uwol­nio­ny”), po­tocz­nie "fraj­ter" – sto­pień woj­sko­wy; w woj­sku pol­skim od XVI do XVII wieku doś­wiad­czo­ny żoł­nierz, we­te­ran kilku kam­pa­nii, do­brze wysz­ko­lo­ny, dy­spo­nu­ją­cy dużym doś­wiad­cze­niem i od­por­no­ścią psy­chicz­ną. Nazwa na­wią­zy­wa­ła do zwol­nie­nia żoł­nie­rza z czę­ści obo­wiąz­ków, prze­de wszyst­kim ze służ­by war­tow­ni­czej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gefrejter

dawny sto­pień woj­sko­wy w niek­tó­rych ar­miach, od­po­wia­da­ją­cy star­sze­mu sze­re­gow­co­wi; fraj­ter; ge­fraj­ter


Źródła:

SJP.pl

Gefyrofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed prze­kro­cze­niem mostu


Ge­fy­ro­fo­bia (gr. "γέφυρα" most) jest to fobia zwią­za­na ze stra­chem przed mo­sta­mi. Z po­wo­du stra­chu oraz pa­ni­ki wy­wo­ła­nej stra­chem przed mo­sta­mi, cho­rzy na ge­fy­ro­fo­bię sta­ra­ją się uni­kać dróg, które mogą pro­wa­dzić przez mosty.

Osoby z ge­fy­ro­fo­bią pod­czas prze­ja­zdu przez most mają po­dob­ne ob­ja­wy jak cho­rzy na lęk wy­so­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gegijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ge­ga­mi, do­ty­czą­cy Gegów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt ge­gij­ski ję­zy­ka al­bań­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Gegra

w gwa­rze ucz­niow­skiej: ge­o­gra­fia; gera


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. ge­o­gra­fia (jako przed­miot lub go­dzi­na lek­cyj­na)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gehenna

1. dłu­gotr­wa­łe cier­pie­nia, bo­les­ne prze­ży­cia
2. daw­niej: pie­kło


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przen. mę­czar­nia, wiel­kie cier­pie­nia, cięż­kie przej­ścia

 (1.2) daw. pie­kło


W Sta­rym Te­sta­men­cie.

Ge­hen­na (hebr. גי(א)-הינום "Gehinnôm", "Do­li­na Hin­nom") – do­li­na, która w cza­sach sta­ro­żyt­nych wyz­na­cza­ła gra­ni­ce mia­sta Je­ro­zo­li­my. Znaj­do­wa­ła się za bramą mia­sta zwaną "Her­sit" i była pier­wot­nie wy­sy­pi­skiem śmie­ci, miej­scem kre­ma­cji zwłok prze­stęp­ców oraz tych, któ­rym od­mó­wio­no z róż­nych wzglę­dów nor­mal­ne­go po­grze­bu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gehlenit

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian wap­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Geiger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gej

ho­mo­sek­su­a­li­sta; gay


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­mo­sek­su­al­ny męż­czyz­na;


Gej – męż­czyz­na o orien­ta­cji ho­mo­sek­su­al­nej, czyli taki, który od­czu­wa ro­man­tycz­ny i sek­su­al­ny po­ciąg tylko do in­nych męż­czyzn, i w opar­ciu o ten po­ciąg może bu­do­wać włas­ną toż­sa­mość oraz za­wie­rać trwa­łe związ­ki z in­ny­mi męż­czyz­na­mi, a także od­czu­wać przy­na­leż­ność do spo­łecz­no­ści osób od­czu­wa­ją­cych ten po­ciąg.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gejdar

po­tocz­nie: in­tu­i­cyj­na zdol­ność roz­poz­na­wa­nia orien­ta­cji ho­mo­sek­su­al­nej u in­nych osób


Źródła:

SJP.pl

Gejek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: gej


Źródła:

Wiktionary

Gejka

po­tocz­nie: les­bij­ka; les, lesba, lejba


Źródła:

SJP.pl

Gejmczendżer

rzad­ko: czyn­nik po­wo­du­ją­cy ra­dy­kal­ną zmia­nę w do­tych­cza­so­wym po­stę­po­wa­niu; ga­me­chan­ger, game chan­ger


Źródła:

SJP.pl

Gejostwo

1. bycie gejem; ho­mo­sek­su­a­lizm, pe­de­ra­stia;
2. ogół ho­mo­sek­su­a­li­stów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zazw. po­gard. cecha męż­czyz­ny od­czu­wa­ją­ce­go po­ciąg sek­su­al­ny do in­nych męż­czyzn

 (1.2) po­gard. ogół męż­czyzn od­czu­wa­ją­cych po­ciąg sek­su­al­ny do in­nych męż­czyzn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gejowaty

pe­dal­ski, cio­to­wa­ty, cio­tow­ski, ge­jow­ski; po­gard­li­wie:
1. przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem ho­mo­sek­su­a­li­stę;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ho­mo­sek­su­a­li­sty


Źródła:

SJP.pl

Gejowski

→ gej; ge­jo­wy, gej­ski


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy ge­jo­wi lub przez­na­czo­ny dla gejów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gejowskość

→ ge­jow­ski


Patrz:gejowski

Źródła:

SJP.pl

Gejowy

→ gej; ge­jow­ski, gej­ski


Źródła:

SJP.pl

Gejoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. po­gard. ogół za­cho­wań cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ho­mo­sek­su­a­liz­mu


Źródła:

Wiktionary

Gejski

→ gej; ge­jow­ski, ge­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Gejson

w sta­ro­żyt­nej ar­chi­tek­tu­rze kla­sycz­nej: gzyms wień­czą­cy bel­ko­wa­nie ponad fry­zem


Źródła:

SJP.pl

Gejsza

w kul­tu­rze ja­poń­skiej, dziew­czy­na do to­wa­rzy­stwa, umi­la­ją­ca czas; na ogół świet­nie wyksz­tał­co­na w tech­ni­kach tańca, mu­zy­ce, elok­went­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) w kul­tu­rze Ja­po­nii, ko­bie­ta do to­wa­rzy­stwa o umie­jęt­no­ściach ar­ty­stycz­nych – kon­wer­sa­cji, tańca, gry na in­stru­men­tach, do­brych ma­nier, li­te­ra­tu­ry, po­ez­ji itp.;


Gej­sza (jap. 芸者 ge­is­ha; także "geiko" (芸子) lub "geigi" (芸妓)) – w Ja­po­nii ko­bie­ta o umie­jęt­no­ściach ar­ty­stycz­nych, ba­wią­ca gości roz­mo­wą, tań­cem, śpie­wem i grą na in­stru­men­tach (np. na sha­mi­se­nie, koto czy sha­ku­ha­chi).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gejtaw

lina słu­żą­ca do pod­cią­ga­nia rogów żagla do rei przy zwi­ja­niu żagla; gaj­ta­wa; gej­ta­wa


Źródła:

SJP.pl

Gejtawa

lina słu­żą­ca do pod­cią­ga­nia rogów żagla do rei przy zwi­ja­niu żagla; gaj­ta­wa; gej­taw


Gej­ta­wa – lina oli­no­wa­nia ru­cho­me­go uży­wa­na pod­czas pier­wszej fazy sprzą­ta­nia żagla re­jo­we­go. Gej­ta­wy wy­stę­pu­ją w jed­nej parze na każdy ża­giel i są ob­słu­gi­wa­ne z po­kła­du ża­glow­ca. Każda z gej­taw bie­gnie z po­kła­du przez blok umie­szczo­ny na rei w oko­li­cy masz­tu, lub w pew­nej od­le­gło­ści od niego, po czym scho­dzi sko­śnie w dół do rogu szo­to­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gejuch

po­gard­li­wie: gej


Źródła:

SJP.pl

Gejzer

ro­dzaj go­rą­ce­go źró­dła, pow­sta­łe­go dzię­ki ogrze­wa­niu wód po­dziem­nych w wy­ni­ku ich kon­tak­tu z magmą; cha­rak­te­ry­zu­je się okre­so­wym wy­rzu­ca­niem go­rą­cej wody i pary wod­nej, czę­sto w pew­nych sta­łych od­stę­pach czasu np. słyn­ny Old Fa­ith­ful z parku Yel­low­sto­ne wy­bu­cha co go­dzi­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. źró­dło try­ska­ją­ce go­rą­cą wodą i parą;

 (1.2) przen. gwał­tow­ny stru­mień, np. ognia, cie­czy

 (1.3) przen. ob­fi­te źró­dło cze­goś


Zo­bacz też: Gej­zer (cza­so­pis­mo).

Gej­zer – ro­dzaj go­rą­ce­go źró­dła, które okre­so­wo wy­rzu­ca gwał­tow­nie stru­mień go­rą­cej wody i pary wod­nej.

Woda gej­ze­rów ogrze­wa­na jest w pro­ce­sie hy­dro­ter­mal­nym w wy­ni­ku czyn­nej lub nie­daw­no wy­ga­słej ak­tyw­no­ści wul­ka­nicz­nej. Wy­bu­chy gej­ze­rów są dość re­gu­lar­ne, ale dla każ­de­go źró­dła od­stę­py po­mię­dzy ko­lej­ny­mi wy­bu­cha­mi są inne. Woda wy­rzu­ca­na jest zaz­wy­czaj na wy­so­kość 30–60 m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gejzerowy

1. → gej­zer;
2. nagły i dy­na­micz­nie zwięk­sza­ją­cy swoją in­ten­syw­ność, np. gej­ze­ro­wy roz­wój


Źródła:

SJP.pl

Gejzeryt

skała osa­do­wa, nawar krze­mion­ko­wy


Gej­ze­ryt – ro­dzaj mart­wi­cy krze­mion­ko­wej, two­rzą­cej się wokół gej­ze­rów. Ter­min wpro­wa­dził w roku 1812 Jean Cla­u­de Delamétherie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gekon

ga­tu­nek ja­szczur­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. ja­szczur­ka z ro­dzi­ny ge­ko­no­wa­tych o pal­cach umoż­li­wia­ją­cych wspi­na­nie się po gład­kich ścia­nach

 (1.2) herp. zob. ge­ko­no­wa­te.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gekonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: gekon

 (1.2) mały gekon


Źródła:

Wiktionary

Gekonowate

ro­dzi­na ja­szczu­rek obej­mu­ją­ca ponad 100 ro­dza­jów i ponad 1200 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo; ge­ko­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gek­ko­ni­dae|ref=tak., ro­dzi­na nie­wiel­kich ja­szczu­rek li­czą­ca około 1200 ga­tun­ków;


Ge­ko­no­wa­te, ge­ko­ny (Gek­ko­ni­dae) – naj­bo­gat­sza w ga­tun­ki ro­dzi­na ma­łych i śred­niej wiel­ko­ści ja­szczu­rek z in­fra­rzę­du Gek­ko­ta w obrę­bie rzędu łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta). Obej­mu­je około 60 ro­dza­jów i ponad 1500 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo. Ge­ko­ny są ga­da­mi o naj­bar­dziej pry­mi­tyw­nej wśród ja­szczu­rek bu­do­wie. Są po­pu­lar­ny­mi wśród ter­ra­ry­stów zwie­rzę­ta­mi do­mo­wy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gekonowaty

o ce­chach ge­ko­no­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


Źródła:

SJP.pl

Gekony

ro­dzi­na ja­szczu­rek obej­mu­ją­ca ponad 100 ro­dza­jów i ponad 1200 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo; ge­ko­no­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Gelazjański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. od­no­szą­cy się do pa­pie­ża Ge­la­ze­go I; ,


Źródła:

Wiktionary

Gelazjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Gelazy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Ge­la­zy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, od gr. "Gelàsios" – „bły­szczą­cy, ja­śnie­ją­cy” (łac. "Ge­la­sius") lub od nazwy grec­kie­go mia­sta na Sy­cy­lii Gela. Ist­nie­je ponad 10 świę­tych ka­to­lic­kich o tym imie­niu.

Ge­la­zy imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 marca, 21 li­sto­pa­da i 23 grud­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gelbryna

mie­sza­ni­na kwasu azo­to­we­go(V), kwasu siar­ko­we­go(VI), soli ku­chen­nej oraz sadzy; sto­so­wa­na do czy­szcze­nia przed­mio­tów me­ta­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Gelbryniarnia

miej­sce, w któ­rym się gel­bry­nu­je mo­siądz


Źródła:

SJP.pl

Gelbrynować

czy­ścić mo­siądz gel­bry­ną


Źródła:

SJP.pl

Geldria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na po­ło­żo­na na te­re­nie obec­nej ho­len­der­skiej pro­win­cji Gel­dria (1.2) oraz nie­miec­kie­go po­wia­tu Kleve;

 (1.2) geogr. adm. naj­więk­sza pro­win­cja Ho­lan­dii, jej sto­li­cą jest Arn­hem;


Gel­dria ( Gel­der­land, Pro­vin­cie Gel­der­land) – naj­więk­sza pro­win­cja Ho­lan­dii po­ło­żo­na po­mię­dzy rze­ka­mi IJssel, Moza i Ren.

Nazwa pro­win­cji po­cho­dzi od Gel­drii, kra­i­ny hi­sto­rycz­nej na te­re­nie Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Geldryjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Gel­drią, po­cho­dzą­cy z Gel­drii


Źródła:

Wiktionary

Geldtag

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­pła­ta


Źródła:

Wiktionary

Gelejza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - osoba nie­po­rząd­na, nie­zdar­na, po­wol­na


Źródła:

Wiktionary

Gelender

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­ręcz, ba­lu­stra­da


Źródła:

Wiktionary

Gelendżycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ge­len­dży­kiem, do­ty­czą­cy Ge­len­dży­ku


Źródła:

Wiktionary

Gelendżyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, po­pu­lar­ny ku­rort na ka­u­ka­skim wy­brze­żu Morza Czar­ne­go;


Ge­len­dżyk ( Геленджик) – mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, po­pu­lar­ny ku­rort na ka­u­ka­skim wy­brze­żu Morza Czar­ne­go.

Mia­sto po­ło­żo­ne 25 km na po­łud­nio­wy wschód od No­wo­ro­syj­ska, nad Za­to­ką Ge­len­dżyc­ką. Aglo­me­ra­cja wy­no­si około 116 tys. osób (2020).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gelenit

mi­ne­rał za­li­cza­ny do krze­mia­nów


Źródła:

SJP.pl

Gell-Mann

[czy­taj: gel­man] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Geller

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gelolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­lo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Gelologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny ba­da­ją­ca wpływ śmie­chu na ludz­ki or­ga­nizm; ge­lo­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Gelologiczny

do­ty­czą­cy ge­lo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Geloskopia

sztu­ka wró­że­nia ze śmie­chu


Źródła:

SJP.pl

Gelotologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny ba­da­ją­ca wpływ śmie­chu na ludz­ki or­ga­nizm; ge­lo­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­ra­pia śmie­chem;


Ge­lo­to­lo­gia (gr. gelos – "śmiech") – dzie­dzi­na badań nad śmie­chem i jego wpły­wem na zdro­wie. Ge­lo­to­lo­gia bada wpływ śmie­chu na or­ga­nizm z per­spek­ty­wy psy­cho­lo­gicz­nej i fiz­jo­lo­gicz­nej.

Ter­min ten jest czę­sto uży­wa­ny także w zna­cze­niu te­ra­pia śmie­chem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gelsenkirchen

[czy­taj: gel­zen­kir­szien] mia­sto w Niem­czech


Gel­sen­kir­chen – mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Münster, w Za­głę­biu Ruhry (niem. "Ruhr­ge­biet"). Sie­dzi­ba klubu pił­kar­skie­go FC Schal­ke 04.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geltag

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzień wy­pła­ty


Źródła:

Wiktionary

Geltak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­pła­ta


Źródła:

Wiktionary

Gelynder

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­ręcz, ba­lu­stra­da


Źródła:

Wiktionary

Gelée

[czy­taj: żeLE] z fran­cu­skie­go: ga­la­ret­ka, np. owo­co­wa


Źródła:

SJP.pl

Gem

część seta w te­ni­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. część seta w te­ni­sie


Gem (ang. "game", fr. "un jeu") – najm­niej­sza część roz­gryw­ki w meczu te­ni­sa ziem­ne­go, część seta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gemajn

dawny sze­re­go­wiec w woj­sku pol­skim cu­dzo­ziem­skie­go au­to­ra­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. w XVII-XVIII wieku: sze­re­go­wiec w woj­sku pol­skim au­to­ra­men­tu cu­dzo­ziem­skie­go


Ge­majn (niem. "ge­me­in" - zwy­czaj­ny, po­spo­li­ty) – żoł­nierz, sze­re­go­wy w woj­sku pol­skim au­to­ra­men­tu cu­dzo­ziem­skie­go w XVII i XVIII wieku. Uz­bro­je­ni w pikę lub musz­kiet re­kru­to­wa­ni byli prze­de wszyst­kim wśród chłop­stwa i pleb­su miej­skie­go. Miej­scem wer­bun­ku była zaz­wy­czaj Wiel­ko­pol­ska i Ma­zo­wsze. Od­po­wied­nik pol­skie­go draba i wę­gier­skie­go haj­du­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gemara

zbiór ko­men­ta­rzy i ob­ja­śnień uzu­peł­nia­ją­cych Misz­nę


Ge­ma­ra (hebr. גמרא; pol. "uzu­peł­nie­nie", "za­koń­cze­nie") – ara­mej­sko­ję­zycz­ny zbiór ra­bi­nicz­nych ko­men­ta­rzy i ob­ja­śnień uzu­peł­nia­ją­cych Misz­nę, czyli ko­deks prawa oby­cza­jo­we­go w ju­da­iz­mie. Obie czę­ści two­rzą razem Tal­mud. Z tego wzglę­du, iż Ge­ma­ra była two­rzo­na i w Je­ro­zo­li­mie, i w Ba­bi­lo­nii, ist­nie­ją dwie wer­sje Tal­mu­du – ba­bi­loń­ska i je­ro­zo­lim­ska (Ge­ma­ra je­ro­zo­lim­ska za­wie­ra mało opo­wie­ści i le­gend; Ge­ma­ra Ba­bi­loń­ska jest zwię­zła i zna­la­zły się w niej sze­ro­ko dy­sku­to­wa­ne przez Żydów pro­ble­my do­ty­czą­ce zasad prawa – Ha­la­cha, obej­mu­ją­ce Zie­mię Iz­ra­e­la).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gematria

re­gu­ła poz­wa­la­ją­ca ko­ja­rzyć mię­dzy sobą słowa i zwro­ty, któ­rych li­te­ry mają w sumie tę samą war­tość licz­bo­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. od­czy­ty­wa­nie war­to­ści nu­me­ro­lo­gicz­nej ze słów na pod­sta­wie liter, z któ­rych się skła­da­ją, po­pu­lar­ne w daw­nej ży­dow­skiej her­me­ne­u­ty­ce bi­blij­nej i współ­czes­nym wróż­biar­stwie;


Ge­ma­tria (hebr. גימטריה z grec. γεωμετρια) – sy­stem nu­me­ro­lo­gii opie­ra­ją­cy się na ję­zy­ku i al­fa­be­cie he­braj­skim, zaś samo słowo "ge­ma­tria" po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "ge­o­me­tria". Ist­nie­je kilka form ge­ma­trii, mię­dzy in­ny­mi "od­kry­ta" i "mi­stycz­na".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gembalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gembicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gemeliolog

ge­ne­tyk zaj­mu­ją­cy się bliź­nię­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Gemeliologia

nauka o bliź­nię­tach


Źródła:

SJP.pl

Gemendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ję­cząc


Źródła:

SJP.pl

Geminacja

w ję­zy­koz­naw­stwie: pod­wo­je­nie gło­sek


Źródła:

SJP.pl

Geminata

spół­gło­ska pod­wo­jo­na w wy­ra­zie, np. w sło­wie wanna, manna


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. pod­wo­jo­na spół­gło­ska w wy­ra­zie;


Ge­mi­na­ta – spół­gło­ska pod­wo­jo­na, np. w pol­skim wy­ra­zie "manna". W niek­tó­rych uję­ciach nazwą tą okre­śla się rów­nież pod­wój­ne lub dłu­gie sa­mo­gło­ski.

Ge­mi­na­ty w róż­nych ję­zy­kach są wy­ma­wia­ne 1,5–3 razy dłu­żej od swo­ich po­je­dyn­czych od­po­wied­ni­ków. Mię­dzy sa­my­mi użyt­kow­ni­ka­mi da­ne­go ję­zy­ka wy­mo­wa tej samej ge­mi­na­ty może się kil­ku­krot­nie róż­nić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gemini

1. dawny pro­gram lotów kos­micz­nych pro­wa­dzo­ny przez USA przed lotem czło­wie­ka na Księ­życ, ma­ją­cy na celu ba­da­nie or­ga­niz­mu czło­wie­ka w wa­run­kach kos­micz­nych;
2. ro­dzaj ame­ry­kań­skie­go dwu­o­so­bo­we­go stat­ku kos­micz­ne­go;
3. trze­ci gwia­zdo­zbiór zo­dia­kal­ny; Bliź­nię­ta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geminidy

rój me­te­o­rów


Ge­mi­ni­dy (004 GEM) – rój me­te­o­rów, o ra­dian­cie w oko­li­cy Ka­sto­ra, jed­nej z naj­ja­śniej­szych gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Bliź­niąt, pow­sta­ły w wy­ni­ku roz­pa­du pla­ne­to­i­dy (3200) Pha­et­hon. Obiekt ten o śred­ni­cy 5 km zbli­ża się do Słoń­ca co 1,43 lat na od­le­głość za­led­wie 0,14 au.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gemius

Ge­mius – mię­dzy­na­ro­do­wa firma ba­daw­czo-tech­no­lo­gicz­na dzia­ła­ją­ca na ryn­kach Eu­ro­py, Afry­ki i Azji.

Firma ofe­ru­je ba­da­nia do­ty­czą­ce za­cho­wa­nia in­ter­na­u­tów na wi­try­nach in­ter­ne­to­wych, pro­fi­lu spo­łecz­no-de­mo­gra­ficz­ne­go użyt­kow­ni­ków sieci oraz sku­tecz­no­ści kam­pa­nii re­kla­mo­wych pro­wa­dzo­nych w In­ter­ne­cie.


Źródła:

Wikipedia

Gemma

ka­mień szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny z mi­nia­tu­ro­wym re­lie­fem, uży­wa­ny jako pie­częć lub ozdo­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. jubil. owal­na płyt­ka z ka­mie­nia szla­chet­ne­go lub półsz­la­chet­ne­go ozdo­bio­na re­lie­fem, opra­wia­na w pier­ścień, bro­szę lub inny ju­bi­ler­ski ar­te­fakt;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gemmolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gem­mo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Gemmologia

dział mi­ne­ra­lo­gii, nauka o ka­mie­niach szla­chet­nych i ozdob­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miner. nauka o ka­mie­niach szla­chet­nych;


Gem­mo­lo­gia (z łac. "gemma" i gr. "logos") – nauka o ka­mie­niach szla­chet­nych i ozdob­nych sto­so­wa­nych w ju­bi­ler­stwie i zdob­nict­wie, czyli o ka­mie­niach ju­bi­ler­skich. "Gemma" – słowo to oz­na­cza­ło naj­pierw każdy ka­mień szla­chet­ny, na­stęp­nie ka­mień gra­we­ro­wa­ny słu­żą­cy do pie­czę­to­wa­nia, a póź­niej ka­mień no­szo­ny także jako ozdo­ba. Gemma miała pła­sko­rzeź­bę rżnię­tą wy­pu­kło (kamea) lub wklę­sło (in­ta­glio). "Logos" – oz­na­cza naukę, mowę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gemmologiczny

do­ty­czą­cy ka­mie­ni szla­chet­nych


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miner. zwią­za­ny z gem­mo­lo­gią, do­ty­czą­cy gem­mo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gemmula

ge­mu­la;
1. przetr­wal­ni­ko­wa po­stać gąbek słod­ko­wod­nych;
2. w te­o­rii dzie­dzicz­no­ści Dar­wi­na: czą­stecz­ka ciała prze­ka­zu­ją­ca po­tom­stwu cechy ro­dzi­ców


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gemowy

zwią­za­ny z gemem


Źródła:

SJP.pl

Gemshorn

1. in­stru­ment mu­zycz­ny, róg zwie­rzę­cy (zwy­kle kozi) z na­wier­co­ny­mi ot­wo­ra­mi;
2. głos or­ga­no­wy o pi­szczał­kach zwę­ża­ją­cych się górze, o bar­wie fle­to­wej lub smycz­ko­wej; kozi róg


Źródła:

SJP.pl

Gemula

gem­mu­la;
1. przetr­wal­ni­ko­wa po­stać gąbek słod­ko­wod­nych;
2. w te­o­rii dzie­dzicz­no­ści Dar­wi­na: czą­stecz­ka ciała prze­ka­zu­ją­ca po­tom­stwu cechy ro­dzi­ców


Ge­mu­la, pą­czek wew­nętrz­ny (łac. słowo "gem­mu­la" oz­na­cza mały pą­czek) – ku­li­sta forma przetr­wal­ni­ko­wa słu­żą­ca rozm­na­ża­niu bezpł­cio­we­mu więk­szo­ści gąbek słod­ko­wod­nych i niek­tó­rych mor­skich. Sta­no­wi też sta­dium dy­sper­syj­ne prze­no­szo­ne przez ptaki do zam­knię­tych zbior­ni­ków wod­nych. Pow­sta­je w me­zo­hy­lu (u gąbek brak me­zen­chy­my, z uwagi na nie­wy­stę­po­wa­nie trze­cie­go list­ka za­rod­ko­we­go), w okre­sach nies­przy­ja­ją­cych (gwał­tow­ne zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry, brak wody). Osią­ga śred­ni­cę 0,3–1 mm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gemyla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. śmiet­nik, ba­ła­gan

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. śmie­ci, brud


Źródła:

Wiktionary

Gemütlich

[czy­taj: ge­myt­liś] przy­tul­ny, przy­jem­ny


Źródła:

SJP.pl

Gen

pod­sta­wo­wa ma­te­rial­na jed­nost­ka dzie­dzi­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. część chro­mo­so­mów jądra ko­mór­ko­we­go, pod­sta­wo­wa jed­nost­ka dzie­dzicz­no­ści od­po­wie­dzial­na za prze­ka­za­nie cech dzie­dzicz­nych or­ga­niz­mu;


Na tę stro­nę wska­zu­je „genu”. Zo­bacz też: Geny (album).

Gen (gr. "γένος" – ród, po­cho­dze­nie) – po­ję­cie te­o­re­tycz­ne sto­so­wa­ne w wielu dzia­łach bio­lo­gii oraz in­nych dzie­dzi­nach wie­dzy. Słowo ma różne zna­cze­nie zmie­nia­ją­ce się w cza­sie oraz za­leż­ne od przed­mio­tu badań bio­lo­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gen.

skrót od:
1. ge­ne­rał;
2. ge­ne­ral­ny; gener.


skrót

 (1.1) = ge­ne­rał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genadiusz

imię mę­skie


Ge­na­diusz, rów­nież Gen­na­diusz, Ge­na­dy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od naz­wi­ska Γενναδιος (Gen­na­dios), praw­do­po­dob­nie po­cho­dzą­ce­go od γενναδας (gen­na­das) – „szla­chet­ny, hojny”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Genadiuszostwo

Ge­na­diusz z mał­żon­ką; Ge­na­diu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Genadiuszowie

Ge­na­diusz z mał­żon­ką; Ge­na­diu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Genadiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­na­diu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Genaker

ro­dzaj żagla, asy­me­trycz­na od­mia­na spi­na­ke­ra


Ge­na­ker – ża­giel, jedna z asy­me­trycz­nych od­mian spi­na­ke­ra.

Jego asy­me­trycz­ność po­le­ga na tym, że w ge­na­ke­rze, po­dob­nie jak w foku, wy­róż­nia się róg hal­so­wy, szo­to­wy i fa­ło­wy (brak jest, wy­stę­pu­ją­cej w spi­na­ke­rze, linii sy­me­trii prze­cho­dzą­cej przez róg fa­ło­wy i po­ło­wę dłu­go­ści liku dol­ne­go żagla). Na tym typie żagla pływa się tylko baksz­ta­ga­mi. Na kur­sie for­de­wind ge­na­ker nie może pra­co­wać efek­tyw­nie, gdyż jest wtedy za­sła­nia­ny przez grot.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gencjana

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych; go­rycz­ka, go­ry­czusz­ka;
2. ciem­no­fio­le­to­wy płyn o dzia­ła­niu ścią­ga­ją­cym, wy­su­sza­ją­cym i prze­ciw­bak­te­ryj­nym


Gen­cja­na, fio­let gen­cja­no­wy, fio­let go­rycz­ki, piok­ta­ni­na (łac. "Vio­le­tum Gen­tia­nae, Py­oc­ta­ni­num co­e­ru­le­um FP III") – 0,5–2% wodny lub spi­ry­tu­so­wy rozt­wór fio­le­tu gen­cja­no­we­go, czyli far­ma­ko­pe­al­ne­go su­row­ca far­ma­ce­u­tycz­ne­go (FP III) mie­sza­ni­ny fio­le­tu kry­sta­licz­ne­go i fio­le­tu me­ty­lo­we­go. We­dług cha­rak­te­ry­sty­ki pro­duk­tu lecz­ni­cze­go skład­ni­kiem czyn­nym jest chlo­rek me­ty­lo­ro­za­ni­li­no­wy (fio­let kry­sta­licz­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gencjanka

zdrob­nie­nie od: gen­cja­na


Źródła:

SJP.pl

Gencjanowy

przy­miot­nik od: gen­cja­na


Źródła:

SJP.pl

Gencjobioza

di­sa­cha­ryd skła­da­ją­cy się z dwóch czą­ste­czek gli­ko­zy, po­łą­czo­nych wią­za­niem beta-gli­ko­zy­do­wym


Gen­cjo­bio­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy di­sa­cha­ry­dów, zbu­do­wa­ny z dwóch czą­ste­czek -glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem β-(1→6)-gli­ko­zy­do­wym. Kry­sta­licz­ne ciało stałe, roz­pu­szczal­ne w wo­dzie i go­rą­cym me­ta­no­lu.

Ester di­gen­cjo­bio­zo­wy kro­ce­ty­ny nosi nazwę i jest głów­nym barw­ni­kiem sza­fra­nu; wy­stę­pu­je też w kwia­tach dzie­wan­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gendek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gender

[czy­taj: dżen­der]
1. spo­łecz­na i kul­tu­ro­wa toż­sa­mość płci czło­wie­ka;
2. nurt w re­flek­sji hu­ma­ni­stycz­nej opar­ty na prze­ko­na­niu, że toż­sa­mość płci czło­wie­ka jest uksz­tał­to­wa­na spo­łecz­nie i kul­tu­ro­wo; gen­de­ryzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. gendst. ze­spół za­cho­wań, norm i war­to­ści, przy­pi­sa­nych kul­tu­ro­wo i spo­łecz­nie do każ­dej z płci

przy­miot­nik

 (2.1) zwią­za­ny z gen­der (1.2)


Gen­der ( gen­der, czyt. "dżen­der"; płeć kul­tu­ro­wa, płeć spo­łecz­na, płeć kul­tu­ro­wo-spo­łecz­na, płeć/ro­dzaj, cza­sa­mi także jako płeć psy­cho­lo­gicz­na lub psy­chicz­na) – ze­spół za­cho­wań, norm i war­to­ści przy­pi­sa­nych przez kul­tu­rę do każ­dej z płci. Jest to suma cech oso­bo­wo­ści, ste­re­o­ty­pów i ról płcio­wych, ro­zu­mia­nych w danym spo­łe­czeń­stwie jako ko­bie­ce lub mę­skie, przyj­mo­wa­nych przez ko­bie­ty i męż­czyzn w za­kre­sie danej kul­tu­ry w dro­dze so­cja­li­za­cji, nie­wy­ni­ka­ją­cych bez­poś­red­nio z bio­lo­gicz­nych róż­nic w bu­do­wie ciała mię­dzy płcia­mi, czyli dy­mor­fiz­mu płcio­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gendera

[czy­taj: dżen­der]
1. spo­łecz­na i kul­tu­ro­wa toż­sa­mość płci czło­wie­ka;
2. nurt w re­flek­sji hu­ma­ni­stycz­nej opar­ty na prze­ko­na­niu, że toż­sa­mość płci czło­wie­ka jest uksz­tał­to­wa­na spo­łecz­nie i kul­tu­ro­wo; gen­de­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Genderowiec

po­gard­li­wie: czło­nek lub zwo­len­nik spo­łecz­no­ści LGBTQ+


Źródła:

SJP.pl

Genderowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gen­de­ro­we; cecha tych, któ­rzy są gen­de­ro­wi


Źródła:

Wiktionary

Genderowy

→ gen­der [czy­taj: dżen­de­ro­wy]


Źródła:

SJP.pl

Genderqueer

[czy­taj: dżen­der­kłir] ogół toż­sa­mo­ści płcio­wych, które wy­kra­cza­ją poza po­dział na męż­czyz­nę i ko­bie­tę; nie­bi­nar­ność


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nie bę­dą­cy ani ko­bie­tą, ani męż­czyz­ną, wy­kra­cza­ją­cy ze swoją płcią poza to roz­róż­nie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genderqueerowy

[czy­taj: dżen­der­kłi­ro­wy] śro­do­wi­sko­wo: taki, któ­re­go toż­sa­mość płcio­wa wy­kra­cza poza po­dział na męż­czyz­nę i ko­bie­tę; nie­bi­nar­ny


Źródła:

SJP.pl

Genderysta

[czy­taj: dżen­ge­ry­sta] ba­dacz spo­łecz­nej i kul­tu­ro­wej toż­sa­mo­ści płci czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Genderystka

[czy­taj: dżen­ge­ryst­ka] ba­dacz­ka spo­łecz­nej i kul­tu­ro­wej toż­sa­mo­ści płci czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Genderyzm

nurt w re­flek­sji hu­ma­ni­stycz­nej opar­ty na prze­ko­na­niu, że toż­sa­mość płci czło­wie­ka jest uksz­tał­to­wa­na spo­łecz­nie i kul­tu­ro­wo; gen­der


Źródła:

SJP.pl

Genealog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­ne­a­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. hi­sto­ryk ba­da­ją­cy dzie­je rodów z uwz­ględ­nie­niem ko­li­ga­cji

 (1.2) ama­tor gro­ma­dzą­cy in­for­ma­cje o ge­ne­a­lo­gii ro­dzin­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genealogia

1. hi­sto­ria rodu, pi­sa­na albo za­cho­wa­na w tra­dy­cji ust­nej; ro­do­wód;
2. nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii o sto­sun­kach po­kre­wień­stwa mię­dzy ludź­mi oraz okre­śla­ją­ca daty na­ro­dzin, ślu­bów i zgo­nów;
3. hi­sto­ria lub po­cho­dze­nie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ge­ne­za rodu uwz­ględ­nia­ją­ca na­stęp­stwo po­ko­leń i ko­li­ga­cje

 (1.2) hist. nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii zaj­mu­ją­ca się dzie­ja­mi rodów

 (1.3) po­cho­dze­nie cze­goś


Ge­ne­a­lo­gia (z gr. γενεά, "genos" – „ród” oraz λόγος, "logos" – „słowo”, „wie­dza”) – jedna z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem więzi ro­dzin­nych mię­dzy ludź­mi na bazie za­cho­dzą­ce­go mię­dzy nimi po­kre­wień­stwa i po­wi­no­wact­wa. W szcze­gól­no­ści przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia ge­ne­a­lo­gii są wy­bra­ne ro­dzi­ny i rody, ich po­cho­dze­nie, hi­sto­ria oraz wza­jem­ne re­la­cje ro­dzin­ne i losy po­szcze­gól­nych człon­ków ro­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genealogicznie

→ ge­ne­a­lo­gicz­ny


Patrz:genealogiczny

Źródła:

SJP.pl

Genealogiczny

→ ge­ne­a­lo­gia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ge­ne­a­lo­gią


Patrz:genealogia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genealogista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ge­ne­a­log


Źródła:

Wiktionary

Genealożka

→ ge­ne­a­log


Patrz:genealog

Źródła:

SJP.pl

Genek

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Ge­niek, Genio, Gie­nio


Źródła:

SJP.pl

Gener.

skrót od: ge­ne­ral­ny; gen.


Źródła:

SJP.pl

Generacja

1. ogół ludzi, zwie­rząt lub ro­ślin ży­ją­cych w tym samym okre­sie i bę­dą­cych w po­dob­nym wieku; po­ko­le­nie;
2. grupa urzą­dzeń tech­nicz­nych lub pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych skon­stru­o­wa­nych we­dług tech­no­lo­gii z pew­ne­go etapu roz­wo­ju;
3. wy­wo­ły­wa­nie ja­kie­goś zja­wi­ska fi­zycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół osob­ni­ków ży­ją­cych w tym samym cza­sie, bę­dą­cych mniej wię­cej w tym samym wieku

 (1.2) techn. grupa urzą­dzeń kon­stru­o­wa­nych na okre­ślo­nym szcze­blu roz­wo­ju tech­no­lo­gii

 (1.3) fiz. elektr. wyt­wa­rza­nie na­pię­cia prądu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generacyjny

przy­miot­nik od: ge­ne­ra­cja


Źródła:

SJP.pl

Generalia

1. spra­wy ogól­ne, za­sad­ni­cze;
2. kosz­ty ogól­ne ja­kichś robót, ma­szyn, pro­duk­cji itp.;
3. dzie­ła ogól­ne w kla­sy­fi­ka­cji bi­blio­tecz­nej;
4. akta do­ty­czą­ce ogól­nych spraw zwią­za­nych z ja­kimś pro­ce­sem lub osobą;
5. prze­sta­rza­le: dane, na które skła­da­ją się imię, naz­wi­sko i data uro­dze­nia; per­so­na­lia


Źródła:

SJP.pl

Generalicja

ogół lub kor­pus naj­wyż­szych ofi­ce­rów armii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. kor­pus ge­ne­ra­łów

 (1.2) książk. ogół ge­ne­ra­łów z ja­kie­goś śro­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generalisko

zgru­bie­nie od: ge­ne­rał; po­u­fa­le o ge­ne­ra­le


Źródła:

SJP.pl

Generalissimus

[czy­taj: generaLISs-imus] naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy na­czel­ne­go wodza w niek­tó­rych ar­miach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. na­czel­ny wódz w niek­tó­rych ar­miach;


Ge­ne­ra­lis­si­mus (łac. „naj­głów­niej­szy, naj­bar­dziej na­drzęd­ny”; sto­pień naj­wyż­szy od ge­ne­ra­lis, „ogól­ny, głów­ny”) – sto­pień na­da­wa­ny w niek­tó­rych pań­stwach ge­ne­ra­ło­wi lub mar­szał­ko­wi peł­nią­ce­mu obo­wiąz­ki na­czel­ne­go wodza, zwła­szcza na czas wojny, zwią­za­ny z sze­ro­ki­mi peł­no­moc­nict­wa­mi. Na­da­wa­ny też do­wo­dzą­cym ar­mia­mi so­jusz­ni­czy­mi, a także w wielu wy­pad­kach w przesz­ło­ści oso­bom z ro­dzin kró­lew­skich i dzia­ła­czom pań­stwo­wym jako sto­pień ho­no­ro­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Generalista

1. osoba ma­ją­ca wie­dzę lub zdol­no­ści w wielu dzie­dzi­nach;
2. po­tocz­nie: le­karz ogól­ny


Źródła:

SJP.pl

Generalizacja

książ­ko­wo: po­sze­rze­nie pew­ne­go twier­dze­nia, prawa, za­sa­dy itp. na więk­szy za­kres zja­wisk; uo­gól­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­sze­rze­nie da­ne­go twier­dze­nia, za­sa­dy czy wnio­sku wys­nu­te­go na pod­sta­wie po­je­dyn­czych lub po­wierz­chow­nych fak­tów na więk­szy za­kres zja­wisk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Generalizacyjny

→ ge­ne­ra­li­za­cja


Patrz:generalizacja

Źródła:

SJP.pl

Generalizator

kwan­ty­fi­ka­tor w lo­gi­ce, przeksz­tał­ca funk­cję zda­nio­wą w zda­nie ogól­ne


Źródła:

SJP.pl

Generalizować

uo­gól­niać, po­mi­jać mniej ważne szcze­gó­ły by naj­waż­niej­sze były bar­dziej wi­docz­ne


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uo­gól­niać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generalizująco

w spo­sób roz­sze­rza­ją­cy pewne twier­dze­nie, prawo itp. na więk­szy za­kres zja­wisk


Źródła:

SJP.pl

Generalka

po­tocz­nie:
1. w za­wo­dach spor­to­wych: kla­sy­fi­ka­cja ge­ne­ral­na;
2. strajk ge­ne­ral­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. coś, co jest okre­śla­ne jako „ge­ne­ral­ne”


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generalnie

przy­słó­wek

 (1.1) na ogół, po­wszech­nie

 (1.2) zaz­wy­czaj, naj­czę­ściej

 (1.3) przest. ogól­nie, z grub­sza


Źródła:

Wiktionary

Generalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ge­ne­ral­nie


Źródła:

SJP.pl

Generalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ge­ne­ral­ne


Źródła:

Wiktionary

Generalny

1. do­ty­czą­cy ogółu, po­wszech­ny;
2. za­sad­ni­czy, głów­ny, pod­sta­wo­wy, na­czel­ny;
3. daw­niej: stany ge­ne­ral­ne - przed­sta­wi­ciel­stwo na­ro­du w prze­dre­wo­lu­cyj­nej Fran­cji


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który od­no­si się do cze­goś ogól­ne­go, po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­ce­go

 (1.2) taki, który od­no­si się do cze­goś za­sad­ni­cze­go, na­czel­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­ne­ra­łem, do­ty­czą­cy ge­ne­ra­ła

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) taki, który na­le­ży do ge­ne­ra­ła, bę­dą­cy jego włas­no­ścią


Źródła:

Wiktionary

Generator

urzą­dze­nie lub ma­szy­na do wyt­wa­rza­nia okre­ślo­ne­go ro­dza­ju ener­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. prąd­ni­ca, szcze­gól­nie o dużej mocy;

 (1.2) urzą­dze­nie, które coś wyt­wa­rza (ge­ne­ru­je)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Generatorowy

przy­miot­nik od: ge­ne­ra­tor


Źródła:

SJP.pl

Generatywistka

→ ge­ne­ra­ty­wi­sta


Patrz:generatywista

Źródła:

SJP.pl

Generatywistyczny

przy­miot­nik od: ge­ne­ra­ty­wizm


Źródła:

SJP.pl

Generatywizm

te­o­ria ję­zy­ka trak­tu­ją­ca język jako nie­skoń­czo­ny zbiór zdań, który można ści­śle opi­sać za po­mo­cą for­mal­nych reguł gra­ma­ty­ki


Źródła:

SJP.pl

Generatywny

1. zdol­ny do ge­ne­ro­wa­nia cze­goś;
2. zwią­za­ny z rozm­na­ża­niem płcio­wym; roz­rod­czy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. bot. zwią­za­ny z roz­ro­dem

 (1.2) jęz. gram. zwią­za­ny z ge­ne­ra­ty­wiz­mem

 (1.3) in­form. zwią­za­ny z ge­ne­ro­wa­niem (np. obra­zu, tek­stu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generał

1. naj­wyż­szy ofi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy; osoba no­szą­ca ten sto­pień;
2. naj­wyż­szy zwierzch­nik w niek­tó­rych za­ko­nach ka­to­lic­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. wy­so­ki sto­pień ofi­cer­ski wojsk lą­do­wych i po­wietrz­nych;

 (1.2) rel. głów­ny prze­ło­żo­ny w niek­tó­rych za­ko­nach ka­to­lic­kich;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) środ. harc. pio­no­wo wbity palik pod­trzy­mu­ją­cy stos ogni­ska

 (2.2) środ. w grze w kości: układ po­le­ga­ją­cy na wy­rzu­ce­niu pię­ciu jed­na­ko­wych kości

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) daw. pot. ban­knot o no­mi­na­le 50 zło­tych z wi­ze­run­kiem Ka­ro­la Świer­czew­skie­go


Ge­ne­rał – wy­so­ki sto­pień woj­sko­wy, a także grupa stop­ni ge­ne­ral­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Generał-Gubernator

w daw­nej Rosji: za­rząd­ca pro­win­cji pod­le­ga­ją­cy bez­poś­red­nio ca­ro­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. ad­mi­ni­stra­tor pro­win­cji w car­skiej Rosji


Ge­ne­rał-gu­ber­na­tor – w Im­pe­rium Ro­syj­skim w la­tach 1775–1917 ad­mi­ni­stra­tor pro­win­cji (ge­ne­rał-gu­ber­na­tor­stwa), bez­poś­red­nio pod­le­gły ca­ro­wi.

Po ko­lej­nych re­for­mach ad­mi­ni­stra­cyj­nych z 40 ge­ne­ra­łów gu­ber­na­to­rów (1782) po­zo­sta­ło w 2. po­ło­wie XIX w. 7 (mo­skiew­ski, war­szaw­ski, ki­jow­ski, tur­kie­stań­ski, ste­po­wy, ir­kuc­ki, na­da­mur­ski).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Generałbas

1. w ba­ro­ko­wych ut­wo­rach in­stru­men­tal­nych lub in­stru­men­tal­no-wo­kal­nych: naj­niż­szy ba­so­wy głos; basso con­ti­nuo;
2. dawny spo­sób no­to­wa­nia toku har­mo­nicz­ne­go kom­po­zy­cji za po­mo­cą głosu ba­so­we­go i umie­szcza­nych nad nim umow­nych cyfr, oz­na­cza­ją­cych różne akor­dy; bas akor­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Generałostwo

ge­ne­rał z żoną


Źródła:

SJP.pl

Generałowa

żona ge­ne­ra­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona ge­ne­ra­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generałowy

→ ge­ne­rał (daw­niej); ge­ne­ral­ski


Źródła:

SJP.pl

Generałówna

daw­niej: córka ge­ne­ra­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka ge­ne­ra­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ge­ne­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Generować

two­rzyć; wyt­wa­rzać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ge­ne­ro­wać)

 (1.1) być miej­scem wyt­wa­rza­nia, przy­czy­ną cze­goś

 (1.2) fiz. wyt­wa­rzać pe­wien no­śnik ener­gii albo przeksz­tał­cać jakąś po­stać ener­gii w inną

 (1.3) techn. wyt­wa­rzać pewne wiel­ko­ści fi­zycz­ne lub ma­te­ma­tycz­ne

 (1.4) jęz. two­rzyć nie­skoń­czo­ny zbiór zdań za po­mo­cą skoń­czo­nej licz­by zasad gra­ma­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generyczność

→ ge­ne­rycz­ny


Patrz:generyczny

Źródła:

SJP.pl

Generyczny

1. lek ge­ne­rycz­ny - od­po­wied­nik leku ory­gi­nal­ne­go o ta­kiej samej sub­stan­cji czyn­nej i iden­tycz­nym dzia­ła­niu; ge­ne­ryk, za­mien­nik, lek odt­wór­czy;
2. w in­for­ma­ty­ce: moż­li­wy do uży­cia w sze­ro­kim polu za­sto­so­wań, ak­cep­tu­ją­cy różne typy ar­gu­men­tów, przet­wa­rza­nych da­nych itp.;
3. daw­niej: wła­ści­wy ca­łe­mu ro­dza­jo­wi, ga­tun­ko­wi; ro­dza­jo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. wła­ści­wy ro­dza­jo­wi lub ty­po­wi rze­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Generyk

od­po­wied­nik leku ory­gi­nal­ne­go o ta­kiej samej sub­stan­cji czyn­nej i iden­tycz­nym dzia­ła­niu; za­mien­nik, lek odt­wór­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. pot. lek ge­ne­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genesis

1. [czy­taj: genez-is] pier­wsza księ­ga bi­blij­ne­go Pię­ciok­się­gu; Księ­ga Ro­dza­ju;
2. [czy­taj: dże­nes-is] bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 1967 r.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. Księ­ga Ro­dza­ju


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genet

[czy­taj: żöNE albo żeNE] naz­wi­sko, m.in. Jean Genet (1910-1986) - pi­sarz fran­cu­ski


Genet, osob­nik ge­ne­tycz­ny, sek­set – po­je­dyn­cza ro­śli­na pow­sta­ła z jed­nej zy­go­ty.

Ge­ne­tem może być osob­nik wy­raź­nie odręb­ny od in­nych, naj­czę­ściej jed­nak po­ję­cie to sto­so­wa­ne jest wobec osob­ni­ków roz­prze­strze­nia­ją­cych się we­ge­ta­tyw­nie (klo­nal­nie) i two­rzą­cych ko­lej­ne mo­du­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Genet.

skrót od: ge­ne­ty­ka, ge­ne­tycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Genetivus

ge­ne­tyw, ge­ne­ti­wus, do­peł­niacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. drugi przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: kogo? czego?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje przy­daw­ki, do­peł­nie­nia, oko­licz­ni­ka czasu oraz orzecz­ni­ka;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka;
3. przy­pa­dek wy­stę­pu­ją­cy m.in. w ję­zy­ku ła­ciń­skim, bę­dą­cy przy­bli­żo­nym od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go do­peł­nia­cza


Źródła:

SJP.pl

Genetiwus

ge­ne­ti­vus, ge­ne­tyw, do­peł­niacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. drugi przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: kogo? czego?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje przy­daw­ki, do­peł­nie­nia, oko­licz­ni­ka czasu oraz orzecz­ni­ka;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka;
3. przy­pa­dek wy­stę­pu­ją­cy m.in. w ję­zy­ku ła­ciń­skim, bę­dą­cy przy­bli­żo­nym od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go do­peł­nia­cza


Źródła:

SJP.pl

Genetliakon

wiersz uro­dzi­no­wy w po­ez­ji an­tycz­nej, pi­sa­ny pię­knym, kunsz­tow­nym stylu


Źródła:

SJP.pl

Genetta

zwie­rzę fu­ter­ko­we z ro­dzi­ny łasz; że­ne­ta


Źródła:

SJP.pl

Genetyczka

spe­cja­list­ka w za­kre­sie ge­ne­ty­ki


Źródła:

SJP.pl

Genetycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ge­ne­ty­ki / genów


Źródła:

Wiktionary

Genetyczny

1. do­ty­czą­cy dzie­dzi­cze­nia cech przez po­tom­stwo; uwa­run­ko­wa­ny dzie­dzicz­nie;
2. zwią­za­ny z po­cho­dze­niem, ge­ne­zą cze­goś


przy­miot­nik

 (1.1) biol. do­ty­czą­cy ge­ne­ty­ki, zwią­za­ny z ge­ne­ty­ką

 (1.2) książk. do­ty­czą­cy po­cho­dze­nia, ge­ne­zy cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genetyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­ne­ty­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. biol. med. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­ne­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genetyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzie­dzicz­no­ści i zmien­no­ści or­ga­niz­mów ży­wych; bio­ge­ne­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi nad dzie­dzicz­no­ścią;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: ge­ne­tyk


Ge­ne­ty­ka (od sta­ro­grec­kie­go: γένεσις "ge­ne­sis" – „po­cho­dze­nie”) – nauka o dzie­dzicz­no­ści i zmien­no­ści or­ga­niz­mów, które są opar­te na in­for­ma­cji za­war­tej w pod­sta­wo­wych jed­nost­kach dzie­dzicz­no­ści – ge­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genetyw

ge­ne­ti­vus, ge­ne­ti­wus, do­peł­niacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. drugi przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: kogo? czego?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje przy­daw­ki, do­peł­nie­nia, oko­licz­ni­ka czasu oraz orzecz­ni­ka;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka;
3. przy­pa­dek wy­stę­pu­ją­cy m.in. w ję­zy­ku ła­ciń­skim, bę­dą­cy przy­bli­żo­nym od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go do­peł­nia­cza


Źródła:

SJP.pl

Genetyzm

ge­ne­tycz­ne wy­ja­śnie­nie zja­wisk spo­łecz­no-hi­sto­rycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Genever

[czy­taj: je­ne­ver lub ge­ne­ver] ho­len­der­ska ja­łow­ców­ka


Źródła:

SJP.pl

Genewa

1. mia­sto w Szwaj­ca­rii;
2. kan­ton w Szwaj­ca­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Szwaj­ca­rii;

 (1.2) adm. geogr. kan­ton w Szwaj­ca­rii;


Ge­ne­wa ( Genève; Genf; gsw. Gämf, Gänf; frp. Ge­ne­va; Gi­nev­ra; rm. Ge­nev­ra) – mia­sto w Szwaj­ca­rii, dru­gie pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na kan­to­nu Ge­ne­wa. 18,6% miesz­kań­ców mia­sta sta­no­wią mi­lio­ne­rzy (2018). Po Zu­ry­chu jest naj­waż­niej­szym cen­trum fi­nan­so­wym kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genewczyk

miesz­ka­niec Ge­ne­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ge­ne­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ge­ne­wy


Źródła:

Wiktionary

Genewka

miesz­kan­ka Ge­ne­wy


Źródła:

SJP.pl

Genewski

zwią­za­ny z Ge­ne­wą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ge­ne­wy, zwią­za­ny z Ge­ne­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geneza

po­cho­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół czyn­ni­ków pro­wa­dzą­cych do pow­sta­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genezaret

je­zio­ro w Iz­ra­e­lu i Syrii; Je­zio­ro Ty­be­riadz­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Je­zio­ro Ty­be­riadz­kie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genezyjny

dawny przy­miot­nik od: ge­ne­za


Źródła:

SJP.pl

Genezyjski

do­ty­czą­cy spo­so­bu pow­sta­nia świa­ta i czło­wie­ka, opi­sa­ne­go w księ­gach re­li­gij­nych lub prze­ka­zy­wa­ne­go w mi­tach


Źródła:

SJP.pl

Genia

zdrob­nie­nie od: Ge­no­we­fa, Eu­ge­nia (imio­na żeń­skie); Gie­nia, Gień­ka


Źródła:

SJP.pl

Genialnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ge­nial­ny; z niez­wy­kłą in­te­li­gen­cją lub ta­len­tem

 (1.2) pot. w spo­sób zna­ko­mi­ty


Źródła:

Wiktionary

Genialniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ge­nial­nie


Źródła:

SJP.pl

Genialniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ge­nial­ny


Źródła:

SJP.pl

Genialność

→ ge­nial­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ge­nial­ne


Patrz:genialny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genialny

1. wy­jąt­ko­wo uta­len­to­wa­ny;
2. świet­ny, do­sko­na­ły


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­bit­nie uzdol­nio­ny

 (1.2) zna­ko­mi­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geniczesk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na po­łud­niu Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie cher­soń­skim, na brze­gu Morza Azow­skie­go;


Ge­ni­czesk (ukr. Генічеськ, "He­ni­cześk", Геническ, "Gie­ni­czesk") – mia­sto na po­łud­niu Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie cher­soń­skim, na brze­gu Morza Azow­skie­go. 21,6 tys. miesz­kań­ców. Od lu­te­go 2022 pod oku­pa­cją ro­syj­ską, od 12 li­sto­pa­da tego roku ad­mi­ni­stra­cyj­na sto­li­ca ro­syj­ska oku­po­wa­nej czę­ści ob­wo­du cher­soń­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Genie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms., W. lp. od: gen


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Geniek

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Genek, Genio, Gie­nio


Źródła:

SJP.pl

Genina

ni­sko­cu­kro­wy skład­nik gli­ko­zy­dów, agli­kon


Źródła:

SJP.pl

Genio

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Ge­niek, Genek, Gie­nio


Źródła:

SJP.pl

Geniowie

Genio z mał­żon­ką


Źródła:

SJP.pl

Genisteina

zwią­zek che­micz­ny z grupy fla­wo­no­i­dów, ła­go­dzą­cy ob­ja­wy me­no­pa­u­zy


Ge­ni­ste­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fla­wo­no­i­dów (do­kład­niej izo­fla­wo­nów). Wy­stę­pu­je w ro­śli­nach z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, w tym w ziar­nie soi ("Soiae semen"). W ro­śli­nach wy­stę­pu­je w po­sta­ci wol­nej (jako agli­kon) lub zwią­za­na gli­ko­zy­do­wo (ge­ni­sty­na).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Genitalia

zew­nętrz­ne na­rzą­dy płcio­we


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) anat. na­rzą­dy płcio­we, na­rzą­dy roz­rod­cze;


Ge­ni­ta­lia – ogól­ny ter­min bio­lo­gicz­ny od­no­szą­cy się do mę­skich lub żeń­skich na­rzą­dów płcio­wych i zwią­za­nych z nimi struk­tur ana­to­micz­nych.

W sze­ro­kim sen­sie mówi się o ge­ni­ta­liach wew­nętrz­nych i zew­nętrz­nych, jed­nak u owa­dów zwy­kle od­no­si się tylko do zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genitalny

do­ty­czą­cy zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­ni­ta­lia­mi, do­ty­czą­cy ge­ni­ta­liów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geniusz

1. osoba wy­bit­nie in­te­li­gent­na, uzdol­nio­na, zdol­na osią­gać nadz­wy­czaj­nie wy­so­kie efek­ty w swo­jej dzia­łal­no­ści; fe­no­men, wir­tu­oz, zna­ko­mi­tość;
2. w mi­to­lo­gii: duch prze­sta­wia­ny jako us­krzyd­lo­na po­stać ludz­ka, która spra­wu­je kon­tro­lę nad losem czło­wie­ka od chwi­li uro­dze­nia; duch opie­kuń­czy, dobry duch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­bit­na, o nie­prze­cięt­nych zdol­no­ściach

 (1.2) mi­trzym. liter. duch spra­wu­ją­cy pie­czę nad czło­wie­kiem, spo­łecz­no­ścią lub miej­scem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) czy­jeś nie­prze­cięt­ne zdol­no­ści, umie­jęt­no­ści, czyjś wy­bit­ny ta­lent

 (2.2) pot. po­nad­prze­cięt­ność, wy­bit­ność cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geniuszka

→ ge­niusz


Patrz:geniusz

Źródła:

SJP.pl

Geniuś

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Geniza

ar­chi­wum w sy­na­go­dze


Ge­ni­za (hebr. גניזה, "scho­wek") – w ju­da­iz­mie spe­cjal­ne po­mie­szcze­nie, scho­wek, ro­dzaj skład­ni­cy, w któ­rym umie­szcza się zni­szczo­ne, nie­u­ży­wa­ne bądź wy­co­fa­ne z obie­gu świę­te księ­gi. Ko­niecz­ność ist­nie­nia ta­kiej skład­ni­cy wy­ni­ka z ogrom­ne­go sza­cun­ku, któ­rym Żydzi ota­cza­ją tek­sty świę­te tj. Ta­nach, księ­gi li­tur­gicz­ne i mod­li­tew­ni­ki, ze wzglę­du na obec­ność w nich imie­nia Boga.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Genkowie

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Ge­niek, Genio, Gie­nio


Źródła:

SJP.pl

Genocide

[czy­taj: DŻEnosajd] dzia­ła­nie ma­ją­ce za za­da­nie zni­szcze­nie danej grupy re­li­gij­nej, et­nicz­nej lub ra­so­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lu­do­bój­stwo


Ge­no­ci­de – trze­ci album pol­skiej grupy de­ath­me­ta­lo­wej Yat­te­ring. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 25 marca 2003 roku na­kła­dem Cand­le­light Re­cords. Na­gra­nia zo­sta­ły za­re­je­stro­wa­ne w 2002 roku w gdań­skim Red Stu­dio we współ­pra­cy z pro­du­cen­tem mu­zycz­nym Pio­trem Łu­ka­szew­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genocyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. nauk. dzia­ła­nia po­le­ga­ją­ce na ce­lo­wym wy­ni­szcza­niu ca­łych na­ro­dów lub ich czę­ści (grup et­nicz­nych / re­li­gij­nych / ra­so­wych) po­przez za­bój­stwa jak i two­rze­nie wa­run­ków życia obli­czo­nych na fi­zycz­ne wy­ni­szcze­nie


Źródła:

Wiktionary

Genodieta

śro­do­wi­sko­wo: dieta opar­ta na ana­li­zie in­for­ma­cji za­pi­sa­nych w DNA


Źródła:

SJP.pl

Genofor

u or­ga­niz­mów pro­ka­rio­tycz­nych ma­te­riał ge­ne­tycz­ny w po­sta­ci zwi­nię­tej nici kwasu nu­kle­i­no­we­go (RNA lub DNA), znaj­du­ją­cy się w cy­to­plaz­mie ko­mór­ko­wej; chro­mo­som bak­te­ryj­ny


Źródła:

SJP.pl

Genogram

sche­mat prze­ka­zów trans­ge­ne­ra­cyj­nych w ro­dzi­nie, po­dob­ny do drze­wa ge­ne­a­lo­gicz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra­ficz­ny sche­mat re­la­cji mię­dzy krew­ny­mi w ro­dzi­nie, po­dob­ny do drze­wa ge­ne­a­lo­gicz­ne­go;


Ge­no­gram – gra­ficz­ny sche­mat prze­ka­zów trans­ge­ne­ra­cyj­nych w ro­dzi­nie, po­dob­ny do drze­wa ge­ne­a­lo­gicz­ne­go. Ilu­stru­je związ­ki i re­la­cje mię­dzy krew­ny­mi oraz ważne daty z życia człon­ków ro­dzi­ny. In­for­mu­je też o wizji życia ro­dzin­ne­go jakie dana osoba otrzy­ma­ła od swo­jej ro­dzi­ny, wska­zu­jąc praw­do­po­dob­ne przy­czy­ny jej ak­tu­al­nej sy­tu­a­cji ży­cio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genolog

ba­dacz ro­dza­jów, ga­tun­ków i od­mian li­te­rac­kich w po­wią­za­niu ze zja­wi­ska­mi hi­sto­rycz­no-li­te­rac­ki­mi


Źródła:

SJP.pl

Genologia

Ge­no­lo­gia (z gr. "génos" – po­cho­dze­nie, ga­tu­nek i "logia" – zbiór, "lógos" – myśl) – dział po­e­ty­ki ba­da­ją­cy ro­dza­je li­te­rac­kie, ga­tun­ki li­te­rac­kie, ich od­mia­ny i przeksz­tał­ce­nia. Bada ich cechy struk­tu­ral­ne, rolę w ko­mu­ni­ka­cji li­te­rac­kiej, ewo­lu­cję w toku pro­ce­su hi­sto­rycz­no­li­te­rac­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Genom

kom­plet­ny ze­spół czyn­ni­ków dzie­dzi­cze­nia za­war­ty w zre­du­ko­wa­nej licz­bie chro­mo­so­mów osob­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ma­te­riał ge­ne­tycz­ny za­war­ty w pod­sta­wo­wym (ha­plo­i­dal­nym) ze­spo­le chro­mo­so­mów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. plu­ral|gen.


Zo­bacz też: ge­no­typ.

Genom (nazwa z po­łą­cze­nia słów gen i chro­mo­som) – kom­plet­na in­for­ma­cja ge­ne­tycz­na ży­we­go or­ga­niz­mu lub wi­ru­sa. W przy­pad­ku or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych ter­min ten od­no­si się zwy­kle do ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go za­war­te­go w pod­sta­wo­wym, po­je­dyn­czym (ha­plo­i­dal­nym) ze­spo­le chro­mo­so­mów. W przy­pad­ku or­ga­niz­mów pro­ka­rio­tycz­nych od­no­si się on do za­war­te­go w nich po­je­dyn­cze­go chro­mo­so­mu, a w przy­pad­ku wi­ru­sów – do ich czą­stecz­ki ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genomiczny

→ ge­no­mi­ka


Patrz:genomika

Źródła:

SJP.pl

Genomika

gałąź nauki ści­śle po­wią­za­na z bio­in­for­ma­ty­ką, zaj­mu­ją­ca się ana­li­zą ge­no­mu or­ga­niz­mów


Ge­no­mi­ka – dzie­dzi­na bio­lo­gii mo­le­ku­lar­nej i bio­lo­gii te­o­re­tycz­nej (po­krew­na ge­ne­ty­ce i ści­śle zwią­za­na z bio­in­for­ma­ty­ką), zaj­mu­ją­ca się ana­li­zą ge­no­mu or­ga­niz­mów. Głów­nym celem ge­no­mi­ki jest poz­na­nie sek­wen­cji ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go oraz ma­po­wa­nie ge­no­mu, ale rów­nież okre­śle­nie wszel­kich za­leż­no­ści i in­te­rak­cji wew­nątrz ge­no­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Genomodyfikowany

taki, któ­re­go genom zo­stał zmie­nio­ny za po­mo­cą in­ży­nie­rii ge­ne­tycz­nej; zmo­dy­fi­ko­wa­ny ge­ne­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Genomowy

→ genom


Patrz:genom

Źródła:

SJP.pl

Genoterapia

le­cze­nie po­le­ga­ją­ce na wpro­wa­dze­niu kwa­sów nu­kle­i­no­wych do ko­mó­rek; te­ra­pia ge­no­wa


Źródła:

SJP.pl

Genotoksyczność

cecha cze­goś, co po­wo­du­je usz­ko­dze­nie genów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bez­poś­red­nia re­ak­cja ra­kot­wór­czych związ­ków che­micz­nych z kwa­sem de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­wym (DNA);


Ge­no­tok­sycz­ność – bez­poś­red­nia re­ak­cja ra­kot­wór­czych związ­ków che­micz­nych z kwa­sem de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­wym (DNA). Dzia­ła­nie dzie­li się na bez­poś­red­nie lub poś­red­nie na­stę­pu­ją­ce do­pie­ro po ak­ty­wa­cji (tzw. pro­kan­ce­ro­ge­ny).

Ge­no­tok­sy­czość skut­ku­je aber­ra­cja­mi chro­mo­so­mo­wy­mi (usz­ko­dze­nia ge­ne­tycz­ne), ad­duk­ta­mi DNA u osób ek­spo­no­wa­nych na kan­ce­ro­ge­ny. Niek­tó­re związ­ki ge­no­tok­sycz­ne mogą po­sia­dać dawki pro­go­we, na co wska­zu­ją naj­no­wsze dane.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genotoksyczny

po­wo­du­ją­cy usz­ko­dze­nie genów


Źródła:

SJP.pl

Genotyp

kom­plet­ny zapis ge­ne­tycz­ny


Ge­no­typ (gr. "γένος" - ród, po­cho­dze­nie + "τύπος" - od­bi­cie) – ze­spół genów da­ne­go osob­ni­ka wa­run­ku­ją­cych jego wła­ści­wo­ści dzie­dzicz­ne. Po­ję­cie ge­no­ty­pu od­no­si się cza­sem także do genów wi­ru­sa. Jest to spa­ro­wa­ny układ al­le­li (czę­sto myli się go z ge­no­mem, czyli skła­dem ge­ne­tycz­nym pod­sta­wo­we­go (mo­no­plo­i­dal­ne­go) ze­sta­wu chro­mo­so­mów). Można go wy­ra­zić sym­bo­licz­nie za po­mo­cą oz­na­czeń "aa", "AA" lub "Aa", gdzie "aa" i "AA" oz­na­cza­ją ho­mo­zy­go­tę pod wzglę­dem tego genu, a "Aa" oz­na­cza he­te­ro­zy­go­tę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Genotypowanie

okre­śla­nie ge­no­ty­pu or­ga­niz­mu lub osoby


Ge­no­ty­po­wa­nie oz­na­cza okre­śla­nie lub spraw­dza­nie za po­mo­cą tech­nik mo­le­ku­lar­nych (np. sek­wen­cjo­no­wa­nia) sek­wen­cji nu­kle­o­ty­do­wej okre­ślo­nych re­jo­nów DNA (genów lub ich frag­men­tów), lub zmian w tych re­jo­nach (mu­ta­cji, po­li­mor­fiz­mów) mię­dzy in­ny­mi celem iden­ty­fi­ko­wa­nia po­szcze­gól­nych ge­no­ty­pów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Genotypowy

przy­miot­nik od: ge­no­typ


Źródła:

SJP.pl

Genowefa

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genowefiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­no­we­fy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Genowy

zwią­za­ny z genem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. med. zwią­za­ny z genem, ge­na­mi, do­ty­czą­cy genów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genr

[czy­taj: żąr lub żanr] rzad­ko: genre, żanr;
1. styl gry, twór­czo­ści cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­ty­sty;
2. ga­tu­nek twór­czo­ści li­te­rac­kiej, mu­zycz­nej lub pla­stycz­nej o spe­cy­ficz­nych ce­chach;
3. rzeź­ba lub ma­lar­stwo ro­dza­jo­we przed­sta­wia­ją­ce sceny z życia co­dzien­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Genre

[czy­taj: żąr lub żanr] żanr;
1. styl gry, twór­czo­ści cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­ty­sty;
2. ga­tu­nek twór­czo­ści li­te­rac­kiej, mu­zycz­nej lub pla­stycz­nej o spe­cy­ficz­nych ce­chach;
3. rzeź­ba lub ma­lar­stwo ro­dza­jo­we przed­sta­wia­ją­ce sceny z życia co­dzien­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Gensek

se­kre­tarz ge­ne­ral­ny w par­tii ko­mu­ni­stycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. pier­wszy se­kre­tarz par­tii ko­mu­ni­stycz­nej (zwy­kle o se­kre­ta­rzu ge­ne­ral­nym w ZSRR)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gentamycyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­ty­bio­tyk ami­no­gli­ko­zy­do­wy za­bi­ja­ją­cy bak­te­rie tle­no­we, wyt­wa­rza­ny przez pro­mie­niow­ce;


Gen­ta­my­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk ami­no­gli­ko­zy­do­wy o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym, wy­ka­zu­ją­cy dzia­łal­ność je­dy­nie wobec bak­te­rii tle­no­wych, zwła­szcza pa­łe­czek Gram-ujem­nych. Pro­dukt pro­mie­niow­ców z ro­dza­ju ".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Genteks

mię­dzy­na­ro­do­wa usłu­ga te­le­gra­ficz­na dzia­ła­ją­ca w opar­ciu o sieć da­le­ko­pi­so­wą; gen­tex


Źródła:

SJP.pl

Gentiana

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych; gen­cja­na, go­rycz­ka


Źródła:

SJP.pl

Gentil

w ło­wiect­wie: sokół zło­wio­ny w mie­sią­cach let­nich


Gen­til – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Rio Gran­de do Sul. Znaj­du­je się w me­zo­re­gio­nie No­ro­e­ste Rio-Gran­den­se i mi­kro­re­gio­nie Passo Fundo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gentilhomme

[czy­taj: żętiJOM] z fran­cu­skie­go:
1. daw­niej: męż­czyz­na do­brze uro­dzo­ny; szlach­cic, ary­sto­kra­ta;
2. męż­czyz­na do­brze wy­cho­wa­ny, uprzej­my, kur­tu­a­zyj­ny; dżen­tel­men


Źródła:

SJP.pl

Gentilmente

[czy­taj: dżen­til­men­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: de­li­kat­nie, ła­god­nie


Źródła:

SJP.pl

Gentleman

[czy­taj: dżen­tel­men] dżen­tel­men;
1. do­brze wy­cho­wa­ny męż­czyz­na;
2. męż­czyz­na wyt­wor­ny, gu­stow­nie ubra­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) inna pi­sow­nia wy­ra­zu dżen­tel­men


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gentlemański

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dżen­tel­me­na (gent­le­ma­na); tak­tow­ny, grzecz­ny, dżen­tel­meń­ski


Źródła:

SJP.pl

Gentlemeński

[czy­taj: dżen­tel­meń­ski] cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gent­le­ma­na (dżen­tel­me­na), tak­tow­ny, grzecz­ny; dżen­tel­meń­ski


Źródła:

SJP.pl

Gentry

[czy­taj: dżen­try]
1. bo­ga­te mie­szczań­stwo an­giel­skie;
2. w śred­nio­wiecz­nej An­glii: drob­na szlach­ta


Gen­try – zie­miań­stwo an­giel­skie lub inne ro­dzi­ny ży­ją­ce na pew­nym po­zio­mie ma­jąt­ko­wym nie­po­sia­da­ją­ce ty­tu­łów szla­chec­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gentryfikacja

pro­ces zmia­ny cha­rak­te­ru czę­ści mia­sta w bar­dziej sko­mer­cja­li­zo­wa­ny, zdo­mi­no­wa­ny przez osoby o wyż­szym sta­tu­sie ma­te­rial­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pro­ces re­no­wa­cji mia­sta


Gen­try­fi­ka­cja ( gen­tri­fi­ca­tion) – po­ję­cie wy­wo­dzą­ce się od an­giel­skie­go słowa "gen­try oz­na­cza­ją­ce­go wyż­szą klasę spo­łecz­ną, szlach­tę." Gen­try­fi­ka­cja naj­czę­ściej do­ty­czy zmia­ny cha­rak­te­ru dziel­ni­cy miesz­kal­nej, pier­wot­nie za­miesz­ka­nej przez spek­trum lo­ka­to­rów, w stre­fę zdo­mi­no­wa­ną przez miesz­kań­ców o sto­sun­ko­wo wy­so­kim sta­tu­sie ma­te­rial­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gentryfikacyjny

→ gen­try­fi­ka­cja


Patrz:gentryfikacja

Źródła:

SJP.pl

Gentryfikować

zmie­niać cha­rak­ter czę­ści mia­sta w bar­dziej sko­mer­cja­li­zo­wa­ny, zdo­mi­no­wa­ny przez osoby o wyż­szym sta­tu­sie ma­te­rial­nym


Źródła:

SJP.pl

Genua

trój­kąt­ny ża­giel roz­pi­na­ny na jach­tach za­miast foka, który umoż­li­wia wy­zy­ska­nie sła­bych wia­trów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) trój­kąt­ny ża­giel przed­ni w omasz­to­wa­niu jach­tów;


Genua (wł. "Ge­no­va", lig. "Zena") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Włoch nad Mo­rzem Li­gu­ryj­skim (Morze Śró­dziem­ne), u stóp Ape­ni­nu Li­gu­ryj­skie­go i Alp Li­gu­ryj­skich. Sto­li­ca i głów­ne mia­sto re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­no-hi­sto­rycz­ne­go Li­gu­ria. Ob­szar ad­mi­ni­stra­cyj­ny ma po­wierzch­nię 243 km² i licz­bę lud­no­ści 595 025, będąc szó­stym co do wiel­ko­ści mia­stem Włoch.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Genuenka

miesz­kan­ka Genui


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Genui, ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genueńczyk

miesz­ka­niec Genui


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Genui, osoba po­cho­dzą­ca z Genui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genueński

zwią­za­ny z Genuą, do­ty­czą­cy Genui


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Genui, zwią­za­ny z Genuą, po­cho­dzą­cy z Genui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Genus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. w to­po­lo­gii: licz­ba ot­wo­rów w roz­ma­i­to­ści to­po­lo­gicz­nej


Genus – niez­mien­nik to­po­lo­gicz­ny, licz­ba cał­ko­wi­ta cha­rak­te­ry­zu­ją­ca roz­ma­i­tość to­po­lo­gicz­ną równa licz­bie ot­wo­rów w roz­ma­i­to­ści. Tak więc dla sfery jest to 0, dla to­ru­sa 1, dla pre­cel­ka 3 itp.

Genus po­wią­za­ny jest z cha­rak­te­ry­sty­ką Eu­le­ra wzo­rem for­mu­la_1 dla po­wierzch­ni orien­to­wal­nych, dla nie­o­rien­to­wal­nych za­cho­dzi wła­ści­wość for­mu­la_2.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Genzeryk

król Wan­da­lów ży­ją­cy w la­tach 390-477


Gen­ze­ryk (także Gej­ze­ryk, Ga­i­se­rich, Ge­i­se­rich, Gen­se­ryk; ur. ok. 390, zm. 25 stycz­nia 477) – król Wan­da­lów i Ala­nów w la­tach 428–477. Wyz­naw­ca aria­niz­mu.

Był nie­ślub­nym synem Go­di­gi­se­la i nie­wol­ni­cy. W 428 roku, po śmier­ci przy­rod­nie­go brata Gun­de­ry­ka, zo­stał kró­lem Wan­da­lów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geo-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z zie­mią


Źródła:

Wiktionary

Geoakustyczny

→ ge­o­a­ku­sty­ka


Patrz:geoakustyka

Źródła:

SJP.pl

Geoantyklina

łań­cuch lub masyw gór­ski wy­nu­rza­ją­cy się w obrę­bie ge­o­syn­kli­ny w wy­ni­ku ru­chów fał­du­ją­cych; kor­dy­lie­ra; ge­an­ty­kli­na


Źródła:

SJP.pl

Geoarcheolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­ar­che­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Geoarcheologia

dział ar­che­o­lo­gii ba­da­ją­cy po­zo­sta­ło­ści ma­te­rial­ne daw­nych spo­łe­czeństw


Źródła:

SJP.pl

Geobiolog

osoba ba­da­ją­ca za­leż­no­ści mię­dzy zja­wi­ska­mi ge­o­lo­gicz­ny­mi a or­ga­niz­ma­mi ży­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Geobiologia

pa­ra­na­u­ka ba­da­ją­ca za­leż­no­ści mię­dzy zja­wi­ska­mi ge­o­lo­gicz­ny­mi a or­ga­niz­ma­mi ży­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Geobiologiczny

→ ge­o­bio­lo­gia


Patrz:geobiologia

Źródła:

SJP.pl

Geobiont

or­ga­nizm, któ­re­go śro­do­wi­skiem jest gleba


Ge­o­biont (gr. "gé" ‘zie­mia’, "bióo" ‘żyję’) – or­ga­nizm stale lub pra­wie stale ży­ją­cy w gle­bie. Ge­o­bion­ty wy­ka­zu­ją licz­ne przy­sto­so­wa­nia do życia w śro­do­wi­sku gle­bo­wym (np. na­rzą­dy ruchu ułat­wia­ją­ce grze­ba­nie, zanik na­rzą­du wzro­ku), zwy­kle uni­ka­ją świa­tła sło­necz­ne­go oraz wy­so­kich tem­pe­ra­tur. Or­ga­niz­my te sta­no­wią znacz­ny udział w masie gleby, na­po­wie­trza­ją ją, mie­sza­ją, a także biorą udział w roz­kła­dzie szcząt­ków or­ga­nicz­nych, przez co przy­czy­nia­ją się do obie­gu pier­wiast­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geoblocking

[czy­taj: ge­o­blo­king] blo­ko­wa­nie do­stęp­no­ści do stron lub usług in­ter­ne­to­wych z okre­ślo­nych lo­ka­li­za­cji; ge­o­blo­ka­da


Źródła:

SJP.pl

Geoblokada

blo­ko­wa­nie do­stęp­no­ści do stron lub usług in­ter­ne­to­wych z okre­ślo­nych lo­ka­li­za­cji; ge­o­bloc­king


Źródła:

SJP.pl

Geobotanicznie

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem ge­o­bo­ta­nicz­nym


Źródła:

Wiktionary

Geobotaniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. zwią­za­ny z ge­o­bo­ta­ni­ką, do­ty­czą­cy ge­o­bo­ta­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Geobotanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bot. spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­o­bo­ta­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Geobotanika

dział bo­ta­ni­ki ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy ro­śli­na­mi a śro­do­wi­skiem ge­o­gra­ficz­nycm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dział bo­ta­ni­ki ba­da­ją­cy wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie ro­ślin­no­ści i śro­do­wi­ska ge­o­gra­ficz­ne­go;


Ge­o­bo­ta­ni­ka – dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się wza­jem­ny­mi sto­sun­ka­mi mię­dzy ro­śli­na­mi i śro­do­wi­skiem ge­o­gra­ficz­nym. Obej­mu­je: flo­ry­sty­kę, ge­o­gra­fię ro­ślin, eko­lo­gię ro­ślin i fi­to­so­cjo­lo­gię. Ter­min „ge­o­bo­ta­ni­ka” bywa także uży­wa­ny jako sy­no­nim ge­o­gra­fii ro­ślin lub fi­to­so­cjo­lo­gii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geocache

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) scho­wek, skrzyn­ka do ge­o­ca­chin­gu


Źródła:

Wiktionary

Geocaching

[czy­taj: ge­o­ke­szing] gra te­re­no­wa po­le­ga­ją­ca na szu­ka­niu skar­bów za po­mo­cą GPS-u


Ge­o­ca­ching (gr. "geo" – Zie­mia, ang. "cache" // – skryt­ka, scho­wek, kry­jów­ka) – gra te­re­no­wa dla użyt­kow­ni­ków urza­dzeń od­bie­ra­ja­cych sy­gnał GPS. Celem gry jest po­szu­ki­wa­nie tzw. skry­tek, po­jem­ni­ków, keszy (ang. "ge­o­ca­che") uprzed­nio ukry­tych przez in­nych uczest­ni­ków tej za­ba­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geocachingowy

→ ge­o­ca­ching


Patrz:geocaching

Źródła:

SJP.pl

Geocenoza

ze­spół or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych ży­ją­cych wspól­nie w pew­nym śro­do­wi­sku; bio­ce­no­za; ży­wo­stan


Źródła:

SJP.pl

Geocentryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. cecha tego, co ge­o­cen­trycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Geocentryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) astr. uży­wa­ją­cy Ziemi jako punk­tu od­nie­sie­nia


Źródła:

Wiktionary

Geocentryzm

te­o­ria na­u­ko­wa uz­na­ją­ca Zie­mię za śro­dek wszechś­wia­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. te­o­ria o cen­tral­nym po­ło­że­niu Ziemi we wszechś­wie­cie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geochemia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem roz­mie­szcze­nia pier­wiast­ków che­micz­nych na Ziemi i ich udzia­łu w pro­ce­sach ge­o­lo­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bu­do­wy che­micz­nej Ziemi;


Ge­o­che­mia – gałąź nauk ge­o­lo­gicz­nych zaj­mu­ją­ca się hi­sto­rią na­tu­ral­ną Ziemi z che­micz­ne­go punk­tu wi­dze­nia.

Ge­o­che­mia sta­wia sobie na­stę­pu­ją­ce głów­ne cele:

Ge­o­che­mię dzie­li się na or­ga­nicz­ną i nie­or­ga­nicz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geochemiczka

→ ge­o­che­mik


Patrz:geochemik

Źródła:

SJP.pl

Geochemiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­o­che­mią, do­ty­czą­cy ge­o­che­mii


Źródła:

Wiktionary

Geochemik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­che­mii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w ge­o­che­mii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geochronolog

ge­o­log zaj­mu­ją­cy się usta­la­niem sek­wen­cji zda­rzeń ge­o­lo­gicz­nych i ich da­to­wa­niem


Źródła:

SJP.pl

Geochronologia

dzie­dzi­na ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi zwią­za­ny­mi z usta­le­niem sek­wen­cji zda­rzeń ge­o­lo­gicz­nych i ich da­to­wa­niem


Ge­o­chro­no­lo­gia – dy­scy­pli­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się usta­la­niem wieku skał i ska­mie­nia­ło­ści sko­ru­py ziem­skiej oraz umie­szcza­niem w cza­sie pew­nych wy­da­rzeń ge­o­lo­gicz­nych i bio­lo­gicz­nych. Ge­o­chro­no­lo­gia umoż­li­wia re­kon­struk­cję hi­sto­rii ge­o­lo­gicz­nej Ziemi. For­mal­ne jed­nost­ki ge­o­chro­no­lo­gicz­ne to:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geochronologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ge­o­chro­no­lo­gią, do­ty­czą­cy ge­o­chro­no­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Geociepłownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cie­płow­nia wy­ko­rzy­stu­ją­ca cie­pło wnę­trza Ziemi


Źródła:

Wiktionary

Geod.

skrót od: ge­o­dez­ja, ge­o­de­zyj­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Geoda

sku­pie­nie krysz­ta­łów wy­peł­nia­ją­ce w niek­tó­rych ska­łach wolną prze­strzeń, zwy­kle o kształ­cie ku­li­stym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miner. wnęka w masie skal­nej, któ­rej ścia­ny obro­śnię­te są mi­ne­ra­łem;


Geoda – prze­strzeń masy skal­nej wy­peł­nio­na mi­ne­ra­łem. Pow­sta­je wsku­tek kry­sta­li­za­cji mi­ne­ra­łów w wol­nych, pu­stych miej­scach w ska­łach. Geody mają czę­sto owal­ną formę. Na ścia­nach jej ku­li­stej wnęki two­rzą się naj­pierw współś­rod­ko­we war­stwy, na­stęp­nie szczot­ki krysz­ta­łów skie­ro­wa­nych swo­i­mi koń­ca­mi ku środ­ko­wi geody.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geodeta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­dez­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ge­o­dez­ją


Ge­o­de­ta – spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­o­dez­ji, zaj­mu­ją­cy się wyz­na­cza­niem kształ­tu i roz­mia­rów Ziemi lub jej czę­ści, spo­rzą­dza­niem map i pla­nów oraz wy­ko­ny­wa­niem po­mia­rów grun­tów i obiek­tów dla celów go­spo­dar­czych, tech­nicz­nych lub woj­sko­wych. Zawód ten za­li­cza­ny jest do grupy za­wo­dów re­gu­lo­wa­nych, co oz­na­cza, że jego wy­ko­ny­wa­nie wy­ma­ga speł­nie­nia usta­wo­wych wa­run­ków oraz uzy­ska­nia od­po­wied­nich upraw­nień.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geodetka

→ ge­o­de­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ge­o­dez­ją


Patrz:geodeta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geodetyczny

→ ge­o­dez­ja


Patrz:geodezja

Źródła:

SJP.pl

Geodezja

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wiel­ko­ści i kształ­tu po­wierzch­ni Ziemi za po­mo­cą po­mia­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. eduk. nauka o po­mia­rach Ziemi;


Ge­o­dez­ja (gr. γῆ "gē" „zie­mia”, δαίω "daiō" „dzie­lę”) – nauka zaj­mu­ją­ca się gro­ma­dze­niem, przet­wa­rza­niem i prze­ka­zy­wa­niem da­nych o Ziemi oraz okre­śla­niem po­ło­że­nia i wza­jem­nych re­la­cji prze­strzen­nych punk­tów na jej po­wierzch­ni.

Za­da­niem ge­o­dez­ji jest stwo­rze­nie mo­de­lu po­wierzch­ni Ziemi oraz ma­te­ma­tycz­ne­go opisu punk­tów na jej po­wierzch­ni, poz­wa­la­ją­ce­go na ich jed­noz­nacz­ne okre­śle­nie w prze­strze­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geodezyjna

w ma­te­ma­ty­ce: krzy­wa ge­o­de­zyj­na


Źródła:

SJP.pl

Geodezyjny

zwią­za­ny z ge­o­dez­ją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ge­o­dez­ji, zwią­za­ny z ge­o­dez­ją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geodyn

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia sta­łych drgań prze­no­szo­nych na grunt w celu okre­śle­nia cech sprę­ży­stych po­dło­ża bu­dow­la­ne­go


Ge­o­dyn – urzą­dze­nie ba­daw­cze uży­wa­ne w ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej do ge­ne­ro­wa­nia sta­łych drgań prze­no­szo­nych na grunt. Poz­wa­la na ba­da­nie pręd­ko­ści roz­cho­dze­nia się drgań i ich cha­rak­te­ru, a w kon­sek­wen­cji na okre­śla­nie cech sprę­ży­stych po­dło­ża bu­dow­la­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geodynamika

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ana­li­zą sił dzia­ła­ją­cych we wnę­trzu Ziemi


Ge­o­dy­na­mi­ka (z gr. γῆ gē – „zie­mia” oraz δυναμικός dy­na­mi­kós – „silny”) – jedna z nauk o Ziemi, z po­gra­ni­cza ge­o­fi­zy­ki oraz ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem sił dzia­ła­ją­cych pod po­wierzch­nią Ziemi oraz zwią­za­nych z nimi zja­wisk wy­stę­pu­ją­cych na po­wierzch­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geoekolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­e­ko­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Geoekologia

nauka ana­li­zu­ją­ca ele­men­ty skła­do­we kra­jo­bra­zu i za­cho­dzą­ce mię­dzy nimi in­te­rak­cje; eko­lo­gia kra­jo­bra­zu


Źródła:

SJP.pl

Geoekonomia

dy­scy­pli­na łą­czą­ca ge­o­po­li­ty­kę i eko­no­mię, zaj­mu­ją­ca się wy­ko­rzy­sty­wa­niem in­stru­men­tów ge­o­po­li­tycz­nych do re­a­li­za­cji celów go­spo­dar­czych


Ge­o­e­ko­no­mia – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się po­li­ty­ką oraz stra­te­gią, jaką na­le­ży się po­słu­żyć aby wzmoc­nić kon­ku­ren­cyj­ność kraju. Ter­min ten wpro­wa­dził w końcu lat 80. XX w. ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta Ed­ward Lutt­wak, we­dług któ­re­go po za­koń­cze­niu zim­nej wojny, siły mi­li­tar­ne pań­stwa prze­sta­ły być głów­nym czyn­ni­kiem de­ter­mi­nu­ją­cym kla­sy­fi­ka­cję waż­no­ści na sce­nie mię­dzy­na­ro­do­wej. We­dług Lutt­wa­ka siła mi­li­tar­na zo­sta­je za­stą­pio­na przez zdol­no­ści i siłę eko­no­micz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geoekonomiczny

→ ge­o­e­ko­no­mia


Patrz:geoekonomia

Źródła:

SJP.pl

Geoelektrownia

elek­trow­nia ga­zo­wa


Źródła:

SJP.pl

Geoelektryka

Ge­o­e­lek­try­ka jest ga­łę­zią ge­o­fi­zy­ki, która wy­ko­rzy­stu­je włas­no­ści fi­zycz­ne skał zwią­za­ne z prze­bie­giem zja­wisk elek­tro­ma­gne­tycz­nych. Do włas­no­ści tych na­le­żą:

Do grupy ge­o­e­lek­trycz­nych metod badań na­le­żą takie me­to­dy jak:


Źródła:

Wikipedia

Geoenergetyczny

→ ge­o­e­ner­ge­ty­ka


Patrz:geoenergetyka

Źródła:

SJP.pl

Geoenergetyka

ener­ge­ty­ka opar­ta na go­rą­cych źró­dłach po­dziem­nych; ener­ge­ty­ka ge­o­ter­mal­na


Ge­o­e­ner­ge­ty­ka – dział ener­ge­ty­ki ciepl­nej obej­mu­ją­cy po­zy­ski­wa­nie i przet­wa­rza­nie ener­gii ge­o­ter­mal­nej z wnę­trza Ziemi. Glo­bal­nie ge­o­e­ner­ge­ty­ka ma nie­wiel­kie zna­cze­nie prak­tycz­ne, gdyż do­tych­czas wy­ko­rzy­sty­wa­na jest je­dy­nie ener­gia go­rą­cych źró­deł po­wierzch­nio­wych i po­dziem­nych przet­wa­rza­na w ge­o­ter­micz­nych za­kła­dach ener­ge­tycz­nych. Jed­nak w sprzy­ja­ją­cych wa­run­kach (np. Is­lan­dia) ener­gia ge­o­ter­mal­na może za­spo­ka­jać więk­szość za­po­trze­bo­wa­nia na ener­gię ciepl­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geofagia

cho­ro­bli­wa skłon­ność do zja­da­nia pro­duk­tów nie­bę­dą­cych żyw­no­ścią (np. zie­mia, kreda, wę­giel) lub nie­przet­wo­rzo­nych skład­ni­ki żyw­no­ści (np. mąka, su­ro­we ziem­nia­ki); zie­mio­żer­stwo


Źródła:

SJP.pl

Geofencing

[czy­taj: ge­o­fens-ing] tech­no­lo­gia umoż­li­wia­ją­ca ut­wo­rze­nie wir­tu­al­nej gra­ni­cy wokół ja­kie­goś ob­sza­ru ge­o­gra­ficz­ne­go i wy­sy­ła­nie po­wia­do­mie­nia w razie jej prze­kro­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Geofil

w bio­lo­gii: or­ga­nizm prze­by­wa­ją­cy, ży­ją­cy w pew­nych okre­sach w gle­bie


Ge­o­fil (gr. "gé" ‘zie­mia’, "philéo" ‘lubić’), daw­niej też pe­do­fil – or­ga­nizm, który część swego życia spę­dza w gle­bie (na przy­kład rozm­na­ża się w niej lub chro­ni pod­czas okre­su zi­mo­we­go).

Ge­o­fi­la­mi są larwy wielu owa­dów (za­cio­sek zmien­no­barw­ny, tęcz­nik mniej­szy, a także larwy z ro­dzi­ny bą­ko­wa­tych), jak rów­nież niek­tó­re płazy (ro­pu­cha szara, grze­biusz­ka ziem­na), gady i ssaki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geofit

ro­śli­na, któ­rej pącz­ki od­no­wie­nio­we prze­trzy­mu­ją nies­przy­ja­ją­cą porę roku pod zie­mią


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ziem­no­pącz­ko­wa ro­śli­na z or­ga­na­mi we­ge­ta­tyw­ny­mi od­na­wia­ją­cy­mi się pod zie­mią;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geofitycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) tak jak ge­o­fi­ty


Źródła:

Wiktionary

Geofiz.

skrót od: ge­o­fi­zy­ka, ge­o­fi­zycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Geofizyczka

→ ge­o­fi­zyk


Patrz:geofizyk

Źródła:

SJP.pl

Geofizyczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ge­o­fi­zy­ki


Źródła:

Wiktionary

Geofizyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­fi­zy­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ge­o­fi­zy­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geofizyka

dzie­dzi­na nauki sto­su­ją­ca me­to­dy i za­sa­dy fi­zy­ki w ba­da­niu Ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka ba­da­ją­ca pro­ce­sy i zja­wi­ska fi­zycz­ne za­cho­dzą­ce kie­dy­kol­wiek we wszyst­kich ge­os­fe­rach kuli ziem­skiej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: ge­o­fi­zyk


Ge­o­fi­zy­ka (z gr. γῆ "gē" – „zie­mia”, oraz φύσις "phy­sis" – „na­tu­ra”) – dy­scy­pli­na nauk o Ziemi, która bada Zie­mię jako pla­ne­tę me­to­da­mi na­u­ko­wy­mi uży­wa­ny­mi w fi­zy­ce. Obec­nie ter­mi­nem tym czę­sto okre­śla się też ba­da­nia in­nych pla­net po­dob­ny­mi me­to­da­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geofon

przy­rząd do re­je­stro­wa­nia sztucz­nie wy­wo­ła­nych drgań sko­ru­py ziem­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. re­je­stra­tor sztucz­nie wy­wo­ły­wa­nych drgań sko­ru­py ziem­skiej


Ge­o­fon – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w ge­o­fi­zy­ce, słu­żą­ce do re­je­stro­wa­nia drgań sejs­micz­nych i przet­wa­rza­nia ich na im­pul­sy elek­trycz­ne. Jest to w za­sa­dzie ro­dzaj sejs­mo­gra­fu.

Ge­o­fon jest czuj­ni­kiem, przet­wa­rza­ją­cym drga­nia po­dło­ża (czę­stot­li­wość i am­pli­tu­dę), do któ­re­go jest przyt­wier­dzo­ny, na na­pię­cie elek­trycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geofroja

ga­tu­nek małpy sze­ro­ko­no­sej z ro­dzi­ny cze­pia­ko­wa­tych; cze­piak czar­no­rę­ki


Źródła:

SJP.pl

Geog.

geogr.; skrót od:
1. ge­o­gra­fia;
2. ge­o­gra­ficz­ny; ge­o­graf.


Źródła:

SJP.pl

Geogenia

dawna nauka ba­da­ją­ca po­cho­dze­nie i zmia­ny za­cho­dzą­ce w sko­ru­py ziem­skiej; ge­o­go­nia


Źródła:

SJP.pl

Geoglif

spo­rych roz­mia­rów ry­su­nek, wzór lub fi­gu­ra na po­wierzch­ni ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. du­żych roz­mia­rów wzór ut­wo­rzo­ny przez ludzi na po­wierzch­ni ziemi po­przez usy­pa­nie ze skał, ziemi lub in­nych trwa­łych ele­men­tów kra­jo­bra­zu;


Ge­o­glif (z gr. γῆ "gē" "zie­mia", γλύφω "glyphō" "piszę, rzeź­bię, wy­ci­nam") – ry­su­nek, fi­gu­ra lub wzór na ziemi spo­rych roz­mia­rów (zwy­kle więk­szy niż 4 metry). Naj­czę­ściej two­rzo­ny po­przez wy­ko­pa­nie nie­wiel­kich row­ków, uło­że­nie ka­mie­ni, lub w inny spo­sób umoż­li­wia­ją­cy odróż­nie­nie pow­sta­łych linii od resz­ty grun­tu sta­no­wią­ce­go w tym przy­pad­ku tło dla pow­sta­łe­go w ten spo­sób obiek­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geognozja

prze­sta­rza­le: ge­o­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Geogonia

dawna nauka ba­da­ją­ca po­cho­dze­nie i zmia­ny za­cho­dzą­ce w sko­ru­py ziem­skiej; ge­o­ge­nia


Źródła:

SJP.pl

Geogr.

geog.; skrót od:
1. ge­o­gra­fia;
2. ge­o­gra­ficz­ny; ge­o­graf.


Źródła:

SJP.pl

Geograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­gra­fii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ge­o­gra­fią lub uczą­ca ge­o­gra­fii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ge­o­gra­fią lub uczą­ca ge­o­gra­fii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geograf.

skrót od: ge­o­gra­ficz­ny; geog., geogr.


Źródła:

SJP.pl

Geografia

1. nauka przy­rod­ni­cza i spo­łecz­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem Ziemi;
2. wy­dział lub kie­ru­nek na wyż­szej uczel­ni;
3. przed­miot na­u­cza­nia w szko­le; lek­cja tego przed­mio­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem zja­wisk przy­rod­ni­czych i spo­łecz­nych na po­wierzch­ni Ziemi;

 (1.2) eduk. przed­miot szkol­ny przy­bli­ża­ją­cy za­gad­nie­nia z dzie­dzi­ny ge­o­gra­fii (1.1)

 (1.3) eduk. lek­cja ge­o­gra­fii (1.2)


Ge­o­gra­fia – nauka przy­rod­ni­cza i spo­łecz­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­wło­ki ziem­skiej (prze­strze­ni ge­o­gra­ficz­nej), jej zróż­ni­co­wa­niem prze­strzen­nym pod wzglę­dem przy­rod­ni­czym i spo­łecz­no-go­spo­dar­czym, a także po­wią­za­nia­mi po­mię­dzy śro­do­wi­skiem przy­rod­ni­czym a dzia­łal­no­ścią spo­łe­czeństw ludz­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geografica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uczn. nie­lu­bia­na na­u­czy­ciel­ka ge­o­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Geograficzka

na­u­czy­ciel­ka ge­o­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Geograficznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób od­no­szą­cy się do ge­o­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Geograficzno-Kulturalny

zwią­za­ny z kul­tu­rą i ge­o­gra­fią cze­goś; kul­tu­ral­no-ge­o­gra­ficz­ny, ge­o­gra­ficz­no-kul­tu­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Geograficzno-Kulturowy

zwią­za­ny z kul­tu­rą i ge­o­gra­fią cze­goś; kul­tu­ral­no-ge­o­gra­ficz­ny, ge­o­gra­ficz­no-kul­tu­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Geograficzny

zwią­za­ny z ge­o­gra­fią


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ge­o­gra­fią, od­no­szą­cy się do ge­o­gra­fii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geografka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ge­o­gra­fią lub uczą­ca ge­o­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Geohydrologia

1. dział ge­o­lo­gii obej­mu­ją­cy ba­da­nie wód po­dziem­nych: ich po­cho­dze­nia, wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne i che­micz­ne, spo­so­bów wy­stę­po­wa­nia, roz­prze­strze­nie­nia, krą­że­nia w ska­łach sko­ru­py ziem­skiej oraz prze­mian, któ­rym ule­ga­ły w dzie­jach Ziemi; hy­dro­ge­o­lo­gia;
2. nauka o hy­dro­lo­gii globu ziem­skie­go jako ca­ło­ści


Źródła:

SJP.pl

Geoida

te­o­re­tycz­na po­wierzch­nia przed­sta­wia­ją­ca kształt Ziemi - kula obu­stron­nie spła­szczo­na na bie­gu­nach


Ge­o­i­da – w ge­o­lo­gii po­wierzch­nia w każ­dym miej­scu pro­sto­pa­dła do pionu wyz­na­czo­ne­go przez siłę cięż­ko­ści.

Ge­o­i­da jest te­o­re­tycz­ną po­wierzch­nią, na któ­rej po­ten­cjał siły cięż­ko­ści Ziemi jest stały, równy po­ten­cja­ło­wi siły cięż­ko­ści na śred­nim po­zio­mie mórz ot­war­tych i prze­dłu­żo­ną umow­nie pod po­wierzch­nią lądów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geoinformacja

Ge­o­in­for­ma­cja – dy­scy­pli­na na­u­ko­wa w obrę­bie nauk ge­o­gra­ficz­nych re­de­fi­niu­ją­ca i roz­wi­ja­ją­ca do­tych­cza­so­we, uz­na­ne i przy­ję­te kon­cep­cje, te­o­rie i po­glą­dy nauk ge­o­gra­ficz­nych w ka­te­go­riach in­for­ma­tycz­nych, da­ją­cych nowe moż­li­wo­ści in­ter­pre­ta­cyj­ne.


Źródła:

Wikipedia

Geoinformatyczny

→ ge­o­in­for­ma­ty­ka


Patrz:geoinformatyka

Źródła:

SJP.pl

Geoinformatyka

dzie­dzi­na in­for­ma­ty­ki zaj­mu­ją­ca się da­ny­mi prze­strzen­ny­mi


Ge­o­in­for­ma­ty­ka – dy­scy­pli­na na­u­ko­wa w obrę­bie nauk in­for­ma­tycz­nych zaj­mu­ją­ca się nu­me­rycz­nym przet­wa­rza­niem i ana­li­zo­wa­niem in­for­ma­cji ge­o­gra­ficz­nej (ge­o­in­for­ma­cji). Jest opi­sy­wa­na także jako nauka i tech­ni­ka zaj­mu­ją­ca się struk­tu­rą i cha­rak­te­rem da­nych ge­o­gra­ficz­nych, ich prze­chwy­ty­wa­niem, kla­sy­fi­ka­cją, przet­wa­rza­niem i wi­zu­a­li­za­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geoinżynieria

ge­o­in­ży­nie­ria kli­ma­tu - pro­po­no­wa­ne wiel­ko­ska­lo­we mo­dy­fi­ka­cje po­go­dy w celu prze­ciw­dzia­ła­nia nie­ko­rzyst­nym zmia­nom kli­ma­tycz­nym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geoinżynieryjny

→ ge­o­in­ży­nie­ria


Patrz:geoinżynieria

Źródła:

SJP.pl

Geokarpia

zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na doj­rze­wa­niu owo­ców pod po­wierzch­nią ziemi


Źródła:

SJP.pl

Geokoma

zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na tym, że w gór­nej at­mos­fe­rze nad­fio­le­to­we pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne roz­kła­da znaj­du­ją­ce się tam reszt­ki pary wod­nej i me­ta­nu


Źródła:

SJP.pl

Geokrata

ma­te­riał o ko­mór­ko­wej struk­tu­rze, wzmac­nia­ją­cy i sta­bi­li­zu­ją­cy grunt


Źródła:

SJP.pl

Geokratyczny

w ge­o­lo­gii: okres ge­o­kra­tycz­ny - okres w hi­sto­rii Ziemi cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ni­skim po­zio­mem wód mórz i oce­a­nów i znacz­nym za­się­giem lądów; okres epej­ro­kra­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Geoksen

Ge­ok­sen – or­ga­nizm spot­ka­ny w gle­bie, który w odróż­nie­niu od ge­o­fi­li czy ge­o­bion­tów, nie jest ty­po­wym ele­men­tem eda­fo­nu, ale zna­lazł się w niej przy­pad­ko­wo (np. larwa owada ży­ją­ca wśród koron drzew, która spa­dła na zie­mię lub or­ga­nizm ży­ją­cy na po­wierzch­ni gleby, który wpadł do szcze­li­ny), albo prze­by­wa tam spo­ra­dycz­nie (np. skła­da­jąc jaja, chro­niąc się przed nie­ko­rzyst­ną po­go­dą lub w po­go­ni za po­ten­cjal­ną zdo­by­czą).


Źródła:

Wikipedia

Geol.

skrót od: ge­o­lo­gia, ge­o­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Geolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­o­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. geol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) eduk. geol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii


Ge­o­log – zawód uzy­ski­wa­ny po ukoń­cze­niu stu­diów wyż­szych w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii lub nauk ge­o­lo­gicz­nych. Ge­o­log to spe­cja­li­sta, który zaj­mu­je się stu­dia­mi i ba­da­niem bu­do­wy Ziemi oraz ana­li­zą pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych, któ­rym ona ulega. Jako te­o­re­tyk, ge­o­log po­ru­sza się w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii pod­sta­wo­wej, jako prak­tyk zaś - w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii sto­so­wa­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzie­jów i bu­do­wy Ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się bu­do­wą, włas­no­ścia­mi i hi­sto­rią Ziemi;


Ge­o­lo­gia (ze γῆ "gē" – „zie­mia” oraz λόγος "lógos" – „słowo, nauka”) – jedna z nauk o Ziemi, która zaj­mu­je się bu­do­wą, włas­no­ścia­mi i hi­sto­rią Ziemi oraz pro­ce­sa­mi za­cho­dzą­cy­mi w jej wnę­trzu i na jej po­wierzch­ni, dzię­ki któ­rym ulega ona prze­o­bra­że­niom. W szer­szym zna­cze­niu ge­o­lo­gia do­ty­czy rów­nież in­nych pla­net ska­li­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) nauk. od­no­sząc się do ge­o­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Geologiczny

do­ty­czą­cy ge­o­lo­gii


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ge­o­lo­gią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geolokacyjny

→ ge­o­lo­ka­cja


Patrz:geolokacja

Źródła:

SJP.pl

Geolokalizacja

usta­le­nie po­zy­cji ge­o­gra­ficz­nej lub adre­su ja­kie­goś miej­sca lub osoby po­przez wy­ko­rzy­sta­nie GPS lub adre­su IP


Ge­o­lo­ka­li­za­cja – po­ło­że­nie oraz pro­ces okre­śla­nia ge­o­gra­ficz­ne­go po­ło­że­nia fi­zycz­nych przed­mio­tów lub osób ty­po­wo za po­mo­cą GPS, bądź adre­su IP urzą­dze­nia. Po­ło­że­nie zwy­kle okre­śla­ne jest po­przez współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne, ale także in­ne­go ro­dza­ju dane adre­so­we (kod pocz­to­wy, mia­sto, ulica i numer domu). Ge­o­lo­ka­li­za­cja jest ści­śle po­wią­za­na z po­zy­cjo­no­wa­niem, jak cza­sem na­zy­wa­ny jest pro­ces usta­la­nia sa­mych współ­rzęd­nych ge­o­gra­ficz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geolokalizacyjny

→ ge­o­lo­ka­li­za­cja


Patrz:geolokalizacja

Źródła:

SJP.pl

Geolokalizować

usta­lać po­zy­cję ge­o­gra­ficz­ną lub adres ja­kie­goś miej­sca lub osoby po­przez wy­ko­rzy­sta­nie GPS lub adre­su IP


Źródła:

SJP.pl

Geolożka

→ ge­o­log


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. geol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii


Patrz:geolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geom.

skrót od: ge­o­me­tria, ge­o­me­trycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Geomagnetyczny

→ ge­o­ma­gne­tyzm


przy­miot­nik

 (1.1) ge­o­fiz. zwią­za­ny z ge­o­ma­gne­tyz­mem


Patrz:geomagnetyzm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geomancja

1. tra­dy­cyj­na wie­dza do­ty­czą­ca ta­kie­go usy­tu­o­wa­nia bu­dyn­ków, aby jak naj­le­piej wy­ko­rzy­stać po­zy­tyw­ne od­dzia­ły­wa­nie oto­cze­nia;
2. me­to­da wró­że­nia po­le­ga­ją­ca na roz­sy­py­wa­niu ziemi, ka­mie­ni itp. i od­czy­ty­wa­niu kształ­tów jakie ut­wo­rzy­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­pot­wier­dzo­na na­u­ko­wo tra­dy­cyj­na prak­ty­ka wy­ko­rzy­sta­nia wła­ści­we­go usy­tu­o­wa­nia obiek­tów bu­dow­la­nych, ogród­ków itd., tak, by jak naj­le­piej wy­czer­pać dobre od­dzia­ły­wa­nie oto­cze­nia, da­ne­go te­re­nu;

 (1.2) wró­że­nie w opar­ciu o wzór uło­żo­ny przez roz­rzu­co­ne ka­mie­nie, żwir czy pa­tycz­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geomechaniczny

→ ge­o­me­cha­ni­ka


Patrz:geomechanika

Źródła:

SJP.pl

Geomechanika

gałąź ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej zaj­mu­ją­ca się wła­ści­wo­ścia­mi skał, głów­nie dla po­trzeb bu­dow­nict­wa i gór­nict­wa


Ge­o­me­cha­ni­ka – gałąź ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej zaj­mu­ją­ca się, głów­nie dla po­trzeb bu­dow­nict­wa i gór­nict­wa, wła­ści­wo­ścia­mi skał.

Sto­so­wa­ne są w niej za­sa­dy fi­zy­ki i me­cha­ni­ki do obli­cza­nia stanu na­prę­żeń skał (w gór­nict­wie: gó­rot­wo­ru) oraz ich re­ak­cji na odksz­tał­ce­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geomembrana

syn­te­tycz­na, szczel­na folia izo­la­cyj­na sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie i ochro­nie śro­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Geometr.

skrót od: ge­o­me­trycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Geometra

spe­cja­li­sta mie­rzą­cy grun­ty; mier­ni­czy; ge­o­de­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mat. spe­cja­li­sta z dzie­dzi­ny ge­o­me­trii

 (1.2) daw. zob. ge­o­de­ta.


Ge­o­me­tra (przest.), mier­ni­czy – osoba, naj­czę­ściej in­ży­nier lub tech­nik, zaj­mu­ją­ca się po­mia­ra­mi grun­tów i spo­rzą­dza­niem pla­nów. W sta­ro­żyt­no­ści "Wiel­kim Ge­o­me­trą" na­zy­wa­no Apo­lo­niu­sza z Pergi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geometria

dział ma­te­ma­ty­ki ba­da­ją­cy fi­gu­ry ge­o­me­trycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. dział ma­te­ma­ty­ki ba­da­ją­cy fi­gu­ry ge­o­me­trycz­ne i za­leż­no­ści mię­dzy nimi

 (1.2) mat. sze­rzej: dział ma­te­ma­ty­ki ba­da­ją­cy dla wy­bra­nych przeksz­tał­ceń ich niez­mien­ni­ki;


Ge­o­me­tria – jedna z głów­nych dzie­dzin ma­te­ma­ty­ki; tra­dy­cyj­nie i nie­for­mal­nie de­fi­nio­wa­na jako nauka o prze­strze­ni i jej podz­bio­rach zwa­nych fi­gu­ra­mi. W zna­cze­niu pre­cy­zyj­nym i ogól­nym jest to nauka ba­da­ją­ca dla wy­bra­nych przeksz­tał­ceń ich niez­mien­ni­ki, zwła­szcza inne niż moc zbio­ru czy niez­mien­ni­ki to­po­lo­gicz­ne. W za­leż­no­ści od ro­dza­ju prze­strze­ni i przeksz­tał­ceń mówi się o róż­nych ro­dza­jach ge­o­me­trii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geometrio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ge­o­me­tria


Źródła:

Wiktionary

Geometrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) nauk. mat. we­dług ge­o­me­trii


Źródła:

Wiktionary

Geometryczność

→ ge­o­me­trycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ge­o­me­trycz­ne


Patrz:geometryczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geometryczny

do­ty­czą­cy ge­o­me­trii


przy­miot­nik

 (1.1) mat. do­ty­czą­cy ge­o­me­trii

 (1.2) skła­da­ją­cy się z ele­men­tów bę­dą­cych fi­gu­ra­mi ge­o­me­trycz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geometryzacja

sto­so­wa­nie w sztu­kach pla­stycz­nych form i mo­ty­wów ge­o­me­trycz­nych lub na­da­wa­nie cze­muś kształ­tów ge­o­me­trycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Geometryzacyjny

przy­miot­nik od: ge­o­me­try­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Geometryzm

→ ge­o­me­try­za­cja


Patrz:geometryzacja

Źródła:

SJP.pl

Geomorfolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­mor­fo­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­mor­fo­lo­gii; ba­dacz kształ­tu te­re­nu, jego pow­sta­nia oraz zmian, które za­cho­dzą w cza­sie, za­rów­no na­tu­ral­nych, jak i wpły­wa­ją­cych na niego dzia­łal­no­ści czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geomorfologia

nauka o for­mach po­wierzch­ni Ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o for­mach rzeź­by po­wierzch­ni Ziemi, ich wy­glą­dzie zew­nętrz­nym, wła­ści­wo­ściach, po­cho­dze­niu, roz­wo­ju i roz­mie­szcze­niu;


Ge­o­mor­fo­lo­gia – nauka o for­mach rzeź­by po­wierzch­ni Ziemi oraz pro­ce­sach, które je kształ­to­wa­ły i nadal kształ­tu­ją. Nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów: "geo" (Zie­mia), "morfo" (forma) i "logos" (nazwa). Zaj­mu­je się opi­sem (mor­fo­gra­fia), po­mia­rem (mor­fo­me­tria), ge­ne­zą (mor­fo­ge­ne­za) i wie­kiem (mor­fo­chro­no­lo­gia) form po­wierzch­ni Ziemi. Bada ona za­rów­no po­je­dyn­cze formy (wy­dzie­la­jąc ge­ne­tycz­ne typy form) jak i ze­spo­ły form (wy­dzie­la­jąc ge­ne­tycz­ne typy rzeź­by).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geomorfologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ge­o­mor­fo­lo­gią, do­ty­czą­cy ge­o­mor­fo­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Geomorfolożka

→ ge­o­mor­fo­log


Patrz:geomorfolog

Źródła:

SJP.pl

Geonim

pse­u­do­nim ut­wo­rzo­ny od nazwy ge­o­gra­ficz­nej


Źródła:

SJP.pl

Geopark

ob­szar chro­nio­ny o istot­nym zna­cze­niu na­u­ko­wym dla ge­o­lo­gii


Ge­o­park – ob­szar o do­kład­nie wyz­na­czo­nych gra­ni­cach, obej­mu­ją­cy sta­no­wi­ska dzie­dzict­wa ge­o­lo­gicz­ne­go (czę­sto ge­o­sta­no­wi­ska) o istot­nym zna­cze­niu na­u­ko­wym dla ge­o­lo­gii, jak rów­nież obiek­ty uni­ka­to­we lub pię­kne, re­pre­zen­ta­tyw­ne dla da­ne­go re­gio­nu i jego hi­sto­rii ge­o­lo­gicz­nej. Ge­o­park to nie tylko wa­lo­ry ge­o­lo­gicz­ne, ob­szar ten może być cenny także z ar­che­o­lo­gicz­ne­go, eko­lo­gicz­ne­go, hi­sto­rycz­ne­go czy kul­tu­ro­we­go punk­tu wi­dze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geopatyczny

pro­mie­nio­wa­nie ge­o­pa­tycz­ne - szkod­li­we pro­mie­nio­wa­nie wy­sy­ła­ne przez żyły wodne, usko­ki tek­to­nicz­ne i złoża mi­ne­ra­łów


Źródła:

SJP.pl

Geoplan

płyta z umo­co­wa­ny­mi na stałe koł­ka­mi, two­rzą­ca sieć kwa­dra­to­wą ukła­du współ­rzęd­nych, wy­ko­rzy­sty­wa­na do pre­zen­ta­cji figur ge­o­me­trycz­nych pła­skich, wy­kre­sów funk­cji ma­te­ma­tycz­nych itp.


Źródła:

SJP.pl

Geoplastyczka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ge­o­pla­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Geoplastyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­pla­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Geoplastyka

spo­rzą­dza­nie map ge­o­gra­ficz­nych w po­sta­ci mo­de­lu z gliny, gipsu itp., ma­ją­ce na celu odt­wo­rze­nie po­wierzch­ni da­ne­go ob­sza­ru


Źródła:

SJP.pl

Geopoetyka

dzie­dzi­na badań kul­tu­ro­wych poś­wię­co­na związ­kom li­te­ra­tu­ry i ge­o­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Geopolimer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. syn­te­tycz­ny po­li­mer, gli­no­krze­mian;


Ge­o­po­li­mer – ter­min obej­mu­ją­cy klasę no­wo­czes­nych, ba­da­nych od lat 50. XX wieku nie­or­ga­nicz­nych, amor­ficz­nych, syn­te­tycz­nych po­li­me­rów – gli­no­krze­mia­nów o spe­cy­ficz­nym skła­dzie i wła­ści­wo­ściach. Ba­da­nia nad ge­o­po­li­me­ra­mi pro­wa­dzo­ne są głów­nie w celu za­stą­pie­nia nimi ce­men­tu port­landz­kie­go, a w kon­sek­wen­cji uży­cia ich na sze­ro­ką skalę w bu­dow­nict­wie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Geopolityczka

→ ge­o­po­li­tyk


Patrz:geopolityk

Źródła:

SJP.pl

Geopolitycznie

przy­słó­wek

 (1.1) polit. w spo­sób do­ty­czą­cy ge­o­po­li­ty­ki


Źródła:

Wiktionary

Geopolityczny

1. do­ty­czą­cy po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go ja­kie­goś te­re­nu, które wpły­wa na jego po­zy­cję po­li­tycz­ną;
2. zwią­za­ny z te­o­rią za­kła­da­ją­cą, że funk­cjo­no­wa­nie państw za­le­ży od ich po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go da­ne­go ob­sza­ru, które wpły­wa na jego sy­tu­a­cję po­li­tycz­ną

 (1.2) zwią­za­ny z ge­o­po­li­ty­ką, zgod­ny z dok­try­ną ge­o­po­li­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geopolityk

1. kon­cep­cja po­li­tycz­na, we­dług któ­rej po­li­ty­ka pań­stwa wy­ni­ka z jego po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go;
2. nauka ba­da­ją­ca za­leż­ność po­li­ty­ki państw od ich po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go;
3. po­ło­że­nie ge­o­gra­ficz­ne ja­kie­goś ob­sza­ru wpły­wa­ją­ce na jego sy­tu­a­cję po­li­tycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Geopolityka

1. kon­cep­cja po­li­tycz­na, we­dług któ­rej po­li­ty­ka pań­stwa wy­ni­ka z jego po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go;
2. nauka ba­da­ją­ca za­leż­ność po­li­ty­ki państw od ich po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go;
3. po­ło­że­nie ge­o­gra­ficz­ne ja­kie­goś ob­sza­ru wpły­wa­ją­ce na jego sy­tu­a­cję po­li­tycz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. dok­try­na po­li­tycz­na, która głosi, że wa­run­ki ge­o­gra­ficz­ne wyz­na­cza­ją pro­ce­sy i fakty po­li­tycz­ne

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: ge­o­po­li­tyk


Ge­o­po­li­ty­ka – (z gr. γῆ gē - „zie­mia”; πολιτικά politiká - spra­wy mia­sta-pań­stwa), nauka zaj­mu­ją­ca się wy­ja­śnia­niem wpły­wów uwa­run­ko­wań ge­o­gra­ficz­nych ta­kich jak: po­ło­że­nie, za­so­by na­tu­ral­ne, kli­mat, lud­ność, po­ten­cjał go­spo­dar­czy i inne na po­li­ty­kę pań­stwa, a w szcze­gól­no­ści po­li­ty­ką za­gra­nicz­ną, sto­sun­ki mię­dzy­na­ro­do­we i po­zy­cję pań­stwa na sce­nie mię­dzy­na­ro­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geopotencjalny

zwią­za­ny z po­ten­cja­łem siły cięż­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Geoprzestrzenny

do­ty­czą­cy okre­ślo­nej lo­ka­li­za­cji lub okre­ślo­ne­go ob­sza­ru ge­o­gra­ficz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Georadar

urzą­dze­nie emi­tu­ją­ce fale elek­tro­ma­gne­tycz­ne i jed­no­cze­śnie re­je­stru­ją­ce od­bi­te fale od ano­ma­lii w ba­da­nej struk­tu­rze


Ge­o­ra­dar ( gro­und-pe­ne­tra­ting radar, GPR) – wy­so­ko­roz­dziel­cza, mo­bil­na me­to­da ge­o­fi­zycz­na opar­ta na emi­to­wa­niu fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych o czę­stot­li­wo­ści z za­kre­su krót­kich do ul­tra­krót­kich fal ra­dio­wych i re­je­stra­cji fal od­bi­tych od warstw cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się zmia­na­mi włas­no­ści die­lek­trycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Georadarowy

→ ge­o­ra­dar


Patrz:georadar

Źródła:

SJP.pl

Georg

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

George

[czy­taj: dżordż]
1. an­glo­sa­skie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko obce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Jerzy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Georges

[czy­taj: żorż] fran­cu­skie imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Jerzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Georgetown

[czy­taj: dżordż­tałn]
1. sto­li­ca Gu­ja­ny; De­me­ra­ra;
2. mia­sto w Ma­lez­ji; Pe­nang;
3. sto­li­ca Kaj­ma­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Gu­ja­ny;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miast, dziel­nic miast i gmin w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych;


Ge­or­ge­town – sto­li­ca, głów­ny port i naj­więk­sze mia­sto Gu­ja­ny, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, nad uj­ściem rzeki De­me­ra­ry. Ok. 235 tys. miesz­kań­ców (2012, sza­cun­ko­wo).

Po­przez port ek­spor­tu­je się stąd cu­kier, drew­no, bok­sy­ty, złoto i dia­men­ty.

Ge­or­ge­town jest sie­dzi­bą Uni­wer­sy­te­tu Gu­ja­ny. Do naj­waż­niej­szych za­byt­ków na­le­ży drew­nia­na ka­te­dra św. Je­rze­go, re­pre­zen­tu­ją­ca styl wik­to­riań­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Georgia

[czy­taj: dżordż­ja, moż­li­we też: ge­org­ja] stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści USA, ze sto­li­cą w At­lan­cie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa miej­sco­wo­ści i trzech gmin w USA

 (1.3) geogr. zob. Ge­or­gia Po­łud­nio­wa.


Ge­or­gia () – stan w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, naj­więk­szy na wschód od Mis­si­si­pi. Nazwa stanu zo­sta­ła na­da­na na cześć króla Wiel­kiej Bry­ta­nii Je­rze­go II Ha­no­wer­skie­go ( Ge­or­ge II).

Gra­ni­czy: od pół­no­cy z Ten­nes­see i Ka­ro­li­ną Pół­noc­ną, od wscho­du z Ka­ro­li­ną Po­łud­nio­wą i Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, od po­łud­nia z Flo­ry­dą, od za­cho­du z Ala­ba­mą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Georgiański

→ Ge­or­gia (stan w USA) [czy­taj: dżor­dżiań­ski]


Źródła:

SJP.pl

Georgica

[czy­taj: ge­or­gi­ka] po­e­mat Wer­gi­liu­sza opie­wa­ją­cy pracę rol­ni­ka; Ge­or­gi­ka, Ge­or­gi­ki


Źródła:

SJP.pl

Georgij

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Georgika

po­e­mat sła­wią­cy wieś w sta­ro­żyt­nych: Gre­cji i Rzy­mie


Źródła:

SJP.pl

Georgiki

po­e­mat sła­wią­cy wieś w sta­ro­żyt­nych: Gre­cji i Rzy­mie


Ge­or­gi­ki – po­e­mat dy­dak­tycz­ny o te­ma­ty­ce rol­ni­czej, au­tor­stwa two­rzą­ce­go w I w. p.n.e. poety rzym­skie­go Wer­gi­liu­sza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Georgina

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Georginia

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; dalia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. dalia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Georóżnorodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. zróż­ni­co­wa­nie nie­o­ży­wio­nych ele­men­tów przy­ro­dy;


Ge­o­róż­no­rod­ność (ang. "ge­o­di­ver­si­ty") – róż­no­rod­ność przy­ro­dy nie­o­ży­wio­nej oraz pro­ce­sy za­cho­dzą­ce na po­wierzch­ni Ziemi, w mo­rzach i oce­a­nach.

Ter­min „ge­o­róż­no­rod­ność” nie po­sia­da jed­nej po­wszech­nie ak­cep­to­wa­nej de­fi­ni­cji. Niek­tó­re ze sto­so­wa­nych de­fi­ni­cji to:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Geosfera

kon­cen­trycz­na sfera wcho­dzą­ca w skład kuli ziem­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. po­wło­ka globu ziem­skie­go;


Ge­os­fe­ra (z gr. γῆ "gē" „zie­mia”, σφαῖρα "sphaîra" „kula”) – każda z kilku umow­nych, kon­cen­trycz­nych warstw, wcho­dzą­cych w skład kuli ziem­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geosferyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gląd o przy­bli­żo­nej ku­li­sto­ści Ziemi;


Ge­os­fe­ryzm – po­gląd, że Zie­mia jest w przy­bli­że­niu kulą. Po­ja­wił się naj­póź­niej w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i zo­stał udo­wod­nio­ny przez jej uczo­nych; przez ko­lej­ne stu­le­cia upo­wszech­nił się w Eu­ro­pie, kra­jach is­lam­skich i In­diach. No­wo­żyt­ne od­kry­cia ge­o­gra­ficz­ne umoż­li­wi­ły przed­sta­wie­nie go po­zo­sta­łym kul­tu­rom.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Geosiatka

siat­ka sta­bi­li­zu­ją­ca po­dło­że, za­po­bie­ga­ją­ca osia­da­niu i de­for­ma­cjom na­wierzch­ni


Źródła:

SJP.pl

Geosmina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cy­klicz­nych al­ko­ho­li, na­da­ją­cy żyw­no­ści i wo­dzie zie­mi­sty, sple­śnia­ły, stę­chły za­pach i smak


Ge­os­mi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cy­klicz­nych al­ko­ho­li, na­da­ją­cy żyw­no­ści i wo­dzie zie­mi­sty, sple­śnia­ły stę­chły za­pach i smak, wy­czu­wal­ny w niez­wy­kle ni­skich stę­że­niach rzędu 5–10 ng/l.

Pro­du­ko­wa­na m.in. przez si­ni­ce oraz pro­mie­niow­ce (zwła­szcza z ro­dza­ju "Strep­to­my­ces").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geostatyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ge­o­sta­ty­ką, do­ty­czą­cy ge­o­sta­ty­ki


Źródła:

Wiktionary

Geostatystyczny

→ ge­o­sta­ty­sty­ka


Patrz:geostatystyka

Źródła:

SJP.pl

Geostatystyka

dział sta­ty­sty­ki ma­te­ma­tycz­nej poś­wię­co­ny pro­ce­som sto­cha­stycz­nym


Ge­o­sta­ty­sty­ka – ze­spół metod esty­ma­cji wy­ko­rzy­sty­wa­ny do roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mów w ta­kich dy­scy­pli­nach jak nauki o Ziemi, ge­o­lo­gia, hy­dro­ge­o­lo­gia, ge­o­fi­zy­ka, ge­o­dez­ja, ge­o­tech­ni­ka, me­te­o­ro­lo­gia, rol­nict­wo.

Ge­o­sta­ty­sty­ka zaj­mu­je się opi­sem zmien­nej zre­gio­na­li­zo­wa­nej przy po­mo­cy wa­rio­gra­mu lub ko­wa­rian­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geostrategia

dzie­dzi­na ge­o­po­li­ty­ki, w któ­rej stra­te­gia pań­stwa uza­leż­nio­na jest od ele­men­tów ge­o­gra­ficz­nych


Ge­o­stra­te­gia – dzie­dzi­na ge­o­po­li­ty­ki, w któ­rej stra­te­gia pań­stwa, w tym po­li­ty­ka za­gra­nicz­na i po­li­ty­ka bez­pie­czeń­stwa, są pod­po­rząd­ko­wa­ne ele­men­tom ge­o­gra­ficz­nym we­dług za­sa­dy, że „ge­o­gra­fia jest matką ge­o­stra­te­gii”. Ge­o­stra­te­gia jest roz­pa­try­wa­na za­wsze z per­spek­ty­wy okre­ślo­ne­go pań­stwa, a zatem bie­rze pod uwagę, jego cele, za­so­by, kul­tu­rę, go­spo­dar­kę itd.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geosynklina

po­dłuż­ne za­głę­bie­nie w sko­ru­pie ziem­skiej: oce­a­nicz­nej lub kon­ty­nen­tal­nej


Ge­o­syn­kli­na – prze­sta­rza­łe po­ję­cie z dzie­dzi­ny ge­o­lo­gii, cen­tral­ny ele­ment te­o­rii ge­o­syn­klin, która tłu­ma­czy­ła pow­sta­wa­nie łań­cu­chów gór­skich, obec­nie za­stą­pio­nej przez tek­to­ni­kę płyt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geosyntetyczny

→ ge­o­syn­te­tyk


Patrz:geosyntetyk

Źródła:

SJP.pl

Geosyntetyk

pro­dukt po­li­me­ro­wy o wy­so­kiej trwa­ło­ści wbu­do­wy­wa­ny w grunt


Źródła:

SJP.pl

Geosyrysowate

o ce­chach ge­o­sy­ry­so­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Geosyrysowaty

o ce­chach ge­o­sy­ry­so­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Geotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie po­ru­sza­ją­ce­go się or­ga­niz­mu (naj­czę­ściej jed­no­ko­mór­ko­we­go) na bo­dziec kie­run­ko­wy - przy­cią­ga­nie ziem­skie


Źródła:

SJP.pl

Geotechniczka

→ ge­o­tech­nik


Patrz:geotechnik

Źródła:

SJP.pl

Geotechniczny

→ ge­o­tech­ni­ka


Patrz:geotechnika

Źródła:

SJP.pl

Geotechnik

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem grun­tów dla celów bu­dow­la­nych


Źródła:

SJP.pl

Geotechnika

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem grun­tów dla celów bu­dow­la­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. techn. dzie­dzi­na nauki i in­ży­nie­rii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści grun­tów i skał oraz ich wy­ko­rzy­sta­niem w bu­dow­nict­wie


Ge­o­tech­ni­ka – gałąź in­ży­nie­rii ści­śle zwią­za­na z in­ży­nie­rią lą­do­wą. Jest to nauka zaj­mu­ją­ca się wła­ści­wo­ścia­mi grun­tu pod kątem pro­jek­to­wa­nia i wy­ko­naw­stwa bu­dow­li ziem­nych i po­dziem­nych oraz fun­da­men­tów bu­dyn­ków i na­wierzch­ni dro­go­wych. Jest to nauka in­ter­dy­scy­pli­nar­na, wy­ko­rzy­stu­ją­ca grun­toz­naw­stwo, me­cha­ni­kę grun­tów, fun­da­men­to­wa­nie, ge­o­lo­gię – w szcze­gól­no­ści in­ży­nier­ską, che­mię, fi­zy­kę, me­cha­ni­kę bu­dow­li, re­o­lo­gię etc.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geotechnolog

tech­no­log zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi z za­kre­su ge­o­lo­gii, gór­nict­wa, ge­o­che­mii i tech­no­lo­gii che­micz­nej


Źródła:

SJP.pl

Geotektonik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­tek­to­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Geotektonika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­tek­to­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o ru­chach sko­ru­py ziem­skiej i uło­że­nie mas skal­nych


Ge­o­tek­to­ni­ka – dział tek­to­ni­ki zaj­mu­ją­cy się pro­ce­sa­mi za­cho­dzą­cy­mi w sko­ru­pie ziem­skiej w skali glo­bal­nej lub re­gio­nal­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geoterapia

wy­ko­rzy­sta­nie ziemi w ce­lach te­ra­pe­u­tycz­nych, np. okła­dy z okre­ślo­ne­go ro­dza­ju błota lub gliny, re­lak­sa­cyj­na upra­wa ziemi w ogród­ku, sto­so­wa­ne w sta­ro­żyt­no­ści le­cze­nie przez po­da­wa­nie do je­dze­nia spra­so­wa­nej ziemi


Źródła:

SJP.pl

Geoterma

elek­trow­nia lub cie­płow­nia ge­o­ter­micz­na (ge­o­ter­mal­na)


Źródła:

SJP.pl

Geotermalny

zwią­za­ny z cie­płem pły­ną­cym z wnę­trza Ziemi; ge­o­ter­micz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z cie­płem i go­rą­cy­mi źró­dła­mi we wnę­trzu Ziemi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geotermia

wy­ko­rzy­sty­wa­nie cie­pła pły­ną­ce­go z wnę­trza Ziemi do pro­duk­cji ener­gii elek­trycz­nej i ogrze­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Geotermiczny

zwią­za­ny z cie­płem pły­ną­cym z wnę­trza Ziemi; ge­o­ter­mal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) geol. zwią­za­ny z cie­płem z wnę­trza Ziemi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geotermika

Ge­o­ter­mi­ka – dział ge­o­fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem pro­ce­sów ciepl­nych wnę­trza kuli ziem­skiej, m.in. pro­ce­sów prze­no­sze­nia cie­pła oraz pro­ce­sów sty­gnię­cia Ziemi. Nauka ta po­ma­ga wy­ko­rzy­stać ener­gię ge­o­ter­micz­ną dla po­trzeb ener­ge­ty­ki.


Źródła:

Wikipedia

Geotorsja

usta­wie­nie czę­ści ro­ślin wy­ni­ka­ją­ce z od­dzia­ły­wa­nia pola gra­wi­ta­cyj­ne­go, np. liści lub kwia­tów tą samą stro­ną do góry


Źródła:

SJP.pl

Geotropizm

ukie­run­ko­wa­ny ruch ro­ślin spo­wo­do­wa­ny dzia­ła­niem przy­cią­ga­nia ziem­skie­go; gra­wi­tro­pizm; ba­ro­tro­pizm


Ge­o­tro­pizm (gra­wi­tro­pizm) – re­ak­cja or­ga­nów ro­ślin­nych na zmia­nę ich po­ło­że­nia wzglę­dem wek­to­ra gra­wi­ta­cji.

Przy­kła­dem może być umie­szcze­nie ro­śli­ny w po­ło­że­niu ho­ry­zon­tal­nym, jej pęd głów­ny wznie­sie się w górę, a ko­rzeń skie­ru­je się w dół. Re­ak­cja pędu jest skie­ro­wa­na od­wrot­nie do kie­run­ku dzia­ła­nia siły gra­wi­ta­cji, mó­wi­my tu o gra­wi­tro­piz­mie ujem­nym. Ko­rzeń głów­ny wy­gi­na się zgod­nie z dzia­ła­niem siły gra­wi­ta­cji jest to gra­wi­tro­pizm do­dat­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geoturystyczny

→ ge­o­tu­ry­sty­ka


Patrz:geoturystyka

Źródła:

SJP.pl

Geoturystyka

forma tu­ry­sty­ki sku­pio­na na obiek­tach i zja­wi­skach ge­o­lo­gicz­nych (skały, ja­ski­nie, wul­ka­ny itp.)


Ge­o­tu­ry­sty­ka (ang. "ge­o­to­u­rism") – forma tu­ry­sty­ki ba­zu­ją­cej m.in. na obiek­tach ge­o­lo­gicz­nych, ści­śle zwią­za­na z ge­o­lo­gią sto­so­wa­ną, ochro­ną przy­ro­dy nie­o­ży­wio­nej i edu­ka­cją ge­o­lo­gicz­ną. Szan­są dla roz­po­wszech­nie­nia idei ge­o­tu­ry­sty­ki na sze­ro­ką skalę oka­za­ła się mię­dzy in­ny­mi kon­cep­cja two­rze­nia Ge­o­par­ków UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geotyp

forma da­ne­go ga­tun­ku róż­nią­ca się pod wzglę­dem ge­ne­tycz­nym od in­nych form tego ga­tun­ku i od­dzie­lo­na od nich ba­rie­ra­mi to­po­gra­ficz­ny­mi (np. mo­rzem)


Ge­o­typ – tak­son niż­szy od ga­tun­ku (zwy­kle utoż­sa­mia­ny z pod­ga­tun­kiem), słu­żą­cy do wy­o­dręb­nia­nia form w obrę­bie da­ne­go ga­tun­ku róż­nią­cych się ge­ne­tycz­nie i od­dzie­lo­nych ba­rie­ra­mi ge­o­gra­ficz­ny­mi (np. morza, góry).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geowłóknina

tka­ni­na syn­te­tycz­na z włó­kien po­li­pro­py­le­no­wych lub po­lie­stro­wych


Ge­o­włó­kni­ny – pła­skie ge­o­syn­te­ty­ki, wy­ko­na­ne z włó­kien po­li­pro­py­le­no­wych lub po­lie­stro­wych po­łą­czo­ne me­cha­nicz­nie - w wy­ni­ku igło­wa­nia (lub prze­szy­wa­nia) lub ter­micz­nie w wy­ni­ku zgrze­wa­nia.

Mają za­sto­so­wa­nie jako se­pa­ra­cja sła­be­go po­dło­ża na­sy­pów w celu po­pra­wy jego sta­tecz­no­ści oraz przy­spie­sze­nia kon­so­li­da­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geozagrożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. zja­wi­sko wy­ni­ka­ją­ce z dy­na­micz­nych pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w obrę­bie at­mos­fe­ry, pe­dos­fe­ry, li­tos­fe­ry i hy­dros­fe­ry, które sta­no­wi za­gro­że­nie dla życia ludzi i zwie­rząt;


Źródła:

Wiktionary

Gepard

dra­pież­ne zwie­rzę z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych o żół­tym ubar­wie­niu w czar­ne cętki, ży­ją­ce na ste­pach Azji i Afry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych;


Ge­pard ("Aci­no­nyx") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów (Fe­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gepardzi

→ ge­pard


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ge­par­da

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ge­par­dem, do­ty­czą­cy ge­par­da

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ge­par­da, ma­ją­cy cechy ge­par­da


Patrz:gepard

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gepardzica

sa­mi­ca ge­par­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca ge­par­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gepardziątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młode ge­par­da; mały, młody ge­pard


Źródła:

Wiktionary

Gepida

czło­nek ludu ger­mań­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Gepidowie

czło­nek ludu ger­mań­skie­go


Ge­pi­do­wie ( Ge­pi­dae, "Gi­pe­dae", gr. Γετίπαιδες – "dzie­ci Gotów") – grupa daw­nych ple­mion wschod­nio­ger­mań­skich, bli­sko spo­krew­nio­na z Go­ta­mi, za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny dzi­siej­szych Wę­gier wschod­nich i Ru­mu­nii za­chod­niej. Przesz­li do hi­sto­rii, po­ko­nu­jąc Hunów po śmier­ci At­ty­li, w bit­wie nad rzeką Nedao. Ich pań­stwo zo­sta­ło ro­zbi­te przez Lon­go­bar­dów i Awa­rów w II poł. VI w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gepidzi

lud ger­mań­ski; Ge­pi­do­wie


Źródła:

SJP.pl

Gepista

czło­nek GPU (daw­nej ra­dziec­kiej służ­by bez­pie­czeń­stwa)


Źródła:

SJP.pl

Geppert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ger

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gera

mia­sto w Niem­czech


Gera – mia­sto na pra­wach po­wia­tu we wschod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, nad Białą El­ste­rą, ok. 60 km na po­łud­nie od Lip­ska, ok. 80 km na wschód od Er­fur­tu, przy au­to­stra­dzie A4. Po Er­fur­cie i Jenie trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju związ­ko­we­go Tu­ryn­gia. 31 grud­nia 1988 roku mia­sto li­czy­ło 134 834 miesz­kań­ców, a 31 grud­nia 2014 roku już tylko 94 492 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerald

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ge­rald – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Sta­no­wi zło­że­nie czło­nów: ger- ("oszczep") i -wald/-walt, ("wła­dać, pa­no­wać"), oz­na­cza­ją­ce­go "wła­da­ją­cy oszcze­pem", "wła­da­ją­cy włócz­nią". W Pol­sce imię pot­wier­dzo­ne w for­mie Ge­rald, Gie­rołt (1393) oraz jako za­wo­ła­nie he­ral­dycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geraldostwo

Ge­rald z mał­żon­ką; Ge­ral­do­wie


Źródła:

SJP.pl

Geraldowie

Ge­rald z mał­żon­ką; Ge­ral­do­stwo


Źródła:

SJP.pl

Geraldowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­ral­da lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Geraldyna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ge­ral­dy­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ge­rald.

Ge­ral­dy­na imie­ni­ny ob­cho­dzi: 13 paź­dzier­ni­ka i 5 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerania

ge­ra­nium;
1. ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; bo­dzi­szek;
2. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; an­gin­ka, an­gi­no­wiec, pe­lar­go­nia pach­ną­ca, ru­zynd­la


Ge­ra­nia, Góry Ge­ra­nej­skie ( Γεράνεια Όρη) – pasmo gór­skie w Gre­cji, w Ko­ryn­tii (gmina Lu­tra­ki-Aji Te­o­do­ri) i At­ty­ce (gmina Me­ga­ra), na pół­wy­spie Pe­lo­po­nez. Naj­wyż­szym szczy­tem jest (1351 lub 1369 m n.p.m.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geraniol

al­ko­hol nie­na­sy­co­ny wy­stę­pu­ją­cy w wielu olej­kach ete­rycz­nych, be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu róż, sto­so­wa­ny jako skład­nik olej­ków za­pa­cho­wych i sma­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) al­ko­hol ter­pe­no­wy po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go


Ge­ra­niol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy nie­na­sy­co­nych al­ko­ho­li ter­pe­no­wych. Wy­stę­pu­je w olej­kach ete­rycz­nych. Ma in­ten­syw­ny za­pach ko­ja­rzą­cy się ze świe­żo­ścią i pe­lar­go­nia­mi, dla­te­go sto­su­je się go czę­sto w wielu kom­po­zy­cjach za­pa­cho­wych sto­so­wa­nych w per­fu­mach. Jest głów­nym skład­ni­kiem olej­ku ró­ża­ne­go, pe­lar­go­nio­we­go i cy­try­no­we­go. Jest izo­me­rem ge­o­me­trycz­nym (o kon­fi­gu­ra­cji "E") ne­ro­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geraniowy

przy­miot­nik od: ge­ra­nia


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ge­ra­nium

 (1.2) kos­met. otrzy­ma­ny z od­po­wied­nie­go ro­dza­ju pe­lar­go­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geranium

ge­ra­nia;
1. ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; bo­dzi­szek;
2. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; an­gin­ka, an­gi­no­wiec, pe­lar­go­nia pach­ną­ca, ru­zynd­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geranos

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) cho­re­ogr. mit. ta­niec żu­ra­wia


Źródła:

Wiktionary

Gerar

Gerar (hebr. גְּרָר) – mia­sto, które na­u­kow­cy utoż­sa­mia­ją z jed­nym z kop­ców: Tell Dżem­ma, Tell Abu Hu­re­ir, Tell el-Sza­ria bądź Tell el-Tu­wa­il, po­ło­żo­nych po­mię­dzy Gazą a Beer Szebą. Nazwa mia­sta nie zo­sta­ła poś­wiad­czo­na w żad­nych źró­dłach, oprócz kilku ksiąg Sta­re­go Te­sta­men­tu.


Źródła:

Wikipedia

Gerard

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ge­rard – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „oszczep”, „silny” lub „od­waż­ny”.

Forma "Kai" funk­cjo­nu­ją­ca w Niem­czech jest praw­do­po­dob­nie fry­zyj­skim dzie­cię­cym spie­szcze­niem Ge­rar­da.

Ge­rard imie­ni­ny ob­cho­dzi: 30 stycz­nia, 12 lu­te­go, 23 kwiet­nia, 13 maja, 13 czerw­ca, 24 wrze­śnia, 3 paź­dzier­ni­ka, 16 paź­dzier­ni­ka, 30 paź­dzier­ni­ka, 24 li­sto­pa­da i 29 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerarda

imię żeń­skie


Ge­rar­da – imię żeń­skie; żeń­ski od­po­wied­nik ger­mań­skie­go imie­nia Ge­rard, zło­żo­ne­go z czło­nów "ger–", "gari–" – „oszczep”, i "–hard" – „mężny, mocny, trwa­ły”.

W Pol­sce imię jest rzad­kie. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 69 ko­biet o imie­niu Ge­rar­da na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerardia

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Gerardostwo

Ge­rard z mał­żon­ką; Ge­rar­do­wie


Źródła:

SJP.pl

Gerardowie

[czy­taj: żeRAR, w od­mia­nie: Gérarda - czy­taj: żeRARda itd.] fran­cu­skie imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Gerardowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­rar­da lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gerardziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­rar­dy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Geraza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w pół­noc­nej Jor­da­nii, w sta­ro­żyt­no­ści oś­ro­dek miej­ski;


Źródła:

Wiktionary

Gerbera

ro­śli­na kwia­to­wa o róż­no­ko­lo­ro­wych kwia­tach osa­dzo­nych na dłu­gich ło­dy­gach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ger­be­ra|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) bot. ogrod. ro­śli­na z ro­dza­ju ger­be­ra (1.1)

 (1.3) kwiat ger­be­ry (1.2)


Ger­be­ra ("Ger­be­ra" L.) – ro­dzaj bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny astro­wa­tych. Liczy około 22–29 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w sta­nie dzi­kim w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce i na Ma­da­ga­ska­rze oraz w tro­pi­kal­nych re­jo­nach Azji i na Tas­ma­nii. Nazwę ro­śli­nie, dla upa­mięt­nie­nia nie­miec­kie­go bo­ta­ni­ka Tra­u­got­ta Ger­be­ra, nadał w 1735 roku Jan Fre­de­rik Gro­no­vius.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerberek

po­tocz­nie: pro­dukt spo­żyw­czy dla dzie­ci


Źródła:

SJP.pl

Gerberowy

→ ger­be­ra


Patrz:gerbera

Źródła:

SJP.pl

Gerda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Gerda (Gerd) – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej pię­kna córka ol­brzy­ma Gy­mi­ra, która zo­sta­ła żoną Frej­ra.

Po­cząt­ko­wo nie chcia­ła oddać mu swej ręki ani za da­ją­ce nie­śmier­tel­ność złote jabł­ka, ani pod groź­bą od­cię­cia głowy. Ule­gła, do­pie­ro gdy wy­słan­nik Frej­ra Skir­nir za­gro­ził jej żądzą, któ­rej nic nie by­ło­by w sta­nie za­spo­ko­ić, gło­dem, któ­re­go nic nie mo­gło­by na­sy­cić, i uwię­zie­niem u bram pie­kła.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gere

[czy­taj: gier] naz­wi­sko


Gere – szwedz­ki tor­pe­do­wiec z lat 80. XIX wieku, jedna z trzech zbu­do­wa­nych jed­no­stek typu "Munin". Okręt zo­stał zwo­do­wa­ny w 1887 roku w kra­jo­wej stocz­ni w Sztok­hol­mie i w tym samym roku wcie­lo­no go do służ­by w Sven­ska ma­ri­nen. W 1915 roku okręt zo­stał prze­kla­sy­fi­ko­wa­ny na pa­tro­lo­wiec i oz­na­czo­ny Vedettbåt n:r 18. Jed­nost­ka zo­sta­ła skre­ślo­na z listy floty w 1923 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geremek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerent

za­rząd­ca, osoba spra­wu­ją­ca ad­mi­ni­stra­cję; peł­no­moc­nik hand­lo­wy lub po­li­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Gerenuk

ro­dzaj an­ty­lo­py z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Gereza

małpa wą­sko­no­sa z ro­dzi­ny kocz­ko­da­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lo­bus|Il­li­ger|ref=tak., ro­dzaj nie­wiel­kiej małpy z ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych;

 (1.2) zool. małpa z ro­dza­ju gerez (1.1)


Ge­re­za ("Co­lo­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerezanka

ro­dzaj ssaka na­czel­ne­go z po­dro­dzi­ny gerez


Ge­re­zan­ka ("Pi­lio­co­lo­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerhard

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Geriatra

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w za­kre­sie ge­ria­trii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób wieku po­desz­łe­go

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka ge­ria­trii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geriatria

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się za­po­bie­ga­niem i le­cze­niem cho­rób wieku po­desz­łe­go i star­cze­go oraz ba­da­niem bio­lo­gicz­nych pod­staw pro­ce­sów sta­rze­nia się


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny, który zaj­mu­je się scho­rze­nia­mi wieku po­desz­łe­go;

 (1.2) pot. med. od­dział szpi­ta­la, kli­ni­ki lub szko­ły me­dycz­nej, który zaj­mu­je się ge­ria­trią (1.1)


Ge­ria­tria – prio­ry­te­to­wa dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi wieku po­desz­łe­go. Hi­sto­rycz­nie wy­wo­dzi się z in­ter­ny, jako „kró­lo­wej nauk me­dycz­nych”, ale ak­tu­al­nie obej­mu­je rów­nież inne za­gad­nie­nia zwią­za­ne ze scho­rze­nia­mi wieku po­desz­łe­go, czer­piąc m.in. z me­dy­cy­ny ro­dzin­nej, ne­u­ro­lo­gii czy psy­chia­trii. Ge­ria­trii nie na­le­ży mylić z ge­ron­to­lo­gią, która jest nauką o pro­ce­sach sta­rze­nia się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Geriatryczny

zwią­za­ny z po­desz­łym wie­kiem


przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy ge­ria­trii lub ge­ria­trów

 (1.2) do­ty­czą­cy wieku star­cze­go, wła­ści­wy ta­kie­mu wie­ko­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geriatryk

po­tocz­nie: osoba w po­desz­łym wieku, zwła­szcza wy­ma­ga­ją­ca opie­ki ge­ria­trycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Geriavit

hand­lo­wa nazwa wi­ta­mi­no­wo-mi­ne­ral­ne­go su­ple­men­tu diety


Źródła:

SJP.pl

Geriocain

[czy­taj: ge­rio­ka­in] nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu sto­so­wa­ne­go w niek­tó­rych za­bu­rze­niach wieku po­desz­łe­go, za­wie­ra­ją­ce­go pro­ka­i­nę; Ge­ro­vi­tal


Źródła:

SJP.pl

Gerlach

marka sztuć­ców i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski w Ta­trach;


Ger­lach, Gier­lach (słow. "Gerlachovský štít", "Ger­la­chov­ka", niem. "Gerls­dor­fer Spit­ze", "Ger­lach", węg. "Ger­lach­fal­vi-csúcs"), 2655 m n.p.m. – naj­wyż­szy szczyt Tatr oraz ca­łych Kar­pat i jed­no­cze­śnie Sło­wa­cji, po­ło­żo­ny w bocz­nej grani Tatr Wy­so­kich. Szczyt ten na­le­ży do Ko­ro­ny Eu­ro­py, Wy­bit­nej Ko­ro­ny Tatr oraz Wiel­kiej Ko­ro­ny Tatr.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerlachowski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ger­la­chu, zwią­za­ny z Ger­la­chem


Źródła:

Wiktionary

Gerlicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gerling

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Germ.

skrót od: ger­mań­ski


Źródła:

SJP.pl

Germakówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie bor­szczow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;


Ger­ma­ków­ka (ukr. Гермаківка) – wieś w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go. W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Ger­ma­ków­ka w po­wie­cie bor­szczow­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go. Wieś liczy 1371 miesz­kań­ców.

Miesz­kań­cy obrząd­ku rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­że­li do pa­ra­fii w Krzy­wa­czu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

German

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ge i licz­bie ato­mo­wej 32, na­le­żą­cy do grupy wę­glow­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako skład­nik sto­pów spe­cjal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ge i licz­bie ato­mo­wej 32;


Ger­man (Ge, łac. "ger­ma­nium") – pier­wia­stek che­micz­ny z bloku p ukła­du okre­so­we­go. Jest twar­dym, bły­szczą­cym, sre­brzy­sto­sza­rym pół­me­ta­lem o wła­ści­wo­ściach che­micz­nych po­dob­nych do in­nych wę­glow­ców, prze­de wszyst­kim krze­mu i cyny. Two­rzy wiele związ­ków or­ga­nicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Germanen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. alo­tro­po­wa od­mia­na ger­ma­nu ma­ją­ca po­stać war­stwy o jed­no­a­to­mo­wej gru­bo­ści i sze­ścio­kąt­nych ko­mór­kach, przy­po­mi­na­ją­ca pla­ster miodu;


Ger­ma­nen – alo­tro­po­wa od­mia­na ger­ma­nu, na­no­ma­te­riał o pła­skiej struk­tu­rze, ana­lo­gicz­nej do gra­fe­nu i si­li­ce­nu. Atomy ger­ma­nu two­rzą war­stwę jed­no­a­to­mo­wej gru­bo­ści i po­łą­czo­ne są w sze­ścio­ką­ty na po­do­bień­stwo pla­stra miodu. Ze wzglę­du na mi­ni­mal­ną gru­bość, ger­ma­nen jest uwa­ża­ny za struk­tu­rę dwu­wy­mia­ro­wą. Wy­ka­zu­je nowe wła­ści­wo­ści pół­prze­wod­ni­ko­we oraz op­tycz­ne i jest przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia nauki, jako mo­gą­cy zna­leźć roz­licz­ne za­sto­so­wa­nia w elek­tro­ni­ce.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Germania

nazwa te­re­nów po­ło­żo­nych na wschód od Renu i na pół­noc od gór­ne­go i środ­ko­we­go Du­na­ju, uży­wa­na przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na nazwa ziem na wschód od Renu i na pół­noc od Du­na­ju;

 (1.2) książk. apo­te­o­za, per­so­ni­fi­ka­cja Nie­miec lub Niem­ców w pa­trio­tycz­nych ut­wo­rach li­te­rac­kich, dzie­łach ma­lar­skich;

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 241 z pasa głów­ne­go aste­ro­id;


Ger­ma­nia ( Ger­ma­nia) – nazwa na­da­na przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian zie­miom na wschód od Renu i na pół­noc od gór­ne­go i środ­ko­we­go Du­na­ju. Ob­sza­ry te były za­miesz­ka­ne przez Ger­ma­nów, a także inne nie­ger­mań­skie ludy.

Za cza­sów Ok­ta­wia­na Au­gu­sta Rzy­mia­nie pod­bi­li Ger­ma­nię, przej­ścio­wo aż po Łabę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Germanie

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ge i licz­bie ato­mo­wej 32, na­le­żą­cy do grupy wę­glow­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako skład­nik sto­pów spe­cjal­nych


Ger­ma­nie, in. Ger­ma­no­wie ( Ger­ma­ni) – odłam In­do­e­u­ro­pej­czy­ków ży­ją­cy w pół­noc­nej i środ­ko­wo-pół­noc­nej Eu­ro­pie, na pół­noc od ludów cel­tyc­kich. Po­słu­gu­ją się ję­zy­ka­mi ger­mań­ski­mi.

Ger­ma­na­mi przy­ję­ło się na­zy­wać grupę ludów z in­do­e­u­ro­pej­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej. Pra­oj­czyz­ną tych ludów jest ob­szar dzi­siej­szej Danii, po­łud­nio­wej Skan­dy­na­wii i Szlez­wi­ku. Nazwy "Ger­ma­nie" po raz pier­wszy użył Po­se­i­do­nios, a w ślad za nim Ju­liusz Cezar.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Germaniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. Nie­miec


Źródła:

Wiktionary

Germanik

Gaius Cla­u­dius Dru­sus Ca­e­sar Ger­ma­ni­cus (ur. 24 maja 15 p.n.e., zm. 10 paź­dzier­ni­ka 19 n.e.) – wódz rzym­ski, czło­nek dy­na­stii ju­lij­sko-kla­u­dyj­skiej (wnuk Liwii, żony ce­sa­rza Au­gu­sta). Bra­ta­nek ce­sa­rza Ty­be­riu­sza, oj­ciec ce­sa­rza Ka­li­gu­li, brat Kla­u­diu­sza. Po­ślu­bił wnucz­kę Ok­ta­wia­na Au­gu­sta, Agryp­pi­nę.


Źródła:

Wikipedia

Germanin

miesz­ka­niec Ger­ma­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Ger­ma­nii

 (1.2) etn. hist. czło­nek ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu te­ry­to­ria pół­noc­nej i środ­ko­wo-pół­noc­nej Eu­ro­py;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. jęz. znaw­ca ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry nie­miec­kiej

 (1.2) zaw. eduk. na­u­czy­ciel ję­zy­ka nie­miec­kie­go


Źródła:

Wiktionary

Germanistka

→ ger­ma­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. eduk. znaw­czy­ni ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry nie­miec­kiej

 (1.2) eduk. na­u­czy­ciel­ka ję­zy­ka nie­miec­kie­go


Patrz:germanista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanistyczny

→ ger­ma­ni­sty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ger­ma­ni­sty­ką


Patrz:germanistyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanistyka

1. nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze nie­miec­kiej;
2. wy­dział lub kie­ru­nek na uni­wer­sy­te­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na zaj­mu­ją­ca się li­te­ra­tu­rą nie­miec­ką i ję­zy­kiem nie­miec­kim

 (1.2) pot. stu­dia obej­mu­ją­ce ger­ma­ni­sty­kę (1.1) na wyż­szej uczel­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanit

mi­ne­rał ger­ma­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Germanizacja

pod­da­wa­nie wpły­wom nie­miec­kim, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo nie­miec­kich; ger­ma­ni­zo­wa­nie, zniem­cza­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzu­ca­nie lub do­bro­wol­ne przys­wa­ja­nie kul­tu­ry nie­miec­kiej i ję­zy­ka nie­miec­kie­go


Ger­ma­ni­za­cja (także niem­cze­nie) – pro­ces przys­wa­ja­nia ję­zy­ka lub kul­tu­ry nie­miec­kiej przez jed­nost­ki i grupy spo­łecz­ne funk­cjo­nu­ją­ce wcze­śniej w ra­mach in­nych kul­tur. Ger­ma­ni­za­cja może za­cho­dzić za­rów­no w wy­ni­ku mniej lub bar­dziej wy­raź­ne­go przy­mu­su (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Germanizacyjny

przy­miot­nik od: ger­ma­ni­za­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ger­ma­ni­za­cją, do­ty­czą­cy ger­ma­ni­za­cji, na­rzu­ca­ją­cy język lub kul­tu­rę nie­miec­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanizator

osoba na­rzu­ca­ją­ca kul­tu­rę nie­miec­ką, język i cechy wła­ści­we Niem­com


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba pro­wa­dzą­ca ger­ma­ni­za­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanizatorka

ko­bie­ta, która ger­ma­ni­zu­je, dąży do zniem­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca ger­ma­ni­za­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanizatorski

→ ger­ma­ni­za­tor


Patrz:germanizator

Źródła:

SJP.pl

Germanizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku nie­miec­kim albo z niego prze­ję­te


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka nie­miec­kie­go;


Ger­ma­nizm (od Ger­ma­nia – ła­ciń­ska nazwa Nie­miec, także te­u­to­nizm) – wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa za­po­ży­czo­na z ję­zy­ka nie­miec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Germanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzu­ca­nie lub przys­wa­ja­nie kul­tu­ry nie­miec­kiej i ję­zy­ka nie­miec­kie­go


Źródła:

Wiktionary

Germanizować

1. na­rzu­cać kul­tu­rę nie­miec­ką, za­szcze­piać język i cechy wła­ści­we Niem­com;
2. ger­ma­ni­zo­wać się - przyj­mo­wać kul­tu­rę, język i cechy wła­ści­we Niem­com


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zger­ma­ni­zo­wać)

 (1.1) książk. na­rzu­cać kul­tu­rę i język nie­miec­ki

 (1.2) na­da­wać cze­muś cha­rak­ter nie­miec­ki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ger­ma­ni­zo­wać się (dk. zger­ma­ni­zo­wać się)

 (2.1) przys­wa­jać kul­tu­rę i język nie­miec­ki, sta­wać się Niem­cem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanka

miesz­kan­ka Ger­ma­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ger­ma­nii

 (1.2) etn. człon­ki­ni ple­mię­e­mie­nia in­do­e­u­ro­pej­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go w śred­nio­wie­czu te­re­ny pół­noc­nej i środ­ko­wo-pół­noc­nej Eu­ro­py


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germano-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z Niem­ca­mi lub nie­miec­ko­ścią


Źródła:

Wiktionary

Germanofil

zwo­len­nik, sym­pa­tyk tego, co nie­miec­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik Niem­ców i wszyst­kie­go, co nie­miec­kie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanofilia

sym­pa­tia dla Niem­ców i tego, co nie­miec­kie; ger­ma­no­fil­stwo, ger­ma­no­fi­lizm


Źródła:

SJP.pl

Germanofilizm

sym­pa­tia dla Niem­ców i tego, co nie­miec­kie; ger­ma­no­fi­lia, ger­ma­no­fil­stwo


Źródła:

SJP.pl

Germanofilka

→ ger­ma­no­fil


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka Niem­ców i wszyst­kie­go, co nie­miec­kie


Patrz:germanofil

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanofilski

→ ger­ma­no­fil


Patrz:germanofil

Źródła:

SJP.pl

Germanofilstwo

sym­pa­tia dla Niem­ców i tego, co nie­miec­kie; ger­ma­no­fi­lia, ger­ma­no­fi­lizm


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. fa­wo­ry­zo­wa­nie tego, co nie­miec­kie; za­u­wa­żal­na przy­chyl­ność Niem­com


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanofob

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie; niem­co­żer­ca, ger­ma­no­żer­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca nie­chęt­ny sto­su­nek do wszyst­kie­go co nie­miec­kie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie; pru­so­fo­bia


Źródła:

SJP.pl

Germanofobka

ko­bie­ta ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca nie­chęt­ny sto­su­nek do wszyst­kie­go co nie­miec­kie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanofobski

→ ger­ma­no­fo­bia


Patrz:germanofobia

Źródła:

SJP.pl

Germanomania

prze­sad­na sym­pa­tia do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie; ger­ma­no­fi­lia, ger­ma­no­fil­stwo, ger­ma­no­fi­lizm


Źródła:

SJP.pl

Germanowy

przy­miot­nik od: ger­man


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ger­ma­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germanożerca

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie; niem­co­żer­ca, ger­ma­no­fob


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­cie­kły wróg Niem­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germański

przy­miot­nik od: Ger­ma­nia


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ger­ma­nów lub Ger­ma­nii

 (1.2) jęz. do­ty­czą­cy ger­mań­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej

 (1.3) książk. nie­miec­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Germańsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ger­mań­ski, po ger­mań­sku


Źródła:

Wiktionary

Germańskojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ger­mań­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku ger­mań­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem ger­mań­skim


Źródła:

SJP.pl

Germańskość

→ ger­mań­ski


Patrz:germański

Źródła:

SJP.pl

Germinacja

kieł­ko­wa­nie na­sion


Źródła:

SJP.pl

Germinal

[czy­taj: żerminAL] siód­my mie­siąc fran­cu­skie­go ka­len­da­rza re­pu­bli­kań­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa siód­me­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Germinalny

za­rod­ko­wy, np. no­wot­wór ger­mi­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Germofob

osoba prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed bru­dem, za­raz­ka­mi; mi­zo­fob, za­raz­ko­fob


Źródła:

SJP.pl

Germofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­raz­ka­mi; mi­zo­fo­bia


Źródła:

SJP.pl

Gero

Gero (?-965), mar­gra­bia Mar­chii Wschod­niej od roku 937


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerokomia

po­gląd, że star­szy męż­czyz­na może się od­mło­dzić po­przez utrzy­my­wa­nie kon­tak­tów fi­zycz­nych z mło­dy­mi dziew­czę­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Geronimo

[czy­taj: heROnimo] wódz Apa­czów Chi­ri­ca­hua


Ge­ro­ni­mo wła­ści­wie Go­y­ah­kla lub Go­y­ath­lay (w ję­zy­ku apa­che "Ten, który ziewa") (ur. 16 czerw­ca 1829 w, zm. 17 lu­te­go 1909 w) – jeden z wo­dzów In­dian Chi­ri­ca­hua.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geront

czło­nek rady star­ców w niek­tó­rych pań­stwach sta­ro­żyt­nej Gre­cji, wy­bie­ra­ny po 60 roku życia, peł­nią­cy funk­cję do­ży­wot­nio


Źródła:

SJP.pl

Gerontiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.


Ge­ron­tiusz – wódz wojsk za­chod­nie­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go, który po­cząt­ko­wo po­parł uzur­pa­cję Kon­stan­ty­na III, a póź­niej opo­wie­dział się po stro­nie uzur­pa­to­ra Mak­sy­mu­sa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Geronto-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy ze sta­ro­ścią, star­ca­mi


Źródła:

Wiktionary

Gerontofil

osoba od­czu­wa­ją­ca po­ciąg sek­su­al­ny do osób w po­desz­łym wieku


Źródła:

SJP.pl

Gerontofilia

po­ciąg sek­su­al­ny do osób w po­desz­łym wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. po­ciąg sek­su­al­ny do osób star­szych;


Ge­ron­to­fi­lia (gr. γήρον, γήροντος "géron, gérontos" – „sta­rość”, "filia" – „mi­łość”) – ro­dzaj za­bu­rze­nia pre­fe­ren­cji sek­su­al­nych (zob. pa­ra­fi­lia), w któ­rym osią­ga­nie sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej moż­li­we jest tylko po­przez kon­tak­ty z oso­ba­mi w wieku star­czym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerontofilka

→ ge­ron­to­fil


Patrz:gerontofil

Źródła:

SJP.pl

Gerontofilski

→ ge­ron­to­fil


Patrz:gerontofil

Źródła:

SJP.pl

Gerontofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed sta­ro­ścią


Źródła:

SJP.pl

Gerontokracja

1. w niek­tó­rych pań­stwach sta­ro­żyt­nej Gre­cji (m.in. w Spar­cie): spra­wo­wa­nie wła­dzy przez radę star­ców (ge­ron­tów);
2. po­tocz­nie: ustrój pań­stwo­wy opar­ty na rzą­dach ludzi w wieku po­desz­łym; grupa ludzi sta­rych spra­wu­ją­ca wła­dzę


Ge­ron­to­kra­cja (ang. "ge­ron­to­cra­cy", od gr. "gérōn, gérontos" – „sta­rzec” i "krátos" – „wła­dza”) – typ or­ga­ni­za­cji wła­dzy lub do­mi­na­cji spo­łecz­nej, w któ­rym naj­waż­niej­sze role de­cy­zyj­ne przy­pa­da­ją oso­bom star­szym, naj­czę­ściej star­szym męż­czyz­nom, albo są ob­sa­dza­ne zgod­nie z za­sa­dą star­szeń­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerontokrata

pe­jo­ra­tyw­nie: stary czło­wiek spra­wu­ją­cy wła­dzę


Źródła:

SJP.pl

Gerontolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o sta­rze­niu się


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w ge­ron­to­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta ge­ron­to­log (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gerontologia

nauka o sta­rze­niu się


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka ba­da­ją­ca wpływ pro­ce­sów sta­rze­nia się na or­ga­nizm czło­wie­ka;


Ge­ron­to­lo­gia – nauka o pro­ce­sach sta­rze­nia się. Jest to in­ter­dy­scy­pli­nar­ny splot bio­lo­gii, me­dy­cy­ny, kul­tu­roz­naw­stwa, psy­cho­lo­gii i za­sad­ni­czo an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej w te­re­nie. Ge­ron­to­lo­gii nie na­le­ży mylić z ge­ria­trią, która jest nauką o cho­ro­bach wieku po­desz­łe­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerontologiczny

→ ge­ron­to­lo­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z ge­ron­to­lo­gią, do­ty­czą­cy ge­ron­to­lo­gii


Patrz:gerontologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gerontolożka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki o sta­rze­niu się


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spe­cja­list­ka w za­kre­sie ge­ron­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gerontyzm

rzad­ko: ge­ron­to­kra­cja;
1. w niek­tó­rych pań­stwach sta­ro­żyt­nej Gre­cji: spra­wo­wa­nie wła­dzy przez radę star­ców (ge­ron­tów);
2. po­tocz­nie: ustrój pań­stwo­wy opar­ty na rzą­dach ludzi w wieku po­desz­łym; grupa ludzi sta­rych spra­wu­ją­ca wła­dzę


Źródła:

SJP.pl

Gerovital

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu sto­so­wa­ne­go w niek­tó­rych za­bu­rze­niach wieku po­desz­łe­go, za­wie­ra­ją­ce­go pro­ka­i­nę; Ge­rio­ca­in


Źródła:

SJP.pl

Gerować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fer­men­to­wać


Źródła:

Wiktionary

Gerry

1. [czy­taj: dżeri] obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko, m.in. El­brid­ge Gerry [czy­taj: el­bridż geri] (1744-1814) - po­li­tyk ame­ry­kań­ski, wi­ce­pre­zy­dent USA


Gerry – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 2002 roku w re­ży­se­rii Gusa Van Santa, z udzia­łem Matta Da­mo­na i Ca­se­ya Af­flec­ka. Jest to pier­wszy film „Try­lo­gii śmier­ci” Van Santa. Wszyst­kie trzy filmy opar­te są na zgo­nach, które miały miej­sce w praw­dzi­wym życiu. Po­zo­sta­łe dwa ty­tu­ły to "Słoń" (2003) i "Ostat­nie dni" (2005). Opo­wieść o losie przy­ja­ciół za­gu­bio­nych na pu­sty­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gersdorfit

mi­ne­rał, siar­czek niklu i ar­se­nu


Źródła:

SJP.pl

Gershwin

[czy­taj: gersz­łin] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Ge­or­ge Gersh­win (1898-1937), ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta


Źródła:

SJP.pl

Gerson

1. Woj­ciech Ger­son (1851-1901), ma­larz pol­ski;
2. Jo­han­nes Ger­son (wła­ści­wie Jean Char­lier) (1363-1429), fran­cu­ski te­o­log i fi­lo­zof


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerszom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię bi­blij­ne, wy­stę­pu­ją­ce w Ta­na­chu / Sta­rym Te­sta­men­cie


Zo­bacz też: Ger­szon - syn Le­wie­go.

Ger­szom – pier­wszy syn Moj­że­sza i Se­fo­ry. Jego imię zna­czy­ło tyle co cu­dzo­zie­miec ("Je­stem cu­dzo­ziem­cem w obcej ziemi"). Miał syna o imie­niu Jo­na­tan.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gerszon

Zo­bacz też: Ger­szom - syn Moj­że­sza.

Ger­szon (hebr. גרשון) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Naj­star­szy syn Le­wie­go. Miał dwóch synów - Lib­nie­go i Szi­mei, któ­rzy wraz ze swo­i­mi po­tom­ka­mi two­rzy­li jedną z trzech grup le­wi­tów. W niek­tó­rych frag­men­tach Bi­blii jest on rów­nież na­zy­wa­ny imie­niem Ger­szom.


Źródła:

Wikipedia

Gerta

zdrob­nie­nie od: Ger­tru­da


Źródła:

SJP.pl

Gertruda

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ger­tru­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, zło­żo­ne z czło­nu Ger-: stwniem. "gēr" – „włócz­nia z ostrym że­laz­nym gro­tem”, „oszczep”, oraz trut, od germ. "thrūdi" („moc, siła”) po­mie­sza­ne­go z "drūda", stwniem. "trūt", "drūt" („uko­cha­ny, miły”; por. Er­men­tru­da). Można je tłu­ma­czyć jako „silna w walce oszcze­pem”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gertrudziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ger­tru­dy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gerundialny

→ ge­run­dium


Patrz:gerundium

Źródła:

SJP.pl

Gerundium

w ję­zy­koz­naw­stwie: rze­czow­nik od­cza­sow­ni­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. rze­czow­ni­ko­wa forma cza­sow­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gerundivum

imie­słów bier­ny czasu przysz­łe­go wy­stę­pu­ją­cy w gra­ma­ty­ce ła­ciń­skiej, wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność, która po­win­na zo­stać speł­nio­na; ge­run­di­wum


Źródła:

SJP.pl

Gerundiwum

imie­słów bier­ny czasu przysz­łe­go wy­stę­pu­ją­cy w gra­ma­ty­ce ła­ciń­skiej, wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność, która po­win­na zo­stać speł­nio­na; ge­run­di­vum


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. ła­ciń­ski imie­słów bier­ny czasu przysz­łe­go, który okre­śla czyn­ność, jaka po­win­na zo­stać wy­ko­na­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geruzja

głów­ny organ wła­dzy w oli­gar­chii grec­kiej, skła­da­ją­cy się z dwóch kró­lów (dzie­dzicz­nie) i rady 28 star­szych (wy­bie­ra­nych przez Zgro­ma­dze­nie Lu­do­we); rada star­ców


Ge­ruz­ja, rada star­szych (gr. "γέρων" „stary, sta­rzec”) – w sta­ro­żyt­nej Spar­cie, głów­ny organ wła­dzy w oli­gar­chii spar­tań­skiej. W jej skład wcho­dzi­ło dwóch kró­lów oraz 28 star­szych oby­wa­te­li – ge­ron­tów. Byli oni wy­bra­ni przez Zgro­ma­dze­nie Lu­do­we z grona oby­wa­te­li po­wy­żej 60.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerwatowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gerwazostwo

Ger­wa­zy z mał­żon­ką; Ger­wa­zo­wie


Źródła:

SJP.pl

Gerwazowie

Ger­wa­zy z mał­żon­ką; Ger­wa­zo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Gerwazowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ger­wa­ze­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gerwazy

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ger­wa­zy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „czczo­ny”, „sza­no­wa­ny”.

Imię nie­zbyt po­pu­lar­ne w Pol­sce. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 72 męż­czyzn o imie­niu Ger­wa­zy na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerwin

imię mę­skie


Ger­win – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, zło­żo­ne z czło­nów "Ger-" ("oszczep, dzida") i "-win" ("przy­ja­ciel"). W Pol­sce pier­wszy raz no­to­wa­ne w 1264 roku u osoby o nie­jas­nej na­ro­do­wo­ści. Ist­nie­je dwóch świę­tych ka­to­lic­kich o tym imie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gerydon

1. ozdob­ny, drew­nia­ny słu­pek pod świecz­nik lub wazę;
2. mały, na­roż­ni­ko­wy sto­lik o jed­nej nodze, na dro­biaz­gi, kwia­ty itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wy­so­ka ozdob­na pod­sta­wa pod świecz­nik, wazę, tacę itp., sto­so­wa­na w XVI-XVII wieku

 (1.2) daw. nie­wiel­ki okrą­gły sto­lik, jedno- lub trój­noż­ny, uży­wa­ny w wy­po­sa­że­niu wnętrz w XVIII-XIX wieku jako po­dręcz­ny mebel śnia­da­nio­wy, także na kwia­ty lub bi­be­lo­ty;


Ge­ry­don (z franc. "guéridon") – re­pre­zen­ta­cyj­na wy­so­ka pod­sta­wa pod wazę, tacę, świecz­nik itp.; póź­niej mały, po­dręcz­ny sto­lik ga­bi­ne­to­wy.

Nazwą tą po­cząt­ko­wo okre­śla­no we Fran­cji rzeź­bio­ną w drew­nie po­stać Mu­rzy­na dzier­żą­ce­go po­chod­nię lub pod­trzy­mu­ją­ce­go tacę dla świecz­ni­ka, roz­po­wszech­nio­ną w okre­sie ba­ro­ku i ro­ko­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gerylas

hisz­pań­ski par­ty­zant, bio­rą­cy udział w woj­nie zwła­szcza z Na­po­le­o­nem I


Źródła:

SJP.pl

Gerylasować

wal­czyć na ty­łach wroga, dzia­łać w zbroj­nych od­dzia­łach ochot­ni­czych


Źródła:

SJP.pl

Gerylasówka

wojna pod­ja­zdo­wa; par­ty­zant­ka


Źródła:

SJP.pl

Ges

dźwięk g ob­ni­żo­ny o pół tonu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk g ob­ni­żo­ny o pół­ton;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ges-Dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku ges


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku ges (w za­pi­sie nu­to­wym z sze­ścio­ma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji Ges-dur (1.1)


Ges-dur – gama mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej i któ­rej to­ni­ką jest ges. Gama Ges-dur za­wie­ra dźwię­ki: ges, as, b, ces, des, es, f. To­na­cja Ges-dur za­wie­ra sześć be­mo­li.

Po­krew­ną jej mo­lo­wą to­na­cją pa­ra­lel­ną jest es-moll, jed­no­i­mien­ną mo­lo­wą – ges-moll.

Ges-dur to także akord, zbu­do­wa­ny z pier­wsze­go (ges), trze­cie­go (b) i pią­te­go (des) stop­nia gamy Ges-dur.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ges-Moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku ges


ges-moll – gama mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest ges. Gama ges-moll za­wie­ra dźwię­ki: ges, as, heses, ces, des, eses, fes. En­har­mo­nicz­nym od­po­wied­ni­kiem ges-moll jest gama fis-moll.

Nazwa ges-moll oz­na­cza także akord, zbu­do­wa­ny z pier­wsze­go (ges), trze­cie­go (heses) i pią­te­go (des) stop­nia gamy ges-moll.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geses

dźwięk g ob­ni­żo­ny o dwa pół­to­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk g ob­ni­żo­ny o cały ton;


."

Dźwię­ki geses na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: geses¹, geses², Geses, geses°.

Geses – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla geses¹ wy­no­si około 349,6 Hz. Jest to ob­ni­żo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go be­mo­la dźwięk g. En­har­mo­nicz­nie dźwię­ki o tej samej wy­so­ko­ści to: eis i f.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gesneria

ro­śli­na z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Gessler

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gest

1. ruch ręki to­wa­rzy­szą­cy mowie, cza­sem ją za­stę­pu­ją­cy; ski­nie­nie; znak;
2. mieć gest - być hoj­nym, wspa­nia­ło­myśl­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ruch ciała, zaz­wy­czaj dłoni, pod­kre­śla­ją­cy treść wy­po­wie­dzi

 (1.2) książk. czyn wspa­nia­ło­myśl­ny, do­ko­na­ny w spo­sób pod­nio­sły lub dla zwró­ce­nia uwagi, dla efek­tu


Gest – do­wol­ny ruch wy­ko­na­ny przez kogoś świa­do­mie lub nieś­wia­do­mie, ma­ją­cy okre­ślo­ne zna­cze­nie.

Zaz­wy­czaj gesty są ro­zu­mia­ne tylko przez pewną grupę osób, które wy­wo­dzą się z tego sa­me­go śro­do­wi­ska lub tego sa­me­go kręgu kul­tu­ro­we­go. Niek­tó­re gesty sta­no­wią też ro­dzaj znaku, umoż­li­wia­ją­ce­go roz­poz­na­nie od­po­wied­nich osób. Ty­po­wym przy­kła­dem jest po­praw­ne sa­lu­to­wa­nie w woj­sku, które w każ­dej armii różni się nieco szcze­gó­ła­mi wy­ko­na­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gestagen

żeń­ski hor­mon z grupy pro­ge­ste­ro­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. żeń­ski hor­mon płcio­wy, hor­mon pod­trzy­mu­ją­cy ciążę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gestagenny

→ ge­sta­gen; ge­sta­ge­no­wy


przy­miot­nik

 (1.1) fizj. do­ty­czą­cy ge­sta­ge­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gestagenowy

→ ge­sta­gen; ge­sta­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Gestalt

[czy­taj: geszTALT] Ge­stalt;
1. kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii, za­kła­da­ją­cy, że życie psy­chicz­ne na­le­ży trak­to­wać jako twór zło­żo­ny z pew­nych ca­ło­ści, nie­da­ją­cych się spro­wa­dzić do ich czę­ści skła­do­wych; psy­cho­lo­gia po­sta­ci, ge­stal­tyzm;
2. po­dej­ście psy­cho­te­ra­pe­u­tycz­ne, w któ­rym pro­ble­my czło­wie­ka ana­li­zo­wa­ne są w kon­tek­ście jego sy­tu­a­cji zew­nętrz­nej; psy­cho­te­ra­pia po­sta­ci


Ge­stalt (niem. «po­stać») – za­pro­po­no­wa­na przed II wojną świa­to­wą w Niem­czech te­o­ria per­cep­cji al­ter­na­tyw­na wobec in­nych zna­nych i ak­cep­to­wa­nych na po­cząt­ku XX wieku. Ze wzglę­du na swoje ory­gi­nal­ne po­dej­ście do opisu zja­wi­ska per­cep­cji do­cze­ka­ła się kon­ty­nu­a­cji i zo­sta­ła roz­wi­nię­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gestaltysta

zwo­len­nik ge­stal­tyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Gestaltyzm

kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii, za­kła­da­ją­cy, że życie psy­chicz­ne na­le­ży trak­to­wać jako twór zło­żo­ny z pew­nych ca­ło­ści, nie­da­ją­cych się spro­wa­dzić do ich czę­ści skła­do­wych; psy­cho­lo­gia po­sta­ci, ge­stalt, Ge­stalt


Źródła:

SJP.pl

Gestapo

1. funk­cjo­na­riusz(e) po­li­cji po­li­tycz­nej w III Rze­szy;
2. sie­dzi­ba po­li­cji po­li­tycz­nej w III Rze­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. tajna po­li­cja hit­le­row­skich Nie­miec;

 (1.2) hist. sie­dzi­ba ge­sta­pa (1.1)

 (1.3) hist. funk­cjo­na­riu­sze ge­sta­pa (1.1)


Zo­bacz też: po­wieść „Ge­sta­po”.

Ge­sta­po ( Ge­he­i­me Sta­at­spo­li­zei, Tajna Po­li­cja Pań­stwo­wa; do 1936 rów­nież Ge­sta­pa, od "Ge­he­i­mes Sta­at­spo­li­ze­iamt" – Urząd Taj­nej Po­li­cji Pań­stwo­wej) – tajna po­li­cja ut­wo­rzo­na w III Rze­szy 26 kwiet­nia 1933, która w spo­sób bezwz­ględ­ny zwal­cza­ła wszel­kie prze­ja­wy oporu, roz­wią­za­na wraz z upad­kiem III Rze­szy w 1945. Przez Mię­dzy­na­ro­do­wy Try­bu­nał Woj­sko­wy w No­rym­ber­dze uz­na­na za or­ga­ni­za­cję zbrod­ni­czą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gestapowiec

czło­nek ge­sta­po


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. funk­cjo­na­riusz ge­sta­po

 (1.2) po­gard. obraź. nie­lu­bia­na osoba, wred­na, au­to­ry­ta­tyw­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gestapowski

→ ge­sta­po


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­sta­po lub ge­sta­pow­ca­mi, do­ty­czą­cy ge­sta­po


Patrz:gestapo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gestia

kie­ro­wa­nie czy­i­miś in­te­re­sa­mi z upo­waż­nie­nia; ad­mi­ni­stra­cja; za­rząd


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk., ofic. za­kres kom­pe­ten­cji lub upraw­nie­nie do de­cy­do­wa­nia o czymś

 (1.2) przest. kie­ro­wa­nie spra­wa­mi z czy­je­goś upo­waż­nie­nia

 (1.3) przest. urz. za­rząd lub ad­mi­ni­stra­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gestodźwięk

dźwięk two­rzo­ny ru­cha­mi ciała, np. kla­ska­niem, tu­pa­niem


Źródła:

SJP.pl

Gestor

dy­spo­nent, za­rząd­ca


Źródła:

SJP.pl

Gestorka

dy­spo­nent­ka, za­rząd­czy­ni


Źródła:

SJP.pl

Gestowy

→ gest


Patrz:gest

Źródła:

SJP.pl

Gestoza

cho­ro­ba wy­stę­pu­ją­ca w okre­sie ciąży, ob­ja­wia­ją­ca się upor­czy­wy­mi nud­no­ścia­mi w pier­wszym try­me­strze (ge­sto­za wczes­na) lub obrzę­ka­mi koń­czyn, wy­so­kim ci­śnie­niem tęt­ni­czym oraz zwięk­sze­niem wy­da­la­nia biał­ka z mo­czem w trze­cim try­me­strze (ge­sto­za późna)


Źródła:

SJP.pl

Gestyczny

zwią­za­ny z ge­stem , ge­sty­ku­la­cją; ge­sty­ku­la­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Gestyjność

→ ge­styj­ny


Patrz:gestyjny

Źródła:

SJP.pl

Gestyjny

→ ge­sty­ka


Patrz:gestyka

Źródła:

SJP.pl

Gestyka

sztu­ka wy­ra­ża­nia uczuć i myśli za po­mo­cą ge­sty­ku­la­cji, sto­so­wa­na jako ele­ment gry ak­tor­skiej


Źródła:

SJP.pl

Gestykulacja

1. część mowy ciała, ruchy rąk pod­kre­śla­ją­ce treść wy­po­wie­dzi;
2. wy­ko­ny­wa­nie ge­stów, po­słu­gi­wa­nie się ge­sta­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ruchy rąk, które uwy­pu­kla­ją treść wy­po­wie­dzi, wy­ko­ny­wa­nie ge­stów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gestykulacyjny

wy­ra­ża­ją­cy się ge­stem (ge­sta­mi), zwią­za­ny z ge­stem; ge­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Gestykulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ge­sty­ku­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Gestykulować

1. wy­ko­ny­wać ruchy rę­ko­ma, pod­kre­śla­jąc treść wy­po­wie­dzi;
2. wy­ko­ny­wać gesty, po­słu­gi­wać się ge­sta­mi


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­ru­szać rę­ko­ma w celu pod­kre­śle­nia swo­jej wy­po­wie­dzi, po­ka­za­nia cze­goś, dania komuś ja­kie­goś znaku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geszefciara

→ ge­szef­ciarz


Patrz:geszefciarz

Źródła:

SJP.pl

Geszefciarka

→ ge­szef­ciarz


Patrz:geszefciarz

Źródła:

SJP.pl

Geszefciarski

przy­miot­nik od: ge­szef­ciarz


Źródła:

SJP.pl

Geszefciarstwo

zaj­mo­wa­nie się ge­szef­ta­mi; spe­ku­la­cja; sza­chraj­stwo


Źródła:

SJP.pl

Geszefciarz

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ge­szef­tem, drob­ny spe­ku­lant


Źródła:

SJP.pl

Geszefcik

zdrob­nie­nie od: ge­szeft


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ge­szeft


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geszeft

po­tocz­nie, slan­go­wo: in­te­res do zro­bie­nia, czę­sto nie­ucz­ci­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. żyd., pot. przest. in­te­res, zwy­kle nie­ucz­ci­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Geszem

Ge­szem – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Wpły­wo­wy Arab, który pró­bo­wał pow­strzy­mać Ne­he­mia­sza przed od­bu­do­wą murów Je­ro­zo­li­my.


Źródła:

Wikipedia

Geszur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej czę­ści Go­la­nu, na wschód od Je­zio­ra Ga­li­lej­skie­go;


Ge­szur – re­gion i mia­sto w po­łud­nio­wej Syrii, za­ra­zem nazwa ara­mej­skie­go kró­le­stwa z prze­ło­mu XI i X wieku p.n.e.

Źró­dła bi­blij­ne (2 Księ­ga Sa­mu­e­la 3,3; 13,37a) wspo­mi­na­ją o Tal­ma­ju, królu Ge­szur, te­ściu iz­ra­el­skie­go króla Da­wi­da.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Get

mia­sto bi­blij­ne


Get (hebr. i aram. גט, "do­ku­ment") – w ju­da­iz­mie list roz­wo­do­wy, nie­zbęd­ny do za­koń­cze­nia i roz­wią­za­nia mał­żeń­stwa. Pod­sta­wą bi­blij­ną jego wy­sta­wie­nia jest Księ­ga Pow­tó­rzo­ne­go Prawa, roz­dział 24, wer­se­ty 1–4.

Get wy­sta­wia­ny jest przed sądem ra­bi­nac­kim zło­żo­nym z 3 ra­bi­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Geta

ja­poń­skie drew­nia­ne cho­da­ki wyj­ścio­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Getafe

Ge­ta­fe (wym.) – jest jed­nym z okrę­gów miej­skich na po­łud­niu pro­win­cji Ma­dryt. Jest jed­nym z naj­bar­dziej za­lud­nio­nych i uprze­my­sło­wio­nych miast w stre­fie me­tro­po­li­tal­nej sto­li­cy. Na zna­cze­nie Ge­ta­fe ma także wpływ obec­ność woj­sko­wej bazy lot­ni­czej, jed­nej z naj­star­szych w Hisz­pa­nii, jak rów­nież w Cerro de los Ángeles, uwa­ża­ny za cen­trum ge­o­gra­ficz­ne Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go oraz Uni­wer­sy­tet Ka­ro­la III (Uni­ver­si­dad Car­los III), któ­re­go rek­to­rat znaj­du­je się w mie­ście.


Źródła:

Wikipedia

Geter

sub­stan­cja po­chła­nia­ją­ca gazy (zwy­kle ma­gnez lub bar); get­ter


Źródła:

SJP.pl

Getin

nazwa banku


Źródła:

SJP.pl

Getka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Getr

1. cho­lew­ka z filcu, sukna lub in­ne­go ma­te­ria­łu, wkła­da­na na obu­wie dla ochro­ny nogi przed zim­nem; ka­masz;
2. pod­ko­la­nów­ka bez stóp


Źródła:

SJP.pl

Getra

1. cho­lew­ka z filcu, sukna lub in­ne­go ma­te­ria­łu, wkła­da­na na obu­wie dla ochro­ny nogi przed zim­nem; ka­masz;
2. pod­ko­la­nów­ka bez stóp


Źródła:

SJP.pl

Getry

cho­lew­ki za­kła­da­ne na buty, za­bez­pie­cza­ją­ce nogi przed niską tem­pe­ra­tu­rą, śnie­giem, de­szczem


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. pod­ko­la­nów­ki bez stóp;

 (1.2) odzież. po­dob­na do spod­ni część ubio­ru z ela­stycz­nej tka­ni­ny lub dzia­ni­ny, ob­ci­sła, z gumką w pasie

 (1.3) odzież. sport. skar­pe­ty do kolan sta­no­wią­ce część stro­ju spor­to­we­go pił­ka­rzy

 (1.4) odzież. obuw. uży­wa­ne daw­niej ochra­nia­cze z filcu lub gru­be­go sukna, wkła­da­ne na wierzch obu­wia i się­ga­ją­ce ko­stek


Getry, ga­ma­sze – daw­niej "cho­lew­ki" z płót­na, filcu lub sukna, wkła­da­ne zwy­kle na obu­wie jako za­bez­pie­cze­nie przed chło­dem. Uży­wa­ne głów­nie w XIX w. i na po­cząt­ku XX w.

Ocie­pla­cze na nogi zo­sta­ły pier­wot­nie za­pro­jek­to­wa­ne do prak­tycz­ne­go użyt­ku przez tan­ce­rzy, aby ogrze­wać nogi pod­czas prób i wy­stę­pów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Getsemani

bi­bi­lij­ny ogród u stóp Góry Oliw­nej w Je­ro­zo­li­mie, w któ­rym poj­ma­no Chry­stu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. bibl. miej­sce kultu i ogród u stóp Góry Oliw­nej w Je­ro­zo­li­mie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Getter

sub­stan­cja po­chła­nia­ją­ca gazy (zwy­kle ma­gnez lub bar); geter


Get­ter, geter, po­chła­niacz gazów – sub­stan­cja che­micz­na umie­szcza­na we wnę­trzu przy­rzą­du próż­nio­we­go np. lampy elek­tro­no­wej.

Jego za­da­nie to utrzy­my­wa­nie w danym przy­rzą­dzie próż­ni przez po­chła­nia­nie resz­tek gazów (za­rów­no tych po­zo­sta­łych przy pro­duk­cji, jak i mo­gą­cych się wyt­wa­rzać pod­czas pracy urzą­dze­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Getterować

usu­wać reszt­ki gazów po ich wy­pom­po­wa­niu z urzą­dzeń próż­nio­wych za po­mo­cą get­te­rów


Źródła:

SJP.pl

Getto

1. dziel­ni­ca mia­sta za­miesz­ka­na z wy­bo­ru lub przy­mu­su przez mniej­szo­ści, np. et­nicz­ne; w okre­sie II wojny świa­to­wej: przy­mu­so­wo zam­knię­ta dziel­ni­ca ży­dow­ska;
2. miej­sce, śro­do­wi­sko lub grupa spo­łecz­na izo­lu­ją­ca się od oto­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) w śred­nio­wie­czu i póź­niej: zwar­te sku­pi­sko, dziel­ni­ca miej­ska od­se­pa­ro­wa­na od po­zo­sta­łych czę­ści mia­sta i za­miesz­ki­wa­na przez mniej­szość et­nicz­ną, zwy­kle ży­dow­ską, poz­wa­la­ją­ca im na za­cho­wa­nie odręb­no­ści et­nicz­nej i re­li­gij­nej

 (1.2) hist. dziel­ni­ca przy­mu­so­we­go zam­knię­cia Żydów w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej

 (1.3) dziel­ni­ca bie­do­ty, zwy­kle za­miesz­ka­na w więk­szo­ści przez jedną grupę et­nicz­ną lub re­li­gij­ną (np. Mu­rzy­nów, Chiń­czy­ków, Por­to­ry­kań­czy­ków w USA)

 (1.4) przen. miej­sce, śro­do­wi­sko lub grupa spo­łecz­na (et­nicz­na, re­li­gij­na lub kul­tu­ro­wa) izo­lu­ją­ca się od oto­cze­nia, ży­ją­ca w izo­la­cji od oto­cze­nia


Getto – część mia­sta za­miesz­ka­na w izo­la­cji od in­nych przez mniej­szość na­ro­do­wą, ra­so­wą bądź re­li­gij­ną, naj­czę­ściej ży­dow­ską.

Okre­śle­nie to oz­na­cza też odi­zo­lo­wa­ną spo­łecz­ność, rzą­dzą­cą się włas­ny­mi pra­wa­mi i nie­chęt­ną lu­dziom z zew­nątrz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gettoizacja

get­ty­za­cja;
1. izo­lo­wa­nie grup et­nicz­nych od spo­łe­czeń­stwa w wy­dzie­lo­nych dziel­ni­cach mia­sta;
2. pro­ces two­rze­nia się zam­knię­tych dziel­nic, za­miesz­ki­wa­nych przez grupy mniej­szo­ścio­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. pro­ces two­rze­nia się gett, ho­mo­ge­nicz­nych ob­sza­rów za­miesz­ki­wa­nych przez grupy mniej­szo­ścio­we, które nie współ­ży­ją ze spo­łe­czeń­stwem więk­szo­ścio­wym;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gettoizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zget­to­i­zo­wać)

 (1.1) two­rzyć getta


Źródła:

Wiktionary

Gettowy

przy­miot­nik od: getto


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z get­tem, do­ty­czą­cy getta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gettysburg

[czy­taj: GEtizberg]
1. mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia;
2. mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa;
3. wieś w sta­nie Ohio


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gettysburski

przy­miot­nik od: Get­tys­burg


Źródła:

SJP.pl

Gettyzacja

get­to­i­za­cja;
1. izo­lo­wa­nie grup et­nicz­nych od spo­łe­czeń­stwa w wy­dzie­lo­nych dziel­ni­cach mia­sta;
2. pro­ces two­rze­nia się zam­knię­tych dziel­nic, za­miesz­ki­wa­nych przez grupy mniej­szo­ścio­we


Źródła:

SJP.pl

Getynga

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech;


Ge­tyn­ga ( Göttingen, dol­no­niem. "Chöttingen") – aka­de­mic­kie mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, nad rzeką Leine, na po­łud­nio­wym krań­cu kraju związ­ko­we­go Dolna Sak­so­nia, sie­dzi­ba po­wia­tu Ge­tyn­ga. W roku 2013 mia­sto li­czy­ło 116 891 miesz­kań­ców. Jeden z głów­nych oś­rod­ków na­u­ko­wych kraju (ponad 30 tys. stu­den­tów), sie­dzi­ba Dol­no­sak­soń­skiej Aka­de­mii Nauk. Li­czą­ce się cen­trum tu­ry­stycz­ne oraz kul­tu­ral­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Getynianin

miesz­ka­niec Ge­tyn­gi


Źródła:

SJP.pl

Getynianka

miesz­kan­ka Ge­tyn­gi


Źródła:

SJP.pl

Getyt

uwod­nio­ny tle­nek że­la­za, mi­ne­rał o bar­wie bru­nat­nej; go­et­hyt


Źródła:

SJP.pl

Getyńczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ge­tyn­gi


Źródła:

Wiktionary

Getyński

przy­miot­nik od: Ge­tyn­ga


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ge­tyn­gą, do­ty­czą­cy Ge­tyn­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Getz

[czy­taj: gec] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gev

gi­ga­e­lek­tro­no­wolt


Źródła:

SJP.pl

Gewandhaus

1. dom tar­go­wy ce­chów su­kien­ni­czych;
2. nie­miec­ka or­kie­stra sym­fo­nicz­na z Lip­ska


Źródła:

SJP.pl

Geza

jasna, po­ro­wa­ta skała osa­do­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gezer

Gezer ( ‏תל גזר‎) – ruiny sta­ro­żyt­ne­go mia­sta ka­na­nej­skie­go po­ło­żo­ne przy ki­bu­cu Gezer, w po­ło­wie drogi mię­dzy Je­ro­zo­li­mą a Jafą, w środ­ko­wej czę­ści Iz­ra­e­la.


Źródła:

Wikipedia

Geścik

zdrob­nie­nie od: gest


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gest


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary