G

1. jedna z liter pol­skie­go al­fa­be­tu
2. tyl­no­ję­zy­ko­wa, dźwięcz­na spół­gło­ska
3. piąty dźwięk skali dia­to­nicz­nej li­czo­nej od c; w skali sol­mi­za­cyj­nej: sol
4. skrót od: gram (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dzie­sią­ta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

 (1.2) jęz. spół­gło­ska dźwięcz­na, zwar­to-wy­bu­cho­wa, tyl­no­ję­zy­ko­wa

 (1.3) g… zob. gówno.

skrót

 (2.1) gram


Gg

G (wy­mo­wa: "gie", mi­nu­sku­ła: g) – siód­ma li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dzie­sią­ta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go.

Wy­wo­dzi się z grec­kiej li­te­ry gamma (Γ). Po­ja­wi­ła się w ła­ci­nie kla­sycz­nej w IV wieku p.n.e. – wcze­śniej do oz­na­cza­nia gło­ski [], tak jak [] uży­wa­no tej samej li­te­ry C.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ga

1. sym­bol galu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go;
2. skrót od: List do Ga­la­tów - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


skrót

 (1.1) = bibl. List świę­te­go Pawła do Ga­la­tów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaas

ar­se­nek galu


Gaas – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Landy.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 342 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 37 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Gaas pla­su­je się na 843. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1118.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gab

daw­niej: wiąz


Gab – ame­ry­kań­ski por­tal spo­łecz­no­ścio­wy.

Wer­sja beta ser­wi­su zo­sta­ła uru­cho­mio­na w 2016 roku, a pu­blicz­na wer­sja ser­wi­su wy­star­to­wa­ła w maju 2017 roku.

Por­tal okre­śla się jako sieć „bro­nią­ca wol­no­ści słowa, wol­no­ści jed­nost­ki i swo­bod­ne­go prze­pły­wu in­for­ma­cji w sieci”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaba

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zgrub. imię|pol­ski|ż. Ga­brie­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. praw. oskar­że­nie, wnie­sie­nie skar­gi, poz­wa­nie do sądu

 (1.2) stpol. drę­cze­nie, na­pa­sto­wa­nie, prze­śla­do­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Gabara

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gabardyna

weł­nia­na lub ba­weł­nia­na tka­ni­na o sko­śnym splo­cie, uży­wa­na na pła­szcze, mun­du­ry itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. tka­ni­na o splo­cie sko­śnym, naj­czę­ściej weł­nia­na, uży­wa­na do szy­cia pła­szczy, gar­ni­tu­rów itp.


Ga­bar­dy­na – nazwa śred­nio gru­bej, mocno ut­ka­nej tka­ni­ny o uko­śnym splo­cie. Ga­bar­dy­na uży­wa­na jest w pro­duk­cji pła­szczy, gar­so­nek, gar­ni­tu­rów, spod­ni ko­stiu­mów i in­nych czę­ści gar­de­ro­by, a prze­de wszyst­kim mun­du­rów ga­lo­wych.

Włó­kno uży­wa­ne do wy­ro­bu tej tka­ni­ny jest tra­dy­cyj­nie wełną, lecz może to też być włó­kno ba­weł­nia­ne, syn­te­tycz­ne, bądź mie­szan­ka wy­mie­nio­nych włó­kien.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabardynowy

zro­bio­ny z ga­bar­dy­ny (np. płaszcz ga­bar­dy­no­wy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) włók. uszy­ty z tka­ni­ny z przę­dzy cze­san­ko­wej, o sko­śnym splo­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabarycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ga­ba­ryt


Źródła:

Wiktionary

Gabaryjok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. etn. pasek w stro­ju gó­ra­li be­skidz­kich, zwi­sa­ją­cy na wy­so­ko­ści po­ślad­ków


Źródła:

Wiktionary

Gabaryt

1. zew­nętrz­ny wy­miar przed­mio­tu, urzą­dze­nia lub osoby;
2. w ar­chi­tek­tu­rze: naj­wyż­sza linia po­zio­mu za­sad­ni­czej czę­ści bu­dyn­ku lub ze­spo­łu bu­dyn­ków;
3. prze­no­śnie: roz­miar, wiel­kość kogoś lub cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­miar zew­nętrz­ny


Ga­ba­ryt (skraj­nia) – obrys prze­kro­ju (zaz­wy­czaj po­przecz­ne­go) bu­dyn­ku lub bu­dow­li po­da­wa­ny w jej mak­sy­mal­nych wy­mia­rach zew­nętrz­nych; rów­nież każdy z mak­sy­mal­nych wy­mia­rów zew­nętrz­nych in­nych obiek­tów, np. po­ja­zdów.

W pra­wie bu­dow­la­nym ga­ba­ryt pro­jek­to­wa­ne­go obiek­tu jest uza­leż­nio­ny od planu za­go­spo­da­ro­wa­nia obo­wią­zu­ją­ce­go na te­re­nie, na któ­rym ma zo­stać wy­bu­do­wa­ny oraz od prze­pi­sów ogól­no­bu­dow­la­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabarytowy

przy­miot­nik od: ga­ba­ryt (np. ga­ba­ry­to­we roz­mia­ry bu­dyn­ków, lampa ga­ba­ry­to­wa)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do wy­mia­rów zew­nętrz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabaryty

1. zew­nętrz­ny wy­miar przed­mio­tu, urzą­dze­nia lub osoby;
2. w ar­chi­tek­tu­rze: naj­wyż­sza linia po­zio­mu za­sad­ni­czej czę­ści bu­dyn­ku lub ze­spo­łu bu­dyn­ków;
3. prze­no­śnie: roz­miar, wiel­kość kogoś lub cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Gabarytówka

lampa ga­ba­ry­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Gabać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. (dzi­siaj gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) drę­czyć, na­ga­by­wać, na­le­gać, nękać, nie­po­ko­ić, prze­śla­do­wać

 (1.2) stpol. praw. oskar­żać, po­zy­wać (do sądu)

 (1.3) stpol. chcieć za­gar­nąć coś, za­bie­gać usil­nie o coś

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. się­gać


Źródła:

Wiktionary

Gabber

[czy­taj: gaber] od­mia­na mu­zy­ki tech­no o bar­dzo szyb­kim tem­pie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gabberowy

→ gab­ber [czy­taj: ga­be­ro­wy]


Źródła:

SJP.pl

Gabi

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ga­brie­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabin

mia­sto gmin­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


Źródła:

SJP.pl

Gabineciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka


Źródła:

Wiktionary

Gabineciarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ga­bi­ne­cia­ra


Źródła:

Wiktionary

Gabinecik

zdrob­nie­nie od: ga­bi­net


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ga­bi­net


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabinet

1. lokal przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia spe­cja­li­stycz­ne­go za­wo­du
2. sala przez­na­czo­na do wy­sta­wia­nia np. oka­zów
3. pokój przez­na­czo­ny do pracy umy­sło­wej lub dla osoby na wy­so­kim sta­no­wi­sku
4. rada mi­ni­strów w niek­tó­rych kra­jach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lokal przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia spe­cja­li­stycz­ne­go za­wo­du

 (1.2) sala przez­na­czo­na do wy­sta­wia­nia np. oka­zów

 (1.3) pokój przez­na­czo­ny do pracy umy­sło­wej

 (1.4) pokój przez­na­czo­ny dla osoby na wy­so­kim sta­no­wi­sku

 (1.5) przen. rada mi­ni­strów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabinetowy

zwią­za­ny z ga­bi­ne­tem


Źródła:

SJP.pl

Gabion

ele­ment bu­dow­la­ny wzmac­nia­ją­cy skar­pę, nasyp ziem­ny bądź brzeg rzeki; kosz szań­co­wy


Ga­bion (wł. "gab­bio­ne" – duża klat­ka, ina­czej kosz szań­co­wy) – pro­sto­pa­dło­ścien­ny ele­ment bu­dow­la­ny wzmac­nia­ją­cy skar­pę, nasyp ziem­ny bądź brzeg rzeki. Uży­wa­ny jest też jako ozdob­ny ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny w bu­dow­nict­wie dro­go­wym i wod­nym.

Ma zwy­kle formę pro­sto­pa­dło­ścien­ne­go kosza wy­ko­na­ne­go z prę­tów i siat­ki sta­lo­wej (daw­niej okrą­głe­go, z wi­kli­ny), wy­peł­nio­ne­go ka­mie­nia­mi lub żwi­rem. Ob­ję­tość za­leż­na od za­sto­so­wań od 0,25 do 4 m³.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gabionowy

→ ga­bion


Patrz:gabion

Źródła:

SJP.pl

Gabiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gable

ro­dzaj wideł o zę­bach za­koń­czo­nych kul­ka­mi


rze­czow­nik

 (1.1) ro­dzaj wideł o zę­bach za­koń­czo­nych kul­ka­mi;


Gable (niem. "Gabel" – wi­de­lec) – rol­ni­cze sze­ro­kie widły z dłu­gi­mi zę­ba­mi za­koń­czo­ny­mi kul­ka­mi, przez­na­czo­ne do prze­rzu­ca­nia ro­ślin oko­po­wych. Zęby gabli ufor­mo­wa­ne są tak, że two­rzą formę dużej ło­pa­ty. Gable do ziem­nia­ków mają zęby roz­mie­szczo­ne gęsto, a do bu­ra­ków – rza­dziej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gablota

1. osz­klo­na szaf­ka, regał słu­żą­cy do wy­sta­wia­nia róż­ne­go ro­dza­ju ek­spo­na­tów, zbio­rów, to­wa­rów itp.
2. po­tocz­nie o sa­mo­cho­dzie oso­bo­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osz­klo­na ta­bli­ca in­for­ma­cyj­na

 (1.2) osz­klo­na szaf­ka, w któ­rej są umie­szcza­ne ek­spo­na­ty lub to­wa­ry

 (1.3) slang. mot. sa­mo­chód, szcze­gól­nie jeśli drogi, duży

 (1.4) slang. klat­ka pier­sio­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gablotka

mała ga­blo­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ga­blo­ta

 (1.2) przesz­klo­na ta­bli­ca in­for­ma­cyj­na, szcze­gól­nie w szko­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gablotowy

→ ga­blo­ta


Patrz:gablota

Źródła:

SJP.pl

Gabnyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. dot­knąć, się­gnąć


Źródła:

Wiktionary

Gabo

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la


Źródła:

SJP.pl

Gabon

Re­pu­bli­ka Ga­boń­ska; pań­stwo w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. pot. Estu­a­i­re de Gabon, wspól­ne estu­a­rium rzek Komo i Ebe w Ga­bo­nie (1.1)


Gabon, Re­pu­bli­ka Ga­boń­ska ( République Ga­bo­na­i­se) – pań­stwo po­ło­żo­ne w środ­ko­wej Afry­ce nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Gra­ni­czy z Gwi­neą Rów­ni­ko­wą, Ka­me­ru­nem (na pół­no­cy) i Kon­giem (na wscho­dzie). Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem Ga­bo­nu jest Li­bre­vil­le.

Od czasu uzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści od Fran­cji, 17 sierp­nia 1960, Gabon był rzą­dzo­ny tylko przez trzech pre­zy­den­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabonka

oby­wa­tel­ka Ga­bo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ga­bo­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabor

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko, m.in. Zsa Zsa Gabor - ame­ry­kań­ska ak­tor­ka wę­gier­skie­go po­cho­dze­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaborone

(do 1969 Ga­be­ro­nes) sto­li­ca Bots­wa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bots­wa­ny;


Ga­bo­ro­ne – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Bots­wa­ny, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Dy­stryk­tu South East.

W 2022 roku licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si­ła 246 325.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaboronka

miesz­kan­ka Ga­bo­ro­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ga­bo­ro­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaborończyk

miesz­ka­niec Ga­bo­ro­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ga­bo­ro­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaboroński

przy­miot­nik od: Ga­bo­ro­ne (sto­li­ca Bots­wa­ny)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ga­bo­ro­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabończyk

oby­wa­tel Ga­bo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ga­bo­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaboński

zwią­za­ny z Ga­bo­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ga­bo­nu, pań­stwa w Afry­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabriel

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od Ga­brie­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabriela

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Ga­briel


Ga­brie­la – żeń­skie imię po­cho­dze­nia se­mic­kie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ga­briel. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Ga­brie­la w 2014 r. zaj­mo­wa­ła 19. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.

Wedle da­nych re­je­stru PESEL imię Ga­brie­la (jako pier­wsze) we­dług stanu na 22 stycz­nia 2025 w Pol­sce nosi 135 952 ko­biet. Było wów­czas na 52. miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabrieliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­brie­li lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gabrielka

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la


Źródła:

SJP.pl

Gabriella

imię źeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Gabrielle

imię źeń­skie


Ga­briel­le, właśc. Lo­u­i­se Ga­briel­le Bobb (ur. 16 lipca 1969 w Lon­dy­nie) – bry­tyj­ska wo­ka­list­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gabrielostwo

Ga­briel z mał­żon­ką; Ga­brie­lo­wie


Źródła:

SJP.pl

Gabrielowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Gabrielowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­brie­la lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ga­brie­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabro

ro­dzaj skały mag­mo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. miner. mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, gru­bo­ziar­ni­sta, barwy czar­nej lub ciem­no­zie­lo­nej;


Gabro – za­sa­do­wa skała głę­bi­no­wa, śred­nio lub gru­bo­ziar­ni­sta. Na­le­ży do grupy dio­ry­to­i­dów i ga­bro­i­dów. Za­wie­ra >90% pla­gio­kla­zów w sto­sun­ku do ska­le­ni po­ta­so­wych (do 10%), do 5% kwar­cu, 25–60% mi­ne­ra­łów ciem­nych. Na dia­gra­mie kla­sy­fi­ka­cyj­nym QAPF gabro zaj­mu­je wraz z dio­ry­tem pole 10.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabrowo

Ga­bro­wo ( Габрово) – mia­sto w pół­noc­nej Buł­ga­rii, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du Ga­bro­wo i gminy Ga­bro­wo. Po­ło­żo­ne w do­li­nie rzeki Jan­try, na pół­noc­nych sto­kach środ­ko­wej Sta­rej Pła­ni­ny. We­dług Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 marca 2016 roku miej­sco­wość li­czy­ła 58337 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Gabrowski

→ Ga­bro­wo


Ga­brow­ski (forma żeń­ska: Ga­brow­ska, licz­ba mnoga: Ga­brow­scy) – pol­sko-buł­gar­skie naz­wi­sko, po raz pier­wszy no­to­wa­ne w 1692 roku. Na po­cząt­ku lat 90 XX wieku w Pol­sce miesz­ka­ło 140 osób o tym naz­wi­sku,


Patrz:Gabrowo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gabrowy

→ gabro


Patrz:gabro

Źródła:

SJP.pl

Gabrusewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gabrych

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gabryelczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gabryjelski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gabrysia

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la (imię żeń­skie); Ga­bryś­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ga­brie­la

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od Ga­bryś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabrysiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gabrysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­bry­si lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gabrysiostwo

Ga­bryś z mał­żon­ką; Ga­bry­sio­wie


Źródła:

SJP.pl

Gabrysiowie

zdrob­nie­nie od: Ga­briel (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Gabrysiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­bry­sia lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gabrysz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gabryszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gabryszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gabryś

zdrob­nie­nie od: Ga­briel (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Ga­briel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gabryśka

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la; Ga­bry­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ga­brie­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gabun

okumé, okume, okoumé, oko­u­me;
1. ga­tu­nek afry­kań­skie­go drze­wa z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych;
2. lek­kie drew­no po­zy­ski­wa­ne z drze­wa okumé


Źródła:

SJP.pl

Gabusia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ga­brie­la


Źródła:

Wiktionary

Gac

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gace

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stpol. gacie, spod­nie


Źródła:

Wiktionary

Gacek

nie­to­perz z ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych - gacek wiel­ko­uch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ple­co­tus|ref=tak., ro­dzaj wiel­ko­u­che­go nie­to­pe­rza z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

 (1.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju gac­ków (1.1)

 (1.3) pot. nie­to­perz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg. roln. rze­mien­na część cepa łą­czą­ca obyd­wa kije


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gacić.


Źródła:

Wiktionary

Gach

lek­ce­wa­żą­co (cza­sem po­gard­li­wie) o ko­chan­ku, zwła­szcza o ko­chan­ku mę­żat­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. lub żart. ko­cha­nek, szcze­gól­nie ko­cha­nek mę­żat­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. łow. sa­miec za­ją­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gacianin

miesz­ka­niec Gaci (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Gacianka

miesz­kan­ka Gaci (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Gaciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grub. pro­sty­tut­ka


Źródła:

Wiktionary

Gacie

po­tocz­nie o majt­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. posp. majt­ki, ka­le­so­ny, każda dolna bie­liz­na męska lub ko­bie­ca

 (1.2) pot. posp. spod­nie

 (1.3) daw. futro okry­wa­ją­ce nogi niedź­wie­dzia

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gw-pl|Bu­ko­wi­na. ka­le­so­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|gać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaciok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. młode drzew­ko igla­ste


Źródła:

Wiktionary

Gaciory

po­tocz­nie: majt­ki; gatki


Źródła:

SJP.pl

Gaciowy

po­tocz­nie: sier­żant lub jego po­moc­nik wy­da­ją­cy żoł­nie­rzom bie­liz­nę i mun­du­ry


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. do­ty­czą­cy gaci, od­no­szą­cy się do gaci

 (1.2) przest. do­ty­czą­cy ga­ce­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. wojsk. sier­żant lub jego po­moc­nik-ma­ga­zy­nier wy­da­ją­cy żoł­nie­rzom m.in. bie­liz­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gacić

uszczel­niać bu­dy­nek przez okła­da­nie ścian mchem, słomą lub liść­mi; rów­nież: na­pra­wiać gro­blę, tamę


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oga­cić)

 (1.1) przest. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) okła­dać coś (np. ścia­ny domu, ko­piec, drzew­ko owo­co­we) mchem, słomą itp.

 (1.2) daw. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) robić po­most, gro­blę na rzece z drew­na i fa­szy­ny

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ta­mo­wać obrót bębna w młoc­kar­ni (o zbożu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gacki

przy­miot­nik od nazwy miej­sco­wo­ści: Gać


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ple­co­ti­ni|Gray|ref=tak., ple­mię nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: gacek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gackowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gackożer

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


Gac­ko­żer ("Ma­che­i­ramp­hus al­ci­nus") – ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Ma­che­i­ramp­hus. Wy­stę­pu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej, Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej i na Nowej Gwi­nei. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem. Nazwa po­cho­dzi od jego diety, która skła­da się głów­nie z nie­to­pe­rzy. Do po­lo­wa­nia po­trze­bu­je ot­war­tej prze­strze­ni, ale może żyć w róż­nych sied­li­skach, od gę­ste­go lasu de­szczo­we­go po pół­pu­sty­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gacoperz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. zool. nie­to­perz (ssak z rzędu nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chi­rop­te­ra|Blu­men­bach|ref=tak., 1779)


Źródła:

Wiktionary

Gacopiyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. nie­to­perz


Źródła:

Wiktionary

Gacopiyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gw-pl|Za­ol­zie. nie­to­perz


Źródła:

Wiktionary

Gacuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: gacek

 (1.2) mały gacek


Źródła:

Wiktionary

Gacz

gacz pa­ra­fi­no­wy - pro­dukt prze­rób­ki ropy naf­to­wej, mie­sza­ni­na wę­glo­wo­do­rów bę­dą­ca pół­pro­duk­tem w pro­ce­sie wyt­wa­rza­nia pa­ra­fi­ny


Źródła:

SJP.pl

Gaczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gaczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gad

1. krę­go­wiec lą­do­wy od­dy­cha­ją­cy płu­ca­mi, o skó­rze po­kry­tej łu­ska­mi, płyt­ka­mi lub tarcz­ka­mi;
2. po­gard­li­wie: o po­dłym czło­wie­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. zwie­rzę z gro­ma­dy nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rep­ti­lia|ref=tak., krę­go­wiec zmien­no­ciepl­ny od­dy­cha­ją­cy wy­łącz­nie płu­ca­mi;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. reg-pl|Bu­ko­wi­na. herp. wąż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. zły czło­wiek

 (2.2) więz. funk­cjo­na­riusz Służ­by Wię­zien­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gadacz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gadane

w po­tocz­nym wy­ra­że­niu "mieć ga­da­ne" - być roz­mow­nym, mieć łat­wość ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy­ludz­kiej


Źródła:

SJP.pl

Gadanie

po­tocz­nie: mówić


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie, pro­wa­dze­nie roz­mo­wy, zwła­szcza na błahe te­ma­ty

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gadać.

 (1.3) pot. na­rze­ka­nie

wy­krzy­knik

 (2.1) ga­da­nie! = nie wie­rzę!


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadanina

mó­wie­nie o czymś nie­waż­nym, bła­hym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mó­wie­nie o czymś nie­waż­nym, bła­hym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadara

dawne mia­sto sta­ro­żyt­ne­go De­ka­po­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w pół­noc­nej Jor­da­nii, w sta­ro­żyt­no­ści oś­ro­dek miej­ski;


Ga­da­ra (arab. أم قيس, "Umm Qais", hebr. גדרה, "gad´a-ra", gr. Γάδαρα, "Gádara" bądź Αντιόχεια της Σεμίραμης, An­tio­chia Se­mi­ra­mis; nie­kie­dy też Se­le­u­cja) – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w pół­noc­nej Jor­da­nii. Na czę­ści ob­sza­ru sta­ro­żyt­ne­go mia­sta na­le­żą­ce­go w okre­sie rzym­skim do De­ka­po­lu, znaj­du­je się dzi­siaj arab­ska osada Umm Kajs, li­czą­ca w 2015 r. 6124 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gadareńczyk

miesz­ka­niec Ga­da­ry (sta­ro­żyt­ne­go mia­sta De­ka­po­lu)


Źródła:

SJP.pl

Gadareński

przy­miot­nik od: Ga­da­ra; w mi­to­lo­gii: ga­da­reń­skie wie­prze - isto­ty pę­dzą­ce na oślep ku swo­jej zgu­bie


Źródła:

SJP.pl

Gadatliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ga­dat­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Gadatliwość

roz­mow­ność wy­stę­pu­ją­ca w nad­mia­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tych, któ­rzy są ga­dat­li­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadatliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ga­dat­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Gadatliwy

lu­bią­cy dużo mówić; wie­lo­mów­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który dużo i chęt­nie mówi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadać

po­tocz­nie: mówić


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. mówić, lek­cew. roz­ma­wiać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mówić ję­zy­kiem li­te­rac­kim, nie gwarą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gadać się (dk. brak)

 (2.1) przest. kłó­cić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadałka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. osoba zaj­mu­ją­ca się wróż­biar­stwem

 (1.2) daw. środ. w okre­sie PRL: au­dy­cja opo­zy­cyj­ne­go radia odt­wa­rza­na pu­blicz­nie z ma­gne­to­fo­nu


Źródła:

Wiktionary

Gadecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gadget

[czy­taj: ga­dżet] mały efek­tow­ny przed­miot, bę­dą­cy czę­sto no­wo­ścią tech­ni­ki; ga­dżet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zob. ga­dżet.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadka

1. po­tocz­nie: roz­mo­wa, po­ga­węd­ka lub plot­ko­wa­nie
2. bajka, opo­wieść


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. roz­mo­wa, mowa, mó­wie­nie

 (1.2) pot. plot­ka, po­gło­ska

 (1.3) daw. bajka, po­da­nie, opo­wieść


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gadkować

śro­do­wi­sko­wo: roz­ma­wiać, pro­wa­dzić mało istot­ną roz­mo­wę; bajt­lo­wać, ga­wę­dzić, glę­dzić, pa­plać


Źródła:

SJP.pl

Gadokształtne

gro­ma­da krę­gow­ców; za­u­rop­sy­dy


Źródła:

SJP.pl

Gadokształtny

o ce­chach ga­doksz­tałt­nych (gro­ma­da krę­gow­ców)


Źródła:

SJP.pl

Gadolin

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Gd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sre­brzy­sto­bia­ły metal; pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Gd i licz­bie ato­mo­wej 64;


Ga­do­lin (Gd, ga­do­li­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy lan­ta­now­ców o sil­nych włas­no­ściach fer­ro­ma­gne­tycz­nych. Naz­wa­ny od naz­wi­ska fiń­skie­go mi­ne­ra­lo­ga i che­mi­ka Jo­ha­na Ga­do­li­na. Zo­stał od­kry­ty w 1880 r. przez Jeana Char­les’a Ga­lis­sar­da de Ma­ri­gnac.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gadolinit

pro­mie­niot­wór­czy mi­ne­rał, krze­mian itru, że­la­za i be­ry­lu, wy­stę­pu­ją­cy w peg­ma­ty­tach


Ga­do­li­nit (daw. "iter­bit", od miej­sco­wo­ści Yt­ter­by) – mi­ne­rał na­le­żą­cy do gro­ma­dy krze­mia­nów z grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od naz­wi­ska fiń­skie­go che­mi­ka, Jo­ha­na Ga­do­li­na, który wy­i­zo­lo­wał z niego tle­nek itru i jest uz­na­wa­ny za od­kryw­cę pier­wiast­ka itru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gadolinitowy

→ ga­do­li­nit


Patrz:gadolinit

Źródła:

SJP.pl

Gadolinowy

→ ga­do­lin


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ga­do­li­nu


Patrz:gadolin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadomski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gadoptak

ko­pal­ne zwie­rzę z okre­su jury, po­sia­da­ją­ce cechy ga­dzie i pta­sie; prap­tak, ar­che­op­te­ryks


Źródła:

SJP.pl

Gadowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gadożer

krót­kosz­pon ga­do­żer; dra­pież­ny ptak z ro­dzi­ny so­ko­łów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cir­ca­e­tus gal­li­cus|ref=tak., duży, leśny ptak dra­pież­ny ży­wią­cy się pła­za­mi i ga­da­mi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadu

w wy­ra­że­niu "gadu, gadu" - roz­mo­wa, ga­wę­dze­nie, plo­tecz­ki (np. Przez to ich gadu, gadu spóź­ni­li­śmy się do cioci.); uży­wa­ne w funk­cji cza­sow­ni­ka (np. My tu gadu, gadu, a obiad już dawno wy­stygł.); gadu-gadu


Źródła:

SJP.pl

Gadu-Gadu

wy­krzy­knik na­zy­wa­ją­cy od­gło­sy dłu­giej roz­mo­wy; gadu gadu


wy­krzy­knik

 (1.1) …na­zy­wa­ją­cy od­gło­sy dłu­giej roz­mo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadulec

po­tocz­nie: Gadu-Gadu (ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy)


Źródła:

SJP.pl

Gadulska

po­tocz­nie: lu­bią­cy dużo mówić; ga­dat­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Gadulski

po­tocz­nie: lu­bią­cy dużo mówić; ga­dat­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Gadulstwo

ga­dat­li­wość, plot­kar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie zbyt dużo, zbęd­ne ga­da­nie

 (1.2) pot. skłon­ność do nad­mier­ne­go mó­wie­nia, ga­da­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaduła

(r. męski) po­tocz­nie: czło­wiek ga­dat­li­wy, lu­bią­cy dużo mówić o byle czym; ple­ciuch, plo­ciuch, ple­ciu­ga, papla


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) osoba nad­mier­nie roz­mow­na; osoba, która dużo mówi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gadułka

1. buł­gar­ski in­stru­ment stru­no­wy z grupy smycz­ko­wych;
2. zdrob­nie­nie od: ga­du­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. buł­gar­ski in­stru­ment lu­do­wy;

 (1.2) zdrobn. ga­du­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gady

1. krę­go­wiec lą­do­wy od­dy­cha­ją­cy płu­ca­mi, o skó­rze po­kry­tej łu­ska­mi, płyt­ka­mi lub tarcz­ka­mi;
2. po­gard­li­wie: o po­dłym czło­wie­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rep­ti­lia|La­u­ren­ti|ref=tak., pa­ra­fi­le­tycz­na grupa zmien­no­ciepl­nych owod­niow­ców, kla­sy­fi­ko­wa­na w lin­ne­u­szow­skiej kla­sy­fi­ka­cji krę­gow­ców jako gro­ma­da;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: gad


Gady (Rep­ti­lia, od łac. "repto" – czoł­gać się) – grupa zmien­no­ciepl­nych owod­niow­ców. Współ­czes­ne gady są po­zo­sta­ło­ścią po znacz­nie więk­szej gru­pie zwie­rząt, któ­rej naj­więk­szy rozk­wit przy­padł na erę me­zo­zo­icz­ną. Obec­nie żyją tylko czte­ry rzędy gadów, ich po­zo­sta­łe znane linie ewo­lu­cyj­ne wy­mar­ły. Niek­tó­re ko­pal­ne gady na­czel­ne, czyli ar­cho­za­u­ry (takie jak pte­ro­za­u­ry i di­no­za­u­ry), były praw­do­po­dob­nie zwie­rzę­ta­mi sta­ło­ciepl­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gadzała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gadzi

taki jak gad


przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy do gada

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gada


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadzimski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gadzina

1. po­tocz­nie: zwie­rzę peł­za­ją­ce;
2. prze­no­śnie: czło­wiek pod­stęp­ny, nik­czem­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. peł­za­ją­ce zwie­rzę

 (1.2) obraź. podły czło­wiek

 (1.3) gwara. zwie­rzę­ta do­mo­we

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. drób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadzinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ga­dzi­na

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. żaba


Źródła:

Wiktionary

Gadzinowaty

1. po­dob­ny do ga­dzi­ny, wła­ści­wy ga­dzi­nie;
2. zło­śli­wy, zjad­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Gadzinowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gadzinowy

1. zwią­za­ny z ga­dzi­ną;
2. ga­dzi­no­we pismo, prasa ga­dzi­no­wa - prasa, pismo pro­pa­gan­do­we sze­rzą­ce kłam­li­we in­for­ma­cje, zwy­kle bę­dą­ce na usłu­gach oku­pan­ta lub re­żi­mu


Źródła:

SJP.pl

Gadzinówka

po­gard­li­wie o ga­ze­tach wy­da­wa­nych przez Niem­ców w oku­po­wa­nej Pol­sce w cza­sie II wojny świa­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. gwara. kon­spi­ra­cyj­no-par­ty­zanc­ka: pol­sko­ję­zycz­na ga­ze­ta wy­da­wa­na przez Niem­ców w cza­sie oku­pa­cji

 (1.2) przen. do­wol­ny śro­dek prze­ka­zu pu­bli­ku­ją­cy prze­kaz re­żi­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadzio

w kul­tu­rze rom­skiej: osoba nie­bę­dą­ca człon­kiem rom­skiej grupy et­nicz­nej; nie-Cygan, nie-Rom


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nie-Rom dla spo­łecz­no­ści rom­skiej;

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) w spo­sób gadzi, cha­rak­te­ry­stycz­nie dla gadów


Ga­dzio (pi­sow­nia w in­nych ję­zy­kach – rom.: "gadžo", ang. i fr.: "gadjo", niem.: "gads­cho", węg.: "gadz­so"; r.ż. w rom.: gadži, lmn. r.ż. i m. rom.: gadže) – we­dług tra­dy­cji rom­skiej „obcy”, „nie-Rom”, okre­śle­nie sto­so­wa­ne do osób uz­na­wa­nych za nie­na­le­żą­ce do spo­łecz­no­ści rom­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gadziogłówka

ro­dzaj ważek z ro­dzi­ny ga­dzio­głów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Gadziogłówkowate

ro­dzi­na ważek


Ga­dzio­głów­ko­wa­te (Gomp­hi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu ważek na­le­żą­ca do po­drzę­du ważek róż­nos­krzy­dłych (Ani­sop­te­ra). Wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach poza An­tark­ty­dą. Ich nazwa wzię­ła się od kształ­tu ich głowy przy­po­mi­na­ją­cej głowę gadów. W ubar­wie­niu do­mi­nu­je zie­leń, żółć i czerń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gadziomiednicowe

o ce­chach ga­dzio­mied­nicz­nych (rząd gadów ko­pal­nych); ga­dzio­mied­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Gadziomiednicowy

o ce­chach ga­dzio­mied­nicz­nych (rząd gadów ko­pal­nych); ga­dzio­mied­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Gadziomiedniczne

rząd gadów ko­pal­nych z na­drzę­du di­no­za­u­rów; ga­dzio­mied­ni­co­we


Źródła:

SJP.pl

Gadziomiedniczny

1. po­sia­da­ją­cy mied­ni­cę o kształ­cie cha­rak­te­ry­stycz­nym dla gadów;
2. o ce­chach ga­dzio­mied­nicz­nych (rząd gadów ko­pal­nych); ga­dzio­mied­ni­co­we


Źródła:

SJP.pl

Gadziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gadówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tru­ją­cy grzyb


Źródła:

Wiktionary

Gadżeciara

po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka, ama­tor­ka ga­dże­tów


Źródła:

SJP.pl

Gadżeciarski

→ ga­dżet; ga­dże­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) od: ga­dżet; ma­ją­cy cechy ga­dże­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadżeciarstwo

ga­dże­to­ma­nia; po­tocz­nie:
1. ro­zda­wa­nie ga­dże­tów;
2. za­mi­ło­wa­nie do ga­dże­tów


Źródła:

SJP.pl

Gadżeciarz

po­tocz­nie: mi­ło­śnik, ama­tor ga­dże­tów; ga­dże­to­ma­niak, ga­dże­to­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lu­bią­ca urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadżecik

zdrob­nie­nie od: ga­dżet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ga­dżet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gadżet

mały efek­tow­ny przed­miot, bę­dą­cy czę­sto no­wo­ścią tech­ni­ki; gad­get


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. przed­miot, urzą­dze­nie bę­dą­ce no­wo­ścią tech­ni­ki, zaz­wy­czaj małe, czę­sto nie­po­trzeb­ne, słu­żą­cy z re­gu­ły za­im­po­no­wa­niu innym, ro­zba­wie­niu lub re­kla­mie;


Ga­dżet (ang. fr. "gad­get") – przy­rząd, urzą­dze­nie; nie­wiel­ki przed­miot, cza­sem nie­peł­nią­cy funk­cji użyt­ko­wej. Ga­dże­ta­mi mogą być re­kla­mów­ki, fi­gur­ki, pod­staw­ki, przy­ci­ski do pa­pie­ru, dłu­go­pi­sy, bre­locz­ki, itp. Ga­dżet oz­na­cza rów­nież nowe urzą­dze­nie tech­nicz­ne o kwe­stio­no­wa­nej funk­cjo­nal­no­ści lub uży­tecz­no­ści. W "Pry­wat­nym lek­sy­ko­nie współ­czes­nej pol­szczyz­ny" wy­stę­pu­je okre­śle­nie "dur­no­stoj­ki".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gadżetomania

ga­dże­ciar­stwo; po­tocz­nie:
1. za­mi­ło­wa­nie do ga­dże­tów;
2. ro­zda­wa­nie ga­dże­tów do sprze­da­wa­nych pro­duk­tów w celu po­zy­ska­nia klien­tów


Źródła:

SJP.pl

Gadżetomaniak

osoba lu­bu­ją­ca się w po­sia­da­niu i uży­wa­niu ga­dże­tów, efek­tow­nych przed­mio­tów, no­wi­nek tech­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Gadżetowiec

po­tocz­nie: mi­ło­śnik, ama­tor ga­dże­tów; ga­dże­to­ma­niak, ga­dże­ciarz


Źródła:

SJP.pl

Gadżetowy

→ ga­dżet


Patrz:gadżet

Źródła:

SJP.pl

Gaecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gaetą, do­ty­czą­cy Gaety


Źródła:

Wiktionary

Gaelic

[czy­taj: gelik lub galik] język szkoc­ki ga­e­lic­ki, z grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich


Źródła:

SJP.pl

Gaelicki

język szkoc­ki ga­e­lic­ki: język z grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich wy­wo­dzą­cy się z ję­zy­ka iryj­skie­go (ir­landz­kie­go)


Źródła:

SJP.pl

Gaelski

ję­zy­ki ga­el­skie - pod­gru­pa ję­zy­ków cel­tyc­kich, np. ir­landz­ki, szkoc­ki; ję­zy­ki go­i­del­skie


Źródła:

SJP.pl

Gaeta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we we Wło­szech, na wy­brze­żu Morza Tyr­reń­skie­go, w re­gio­nie La­cjum, pro­win­cji La­ti­na;


Gaeta (łac. Ca­ie­ta) – nie­wiel­kie por­to­we mia­sto we Wło­szech, na wy­brze­żu Morza Tyr­reń­skie­go, w re­gio­nie La­cjum, pro­win­cji La­ti­na. Nazwa po­cho­dzi naj­praw­do­po­dob­niej od "kaiàdas" lub "kaiètas", czyli ja­ski­nia. Od mia­sta po­cho­dzi imię Ka­je­tan. Mie­ści się tu baza ope­ra­cji mor­skich NATO.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gaetański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gaetą, do­ty­czą­cy Gaety


Źródła:

Wiktionary

Gaf

drzew­ce bie­gną­ce uko­śnie w sto­sun­ku do masz­tu, słu­żą­ce do pod­no­sze­nia czwo­ro­kąt­ne­go żagla; gafel; rożec


Źródła:

SJP.pl

Gafa

nie­tak­tow­ne, niez­ręcz­ne za­cho­wa­nie; po­mył­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­tak­tow­ny po­stę­pek, niez­ręcz­ne odez­wa­nie się


Gafa (faux-pas z fr. „nie­wła­ści­wy krok”, wym. []) – nieś­wia­do­mie po­peł­nio­ny nie­takt, pog­wał­ce­nie nie­pi­sa­nych reguł danej spo­łecz­no­ści. To, co jest przy­ję­te w jed­nej kul­tu­rze, może być uz­na­ne za gafę w innej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gafel

drzew­ce bie­gną­ce uko­śnie w sto­sun­ku do masz­tu, słu­żą­ce do pod­no­sze­nia czwo­ro­kąt­ne­go żagla; gaf; rożec


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. uko­śne drzew­ce sta­wia­ne razem z ża­glem ga­flo­wym;


Gafel ("rożec") – uko­śne drzew­ce sta­wia­ne razem z ża­glem ga­flo­wym. Jest cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem w oża­glo­wa­niu ga­flo­wym, które wzię­ło od niego nazwę. Jest jed­nym z nie­licz­nych drzewc sto­so­wa­nych na jed­nost­kach ża­glo­wych, które nie są zo­rien­to­wa­ne ani w pio­nie, ani w po­zio­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gafelfał

lina, która wraz z pik­fa­łem służy do sta­wia­nia i zrzu­ca­nia żagla ga­flo­we­go; gar­da­fał; fał gafla


Źródła:

SJP.pl

Gaflowy

zwią­za­ny z ga­flem (np. oża­glo­wa­nie ga­flo­we, ża­giel ga­flo­wy)


Źródła:

SJP.pl

Gaftopsel

ża­giel trój­kąt­ny lub czwo­ro­kąt­ny, roz­pi­na­ny mię­dzy sten­gą a ga­flem


Źródła:

SJP.pl

Gag

chwyt ko­me­dio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. chwyt ko­me­dio­wy wy­wo­łu­ją­cy u widza efekt ko­micz­ny opar­ty na sy­tu­a­cjach wi­zu­al­nych


Gag – ko­me­dio­wy lub far­so­wy chwyt, za­ska­ku­ją­cy kon­cept albo efekt sy­tu­a­cyj­ny. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny był głów­nie w ko­me­diach fil­mo­wych kina nie­me­go. Gagi można zna­leźć m.in. w ko­me­diach Maxa Lin­de­ra, Macka Sen­net­ta. Sto­so­wa­li je także ich ucz­nio­wie i na­stęp­cy (rów­nież w fil­mach współ­czes­nych), m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaga

[czy­taj: gaGA] z fran­cu­skie­go: zdzie­cin­nia­ły, zra­mo­la­ły


Źródła:

SJP.pl

Gagaku

tra­dy­cyj­na ja­poń­ska mu­zy­ka dwor­ska


Ga­ga­ku (jap. 雅楽) – ja­poń­ski styl kla­sycz­nej mu­zy­ki dwor­skiej, do dziś kul­ty­wo­wa­ny na dwo­rze ce­sar­skim w Ja­po­nii. Pow­stał w wy­ni­ku po­łą­cze­nia trzech ele­men­tów: tań­ców i pie­śni prze­ję­tych z gi­ga­ku, mu­zy­ki in­stru­men­tal­nej bu­ga­ku oraz mu­zy­ki wo­kal­nej. In­stru­men­ta­rium tra­dy­cyj­nie skła­da się z fle­tów ryūteki, oboju cy­lin­drycz­ne­go hi­chi­ri­ki, gongu shōko, bębna kakko, roz­pię­te­go na ramie mem­bra­no­fo­nu da­da­i­ko, or­gan­ków ust­nych shō, lutni biwa i cytry koto.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gagarin

naz­wi­sko, np. Jurij Ga­ga­rin (1934-1968), ra­dziec­ki kos­mo­na­u­ta, pier­wszy czło­wiek w kos­mo­sie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gagat

czar­ny, lśnią­cy mi­ne­rał, od­mia­na węgla bru­nat­ne­go; dżet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. bi­tu­micz­na od­mia­na węgla bru­nat­ne­go o zbi­tej, jed­no­rod­nej bu­do­wie;


Gagat, dżet ( jet) – bi­tu­micz­na od­mia­na węgla bru­nat­ne­go o zbi­tej, jed­no­rod­nej bu­do­wie.

Nazwa po­cho­dzi od rzym­skiej nazwy mia­sta i rzeki Gagas w sta­ro­żyt­nej Licji (Likii) w Azji Mniej­szej (dzi­siej­sza Tur­cja), gdzie po raz pier­wszy wy­do­by­wa­no ga­ga­ty ( lit­hos ga­ga­tes = ka­mień z Gagas).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gagatek

1. po­tocz­nie: czło­wiek lek­ko­myśl­ny, zdol­ny do nie­od­po­wie­dzial­nych wy­bry­ków i drob­nych wy­kro­czeń; urwis, an­cy­mo­nek, nu­me­rant, ziół­ko;
2. daw­niej: czło­wiek, zwła­szcza dziec­ko fa­wo­ry­zo­wa­ne przez ro­dzi­ców; be­nia­mi­nek, ma­min­sy­nek, ulu­bie­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. spry­ciarz, cwa­niak

 (1.2) daw. ma­min­sy­nek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) miner. daw. gagat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gagatowy

→ gagat


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ga­ga­tu, zro­bio­ny z ga­ga­tu, zwią­za­ny z ga­ga­tem


Patrz:gagat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gagauski

zwią­za­ny z Ga­ga­uz­ją (au­to­no­micz­ne te­ry­to­rium Moł­da­wii), Ga­ga­u­za­mi (lud­ność za­miesz­ku­ją­ca głów­nie po­łud­nio­wą Moł­da­wię)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ga­ga­u­zów i Ga­ga­uz­ji, zwią­za­ny z Ga­ga­u­za­mi i Ga­ga­uz­ją

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ga­ga­u­zów, ludu po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, osia­dłe­go w więk­szo­ści w po­łud­nio­wej Moł­da­wii w Ga­ga­uz­ji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gagauskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ga­ga­u­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ga­ga­u­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ga­ga­u­skim


Źródła:

Wiktionary

Gagauz

przed­sta­wi­ciel Ga­ga­u­zów, ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Moł­da­wii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go Ga­ga­uz­ję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gagauzi

lud za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny Moł­da­wii


Ga­ga­u­zi ("Ga­ga­uz­lar") – grupa et­nicz­na po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­kiem ga­ga­u­skim z grupy ję­zy­ków tur­kij­skich, a na ob­sza­rze Au­to­no­mii Ga­ga­u­skiej ("Ga­ga­uz Yeri") także ję­zy­kiem ro­syj­skim. Za­miesz­ku­ją Ga­ga­uz­ję w po­łud­nio­wej Moł­da­wii, te­re­ny Ukra­i­ny, mniej licz­nie pół­noc­no-wschod­nie te­re­ny Buł­ga­rii, w Ru­mu­nii i Ka­zach­sta­nie. Po­da­wa­ne są bar­dzo ro­zbież­ne dane co do ich li­czeb­no­ści – od 150 do 235 ty­się­cy. Na te­re­nie Moł­da­wii Ga­ga­u­zi iden­ty­fi­ku­ją się jako od­dziel­ny naród.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gagauzja

te­ry­to­rium au­to­no­micz­ne w Moł­da­wii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. ob­szar au­to­no­micz­ny, po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wej czę­ści Moł­da­wii;


Ga­ga­uz­ja, Te­ry­to­rium Au­to­no­micz­ne Ga­ga­uz­ji (rum. Găgăuzia, Ga­ga­uz Yeri, Гагаузия) – ob­szar au­to­no­micz­ny, po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wej czę­ści Moł­da­wii.

Ga­ga­uz­ja nie sta­no­wi jed­ne­go spój­ne­go ob­sza­ru, obej­mu­je teren po­mię­dzy mia­sta­mi Kom­rat i Ceadîr-Lunga (Çadır Lunga) na pół­no­cy oraz oko­li­ce mia­sta Vulcănești (Valkaneş) na po­łud­niu, a także dwie en­kla­wy o cha­rak­te­rze wiej­skim (Kar­ba­lia oraz Kıpçak).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gagauzka

przed­sta­wi­ciel­ka Ga­ga­u­zów, ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Moł­da­wii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ga­ga­uz­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gagliarda

[czy­taj: ga­liar­da] ta­niec dwor­ski, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie re­ne­san­su; ga­il­lar­de; ga­liar­da; ga­lar­da


Źródła:

SJP.pl

Gagman

pra­cow­nik wyt­wór­ni fil­mo­wej spe­cja­li­zu­ją­cy się w two­rze­niu gagów


Źródła:

SJP.pl

Gagowy

przy­miot­nik od: gag (np. ko­me­dia ga­go­wa, sy­tu­a­cja ga­go­wa)


Źródła:

SJP.pl

Gagra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ab­chaz­ji, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Czar­nym, u stóp Ka­u­ka­zu;


Gagra (gruz. გაგრა, abch. "Гагра", ros. "Гагра", "Гагры") – mia­sto w Ab­chaz­ji, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Czar­nym, u stóp Ka­u­ka­zu. Po­pu­lar­ny ku­rort z okre­su Związ­ku Ra­dziec­kie­go. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Ab­chaz­ji, które w 2011 roku li­czy­ło 12 364 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gagryjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Gagrą (mia­stem w Gruz­ji)


Źródła:

Wiktionary

Gahnit

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w ska­łach mag­mo­wych i me­ta­mor­ficz­nych; spi­nel cyn­ko­wy


Gah­nit, spi­nel cyn­ko­wy – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, na­le­ży do grupy spi­ne­li. Tle­nek cynku i glinu o wzo­rze che­micz­nym ZnAl2O4. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szwedz­kie­go che­mi­ka Jo­ha­na Gott­lie­ba Gahna (1745–1818).

Po raz pier­wszy wy­o­dręb­nio­ny i opi­sa­ny w 1807 r. z ko­pal­ni Falun w Szwe­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaiczek

zdrob­nie­nie od: gaik


Źródła:

SJP.pl

Gaidzin

jap. cu­dzo­zie­miec (cu­dzo­ziem­cy), obcy


Źródła:

SJP.pl

Gaige

chiń. do­głęb­na, re­wo­lu­cyj­na re­for­ma spo­łecz­no-go­spo­dar­cza, pie­rie­stroj­ka


Źródła:

SJP.pl

Gaijin

[czy­taj: gaj­dzin] po­gard­li­wie: cu­dzo­zie­miec w Ja­po­nii, po­cho­dzą­cy z Za­cho­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dla Ja­poń­czy­ków: ktoś obcy, z zew­nątrz, cu­dzo­zie­miec, nie-Ja­poń­czyk, zwła­szcza po­cho­dzą­cy z Za­cho­du;


Ga­i­jin (jap. 外人) lub ga­i­ko­ku­jin (jap. 外国人) – dwa różne ja­poń­skie słowa o bli­skim zna­cze­niu: „cu­dzo­zie­miec”, „ob­co­kra­jo­wiec”, „nie-Ja­poń­czyk”, „obcy”. Są one czę­sto uży­wa­ne za­mien­nie, a okre­śle­nie "ga­i­jin" bywa myl­nie uz­na­wa­ne za skró­co­ną, prost­szą formę słowa "ga­i­ko­ku­jin".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaik

1. mały gaj;
2. gałąź lub drzew­ko przy­bra­ne ozdo­ba­mi, ob­no­szo­ne po wsi w cza­sie sło­wiań­skie­go obrzę­du wi­ta­nia wios­ny; maik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaikowy

zwią­za­ny z ga­i­kiem


Źródła:

SJP.pl

Gailardia

dwu­let­nia ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; gaj­lar­dia; dzian­wa


Ga­i­lar­dia, dzian­wa ("Ga­il­lar­dia" Foug.) – ro­dzaj z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Na­le­ży do niego 21 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (od Ka­na­dy po Mek­syk), dwa tylko ga­tun­ki po­cho­dzą z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Rosną na pre­rii i w for­ma­cjach le­śnych.

Niek­tó­re ga­tun­ki i mie­szań­ce upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne: ga­i­lar­dia na­dob­na "G. pul­chel­la", ga­i­lar­dia ości­sta "G. ari­sta­ta", ga­i­lar­dia ogro­do­wa "G. hy­bri­da" i ga­i­lar­dia wiel­kok­wia­to­wa "G. ×gran­di­flo­ra".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaillarde

[czy­taj: gajARD] ta­niec dwor­ski o tak­cie trój­dziel­nym, ryt­mie czę­sto punk­to­wym, tem­pie żywym i skocz­nym, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku; ga­gliar­da; ga­liar­da; ga­lar­da


Źródła:

SJP.pl

Gaiman

naz­wi­sko


Ga­i­man – mia­sto w Ar­gen­ty­nie, w pro­win­cji Chu­but, w de­par­ta­men­cie o tej samej naz­wie.

We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2010 miej­sco­wość li­czy­ła 4730 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gainsborough

[czy­taj: gejnzBOro] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gainward

Ga­in­ward Co., Ltd. – taj­wań­ski pro­du­cent kart gra­ficz­nych opar­tych na pro­ce­so­rach Nvi­dia. Przed­się­bior­stwo zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1984 roku w Taj­pej.

W 2005 roku przed­się­bior­stwo zo­sta­ło prze­ję­te przez Palit, in­ne­go pro­du­cen­ta kart gra­ficz­nych opar­tych na pro­ce­so­rach Nvi­dia.


Źródła:

Wikipedia

Gaio

[czy­taj: gajo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: żywo, we­so­ło


Źródła:

SJP.pl

Gaić

1. ubie­rać zie­le­nią, za­drze­wiać;
2. ina­czej: mówić, na­wi­jać;
3. daw­niej: roz­po­czy­nać, ina­u­gu­ro­wać;
4. gaić się - o ro­śli­nach: roz­ra­stać się sze­ro­ko, okry­wać się zie­le­nią


Źródła:

SJP.pl

Gaj

mały las; za­gaj­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. nie­wiel­ki las lub grupa drzew, prze­waż­nie dziko ros­ną­cych

 (1.2) plan­ta­cja owo­co­wych drzew eg­zo­tycz­nych

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. przy­do­mo­wy ogró­dek z kwia­ta­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaja

lina lub łań­cuch słu­żą­cy do kie­ro­wa­nia bomem ła­dow­ni­czym (żu­ra­wiem przy­masz­to­wym)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. lina słu­żą­ca do zmia­ny po­ło­że­nia gafla lub bomu w pła­szczyź­nie po­zio­mej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gajal

udo­mo­wio­na od­mia­na gaura


Źródła:

SJP.pl

Gajcy

naz­wi­sko, m.in. Ta­de­usz Gajcy (1922-1944) - poeta pol­ski


Źródła:

SJP.pl

Gajda

lu­do­wy in­stru­ment dęty, skła­da­ją­cy się z miesz­ka skó­rza­ne­go i pi­szcza­łek, do któ­rych wtła­cza się po­wie­trze; gajdy, dudy, duda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gajdar

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajdosz

re­gio­nal­nie: muzyk gra­ją­cy na gaj­dach, lu­do­wym in­stru­men­cie mu­zycz­nym zbu­do­wa­nym z worka wy­peł­nia­ne­go po­wie­trzem i dwóch lub trzech pi­szcza­łek; du­dziarz, ko­ziarz


Źródła:

SJP.pl

Gajdus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara ma­ło­pol­ska przest. ktoś głupi, nie­po­rad­ny, ospa­ły lub nie­zdar­ny, czę­sto otyły lub chudy


Źródła:

Wiktionary

Gajdy

lu­do­wy in­stru­ment dęty, skła­da­ją­cy się z miesz­ka skó­rza­ne­go i pi­szcza­łek, do któ­rych wtła­cza się po­wie­trze; gajdy, dudy, duda


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. zob. dudy.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gajdzica

mała, me­lo­dycz­na pi­szczał­ka w du­dach (gaj­dach)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gajdzik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajdziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gajer

po­tocz­nie: gar­ni­tur; gar­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kra­ków. także pot. gar­ni­tur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gajerek

zdrob­nie­nie od gajer


Ga­je­rek – osied­le dom­ków jed­no­ro­dzin­nych po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Iławy. Roz­cią­ga się mię­dzy: po­łud­nio­wym brze­giem je­zio­ra Je­zio­rak a ul. Wiej­ską (na po­łud­niu, ul. Bi­skup­ską (na za­cho­dzie) i ul. 1 Maja (na wscho­dzie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gajewniki

Ga­jew­ni­ki – wieś w środ­ko­wej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola. Leży około 4 ki­lo­me­try na pół­noc­ny wschód od Zduń­skiej Woli oraz 37 ki­lo­me­trów na po­łud­nio­wy za­chód od sto­li­cy wo­je­wództ­wa – Łodzi. W bli­skim są­siedzt­wie leży także wieś Ga­jew­ni­ki-Ko­lo­nia. Po­pu­la­cja wsi wy­no­si 179 osób.


Źródła:

Wikipedia

Gajewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gajewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gajkowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajlardia

dwu­let­nia ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; ga­i­lar­dia; dzian­wa


Źródła:

SJP.pl

Gajlewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajniczek

mech z ro­dzi­ny gaj­ni­ko­wa­tych, któ­re­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem jest ob­ję­ty ochro­ną w Pol­sce gaj­ni­czek krót­ko­dziób­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Gajnik

gaj­nik lśnią­cy; mech ty­po­wy dla lasów wy­so­ko­gór­skich Eu­ro­py, ga­tu­nek o cha­rak­te­ry­stycz­nej lśnią­cej darni z wy­raź­ną pię­tro­wą bu­do­wą


Gaj­nik (niem. "Hain") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie, w Rowie Gór­nej Nysy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gajnikowate

ro­dzi­na mchów


Źródła:

SJP.pl

Gajos

naz­wi­sko


Gajos – pol­skie naz­wi­sko. Osoby o tym naz­wi­sku:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gajowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajowicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajowiec

ga­jo­wiec żółty - by­li­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, w Pol­sce po­spo­li­ta


Źródła:

SJP.pl

Gajowniczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajownik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajowy

→ gaj


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gajem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) leśn. pra­cow­nik nad­le­śnict­wa opie­ku­ją­cy się okre­ślo­ną czę­ścią lasu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:gaj

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gajtawa

lina słu­żą­ca do pod­cią­ga­nia rogów żagla do rei przy zwi­ja­niu żagla; gej­ta­wa; gej­taw


Źródła:

SJP.pl

Gajtkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gajus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

Wiktionary

Gajusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gajówka

1. bu­dy­nek, w któ­rym miesz­ka ga­jo­wy
2. (ga­jów­ki) ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych; po­krzew­ki
3. mały ptak prze­lot­ny z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie; po­krzew­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. dom ga­jo­we­go

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Syl­via borin|ref=tak., mały, nie­po­zor­ny ptak leśny o me­lo­dyj­nym gło­sie;


Zo­bacz też: Ga­jów­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ga­jów­ka – bu­dy­nek, zaz­wy­czaj po­ło­żo­ny w lesie, peł­nią­cy funk­cję miesz­ka­nia służ­bo­we­go dla funk­cjo­na­riu­szy po­moc­ni­czej Służ­by Le­śnej – pod­le­śni­czych lub ga­jo­wych.

Niek­tó­re ga­jów­ki prze­sta­ły peł­nić swoją pier­wot­ną funk­cję, a w przy­pad­kach, gdy w po­bli­żu ga­jów­ki wznie­sio­no też inne bu­dyn­ki miesz­kal­ne, pow­sta­wa­ła miej­sco­wość o sta­tu­sie śród­le­śnej osady.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gal

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ga i licz­bie ato­mo­wej 31;

 (1.2) me­trol. fiz. jed­nost­ka prze­mie­szcze­nia w ukła­dzie CGS, równa 1 cen­ty­me­tro­wi na se­kun­dę kwa­drat;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: gala


Gal (Ga, gal­lium) – pier­wia­stek che­micz­ny z bloku p ukła­du okre­so­we­go, o licz­bie ato­mo­wej 31. Jest twar­dym i kru­chym me­ta­lem o ko­lo­rze sre­brzy­sto­bia­łym. Ma prze­łam musz­lo­wy po­dob­ny do szkła. Topi się w tem­pe­ra­tu­rze 29,76 °C, trzy­ma­ny w dłoni za­mie­nia się w ciecz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gala

1. uro­czy­stość z udzia­łem ofi­cjal­nych gości;
2. ele­ganc­ki, uro­czy­sty strój;
3. de­ko­ra­cja masz­tu fla­go­we­go ban­de­ra­mi, pro­por­ca­mi i fla­ga­mi w cza­sie uro­czy­sto­ści;
4. im­pre­za spor­to­wa z udzia­łem spe­cjal­nie za­pro­szo­nych spor­tow­ców, or­ga­ni­zo­wa­na w ciągu jed­ne­go wie­czo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­ję­cie, na któ­rym po­ja­wia­ją się znane osoby

 (1.2) uro­czy­ste strój/ubra­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galabija

wierzch­nia szata no­szo­na przez Ara­bów; dża­la­bi­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) arab­skie ubra­nie mę­skie, ro­dzaj dłu­giej, bia­łej szaty albo pła­szcza z rę­ka­wa­mi;


Nie mylić z: dżel­la­ba.

Ga­la­bi­ja, dża­la­bi­ja (z arab. "dżal­la­bij­ja") – tra­dy­cyj­na szata męż­czyzn arab­skich.

Sze­ro­kie, luźne okry­cie no­szo­ne przez arab­skich męż­czyzn. Przy­po­mi­na nieco eu­ro­pej­ską ko­szu­lę nocną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galacja

sta­ro­żyt­ny re­gion w Azji Mniej­szej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na w cen­tral­nej Azji Mniej­szej;


Ga­la­cja (gr. "Ga­la­ti­ke", Gal­lo­gra­e­cia) – w sta­ro­żyt­no­ści kra­i­na w cen­tral­nej Azji Mniej­szej, po­ło­żo­na wokół dzi­siej­szej An­ka­ry, naz­wa­na tak przez Rzy­mian od nazwy Ga­la­tów, przy­by­łe­go w ten rejon w III w. p.n.e. odła­mu cel­tyc­kiej armii Bren­nu­sa, która splą­dro­wa­ła w roku 279 roku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galacki

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. hist. do­ty­czą­cy Ga­la­cji lub Ga­la­tów; po­cho­dzą­cy z Ga­la­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język uży­wa­ny przez Ga­la­tów


Źródła:

Wiktionary

Galago

mał­piat­ka wy­stę­pu­ją­ca w kilku ga­tun­kach, najm­niej­szy wiel­ko­ści wie­wiór­ki, naj­więk­szy - kró­li­ka


Ga­la­go ("Ga­la­go") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny Ga­la­gi­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ga­la­go­wa­tych (Ga­la­gi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galagowate

o ce­chach ga­la­go­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Ga­la­go­wa­te, ga­la­go (Ga­la­gi­dae) – ro­dzi­na po­łud­nio­wo­a­fry­kań­skich, na­drzew­nych ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du lo­ri­soksz­tałt­nych (Lo­ri­si­for­mes) o noc­nym try­bie życia, wcze­śniej za­li­cza­nych do lo­ri­so­wa­tych jako po­dro­dzi­na Ga­la­gi­nae. Wiele ga­tun­ków po­zo­sta­je słabo poz­na­nych, niek­tó­re na­ra­żo­ne są na wy­gi­nię­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galagowaty

o ce­chach ga­la­go­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Galahad

Sir Ga­la­had – jeden z Ry­ce­rzy Okrą­głe­go Stołu, nie­ślub­ny syn Lan­ce­lo­ta, który spło­dził go nieś­wia­do­mie z Ela­i­ne z Cor­be­nic – jedną z cza­ro­dzie­jek pil­nu­ją­cych świę­te­go Gra­a­la, my­śląc, że to Gi­ne­wra. Jako naj­czyst­szy spoś­ród ry­ce­rzy zdo­był świę­te­go Gra­a­la. Ga­la­had był niez­wy­cię­żo­ny w boju i po­zo­stał je­dy­nym ry­ce­rzem, który zdo­łał wy­sa­dzić z sio­dła Lan­ce­lo­ta w bez­poś­red­nim star­ciu. We­dług niek­tó­rych in­ter­pre­ta­cji jest ry­cer­skim sym­bo­lem Je­zu­sa.


Źródła:

Wikipedia

Galaktitol

Ga­lak­ti­tol jest al­ko­ho­lem cu­kro­wym, pro­dukt re­duk­cji ga­lak­to­zy. Ma lekko słod­ki smak. U cho­rych na formę ga­lak­to­ze­mii wy­wo­ła­ną bra­kiem ga­lak­to­ki­na­zy, gro­ma­dzą­cy się ga­lak­ti­tol wy­ka­zu­je dzia­ła­nie ne­u­ro­tok­sycz­ne, wy­wo­łu­jąc zmęt­nie­nie so­czew­ki oka (zaćmę).

Ga­lak­ti­tol pow­sta­je z ga­lak­to­zy w re­ak­cji ka­ta­li­tycz­nej przez re­duk­ta­zę al­do­zo­wą.


Źródła:

Wikipedia

Galaktodendron

drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych po­cho­dzą­ce z We­ne­zu­e­li; mle­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Galaktokinaza

enzym ka­ta­li­zu­ją­cy fer­men­ta­cje ga­lak­to­zy


Ga­lak­to­ki­na­za – enzym, fos­fo­trans­fe­ra­za umoż­li­wia­ją­ca fos­fo­ry­la­cję α--ga­lak­to­zy do ga­lak­to­zo-1-fos­fo­ra­nu przy wy­ko­rzy­sta­niu jed­nej czą­stecz­ki ATP. Ga­lak­to­ki­na­za ka­ta­li­zu­je drugi etap szla­ku me­ta­bo­licz­ne­go Le­lo­i­ra, który wy­stę­pu­je u więk­szo­ści or­ga­niz­mów i od­po­wia­da za me­ta­bo­lizm β--ga­lak­to­zy do glu­ko­zo-1-fos­fo­ra­nu. Ga­lak­to­ki­na­zę po raz pier­wszy wy­i­zo­lo­wa­no z wą­tro­by ssa­ków. Póź­niej sze­ro­ko ba­da­na była jej forma wy­i­zo­lo­wa­na z droż­dży, ar­che­o­nów, ro­ślin i ko­mó­rek ludz­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galaktolipid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wy­stę­pu­ją­cy m.in. w mózgu i we krwi; ce­re­bro­zyd


Źródła:

SJP.pl

Galaktologia

daw­niej: wie­dza o mleku i pro­duk­tach z niego otrzy­my­wa­nych


Źródła:

SJP.pl

Galaktometr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru gę­sto­ści mleka; lak­to­metr; lak­to­den­sy­metr; mle­ko­mierz


Źródła:

SJP.pl

Galaktooligosacharyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny skła­da­ją­cy się z kilku czą­ste­czek ga­lak­to­zy po­łą­czo­nych z lak­to­zą


Źródła:

Wiktionary

Galaktoskop

przy­rząd do ba­da­nia ja­ko­ści mleka


Źródła:

SJP.pl

Galaktoza

zwią­zek or­ga­nicz­ny, mo­no­sa­cha­ryd (cu­kier pro­sty) pow­sta­ją­cy w gru­czo­le mlecz­nym, sto­so­wa­ny w syn­te­zach che­micz­nych i w me­dy­cy­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. cu­kier pro­sty po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go i zwie­rzę­ce­go, wcho­dza­cy w skład m.in. lak­to­zy i aga­ro­zy;


Ga­lak­to­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­krów pro­stych (mo­no­sa­cha­ry­dów), al­do­hek­so­za. Wy­stę­pu­je po­wszech­nie u ro­ślin i zwie­rząt. Jest skład­ni­kiem niek­tó­rych oli­go­sa­cha­ry­dów (np. lak­to­zy), po­li­sa­cha­ry­dów (np. agar-agar), gli­ko­pro­te­in, oraz ce­re­bro­zy­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galaktozamina

ami­no­wa po­chod­na glu­ko­zy


Źródła:

SJP.pl

Galaktozemia

wro­dzo­ny błąd me­ta­bo­licz­ny unie­moż­li­wia­ją­cy przeksz­tał­ce­nie ga­lak­to­zy w glu­ko­zę


Ga­lak­to­ze­mia – cho­ro­ba ge­ne­tycz­na, dzie­dzi­czo­na w spo­sób au­to­so­mal­nie re­ce­syw­ny, wy­ni­ka­ją­ca z gro­ma­dze­nia się nad­mia­ru ga­lak­to­zy i ga­lak­to­zo-1-fos­fo­ra­nu z po­wo­du braku en­zy­mów od­po­wia­da­ją­cych za ich me­ta­bo­lizm. Ga­lak­to­za, obok glu­ko­zy, wcho­dzi w skład lak­to­zy obec­nej w mleku ko­bie­cym i kro­wim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galaktozowy

→ ga­lak­to­za


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ga­lak­to­zy


Patrz:galaktoza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galaktozuria

cho­ro­bo­wa obec­ność ga­lak­to­zy w moczu, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie przy ga­lak­to­ze­mii


Źródła:

SJP.pl

Galakturia

wy­dzie­la­nie ga­lak­to­zy razem z mo­czem, wy­stę­pu­ją­ce głów­nie przy ga­lak­to­ze­mii


Źródła:

SJP.pl

Galakturonowy

kwas ga­lak­tu­ro­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy na sku­tek ut­le­nia­nia mi­kro­bio­lo­gicz­ne­go ga­lak­to­zy


Źródła:

SJP.pl

Galaktyczny

do­ty­czą­cy ga­lak­ty­ki (np. współ­rzęd­ne ga­lak­tycz­ne)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ga­lak­ty­ką, do­ty­czą­cy ga­lak­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galaktyka

układ gwiazd i ma­te­rii mię­dzyg­wiezd­nej wią­za­ny siłą gra­wi­ta­cji, obra­ca­ją­cy się wokół cen­trum


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. duży obiekt skła­da­ją­cy się z mi­liar­dów gwiazd oraz czar­nych dziur, pyłu i gazów;


Ga­lak­ty­ka (z gr. γάλα, "gála" – mleko) – duży gra­wi­ta­cyj­nie zwią­za­ny układ gwiazd, pyłu i gazu mię­dzyg­wia­zdo­we­go oraz nie­wi­docz­nej ciem­nej ma­te­rii. Ty­po­wa ga­lak­ty­ka za­wie­ra od 107 do 1012 gwiazd or­bi­tu­ją­cych wokół wspól­ne­go środ­ka masy.

Oprócz po­je­dyn­czych gwiazd, ga­lak­ty­ki za­wie­ra­ją dużą licz­bę ukła­dów gwiazd oraz róż­ne­go ro­dza­ju mgła­wi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galaktyt

na­tro­lit, w któ­rym część sodu zo­sta­ła za­stą­pio­na przez wapń


Źródła:

SJP.pl

Galalit

two­rzy­wo sztucz­ne otrzy­my­wa­ne w wy­ni­ku ut­war­dze­nia ka­ze­i­ny (wy­o­dręb­nio­nej z mleka) za po­mo­cą for­ma­li­ny, znaj­du­ją­ce za­sto­so­wa­nie do wy­ro­bu ozdob­nej ga­lan­te­rii i przed­mio­tów użyt­ko­wych; sztucz­ny róg


Ga­la­lit (sztucz­ny róg, ka­ze­i­nit, ka­lo­lit, lak­te­lit) – two­rzy­wo sztucz­ne otrzy­my­wa­ne z ka­ze­i­ny, która zo­sta­je pod­da­na pro­ce­so­wi ho­mo­ge­ni­za­cji i za­har­to­wa­na w for­ma­li­nie; wy­glą­dem przy­po­mi­na masę ro­go­wą. Po raz pier­wszy wyt­wo­rzo­ne przy­pad­ko­wo przez w 1897 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galalitowy

wy­ko­na­ny z ga­la­li­tu (np. grze­bień ga­la­li­to­wy, gu­zi­ki ga­la­li­to­we)


Źródła:

SJP.pl

Galan

każda sub­stan­cja na­le­żą­ca do grupy związ­ków che­micz­nych, obej­mu­ją­cej sole pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku re­ak­cji galu z wo­do­rot­len­ka­mi li­tow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chło­pak, na­rze­czo­ny


Galan – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Pi­re­ne­je Wy­so­kie.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 849 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 60 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je Galan pla­su­je się na 392. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 815.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galancie

przy­słó­wek

 (1.1) łódź., gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie, zie­mia sie­radz­ka. dużo

 (1.2) łódź., gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie, zie­mia sie­radz­ka. ład­nie, do­brze


Źródła:

Wiktionary

Galanciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: ga­lan­cie, ga­lan­to


Źródła:

SJP.pl

Galangal

1. przy­pra­wa o im­bi­ro­wo-pie­przo­wym smaku, uży­wa­na do zup i curry;
2. ga­lan­gal więk­szy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych, z któ­rej pow­sta­je ta przy­pra­wa; al­pi­nia gal­gant


Ga­lan­gal, ga­lan­ga – przy­pra­wa o im­bi­ro­wo-pie­przo­wym smaku, sto­so­wa­na w kuch­ni taj­skiej i kuch­ni in­do­ne­zyj­skiej do zup i curry. Su­row­cem jest kilka ga­tun­ków ro­ślin z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych, róż­nią­cych się roz­mia­ra­mi kłą­czy, barwą i sma­kiem:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galanina

po­li­pep­tyd uwal­nia­ny w trzust­ce i je­li­cie, ha­mu­ją­cy wy­dzie­la­nie in­su­li­ny i po­bu­dza­ją­cy wy­dzie­la­nie glu­ka­go­nu


Źródła:

SJP.pl

Galanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na, na­rze­czo­na


Źródła:

Wiktionary

Galant

czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się wy­szu­ka­ną grzecz­no­ścią, szcze­gól­nie w sto­sun­ku do ko­biet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek od­no­szą­cy się grzecz­nie do ko­biet, dżen­tel­men


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galantamina

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w ce­bu­lach prze­bi­śnie­gu, lek sto­so­wa­ny w cho­ro­bie Alz­he­i­me­ra i otę­pie­niach


Ga­lan­ta­mi­na ( ga­lan­ta­mi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id, in­hi­bi­tor ace­ty­lo­cho­li­no­e­ste­ra­zy, wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w ce­bu­lach prze­bi­śnie­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galanteria

1. uprzej­mość, grzecz­ność, szcze­gól­nie w sto­sun­ku do ko­biet; dżen­tel­me­ne­ria, wyt­wor­ność, ele­gan­cja;
2. drob­ne przed­mio­ty sta­no­wią­ce do­dat­ki do ubra­nia, np. rę­ka­wicz­ki, paski itd.;
3. drob­ne przed­mio­ty o cha­rak­te­rze użyt­ko­wym lub zdob­ni­czym;
4. wy­ro­by ja­kiejś ga­łę­zi prze­my­słu, np. ga­lan­te­ria cu­kier­ni­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­szu­ka­na uprzej­mość w sto­sun­ku do kogoś

 (1.2) drob­ne do­dat­ki do ubrań

 (1.3) drob­ne wy­ro­by, np. cu­kier­ni­cze, de­ko­ra­cyj­ne


Zo­bacz też: Ga­lan­te­ria – album poz­nań­skiej grupy Muchy.

Ga­lan­te­ria – naj­czę­ściej nie­wiel­kie wy­ro­by ma­ją­ce cha­rak­ter zdob­ni­czy lub do­dat­ko­wy do odzie­ży. Pier­wot­nie, jako uzu­peł­nie­nie ubra­nio­we, wyt­wa­rza­ne były ze skóry i tka­nin w po­łą­cze­niu z ozdo­ba­mi, jak np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galanterka

lekki but dam­ski na wy­so­kim ob­ca­sie


Źródła:

SJP.pl

Galanterki

dam­skie lek­kie obu­wie wyj­ścio­we


Źródła:

SJP.pl

Galanteryjny

przy­miot­nik od: ga­lan­te­ria (dziś w zna­cze­niu drob­nych przed­mio­tów, np. wy­ro­by ga­lan­te­ryj­ne, sklep ga­lan­te­ryj­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) daw. lub rzad. od­no­szą­cy się do ga­lan­te­rii, po­wią­za­ny z ga­lan­te­rią (grzecz­no­ścią, wyt­wor­no­ścią)

 (1.2) od­no­szą­cy się do ga­lan­te­rii (drob­nych wy­ro­bów)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galantka

grzecz­ni­sia, ele­gant­ka


Źródła:

SJP.pl

Galantny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Górny Śląsk. przest. wyt­wor­ny, ele­ganc­ki, uprzej­my


Źródła:

Wiktionary

Galantomia

prze­sta­rza­łe: wy­szu­ka­na ga­lan­te­ria w po­stę­po­wa­niu; grzecz­ność, dżen­tel­me­ne­ria


Źródła:

SJP.pl

Galanty

czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się wy­szu­ka­ną grzecz­no­ścią, szcze­gól­nie w sto­sun­ku do ko­biet


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gwara., reg. ele­ganc­ki, ładny, po­rząd­ny

 (1.2) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. duży, ładny, zdro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galantyna

dro­bio­wa, mięs­na lub rybna ro­la­da po­da­wa­na na zimno w ga­la­re­cie


Ga­lan­ty­na (z franc. "Ga­lan­ti­nes") – danie z ka­wał­ków go­to­wa­ne­go mięsa bez kości z ja­rzy­na­mi, po­da­wa­ne w ga­la­re­cie na zimno, jako sa­mo­dziel­ne danie lub prze­ką­ska. Po­nie­waż przy­go­to­wa­nie far­szu jest cza­so­chłon­ne, ga­lan­ty­na uwa­ża­na jest za ra­czej wy­szu­ka­ne danie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galany

grupa związ­ków che­micz­nych obej­mu­ją­ca sole pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku re­ak­cji galu z wo­do­rot­len­ka­mi li­tow­ców


Źródła:

SJP.pl

Galapagos

grupa wysp na Oce­a­nie Spo­koj­nym; Wyspy Żół­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie Spo­koj­nym, na za­chód od wy­brze­ża Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;

 (1.2) geogr. adm. jedna z pro­win­cji w Ek­wa­do­rze;


Ga­la­pa­gos, także Wyspy Żół­wie ( Islas Galápagos, nazwa urzę­do­wa: Archipiélago de Colón, czyli „Ar­chi­pe­lag Ko­lum­ba”) – ar­chi­pe­lag po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go na Oce­a­nie Spo­koj­nym, na wy­so­ko­ści rów­ni­ka, ok. 1000 km na za­chód od wy­brze­ża Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Wyspy na­le­żą do Ek­wa­do­ru, a ich po­wierzch­nia wy­no­si ok. 8 tys. km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galapagoski

1. → Ga­la­pa­gos;
2. al­ba­tros ga­la­pa­go­ski - ga­tu­nek du­że­go ptaka mor­skie­go z ro­dzi­ny al­ba­tro­so­wa­tych


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­la­pa­gos, do­ty­czą­cy Ga­la­pa­gos


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galar

pła­sko­den­ny sta­tek wio­sło­wy, roz­po­wszech­nio­ny w XVIII wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. pła­sko­den­ny, wio­sło­wy sta­tek rzecz­ny do prze­wo­du to­wa­rów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galarda

1. nad­bu­do­wa­ne pod­wyż­sze­nie na dzio­bach daw­nych stat­ków, w któ­rym znaj­do­wa­ło się po­mie­szcze­nie dla za­ło­gi; for­kasz­tel; kasz­tel przed­ni;
2. ta­niec dwor­ski o tak­cie tró­dziel­nym, ryt­mie czę­sto punk­to­wym, tem­pie żywym i skocz­nym, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku; ga­il­lar­de; ga­gliar­da; ga­liar­da


Źródła:

SJP.pl

Galareta

masa o że­lo­wej kon­sy­sten­cji otrzy­my­wa­na przez wy­go­to­wa­nie owo­ców, ryb lub kości


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa w po­sta­ci sta­łej, pół­przez­ro­czy­stej masy, ro­bio­na z kości, ryb lub owo­ców, cza­sem z do­dat­kiem że­la­ty­ny

 (1.2) pot. każda sub­stan­cja w po­sta­ci po­dob­nej do ga­la­re­ty (1.1)

 (1.3) kulin. spoż. skrze­pły rozt­wór że­la­ty­ny uży­wa­ny w ga­stro­no­mii i cu­kier­nict­wie

 (1.4) chem. ela­stycz­na, pół­przez­ro­czy­sta masa w po­sta­ci żelu o dużej za­war­to­ści fazy cie­kłej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galaretek

zdrob­nia­le ga­la­re­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pse­u­do­hyd­num ge­la­ti­no­sum|ref=tak., ja­dal­ny grzyb o na ogół bia­ła­wym owoc­ni­ku z kol­cza­stym hy­me­no­fo­rem i miąż­szem o kon­sy­sten­cji ga­la­re­ty;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od ga­la­ret­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galaretka

zdrob­nia­le ga­la­re­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ga­la­re­ta

 (1.2) kulin. deser lub sło­dy­cze przy­rzą­dzo­ne z wy­wa­ru z owo­ców z do­dat­kiem że­la­ty­ny, po­da­wa­ne na zimno;

 (1.3) spoż. sprosz­ko­wa­ne skład­ni­ki tej po­tra­wy; także: por­cja tego prosz­ku w opa­ko­wa­niu

 (1.4) zdrobn. po­tra­wa mięs­na; zob. ga­la­re­ta.


Na tę stro­nę wska­zu­je „ga­la­re­ta”. Zo­bacz też: żel.

Ga­la­ret­ka – wyrób spo­żyw­czy o ga­la­re­to­wa­tej kon­sy­sten­cji, pow­sta­ły dzię­ki wła­ści­wo­ściom że­lu­ją­cym do­dat­ków – że­la­ty­ny, pek­ty­ny lub agaru. Po­da­wa­ny za­wsze na zimno, gdyż pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry ga­la­ret­ka upłyn­nia się. Skro­bia, jako za­gęst­nik za­stę­pu­ją­cy że­la­ty­nę, nie ma po­żą­da­nych wła­ści­wo­ści – pro­dukt nią za­gę­szczo­ny traci przez­ro­czy­stość, która jest pod­sta­wo­wą cechą este­tycz­ną ga­la­ret­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galaretkowiec

cia­sto z ko­lo­ro­wy­mi ga­la­ret­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Galaretkowy

→ ga­la­ret­ka


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ga­la­ret­ka


Patrz:galaretka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galaretnica

glon z ro­dzi­ny trzę­si­dło­wa­tych, o ku­li­stej, ga­la­re­to­wa­tej ple­sze, wy­stę­pu­ją­cy po­spo­li­cie w wo­dach słod­kich i w miej­scach wil­got­nych; trzę­si­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ro­dzaj sinic two­rzą­cych nici uło­żo­ne w ga­la­re­to­wa­tym ślu­zie o wiel­ko­ści do kilku cen­ty­me­trów, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w sied­li­skach słod­ko­wod­nych, ale także w sło­na­wych wo­dach, w gle­bie i in­nych miej­scach;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galaretowacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­la­re­to­wa­cieć.


Źródła:

Wiktionary

Galaretowacieć

cza­sow­nik

 (1.1) sta­wać się ga­la­ret­ką, sta­wać się masą po­dob­ną do ga­la­ret­ki


Źródła:

Wiktionary

Galaretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­la­re­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Galaretowatość

→ ga­la­re­to­wa­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ga­la­re­to­wa­te


Patrz:galaretowaty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galaretowaty

po­dob­ny do ga­la­re­ty


przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do ga­la­re­ty, przy­po­mi­na­ją­cy ga­la­re­tę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galaretować

cza­sow­nik

 (1.1) po­wo­do­wać two­rze­nie się ga­la­re­ty, po­wo­do­wać przeksz­tał­ca­nie się w ga­la­re­tę


Źródła:

Wiktionary

Galaretowy

zwią­za­ny z ga­la­re­tą


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ga­la­re­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galaretówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. grzyb o ga­la­re­to­wa­tych, że­la­ty­no­wa­tych owoc­ni­kach, wy­stę­pu­ją­cy na mart­wych i oko­ro­wa­nych pniach i ga­łę­ziach drzew

 (1.2) bot. czer­wo­ny kras­no­rost wy­stę­pu­ją­cy we wszyst­kich mo­rzach


Źródła:

Wiktionary

Galarowy

→ galar


Patrz:galar

Źródła:

SJP.pl

Galart

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. ga­la­re­ta mięs­na

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. strach


Źródła:

Wiktionary

Galarypa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - ka­la­re­pa


Źródła:

Wiktionary

Galas

1. na­rośl na li­ściach lub ło­dy­gach ro­ślin; ga­la­sów­ka, orzech ga­la­so­wy;
2. sub­stan­cja po­zy­ski­wa­na z pę­che­rzy­ka żół­cio­we­go wołu, uży­wa­na jako od­pla­miacz;
3. prze­sta­rza­le: zupa ze świe­żych lub su­szo­nych owo­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. na­rośl na li­ściach ro­ślin, spo­wo­do­wa­na przez zło­że­nie w nich owa­dzich jaj;


Galas, ce­cy­dium, ga­la­sów­ka (łac. "galla") – w szer­szym uję­ciu do ut­wo­rów ga­la­so­wych za­li­cza­ne są pa­to­lo­gicz­ne na­ro­śle pow­sta­łe w wy­ni­ku roz­ro­stu tkan­ki ro­ślin­nej na li­ściach, ło­dy­dze lub ko­rze­niach. Szcze­gól­nym przy­pad­kiem są ga­la­sy wyt­wa­rza­ne u ro­ślin za­a­ta­ko­wa­nych przez owady – ga­la­sów­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galasowy

zwią­za­ny z ga­la­sem


Źródła:

SJP.pl

Galasówka

1. drob­ny owad z rzędu błon­kó­wek, któ­re­go larwy pa­so­ży­tu­ją na ro­śli­nach, głów­nie dę­bach, wyt­wa­rza­jąc na­rośl - galas;
2. na­rośl na li­ściach lub ło­dy­gach ro­ślin; galas, orzech ga­la­so­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­nips|L.|ref=tak., ro­dzaj pa­so­żyt­ni­czej błon­ków­ki z grupy owa­dzia­rek, z ro­dzi­ny ga­la­sów­ko­wa­tych

 (1.2) bot. na­rośl na li­ściach ro­ślin za­a­ta­ko­wa­nych przez owady


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galasówki

na­dro­dzi­na drob­nych owa­dów z rzędu błon­kó­wek obej­mu­ją­ca kilka ro­dzin, któ­rych larwy pa­so­ży­tu­ją w owa­dach lub są ro­śli­no­żer­ne


Zo­bacz też: Ga­la­sów­ki (wznie­sie­nie).

Ga­la­sów­ki (Cy­ni­po­i­dea) – na­dro­dzi­na błon­kos­krzy­dłych z po­drzę­du Apo­cri­ta i grupy owa­dzia­rek. Za­li­cza się tu około 3 ty­się­cy zna­nych ga­tun­ków. Znane od kredy wczes­nej, praw­do­po­dob­nie po­ja­wi­ły się w pod ko­niec tria­su lub w jurze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galasówkowate

ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du sty­li­kow­ców


Ga­la­sów­ko­wa­te (Cy­ni­pi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny ga­la­só­wek. Na­le­ży tu od 3 do 6 ty­się­cy ga­tun­ków. Współ­cze­śnie kos­mo­po­li­tycz­ne, ale więk­szość za­sied­la stre­fę umiar­ko­wa­ną pół­ku­li pół­noc­nej. Do­ro­słe osią­ga­ją od 1 do 8 mm dłu­go­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galasówkowaty

o ce­chach ga­la­sów­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Galata

Celt (Gal), który wtar­gnął do Gre­cji na po­cząt­ku III w. p.n.e. i osied­lił się w Azji Mniej­szej, za­cho­wu­jąc et­nicz­ną odręb­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Ga­la­cji;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. hist. dziel­ni­ca Stam­bu­łu po­ło­żo­na na eu­ro­pej­skim brze­gu Bos­fo­ru;


Ga­la­ta (daw­niej "Pera") – dziel­ni­ca Stam­bu­łu po­ło­żo­na w eu­ro­pej­skiej czę­ści mia­sta, na pół­noc­nym brze­gu Zło­te­go Rogu.

Ga­la­ta po­łą­czo­na jest ze sta­rym Kon­stan­ty­no­po­lem trze­ma mo­sto­wy­mi prze­pra­wa­mi: mo­stem Ga­la­ty (zbu­do­wa­nym w 1836 roku), mo­stem Atatürka i mo­stem Haliç. W do­ku­men­tach hi­sto­rycz­nych ta część mia­sta czę­sto okre­śla­na jest nazwą Pera, po­cho­dzą­cą od sta­ro­grec­kiej nazwy tego miej­sca – "Peran en Sy­ka­is", co do­słow­nie oz­na­cza „Pole Fi­go­we po dru­giej stro­nie”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galatea

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. miesz­kan­ka Ga­la­cji


Źródła:

Wiktionary

Galatowie

Cel­to­wie (Ga­lo­wie), któ­rzy wtar­gnę­li do Gre­cji na po­cząt­ku III w. p.n.e. i osied­li­li się w Azji Mniej­szej, za­cho­wu­jąc et­nicz­ną odręb­ność; Ga­la­ci


Ga­la­to­wie, Ga­la­ci – grec­ka nazwa na­da­na Cel­tom, któ­rzy wtar­gnę­li do Gre­cji i Ma­ce­do­nii na po­cząt­ku III w. p.n.e. i osied­li­li się w Azji Mniej­szej (głów­nie w pół­noc­nej i środ­ko­wej czę­ści, w re­gio­nie naz­wa­nym póź­niej Ga­la­cją) za­cho­wu­jąc et­nicz­ną odręb­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galatyjski

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. hist. do­ty­czą­cy Ga­la­cji lub Ga­la­tów; po­cho­dzą­cy z Ga­la­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język uży­wa­ny przez Ga­la­tów


Źródła:

Wiktionary

Galaxy

model sa­mo­cho­du marki Ford


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galbraith

[czy­taj: gal­bret] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galczewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gale

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|gala.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Galeas

ina­czej ga­liot: typ nie­wiel­kie­go, na ogół przy­brzeż­ne­go, ża­glow­ca to­wa­ro­we­go uży­wa­ne­go po­pu­lar­ne­go na prze­ło­mie XIX i XX wieku na M. Bał­tyc­kim i M. Pół­noc­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. mar. ro­dzaj okrę­tu wio­sło­wo-ża­glo­we­go uży­wa­ne­go od końca XVI wieku do po­ło­wy XVIII wieku;


Ga­le­as (ga­le­a­sa; wł. "ga­le­az­za", tur. "mahon") – okręt wio­sło­wo-ża­glo­wy uży­wa­ny od końca XVI wieku do po­ło­wy XVIII wieku.

Okrę­ty o dłu­go­ści do­cho­dzą­cej do 80 me­trów, sze­ro­ko­ści – 16 m, wy­por­no­ści – 1000 ton. Obok wio­seł napęd sta­no­wi­ło oża­glo­wa­nie ła­ciń­skie roz­mie­szczo­ne na trzech masz­tach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galeasa

ro­dzaj stat­ku wio­sło­wo-ża­glo­we­go, uży­wa­ne­go w XVII-XVIII w. jako okręt wo­jen­ny; ga­le­as


Źródła:

SJP.pl

Galeina

barw­nik sto­so­wa­ny do bar­wie­nia wełny; barw­nik ksan­te­no­wy, di­hy­drok­sy­flu­o­re­sce­i­na


Źródła:

SJP.pl

Galek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galen

mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu z do­miesz­ka­mi sre­bra; ga­le­nit; błyszcz oło­wiu


Galen (gr. Κλαύδιος Γαληνός, ur. 129/ok. 130 w Per­ga­mo­nie, zm. ok. 200/ok. 216) – rzym­ski le­karz grec­kie­go po­cho­dze­nia, ana­tom, fi­lo­zof, uta­len­to­wa­ny ba­dacz i pi­sarz, jeden z najz­na­ko­mit­szych sta­ro­żyt­nych le­ka­rzy, miał ol­brzy­mi wpływ na po­strze­ga­nie nauk me­dycz­nych w śred­nio­wie­czu i odro­dze­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galena

mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu z do­miesz­ka­mi sre­bra; ga­le­nit; błyszcz oło­wiu


Ga­le­na – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Jest mi­ne­ra­łem po­spo­li­tym i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym, pod wzglę­dem che­micz­nym jest to siar­czek oło­wiu(II). Nazwa po­cho­dzi od łac. "ga­le­na" = ruda oło­wiu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galenit

mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu z do­miesz­ka­mi sre­bra; ga­le­na; błyszcz oło­wiu


Źródła:

SJP.pl

Galenitowy

→ ga­le­nit; ga­le­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Galenowy

→ ga­le­na; ga­le­ni­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) farm. o leku spo­rzą­dzo­nym z na­tu­ral­nych su­row­ców po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, zwie­rzę­ce­go, mi­ne­ral­ne­go;

 (1.2) zwią­za­ny z ga­le­ną, do­ty­czą­cy ga­le­ny (siarcz­ku oło­wiu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galeon

ża­glo­wy okręt wo­jen­ny z prze­ło­mu XVI i XVII wieku, sil­nie uz­bro­jo­ny; ga­le­o­na (rza­dziej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. mar. XVI-XVII-wiecz­ny, ża­glo­wy sta­tek wo­jen­ny albo hand­lo­wy, ce­chu­ją­cy się wy­so­ką zwę­ża­ją­cą się ku górze nad­bu­dów­ką ru­fo­wą oraz ga­lio­nem - fi­gu­rą na dzio­bie okrę­tu, z re­gu­ły uo­sa­bia­ją­cą jego nazwę;


Ga­le­on – ża­glo­wy okręt wo­jen­ny lub sta­tek hand­lo­wy, ce­chu­ją­cy się wy­so­ką, zwę­ża­ją­cą się ku górze nad­bu­dów­ką ru­fo­wą oraz ga­lio­nem – fi­gu­rą na dzio­bie okrę­tu, z re­gu­ły uza­sad­nia­ją­cą jego nazwę. Okres świet­no­ści ga­le­o­nów przy­pa­dał na XVI–XVII w., choć funk­cjo­no­wa­ły je­szcze w XVIII w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galeona

ża­glo­wy okręt wo­jen­ny z prze­ło­mu XVI i XVII wieku, sil­nie uz­bro­jo­ny; ga­le­on (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Galeonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ga­le­on


Źródła:

Wiktionary

Galeota

nie­du­ży ża­glo­wiec hand­lo­wy w XVI-XVII wieku; ga­liot, ga­lio­ta


Ga­le­o­ta (ga­liot, wł. "ga­le­ot­ta") – mały okręt ża­glo­wo-wio­sło­wy uży­wa­ny od końca XVI do końca XVIII wieku.

Ga­le­o­ta była małym, szyb­kim okrę­tem typu ga­le­ry, wła­ści­wie pół­ga­le­rą, gdyż po­sia­da­ła 16-23 wio­seł (po 2-3 ludzi na wio­sło), ale w odróż­nie­niu od ty­po­wych galer ma­ją­cych oża­glo­wa­nie ła­ciń­skie, na 1-2 masz­tach miała oża­glo­wa­nie re­jo­we. Jak każdy okręt wio­sło­wo-ża­glo­wy uży­wa­na była na mo­rzach śród­lą­do­wych - czyli na Morzu Śró­dziem­nym i na Bał­ty­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galera

1. dawny sta­tek wo­jen­ny
2. zwy­kle w l. mno­giej: cięż­ka praca przy wio­sło­wa­niu na ga­le­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. żegl. wio­sło­wy sta­tek lub okręt uży­wa­ny w cza­sach od sta­ro­żyt­no­ści do odro­dze­nia;


Ga­le­ra – dawny typ okrę­tu o na­pę­dzie wio­sło­wym, zaz­wy­czaj wy­po­sa­żo­ne­go rów­nież w os­przęt ża­glo­wy.

Uży­wa­ny prze­de wszyst­kim na Morzu Śró­dziem­nym (Egipt, Fe­ni­cja, Gre­cja, Kar­ta­gi­na, Rzym, Bi­zan­cjum) od cza­sów sta­ro­żyt­nych aż do XIX wieku. W sta­ro­żyt­no­ści do wio­sło­wa­nia czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­no nie­wol­ni­ków, jeń­ców lub ska­zań­ców, zwa­nych ga­ler­ni­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galeria

1. mu­ze­um z ko­lek­cją dzieł sztu­ki;
2. salon wy­sta­wo­wy z dzie­ła­mi sztu­ki na sprze­daż;
3. wąska sala oś­wiet­lo­na z jed­nej stro­ny rzę­dem du­żych okien;
4. kryte przej­ście łą­czą­ce bu­dow­le;
5. po­dziem­ny ko­ry­tarz w ko­pal­ni;
6. kryty pasaż hand­lo­wy;
7. ostat­nie rzędy bal­ko­nu w te­a­trze; ja­skół­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ko­lek­cja dzieł sztu­ki, np. w mu­ze­um

 (1.2) szt. miej­sce, w któ­rym pre­zen­tu­je się i sprze­da­je dzie­ła sztu­ki

 (1.3) hand. kryty da­chem pasaż hand­lo­wy

 (1.4) teatr. naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja wi­dow­ni w te­a­trze; rów­nież pu­blicz­ność ją zaj­mu­ją­ca

 (1.5) ar­chit. długi bal­kon bie­gną­cy wew­nątrz lub na zew­nątrz bu­dyn­ku

 (1.6) ar­chit. przej­ście łą­czą­ce dwa bu­dyn­ki lub dwie czę­ści jed­ne­go

 (1.7) przen. zbiór jed­no­stek, przed­mio­tów cha­rak­te­ry­stycz­nych, odz­na­cza­ją­cych się oso­bli­wy­mi ce­cha­mi

 (1.8) ar­chit. długa re­pre­zen­ta­cyj­na sala w pa­ła­cach z XVII i XVIII w., oś­wiet­lo­na z jed­nej stro­ny rzę­dem wy­so­kich okien i łą­czą­ca dwie grupy po­mie­szczeń albo dwie czę­ści bu­dow­li


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galerianka

po­tocz­nie: nie­peł­no­let­nia dziew­czy­na upra­wia­ją­ca pro­sty­tu­cję w ga­le­riach hand­lo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dziew­czy­na, która pro­sty­tu­u­je się za upo­min­ki, za­ku­py w ga­le­rii hand­lo­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galerie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ga­le­ria.


Źródła:

Wiktionary

Galerii

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: zob. ga­le­ria.


Źródła:

Wiktionary

Galeriowiec

bu­dy­nek z ga­le­ria­mi na każ­dym pię­trze, z któ­rych wcho­dzi się do miesz­kań


Źródła:

SJP.pl

Galeriowy

→ ga­le­ria; ga­le­ryj­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ga­le­rią, do­ty­czą­cy ga­le­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galerniczy

1. przy­mit­nik od: ga­le­ra (dawny sta­tek wo­jen­ny);
2. ga­ler­ni­cza praca - cięż­ka, nie­wol­ni­cza praca


Źródła:

SJP.pl

Galernik

czło­wiek ob­słu­gu­ją­cy wio­sło na stat­ku o na­pę­dzie wio­sło­wym (ga­le­rze), naj­czę­ściej wię­zień lub nie­wol­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wio­ślarz, przy­kła­do­wo wię­zień lub nie­wol­nik, pra­cu­ją­cy przy­mu­so­wo na ga­le­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galeropodobny

przy­miot­nik

 (1.1) hist. mar. przy­po­mi­na­ją­cy ga­le­rę


Źródła:

Wiktionary

Galerowy

zwią­za­ny z ga­le­rą


Źródła:

SJP.pl

Galert

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ga­la­ret­ka


Źródła:

Wiktionary

Galery

cięż­ka praca przy wio­sło­wa­niu na ga­le­rze; także: kara po­le­ga­ją­ca na ze­sła­niu do tej pracy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. kara po­le­ga­ją­ca na zmu­sze­niu kogoś do pracy jako wio­ślarz na ga­le­rze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B., W. lm. od ga­le­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galeryjka

1. po­dłuż­ny bal­ko­nik lub nie­wiel­kie kryte przej­ście;
2. ba­lu­stra­da, ozdob­ne ogro­dze­nie lub po­ręcz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ga­le­ria

 (1.2) mała ga­le­ria


Ga­le­ryj­ka – wiel­ki za­chód sko­śnie prze­ci­na­ją­cy pół­noc­ną ścia­nę Mię­gu­szo­wiec­kie­go Szczy­tu Czar­ne­go w pol­skich Ta­trach Wy­so­kich. Pro­wa­dzi nim zna­ko­wa­ny szlak tu­ry­stycz­ny na Prze­łęcz pod Chłop­kiem. W XIX wieku była to perć tylko dla ta­ter­nic­kiej elity. Fran­ci­szek Hen­ryk No­wic­ki pisał: "prze­pysz­ne przej­ście, praw­dzi­wa kozia droga". Przej­ście to opi­sy­wał także Sta­ni­sław Wit­kie­wicz w książ­ce "Na prze­łę­czy" i Ka­zi­mierz Przer­wa-Tet­ma­jer w "Le­gen­dzie Tatr".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galeryjność

→ ga­le­ryj­ny


Patrz:galeryjny

Źródła:

SJP.pl

Galeryjny

→ ga­le­ria; ga­le­rio­wy


Źródła:

SJP.pl

Galerysta

śro­do­wi­sko­wo: wła­ści­ciel ga­le­rii sztu­ki; ga­le­rzy­sta


Źródła:

SJP.pl

Galerystka

→ ga­le­ry­sta; ga­le­rzyst­ka


Źródła:

SJP.pl

Galerzysta

śro­do­wi­sko­wo: wła­ści­ciel ga­le­rii sztu­ki; ga­le­ry­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. wła­ści­ciel ga­le­rii sztu­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galerzystka

→ ga­le­rzy­sta; ga­le­ryst­ka


Źródła:

SJP.pl

Galewice

wieś w Pol­sce


Ga­le­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Ga­le­wi­ce, w Kot­li­nie Gra­bow­skiej. Wieś jest po­dzie­lo­na na 2 so­łect­wa: Ga­le­wi­ce i Ga­le­wi­ce A.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galewicki

przy­miot­nik od: Ga­le­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Galewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galezy

imię mę­skie


Ga­le­zy – imię o niez­na­nym po­cho­dze­niu. Znieksz­tał­co­na forma imie­nia no­szo­ne­go przez pa­pie­ża Ge­laz­ju­sza


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galgant

by­li­na z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Gali

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: gala


Gali (abch./ros. Гал, Gal, gruz. გალი, Gali) – mia­sto w Ab­chaz­ji, sto­li­ca re­jo­nu Gal. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Galia

teren za­miesz­ka­ny w sta­ro­żyt­no­ści przez ple­mio­na cel­tyc­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Eu­ro­pie Za­chod­niej za­miesz­ki­wa­na przez ple­mię­e­mio­na cel­tyc­kie


Galia ( Gal­lia) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Eu­ro­pie Za­chod­niej, obec­nie te­re­ny Fran­cji, Bel­gii, Szwaj­ca­rii i pół­noc­no-za­chod­nich Włoch, za­miesz­ka­na przez ple­mio­na cel­tyc­kie. Ter­min ten, wpro­wa­dzo­ny przez Rzy­mian, do czasu pod­bo­ju przez Ju­liu­sza Ce­za­ra w la­tach 58–51 p.n.e. nie miał po­kry­cia w rze­czy­wi­stej or­ga­ni­za­cji pań­stwo­wej ani mię­dzy­ple­mien­nej. Ist­nia­ły tylko pewne luźne po­do­bień­stwa kul­tu­ro­we i nie­zbyt in­ten­syw­ne związ­ki eko­no­micz­ne mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi ple­mio­na­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galiarda

ta­niec dwor­ski o tak­cie tró­dziel­nym, ryt­mie czę­sto punk­to­wym, tem­pie żywym i skocz­nym, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku; ga­gliar­da; ga­il­lar­de; ga­lar­da


Ga­liar­da (wł. "ga­gliar­da") – re­ne­san­so­wy ta­niec dwor­ski oraz forma mu­zycz­na sto­so­wa­na w mu­zy­ce póź­ne­go re­ne­san­su i ba­ro­ku.

"Ga­liar­da" po­cho­dzi z Włoch lub Fran­cji. Zaz­wy­czaj po­sia­da me­trum trój­dziel­ne, szyb­kie tempo, jest tań­cem żywym i skocz­nym. Ma rów­nież bu­do­wę trzy­czę­ścio­wą (rza­dziej dwu-), pro­stą fak­tu­rę akor­do­wą i nie­skom­pli­ko­wa­ny rytm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galic.

skrót od: ga­li­cyj­ski


Źródła:

SJP.pl

Galica

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galicia

[czy­taj: ga­li­sja] kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Hisz­pa­nii, obec­nie sta­no­wią­ca okręg au­to­no­micz­ny; Ga­li­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion au­to­no­micz­ny i kra­i­na hi­sto­rycz­na w płn.-zach. Hisz­pa­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galicja

1. po­tocz­na nazwa ziem daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej pod za­bo­rem au­striac­kim (1772-1918), obec­nie uży­wa­na czę­sto dla okre­śle­nia te­re­nów Ma­ło­pol­ski;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Hisz­pa­nii, obec­nie sta­no­wią­ca okręg au­to­no­micz­ny; Ga­li­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. zie­mie daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej, które zna­la­zły się w la­tach 1772–1918 pod za­bo­rem au­striac­kim;

 (1.2) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na na pół­noc­nym za­cho­dzie Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, gra­ni­czy z Por­tu­ga­lią, Ka­sty­lią i Le­ó­nem oraz Astu­rią;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galicjanin

miesz­ka­niec Ga­li­cji


Źródła:

SJP.pl

Galicjanizm

daw­niej: ro­dzaj re­gio­na­liz­mu, wyraz, zwrot lub forma gra­ma­tycz­na uży­wa­na tylko w daw­nej Ga­li­cji, po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Pol­ski


Źródła:

SJP.pl

Galicjanka

miesz­kan­ka Ga­li­cji


Źródła:

SJP.pl

Galicki

daw­niej: ga­lij­ski - od­no­szą­cy się do Galii


Źródła:

SJP.pl

Galicyjczyk

miesz­ka­niec Ga­li­cii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii); Ga­li­syj­czyk


Źródła:

SJP.pl

Galicyjka

miesz­kan­ka Ga­li­cii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii); Ga­li­syj­ka


Źródła:

SJP.pl

Galicyjski

1. przy­miot­nik od: Ga­li­cja
2. język ga­li­cyj­ski - język z grupy ro­mań­skiej, język urzę­do­wy Hisz­pa­nii wraz z ka­sty­lij­skim i hisz­pań­skim; po­słu­gu­je się nim ok. 3 mln miesz­kań­ców hisz­pań­skiej Ga­li­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ga­li­cji, zwią­za­ny z Ga­li­cją, po­cho­dzą­cy z Ga­li­cji (czę­ści Pol­ski pod za­bo­ra­mi)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galicyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ga­li­cyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ga­li­cyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ga­li­cyj­skim


Źródła:

Wiktionary

Galicyjskość

→ ga­li­cyj­ski


Patrz:galicyjski

Źródła:

SJP.pl

Galicyzm

1. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku fran­cu­skim albo z niego prze­ję­te;
2. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ję­zy­ka miesz­kań­ców re­gio­nu Pol­ski na­zy­wa­ne­go daw­niej Ga­li­cją


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka fran­cu­skie­go;


Ga­li­cyzm – wyraz lub zwrot za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ka fran­cu­skie­go.

W pol­szczyź­nie wy­ra­zy fran­cu­sko­ję­zycz­ne za­czę­ły się po­ja­wiać w XVII i XVIII wieku, co zwią­za­ne prze­de wszyst­kim było z uni­wer­sal­no­ścią ję­zy­ka fran­cu­skie­go oraz licz­ny­mi ko­nek­sja­mi ów­czes­nej Pol­ski z Kró­le­stwem Fran­cji. Ga­li­cyz­mów uży­wa­ły zwła­szcza wyż­sze war­stwy spo­łecz­ne: ary­sto­kra­cja i szlach­ta. Wpla­ta­no słowa lub wy­ra­że­nia w zda­nie, pro­wa­dzo­no rów­nież całe roz­mo­wy po fran­cu­sku[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galidia

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny fa­lan­ru­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Galijka

miesz­kan­ka Galii


Źródła:

SJP.pl

Galijski

przy­miot­nik od: Galia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Galią lub Ga­la­mi, do­ty­czą­cy Galii lub Galów

 (1.2) przen. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Fran­cji lub Fran­cu­zów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. kon­ty­nen­tal­ny język cel­tyc­ki uży­wa­ny od VI wieku p.n.e. naj­da­lej do V wieku n.e.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galilea

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Iz­ra­e­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. bibl. kra­i­na hi­sto­rycz­na na ob­sza­rze Pa­le­sty­ny i pół­noc­ne­go Iz­ra­e­la, po­mię­dzy Mo­rzem Śró­dziem­nym a rzeką Jor­dan;

 (1.2) geogr. gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji La Rioja;


Ga­li­lea ( ‏הַגָּלִיל‎ "ha-Galil"; ‏الجليل‎ "al-Dża­lil"; Γαλιλαία) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nym Iz­ra­e­lu i w po­łud­nio­wym Li­ba­nie, mię­dzy Mo­rzem Śró­dziem­nym a rzeką Jor­dan.

Jako arena dzia­łal­no­ści Je­zu­sa Chry­stu­sa, opi­sa­nej w Ewan­ge­liach, sta­no­wi ko­leb­kę chrze­ści­jań­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galilejczyk

miesz­ka­niec Ga­li­lei


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ga­li­lei

 (1.2) kult. daw. jedno z okre­śleń Je­zu­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galilejka

miesz­kan­ka Ga­li­lei


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ga­li­lei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galilejski

przy­miot­nik od: Ga­li­lea


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­li­leą, do­ty­czą­cy Ga­li­lei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galilejsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ga­li­lej­ski, po ga­li­lej­sku


Źródła:

Wiktionary

Galileoskop

Ga­li­le­o­skop – in­stru­ment op­tycz­ny, ro­dzaj te­le­sko­pu re­frak­cyj­ne­go, o kon­struk­cji zbli­żo­nej do lu­ne­ty, jaką dy­spo­no­wał Ga­li­le­usz. Śred­ni­ca obiek­ty­wu wy­no­si 50 mm, a śred­ni­ca oku­la­ru – 20 mm. W za­leż­no­ści od kon­fi­gu­ra­cji (moż­li­we jest ko­rzy­sta­nie z ukła­du 4, 6 lub 8 so­cze­wek – dzię­ki opcji zmia­ny oku­la­ru) ga­li­le­o­skop ofe­ru­je 17-, 25- lub 50-krot­ne po­więk­sze­nie.


Źródła:

Wikipedia

Galileusz

(1564-1642, wła­ści­wie: Ga­li­leo Ga­li­lei) wło­ski fizyk, astro­nom i fi­lo­zof


Ga­li­le­usz, właśc. Ga­li­leo Ga­li­lei (ur. 15 lu­te­go 1564 w Pizie, zm. 8 stycz­nia 1642 w Ar­ce­tri) – wło­ski uczo­ny: astro­nom, astro­log, ma­te­ma­tyk, fizyk doś­wiad­czal­ny, in­ży­nier-wy­na­laz­ca i fi­lo­zof, pio­nier no­wo­żyt­nej fi­zy­ki i astro­no­mii oraz po­pu­la­ry­za­tor tych nauk. W co najm­niej dwóch ran­kin­gach fi­zy­ków zna­lazł się w pier­wszej dzie­siąt­ce wszech cza­sów, a w jed­nym z nich zna­lazł się na czwar­tym miej­scu – zaraz za po­dium obej­mu­ją­cym New­to­na, Ein­ste­i­na i Max­wel­la.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galileuszowy

taki jak u Ga­li­le­u­sza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ga­li­le­u­sza


Źródła:

SJP.pl

Galimatias

za­mie­sza­nie, zamęt, roz­gar­diasz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ogól­ny zamęt, za­krę­co­na sy­tu­a­cja

 (1.2) uczu­cie nie­u­po­rząd­ko­wa­nia myśli

 (1.3) niez­ro­zu­mia­ła ga­da­ni­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galimatiasik

zdrob­nie­nie od: ga­li­ma­tias


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. ogól­ny zamęt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galin

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galina

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galindia

dawna kra­i­na w po­łud­nio­wej czę­ści Prus, za­miesz­ka­na przez ple­mię Ga­lin­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej czę­ści Prus, za­miesz­ka­na przez ple­mię Ga­lin­dów;


Ga­lin­dia – jedna z krain le­żą­cych w po­łud­nio­wej czę­ści Prus, za­miesz­ka­na przez ple­mię Ga­lin­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galindyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­lin­dią lub Ga­lin­da­mi, do­ty­czą­cy Ga­lin­dii lub Ga­lin­dów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ga­lin­dyj­ski;


Źródła:

Wiktionary

Galindzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­lin­dią lub Ga­lin­da­mi, do­ty­czą­cy Ga­lin­dii lub Ga­lin­dów


Źródła:

Wiktionary

Galinizm

me­to­da ułat­wia­ją­ca po­cząt­ko­wą naukę mu­zy­ki


Źródła:

SJP.pl

Galion

ozdob­na fi­gu­ra na dzio­bie stat­ku; afla­ston


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ozdo­ba dzio­bu ża­glow­ca, czę­sto w kształ­cie po­sta­ci ko­bie­cej lub zwie­rzę­cej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galiot

nie­du­ży ża­glo­wiec hand­lo­wy w XVI-XVII wieku; ga­lio­ta, ga­le­o­ta


Źródła:

SJP.pl

Galiota

nie­du­ży ża­glo­wiec hand­lo­wy w XVI-XVII wieku; ga­liot, ga­le­o­ta


Źródła:

SJP.pl

Galipot

ży­wi­ca otrzy­my­wa­na z drzew igla­stych, służy głów­nie do fa­bry­ka­cji la­kie­rów


Źródła:

SJP.pl

Galisyjczyk

miesz­ka­niec Ga­li­cii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii); Ga­li­cyj­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ga­li­cji (na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galisyjka

miesz­kan­ka Ga­li­cii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii); Ga­li­cyj­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ga­li­cji (na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galisyjski

przy­miot­nik od: Ga­li­cia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­li­cją, do­ty­czą­cy Ga­li­cji (na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ga­li­syj­ski (ga­li­cyj­ski);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galla

dia­lekt ku­szyc­ki za­li­cza­ny do odła­mu gór­no­ku­szyc­kie­go, uży­wa­ny w Etio­pii i po­łud­nio­wym Egip­cie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gallagher

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galland

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gallikanin

sym­pa­tyk gal­li­ka­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Gallikanizm

ruch re­li­gij­no-po­li­tycz­ny we Fran­cji XIV w. gło­szą­cy hasła ogra­ni­cze­nia upraw­nień pa­pie­skich na rzecz pań­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. kośc. ruch po­li­tycz­no-re­li­gij­ny we Fran­cji pod­kre­śla­ją­cy au­to­no­mię Ko­ścio­ła na­ro­do­we­go i ogra­ni­cze­nie wła­dzy pa­pie­ża na rzecz so­bo­ru po­wszech­ne­go oraz wła­dzy świec­kiej (króla)


Gal­li­ka­nizm – ruch po­li­tycz­no-re­li­gij­ny we Fran­cji, zmie­rza­ją­cy do unie­za­leż­nie­nia Ko­ścio­ła fran­cu­skie­go od wła­dzy pa­pie­skiej, ogra­ni­cze­nia upraw­nień pa­pie­ża wobec Kró­le­stwa Fran­cji i wpły­wu pa­pie­stwa na pań­stwo fran­cu­skie, na rzecz po­więk­sze­nia upraw­nień króla Fran­cji w sfe­rze kon­tro­li nad ko­ścio­ła­mi i związ­ka­mi wyz­na­nio­wy­mi, jak rów­nież uz­na­nia wyż­szo­ści wła­dzy świec­kiej nad du­chow­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gallikański

do­ty­czą­cy gal­li­ka­niz­mu, gal­li­ka­nów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. rel. zwią­za­ny z gal­li­ka­niz­mem i gal­li­ka­na­mi, do­ty­czą­cy gal­li­ka­niz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) hist. rel. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla au­to­no­micz­ne­go Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go we Fran­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gallina

imię żeń­skie


Gal­li­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Rio Ar­ri­ba.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gallio

Gal­lio – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska, w pro­win­cji Vi­cen­za.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2331 osób, 49,6 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Gallipoli

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep na Morzu Egej­skim;

 (1.2) geogr. mia­sto w Tur­cji;

 (1.3) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gallo

imię żeń­skie


Gallo – język ro­mań­ski z grupy "lan­gu­es d’oïl", po­słu­gu­ją się nim Bre­toń­czy­cy – we Fran­cji.

Nie na­le­ży go mylić z ję­zy­kiem bre­toń­skim, na­le­żą­cym do grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gallofil

zwo­len­nik, en­tuz­ja­sta tego, co fran­cu­skie; fran­ko­fil, gal­lo­man


Źródła:

SJP.pl

Gallofilka

→ gal­lo­fil; fran­ko­fil­ka, gal­lo­man­ka


Źródła:

SJP.pl

Gallofob

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; fran­ko­fob


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­chęt­na do wszyst­kie­go co fran­cu­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gallofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; fran­ko­fo­bia


Źródła:

SJP.pl

Gallofobka

ko­bie­ta ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; fran­ko­fob­ka


Źródła:

SJP.pl

Galloman

zwo­len­nik, en­tuz­ja­sta tego, co fran­cu­skie; fran­ko­fil, gal­lo­fil


Źródła:

SJP.pl

Gallomania

prze­sad­na sym­pa­tia do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie


Źródła:

SJP.pl

Gallomanka

→ gal­lo­man; gal­lo­fil­ka, fran­ko­fil­ka


Źródła:

SJP.pl

Gallon

daw­niej: galon (jed­nost­ka ob­ję­to­ści)


Źródła:

SJP.pl

Galloper

model sa­mo­cho­du marki Hy­un­dai


Gal­lo­per – były po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, z sie­dzi­bą w Seulu, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1991–2003. Na­le­żał do po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skie­go kon­cer­nu Hy­un­dai Motor Group.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galloway

[czy­taj: ga­lu­łej] rasa szkoc­kie­go bydła mięs­ne­go


Gal­lo­way (gael. "Gall-Gha­id­he­a­la­ibh") – re­gion w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Szko­cji, mię­dzy za­to­ką Sol­way Firth na po­łud­niu i za­to­ką Firth of Clyde na pół­no­cy. Obej­mu­je ob­sza­ry daw­nych hrabstw Kirk­cud­brights­hi­re i Wig­towns­hi­re, sta­no­wią­cych część jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nej Dum­fries and Gal­lo­way.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gallowie

ka­pła­ni Ky­be­le i At­ti­sa


Zo­bacz też: Ga­lo­wie-cel­tyc­ka lud­ność Galii.

Gal­lo­wie – ka­pła­ni eu­nu­cho­wie bo­gi­ni Ky­be­le i jej mał­żon­ka At­ti­sa.

Nazwę „gal­lów” (łac. "galli", lp. "gal­lus") na­da­li im Rzy­mia­nie, kiedy ich senat ofi­cjal­nie w 204 p.n.e. uznał kult Ky­be­le za pań­stwo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galluks

daw­niej: marka skle­pów z ele­ganc­ką odzie­żą i obu­wiem; Gal­lux


Źródła:

SJP.pl

Galluksowy

o odzie­ży, obu­wiu: ele­ganc­ki, taki jak ze skle­pu Gal­luks


Źródła:

SJP.pl

Gallup

Gal­lup – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w za­chod­niej czę­ści stanu Nowy Mek­syk, sie­dzi­ba hrab­stwa McKinley.


Źródła:

Wikipedia

Galluryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Gal­lu­ry, kra­i­ny na pół­no­cy Sar­dy­nii


Źródła:

Wiktionary

Gallux

daw­niej: marka skle­pów z ele­ganc­ką odzie­żą i obu­wiem; Gal­luks


Źródła:

SJP.pl

Galman

ruda cynku bę­dą­ca mie­sza­ni­ną wę­gla­nu i krze­mia­nu cynku


Zo­bacz też: Gal­man w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Gal­man – gór­ni­cze okre­śle­nie ut­le­nio­nych rud cynku, prze­waż­nie mie­sza­ni­ny smith­so­ni­tu i he­mi­mor­fi­tu (ka­la­mi­nu).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galmanowy

zwią­za­ny z gal­ma­nem


Źródła:

SJP.pl

Galo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: gala


Galo, właśc. Ar­man­do de Al­me­i­da Galo (ur. 2 lipca 1893, zm. 6 lu­te­go 1978) – bra­zy­lij­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka.

Uro­dzo­ny w Rio de Ja­ne­i­ro Galo ka­rie­rę pił­kar­ską roz­po­czął w 1909 roku w klu­bie Flu­mi­nen­se FC, w któ­rym grał do 1911 roku. Razem z Flu­mi­nen­se dwu­krot­nie zdo­był mi­strzo­stwo stanu Rio de Ja­ne­i­ro – w 1909 i 1911. W 1912 zo­stał gra­czem klubu CR Fla­men­go, z któ­rym je­szcze dwu­krot­nie się­gnął po sta­no­we mi­strzo­stwo – w 1914 i 1915.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Galon

1. srebr­na albo złota na­szyw­ka na mun­du­rach lub li­be­riach; sze­wron;
2. taśma przy por­tie­rach i me­blach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­szyw­ka ze zło­tej lub srebr­nej taśmy na mun­du­rach lub li­be­riach;

 (1.2) miar. jed­nost­ka ob­ję­to­ści uży­wa­na w kra­jach an­glo­sa­skich;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galonek

zdrob­nie­nie od: galon; ga­lo­nik


Źródła:

SJP.pl

Galonik

zdrob­nie­nie od: galon; ga­lo­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od galon


Ga­lo­nik – sto­so­wa­na w fa­le­ry­sty­ce nazwa pod­kład­ki wy­ko­na­na z ga­lo­nu (rza­dziej me­ta­lo­wa), umie­szcza­na pod ro­zet­ką w celu odróż­nie­nia po­szcze­gól­nych klas or­de­ru lub mar­ko­wa­nia ich na stro­ju cy­wil­nym (sa­mo­dziel­nie bez wstąż­ki lub na mi­nia­tur­kach or­de­ro­wych) lub mun­du­rze (na ba­ret­kach) w niek­tó­rych kra­jach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galonowy

zwią­za­ny z ga­lo­nem


Źródła:

SJP.pl

Galop

1. skocz­ny ta­niec o pa­rzy­stym me­trum, szcze­gól­nie po­pu­lar­ny w XIX wieku;
2. mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. szyb­ki, trzy­tak­to­wy chód konia;

 (1.2) cho­re­ogr. szyb­ki ta­niec w tak­cie 2/4, po­cho­dzą­cy z Fran­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galopada

1. dawny ta­niec;
2. szyb­kie zmia­ny, szyb­ki bieg


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. szyb­ka jazda na koniu

 (1.2) pot. szyb­ki bieg

 (1.3) przen. ru­sza­nie się z miej­sca na miej­sce, poś­piesz­nie wy­ko­nu­jąc wy­ma­ga­ją­ce tego czyn­no­ści

 (1.4) przen. szyb­kie tempo na­ra­sta­nia, na­si­la­nia lub wy­stę­po­wa­nia zja­wisk po sobie

 (1.5) cho­re­ogr. muz. utwór mu­zycz­ny lub ta­niec o szyb­kim ryt­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galopant

prze­sta­rza­łe, żar­to­bli­wie: za­lot­nik, kon­ku­rent, amant


Źródła:

SJP.pl

Galopem

wy­krzy­knik na­wo­łu­ją­cy do bar­dzo szyb­kie­go wy­ko­na­nia cze­goś, poś­pie­sze­nia się, przy­spie­sze­nia; pędem


przy­słó­wek

 (1.1) jeźdz. o biegu: pręd­ko

 (1.2) pot. bar­dzo szyb­ko

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: galop


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galopka

szyb­ki ta­niec wi­ro­wy; polka ga­lop­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szyb­ki, wi­ro­wy ta­niec lu­do­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galopowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­lo­po­wać.


Źródła:

Wiktionary

Galopować

1. o koniu: biec ga­lo­pem (szyb­ki bieg, w któ­rym na­stę­pu­je rów­no­czes­ne oder­wa­nie wszyst­kich czte­rech koń­czyn od ziemi);
2. o jeźdź­cu: je­chać na ga­lo­pu­ją­cym koniu;
3. po­tocz­nie: biec szyb­ko


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ga­lo­po­wać, za­ga­lo­po­wać)

 (1.1) jeźdz. zool. biec ga­lo­pem

 (1.2) sport. biec bar­dzo szyb­ko

 (1.3) na­stę­po­wać szyb­ko po sobie; dziać się pręd­ko

 (1.4) pot. spie­szyć się w wy­ko­ny­wa­niu cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galopowy

zwią­za­ny z ga­lo­pem


Źródła:

SJP.pl

Galopujący

1. o koniu: biec ga­lo­pem (szyb­ki bieg, w któ­rym na­stę­pu­je rów­no­czes­ne oder­wa­nie wszyst­kich czte­rech koń­czyn od ziemi);
2. o jeźdź­cu: je­chać na ga­lo­pu­ją­cym koniu;
3. po­tocz­nie: biec szyb­ko


przy­miot­nik

 (1.1) bie­gną­cy bar­dzo szyb­ko


Patrz:galopować

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galoty

po­tocz­nie: spod­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. spod­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galowicz

uczest­nik gali


Źródła:

SJP.pl

Galowy

przy­miot­nik od: gal, gala


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy galu

 (1.2) do­ty­czą­cy gali


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galtonia

gal­to­nia biała, hia­cynt letni - ga­tu­nek z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, po­cho­dzą­cy z po­łud­nio­wej Afry­ki; ozdob­na ro­śli­na ra­ba­to­wa, rza­dziej do­nicz­ko­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galuba

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galus

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Galusan

sól kwasu ga­lu­so­we­go


Źródła:

SJP.pl

Galusowy

kwas ga­lu­so­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny (tri­hy­drok­sy­lo­wy kwas aro­ma­tycz­ny), który jest cia­łem sta­łym, kry­sta­licz­nym, roz­pu­szczal­nym w go­rą­cej wo­dzie, wy­stę­pu­ją­cy w ga­la­sów­kach dębu, chiń­skiej her­ba­cie i in­nych su­row­cach ro­ślin­nych, sto­so­wa­ny przy wy­ro­bie atra­men­tu, barw­ni­ków, środ­ków far­ma­ce­u­tycz­nych oraz w fo­to­gra­fii; kwas 3,4,5-tri­hy­drok­sy­ben­zo­e­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Galut

wy­gna­nie, przy­mu­so­we wy­pę­dze­nie Żydów z kraju i ich pobyt na ob­czyź­nie; w myśl tra­dy­cji bi­blij­nej, galut za­koń­czy się wraz z przyj­ściem Me­sja­sza


Galut (hebr. גלות) – wy­gna­nie, wy­pę­dze­nie Żydów z kraju (Pa­le­sty­na, Iz­ra­el) i ich pobyt na ob­czyź­nie.

Dia­spo­ra ży­dow­ska roz­po­czę­ła się w VI wieku p.n.e. nie­wo­lą ba­bi­loń­ską, a na­stęp­nie w 135 roku, kiedy upa­dło pow­sta­nie Szy­mo­na Bar Koch­by, a ce­sarz Ha­drian wydał Żydom zakaz wstę­pu do Je­ro­zo­li­my, w re­zul­ta­cie czego zo­sta­li roz­pro­sze­ni po całym Im­pe­rium Rzym­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galw.

skrót od: gal­wa­ni­za­cja, gal­wa­ni­za­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Galwaniczny

1. prąd gal­wa­nicz­ny - prąd o ni­skim na­pię­ciu i na­tę­że­niu;
2. zwią­za­ny z tech­ni­ką wy­ko­rzy­stu­ją­cą taki prąd, zwła­szcza z two­rze­niem me­ta­lo­wych po­włok me­to­dą elek­tro­li­tycz­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. elektr. fiz. techn. zwią­za­ny z gal­wa­niz­mem, do­ty­czą­cy gal­wa­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galwanizacja

1. dział gal­wa­no­tech­ni­ki, obej­mu­ją­cy spo­so­by elek­tro­li­tycz­ne­go osa­dza­nia me­ta­li na po­wierzch­ni wy­ro­bów wy­ko­na­nych z in­ne­go me­ta­lu lub nie­me­ta­lo­wych; gal­wa­no­ste­gia;
2. sto­so­wa­nie prądu sta­łe­go o ni­skim na­pię­ciu i ni­skim na­tę­że­niu do le­cze­nia scho­rzeń ner­wów i mię­śni; gal­wa­no­te­ra­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. pow­le­ka­nie wy­ro­bu me­ta­lo­we­go war­stwą in­ne­go me­ta­lu

 (1.2) med. gal­wa­no­te­ra­pia


Gal­wa­ni­za­cja – po­tocz­na nazwa gal­wa­no­ste­gii, czyli elek­tro­li­tycz­nych metod wyt­wa­rza­nia po­włok na róż­nych ma­te­ria­łach.

Naj­czę­ściej gal­wa­ni­za­cja od­no­si się do jed­ne­go z pod­sta­wo­wych za­gad­nień gal­wa­no­ste­gii, czyli prak­tycz­ne­go wy­ko­ny­wa­nia trwa­le przy­le­ga­ją­cych cien­kich po­włok me­ta­licz­nych po­przez osa­dza­nie jed­ne­go me­ta­lu na innym (np. chro­mo­wa­nie, cyn­ko­wa­nie, cy­no­wa­nie, kad­mo­wa­nie, mie­dzio­wa­nie, ni­klo­wa­nie, zło­ce­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galwanizacyjny

przy­miot­nik od: gal­wa­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Galwanizator

fa­cho­wiec w za­kre­sie gal­wa­ni­za­cji; gal­wa­ni­zer


Źródła:

SJP.pl

Galwanizatorski

→ gal­wa­ni­za­tor; gal­wa­ni­zer­ski


Źródła:

SJP.pl

Galwanizer

fa­cho­wiec w za­kre­sie gal­wa­ni­za­cji, na­kła­da­nia warstw me­ta­lu me­to­dą elek­tro­li­tycz­ną; gal­wa­ni­za­tor


Źródła:

SJP.pl

Galwanizerka

→ gal­wa­ni­zer


Patrz:galwanizer

Źródła:

SJP.pl

Galwanizernia

dział fa­bry­ki, w któ­rym gal­wa­ni­zu­je się przed­mio­ty me­ta­lo­we


Źródła:

SJP.pl

Galwanizerski

→ gal­wa­ni­zer; gal­wa­ni­za­tor­ski


Źródła:

SJP.pl

Galwanizm

1. zja­wi­sko pow­sta­łe w or­ga­niz­mie żywym pod wpły­wem dzia­ła­nia prądu elek­trycz­ne­go;
2. daw­niej: nazwa dzia­łu fi­zy­ki zaj­mu­ją­ce­go się dzia­ła­niem prądu elek­trycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Galwanizować

po­kry­wać dany przed­miot me­ta­lo­wy war­stwą me­ta­lu szla­chet­niej­sze­go me­to­dą elek­tro­li­tycz­ną


cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wać gal­wa­ni­za­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galwano

kli­sza mie­dzia­na wy­ko­na­na spo­so­bem gal­wa­nicz­nym


Źródła:

SJP.pl

Galwanochromia

bar­wie­nie wy­ro­bów me­ta­lo­wych za po­mo­cą elek­tro­li­zy


Źródła:

SJP.pl

Galwanofaradyzacja

za­bieg te­ra­pe­u­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny jed­no­cze­śnie prą­dem sta­łym i fa­ra­dycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Galwanometr

przy­rząd do po­mia­ru prądu o bar­dzo małym na­pię­ciu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do po­mia­ru sła­be­go prądu elek­trycz­ne­go;


Gal­wa­no­metr – czuły mier­nik ma­gne­to­e­lek­trycz­ny, słu­żą­cy do mie­rze­nia nie­wiel­kich war­to­ści na­tę­że­nia prądu elek­trycz­ne­go (wy­kry­wa nawet mi­lio­no­we czę­ści am­pe­ra); może też słu­żyć do sy­gna­li­za­cji stanu rów­no­wa­gi most­ka elek­trycz­ne­go.

Roz­róż­nia się kilka ro­dza­jów gal­wa­no­me­trów, mię­dzy in­ny­mi ze wzglę­du na bu­do­wę wew­nętrz­ną: ze sta­łym uz­wo­je­niem i ru­cho­mym ma­gne­sem, ze sta­łym ma­gne­sem i ru­cho­mym uz­wo­je­niem, oraz ze wzglę­du na spo­sób wska­zy­wa­nia: gal­wa­no­metr ze wska­zów­ką, gal­wa­no­metr zwier­ciad­la­ny, gal­wa­no­metr z wbu­do­wa­nym źró­dłem świa­tła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galwanometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. elektr. zwią­za­ny z gal­wa­no­me­trem; wy­ko­rzy­stu­ją­cy gal­wa­no­metr lub me­to­dę dzia­ła­nia gal­wa­no­me­tru


Źródła:

Wiktionary

Galwanoplastyczny

→ gal­wa­no­pla­sty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gal­wa­no­pla­sty­ką, do­ty­czą­cy gal­wa­no­pla­sty­ki


Patrz:galwanoplastyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Galwanoplastyka

elek­tro­li­tycz­ne osa­dza­nie me­ta­li na po­wierzch­ni przed­mio­tu celem otrzy­ma­nia do­kład­nej kopii - jeden z dzia­łów gal­wa­no­tech­ni­ki


Gal­wa­no­pla­sty­ka – jeden z dwóch pod­sta­wo­wych dzia­łów gal­wa­no­tech­ni­ki (dru­gim jest gal­wa­no­ste­gia). Gal­wa­no­pla­sty­ka zaj­mu­je się wyt­wa­rza­niem przed­mio­tów z me­ta­lu, cien­ko­ścien­nych, o skom­pli­ko­wa­nych kształ­tach, za­cho­wu­ją­cych wier­nie kształt po­dło­ża, na któ­rym są wyt­wa­rza­ne me­to­dą osa­dza­nia elek­tro­li­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galwanopunktura

te­ra­pia po­le­ga­ją­ca na ni­szcze­niu tka­nek prą­dem pły­ną­cym mię­dzy elek­tro­da­mi wkłu­ty­mi w skórę


Źródła:

SJP.pl

Galwanoskop

przy­rząd do wy­kry­wa­nia prądu w ob­wo­dzie i wska­zy­wa­nia kie­run­ku jego prze­pły­wu


Gal­wa­no­skop – przy­rząd po­mia­ro­wy, który służy do wy­kry­wa­nia prze­pły­wu i wyz­na­cza­nia kie­run­ku bar­dzo sła­be­go, sta­łe­go prądu elek­trycz­ne­go. Wy­na­laz­cą gal­wa­no­sko­pu był Luigi Gal­va­ni, który wy­ko­rzy­stał do tego prze­wo­dze­nie prądu w nodze żaby. Urzą­dze­nie wy­na­le­zio­no w roku 1780. Jest to upro­szczo­na wer­sja gal­wa­no­me­tru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galwanostegia

dział gal­wa­no­tech­ni­ki, obej­mu­ją­cy spo­so­by elek­tro­li­tycz­ne­go osa­dza­nia me­ta­li na po­wierzch­ni wy­ro­bów me­ta­lo­wych lub nie­me­ta­lo­wych; gal­wa­ni­za­cja


Gal­wa­no­ste­gia — jeden z dwóch pod­sta­wo­wych dzia­łów gal­wa­no­tech­ni­ki (dru­gim jest gal­wa­no­pla­sty­ka). Zaj­mu­je się elek­tro­li­tycz­ny­mi pro­ce­sa­mi po­wo­du­ją­cy­mi uzy­ska­nie na po­wierzch­ni me­ta­li sze­re­gu trwa­łych po­włok róż­nych ro­dza­jów (me­ta­licz­nych lub nie­me­ta­licz­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Galwanotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie po­ru­sza­ją­cych się or­ga­niz­mów (np. pier­wot­nia­ków) lub ko­mó­rek (np. plem­ni­ków) na prze­pływ prądu w danym śro­do­wi­sku; elek­tro­tak­sja


Źródła:

SJP.pl

Galwanotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gal­wa­no­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Galwanotechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gal­wa­no­tech­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się te­o­re­tycz­ny­mi aspek­ta­mi oraz prak­tycz­ny­mi me­to­da­mi elek­tro­li­tycz­ne­go wyt­wa­rza­nia po­włok na roz­ma­i­tych po­dło­żach;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: gal­wa­no­tech­nik


Gal­wa­no­tech­ni­ka – dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się te­o­re­tycz­ny­mi aspek­ta­mi oraz prak­tycz­ny­mi me­to­da­mi elek­tro­li­tycz­ne­go wyt­wa­rza­nia po­włok na roz­ma­i­tych po­dło­żach. Gal­wa­no­tech­ni­ka zaj­mu­je się wyt­wa­rza­niem po­włok za­rów­no me­to­dą osa­dza­nia na po­dło­żu sub­stan­cji po­cho­dzą­cych z elek­tro­li­tu, jak i me­to­dą przet­wa­rza­nia ma­te­ria­łu po­dło­ża.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galwanoterapia

sto­so­wa­nie prądu sta­łe­go o ni­skim na­pię­ciu i ni­skim na­tę­że­niu do le­cze­nia scho­rzeń ner­wów i mię­śni; gal­wa­ni­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­to­da le­cze­nia, po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu prądu sta­łe­go o ni­skim na­pię­ciu i na­tę­że­niu


Gal­wa­no­te­ra­pia – grupa za­bie­gów lecz­ni­czych po­le­ga­ją­cych na dzia­ła­niu na or­ga­nizm czło­wie­ka sta­łym prą­dem elek­trycz­nym za po­mo­cą przy­ło­żo­nych do ciała elek­trod me­ta­lo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Galówka

po­tocz­nie: ga­lo­wa im­pre­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uro­czy­stość, ważny ob­chód

 (1.2) pot. strój ga­lo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gama

1. okre­ślo­ne na­stęp­stwo dźwię­ków
2. cały sze­reg, pa­le­ta od­mian barw, uczuć itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. od­po­wied­ni sze­reg dźwię­ków ze skali mu­zycz­nej, za­czy­na­ją­cy się od do­wol­ne­go dźwię­ku;

 (1.2) przen. sze­reg od­mian cze­goś do wy­bo­ru


Gama – sze­reg dźwię­ków uło­żo­nych we­dług reguł danej skali mu­zycz­nej, za­czy­na­ją­cy się od kon­kret­ne­go dźwię­ku, który zaz­wy­czaj na­da­je nazwę tak ut­wo­rzo­nej gamie.

Gama różni się tym od to­na­cji, że mó­wiąc o niej, ma się na myśli jej usze­re­go­wa­ne dźwię­ki (np. dla C-dur: c1, d1, e1, f1, g1, a1, h1, c2). To­na­cja zaś okre­śla pod­sta­wo­wy ma­te­riał dźwię­ko­wy dla ut­wo­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gamaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. gim­naz­jum


Źródła:

Wiktionary

Gamajda

(r. męski) po­tocz­nie: męż­czyz­na ocię­ża­ły, po­wol­ny, śla­ma­zar­ny; nie­do­łę­ga, nie­do­raj­da, gamoń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na ocię­ża­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gamaliel

Ga­ma­liel, Ga­ma­liel Star­szy (I w. p.n.e./I w. n.e.) – fa­ry­ze­usz, wnuk Hil­le­la, czło­nek San­he­dry­nu, na­u­czy­ciel Pawła z Tarsu, tan­na­i­ta z pier­wszej ge­ne­ra­cji. Jest na­zy­wa­ny Star­szym dla odróż­nie­nia od jego wnuka o tym samym imie­niu.

W Dz 5,34 zo­stał naz­wa­ny fa­ry­ze­u­szem i sza­no­wa­nym przez cały naród uczo­nym w Pra­wie.


Źródła:

Wikipedia

Gamba

ro­dzaj daw­ne­go in­stru­men­tu smycz­ko­we­go z ro­dzi­ny wiol, opie­ra­ny na no­gach; viola da gamba


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gambeciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka


Źródła:

Wiktionary

Gambeson

gruby, pi­ko­wa­ny kaf­tan śred­nio­wiecz­ny, za­kła­da­ny pod zbro­ję; prze­szy­wa­ni­ca, prze­szyw­ka, ake­ton


Źródła:

SJP.pl

Gambetta

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gambia

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ban­dżu­lu; Re­pu­bli­ka Gam­bii;
2. rzeka w Gwi­nei, Se­ne­ga­lu i Gam­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. rzeka w Afry­ce;


Gam­bia (pełna nazwa Re­pu­blic of The Gam­bia, pol. Re­pu­bli­ka Gam­bii; daw­niej Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Gam­bii) – pań­stwo po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści kon­ty­nen­tu afry­kań­skie­go. Od pół­no­cy, po­łud­nia i wscho­du gra­ni­czy z Se­ne­ga­lem. Od za­cho­du ma do­stęp do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, przy uj­ściu rzeki Gam­bii. Daw­niej ko­lo­nia bry­tyj­ska, nie­pod­le­głość uzy­ska­ła w 1965. Sto­li­cą jest Ban­dżul ( Ban­jul). Obec­nie czło­nek Unii Afry­kań­skiej i ECOWAS.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gambijczyk

oby­wa­tel Gam­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Gam­bii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gambijka

oby­wa­tel­ka Gam­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Gam­bii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gambijski

zwią­za­ny z Gam­bią


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Gam­bii, pań­stwa w Afry­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gambir

cier­ni­ste pną­cze z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; cze­po­ta


Źródła:

SJP.pl

Gambista

muzyk gra­ją­cy na gam­bie, daw­nym in­stru­men­cie z ro­dzi­ny wiol


Źródła:

SJP.pl

Gambistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na gam­bie


Źródła:

SJP.pl

Gambit

w sza­chach: spo­sób roz­po­czę­cia par­tii, po­le­ga­ją­cy na poś­wię­ce­niu pion­ka lub fi­gu­ry, w celu uzy­ska­nia ko­rzyst­niej­szej po­zy­cji na sza­chow­ni­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szach. ot­war­cie, w któ­rym poś­wię­ca się jedną lub kilka bie­rek, w za­mian za uzy­ska­nie lep­szej po­zy­cji;

 (1.2) przen. dzia­ła­nie ry­zy­kow­ne


W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Gam­bit – ot­war­cie sza­cho­we, w któ­rym gracz poś­wię­ca bier­kę (w szcze­gól­nych sy­tu­a­cjach dwie lub wię­cej) w za­mian za uzy­ska­nie więk­szej ak­tyw­no­ści figur. W więk­szo­ści gam­bi­tów poś­wię­ca się piona, lecz znane są rów­nież bar­dziej ry­zy­kow­ne, które po­le­ga­ją na od­da­niu skocz­ka lub gońca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gambitowy

1. → gam­bit;
2. stwa­rza­ją­cy moż­li­wość osią­gnię­cia celu, ale na­ra­ża­ją­cy na stra­tę nie­po­wo­dze­nie


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) szach. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gam­bi­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gambo

włó­kno po­zy­ski­wa­ne z łodyg ket­mii (ko­no­pio­wa­tej, ja­dal­nej i piż­mo­wej), uży­wa­ne m.in. do wy­ro­bu nici, sznur­ków i wor­ków; kenaf, gambo, juta ja­waj­ska, juta afry­kań­ska, ko­no­pie bom­baj­skie


Źródła:

SJP.pl

Gambować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Su­wal­szczyz­na. gar­dzić

 (1.2) gw-pl|Śląsk. py­sko­wać


Źródła:

Wiktionary

Gambrinus

le­gen­dar­ny król, uwa­ża­ny za wy­na­laz­cę piwa


Gam­bri­nus – le­gen­dar­na po­stać uz­na­wa­na za pa­tro­na pi­wo­wa­rów i mi­ło­śni­ków piwa, ko­ja­rzo­na z ra­dos­nym sty­lem życia. Utoż­sa­mia­na jest zwy­kle z Janem I ("Jan Pri­mus"), księ­ciem Bra­ban­cji ży­ją­cym w XIII w.

Bo­ha­ter ten wy­stę­pu­je w wielu róż­nych le­gen­dar­nych opo­wie­ściach. We­dług jed­nej z nich miał otrzy­mać dar umie­jęt­no­ści pro­duk­cji piwa bez­poś­red­nio od egip­skiej bo­gi­ni Izydy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gambuzja

żar­łocz­na ryba ży­ją­ca w wo­dach słod­kich Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, ży­wią­ca się lar­wa­mi ko­ma­rów


Źródła:

SJP.pl

Gamdzyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gamebook

[czy­taj: gejm­buk] gra książ­ko­wa po­le­ga­ją­ca na czy­ta­niu opi­sów i do­ko­ny­wa­niu wy­bo­rów, z któ­rych każdy od­sy­ła do da­ne­go pa­ra­gra­fu w książ­ce; gra pa­ra­gra­fo­wa, pa­ra­gra­fów­ka


Źródła:

SJP.pl

Gameboy

[czy­taj: gejm­boj] po­tocz­nie: mała, prze­no­śna kon­so­la do gier


Źródła:

SJP.pl

Gamechanger

[czy­taj: gejm­czen­dżer lub gejm­czejn­dżer] czyn­nik po­wo­du­ją­cy ra­dy­kal­ną zmia­nę w do­tych­cza­so­wym po­stę­po­wa­niu; game chan­ger, gejm­czen­dżer


Źródła:

SJP.pl

Gamedev

[czy­taj: gejm­dew] two­rze­nie gier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. two­rze­nie gier kom­pu­te­ro­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gamedevowy

→ ga­me­dev


Patrz:gamedev

Źródła:

SJP.pl

Gamelan

in­do­ne­zyj­ska or­kie­stra lu­do­wa


Ga­me­lan (nazwa jest ut­wo­rzo­na od słowa "gamel" „ude­rzać” i przy­rost­ka "an", który na­da­je wy­ra­zo­wi zna­cze­nie rze­czow­ni­ka zbio­ro­we­go) – grupa sty­lów mu­zycz­nych na Jawie oraz wy­spie Bali, a także ro­dzaj in­do­ne­zyj­skie­go ze­spo­łu mu­zy­ki tra­dy­cyj­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gamelanowy

→ ga­me­lan


Patrz:gamelan

Źródła:

SJP.pl

Gamepad

[czy­taj: gejm­pad] urzą­dze­nie do ste­ro­wa­nia, uży­wa­ne w grach kon­so­lo­wych i kom­pu­te­ro­wych; pad


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. urzą­dze­nie pe­ry­fe­ryj­ne z przy­ci­ska­mi i jo­y­stic­ka­mi trzy­ma­ne obu­rącz słu­żą­ce do ste­ro­wa­nia w grach kom­pu­te­ro­wych;


Ga­me­pad (także "jo­y­pad", "pad") – typ kon­tro­le­ra gier za­pro­jek­to­wa­ny do trzy­ma­nia obu­rącz, po­sia­da­ją­cy wiele przy­ci­sków oraz od jed­ne­go do kilku mini-jo­y­stic­ków. Zo­sta­ły wpro­wa­dzo­ne na rynek jako urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne umoż­li­wia­ją­ce gra­czo­wi in­te­rak­cję z kon­so­lą gier.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gameplay

[czy­taj: gejm­plej]
1. roz­gryw­ka z gry kom­pu­te­ro­wej;
2. ma­te­riał wideo za­wie­ra­ją­cy roz­gryw­kę z gry kom­pu­te­ro­wej


Źródła:

SJP.pl

Gameplayowy

→ ga­me­play [czy­taj: gejm­ple­jo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Gamer

[czy­taj: gej­mer] pro­fe­sjo­nal­ny lub zat­war­dzia­ły gracz ja­kiejś gry elek­tro­nicz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­a­wan­so­wa­ny lub pro­fe­sjo­nal­ny gracz w gry elek­tro­nicz­ne


Gamer – ame­ry­kań­ski film fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy w re­ży­se­rii Marka Ne­vel­di­ne’a i Bria­na Ta­y­lo­ra.

W we­e­kend ot­wie­ra­ją­cy emi­sję w Sta­nach Zjed­no­czo­nych przy­cho­dy ze sprze­da­ży bi­le­tów wy­nio­sły 9 156 057 do­la­rów ame­ry­kań­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gamerka

→ gamer [czy­taj: gej­mer­ka]


Źródła:

SJP.pl

Gamerski

→ gamer [czy­taj: gej­mer­ski]


Źródła:

SJP.pl

Gamescom

[czy­taj: gejm­skom] targi gier kom­pu­te­ro­wych od­by­wa­ją­ce się w Niem­czech


ga­me­scom – targi gier kom­pu­te­ro­wych od­by­wa­ją­ce się od 2009 roku w cen­trum wy­sta­wien­ni­czym w Ko­lo­nii w Niem­czech. Or­ga­ni­zo­wa­ne są przez Bun­des­ver­band In­te­rak­ti­ve Un­ter­hal­tungs­soft­wa­re (Ger­man Fe­de­ral As­so­cia­tion of In­te­rac­ti­ve En­ter­ta­in­ment Soft­wa­re), od 2018 roku przez game – Ver­band der de­uts­chen Games-Bran­che.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gameta

doj­rza­ła ko­mór­ka płcio­wa ma­ją­ca po­ło­wę licz­by chro­mo­so­mów w sto­sun­ku do po­zo­sta­łych ko­mó­rek ciała; ga­me­ta męska - plem­nik i żeń­ska - jajo łączą się w cza­sie za­płod­nie­nia w zy­go­tę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ko­mór­ka słu­żą­ca do rozm­na­ża­nia płcio­we­go;


Ga­me­ta (ko­mór­ka płcio­wa, ko­mór­ka roz­rod­cza) – ko­mór­ka słu­żą­ca do rozm­na­ża­nia płcio­we­go.

Ga­me­ta u zwie­rząt pow­sta­je na dro­dze me­jo­zy (wy­jąt­ko­wo na dro­dze mi­to­zy u ha­plo­i­dal­nych sam­ców pszczół) w ga­me­to­ge­ne­zie z ga­me­to­cy­tów. Może uczest­ni­czyć w pro­ce­sie za­płod­nie­nia, łą­cząc się z ga­me­tą innej płci i two­rząc zy­go­tę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gametangiofor

miej­sce po­ło­że­nia ga­me­tan­giów u niek­tó­rych ro­ślin (np. u po­rost­ni­cy wie­loksz­tałt­nej)


Źródła:

SJP.pl

Gametangiogamia

za­płod­nie­nie po­przez zle­wa­nie się za­war­to­ści ga­me­tan­giów (cha­rak­te­ry­stycz­ne dla wor­kow­ców)


Nie mylić z: ga­me­to­ga­mia.

Ga­me­tan­gio­ga­mia – typ rozm­na­ża­nia płcio­we­go po­le­ga­ją­cy na łą­cze­niu się ca­łych ga­me­tan­giów – lęgni i plem­ni. Za­cho­dzi np. u pro­ti­stów grzy­bo­po­dob­nych (lę­gniow­ców "Oo­my­co­ta") i grzy­bów na­le­żą­cych do gro­mad wor­kow­ców ("Asco­my­co­ta") i sprzęż­nia­ków ("Zy­go­my­co­ta").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gametangium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. organ lub ko­mór­ka, w któ­rym są wyt­wa­rza­ne ga­me­ty;


Ga­me­tan­gium (l. mn.: "ga­me­tan­gia") – ko­mór­ka lub wie­lo­ko­mór­ko­wy na­rząd, w któ­rym wyt­wa­rza­ne są ga­me­ty. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je ga­me­tan­giów:

Ga­me­tan­gia wy­stę­pu­ją u wielu wie­lo­ko­mór­ko­wych pro­ti­stów oraz glo­nów, grzy­bów i na ga­me­to­fi­cie ro­ślin.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gametocyt

ko­mór­ka, z któ­rej po po­dzia­łach pow­sta­ją ga­me­ty


Źródła:

SJP.pl

Gametofit

płcio­we po­ko­le­nie u ro­ślin, u któ­rych w cyklu roz­wo­jo­wym wy­stę­pu­je prze­mia­na po­ko­leń


Ga­me­to­fit (z gr. "gaméō" – za­wie­ram mał­żeń­stwo, "phy­tón" – ro­śli­na) – ha­plo­i­dal­ne sta­dium prze­mia­ny po­ko­leń ro­ślin i pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych. W daw­niej­szych uję­ciach ga­me­to­fi­tem na­zy­wa­no rów­nież ana­lo­gicz­ne sta­dium u grzy­bów. Nazwę zaw­dzię­cza temu, że daje po­czą­tek ga­me­tom ro­ślin­nym w wy­ni­ku po­dzia­łu mi­to­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gametofitowy

zwią­za­ny z ga­me­to­fi­tem


Źródła:

SJP.pl

Gametofor

Ga­me­to­for (gr. "gamétes" – mał­żo­nek, "phorá" – no­sze­nie) – u ro­ślin część ga­me­to­fi­tu, na któ­rej pow­sta­ją na­rzą­dy płcio­we (ga­me­tan­gia). W szcze­gól­no­ści ter­min sto­so­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do ulist­nio­nych ło­dy­żek msza­ków wy­ra­sta­ją­cych ze spląt­ka i za­koń­czo­nych rod­nia­mi i plem­nia­mi.


Źródła:

Wikipedia

Gametogeneza

pro­ces pow­sta­wa­nia ko­mó­rek płcio­wych


Ga­me­to­ge­ne­za – zło­żo­ny pro­ces pow­sta­wa­nia i róż­ni­co­wa­nia gamet (ko­mó­rek roz­rod­czych). W za­leż­no­ści od ro­dza­ju wyt­wa­rza­nych gamet wy­róż­nia się:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gametopatia

wada roz­wo­jo­wa wy­wo­ła­na nie­pra­wi­dło­wo­ścią ko­mór­ki roz­rod­czej o cha­rak­te­rze dzie­dzicz­nym bądź na­by­tym na dro­dze mu­ta­cji


Źródła:

SJP.pl

Gamifikacja

[czy­taj: gej­mi­fi­ka­cja] wy­ko­rzy­sta­nie me­cha­niz­mów zna­nych z gier, ta­kich jak punk­ty, na­gro­dy, wyz­wa­nia, w celu zwięk­sze­nia za­an­ga­żo­wa­nia i mo­ty­wa­cji osób w in­nych ob­sza­rach; gry­fi­ka­cja, gry­wa­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Gamifikacyjny

→ ga­mi­fi­ka­cja [czy­taj: gej­mi­fi­ka­cyj­ny]


Źródła:

SJP.pl

Gamifikator

[czy­taj: gej­mi­fi­ka­tor] osoba wy­ko­rzy­stu­ją­ca me­cha­niz­my znane z gier w in­nych ob­sza­rach; gry­wa­li­za­tor


Źródła:

SJP.pl

Gamifikować

[czy­taj: gej­mi­fi­ko­wać] wy­ko­rzy­sty­wać me­cha­niz­my znane z gier, takie jak punk­ty, na­gro­dy, wyz­wa­nia, w celu zwięk­sze­nia za­an­ga­żo­wa­nia i mo­ty­wa­cji osób w in­nych ob­sza­rach; gry­wa­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Gaming

[czy­taj: gej­ming] roz­ryw­ka po­le­ga­ją­ca na gra­niu w gry kom­pu­te­ro­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gamingowy

→ ga­ming [czy­taj: gej­min­go­wy]


przy­miot­nik

 (1.1) środ. zwią­za­ny z grami kom­pu­te­ro­wy­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gamma

nazwa trze­ciej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa trze­ciej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, γ;


Gamma ( γάμμα, pi­sa­na Γγ) – trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 3.

Gamma po­cho­dzi od li­te­ry al­fa­be­tu fe­nic­kie­go gimel (‏𐤂‎). Od gammy po­cho­dzą li­te­ry ła­ciń­skie C i G oraz cy­ry­lic­kie Г i Ґ.

W grece współ­czes­nej gamma re­pre­zen­tu­je spół­gło­skę szcze­li­no­wą mięk­ko­pod­nie­bien­ną dźwięcz­ną /ɣ/ lub spół­gło­skę szcze­li­no­wą pod­nie­bien­ną dźwięcz­ną /ʝ/.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gamma-Globulina

pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy glo­bu­li­ny oso­cza krwi ludz­kiej


Źródła:

SJP.pl

Gammacyzm

wada wy­mo­wy po­le­ga­ją­ca na nie­pra­wi­dło­wej ar­ty­ku­la­cji gło­sek tyl­no­ję­zy­ko­wych zwar­tych, ta­kich jak "g" i "gi"


Gam­ma­cyzm (łac. "gam­ma­cis­mus") – za­bu­rze­nie mowy, od­mia­na dys­la­lii wy­o­dręb­nio­na ze wzglę­du na ob­ja­wy.

Cha­rak­te­ry­zu­je się nie­pra­wi­dło­wą wy­mo­wą gło­sek tyl­no­ję­zy­ko­wych zwar­tych (g, gi, h i hi).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gammografia

me­to­da ba­da­nia na­rzą­dów z uży­ciem sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czej; scyn­ty­gra­fia, scyn­ty­lo­gra­fia, sken­ning


Źródła:

SJP.pl

Gamofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed mał­żeń­stwem


Ga­mo­fo­bia (gr. "gámos" 'ślub; we­se­le; mał­żeń­stwo' i "phó­bos" 'strach') – lęk przed za­war­ciem mał­żeń­stwa. Przy­czy­ną mogą być trud­no­ści w po­dej­mo­wa­niu waż­nych de­cyz­ji, po­łą­czo­ne z wąt­pli­wo­ścia­mi, po­strze­ga­nie part­ne­ra jako za­gra­ża­ją­ce­go wol­no­ści i nie­za­leż­no­ści. W krań­co­wej for­mie może się prze­ja­wiać jako uciecz­ka sprzed oł­ta­rza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gamogenia

rzad­ko: roz­ród płcio­wy, rozm­na­ża­nie płcio­we


Źródła:

SJP.pl

Gamon

spe­cy­ficz­na sub­stan­cja che­micz­na wy­dzie­la­na przez doj­rza­łe ko­mór­ki roz­rod­cze, po­wo­du­ją­ca wzrost ak­tyw­no­ści plem­ni­ków oraz przy­cią­ga­nie che­mo­tak­tycz­ne gamet mę­skich i żeń­skich


Źródła:

SJP.pl

Gamoniowatość

po­tocz­nie: nie­roz­gar­nię­cie, nie­zdar­ność, nie­u­waż­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ga­mo­nio­wa­te; cecha tych, któ­rzy są ga­mo­nio­wa­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gamoniowaty

tu­ma­no­wa­ty, ga­po­wa­ty, ga­pio­wa­ty; po­tocz­nie:
1. nie­roz­gar­nię­ty, nie­zdar­ny, nie­u­waż­ny;
2. świad­czą­cy o nie­roz­gar­nię­ciu, nie­zdar­no­ści, nie­u­waż­no­ści, np. ga­mo­nio­wa­ty wyraz twa­rzy


Źródła:

SJP.pl

Gamont

or­ga­nizm jed­no­ko­mór­ko­wy rozm­na­ża­ją­cy się płcio­wo


Źródła:

SJP.pl

Gamowy

→ gama


Patrz:gama

Źródła:

SJP.pl

Gamoń

nie­zda­ra, głu­pek, gapa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. lek­cew. czło­wiek nie­roz­gar­nię­ty, nie­za­rad­ny


Gamoń (franc. "Le Cor­nia­ud", wł. "Colpo gros­so ma non trop­po", hiszp. "El hom­bre del Ca­dil­lac") – fran­cu­sko-wło­sko-hisz­pań­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1965 z udzia­łem Lo­u­i­sa de Funès i Bo­ur­vi­la (gwiazd fran­cu­skiej ko­me­dii) w ro­lach głów­nych. We Fran­cji film w ki­nach zo­ba­czy­ło 11 740 438 wi­dzów, dzię­ki czemu obraz jest siód­mym fil­mem fran­cu­skim w hi­sto­rii pod wzglę­dem licz­by wi­dzów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gamrat

naz­wi­sko


Gam­rat SA – przed­się­bior­stwo w Jaśle zaj­mu­ją­ce się przet­wór­stwem two­rzyw sztucz­nych, głów­nie po­lich­lor­ku wi­ny­lu i po­lie­ty­le­nu, dzia­ła w for­mie spół­ki ak­cyj­nej.

Przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­je się w pro­duk­cji ma­te­ria­łów dla bu­dow­nict­wa ta­kich jak sy­ste­my ryn­no­we, pod­su­fit­ki, węże zbro­jo­ne, prze­wo­dy ela­stycz­ne, od­wod­nie­nia li­nio­we, sy­ste­my ru­ro­we i deski ta­ra­so­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gamratka

daw­niej: ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów; pro­sty­tut­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów, upra­wia­ją­ca nie­rząd; ko­chan­ka, na­łoż­ni­ca; pro­sty­tut­ka

 (1.2) wy­ko­naw­czy­ni sto­sun­ku płcio­we­go he­te­ro­sek­su­al­ne­go


Gam­rat­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mińsk Ma­zo­wiec­ki. Leży w za­chod­niej czę­ści gminy mię­dzy Kę­dzie­ra­kiem a Rudą.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gamuła

(r. męski) daw­niej: męż­czyz­na nie­zdar­ny, nie­po­rad­ny; gamoń, nie­zda­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. po­gard. nie­zda­ra, gamoń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gamzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. więz. i prze­stęp.; także. gw-pl|War­sza­wa. mówić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gam­zać się

 (2.1) pot. rub. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy


Źródła:

Wiktionary

Gamów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­wie­cie ra­ci­bor­skim, gmi­nie Rud­nik;


Gamów ( Gam­mau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Rud­nik. Za­byt­kiem jest ko­ściół który zo­stał zbu­do­wa­ny w 1728.

Miej­sco­wość jest po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści gminy. Po­sia­da po­wierzch­nię 5,16 km² oraz ponad czte­ry­stu pięć­dzie­się­ciu miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gan

ro­dzaj sieci do ło­wie­nia ryb; słęp


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ganache

[czy­taj: ga­nasz] krem cze­ko­la­do­wy sto­so­wa­ny jako masa lub po­le­wa do ciast; ga­nasz


Źródła:

SJP.pl

Ganas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ganasz

krem cze­ko­la­do­wy sto­so­wa­ny jako masa lub po­le­wa do ciast; ga­na­che


Ga­nasz lub ga­na­che – krem skła­da­ją­cy się ze śmie­tan­ki i roz­pu­szczo­nej cze­ko­la­dy, uży­wa­ny jako masa do ma­zur­ka lub po­le­wa do ciast, tor­tów itp. Ga­na­che cze­ko­la­do­wy może być rów­nież wy­ko­rzy­sta­ny jako na­dzie­nie do ma­ka­ro­ni­ków, pra­lin, pącz­ków czy tru­fli.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ganasze

pła­skie, pó­ło­krą­głe kości czasz­ki konia


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hipol. wet. sze­ro­kie, wy­dat­ne, pa­rzy­ste czę­ści w tyle żu­chwy koń­skiej, wy­peł­nio­ne mię­śniem żwa­cza; umię­śnio­ne obrze­że dol­nej szczę­ki konia;


Ga­na­sze ( ga­na­che; rzad­kie w lp) – dolna część tyl­nych kra­wę­dzi żu­chwy konia, bę­dą­ca za­ra­zem miej­scem przy­cze­pu mię­śnia żwa­cza. Ko­lok­wial­nie: umię­śnio­ne obrze­ża żu­chwy koń­skiej.

Dzię­ki bu­do­wie ga­na­szy i sto­sun­ko­wo dłu­gie­mu po­ty­licz­ne­mu od­cin­ko­wi szyi, moż­li­we jest uzy­ska­nie pio­no­we­go po­ło­że­nia głowy konia, co wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest w spor­tach jeź­dziec­kich po­przez tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ganaszować

w jeź­dziect­wie: usta­wiać po­zy­cję głowy i szyi konia przez ścią­ga­nie wodzy i na­cisk łydek na boki


Źródła:

SJP.pl

Ganc

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cał­kiem, zu­peł­nie


Źródła:

Wiktionary

Gancarczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gancarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gancarz

naz­wi­sko


Gan­carz (798 m) – szczyt we wschod­niej czę­ści Be­ski­du Ma­łe­go. Znaj­du­je się w pół­noc­no-za­chod­nim grzbie­cie Gro­nia Jana Pawła II w Be­ski­dzie Małym, po­mię­dzy Czubą a Czo­łem. Za­chod­nie stoki Gan­ca­rza opa­da­ją do do­li­ny Rzy­czan­ki, na­to­miast w pół­noc­no-wschod­nim kie­run­ku od­cho­dzi od Gan­ca­rza bocz­ny grzbiet od­dzie­la­ją­cy do­li­nę Cho­czen­ki od do­li­ny Po­ni­kiew­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gancpomada

po­tocz­nie: wszyst­ko jedno


Źródła:

SJP.pl

Gancyklowir

Gan­cy­klo­wir ( gan­cic­lo­vir) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek wi­ro­sta­tycz­ny, po­chod­na acy­klo­wi­ru. Za­bu­rza re­pli­ka­cję DNA wi­ru­sów. Wraż­li­wość na jego dzia­ła­nie wy­ka­zu­je mię­dzy in­ny­mi wirus ró­życz­ki i cy­to­me­ga­lo­wi­rus.


Źródła:

Wikipedia

Ganczarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gandalf

imię mę­skie


Gan­dalf – po­stać ze stwo­rzo­nej przez J.R.R. Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia, jeden z głów­nych bo­ha­te­rów po­wie­ści "Hob­bit, czyli tam i z po­wro­tem" i "Wład­ca Pier­ście­ni". Jest cza­ro­dzie­jem, jed­nym z Ista­rich, któ­rzy przy­by­li do Śró­dzie­mia w Trze­ciej Erze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gandawa

mia­sto w Bel­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Bel­gii;


Gan­da­wa ( Gent, wym. //, Gand, wym. //) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na pro­win­cji Flan­dria Wschod­nia, oraz okrę­gu Gan­da­wa. Leży przy uj­ściu rzeki Leie do Skal­dy, przez ma do­stęp do Morza Pół­noc­ne­go. Gan­da­wa jest mia­stem por­to­wym i uni­wer­sy­tec­kim. Pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców jest po Ant­wer­pii dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem Bel­gii, a pod wzglę­dem po­wierzch­ni i licz­by miesz­kań­ców jed­no­cze­śnie jest naj­więk­szym mia­stem w pro­win­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gandawczyk

miesz­ka­niec Gan­da­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gan­da­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gandawka

miesz­kan­ka Gan­da­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gan­da­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gandawski

przy­miot­nik od: Gan­da­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gan­da­wą, do­ty­czą­cy Gan­da­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gandhara

kra­i­na hi­sto­rycz­na obej­mu­ją­ca pół­noc­no-wschod­ni Af­ga­ni­stan i pół­noc­no-za­chod­ni Pa­ki­stan


Gandhāra (skt गन्धार; paszt. ګندهارا; chiń. Gan­tu­o­luo (乾陀羅); kor. Kan­ta­ra (간다라); jap. Kan­ta­ra (カンタラ); wiet. Càn-đà-la) – san­skryc­ka nazwa daw­ne­go pań­stwa po­ło­żo­ne­go czę­ścio­wo na te­re­nach dzi­siej­szych Af­ga­ni­sta­nu i Pa­ki­sta­nu.

Rejon ten był twier­dzą bud­dyz­mu i ode­grał ważną rolę w ewo­lu­cji dok­try­ny ma­ha­ja­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gandharski

[czy­taj: gan­dar­ski] przy­miot­nik od: Gand­ha­ra (pro­win­cja w sta­ro­żyt­nych In­diach)


Źródła:

SJP.pl

Gandharwa

pół­bóg, nie­biań­ski muzyk


Gand­har­wa (san­skryt: गंधर्व, "gand­har­va", pali: "gand­hab­ba") – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej klasa nad­na­tu­ral­nych istot, ży­wią­cych się pię­knym za­pa­chem drzew i kwia­tów (गंध "gand­ha" – "za­pach").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gandhi

[czy­taj: gandi] naz­wi­sko, m.in. Ma­hat­ma Gand­hi


rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) jeden z twór­ców współ­czes­nej pań­stwo­wo­ści in­dyj­skiej i pro­pa­ga­tor pa­cy­fiz­mu jako środ­ka walki po­li­tycz­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gandysta

zwo­len­nik, wyz­naw­ca gan­dyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Gandystka

→ gan­dy­sta


Patrz:gandysta

Źródła:

SJP.pl

Gandyzm

1. stwo­rzo­ny przez Gand­hie­go sy­stem po­glą­dów fi­lo­zof., społ. i po­li­tycz­nych i zwią­za­na z nim stra­te­gia walki o nie­pod­le­głość Indii bez uży­wa­nia prze­mo­cy
2. spo­sób po­li­tycz­ne­go dzia­ła­nia, ma­so­wych ru­chów po­li­tycz­nych bez uży­wa­nia prze­mo­cy


Gan­dyzm (de­wa­na­ga­ri गांधीवाद, trl. gandhīvād, ang. Gand­hism) – dok­try­na spo­łecz­no-po­li­tycz­na stwo­rzo­na przez Mo­han­da­sa Ka­ram­chan­da Gand­hie­go, przy­wód­cę ruchu nie­pod­le­gło­ścio­we­go w In­diach. Isto­tą gan­dyz­mu jest dą­że­nie do pod­po­rząd­ko­wa­nia wszyst­kich dzie­dzin dzia­łal­no­ści ludz­kiej (w tym także po­li­ty­ki) ideom mo­ral­nym. Mo­ral­ne i fi­lo­zo­ficz­ne tre­ści gan­dyz­mu na­wią­zu­ją prze­de wszyst­kim do bud­dyz­mu i hin­du­iz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gandzia

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; ganja, gan­dża, gań­dźa, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, staf, stuff


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. ma­ri­hu­a­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gandziowy

→ gan­dzia; ma­ri­hu­a­no­wy, ma­ry­cho­wy


Źródła:

SJP.pl

Gandża

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; ganja, gań­dźa, gan­dzia, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, staf, stuff


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­nim Azer­bej­dża­nie, po­ło­żo­ne na pół­noc­nych sto­kach Ma­łe­go Ka­u­ka­zu;


Gan­dża (daw­niej Gian­dża, Gəncə) – mia­sto w za­chod­nim Azer­bej­dża­nie, po­ło­żo­ne na pół­noc­nych sto­kach Ma­łe­go Ka­u­ka­zu na wy­so­ko­ści około 440 m n.p.m. Przez mia­sto prze­pły­wa nie­wiel­ka rzeka Gəncəçay, do­pływ Kury. Gan­dża to dru­gie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto kraju, po sto­li­cy Baku. Jest jed­nym z je­de­na­stu miast wy­dzie­lo­nych ("şəhər").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gandżyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gan­dżą


Źródła:

Wiktionary

Ganeczek

zdrob­nie­nie od: ganek


Źródła:

SJP.pl

Ganek

przy­bu­dów­ka przed wej­ściem do bu­dyn­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­bu­dów­ka przed wej­ściem do bu­dyn­ku, skła­da­ją­ca się z dasz­ka wspar­te­go na słu­pach i scho­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ganeśa

Ga­ne­śa (de­wa­na­ga­ri गणेश ; trans­li­te­ra­cja Gaṇeśa, ang. Ga­nes­ha) znany też jako Ga­na­pa­ti i Wi­na­ja­ka (skt. Pan Za­stę­pów) – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej przy­wód­ca ganów (poś­red­nich bóstw), dew mą­dro­ści i spry­tu, pa­tron uczo­nych i nauki, opie­kun ksiąg, liter, skry­bów i szkół. Syn Par­wa­ti. Uwa­ża­ny za pa­tro­nu­ją­ce­go frag­men­to­wi prze­strze­ni sa­kral­nej w ća­krze mu­lad­ha­ra.


Źródła:

Wikipedia

Gang

grupa prze­stęp­cza; banda


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza

 (1.2) techn. mot. chód, bieg mo­to­ru


Na tę stro­nę wska­zu­je „Gang­ster”. Zo­bacz też: Gang­ster (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Gang – wie­locz­ło­no­wa, hie­rar­chicz­na struk­tu­ra, któ­rej celem jest pro­wa­dze­nie cią­głej dzia­łal­no­ści prze­stęp­czej i czer­pa­nie z niej zy­sków.

Cha­rak­te­ry­zu­je się wy­raź­nym po­dzia­łem zadań mię­dzy człon­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gangbang

ro­dzaj seksu gru­po­we­go, w któ­rym jedna osoba od­by­wa jed­no­cze­śnie lub po kolei sto­sun­ki płcio­we z co najm­niej trze­ma part­ne­ra­mi


Źródła:

SJP.pl

Ganges

1. rzeka w In­diach i Ban­gla­de­szu;
2. miej­sco­wość i gmina we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w In­diach;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. mia­sto i gmina we Fran­cji;


Gan­ges (hindi गंगा IPA: [ˈɡəŋɡa:], san­skryt गङ्गा) – rzeka w po­łud­nio­wej Azji, prze­pły­wa­ją­ca przez Indie i Ban­gla­desz. Jej dłu­gość wy­no­si 2510 (wg in­nych da­nych 2700) km, a po­wierzch­nia do­rze­cza ponad 1 mln km² (z Brah­ma­pu­trą 1,7 mln km²). Gan­ges ucho­dzi do Za­to­ki Ben­gal­skiej bę­dą­cej czę­ścią Oce­a­nu In­dyj­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gangeski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gan­ge­sem, do­ty­czą­cy Gan­ge­su


Źródła:

Wiktionary

Gangesowy

przy­miot­nik od: Gan­ges


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gan­ge­sem, do­ty­czą­cy Gan­ge­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ganglion

1. zwój ko­mó­rek ner­wo­wych;
2. ku­li­sta zmia­na wy­peł­nio­na pły­nem, wy­stę­pu­ją­ca w oko­li­cy sta­wów lub na po­wierzch­ni ścię­gien grzbie­tu ręki lub stopy; tor­biel ga­la­re­to­wa­ta


Źródła:

SJP.pl

Ganglionizacja

pro­ces sku­pia­nia ko­mó­rek w zwo­jach ner­wo­wych


Źródła:

SJP.pl

Ganglioplegia

blo­ka­da zwo­jów au­to­no­micz­ne­go ukła­du ner­wo­we­go przez po­da­nie od­po­wied­nich leków, wy­ko­rzy­sty­wa­na m.in. w celu zmniej­sze­nia krwa­wie­nia pod­czas ope­ra­cji


Źródła:

SJP.pl

Gangol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. gar­ni­tur


Źródła:

Wiktionary

Gangowy

→ gang


Patrz:gang

Źródła:

SJP.pl

Gangrena

1. śmierć ko­mó­rek ży­wych or­ga­niz­mu pod wpły­wem bak­te­rii gnil­nych; zgo­rzel
2. prze­no­śnie o zep­su­ciu mo­ral­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pro­ces gnil­ny tka­nek wy­wo­ła­ny w żywym or­ga­niz­mie przez bak­te­rie gnil­ne;

 (1.2) przen. upa­dek mo­ral­ny, zep­su­cie

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (2.1) po­gard. o czło­wie­ku iry­tu­ją­cym, do­kucz­li­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gangreno

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od gan­gre­na


Źródła:

Wiktionary

Gangrenowaty

1. dot­knię­ty gan­gre­ną;
2. zde­mo­ra­li­zo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Gangrenować

wy­wo­ły­wać gan­gre­nę, roz­kła­dać


Źródła:

SJP.pl

Gangrenowy

zwią­za­ny z gan­gre­ną (np. rana gan­gre­no­wa)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z gan­gre­ną (zgo­rze­lą), do­ty­czą­cy gan­gre­ny (zgo­rze­li)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gangsta

gang­sta, gang­sta rap - od­mia­na mu­zy­ki rap, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się tek­sta­mi pio­se­nek peł­ny­mi prze­mo­cy, o te­ma­ty­ce prze­stęp­czej


Gang­sta (zapis sty­li­zo­wa­ny: GANGSTA.) – manga au­tor­stwa Koh­ske, pu­bli­ko­wa­na na ła­mach ma­ga­zy­nu „Gek­kan Comic @BUNCH” wy­daw­nict­wa Shinchōsha od marca 2011. Na jej pod­sta­wie stu­dio Man­glo­be wy­pro­du­ko­wa­ło se­rial anime, który był emi­to­wa­ny od lipca do wrze­śnia 2015.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gangstarapowy

→ gang­sta rap


Patrz:gangsta rap

Źródła:

SJP.pl

Gangster

1. czło­nek gangu
2. prze­no­śnie o kimś po­stę­pu­ją­cym bezwz­ględ­nie, idą­cym po tru­pach do celu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­le­żą­ca do gangu

 (1.2) przen. czło­wiek bezwz­ględ­ny i bru­tal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gangsterka

1. człon­ki­ni zor­ga­ni­zo­wa­nej grupy prze­stęp­czej;
2. ogół gang­ste­rów;
3. prze­stęp­cza dzia­łal­ność gang­ste­rów; gang­ster­stwo, gang­ste­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Gangsterski

przy­miot­nik od: gang­ster (np. film gang­ster­ski, gra gang­ster­ska)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gang­ste­rem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gang­ste­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gangstersko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ty­po­wy dla gang­ste­ra


Źródła:

Wiktionary

Gangsterstwo

gang­ste­ryzm;
1. prze­stęp­cza dzia­łal­ność gang­ste­rów; gang­ster­ka;
2. bezwz­ględ­na, bru­tal­na dzia­łal­ność ja­kiejś osoby lub grupy osób


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­stęp­czość gang­ster­ska

 (1.2) agre­syw­na dzia­łal­ność, czę­sto prze­stęp­cza, ja­kiejś osoby lub grupy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gangsteryzm

gang­ster­stwo;
1. prze­stęp­cza dzia­łal­ność gang­ste­rów; gang­ster­ka;
2. bezwz­ględ­na, bru­tal­na dzia­łal­ność ja­kiejś osoby lub grupy osób


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. gang­ster­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gangsterzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy gang­ster


Źródła:

SJP.pl

Gangtocki

przy­miot­nik od: Gang­tok


Źródła:

SJP.pl

Gangtok

mia­sto w In­diach


Gang­tok (hindi, ne­pal­ski गंगटोक, trb.: "Gang­tok", trl.: "Gāṁgtok"; ang. "Gang­tok") – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w Hi­ma­la­jach (na wy­so­ko­ści 1700 m n.p.m.). Jest sto­li­cą stanu Sik­kim.

W mie­ście dzia­ła In­sty­tut Ty­be­tań­ski, a także oś­ro­dek kultu re­li­gij­ne­go bud­dy­stów. Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 30 tys.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gangus

po­tocz­nie: gang­ster


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gang­ster (czło­nek gangu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ganianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­niać.


Źródła:

Wiktionary

Ganianka

po­tocz­nie: za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na go­nie­niu i ła­pa­niu in­nych uczest­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Ganiany

1. po­dob­ny do kra­ko­wia­ka ta­niec pol­ski, roz­po­wszech­nio­ny w XVI i XVII wieku; go­nio­ny;
2. za­ba­wa dzie­cię­ca; berek


Źródła:

SJP.pl

Ganiać

1. po­tocz­nie: ubie­gać się o coś
2. po­pę­dzać, po­ga­niać
3. ści­gać kogoś lub coś
4. pę­dzić, bie­gać
5. prze­no­śnie: zmu­szać do cze­goś, przy­na­glać
6. ga­niać się - ga­niać sie­bie wza­jem­nie


cza­sow­nik

 (1.1) bie­gać za kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ganicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ganienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) udzie­la­nie na­ga­ny


Źródła:

Wiktionary

Ganimedes

1. słyn­ny z urody mło­dzie­niec; mit. gr. pię­kny mło­dzie­niec, unie­sio­ny przez Zeusa pod po­sta­cią orła na Olimp w celu usłu­gi­wa­nia wspól­nie z Hebe bogom przy ucz­tach;
2. astr.
a) sa­te­li­ta Jo­wi­sza;
b) jedna z pla­ne­to­id


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. pię­kny mło­dzie­niec, uko­cha­ny boga Zeusa; kró­le­wicz tro­jań­ski; pod­cza­szy na Olim­pie; syn Trosa i Kal­li­roe;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. naj­więk­szy księ­życ Jo­wi­sza; naj­więk­szy księ­życ w Ukła­dzie Sło­necz­nym; jeden z księ­ży­ców ga­li­le­u­szo­wych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ganiący

zwra­cać uwagę na złe za­cho­wa­nie, kry­ty­ko­wać itp.


Patrz:ganić

Źródła:

SJP.pl

Ganić

zwra­cać uwagę na złe za­cho­wa­nie, kry­ty­ko­wać itp.


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zga­nić)

 (1.1) wy­ra­żać słow­nie de­za­pro­ba­tę, udzie­lać słow­nej kry­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ganja

[czy­taj: gan­dzia albo gan­dża] po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gan­dzia, gan­dża, gań­dźa, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, staf, stuff


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gankowy

→ ganek


Patrz:ganek

Źródła:

SJP.pl

Ganoid

ryba o szkie­le­cie chrząst­ko­wym i wy­dłu­żo­nym ciele


Źródła:

SJP.pl

Ganoina

szkli­sta sub­stan­cja nie­or­ga­nicz­na łą­czą­ca rybie łuski


Źródła:

SJP.pl

Ganowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gansu

pro­win­cja w Chi­nach; Kansu


Gansu (; chiń. upr. 甘肃; chiń. trad. 甘肅; pi­ny­in "Gānsù"; Wade-Giles "Kan-su") – pół­noc­no-za­chod­nia pro­win­cja ChRL. Znaj­du­je się po­mię­dzy pro­win­cją Qing­hai, re­gio­nem au­to­no­micz­nym Mon­go­lia Wew­nętrz­na i pła­sko­wy­żem Hu­ang­tu. Od pół­no­cy gra­ni­czy z Mon­go­lią. Jej po­łud­nio­wą część prze­ci­na Rzeka Żółta. Po­pu­la­cja Gansu wy­no­si 25 mln (2020), w tym – naj­więk­szy w Chi­nach od­se­tek mniej­szo­ści Hui. Sto­li­ca, Lanz­hou, znaj­du­je się w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści prow­ni­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gant

wieś w Pol­sce


Gant (niem. "Gant­hen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

So­łect­wo Gant skła­da się z dwóch wsi Gant i Gajne. Nazwa wsi praw­do­po­dob­nie wzię­ła się od je­zio­ra Gant, wy­mie­nia­ne­go w do­ku­men­tach z 1576 pod nazwą Gandt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ganś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kulin. gęś


Źródła:

Wiktionary

Gaolan

ro­śli­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, po­dob­na do ku­ku­ry­dzy, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ja­dal­na i pa­stew­na w Azji, Afry­ce i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie; ga­o­lian, ka­o­lian, sorgo ja­poń­skie


Źródła:

SJP.pl

Gaolian

ro­śli­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, po­dob­na do ku­ku­ry­dzy, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ja­dal­na i pa­stew­na w Azji, Afry­ce i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie; ga­o­lan, ka­o­lian, sorgo ja­poń­skie


Źródła:

SJP.pl

Gaon

daw­niej: ho­no­ro­wy tytuł uzy­ski­wa­ny przez naj­wyż­sze au­to­ry­te­ty w spra­wach wiary i in­ter­pre­ta­cji Tal­mu­du; osoba no­szą­ca ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. ho­no­ro­wy tytuł przyz­na­wa­ny ra­bi­nom z dwóch aka­de­mii tal­mu­dycz­nych w ba­bi­loń­skich mia­stach Sura i Pum­be­di­ta w VII-XIII w.;


Gaon ( ‏גאון‎: „ek­sce­len­cja”, „emi­nen­cja”; ‏goen‎) – tytuł przyz­na­wa­ny ra­bi­nom dwóch aka­de­mii tal­mu­dycz­nych w Surze i Pum­be­di­cie w Ba­bi­lo­nii od końca VI do XI w. n.e. Ter­min ten sta­no­wił skrót peł­ne­go ty­tu­łu da­ne­go uczo­ne­go, np. ‏"resz me­tiw­ta gaon Josef"‎ = „prze­wod­ni­czą­cy aka­de­mii, któ­rym jest ek­sce­len­cja Josef”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaoxiong

mia­sto w Chi­nach; Ka­o­siung


Źródła:

SJP.pl

Gap

czło­wiek ga­pią­cy się na coś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bez­myśl­nie pa­trzą­ca na pewne wy­da­rze­nie, zja­wi­sko

 (1.2) gap nie­bie­sko­no­gi – inna nazwa głup­ta­ka nie­bie­sko­no­gie­go, du­że­go ptaka mor­skie­go z ro­dzi­ny głup­ta­ków.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: gapić (się)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: gapa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gapa

(r. żeń­ski)
1. ko­bie­ta nie­roz­gar­nię­ta, nie­u­waż­na, nie­o­stroż­na; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym; gamoń, ofer­ma
2. gwa­ro­wo o wro­nie lub ga­wro­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. osoba mało spo­strze­gaw­cza lub ma­ją­ca trud­no­ści w orien­ta­cji

 (1.2) reg. pozn. kruk, ga­wron, wrona

 (1.3) pot. po­gard. godło uży­wa­ne w III Rze­szy

 (1.4) pot. żart. odz­na­ka pi­lo­ta lub spa­do­chro­nia­rza w kształ­cie orła

 (1.5) mykol. czu­baj­ka kania


Gapa – po­tocz­nie odz­na­ka przed­sta­wia­ją­ca sty­li­zo­wa­ne­go orła, cza­sem w locie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gapcia

zdrob­nie­nie od: gapa


Źródła:

SJP.pl

Gapcio

pie­szczot­li­wie: gapa, ciapa


Źródła:

SJP.pl

Gapiostwo

roz­tar­gnie­nie, nie­u­wa­ga, za­nied­by­wa­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Gapiowato

przy­słó­wek

 (1.1) bez­myśl­nie lub z roz­tar­gnie­niem


Źródła:

Wiktionary

Gapiowatość

→ ga­pio­wa­ty


Patrz:gapiowaty

Źródła:

SJP.pl

Gapiowaty

bez­myśl­ny, głupi; ga­po­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Gapiowski

→ gapa


Patrz:gapa

Źródła:

SJP.pl

Gapić

gapić się - pa­trzyć na kogoś, coś, zwy­kle bez­myśl­nie


Źródła:

SJP.pl

Gapiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gapowatość

→ ga­po­wa­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ga­po­wa­te; cecha tych, któ­rzy są ga­po­wa­ci


Patrz:gapowaty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gapowaty

bez­myśl­ny, nie­u­waż­ny; ga­pio­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Gapować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gwara. prze­stęp. pa­trzeć, oglą­dać

 (1.2) reg-pl|Gro­dzień­szczyz­na. my­śleć


Źródła:

Wiktionary

Gapowe

po­tocz­nie o stra­cie wy­ni­ka­ją­cej z braku doś­wiad­cze­nia i na­le­ży­tej tro­ski, sta­ran­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Gapowicz

1. po­tocz­nie: pa­sa­żer ja­dą­cy na gapę
2. osoba przy­pa­tru­ją­ca się cze­muś bez­myśl­nie; gap


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­sa­żer po­dró­żu­ją­cy bez bi­le­tu

 (1.2) osoba przy­glą­da­ją­ca się (bez­myśl­nie)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gapowiczka

1. po­tocz­nie: pa­sa­żer­ka ja­dą­ca na gapę
2. ko­bie­ta przy­pa­tru­ją­ca się cze­muś bez­myśl­nie


Źródła:

SJP.pl

Gapski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gar

duży gar­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ognio­od­por­ny po­jem­nik do przy­go­to­wy­wa­nia cie­płych po­traw

 (1.2) środ. mot. cy­lin­der

 (1.3) techn. dolna część szybu wiel­kie­go pieca, znaj­du­ją się w niej ot­wo­ry spu­sto­we, przez które okre­so­wo spu­szcza­ne są su­rów­ka i żużel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gara

1. pro­ces ro­śnię­cia cia­sta;
2. część pie­kar­ni, w któ­rej po­zo­sta­wia się cia­sto do wy­ro­śnię­cia;
3. lina do obra­ca­nia rei w pła­szczyź­nie po­zio­mej;
4. bieg stat­ku, gdy wiatr wieje w żagle z boku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. sen, drzem­ka

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. dwo­rzec ko­le­jo­wy

 (1.3) daw. gw-pl|Kra­ków. jed­nost­ka miary

 (1.4) daw. gw-pl|Kra­ków. skrzy­nia na wozie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: gar


Gara – wieś i gmina w po­łud­nio­wej czę­ści Wę­gier, w po­bli­żu mia­sta Baja. Gmina liczy 2,476 miesz­kań­ców (sty­czeń 2011) i zaj­mu­je ob­szar 59,96 km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garamond

krój pisma dru­kar­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Garancyna

barw­nik do far­bo­wa­nia otrzy­my­wa­ny z ko­rze­ni ma­rzan­ny far­biar­skiej


Źródła:

SJP.pl

Garaż

po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia sa­mo­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dzie­lo­ny bu­dy­nek lub część bu­dyn­ku słu­żą­ca do par­ko­wa­nia po­ja­zdów i za­pew­nia­ją­ca im ochro­nę przed śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym i zło­dzie­ja­mi;


Garaż – sa­mo­dziel­ny obiekt bu­dow­la­ny lub część in­ne­go obiek­tu, przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia i nie­za­wo­do­wej ob­słu­gi po­ja­zdów me­cha­nicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garażowiec

duży bu­dy­nek lub kon­struk­cja przez­na­czo­na do par­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Garażowy

zwią­za­ny z ga­ra­żem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ga­ra­żem, do­ty­czą­cy ga­ra­żu

 (1.2) dzia­ła­ją­cy (od­by­wa­ją­cy się) w pro­wi­zo­rycz­nych wa­run­kach, ama­tor­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garażyk

zdrob­nie­nie od: garaż


Źródła:

SJP.pl

Garażówka

po­tocz­nie: wy­prze­daż ga­ra­żo­wa


Ga­ra­żów­ka – kom­pi­la­cja płoc­kiej for­ma­cji pun­kroc­ko­wej Far­ben Lehre wy­da­na w 1996 przez wyt­wór­nię Psy Wojny Re­cords. Na­gra­nia do­ko­na­no w róż­nych miej­scach i po­cho­dzą z lat 1986–1990. Ma­ste­ring ar­chi­wal­nych na­grań do­ko­na­li mu­zy­cy ze­spo­łu w stu­diu M. Sztom­ber­skie­go w Płoc­ku w 1996.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garb

1. silne skrzy­wie­nie krę­go­słu­pa two­rzą­ce wy­pu­kłość na ple­cach lub klat­ce pier­sio­wej;
2. wy­pu­kłość na grzbie­cie wiel­błą­da wy­peł­nio­na tłu­szczem;
3. ja­ka­kol­wiek wy­pu­kłość, nie­rów­ność, wy­brzu­sze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. skrzy­wie­nie krę­go­słu­pa po­le­ga­ją­ce na jego za­o­krą­gle­niu;

 (1.2) wy­pu­kłość na ja­kimś przed­mio­cie

 (1.3) zool. anat. wy­pu­kłość na grzbie­cie zwie­rzę­cia, zwy­kle wy­peł­nio­na tłu­szczem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: gar­bić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garbaciak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garbaciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gar­ba­to


Źródła:

SJP.pl

Garbacik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garbacki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garbacz

gar­bacz heł­mia­sty - ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbad

esen­cja przy­pra­wo­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na w prze­my­śle rolno-spo­żyw­czym


Źródła:

SJP.pl

Garbarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garbarek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garbarnia

po­mie­szcze­nie lub za­kład, w któ­rym gar­bu­je się (wy­pra­wia) skóry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym wy­pra­wia się skóry


Gar­bar­nia – za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym od­by­wa się pro­ces wy­pra­wia­nia skór.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garbarski

do­ty­czą­cy gar­bar­stwa lub gar­ba­rza


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gar­bar­stwem albo gar­ba­rzem, do­ty­czą­cy gar­bar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garbarstwo

gałąź prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się wy­pra­wia­niem skór


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wy­pra­wia­nie skór;


Gar­bar­stwo – dzie­dzi­na rze­mio­sła lub prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się wy­pra­wia­niem skór. Gar­bar­stwo zaj­mu­je się za­rów­no che­micz­ną, jak i fi­zycz­ną obrób­ką skór.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garbary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) odza­wo­do­wa nazwa czę­ści Poz­na­nia wokół ulicy o tej samej naz­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Garbarz

spe­cja­li­sta w za­kre­sie gar­bar­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. rzem. rze­mieśl­nik lub ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się gar­bo­wa­niem skór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garbata

ko­bie­ta gar­ba­ta


Gar­ba­ta – część wsi Tem­po­czów-Rę­dzi­ny w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz.

W la­tach 1975–1998 Gar­ba­ta ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbatamente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z wdzię­kiem


Źródła:

SJP.pl

Garbatecki

przy­miot­nik od: Gar­bat­ka Let­ni­sko


Źródła:

SJP.pl

Garbatek

łokaś gar­ba­tek - ga­tu­nek chrzą­szcza


Źródła:

SJP.pl

Garbatka

łokaś gar­ba­tek - ga­tu­nek chrzą­szcza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbatkowate

ro­dzi­na mo­ty­li


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|No­to­don­ti­dae|Step­hens|ref=tak., ro­dzi­na mo­ty­li;


Gar­bat­ko­wa­te (No­to­don­ti­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li z po­drzę­du Glos­sa­ta. Obej­mu­je około 3800 opi­sa­nych ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garbatkowaty

o ce­chach gar­bat­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Garbato

przy­słó­wek

 (1.1) pot. od: gar­ba­ty


Źródła:

Wiktionary

Garbatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co gar­ba­te; cecha tych, któ­rzy są gar­ba­ci


Źródła:

Wiktionary

Garbaty

1. ma­ją­cy garb;
2. ma­ją­cy na­tu­ral­ną wy­pu­kłość lub na­rośl na grzbie­cie;
3. pa­gór­ko­wa­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) z wi­docz­nym skrzy­wie­niem krę­go­słu­pa; z gar­bem

 (1.2) ma­ją­cy wy­pu­kłość, wy­brzu­sze­nie, zgru­bie­nie lub skrzy­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garbek

mała wy­pu­kłość, wznie­sie­nie, wy­brzu­sze­nie, nie­rów­ność


Gar­bek (daw­niej "Nowy Dwór", ka­szub. "Nowi Dwór", niem. "Ne­u­hof") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Przech­le­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbi

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: gar­bić


Garbi (oryg. nazwa w jęz. ang. Her­bie) – sa­mo­chód wy­ści­go­wy Volks­wa­gen Gar­bus, użyty w fil­mach: "Ko­cha­ny Chra­bąszcz", "Garbi znowu w tra­sie", "Chra­bąszcz je­dzie do Monte Carlo", "Gar­bie je­dzie do Rio" i "" oraz se­ria­lu te­le­wi­zyj­nym "The Love Bug".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Garbiak

ku­li­ste uwy­pu­kle­nia gałki ocz­nej mo­gą­ce pow­stać w obrę­bie przed­nie­go od­cin­ka oka wsku­tek urazu


Źródła:

SJP.pl

Garbicz

naz­wi­sko


Gar­bicz ( Görbitsch) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie To­rzym.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Miej­sco­wość let­ni­sko­wa po­ło­żo­na na po­łud­nie od drogi kra­jo­wej nr 92, po­mię­dzy dwoma je­zio­ra­mi: Kręc­ko i Wie­lic­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbik

1. ro­dzaj nie­du­żych, mor­skich ryb z ro­dzi­ny gar­bi­ko­wa­tych;
2. zdrob­nie­nie od: garb; gar­bek


Źródła:

SJP.pl

Garbikowate

ro­dzi­na ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


Gar­bi­ko­wa­te (Po­ma­cen­tri­dae) – ro­dzi­na ma­łych (do 35 cm), głów­nie mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych. Czę­sto ho­do­wa­ne w ak­wa­riach mor­skich. W wa­run­kach ho­dow­la­nych wy­ka­zu­ją dużą od­por­ność na wa­run­ki sztucz­ne­go śro­do­wi­ska oraz silny te­ry­to­ria­lizm. Niek­tó­re ga­tun­ki uz­na­wa­ne za bar­dzo agre­syw­ne wobec współ­miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbikowaty

o ce­chach gar­bi­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Garbipłat

ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych (bo­bo­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w około 150 ga­tun­kach; wigna


Gar­bi­płat, wspię­ga, fa­sol­nik ("Vigna") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Po­nie­waż to ro­śli­ny bli­sko spo­krew­nio­ne i po­dob­ne do fa­so­li – były włą­cza­ne do tego ro­dza­ju i sze­reg ga­tun­ków nadal zwy­cza­jo­wo zwa­nych jest fa­so­lą. Sto­so­wa­na dla ro­dza­ju jest też nazwa wspię­ga, która z kolei jest my­lą­ca ze wzglę­du na jej uży­wa­nie także w od­nie­sie­niu do ro­dza­ju "La­blab".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbić

1. rzad­kie: po­chy­lać, zgi­nać;
2. gar­bić się:
a) po­chy­lać się, zgi­nać się;
b) rzad­kie: two­rzyć garby, być po­kry­tym gar­ba­mi; wy­gi­nać się


cza­sow­nik

 (1.1) spra­wiać, że coś jest po­chy­lo­ne

cza­sow­nik zwrot­ny gar­bić się

 (2.1) po­chy­lać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garbnica

ciecz ze świe­żym garb­ni­kiem


Źródła:

SJP.pl

Garbnik

1. sub­stan­cja che­micz­na ma­ją­ca zdol­ność łą­cze­nia się z sub­stan­cją biał­ko­wą skóry zwie­rzę­cej, sto­so­wa­na w gar­bar­stwie;
2. ro­śli­na sto­so­wa­na w zie­lar­stwie


Źródła:

SJP.pl

Garbnikodajny

do­star­cza­ją­cy garb­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Garbnikowy

→ garb­nik


Patrz:garbnik

Źródła:

SJP.pl

Garbno

wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Garbogrzbiet

ro­dzaj wod­nych ssa­ków z ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych


Gar­bogrz­biet ("Sousa") – ro­dzaj wod­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Delp­hi­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych (Delp­hi­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbogłowy

war­gacz gar­bo­gło­wy - ryba mor­ska z ro­dzi­ny war­ga­czo­wa­tych; na­po­le­on, che­lin na­po­le­oń­ski


Źródła:

SJP.pl

Garbonosy

o gar­ba­tym pro­fi­lu (np. niek­tó­re rasy koni)


przy­miot­nik

 (1.1) o lu­dziach: ma­ją­cy nos z gar­bem

 (1.2) o zwie­rzę­tach: ma­ją­cy wy­pu­kłość na pysku lub dzio­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gar­bo­wać.


Gar­bo­wa­nie – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny pro­wa­dzą­cy do przeksz­tał­ce­nia wstęp­nie obro­bio­nej skóry su­ro­wej (tzw. go­liz­ny) w skórę wy­pra­wio­ną, za­bez­pie­cza­ją­cy ją przed pro­ce­sa­mi gnil­ny­mi, na­da­ją­cy od­por­ność ter­micz­ną i po­zba­wia­ją­cy cechy pęcz­nie­nia w wo­dzie. Skórę, która za­cho­wa­ła struk­tu­rę włó­kni­stą, lecz któ­rej fi­zycz­ne i che­micz­ne wła­ści­wo­ści włó­kien i samej tkan­ki skór­nej ule­gły za­sad­ni­czym zmia­nom, na­zy­wa się skórą wy­pra­wio­ną.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Garbować

pod­da­wać skórę zwie­rzę­cą spe­cjal­nej obrób­ce w celu na­da­nia jej mięk­ko­ści i trwa­ło­ści; wy­pra­wiać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­pra­wiać skórę zwie­rzę­cą, pod­da­jąc ją dzia­ła­niu garb­ni­ków lub środ­ków syn­te­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garbowianin

miesz­ka­niec Gar­bo­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Garbowianka

miesz­kan­ka Gar­bo­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Garbowiny

od­pad­ki gar­bar­skie, uży­wa­ne jako nawóz lub na opał


Źródła:

SJP.pl

Garbowski

przy­miot­nik od: Gar­bów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbunek

wy­pra­wia­nie skór; gar­bo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Garbus

po­tocz­nie: osoba gar­ba­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. czło­wiek z gar­bem (ki­fo­zą)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. mot. jeden z mo­de­li sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garbusek

zdrob­nie­nie od: gar­bus


Źródła:

SJP.pl

Garbuska

po­tocz­nie: ko­bie­ta gar­ba­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­bie­ta gar­ba­ta

 (1.2) pot. mot. war­sza­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garbów

1. silne skrzy­wie­nie krę­go­słu­pa two­rzą­ce wy­pu­kłość na ple­cach lub klat­ce pier­sio­wej;
2. wy­pu­kłość na grzbie­cie wiel­błą­da wy­peł­nio­na tłu­szczem;
3. ja­ka­kol­wiek wy­pu­kłość, nie­rów­ność, wy­brzu­sze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garbówka

kora dę­bo­wa, od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­na, uży­wa­na do gar­bo­wa­nia skóry


Źródła:

SJP.pl

Garcia

[czy­taj: Gars-ija]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garcorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. garn­carz


Źródła:

Wiktionary

Garcynia

1. ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych; man­go­stan;
2. ga­tu­nek wiecz­nie zie­lo­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych; man­go­stan wła­ści­wy, sma­cze­li­na, żół­to­pla, żół­ciecz


Źródła:

SJP.pl

Garcz

naz­wi­sko


Garcz, do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub­skim Gôrcz, (niem. Gartsch) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no. Leży na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go nad Je­zio­rem Ła­pa­lic­kim. W Gar­czu na skrzy­żo­wa­niu z drogą wo­je­wódz­ką nr 211 bie­rze swój po­czą­tek "Droga Ka­szub­ska".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garczarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garczarek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garczek

mały gar­nek; garn­czek, gar­ne­czek, gar­nu­szek


Źródła:

SJP.pl

Garczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Garczyński

naz­wi­sko


Gar­czyń­ski "(Gar­czyn­ski, Sas Pru­ski od­mien­ny)" – pol­ski herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Sas Pru­ski. Uży­wa­ny przez ro­dzi­nę po­cho­dze­nia ka­szub­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gard

lina do pod­cią­ga­nia drzew­ca lub innej liny; garda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garda

1. usta­wie­nie rąk osła­nia­ją­ce głowę i żo­łą­dek przed cio­sem;
2. część rę­ko­je­ści broni siecz­nej i szer­mier­czej, osła­nia­ją­ca dłoń i prze­gub;
3. w że­glar­stwie:
a) ko­niec gafla obej­mu­ją­cy maszt;
b) lina do pod­cią­ga­nia innej liny lub drzew­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. w bok­sie: usta­wie­nie rąk osła­nia­ją­ce głowę i żo­łą­dek

 (1.2) sport. wojsk. część rę­ko­je­ści broni siecz­nej osła­nia­ją­ca dłoń

 (1.3) żegl. roz­wid­lo­ny ko­niec gafla obej­mu­ją­cy maszt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gardafał

lina, która wraz z pik­fa­łem służy do sta­wia­nia i zrzu­ca­nia żagla ga­flo­we­go; ga­fel­fał; fał gafla


Gar­da­fał, ga­fel­fał, fał gafla – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go wy­stę­pu­ją­cy na jed­nost­kach z oża­glo­wa­niem ga­flo­wym. Służy do sta­wia­nia i zrzu­ca­nia żagla ga­flo­we­go po­przez zmia­nę wy­so­ko­ści przy­masz­to­we­go końca gafla. Gar­da­fał mo­co­wa­ny jest do gardy gafla.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gardan

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go me­ta­mi­zol


Źródła:

SJP.pl

Gardasiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gardeja

wieś w Pol­sce


Gar­de­ja (niem. "Garn­see") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja. Leży przy skrzy­żo­wa­niu drogi kra­jo­wej nr 55 z drogą wo­je­wódz­ką nr 523.

Ob­szar wsi jest po­dzie­lo­ny na 3 so­łect­wa: "Gar­de­ja I", "Gar­de­ja II", "Gar­de­ja III". W końcu 2025 so­łect­wa te li­czy­ły od­po­wied­nio: 1619, 328 i 307.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gardejski

przy­miot­nik od: Gar­de­ja


Źródła:

SJP.pl

Gardenal

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­pa­dacz­ko­we­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go fe­no­bar­bi­tal (lu­mi­nal)


Źródła:

SJP.pl

Gardenia

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny szorst­ko­list­nych; prze­pysz­lin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gar­de­nia|J.Ellis|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garderoba

1. ogół po­sia­da­nej odzie­ży;
2. więk­sza szafa lub nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia ubrań;
3. daw­niej: pokój, gdzie prze­cho­wy­wa­no odzież i gdzie prze­by­wa­ły słu­żą­ce, które się nią opie­ko­wa­ły; ubie­ral­nia;
4. pokój, w któ­rym się ubie­ra­ją i cha­rak­te­ry­zu­ją ar­ty­ści przed wyj­ściem na scenę; prze­bie­ral­nia;
5. rzad­ko: prze­cho­wal­nia ubrań; szat­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół odzie­ży, ubrań, które się po­sia­da

 (1.2) teatr. w te­a­trze, pokój w któ­rym ubie­ra­ją i cha­rak­te­ry­zu­ją się ak­to­rzy

 (1.3) po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży

 (1.4) daw. po­mie­szcze­nie w któ­rym prze­cho­wy­wa­no ubra­nia i w któ­rym prze­by­wa­ły słu­żą­ce zaj­mu­ją­ce się nimi


Gar­de­ro­ba (od fr. "garde-robe") – po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży (ko­mo­ra).

Od XVI wieku w Eu­ro­pie gar­de­ro­ba była po­pu­lar­na w ar­chi­tek­tu­rze pa­ła­co­wej. Obec­nie bywa pro­jek­to­wa­na i bu­do­wa­na w do­mach jed­no­ro­dzin­nych, cza­sem także w więk­szych miesz­ka­niach. Jeśli jest po­łą­czo­na z sy­pial­nią, wów­czas czę­sto jest także przez­na­czo­na do wy­ko­ny­wa­nia za­bie­gów to­a­le­to­wych, ubie­ra­nia się, cze­sa­nia (go­to­wal­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garderobiana

1. ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca ak­to­rom przy ubie­ra­niu się i cha­rak­te­ry­za­cji;
2. daw­niej: słu­żą­ca zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; gar­de­rob­na, gar­de­ro­bian­ka, gar­de­rob­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca te­a­tru od­po­wie­dzial­na za ko­stiu­my


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garderobianka

daw­niej: słu­żą­ca zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; gar­de­rob­na, gar­de­ro­bia­na, gar­de­rob­ka


Źródła:

SJP.pl

Garderobiany

→ gar­de­ro­ba, np. za­ku­py gar­de­ro­bia­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. słu­żą­cy od­po­wie­dzial­ny za gar­de­ro­bę

 (1.2) teatr. męż­czyz­na ob­słu­gu­ją­cy gar­de­ro­bę ak­tor­ską


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garderobka

1. zdrob­nie­nie od: gar­de­ro­ba; gar­de­rób­ka;
2. daw­niej: słu­żą­ca zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; gar­de­ro­bia­na, gar­de­ro­bian­ka, gar­de­rob­na


Źródła:

SJP.pl

Garderobna

daw­niej: słu­żą­ca zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; gar­de­ro­bia­na, gar­de­ro­bian­ka, gar­de­rob­ka


Źródła:

SJP.pl

Garderóbka

zdrob­nie­nie od: gar­de­ro­ba; gar­de­rob­ka


Źródła:

SJP.pl

Gardełko

zdrob­nie­nie od: gar­dło; gar­dzioł­ko


Źródła:

SJP.pl

Gardina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­słon­ka, fi­ra­na


Źródła:

Wiktionary

Gardinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fi­ran­ka


Źródła:

Wiktionary

Gardinsztanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kar­nisz


Źródła:

Wiktionary

Gardlany

do­ty­czą­cy gar­dła; od­no­szą­cy się do gar­dła


Źródła:

SJP.pl

Gardner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gardno

nazwa kilku wsi i je­zior w Pol­sce


Gard­no (daw­niej "Je­zio­ro Gar­deń­skie", "Je­zio­ro Gorda"; Gard­no, Gar­der See) – po­li­ge­ne­tycz­ne je­zio­ro przy­brzeż­ne, je­zio­ro przy­mor­skie po­ło­żo­ne na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim w wo­je­wództ­wie po­mor­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gardocki

naz­wi­sko


Gar­doc­ki – naz­wi­sko pol­skie.

Z za­koń­cze­niem –cki mę­skie, z za­koń­cze­niem –cka żeń­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gardomir

imię mę­skie


Gar­do­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Gardo-" ("dumny, wy­nio­sły", wtór­nie: "bu­dzą­cy grozę, okrop­ny") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Mogło zatem oz­na­czać "ten, który budzi grozę i za­pew­nia pokój" lub in.

Gar­do­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gardomirostwo

Gar­do­mir z mał­żon­ką; Gar­do­mi­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Gardomirowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Gardomirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gar­do­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gardulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gardy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gwara. wy­bred­ny w je­dze­niu, gar­dzą­cy je­dze­niem

 (1.2) gwara. hardy


Źródła:

Wiktionary

Gardyna

daw­niej: fi­ran­ka u okna


Źródła:

SJP.pl

Gardzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gar­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Gardziel

gar­dło zwie­rząt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. zool. od­po­wied­nik gar­dła u zwie­rząt; rza­dziej okre­śle­nie ludz­kie­go gar­dła

 (1.2) przen. wą­skie przej­ście

 (1.3) techn. mot. część gaź­ni­ka, gdzie za­cho­dzi roz­py­le­nie pa­li­wa przez roz­py­lacz

 (1.4) hutn. ele­ment du­że­go pieca z ot­wo­rem, przez który piec się na­peł­nia


Gar­dziel ( fa­u­ces) – trój­kąt­na prze­strzeń za­war­ta mię­dzy łu­ka­mi pod­nie­bien­no-ję­zy­ko­wy­mi a pod­nie­bien­no-gar­dło­wy­mi. Znaj­du­ją się w niej mig­dał­ki pod­nie­bien­ne. Gra­ni­ca mię­dzy jamą ustną a gar­dłem nie jest pre­cy­zyj­nie usta­lo­na: we­dług jed­nych są nią fałdy pod­nie­bien­no-ję­zy­ko­we, zda­niem in­nych fałdy pod­nie­bien­no-gar­dło­we (w tym dru­gim przy­pad­ku cieśń gar­dzie­li za­li­cza się do jamy ust­nej). Przez więk­szość bio­lo­gów jest uwa­ża­na za okre­śle­nie ca­łe­go gar­dła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gardzielewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gardzielowy

zwią­za­ny z gar­dzie­lą


przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z gar­dzie­lą

 (1.2) hutn. zwią­za­ny z gar­dzie­lą pieca hut­ni­cze­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gardzienice

1. Gar­dzie­ni­ce Pier­wsze – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim;
2. Gar­dzie­ni­ce Dru­gie – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim


}|-

Gar­dzie­ni­ce – hi­sto­rycz­na nazwa wsi, obec­nie obej­mu­je wsie Gar­dzie­ni­ce Pier­wsze i Gar­dzie­ni­ce Dru­gie, w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Pia­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gardzienicki

→ Gar­dzie­ni­ce


Patrz:Gardzienice

Źródła:

SJP.pl

Gardziołek

zdrob­nia­le: gar­dło


Źródła:

SJP.pl

Gardziołko

zdrob­nie­nie od: gar­dło; gar­deł­ko


Źródła:

SJP.pl

Gardzić

po­gar­dzać;
1. świa­do­mie trak­to­wać kogoś lub coś bez sza­cun­ku, nisko kogoś lub coś cenić; lek­ce­wa­żyć;
2. nie przy­wią­zy­wać wagi do cze­goś, uz­na­wać coś za bła­host­kę; lek­ce­wa­żyć, ba­ga­te­li­zo­wać;
3. wy­rze­kać się cze­goś, re­zy­gno­wać z cze­goś


cza­sow­nik

 (1.1) my­śleć o kimś lub po­stę­po­wać z nim z po­gar­dą

 (1.2) lek­ce­wa­żyć, ba­ga­te­li­zo­wać

 (1.3) odrzu­cać, re­zy­gno­wać, od­trą­cać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gardziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gardłacz

gar­łacz;
1. od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go, ma­ją­ce­go zdol­ność bar­dzo sil­ne­go ro­zdy­ma­nia wola; wolak;
2. sta­lo­wa tu­le­ja na­kła­da­na na wylot lufy ka­ra­bi­nu do strze­la­nia gra­na­ta­mi, uży­wa­na w I woj­nie świa­to­wej;
3. dawna ręcz­na broń palna ma­ją­ca lej­ko­wa­to roz­sze­rzo­ny wylot lufy


Źródła:

SJP.pl

Gardło

1. od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go i od­de­cho­we­go, który znaj­du­je się mię­dzy jamą ustną a prze­ły­kiem; gar­dziel;
2. utra­ta życia przez po­wie­sze­nie lub ścię­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. od­ci­nek mię­dzy prze­ły­kiem a jamą ustną, mie­szczą­cy się w przed­niej czę­ści szyi;


Gar­dło ( pha­rynx) – w ana­to­mii czło­wie­ka miej­sce krzy­żo­wa­nia się drogi po­kar­mo­wej z od­de­cho­wą. Jest to ma­czu­go­wa­ta cewa włó­kni­sto-mię­śnio­wa, roz­cią­ga­ją­ca się od pod­sta­wy czasz­ki do VI kręgu szyj­ne­go. Dłu­gość gar­dła u do­ro­słe­go czło­wie­ka wy­no­si śred­nio 12–13 cm. Jego naj­szer­sza część znaj­du­je się na wy­so­ko­ści kości gny­ko­wej i wy­no­si 5 cm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gardłopłetwe

na­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych


Gar­dło­płet­we, wę­żo­ro­we (Ste­nop­te­ry­gii) – na­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych z in­fra­gro­ma­dy do­sko­na­ło­kost­nych (Te­le­o­stei) obej­mu­ją­cy jeden rząd:

Gar­dło­płet­we żyją w mor­skich głę­bi­nach, gdzie pa­nu­ją wiecz­ne ciem­no­ści i ogrom­ne ci­śnie­nie. Są do­sko­na­le przy­sto­so­wa­ne do tego nie­przy­jaz­ne­go śro­do­wi­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gardłopłetwy

o ce­chach gar­dło­płet­wych (na­drząd ryb)


Źródła:

SJP.pl

Gardłosz

ro­dzaj ja­dal­nych ryb z ro­dzi­ny gar­dło­szo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Gardłoszowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych


Gar­dło­szo­wa­te (Tra­chicht­hy­i­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb be­ryk­soksz­tałt­nych (Be­ry­ci­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gardłować

po­tocz­nie: mówić o czymś dużo i gło­śno; gę­bo­wać


Źródła:

SJP.pl

Gardłowo

przy­słó­wek

 (1.1) chra­pli­wie


Źródła:

Wiktionary

Gardłowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gar­dło­we


Źródła:

Wiktionary

Gardłowy

1. zwią­za­ny z gar­dłem;
2. spra­wa gar­dło­wa - spra­wa bar­dzo po­waż­na w skut­kach


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z gar­dłem, do­ty­czą­cy gar­dła

 (1.2) fonet. ar­ty­ku­ło­wa­ny gar­dłem

 (1.3) o dźwię­ku: chra­pli­wy lub niski

 (1.4) daw. za­gro­żo­ny karą śmier­ci, po­cią­ga­ją­cy za sobą karę śmier­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garfield

[czy­taj: gar­fild]
1. po­pu­lar­ny ko­miks, któ­re­go głów­ną po­sta­cią jest kot o takim imie­niu;
2. naz­wi­sko an­giel­skie, np. James Abram Gar­field (1831 - 1881), dwu­dzie­sty pre­zy­dent USA


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) film. liter. po­stać fil­mo­wa, bar­dzo tłu­sty po­ma­rań­cza­wy kot;


Gar­field – po­pu­lar­ny ko­miks stwo­rzo­ny przez Jima Da­vi­sa, któ­re­go ty­tu­ło­wym bo­ha­te­rem jest an­tro­po­mor­ficz­ny rudy kocur, odz­na­cza­ją­cy się le­ni­stwem, nar­cyz­mem i sła­bo­ścią do la­sa­gni. Jego to­wa­rzy­sza­mi są: nie­zbyt roz­gar­nię­ty pies Odie oraz ich ułom­ny pod wzglę­dem to­wa­rzy­skim wła­ści­ciel, Jon Ar­buc­kle. Kocur odzie­dzi­czył imię po dziad­ku Jima Da­vi­sa, który z kolei był tak naz­wa­ny dla upa­mięt­nie­nia pre­zy­den­ta Sta­nów Zjed­no­czo­nych Ja­me­sa Gar­fiel­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gargamel

po­tocz­nie: brzyd­ki bu­dy­nek nie­pa­su­ją­cy do po­bli­skie­go oto­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) film. liter. zły cza­ro­dziej z ko­mik­sów i fil­mów o smer­fach


Gar­ga­mel – fik­cyj­na po­stać z ko­mik­su oraz ani­mo­wa­ne­go se­ria­lu "Smer­fy"; pe­cho­wy, zły cza­ro­dziej miesz­ka­ją­cy w zruj­no­wa­nym zamku na obrze­żach lasu Smer­fów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gargamela

po­tocz­nie: brzyd­ki bu­dy­nek nie­pa­su­ją­cy do po­bli­skie­go oto­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Gargantua

ru­basz­ny ol­brzym, opi­sa­ny w po­wie­ści François Ra­be­la­is'go "Życie Gar­gan­tui i Pan­ta­gru­e­la"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. imię ol­brzy­ma z fan­ta­stycz­no-sa­ty­rycz­nej epo­pei po­wie­ścio­wej François Ra­be­la­is; gi­gan­tycz­ny, ru­basz­ny żar­łok i opój o do­brot­li­wym uspo­so­bie­niu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gargantuicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gar­gan­tu­icz­ny


Źródła:

Wiktionary

Gargantuiczność

→ gar­gan­tu­icz­ny


Patrz:gargantuiczny

Źródła:

SJP.pl

Gargantuiczny

taki jak Gar­gan­tua: wiel­ki, ogrom­ny, gi­gan­tycz­ny, a przy tym ru­basz­ny i niez­wy­kle żar­łocz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) wiel­ki, żar­łocz­ny i ru­basz­ny, taki jaki był książ­ko­wy Gar­gan­tua

 (1.2) cecha o wiel­kim, strasz­li­wym na­tę­że­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gargantuizm

ob­żar­stwo, opil­stwo i ru­basz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skraj­ne ob­żar­stwo i opil­stwo wraz z ru­basz­no­ścią; je­dze­nie i picie w ilo­ściach ta­kich, jak le­gen­dar­ny Gar­gan­tua


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gargas

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gargaś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gargoilizm

wro­dzo­na cho­ro­ba prze­mia­ny ma­te­rii ob­ja­wia­ją­ca się bra­kiem en­zy­mu roz­kła­da­ją­ce­go cukry zło­żo­ne, co skut­ku­je usz­ko­dze­niem na­rzą­dów wew­nętrz­nych i gro­te­sko­wym wy­glą­dem; mu­ko­po­li­sa­cha­ry­do­za, masz­ka­ro­nizm


Źródła:

SJP.pl

Gargulcowy

→ gar­gu­lec


Patrz:gargulec

Źródła:

SJP.pl

Gargulec

1. ozdob­ne za­koń­cze­nie rynny, naj­czę­ściej w kształ­cie pa­szczy zwie­rzę­cej lub smo­czej; rzy­gacz, rzy­gu­lec, gar­łacz, plwacz;
2. w fan­ta­sty­ce: skrzyd­la­te stwo­rze­nie o ka­mien­nym ciele, czę­sto za­sty­ga­ją­ce w bez­ru­chu i uda­ją­ce rzeź­by


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. rzy­gacz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garibaldczyk

ga­ry­bald­czyk;
1. słu­żą­cy pod do­wództ­wem gen. Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go w cza­sie walk na­ro­do­wo­wyz­wo­leń­czych we Wło­szech
2. żoł­nierz ut­wo­rzo­ne­go we Fran­cji w 1914 roku le­gio­nu wło­skie­go, do­wo­dze­ne­go przez syna Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go - Ric­ciot­tie­go


Źródła:

SJP.pl

Garibaldi

naz­wi­sko wło­skie:
1. Giu­sep­pe (1807-82), wł. bo­ha­ter nar., bo­jow­nik o wyz­wo­le­nie i zjed­no­cze­nie Włoch, ge­ne­rał;
2. Anita (właśc. A. Ri­be­i­ra da Silva) (1821-49), żona G., z po­cho­dze­nia Bra­zy­lij­ka;
3. Ric­ciot­ti (1847-1924), syn G., ge­ne­rał


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garig

for­ma­cja twar­do­list­nych, kol­cza­stych za­ro­śli krze­wów i ro­ślin ziel­nych, zrzu­ca­ją­cych li­ście w okre­sie suszy; wy­stę­pu­je w su­chych, ska­li­stych sied­li­skach wschod­niej czę­ści ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go; fry­ga­na


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ekol. bot. zi­mo­zie­lo­na for­ma­cja ro­ślin­na wtór­na po wy­cię­ciu lasów, wy­stę­pu­ją­ca w oko­li­cach Morza Śró­dziem­ne­go


Garig (z fran­cu­skie­go "ga­ri­gue" lub "gar­ri­gue") – for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca w kli­ma­cie śró­dziem­no­mor­skim. Skła­da się głów­nie z zi­mo­zie­lo­nych, li­ścia­stych krze­wów lub ma­łych drzew. Kształ­tu­je się na ob­sza­rach z po­dło­żem ska­li­stym lub wa­pien­nym. Wiele z wy­stę­pu­ją­cych tu krze­wów jest kol­cza­stych oraz aro­ma­tycz­nych (mięta, mirt czy wa­wrzy­no­wa­te).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garizim

Ga­ri­zim (język sa­ma­ry­tań­ski he­braj­ski: "Ar-garízim"; arab.: جبل جرزيم "Dża­bal Dżarizīm", język ty­be­riadz­ki he­braj­ski: הַר גְּרִזִּים "Har Gərizzîm"; hebr.: הַר גְּרִיזִּים "Har Gərizzim") – jedna z dwóch gór wzno­szą­cych się na po­łud­nie od mia­sta Na­blus w Sa­ma­rii, w cen­tral­nej czę­ści Iz­ra­e­la. Góra wzno­si się na wy­so­kość 881 m n.p.m.


Źródła:

Wikipedia

Garkotłuk

garn­ko­tłuk;
1. po­gard­li­wie o ku­cha­rzu lub ku­char­ce;
2. lek­ce­wa­żą­co o pry­mi­tyw­nej ko­bie­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. gw-pl|War­sza­wa. ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garkuchnia

po­drzęd­na re­sta­u­ra­cja, ja­dło­daj­nia; trak­tier­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. po­drzęd­na, tania ja­dło­daj­nia

 (1.2) lek­cew. sprzę­ty ku­chen­ne


Gar­kuch­nia (z niem. "Garküche") – tania ja­dło­daj­nia wy­da­ją­ca jedną lub kilka pro­stych po­traw przy­go­to­wy­wa­nych na zapas w du­żych ko­tłach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garland

[czy­taj: garLEND] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garlica

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garlicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garmaż

1. miej­sce wy­ro­bu i sprze­da­ży zim­nych dań obia­do­wych i prze­ką­sek;
2. wy­ro­by gar­ma­że­ryj­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. dania go­to­we lub pół­go­to­we do­star­cza­ne do lo­ka­li ga­stro­no­micz­nych

 (1.2) pot. za­kład pro­du­ku­ją­cy, sprze­da­ją­cy lub do­star­cza­ją­cy dania go­to­we i pół­go­to­we


Gar­maż, po­tocz­nie wy­ro­by gar­ma­że­ryj­ne, gar­ma­żer­ka – ogół go­to­wych lub na pół go­to­wych po­traw do­star­cza­nych do skle­pów oraz lo­ka­li ga­stro­no­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garmażer

osoba zaj­mu­ją­ce się gar­ma­żer­ką


Źródła:

SJP.pl

Garmażeria

gar­ma­żer­nia;
1. za­kład lub dział re­sta­u­ra­cyj­ny pro­du­ku­ją­cy pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze lub po­tra­wy (głów­nie zimne po­tra­wy, przy­staw­ki mięs­ne, rybne i inne);
2. sklep lub dział skle­po­wy sprze­da­ją­cy takie ar­ty­ku­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład lub dział w re­sta­u­ra­cji, w któ­rym pro­du­ku­je się pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze i go­to­we po­tra­wy

 (1.2) sklep, gdzie sprze­da­je się pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze i go­to­we po­tra­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garmażerka

1. spe­cja­list­ka w przy­go­to­wy­wa­niu po­traw dla gar­ma­że­rii;
2. wy­ro­by gar­ma­że­ryj­ne


Źródła:

SJP.pl

Garmażernia

gar­ma­że­ria;
1. za­kład lub dział re­sta­u­ra­cyj­ny pro­du­ku­ją­cy pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze lub po­tra­wy (głów­nie zimne po­tra­wy, przy­staw­ki mięs­ne, rybne i inne);
2. sklep lub dział skle­po­wy sprze­da­ją­cy takie ar­ty­ku­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład lub dział w re­sta­u­ra­cji, w któ­rym pro­du­ku­je się pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze i go­to­we po­tra­wy

 (1.2) sklep, gdzie sprze­da­je się pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze i go­to­we po­tra­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garmażerski

przy­miot­nik od: gar­ma­żer


Źródła:

SJP.pl

Garmażeryjny

przy­miot­nik od: gar­ma­że­ria (gar­ma­żer­nia), np. sklep gar­ma­że­ryj­ny, pro­duk­ty gar­ma­że­ryj­ne


Źródła:

SJP.pl

Garmisch-Partenkirchen

[czy­taj: gar­misz par­ten­kir­chen] miej­sco­wość w Niem­czech


Gar­misch-Par­ten­kir­chen – po­wia­to­wa gmina tar­go­wa i uz­dro­wi­sko w po­łud­nio­wych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Górna Ba­wa­ria, w re­gio­nie Ober­land, sie­dzi­ba po­wia­tu Gar­misch-Par­ten­kir­chen. Miej­sco­wość nie ma sta­tu­su mia­sta. Leży w Al­pach na trój­sty­ku trzech pasm - Am­mer­ga­u­er Alpen, Ba­y­e­ris­che Vo­ral­pen oraz Wet­ter­ste­in­ge­bir­ge. Jest zna­nym oś­rod­kiem nar­ciar­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garmond

roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 10 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (3,760 mm); gar­mont, kor­pus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy dzie­się­ciu punk­tom (3,759 mm)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garmondowy

→ gar­mond


Patrz:garmond

Źródła:

SJP.pl

Garmont

roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 10 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (3,760 mm); gar­mond, kor­pus


Źródła:

SJP.pl

Garmontowy

→ gar­mont; gar­mon­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Garna

ga­tu­nek an­ty­lo­py z ro­dzi­ny pu­sto­roż­ców wy­stę­pu­ją­cy we wschod­nich In­diach


Źródła:

SJP.pl

Garncarczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cze­lad­nik garn­car­ski, uczeń garn­ca­rza


Źródła:

Wiktionary

Garncarek

rze­mieśl­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca garn­ki


Źródła:

SJP.pl

Garncarka

rze­mieśl­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca garn­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nicz­ka wy­ko­nu­ją­ca garn­ki i inne na­czy­nia ce­ra­micz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garncarnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy wy­ro­by garn­car­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­nia garn­car­ska; za­kład wyt­wa­rza­ją­cy ce­ra­mi­kę z gliny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garncarski

do­ty­czą­cy garn­car­stwa, garn­ca­rza


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy garn­car­stwa albo garn­ca­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garncarstwo

rze­mio­sło i tech­ni­ka wy­ra­bia­nia na­czyń gli­nia­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się ręcz­nym wy­ro­bem na­czyń gli­nia­nych;


Garn­car­stwo – jedno z naj­star­szych rze­miosł (znane od ne­o­li­tu). Jest to rę­ko­dziel­ni­czy wyrób ce­ra­micz­nych na­czyń i przed­mio­tów co­dzien­ne­go użyt­ku.

Rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się garn­car­stwem to garn­carz albo garn­car­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garncarz

1. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy garn­ki;
2. re­gio­nal­nie: zdun;
3. śro­do­wi­sko­wo: per­ku­si­sta;
4. ptak śred­niej wiel­ko­ści, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; tę­go­ster


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy garn­ki i inne na­czy­nia ce­ra­micz­ne

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. także zdun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fur­na­rius rufus|ref=tak., ga­tu­nek ma­łych pta­ków o sza­ror­dza­wym upie­rze­niu, które bu­du­ją gnia­zda z gliny, wy­glą­da­ją­ce jak gli­nia­ne garn­ki;

 (2.2) ornit. osob­nik z ga­tun­ku garn­ca­rzy (2.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garncarzowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


Garn­ca­rzo­wa­te (Fur­na­rii­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad dwie­ście trzy­dzie­ści ga­tun­ków pta­ków, wy­stę­pu­ją­cych wy­łącz­nie w kra­i­nie ne­o­tro­pi­kal­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garncarzowaty

o ce­chach garn­ca­rzo­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Garncarzowy

→ garn­carz (daw­niej); garn­car­ski


Źródła:

SJP.pl

Garncowy

zwią­za­ny z garn­cem


Źródła:

SJP.pl

Garnczek

zdrob­nie­nie od: gar­nek; gar­czek, gar­nu­szek, gar­ne­czek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mały gar­nek

 (1.2) pot. za­war­tość garncz­ka (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnczkowy

→ garn­czek


Patrz:garnczek

Źródła:

SJP.pl

Garncówka

na­czy­nie o po­jem­no­ści jed­ne­go garn­ca


Źródła:

SJP.pl

Garneczek

zdrob­nie­nie od: gar­nek; gar­nu­szek, garn­czek, gar­czek


Źródła:

SJP.pl

Garnek

na­czy­nie wy­ko­na­ne z me­ta­lu lub gliny słu­żą­ce do go­to­wa­nia po­ży­wie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ognio­od­por­ny po­jem­nik do przy­go­to­wy­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia cie­płych po­traw;

 (1.2) przen. środ. mot. cy­lin­der

 (1.3) środ. bud. pu­stak stro­po­wy


Zo­bacz też: Gar­nek w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Gar­nek – na­czy­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do go­to­wa­nia lub du­sze­nia po­traw, naj­czę­ściej w kształ­cie cy­lin­dra z dnem i z dwoma uchwy­ta­mi na zew­nętrz­nych ścia­nach. Zwy­kle wy­po­sa­żo­ny jest w po­kryw­kę z uchwy­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garnela

ja­dal­ny rak mor­ski z po­drzę­du kre­we­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cran­gon cran­gon|ref=tak., kre­wet­ka ży­ją­ca w wo­dach przy­brzeż­nych pół­noc­ne­go At­lan­ty­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnelowce

grupa sko­ru­pia­ków obej­mu­ją­ca około 30 ro­dzin dzie­się­cio­no­gów; kre­wet­kow­ce


Źródła:

SJP.pl

Garnelowiec

przed­sta­wi­ciel grupy sko­ru­pia­ków obej­mu­ją­cej około 30 ro­dzin dzie­się­cio­no­gów; kre­wet­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Garniak

po­tocz­nie:
1. gar­ni­tur; gajer;
2. męż­czyz­na no­szą­cy gar­ni­tur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. gar­ni­tur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnie

[czy­taj: garNI] o po­tra­wach: z przy­bra­niem


Źródła:

SJP.pl

Garniec

dawna pol­ska miara ob­ję­to­ści, dziś zwy­kle o czymś tej ob­ję­to­ści


Zo­bacz też: góra Gar­niec.

Gar­niec – jed­nost­ka ob­ję­to­ści sto­so­wa­na w Eu­ro­pie od śred­nio­wie­cza, pod­sta­wo­wa jed­nost­ka ob­ję­to­ścio­wa póź­ne­go okre­su wie­ków śred­nich. Nazwę wzię­ła od gli­nia­ne­go na­czy­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garnier

von Gar­nier – ślą­ska ro­dzi­na szla­chec­ka po­cho­dze­nia fran­cu­skie­go. Cze­skie szla­chect­wo i in­ko­lat od 1729 r. Od 1840 r. z ty­tu­łem pru­skie­go hra­bie­go (pri­mo­ge­ni­tu­ra) von Gar­nier-Tu­ra­wa.


Źródła:

Wikipedia

Garnieryt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian niklu i ma­gne­zu


Gar­nie­ryt – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ser­pen­ty­nów. Jest kru­chy, prześ­wie­ca­ją­cy.

Jego nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska od­kryw­cy – fran­cu­skie­go ge­o­lo­ga Ju­liu­sza Gar­nie­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garnir

to, czym dana rzecz (naj­czę­ściej po­tra­wa, daw­niej także brze­gi ma­te­ria­łu) jest ugar­ni­ro­wa­na (ozdo­bio­na); gar­ni­ru­nek, gar­ni­ro­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. do­da­tek słu­żą­cy do ozdo­bie­nia po­tra­wy lub na­po­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnirowanie

to, czym dana rzecz (naj­czę­ściej po­tra­wa, daw­niej także brze­gi ma­te­ria­łu) jest ugar­ni­ro­wa­na (ozdo­bio­na); gar­ni­ru­nek, gar­nir


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ozda­bia­nie, przy­bra­nie, de­ko­ro­wa­nie je­dze­nia;

 (1.2) zob. gar­ni­ru­nek.


Gar­ni­ro­wa­nie (z "fr. gar­nir – ozda­biać") – przy­bra­nie, de­ko­ro­wa­nie po­traw i na­czyń, na któ­rych są po­da­ne, za po­mo­cą nie­wiel­kiej (do­dat­ko­wej) por­cji żyw­no­ści – rzeź­bio­nej, ar­ty­stycz­nie cię­tej lub/oraz od­po­wied­nio za­a­ran­żo­wa­nej. Do­dat­ki, któ­ry­mi się zdobi po­tra­wę zwie się gar­ni­run­kiem lub także gar­ni­ro­wa­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garnirować

1. ozda­biać po­tra­wę lub na­czy­nie z po­tra­wą; przy­bie­rać;
2. daw­niej: ob­szy­wać coś ko­ron­ka­mi, wstąż­ka­mi, fu­trem; ozda­biać brze­gi; la­mo­wać; bra­mo­wać


cza­sow­nik

 (1.1) kulin. ozda­biać je­dze­nie (np. zie­le­ni­ną)

 (1.2) przest. ob­szy­wać coś ta­siem­ką, la­mów­ką itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnirunek

to, czym dana rzecz (naj­czę­ściej po­tra­wa, daw­niej także brze­gi stro­ju) jest ugar­ni­ro­wa­na (ozdo­bio­na); gar­ni­ro­wa­nie, gar­nir


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. przy­bra­nie po­tra­wy, do­dat­ki ją zdo­bią­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnitur

ubiór męski, skła­da­ją­cy się ze spod­ni i ma­ry­nar­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. kraw. ele­ganc­kie ubra­nie mę­skie;

 (1.2) grupa osób o zbli­żo­nym po­zio­mie kom­pe­ten­cji, waż­no­ści lub wpły­wów

 (1.3) kom­plet przed­mio­tów sta­no­wią­cych pewną ca­łość lub słu­żą­cych do jed­ne­go celu

 (1.4) odzież. pot. ubra­nie dam­skie zło­żo­ne z ża­kie­tu i dłu­gich spod­ni


Gar­ni­tur – męski ubiór jedno-, dwu- lub trzy­czę­ścio­wy, skła­da­ją­cy się ze spod­ni, ma­ry­nar­ki i ka­mi­zel­ki (w niek­tó­rych gar­ni­tu­rach ka­mi­zel­ka bywa po­mi­ja­na).

Zaz­wy­czaj wszyst­kie trzy ele­men­ty uszy­te są z tego sa­me­go ma­te­ria­łu (tka­ni­ny), cza­sa­mi sto­su­je się rów­nież ka­mi­zel­kę w innym ko­lo­rze (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garniturek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. gar­ni­tur dzie­cię­cy


Źródła:

Wiktionary

Garniturowiec

po­tocz­nie: osoba cho­dzą­ca w gar­ni­tu­rze


Źródła:

SJP.pl

Garniturowy

zwią­za­ny z gar­ni­tu­rem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kraw. zwią­za­ny z gar­ni­tu­rem, do­ty­czą­cy gar­ni­tu­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garniturzyna

marny albo stary gar­ni­tur


Źródła:

SJP.pl

Garnizon

1. for­ma­cja woj­sko­wa sta­cjo­nu­ją­ca w okre­ślo­nym mie­ście lub twier­dzy;
2. miej­sce prze­by­wa­nia wal­czą­cych; baza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. od­dział woj­ska sta­cjo­nu­ją­cy w danym miej­scu

 (1.2) wojsk. miej­sce sta­łe­go sta­cjo­no­wa­nia gar­ni­zo­nu (1.1)

 (1.3) wojsk. okres sta­łe­go sta­cjo­no­wa­nia gar­ni­zo­nu (1.1)


Gar­ni­zon – okre­śle­nie kor­pu­su wojsk sta­cjo­nu­ją­cych w okre­ślo­nym miej­scu, daw­niej w celu jego ochro­ny, obec­nie zaś miej­sce sta­cjo­no­wa­nia jest wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako baza woj­sko­wa. Gar­ni­zo­nem na­zy­wa się rów­nież miej­sco­wość lub kilka po­ło­żo­nych obok sie­bie miej­sco­wo­ści, w któ­rych stale lub cza­so­wo roz­mie­szczo­ne są jed­nost­ki woj­sko­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garnizonowy

zwią­za­ny z gar­ni­zo­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gar­ni­zo­nem, na­le­żą­cy do gar­ni­zo­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. żoł­nierz peł­nią­cy służ­bę w gar­ni­zo­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnkoskrob

daw­niej: czło­wiek pro­wa­dzą­cy wy­god­ne życie na cudzy koszt; pie­cze­niarz, dar­moz­jad, pa­so­żyt


Źródła:

SJP.pl

Garnkotłuk

gar­ko­tłuk;
1. po­gard­li­wie o ku­cha­rzu lub ku­char­ce;
2. lek­ce­wa­żą­co o pry­mi­tyw­nej ko­bie­cie


Źródła:

SJP.pl

Garnkowy

→ gar­nek


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy garn­ka


Patrz:garnek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnuszeczek

zdrob­nie­nie od: gar­nu­szek


Źródła:

SJP.pl

Garnuszek

zdrob­nie­nie od: gar­nek; garn­czek, gar­ne­czek, gar­czek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) małe na­czy­nie, z któ­re­go się pije

 (1.2) po­jem­ność, za­war­tość gar­nusz­ka (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garnuszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garnuszkowy

→ gar­nu­szek


Patrz:garnuszek

Źródła:

SJP.pl

Garnusznica

gar­nusz­ni­ca bu­ko­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Garnąć

1. przy­su­wać do sie­bie; obej­mo­wać, przy­tu­lać;
2. prze­no­śnie: zjed­ny­wać, przy­cią­gać, brać pod opie­kę


Źródła:

SJP.pl

Garo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. lud za­miesz­ku­ją­cy stan Meg­ha­la­ya w In­diach oraz przy­gra­nicz­ne ob­sza­ry Ban­gla­de­szu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na z ludu Garo (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) ko­bie­ta z ludu Garo (1.1)


Garo – lud za­miesz­ku­ją­cy stan Meg­ha­la­ya w In­diach oraz przy­gra­nicz­ne ob­sza­ry Ban­gla­de­szu. Na­zy­wa­ją sami sie­bie "Achik-Mande" (w ję­zy­ku garo: "achik" „wzgó­rze”, "mande" „lud”). Są dru­gim licz­bo­wo ludem w Meg­ha­la­ya i sta­no­wią około jed­nej trze­ciej po­pu­la­cji stanu. Oce­nia się, że w sumie w In­diach i Ban­gla­de­szu miesz­ka­ją 2 mi­lio­ny Garo (2001).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Garonna

rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji;


Ga­ron­na ( Ga­ron­ne []) – rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji. Jej źró­dła znaj­du­ją się w Pi­re­ne­jach na te­ry­to­rium Hisz­pa­nii.

W dużej czę­ści jej bieg znaj­du­je się na te­ry­to­rium Gu­jen­ny.

Na pół­noc od Bor­de­a­ux Ga­ron­na łączy się z Dor­do­gne two­rząc Ży­ron­dę i ucho­dzi do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go w for­mie estu­a­rium.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garota

gar­ro­ta;
1. śred­nio­wiecz­ne na­rzę­dzie tor­tur - obręcz za­ci­ska­na na szyi
2. w daw­nej Hisz­pa­nii: kara śmier­ci przez udu­sze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) broń ma­ją­ca po­stać cien­kie­go paska ma­te­ria­łu lub linki do uchwy­ce­nia obu­rącz i za­ci­śnię­cia na szyi ofia­ry;

 (1.2) urzą­dze­nie do wy­ko­ny­wa­nia kary śmier­ci w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii w XIX i XX wieku


Ga­ro­ta ( gar­ro­te) – broń wy­ko­rzy­sty­wa­na od cza­sów sta­ro­żyt­no­ści przez za­bój­ców do szyb­kie­go du­sze­nia ofiar. Jest to ka­wa­łek dość cien­kie­go, lecz wy­trzy­ma­łe­go ma­te­ria­łu, do uchwy­ce­nia obu­rącz i za­ci­ska­nia na szyi ofia­ry.

Ga­ro­ta może być użyta do sa­mo­o­bro­ny, mimo iż w za­ło­że­niu służy do na­głe­go ataku od tyłu. Jest bar­dzo łatwa do ukry­cia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Garować

1. o cie­ście: ros­nąć, fer­men­to­wać;
2. o wie­trze: wiać z boku, z ukosa;
3. na­sta­wiać żagle od­po­wied­nio do kie­run­ku wia­tru


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. o cie­ście: ros­nąć, po­więk­szać swoją ob­ję­tość wsku­tek po­zo­sta­wie­nia na pe­wien czas

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. spać

 (1.3) prze­stęp. prze­by­wać w wię­zie­niu, od­sia­dy­wać wyrok, od­by­wać karę jako osa­dzo­ny

 (1.4) żegl. o wie­trze: dąć z ukosa, sko­śnie; rów­nież usta­wiać reje z ża­gla­mi do ta­kie­go kie­run­ku wia­tru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garownia

po­mie­szcze­nie w pie­kar­ni, w któ­rym ro­śnie cia­sto; gara


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­mie­szcze­nie w pie­kar­ni, w któ­rym ro­śnie cia­sto na chleb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garowy

przy­miot­nik od: gar


Źródła:

SJP.pl

Garoński

przy­miot­nik od rzeki: Ga­ron­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­ron­ną, do­ty­czą­cy Ga­ron­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garri

po­tra­wa kuch­ni ni­ge­ryj­skiej, przy­go­to­wy­wa­na z kas­sa­wy (mącz­ki otrzy­my­wa­nej z ma­nio­ku)


Garri albo gari – po­pu­lar­ny za­chod­nio­a­fry­kań­ski ro­dzaj żyw­no­ści ro­bio­ny z bulw ma­nio­ku zwa­nej czę­ściej kas­sa­wa. Słowo gari uży­wa­ne jest głów­nie w Ni­ge­rii (szcze­gól­nie przez ludzi Jo­ru­ba) i w Gha­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garrota

ga­ro­ta;
1. śred­nio­wiecz­ne na­rzę­dzie tor­tur - obręcz za­ci­ska­na na szyi
2. w daw­nej Hisz­pa­nii: kara śmier­ci przez udu­sze­nie


Źródła:

SJP.pl

Garski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garson

[czy­taj: garSĄ lub garSON] daw­niej:
1. chło­pak na po­sył­ki w ho­te­lu
2. kel­ner w re­sta­u­ra­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. chło­piec na po­sył­ki, do drob­nych po­sług w ho­te­lu, re­sta­u­ra­cji, na stat­ku pa­sa­żer­skim, do po­mo­cy w skle­pie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garsoneczka

zdrob­nie­nie od: gar­son­ka


Źródła:

SJP.pl

Garsoniera

prze­sta­rza­le:
1. miesz­ka­nie jed­no­po­ko­jo­we; ka­wa­ler­ka;
2. małe miesz­ka­nie męż­czyz­ny do celów to­wa­rzy­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) małe miesz­ka­nie dla jed­nej osoby


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garsonka

1. dwu­czę­ścio­wa su­kien­ka, skła­da­ją­ca się ze spód­ni­cy i ża­kie­tu;
2. fry­zu­ra ko­bie­ca modna w la­tach dwu­dzie­stych XX wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. kraw. ubiór dam­ski zło­żo­ny z ża­kie­tu i spód­ni­cy

 (1.2) daw. krót­ka ko­bie­ca fry­zu­ra

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. kel­ner­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garsonkowy

→ gar­son­ka


Patrz:garsonka

Źródła:

SJP.pl

Garstecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garsteczka

zdrob­nie­nie od: garst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: garst­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garstka

zdrob­nie­nie od: garść


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: garść

 (1.2) nie­wie­le


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garstnica

ro­dzaj grzy­bów z rzędu ku­strzeb­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Gartner

Gart­ner, Inc. – za­ło­żo­ne w 1979 roku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych przed­się­bior­stwo ana­li­tycz­no-ba­daw­cze spe­cja­li­zu­ją­ce się w za­gad­nie­niach stra­te­gicz­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia tech­no­lo­gii oraz za­rzą­dza­nia tech­no­lo­gia­mi.

Gart­ner dzia­ła obec­nie w 100 kra­jach, za­trud­nia ok.


Źródła:

Wikipedia

Garuda

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) mit. rel. hin­du­i­stycz­ne i bud­dyj­skie bó­stwo przed­sta­wia­ne w po­sta­ci orła, zwy­kle o ludz­kim ciele w zło­tych lub czer­wo­nych bar­wach;


Ga­ru­da – jedno z bóstw w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie ty­be­tań­skim.

Ga­ru­da jest ma­le­zyj­ską od­mia­ną Fe­nik­sa; w Ja­po­nii bó­stwo to nosi nazwę Ka­ru­ra.

Ten mi­tycz­ny ptak wid­nie­je w go­dłach Taj­lan­dii i In­do­nez­ji, po­nad­to na­ro­do­we linie lot­ni­cze w In­do­nez­ji to Ga­ru­da In­do­ne­sia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Garudasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; po­zy­cja sto­ją­ca, w któ­rej ugię­te nogi są skrzy­żo­wa­ne w taki spo­sób, że prawe ko­la­no znaj­du­je się nad lewym (lub od­wrot­nie), a szczyt pra­wej stopy znaj­du­je się za lewą łydką; plecy są wy­pro­sto­wa­ne; ra­mio­na skrzy­żo­wa­ne są z przo­du tu­ło­wia, tak aby lewe ramię było ponad pra­wym (lub od­wrot­nie przy od­wrot­nym splo­cie nóg), prze­dra­mio­na uło­żo­ne są pro­sto­pad­le do po­dło­gi, a grzbie­ty dłoni przy­kry­wa­ją się


Źródła:

Wiktionary

Garuga

1. wiatr wie­ją­cy z boku;
2. bieg stat­ku w mo­men­cie, gdy wiatr dmie z boku żagla; gara


Ga­ru­ga – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji oraz w Au­stra­lii i w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nii. Ro­śli­ny te za­wie­ra­ją kre­mo­wo lub ró­żo­wo za­bar­wio­ną ży­wi­cę. Drze­wa wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako źró­dło su­row­ca drzew­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garum

słony sos ze sfer­men­to­wa­nych ryb, uży­wa­ny w kuch­ni sta­ro­żyt­ne­go Rzymu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. hist. słony sos o wy­ra­zi­stym smaku, spo­rzą­dza­ny ze sfer­men­to­wa­nych ryb i wielu przy­praw; pod­sta­wo­wy skład­nik wyk­wint­nej kuch­ni sta­ro­żyt­ne­go Rzymu;


Garum – słony sos rybny o wy­ra­zi­stym smaku, uzy­ski­wa­ny ze sfer­men­to­wa­nych ryb. Jeden z pod­sta­wo­wych skład­ni­ków wyk­wint­nej kuch­ni sta­ro­żyt­ne­go Rzymu.

Nie­roz­cień­czo­ne garum za­pew­ne miało in­ten­syw­ny, nie­zbyt przy­jem­ny za­pach. Mar­cja­lis pisał: „Pa­pi­lu­so­wi tak cuch­nie z ust, że naj­sil­niej­szy za­pach per­fum za­mie­nia się przy nim w odór garum” (Mar­cja­lis, "Epg".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garus

naz­wi­sko


Garus – re­gio­nal­nie gęsta, słod­ka zupa owo­co­wa, przy­rzą­dza­na naj­czę­ściej z roz­go­to­wa­nych gru­szek, a także ja­błek lub śli­wek z do­dat­kiem mleka, jajek, mąki i przy­praw, w odróż­nie­niu od więk­szo­ści in­nych słod­kich zup po­da­wa­na z okra­szo­ny­mi ziem­nia­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garusowaty

daw­niej: gęsty i lepki, kle­i­sty; ma­zi­sty, ma­zio­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Garwacki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garwolin

mia­sto i gmina w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim nad rzeką Wilgą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Gar­wo­lin – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba władz gminy miej­skiej Gar­wo­lin, gminy wiej­skiej Gar­wo­lin i po­wia­tu gar­wo­liń­skie­go.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest nad rzeką Wilgą, przy skrzy­żo­wa­niu dróg kra­jo­wych S17 z 76.

Gar­wo­lin uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1423 ro­kiem. Mia­sto kró­lew­skie Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go, po­ło­żo­ne w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garwolinianin

miesz­ka­niec Gar­wo­li­na


Źródła:

SJP.pl

Garwolinianka

miesz­kan­ka Gar­wo­li­na


Źródła:

SJP.pl

Garwoliński

przy­miot­nik od: Gar­wo­lin


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gar­wo­li­na, zwią­za­ny z Gar­wo­li­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Garwolski

lo­kal­nie: gar­wo­liń­ski


Źródła:

SJP.pl

Gary

duży gar­nek


Gary – imię mę­skie wy­wo­dzą­ce się z ję­zy­ków sta­ro­an­giel­skie­go i ger­mań­skie­go wy­wo­dzą­ce się od słowa „włócz­nia” lub „włócz­nik”. Inne od­mia­ny tego imie­nia to Garry, Garri lub Gar­rie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Garybaldczyk

ga­ri­bald­czyk;
1. słu­żą­cy pod do­wództ­wem gen. Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go w cza­sie walk na­ro­do­wo­wyz­wo­leń­czych we Wło­szech
2. żoł­nierz ut­wo­rzo­ne­go we Fran­cji w 1914 roku le­gio­nu wło­skie­go, do­wo­dze­ne­go przez syna Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go - Ric­ciot­tie­go


Źródła:

SJP.pl

Garybaldka

prze­sta­rza­łe:
1. ro­dzaj dwu­o­so­bo­wej gry w karty;
2. mały ka­pe­lu­sik dam­ski z wy­wi­nię­tym ron­dem;
3. czer­wo­na ko­szu­la no­szo­na przez pow­stań­ców Ga­ri­bal­die­go


Źródła:

SJP.pl

Garztecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Garzyn

Ga­rzyn (niem. "Gel­sen­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Krze­mie­nie­wo.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwo Rolne – "Pań­stwo­wy Oś­ro­dek Ho­dow­li Za­ro­do­wej Ga­rzyn".


Źródła:

Wikipedia

Garłacz

1. od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go, ma­ją­ce­go zdol­ność bar­dzo sil­ne­go ro­zdy­ma­nia wola; wolak, gar­dłacz;
2. sta­lo­wa tu­le­ja na­kła­da­na na wylot lufy ka­ra­bi­nu do strze­la­nia gra­na­ta­mi, uży­wa­na w I woj­nie świa­to­wej; gar­dłacz;
3. dawna ręcz­na broń palna ma­ją­ca lej­ko­wa­to roz­sze­rzo­ny wylot lufy; gar­dłacz;
4. ozdob­ne za­koń­cze­nie rynny, naj­czę­ściej w kształ­cie pa­szczy zwie­rzę­cej lub smo­czej; gar­gu­lec, rzy­gacz, rzy­gu­lec, plwacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. krót­ka ręcz­na broń palna z trąb­ko­wa­tym wy­lo­tem lufy, strze­la­ją­ca sie­kań­ca­mi, uży­wa­na w Eu­ro­pie w XVII–XVIII wieku;

 (1.2) wojsk. na­sad­ka ka­ra­bi­no­wa do wy­strze­li­wa­nia gra­na­tów, sto­so­wa­na pod­czas I wojny świa­to­wej i w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym;

 (1.3) ar­chit. de­ko­ra­cyj­ne za­koń­cze­nie rynny da­cho­wej, roz­po­wszech­nio­ne w bu­dow­nict­wie go­ty­ku i re­ne­san­su;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. ho­dow­la­na od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go, rasy za­li­cza­ne do grupy go­łę­bi dę­tych


Gar­łacz (gar­dłacz, sztur­mak, trom­blon) – od­przo­do­wa broń strze­lec­ka wy­po­sa­żo­na w lufę z cha­rak­te­ry­stycz­nym roz­sze­rze­niem przy wy­lo­cie, w for­mie spła­szczo­ne­go lub za­o­krą­glo­ne­go lejka. Ro­dzaj daw­nej strzel­by, uży­wa­nej głów­nie w XVI–XVIII wieku.

Na za­cho­dzie Eu­ro­py gar­łacz w wer­sji cy­wil­nej na­zy­wa­no trom­blo­nem, broń woj­sko­wą – esko­pe­tą, a tzw. duń­ski, uży­wa­ny w ma­ry­nar­ce, ze spod­nim trzpie­niem do osa­dza­nia gar­ła­cza na pod­sta­wie, nosił nazwę espin­go­li; okre­śle­nie an­giel­skie to blun­der­buss.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garłuch

Ger­lach; Gier­lach; masyw gór­ski w Ta­trach Wy­so­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. daw. naj­wyż­szy masyw gór­ski w Ta­trach;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Garść

1. dłoń jako na­rzę­dzie do zła­pa­nia, na­bra­nia cze­goś;
2. po­jem­ność gar­ści, tyle, ile się w niej zmie­ści;
3. prze­no­śnie: tro­chę, odro­bi­nę, nie­wie­le; kilku, paru, nie­wie­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dłoń zło­żo­na tak, aby móc coś za­czerp­nąć lub chwy­cić

 (1.2) ilość mie­szczą­ca się w gar­ści (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gasa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ulica


Gasa (dzong. མགར་ས་རྫོང་ཁག) – jeden z 20 dy­stryk­tów (dzongk­ha­gów) w Bhu­ta­nie. Znaj­du­je się w pół­noc­nej czę­ści kraju, po­ło­żo­ny jest w obrę­bie Hi­ma­la­jów, gra­ni­czy z Ty­be­tań­skim Re­gio­nem Au­to­no­micz­nym. W gra­ni­cach tego dy­stryk­tu mie­szczą się naj­wyż­sze szczy­ty gór­skie kraju, w tym Gank­har Pu­en­sum, czyli naj­wyż­szy nie­zdo­by­ty szczyt świa­ta. Po­wierzch­nia Gasa wy­no­si 3081.77 km² zaś po­pu­la­cja liczy 2970 osób.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gasb

an­ty­mo­nek galu


Źródła:

SJP.pl

Gasek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gasidło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzę­dzie do ga­sze­nia świec w for­mie me­ta­lo­we­go stoż­ka nie­jed­no­krot­nie umo­co­wy­wa­ne­go na kiju;

 (1.2) daw. żart. nos


Ga­si­dło, także ga­śnik – przy­rząd słu­żą­cy do ga­sze­nia lub za­pa­la­nia świec. W innym zna­cze­niu ocio­sa­ny ka­mien­ny blok do ga­sze­nia po­chod­ni.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gasik

układ elek­trycz­ny za­bez­pie­cza­ją­cy styki łą­cze­nio­we przed nad­mier­nym is­krze­niem


Źródła:

SJP.pl

Gasiwo

ma­te­riał do ga­sze­nia łuku elek­trycz­ne­go w łącz­ni­ku


Źródła:

SJP.pl

Gasić

1. prze­ry­wać pa­le­nie się, świe­ce­nie cze­goś;
2. prze­ry­wać pracę urzą­dze­nia me­cha­nicz­ne­go lub elek­trycz­ne­go;
3. po­wo­do­wać bled­nię­cie, ciem­nie­nie cze­goś;
4. tłu­mić, osła­biać;
5. po­zba­wiać kogoś pew­no­ści sie­bie; onie­śmie­lać;
6. prze­wyż­szać kogoś pod ja­kimś wzglę­dem; zać­mie­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­ry­wać pa­le­nie

 (1.2) zmniej­szać blask

 (1.3) techn. wy­łą­czać urzą­dze­nie

 (1.4) za­spo­ka­jać głód, po­żą­da­nie, po­trze­bę

 (1.5) tłu­mić

 (1.6) pot. spe­szyć, po­zba­wić pew­no­ści sie­bie

 (1.7) sport. przy­ha­mo­wać piłkę

 (1.8) o wap­nie pa­lo­nym: łą­czyć z wodą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gasiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gasiświeczka

daw­niej: przy­rząd ga­szą­cy świecz­kę w chwi­li do­pa­la­nia się jej do oz­na­czo­ne­go miej­sca


Źródła:

SJP.pl

Gaskon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. lub rzad. męż­czyz­na z Ga­sko­nii


Źródła:

Wiktionary

Gaskonada

py­szał­ko­wa­te za­cho­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cheł­pli­wość, py­szał­ko­wa­tość, bu­fo­na­da, sa­mo­chwal­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaskonia

kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji;


Ga­sko­nia (fr. "Ga­sco­gne", gask. "Ga­scon­ha") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji, która przed re­wo­lu­cją fran­cu­ską (1789) miała sta­tus pro­win­cji. Współ­cze­śnie jej te­ry­to­rium znaj­du­je się w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Nowa Ak­wi­ta­nia. Na jej ob­sza­rze znaj­du­ją się de­par­ta­men­ty: Landy, Pi­re­ne­je At­lan­tyc­kie, Gers, Pi­re­ne­je Wy­so­kie (w ca­ło­ści), po­łud­nio­wa część de­par­ta­men­tu Lot i Ga­ron­na, po­łud­nio­wo-za­chod­nia de­par­ta­men­tu Tarn i Ga­ron­na i za­chod­nia de­par­ta­men­tu Górna Ga­ron­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaskonka

miesz­kan­ka Ga­sko­nii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta z Ga­sko­nii; miesz­kan­ka tej kra­i­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaskończyk

miesz­ka­niec Ga­sko­nii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na z Ga­sko­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaskoński

przy­miot­nik od: Ga­sko­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­sko­nią lub Ga­skoń­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ga­sko­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt uży­wa­ny w Ga­sko­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaskońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ga­skoń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ga­skoń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ga­skoń­skim


Źródła:

Wiktionary

Gaslighter

[czy­taj: gas­laj­ter] ma­ni­pu­la­tor sto­su­ją­cy gas­ligh­ting


Źródła:

SJP.pl

Gaslighterka

[czy­taj: gas­laj­ter­ka] ma­ni­pu­la­tor­ka sto­su­ją­ca gas­ligh­ting


Źródła:

SJP.pl

Gaslighting

[czy­taj: gas­laj­ting] prze­moc psy­chicz­na po­le­ga­ją­ca na ma­ni­pu­lo­wa­niu drugą osobą w taki spo­sób, że ofia­ra prze­sta­je ufać włas­nym osą­dom


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. ma­ni­pu­la­cja po­le­ga­ją­ca na wpie­ra­niu komuś pro­ble­mów psy­chicz­nych lub nie­wła­ści­we­go ro­zu­mie­nia rze­czy­wi­sto­ści;


Gas­ligh­ting – forma psy­cho­lo­gicz­nej ma­ni­pu­la­cji, w któ­rej osoba lub grupa osób umyśl­nie two­rzy w osą­dzie ofia­ry wąt­pli­wo­ści wobec włas­nej pa­mię­ci czy per­cep­cji, czę­sto wy­wo­łu­jąc u niej dy­so­nans poz­naw­czy i inne stany, takie jak ni­skie po­czu­cie włas­nej war­to­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gasnąć

1. prze­sta­wać się palić, pło­nąć, świe­cić;
2. tra­cić in­ten­syw­ność;
3. tra­cić na war­to­ści lub na waż­no­ści w po­rów­na­niu z kimś albo z czymś;
4. tra­cić zapał, ener­gię, pew­ność sie­bie;
5. tra­cić siły, umie­rać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgas­nąć)

 (1.1) o źród­le świa­tła lub cie­pła, o uczu­ciach za­ni­kać, zmniej­szać swoją moc, siłę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaspacho

[czy­taj: ga­spa­czo] hisz­pań­ska zupa, chłod­nik przy­rzą­dza­ny z wa­rzyw; gaz­pa­cho


Źródła:

SJP.pl

Gaspar

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gasparon

dawny, mięk­ki ka­pe­lusz pil­śnio­wy


Źródła:

SJP.pl

Gasparski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gaspol

Ga­spol S.A. (sty­li­zo­wa­ne GASPOL S.A.) − przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w do­star­cza­niu ener­gii. Pod marką GASPOL sprze­da­je roz­wią­za­nia opar­te na gazie płyn­nym (LPG), skro­plo­nym gazie ziem­nym (LNG), a także sy­ste­my hy­bry­do­we. Spół­ka na­le­ży do kon­cer­nu SHV Ener­gy z sie­dzi­bą w Ho­ofd­dorp (Ho­lan­dia).


Źródła:

Wikipedia

Gassenhauer

z ję­zy­ka nie­miec­kie­go: śpiew­ka ulicz­na, szla­gier


Źródła:

SJP.pl

Gassho

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud­dyj­ski gest zło­że­nia i pod­nie­sie­nia rąk, wy­ra­ża­ją­cy poz­dro­wie­nie i wdzięcz­ność;


Źródła:

Wiktionary

Gastarbajter

ob­co­kra­jo­wiec za­trud­nio­ny cza­so­wo w kraju wy­so­ko roz­wi­nię­tym, naj­czę­ściej jako tania siła ro­bo­cza; ga­star­be­i­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ob­co­kra­jo­wiec bę­dą­cy cza­so­wo na emi­gra­cji za­rob­ko­wej (czę­sto jako tania siła ro­bo­cza) w kraju wy­so­ko roz­wi­nię­tym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastarbeiter

[czy­taj: ga­star­baj­ter] ob­co­kra­jo­wiec za­trud­nio­ny cza­so­wo w kraju wy­so­ko roz­wi­nię­tym, naj­czę­ściej jako tania siła ro­bo­cza; ga­star­baj­ter


Ga­star­be­i­ter (wym. "MAF:", ; z niem. „pra­cow­nik go­ścin­ny”) – okre­śle­nie ro­bot­ni­ków cu­dzo­ziem­skich przy­by­wa­ją­cych do Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec (Nie­miec Za­chod­nich) na pobyt tym­cza­so­wy w celu pod­ję­cia pracy.

Ter­min "Ga­star­be­i­ter" jest uży­wa­ny od końca lat 50.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gastarbeiterski

→ ga­star­be­i­ter


Patrz:gastarbeiter

Źródła:

SJP.pl

Gasteria

rząd ro­ślin, su­ku­len­tów z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych (daw­niej: alo­e­so­wa­tych), niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są w ce­lach ozdob­nych


Ga­ste­ria ("Ga­ste­ria" Duval) – ro­dzaj su­ku­len­tów z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych. Obej­mu­je 26 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w przy­ląd­ko­wej czę­ści po­łud­nio­wej Afry­ki, w więk­szo­ści ros­nąc w Karru. Spro­wa­dzo­ne zo­sta­ły wcze­śnie do Eu­ro­py – upra­wia­ne są w An­glii od 1730 roku. Ze wzglę­du na łat­wość two­rze­nia mie­szań­ców – mnó­stwo ich uzy­ska­no w wy­ni­ku ho­dow­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gastr.

skrót od: ga­stro­no­mia, ga­stro­no­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Gastralgia

ból brzu­cha po­łą­czo­ny z nie­straw­no­ścią


Źródła:

SJP.pl

Gastralny

jama ga­stral­na - prze­strzeń w ciele ja­mo­chło­nów, w któ­rej od­by­wa się wstęp­ne tra­wie­nie po­kar­mu; jama chło­ną­co-tra­wią­ca


Źródła:

SJP.pl

Gastrektomia

za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na czę­ścio­wym lub cał­ko­wi­tym wy­cię­ciu żo­łąd­ka, wy­ko­ny­wa­ny naj­czę­ściej w wy­ni­ku jego owrzo­dze­nia lub w prze­bie­gu cho­ro­by no­wot­wo­ro­wej


Ga­strek­to­mia (łac. "ga­strec­to­mia", gr. gastěr = żo­łą­dek + ektomě = wy­cię­cie) – cał­ko­wi­ta lub pra­wie cał­ko­wi­ta re­sek­cja żo­łąd­ka w wy­ni­ku chi­rur­gicz­ne­go za­bie­gu ope­ra­cyj­ne­go.

Ga­strek­to­mię wy­ko­nu­je się w przy­pad­kach le­cze­nia no­wot­wo­ru lub per­fo­ra­cji ścia­ny żo­łąd­ka przez wrzód. Pier­wszą udaną ga­strek­to­mię wy­ko­nał w 1881 roku The­o­dor Bill­roth w przy­pad­ku cho­ro­by raka żo­łąd­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gastrin

nazwa hand­lo­wa su­ple­men­tu diety wspie­ra­ją­ce­go tra­wie­nie oraz pracę wą­tro­by, trzust­ki i jelit, za­wie­ra­ją­ce­go ek­strak­ty ro­ślin­ne (m.in. koper wło­ski, miętę, kur­ku­mę, ostro­pest)


Źródła:

SJP.pl

Gastritis

nie­żyt żo­łąd­ka


Źródła:

SJP.pl

Gastro

po­tocz­nie:
1. wzmo­żo­ny ape­tyt po za­ży­ciu środ­ków odu­rza­ją­cych; ga­stro­fa­za;
2. bran­ża ga­stro­no­micz­na


Źródła:

SJP.pl

Gastrocel

wew­nętrz­na jama ga­stru­li ma­ją­ca po­stać worka, któ­re­go ścia­ny two­rzy en­do­der­ma; ar­chen­te­ron, pra­je­li­to, je­li­to pier­wot­ne


Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Pra­je­li­to"

Ga­stro­cel, jama ga­stru­li – ogra­ni­czo­na en­do­der­mą pier­wot­na jama ciała wy­stę­pu­ją­ca w roz­wo­ju za­rod­ko­wym na eta­pie ga­stru­li pow­sta­ją­ca w pier­wszej fazie ga­stru­la­cji. Wraz z pra­gę­bą i ogra­ni­cza­ją­cą ga­stro­cel en­do­der­mą two­rzą pra­je­li­to[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gastrochol

nazwa hand­lo­wa ro­ślin­ne­go pre­pa­ra­tu żół­cio­pęd­ne­go i wspo­ma­ga­ją­ce­go tra­wie­nie


Źródła:

SJP.pl

Gastroderma

Ga­stro­der­ma – wew­nętrz­na war­stwa ko­mó­rek u niż­szych zwie­rząt:

Od­po­wied­ni­kiem ga­stro­der­my pa­rzy­deł­kow­ców jest u in­nych wyż­szych zwie­rząt en­to­der­ma.


Źródła:

Wikipedia

Gastrodrama

przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne, w któ­rym je­dze­nie od­gry­wa znacz­ną rolę


Źródła:

SJP.pl

Gastroenterolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ga­stro­en­te­ro­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. zob. ga­stro­log.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka ga­stro­en­te­ro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastroenterologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się fiz­jo­lo­gią, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób ukła­du po­kar­mo­we­go, naj­czę­ściej żo­łąd­ka i jelit; ga­stro­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się czyn­no­ścia­mi i scho­rze­nia­mi ukła­du po­kar­mo­we­go i gru­czo­łów tra­wien­nych;


Ga­stro­en­te­ro­lo­gia ( ga­stro­en­te­ro­lo­gy) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się czyn­no­ścia­mi i scho­rze­nia­mi ukła­du po­kar­mo­we­go; prze­ły­ku, żo­łąd­ka, jelit, od­by­tu i gru­czo­łów tra­wien­nych (wą­tro­ba, trzust­ka) oraz dróg żół­cio­wych. Ba­da­niem sa­me­go żo­łąd­ka zaj­mu­je się ga­stro­lo­gia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gastroenterologiczny

→ ga­stro­en­te­ro­lo­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z ga­stro­en­te­ro­lo­gią, do­ty­czą­cy ga­stro­en­te­ro­lo­gii


Patrz:gastroenterologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastrofaza

po­tocz­nie: wzmo­żo­ny ape­tyt po za­ży­ciu środ­ków odu­rza­ją­cych; ga­stro


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. wil­czy głód, wzmo­żo­ny ape­tyt wy­stę­pu­ją­cy głów­nie po za­ży­ciu nar­ko­ty­ków (pa­le­niu ma­ri­hu­a­ny) lub po wy­pi­ciu al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastrofiberoskop

ro­dzaj fi­be­ro­sko­pu do ba­da­nia wnę­trza żo­łąd­ka oraz ope­ra­cyj­nych za­bie­gów en­do­sko­po­wych


Źródła:

SJP.pl

Gastrofiberoskopia

ba­da­nie le­kar­skie obra­zu­ją­ce górny od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go; pa­nen­do­sko­pia, ga­stro­sko­pia


Źródła:

SJP.pl

Gastrogran

nazwa hand­lo­wa leku zo­bo­jęt­nia­ją­ce­go kwas żo­łąd­ko­wy, za­wie­ra­ją­ce­go wo­do­rot­le­nek glinu


Źródła:

SJP.pl

Gastrolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ga­stro­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób ukła­du po­kar­mo­we­go, gru­czo­łów tra­wien­nych i dróg żół­cio­wych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka ga­stro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastrologia

1. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się fiz­jo­lo­gią, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem scho­rzeń ukła­du po­kar­mo­we­go, naj­czę­ściej żo­łąd­ka i jelit; ga­stro­en­te­ro­lo­gia;
2. od­dział ga­stro­lo­gicz­ny w szpi­ta­lu


Źródła:

SJP.pl

Gastrologiczny

→ ga­stro­lo­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z ga­stro­lo­gią, do­ty­czą­cy ga­stro­lo­gii


Patrz:gastrologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastrolożka

→ ga­stro­log


Patrz:gastrolog

Źródła:

SJP.pl

Gastronom

1. pra­cow­nik za­kła­du ga­stro­no­micz­ne­go
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie sztu­ki ku­li­nar­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kulin. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ga­stro­no­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastronomia

1. ogół barów, re­sta­u­ra­cji i in­nych miejsc, gdzie od­płat­nie po­da­je się po­sił­ki, na­po­je;
2. sztu­ka przy­rzą­dza­nia smacz­nych, wyk­wint­nych po­traw; sztu­ka ku­li­nar­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­łal­ność pro­duk­cyj­no-usłu­go­wa, obej­mu­ją­ca pro­wa­dze­nie re­sta­u­ra­cji, barów itp.

 (1.2) sztu­ka przy­rzą­dza­nia po­traw


Ga­stro­no­mia (z grec. "ga­ster" – „żo­łą­dek”, "nómos" – „prawo”, „usta­wa”) – ro­dzaj dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej po­le­ga­ją­cej na pro­wa­dze­niu ot­war­tych za­kła­dów ży­wie­nia zbio­ro­we­go (np. re­sta­u­ra­cji, barów, sto­łó­wek itp.). Także sztu­ka przy­rzą­dza­nia i po­da­wa­nia po­traw opar­ta na fa­cho­wej wie­dzy ku­li­nar­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gastronomiczka

→ ga­stro­no­mik


Patrz:gastronomik

Źródła:

SJP.pl

Gastronomicznie

→ ga­stro­no­micz­ny


Patrz:gastronomiczny

Źródła:

SJP.pl

Gastronomiczny

1. zwią­za­ny z ogó­łem za­kła­dów ży­wie­nio­wych, barów, re­sta­u­ra­cji, bu­fe­tów, sto­łó­wek;
2. zwią­za­ny z taj­ni­ka­mi przy­rzą­dza­nia po­traw


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ga­stro­no­mią, do­ty­czą­cy ga­stro­no­mii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastronomik

ga­stro­nom;
1. pra­cow­nik za­kła­du ga­stro­no­micz­ne­go;
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie sztu­ki ku­li­nar­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. szko­ła za­wo­do­wa o pro­fi­lu ga­stro­no­micz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastronomio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ga­stro­no­mia


Źródła:

Wiktionary

Gastroplastyka

w me­dy­cy­nie: chi­rur­gicz­ne zmniej­sze­nie żo­łąd­ka


Źródła:

SJP.pl

Gastroptosis

[czy­taj: gastropTO-zis] w me­dy­cy­nie: opad­nię­cie, ob­ni­że­nie żo­łąd­ka


Źródła:

SJP.pl

Gastropunkt

po­tocz­nie: miej­sce, w któ­rym można szyb­ko coś zjeść; punkt ga­stro­no­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Gastroskop

przy­rząd op­tycz­ny umoż­li­wia­ją­cy oglą­da­nie wnę­trza żo­łąd­ka i wy­ko­ny­wa­nie za­bie­gów; wzier­nik żo­łąd­ko­wy


Ga­stro­skop – urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia ga­stro­sko­pii, czyli wzier­ni­ko­wa­nia żo­łąd­ka.

Po­cząt­ko­wo, pod ko­niec XIX w., ga­stro­skop był długą (ok. 65 cm), sztyw­ną rurą o śred­ni­cy ok. 9–10 mm. Na­stęp­nie za­czę­to uży­wać in­stru­men­tów półsz­tyw­nych, a wresz­cie gięt­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gastroskopia

ba­da­nie le­kar­skie obra­zu­ją­ce górny od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go; pa­nen­do­sko­pia, ga­stro­fi­be­ro­sko­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wzier­ni­ko­wa­nie gór­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastroskopowy

→ ga­stro­skop


Patrz:gastroskop

Źródła:

SJP.pl

Gastrostomia

za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na wyt­wo­rze­niu sztucz­nej prze­to­ki (ka­na­łu) przez po­wło­ki brzusz­ne do żo­łąd­ka, umoż­li­wia­ją­cy cho­re­mu bez­poś­red­nie po­da­wa­nie po­kar­mów i pły­nów


Ga­stro­sto­mia – prze­to­ka mię­dzy śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym a żo­łąd­kiem. Jest sto­so­wa­na w celu po­da­wa­nia sub­stan­cji odżyw­czych u osób z nie­droż­nym prze­ły­kiem, na przy­kład w wy­ni­ku no­wot­wo­ru lub po­wi­kłań po opa­rze­niu. Ga­stro­sto­mia za­kła­da­na jest rów­nież przy scho­rze­niach ne­u­ro­lo­gicz­nych z za­bu­rzo­nym aktem po­ły­ka­nia i u osób w śpiącz­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gastrostomijny

→ ga­stro­sto­mia


Patrz:gastrostomia

Źródła:

SJP.pl

Gastrotechnika

tech­ni­ka zwią­za­na z dzia­łal­no­ścią firm ga­stro­no­micz­nych


Źródła:

SJP.pl

Gastrotest

me­to­da dia­gno­stycz­na do oz­na­cza­nia kwa­śno­ści soku żo­łąd­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Gastrotomia

ope­ra­cyj­ne ot­war­cie żo­łąd­ka po­przez na­cię­cie jego ścia­ny, wy­ko­ny­wa­ne w celu oceny jego wnę­trza lub ewen­tu­al­ne­go prze­pro­wa­dze­nia za­bie­gu chi­rur­gicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Gastroturysta

osoba zwie­dza­ją­ca miej­sca po­wią­za­ne z je­dze­niem w celu sma­ko­wa­nia no­wych po­traw


Źródła:

SJP.pl

Gastroturystka

ko­bie­ta zwie­dza­ją­ca miej­sca po­wią­za­ne z je­dze­niem w celu sma­ko­wa­nia no­wych po­traw


Źródła:

SJP.pl

Gastroturystyczny

zwią­za­ny ze zwie­dza­niem miejsc po­wią­za­nych z je­dze­niem w celu sma­ko­wa­nia no­wych po­traw


Źródła:

SJP.pl

Gastroturystyka

zwie­dza­nie miejsc po­wią­za­nych z je­dze­niem w celu sma­ko­wa­nia no­wych po­traw


Źródła:

SJP.pl

Gastrula

wczes­ne sta­dium roz­wo­jo­we za­rod­ka zwie­rząt i czło­wie­ka na­stę­pu­ją­ce po bla­stu­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wczes­ne sta­dium roz­wo­jo­we za­rod­ka więk­szo­ści zwie­rząt oraz czło­wie­ka;


Ga­stru­la – sta­dium roz­wo­jo­we za­rod­ka więk­szo­ści zwie­rząt (w tym czło­wie­ka) pow­sta­ją­ce z bla­stu­li w pro­ce­sie ga­stru­la­cji.

U dwu­war­stwow­ców (Di­bla­sti­ca), w tym gąbek (Po­ri­fe­ra), jest zbu­do­wa­na z dwóch warstw ko­mó­rek: ek­to­der­my (z któ­rej pow­sta­je po­wło­ka ciała) i en­do­der­my (z któ­rej pow­sta­je pra­je­li­to) na­zy­wa­nych list­ka­mi za­rod­ko­wy­mi. Ota­cza­ją one pier­wot­ną jamę ciała, czyli ga­stro­cel. W obrę­bie en­do­der­my two­rzy się pra­je­li­to z ot­wo­rem – pra­gę­bą (ga­stro­por).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gastrulacja

pro­ces przeksz­tał­ca­nia się za­rod­ka zwie­rząt i czło­wie­ka ze sta­dium bla­stu­li w ga­stru­lę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. etap roz­wo­ju za­rod­ko­we­go, pod­czas któ­re­go z bla­sto­cy­sty pow­sta­je ga­stru­la i usta­la­ją się trzy pod­sta­wo­we list­ki za­rod­ko­we (ek­to­der­ma, me­zo­der­ma i en­do­der­ma)


Ga­stru­la­cja (ang. "ga­stru­la­tion") – faza w roz­wo­ju za­rod­ka zwie­rząt, na­stę­pu­ją­ca po bruzd­ko­wa­niu. W wy­ni­ku ga­stru­la­cji pow­sta­je ga­stru­la. W pro­ce­sie ga­stru­la­cji do­cho­dzi do zgru­po­wa­nia ko­mó­rek peł­nią­cych po­dob­ne funk­cje w or­ga­niz­mie.

Isto­tą ga­stru­la­cji jest wyt­wo­rze­nie dwóch lub trzech list­ków za­rod­ko­wych z po­je­dyn­czej war­stwy bla­stu­li. Może to za­cho­dzić na na­stę­pu­ją­ce spo­so­by:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gastryczny

do­ty­czą­cy żo­łąd­ka, wspo­ma­ga­ją­cy żo­łą­dek itp. (np. lek ga­strycz­ny, za­bu­rze­nia ga­strycz­ne); żo­łąd­ko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) żo­łąd­ko­wy

 (1.2) spo­wo­do­wa­ny nie­straw­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gastryk

osoba chora przew­le­kle na żo­łą­dek lub je­li­ta


Źródła:

SJP.pl

Gastryka

osoba chora przew­le­kle na żo­łą­dek lub je­li­ta


Źródła:

SJP.pl

Gastryna

hor­mon prze­wo­du po­kar­mo­we­go, po­bu­dza­ją­cy ko­mór­ki gru­czo­ło­we żo­łąd­ka do wy­dzie­la­nia soku żo­łąd­ko­we­go


Ga­stry­na – hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez ko­mór­ki G zlo­ka­li­zo­wa­ne w czę­ści odź­wier­ni­ko­wej żo­łąd­ka oraz w po­cząt­ko­wej czę­ści dwu­nast­ni­cy. Ga­stry­na nie jest jed­no­li­tym hor­mo­nem, skła­da się z mie­szan­ki róż­nych związ­ków. Do głów­nych jej dzia­łań fiz­jo­lo­gicz­nych za­li­cza się sty­mu­la­cję wy­dzie­la­nia kwasu sol­ne­go oraz wpływ na pra­wi­dło­wy stan błony ślu­zo­wej żo­łąd­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gastrzyca

w gwa­rze ło­wiec­kiej: kuper u pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Gasz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gaszek

zdrob­nia­le o gachu


Źródła:

SJP.pl

Gaszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gasić.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gaszerbrum

masyw gór­ski w Ka­ra­ko­rum


Ga­szer­brum lub Gas­her­brum – masyw gór­ski w Ka­ra­ko­rum na gra­ni­cy Chin i Pa­ki­sta­nu. Leży na wschód od lo­dow­ca Bal­to­ro. W skład grupy wcho­dzi sie­dem głów­nych szczy­tów (w tym 3 ośmio­ty­sięcz­ni­ki):

Broad Peak jest bar­dzo ro­zło­ży­sty, ma kilka wierz­choł­ków i z tego wzglę­du bywa trak­to­wa­ny jako masyw od­dziel­ny od Ga­szer­brum.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaszowice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś oraz gmina po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej Pol­sce; ,

 (1.2) geogr. adm. wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaszowicki

przy­miot­nik od: Ga­szo­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Gaszyn

Ga­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń.


Źródła:

Wikipedia

Gaszyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaszć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. garść


Źródła:

Wiktionary

Gat

sta­ro­żyt­ne mia­sto w Pa­le­sty­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. pas, prze­pa­ska na bio­dra

 (1.2) stpol. spod­nie


Gat (hebr. גַּת) – jedno z pię­ciu sta­ro­żyt­nych fi­li­styń­skich miast-państw, mie­szczą­ce się w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Fi­li­stei. Mia­sto jest czę­sto wy­mie­nia­ne w Bi­blii, po­nad­to jego ist­nie­nie pot­wier­dza­ją rów­nież źró­dła egip­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gat.

skrót od: ga­tu­nek


Źródła:

SJP.pl

Gatczyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w środ­ko­wej czę­ści ob­wo­du le­nin­gradz­kie­go;


Gat­czy­na ( Гатчина) – mia­sto w Rosji, w cen­tral­nej czę­ści ob­wo­du le­nin­gradz­kie­go, 45 km na po­łud­nio­wy za­chód od Pe­ters­bur­ga. Cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu gat­czyń­skie­go. Pier­wsze wzmian­ki z 1499. Prawa miej­skie 11 li­sto­pa­da 1796. Po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si 29 km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gatczyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gat­czy­ną, do­ty­czą­cy Gat­czy­ny


Źródła:

Wiktionary

Gate

[czyta: gejt] bram­ka kon­trol­na na lot­ni­sku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gatekeeping

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. kon­cep­cja we­dług któ­rej dzien­ni­karz przy se­lek­cji oraz prze­ka­zy­wa­niu in­for­ma­cji nie kie­ru­je się je­dy­nie za­sa­dą obiek­ty­wiz­mu, lecz rów­nież swo­i­mi doś­wiad­cze­nia­mi oraz su­biek­tyw­nym gu­stem;


Ga­te­ke­e­ping (se­lek­cja in­for­ma­cji) – ter­min po raz pier­wszy za­sto­so­wa­ny przez Da­vi­da Man­nin­ga White’a (1917–1993). W jego kon­cep­cji, przy se­lek­cji i prze­ka­zy­wa­niu in­for­ma­cji dzien­ni­karz kie­ru­je się nie tylko za­sa­dą obiek­ty­wiz­mu, lecz także swo­i­mi doś­wiad­cze­nia­mi i su­biek­tyw­nym gu­stem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gater

ma­szy­na słu­żą­ca do prze­cie­ra­nia kłód drzew­nych na tar­ci­cę i ele­men­ty drew­nia­ne; trak; tracz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Gates

[czy­taj: gejts] naz­wi­sko, m.in. Bill Gates (właść. Wil­liam Henry Gates III), ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca, współ­za­ło­ży­ciel firmy Mi­cro­soft


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gateway

[czy­taj: gej­tłej] kom­pu­ter, urzą­dze­nie lub pro­gram umoż­li­wia­ją­cy współ­pra­cę róż­nych typów sieci


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gatha

[czy­taj: gata albo gatha] ro­dzaj li­tur­gicz­nych hym­nów re­li­gij­nych za­war­tych w świę­tych księ­gach re­li­gii sta­ro­i­rań­skiej


Gāthā (chiń. jie (偈); kor. ge (게); jap. ge; wiet. kệ * chiń. jia­tuo (伽陀); kor. kat'a (gata) (가타); jap. kata; wiet. già-đà) – w san­skry­cie do­słow­nie "wiersz", "hymn".

Typ naj­czę­ściej czte­ro­wer­so­we­go wier­sza lub dłuż­sze­go hymnu. Hymny były czę­ścią skła­do­wą sutr.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gatka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gatki

zdrob­nie­nie od: gacie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od gacie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gatrowy

zwią­za­ny z ga­trem, pra­cu­ją­cy przy ga­trze


Źródła:

SJP.pl

Gatsby

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) kulin. po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska prze­ką­ska, ro­dzaj wiel­kiej ka­nap­ki z fryt­ka­mi i róż­ny­mi do­dat­ka­mi i sosem piri-piri


Źródła:

Wiktionary

Gatt

skrót od: Ge­ne­ral Agre­e­ment on Ta­riffs and Trade, Układ Ogól­ny w spra­wie Taryf Cel­nych i Hand­lu, po­ro­zu­mie­nie re­gu­lu­ją­ce han­del mię­dzy­na­ro­do­wy, zo­bo­wią­zu­ją­ce sy­gna­ta­riu­szy do sto­so­wa­nia jed­na­ko­wych zasad i prze­strze­ga­nia taryf oraz in­nych ogra­ni­czeń hand­lo­wych i me­cha­niz­mów kon­sul­ta­cji


Układ Ogól­ny w spra­wie Taryf Cel­nych i Hand­lu ( Ge­ne­ral Agre­e­ment on Ta­riffs and Trade, GATT) – po­ro­zu­mie­nie do­ty­czą­ce po­li­ty­ki hand­lo­wej, pod­pi­sa­ne w Ge­ne­wie 30 paź­dzier­ni­ka 1947.

Układ Ogól­ny GATT wszedł w życie 1 stycz­nia 1948. Z za­ło­że­nia miał być je­dy­nie tym­cza­so­wym ukła­dem po­prze­dza­ją­cym pow­sta­nie Mię­dzy­na­ro­do­wej Or­ga­ni­za­cji Hand­lo­wej (ITO).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gatt-Owski

→ GATT; gat­tow­ski


Źródła:

SJP.pl

Gattamelata

przy­do­mek Eras­ma di Narni, kon­do­tie­ra we­nec­kie­go


Gat­ta­me­la­ta (właśc. Eras­mo da Narni, ur. ok. 1370 w Narni, zm. 16 stycz­nia 1443 w Pad­wie) – wło­ski kon­do­tier, od 1424 w woj­skach Flo­ren­cji, od 1427 w służ­bie pa­pie­skiej, a od 1434 – w służ­bie We­ne­cji. Był jed­nym z naj­słyn­niej­szych na­jem­nych do­wód­ców woj­sko­wych póź­ne­go śred­nio­wie­cza (przy­do­mek "Gat­ta­me­la­ta" oz­na­cza "Słod­ka kotka") i zna­nym me­ce­na­sem sztu­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gattowski

przy­miot­nik od: GATT; GATT-owski


Źródła:

SJP.pl

Gatunek

1. ro­dzaj, typ;
2. ja­kość, war­tość;
3. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka sy­ste­ma­tycz­na w bio­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­mia­na cze­goś, typ, ro­dzaj

 (1.2) biol. naj­niż­sza jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cji or­ga­niz­mów ży­wych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gatunkotwórczy

two­rzą­cy ga­tun­ki


Źródła:

SJP.pl

Gatunkowizm

sta­wia­nie in­te­re­sów ga­tun­ku ludz­kie­go ponad in­te­re­sa­mi in­nych ga­tun­ków; szo­wi­nizm ga­tun­ko­wy, dy­skry­mi­na­cja ga­tun­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. szo­wi­nizm ga­tun­ko­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gatunkowość

→ ga­tun­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ga­tun­ko­we


Patrz:gatunkowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gatunkowy

→ ga­tu­nek


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ga­tu­nek (ga­tun­ka­mi), do­ty­czą­cy ga­tun­ku

 (1.2) pot. do­bre­go ga­tun­ku, ja­ko­ści; sty­lo­wy, mar­ko­wy


Patrz:gatunek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gatwick

[czy­taj: ga­tłyk]
1. miej­sco­wość pod Lon­dy­nem;
2. duży port lot­ni­czy w po­bli­żu tej miej­sco­wo­ści; Lon­don-Gat­wick


Źródła:

SJP.pl

Gau

Gau (goc. "gawi", hol. "Gouw") – w śred­nio­wiecz­nych Niem­czech jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-są­dow­ni­cza.

Ter­mi­nem „Gau” okre­śla­no rów­nież te­ry­to­rium za­sied­lo­ne przez grupy ger­mań­skich ple­mion na wzór sło­wiań­skie­go opola (jed­nost­kę osad­ni­czą).

W okre­sie III Rze­szy jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cji NSDAP, póź­niej także pań­stwo­wa.


Źródła:

Wikipedia

Gauchański

[czy­taj: gał­czań­ski] do­ty­czą­cy ga­u­chów (pa­ste­rzy po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich, ga­u­czów), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ga­u­chów; ga­u­czań­ski


Źródła:

SJP.pl

Gaucho

[czy­taj: gał­czo] urug­waj­ski lub ar­gen­tyń­ski pa­sterz bydła; ga­u­czo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski konny pa­sterz;


Ga­u­cho (l.mn. "ga­u­cho­wie") – po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski pa­sterz bydła (po­dob­ny pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie­mu kow­bo­jo­wi), pra­cu­ją­cy na pam­pach, czyli tra­wia­stych rów­ni­nach Ar­gen­ty­ny, Urug­wa­ju, Pa­rag­wa­ju, po­łud­nio­we­go Chile oraz po­łud­nio­wej Bra­zy­lii. W ję­zy­ku por­tu­gal­skim słowo pi­sa­ne jest jako "gaúcho".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gauczański

[czy­taj: gał­czań­ski] do­ty­czą­cy ga­u­czów (pa­ste­rzy po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich, ga­u­chów), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ga­u­czów; ga­u­chań­ski


Źródła:

SJP.pl

Gauczo

urug­waj­ski lub ar­gen­tyń­ski pa­sterz bydła; ga­u­cho


Źródła:

SJP.pl

Gaudeamus

z ła­ci­ny: ra­duj­my się; po­czą­tek tra­dy­cyj­nej pie­śni stu­denc­kiej, śpie­wa­nej na uro­czy­sto­ściach aka­de­mic­kich


Ga­u­de­a­mus – wy­mar­ły ro­dzaj ma­łych afry­kań­skich gry­zo­ni (in­fra­rząd: je­żoz­wie­rzoksz­tałt­ne), wy­stę­pu­ją­cy w póź­nym eo­ce­nie i we wczes­nym oli­go­ce­nie na te­re­nie obec­ne­go Egip­tu oraz we wczes­nym oli­go­ce­nie na ob­sza­rze Libii i Omanu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaudencja

imię żeń­skie


Ga­u­den­cja – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ga­u­den­ty. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Ga­u­den­cja, zm. w Rzy­mie.

Ga­u­den­cja imie­ni­ny ob­cho­dzi 30 sierp­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaudencjusz

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaudentostwo

Ga­u­den­ty z mał­żon­ką; Ga­u­den­to­wie


Źródła:

SJP.pl

Gaudentowie

Ga­u­den­ty z mał­żon­ką; Ga­u­den­to­stwo


Źródła:

SJP.pl

Gaudentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­u­den­te­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Gaudenty

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaudi

[czy­taj: gauDI] naz­wi­sko, np. An­to­ni Gaudí (1852 - 1926), ar­chi­tekt ka­ta­loń­ski


Źródła:

SJP.pl

Gauguin

[czy­taj: goGĘ albo goGEN] naz­wi­sko, m.in. Paul Ga­u­gu­in (1848-1903) - ma­larz fran­cu­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gauleiter

[czy­taj: gał­laj­ter] na­czel­nik re­gio­nu par­tii hit­le­row­skiej lub gu­ber­na­tor pro­win­cji w Niem­czech w la­tach 1933-45


Ga­u­le­i­ter (niem. "na­czel­nik okrę­gu") – sto­pień po­li­tycz­ny na­da­wa­ny przy­wód­cy Na­ro­do­wo­so­cja­li­stycz­nej Nie­miec­kiej Par­tii Ro­bot­ni­ków (NSDAP) w danym okrę­gu par­tyj­nym (gau), np. or­ga­ni­za­cji kraju związ­ko­we­go Tu­ryn­gii czy mia­sta Wied­nia. Ga­u­le­i­ter miał spory za­kres wła­dzy, pod­le­ga­jąc wy­łącz­nie cen­tral­nym wła­dzom par­tii. Każdy ga­u­le­i­ter III Rze­szy po­sia­dał swo­je­go za­stęp­cę (Stell­ver­tre­ter-Ga­u­le­i­ter), który w razie nie­moż­no­ści wy­ko­ny­wa­nia obo­wiąz­ków przez ga­u­le­i­te­ra sta­wał się peł­nią­cym jego obo­wiąz­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaulle

naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Char­les de Ga­ul­le [czy­taj: szarl deGOL] - fran­cu­ski mąż stanu, ge­ne­rał, szef rządu, pre­zy­dent


Źródła:

SJP.pl

Gaullista

[czy­taj: go­li­sta] zwo­len­nik ge­ne­ra­ła Char­les'a de Ga­ul­le'a i jego po­li­ty­ki


Źródła:

SJP.pl

Gaullistka

→ ga­ul­li­sta [czy­taj: go­list­ka]


Źródła:

SJP.pl

Gaullistowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ga­ul­liz­mem, do­ty­czą­cy ga­ul­liz­mu


Źródła:

Wiktionary

Gaullizm

[czy­taj: go­lizm] ukie­run­ko­wa­nie po­li­ty­ki fran­cu­skiej za rzą­dów ge­ne­ra­ła Char­les'a de Ga­ul­le'a na przy­wró­ce­nie Fran­cji mo­car­stwo­wej po­zy­cji i uczy­nie­nia jej głów­nym de­cy­den­tem w bloku państw za­chod­nio­e­u­ro­pej­skich, z ogra­ni­cze­niem wpły­wów USA i Wlk. Bry­ta­nii w Eu­ro­pie Za­chod­niej; w po­li­ty­ce wew­nętrz­nej - dą­że­nie do wzmoc­nie­nia roli pre­zy­den­ta kosz­tem par­la­men­tu


Ga­ul­lizm – myśl po­li­tycz­na i ruch po­li­tycz­ny, któ­re­go pod­sta­wy stwo­rzył Char­les de Ga­ul­le (1890–1970), ge­ne­rał, po­li­tyk, pre­zy­dent V Re­pu­bli­ki Fran­cu­skiej w la­tach 1959–1969. Dok­try­na ga­ul­liz­mu łą­czy­ła licz­ne ele­men­ty na­da­ją­ce jej pra­wi­co­wość w po­wo­jen­nej hi­sto­rii Fran­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gault

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. młod­sza epoka ge­o­lo­gicz­na dol­nej kredy


Źródła:

Wiktionary

Gaulteria

ro­dzaj ro­śli­ny okry­to­za­ląż­ko­wej z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; gol­te­ria, sta­rzę­śla


Źródła:

SJP.pl

Gaumont

wyt­wór­nia fil­mo­wa, która nazwę za­czerp­nę­ła od jej za­ło­ży­cie­la


Ga­u­mont – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo z bran­ży ki­ne­ma­to­gra­ficz­nej, za­ło­żo­ne w 1895 roku przez Léona Ga­u­mon­ta. Jest to jedna z naj­star­szych wyt­wór­ni fil­mo­wych na świe­cie. W swo­jej hi­sto­rii firma zaj­mo­wa­ła się wyt­wa­rza­niem sprzę­tu fo­to­gra­ficz­ne­go i fil­mo­we­go, a także pro­duk­cją i dy­stry­bu­cją fil­mo­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaur

brą­zo­wo­czar­ny, dziko ży­ją­cy ssak z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie gór­skie lasy po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji; jego udo­mo­wio­ną formą jest gajal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos ga­u­rus|ref=tak., ga­tu­nek du­że­go, ciem­ne­go wołu wy­stę­pu­ją­ce­go w po­łud­nio­wej Azji;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku ga­u­rów (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) stpol. giaur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaura

brą­zo­wo­czar­ny, dziko ży­ją­cy ssak z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie gór­skie lasy po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji; jego udo­mo­wio­ną formą jest gajal


Gaura (lit. "Gaurė") – mia­stecz­ko na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ta­u­ro­skim w re­jo­nie ta­u­ro­skim, 16 km na pół­noc­ny wschód od Ta­u­ro­gów, 468 miesz­kań­ców (2001). Sie­dzi­ba sta­ro­stwa Gaura.

Znaj­du­je się tu ko­ściół pa­ra­fial­ny ka­to­lic­ki, szko­ła, pocz­ta, pom­nik par­ty­zan­tów i 2 km od mia­stecz­ka gro­dzi­sko o wy­so­ko­ści 9 m i roz­mia­rach 29 × 19 me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaus

jed­nost­ka na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go


Gaus, sym­bol Gs lub G – jed­nost­ka in­duk­cji ma­gne­tycz­nej w ukła­dzie CGS.

Po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go fi­zy­ka Carla Ga­us­sa.

Gaus był przej­ścio­wo le­gal­ny w ukła­dzie SI – jed­nost­ką in­duk­cji ma­gne­tycz­nej jest w nim tesla (T) – ale nie­za­le­ca­ny z po­wo­du zbież­no­ści sym­bo­lu z gi­ga­se­kun­dą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gausotron

ele­ment pół­prze­wod­ni­ko­wy o re­zy­stan­cji sil­nie za­leż­nej od pola ma­gne­tycz­ne­go; ma­gne­to­re­zy­stor


Źródła:

SJP.pl

Gauss

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gautier

[czy­taj: goTJE] naz­wi­sko fran­cu­skie


Ga­u­tier – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Jack­son.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gavroche

[czy­taj: gawROSZ] imię mę­skie, m.in. imię jed­ne­go z bo­ha­te­rów po­wie­ści "Nędz­ni­cy" W. Hugo; Ga­wrosz


Gav­ro­che – fik­cyj­na po­stać z po­wie­ści Wik­to­ra Hugo "Nędz­ni­cy".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawain

[czy­taj: ga­łejn] ry­cerz Okrą­głe­go Stołu i to­wa­rzysz króla Ar­tu­ra


Sir Ga­wa­in (na­zy­wa­ny rów­nież: "Gwalch­mei", "Gawan", "Ga­ve­in", "Ga­u­va­in" lub "Wa­le­we­in") – jeden z bo­ha­te­rów Le­gen­dy Ar­tu­riań­skiej, ry­cerz Okrą­głe­go Stołu i wier­ny to­wa­rzysz króla Ar­tu­ra.

Ga­wa­in w le­gen­dach ar­tu­riań­skich jest sio­strzeń­cem Króla Ar­tu­ra (synem Mor­ga­u­se i Lota, króla Or­ka­dów i Lot­hian – póź­niej­sze­go wroga Ar­tu­ra).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawarecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawenda

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaweł

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Gaweł – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzi się od słowa "Gal­lus" oz­na­cza­ją­ce­go „Ga­lij­czyk”, miesz­ka­niec Galii z łac. "gal­lus", 'kogut') lub celt. słowa "Cal­leh", 'Ga­lij­czyk' ut­wo­rzo­ne­go od "ghas-los", 'przy­bysz', 'obcy'.

Na zie­miach wschod­nich (ru­skich) po­ja­wia­ła się po­stać imie­nia Haveł, Hav­łos (z 1333). Od imie­nia "Gaweł" po­cho­dzą naz­wi­ska: Gaweł, Ga­włow­ski, Gaw­lik, Ga­we­łek, Gaw­li­kow­ski, Gaw­liń­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gawełczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawia

ga­tu­nek ptaka; mewa trój­pal­cza­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na po­łud­nio­wej Lit­wie i za­chod­niej Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Niem­na;


Zo­bacz też: Gawia (wieś) oraz Gawia (sta­cja ko­le­jo­wa).

Gawia (lit. "Gauja"; biał. Гаўя, "Hauja"; ros. Гавья, "Gawja") – rzeka w po­łud­nio­wej Lit­wie (okręg wi­leń­ski) i za­chod­niej Bia­ło­ru­si (obwód gro­dzień­ski), prawy do­pływ Niem­na w zle­wi­sku Morza Bał­tyc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gawial

kro­ko­dyl in­dyj­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gad z ga­tun­ku ga­wial gan­ge­so­wy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawiale

ro­dzi­na kro­ko­dy­li, do któ­rej na­le­ży obec­nie tylko jeden ga­tu­nek - ga­wial gan­ge­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Gawialowy

→ ga­wial


Patrz:gawial

Źródła:

SJP.pl

Gawiedź

tłum, po­spól­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. lub po­gard. duża grupa na­tręt­nych ga­piów

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawin

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawkowski

naz­wi­sko


Gaw­kow­ski (forma żeń­ska Gaw­kow­ska, licz­ba mnoga Gaw­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Nosi je około 933 osób. Naj­wię­cej osób o tym naz­wi­sku miesz­ka na te­re­nie Ostro­wa Ma­zo­wiec­kie­go, War­sza­wy i Wo­ło­mi­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawlak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawlas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawlasi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góra w Be­ski­dzie Ślą­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gawliczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawlik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawlikowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. lub obraź. nie­doś­wiad­czo­ny, zwy­kle młody męż­czyz­na

 (1.2) gw-pl|Ocho­ta (War­sza­wa). chło­piec


Źródła:

Wiktionary

Gawor

daw­niej: ga­wo­rze­nie, roz­mo­wa


Źródła:

SJP.pl

Gaworecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gaworski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gaworzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­wo­rzyć.


Ga­wo­rze­nie – wczes­ny etap roz­wo­ju mowy po krzy­ku i głu­że­niu, po­ja­wia­ją­cy się ok. 6 mie­sią­ca życia. Niek­tó­rzy ba­da­cze twier­dzą, że okres ga­wo­rze­nia obej­mu­je okres od trze­cie­go do dwu­na­ste­go mie­sią­ca życia (choć po­ja­wia się ono u nie­licz­nych dzie­ci je­szcze ok.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gaworzyce

wieś w Pol­sce


Ga­wo­rzy­ce (niem. "Qu­a­ritz", 1937–1945 "Ober­qu­ell") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaworzycki

przy­miot­nik od: Ga­wo­rzy­ce


Źródła:

SJP.pl

Gaworzyć

o nie­mow­lę­tach: wy­da­wać pier­wsze dźwię­ki, bę­dą­ce po­cząt­ka­mi mowy


cza­sow­nik

 (1.1) pot. o nie­mow­lę­tach: wy­da­wać pier­wsze dźwię­ki, bę­dą­ce za­ląż­kiem mowy ar­ty­ku­ło­wa­nej

 (1.2) przest. gwa­rzyć, ga­wę­dzić, mówić, roz­pra­wiać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawot

sta­ro­fran­cu­ski ta­niec sa­lo­no­wy oraz mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. folk. sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy w tem­pie umiar­ko­wa­nym, w tak­cie pa­rzy­stym


Gawot – sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy po­cho­dzą­cy z Del­fi­na­tu, szcze­gól­nie roz­po­wszech­nio­ny w Bre­ta­nii.

Za­wsze po­sia­da me­trum pa­rzy­ste (4/4 lub 2/2). Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą tego tańca jest pół­tak­to­wy przed­takt. W XVII-XVIII wieku stał się po­pu­lar­ny jako ta­niec dwor­ski, póź­niej sa­lo­no­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gawra

zi­mo­we le­go­wi­sko niedź­wie­dzia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. zi­mo­we le­go­wi­sko niedź­wie­dzia i miej­sce na­ro­dzin mło­dych;


Zo­bacz też: Gawra (ja­ski­nia).

Gawra (z gaura) – zi­mo­we le­go­wi­sko niedź­wie­dzi, wy­krot leśny lub ja­ski­nia w miej­scu nie­do­stęp­nym i ukry­tym. Jest to też miej­sce, w któ­rym na świat przy­cho­dzą młode niedź­wie­dzie.

Le­go­wi­sko dzien­ne niedź­wie­dzia na­zy­wa­ne jest bar­ło­giem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gawron

po­spo­li­ty, ko­lo­nij­ny ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych o smo­li­ście czar­nym upie­rze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cor­vus fru­gi­le­gus|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ptaka o czar­nym upie­rze­niu z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych, ale mniej­szy od kruka;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku ga­wro­nów (1.1)


Ga­wron, gapa ("Cor­vus fru­gi­le­gus") – ga­tu­nek dużej wiel­ko­ści ptaka sy­nan­tro­pij­ne­go z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych (Cor­vi­dae), za­miesz­ku­ją­cy Eu­raz­ję. Nie jest za­gro­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gawronada

ga­pie­nie się na coś, mar­no­wa­nie czasu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ga­pie­nie się

 (1.2) przest. włó­cze­nie się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawroni

→ ga­wron


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ga­wro­na; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ga­wro­na


Patrz:gawron

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawronizm

prze­sta­rza­łe: bez­myśl­ne ga­pie­nie się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. ga­pio­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawroniątko

zdrob­nie­nie od: ga­wro­nię - młode ga­wro­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: ga­wro­nię (młody ga­wron)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawronię

młode ga­wro­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. młode ga­wro­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawrosz

ulicz­nik pa­ry­ski; urwis, ło­bu­ziak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ulicz­nik pa­ry­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawroszka

1. nie­wiel­ka chust­ka na szyję w kształ­cie trój­ką­ta; apasz­ka
2. dziew­czy­na ulicz­nik (zwła­szcza pa­ry­ski); urwis, ło­bu­ziak


Ga­wrosz­ka – ro­dzaj apasz­ki, naj­czę­ściej jed­wab­nej, ręcz­nie ma­lo­wa­nej.

Obec­nie no­szo­na prze­de wszyst­kim przez ko­bie­ty, pier­wot­nie – w nied­ba­łym ubio­rze ulicz­ni­ków, zwła­szcza pa­ry­skich, zwa­nych ga­wro­sza­mi. Okre­śle­nie po­cho­dzą­ce od "Gav­ro­che'a", po­sta­ci ulicz­ni­ka z po­wie­ści Vic­to­ra Hugo "Nędz­ni­cy".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawrować

o niedź­wie­dziu: zi­mo­wać w ga­wrze


Źródła:

SJP.pl

Gawroński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawrych

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawryluk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawrysiak

naz­wi­sko


Ga­wry­siak – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1827 osoby. Wy­wo­dzi się z po­chod­nej imie­nia Ga­wrzy­jał, lu­do­wej formy Ga­brie­la.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawryszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawryszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawryła

1. imię męski, wa­riant imie­nia Ga­briel;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawryś

naz­wi­sko


Ga­wryś – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 2985 osoby. Wy­wo­dzi się z po­chod­nej imie­nia Ga­wrzy­jał, lu­do­wej formy Ga­brie­la.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawęcki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawęda

swo­bod­na roz­mo­wa, opo­wieść


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. swo­bod­na, to­wa­rzy­ska roz­mo­wa

 (1.2) książk. opo­wia­da­nie, opo­wieść, po­ga­dan­ka

 (1.3) liter. krót­ki utwór, ma­ją­cy cha­rak­ter swo­bod­ne­go, bez­pre­ten­sjo­nal­ne­go opo­wia­da­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gawędowy

zwią­za­ny z ga­wę­dą


Źródła:

SJP.pl

Gawędziarka

ko­bie­ta lu­bią­ca ga­wę­dzić, mówić długo i ze swadą


Źródła:

SJP.pl

Gawędziarski

do­ty­czą­cy ga­wę­dy, ga­wę­dze­nia albo ga­wę­dzia­rza


przy­miot­nik

 (1.1) ga­dat­li­wy

 (1.2) ma­ją­cy cechy ga­wę­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawędziarstwo

1. skłon­ność do ga­dul­stwa, ga­wę­dze­nia; ga­wę­dze­nie;
2. twór­czość ga­wę­dziar­ska


Źródła:

SJP.pl

Gawędziarz

osoba lu­bią­ca ga­wę­dzić, mówić długo i ze swadą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor lub znaw­ca gawęd, łatwo i z za­mi­ło­wa­niem opo­wia­da­ją­cy aneg­do­ty, różne hi­sto­rie


Ga­wę­dziarz (hiszp. "El ha­bla­dor") – po­wieść pe­ru­wiań­skie­go pi­sa­rza Maria Var­ga­sa Llosy, wy­da­na w 1987 roku. W Pol­sce pier­wsze wy­da­nie uka­za­ło się w 1998 r., na­kła­dem poz­nań­skie­go Domu Wy­daw­ni­cze­go Rebis.

Jest to po­wieść opi­su­ją­ca ama­zoń­skie, wę­drow­ne ple­mię Ma­chi­gu­en­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gawędzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­wa­dzić luźną roz­mo­wę

 (1.2) przest. pro­wa­dzić opo­wiast­kę


Źródła:

Wiktionary

Gawęski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawłostwo

Gaweł z mał­żon­ką; Ga­wło­wie


Źródła:

SJP.pl

Gawłowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gawłowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Gawłowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gawła lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Gawła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gawłuszowice

wieś w Pol­sce


Ga­włu­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie mie­lec­kim, sie­dzi­ba gminy Ga­włu­szo­wi­ce}. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś le­żą­ca w po­wie­cie san­do­mier­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go wcho­dzi­ła w XVII wieku w skład kom­plek­su mie­lec­kie­go dóbr Zbi­gnie­wa Os­so­liń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gawłuszowicki

→ Ga­włu­szo­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Gay

[czy­taj: gej] po­tocz­nie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; gej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­mo­sek­su­al­ny męż­czyz­na;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gay-Friendly

[czy­taj: gej frend­li] przy­ja­zdy dla osób ho­mo­sek­su­al­nych


przy­miot­nik

 (1.1) środ. mar­ke­tin­go­we: taki, który two­rzy śro­do­wi­sko przy­jaz­ne dla LGBT;


Gay-friend­ly ( gay „ho­mo­sek­su­al­ny” oraz friend­ly „przy­jaz­ny”) lub też LGBT-friend­ly – epi­tet okre­śla­ją­cy miej­sca, dzia­ła­nia, ludzi lub in­sty­tu­cje, które są ot­war­te i przy­jaz­ne dla osób ho­mo­sek­su­al­nych (w tym wszyst­kich osób na­le­żą­cych do spo­łecz­no­ści LGBTQ) w celu stwo­rze­nia śro­do­wi­ska, które wspie­ra osoby ho­mo­sek­su­al­ne i ich związ­ki, sza­nu­je wszyst­kich ludzi, trak­tu­je wszyst­kich równo i jest po­zba­wio­ne uprze­dzeń.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gay-Lussac

[czy­taj: ge lüSAK albo ge liSAK] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gaz

ciało lotne, jeden z trzech sta­nów sku­pie­nia ma­te­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. lotny stan ma­te­rii;

 (1.2) techn. sub­stan­cja słu­żą­ca do opa­la­nia, go­to­wa­nia itp., w po­sta­ci gazu (1.1)

 (1.3) wojsk. gaz (1.1), ma­ją­cy wła­ści­wo­ści tru­ją­ce, uży­wa­ny jako broń che­micz­na

 (1.4) mot. pedał lub dźwi­gnia przy­spie­sze­nia w sa­mo­cho­dzie lub mo­to­cy­klu

 (1.5) fizj. gazy: ga­zo­wy pro­dukt ubocz­ny tra­wie­nia, pow­sta­ją­cy w je­li­tach

 (1.6) daw. gwara. więz. wódka


Gaz – stan sku­pie­nia ma­te­rii, w któ­rym ciało fi­zycz­ne łatwo zmie­nia kształt i zaj­mu­je całą do­stęp­ną mu prze­strzeń. Wła­ści­wo­ści te wy­ni­ka­ją z włas­no­ści czą­ste­czek, które w fazie ga­zo­wej mają pełną swo­bo­dę ruchu. Wszyst­kie one cały czas prze­mie­szcza­ją się w prze­strze­ni zaj­mo­wa­nej przez gaz i nigdy nie za­trzy­mu­ją się w jed­nym miej­scu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaz.

skrót od: ga­ze­ta


Źródła:

SJP.pl

Gaza

płót­no ba­weł­nia­ne do opa­try­wa­nia ran


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. cien­ka i rzad­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na

 (1.2) med. ma­te­riał opa­trun­ko­wy z gazy (1.1);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazal

utwór po­e­tyc­ki w li­te­ra­tu­rze Wscho­du; gazel


Źródła:

SJP.pl

Gazania

ro­śli­na ozdob­na po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny astro­wa­tych; pa­wi­ca


Ga­za­nia ("Ga­za­nia" Ga­ertn.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny astro­wa­tych. Na­le­ży do niego kil­ka­na­ście ga­tun­ków ro­ślin po­cho­dzą­cych z Afry­ki Po­łud­nio­wej i tro­pi­kal­nych ob­sza­rów Afry­ki. Nazwa ro­dza­ju na­da­na zo­sta­ła dla upa­mięt­nie­nia śred­nio­wiecz­ne­go uczo­ne­go Te­o­do­ra z Gazy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gazańczyk

miesz­ka­niec Stre­fy Gazy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Stre­fy Gazy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazański

→ Gaza


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gazy lub Stre­fy Gazy, zwią­za­ny z Gazą lub Stre­fą Gazy


Patrz:Gaza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazda

wła­ści­ciel go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu; go­spo­darz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. gw-pl|Pod­ha­le. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. go­spo­darz wiej­ski na Pod­ha­lu i w Cie­szyń­skiem;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) stpol. za­gro­da


Zo­bacz też: Gazda (cza­so­pis­mo).

Gazda – wła­ści­ciel go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu i w Be­ski­dach Za­chod­nich. Bo­ga­ty go­spo­darz to "hruby gazda", żona gazdy to "gaź­dzi­na", jego go­spo­dar­stwo "ga­zdo­stwo" lub "ga­zdów­ka", a go­spo­da­rzyć to "ga­zdo­wać".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazdostwo

1. go­spo­dar­stwo wiej­skie na Pod­ha­lu;
2. ga­zdo­wa­nie, bycie gazdą (wła­ści­cie­lem go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) go­spo­dar­stwo rolne na Pod­ha­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazdować

być gazdą (wła­ści­cie­lem go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu); gaź­dzić, go­spo­da­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Gazdowski

→ gazda


Patrz:gazda

Źródła:

SJP.pl

Gazdowy

przy­miot­nik od: gazda


Źródła:

SJP.pl

Gazdyni

prze­sta­rza­łe: żona gazdy; gaź­dzi­na


Źródła:

SJP.pl

Gazdynia

gó­ral­ska go­spo­dy­ni; gaź­dzi­na


Źródła:

SJP.pl

Gazdówka

1. pod­ha­lań­skie go­spo­dar­stwo;
2. za­ję­cie gazdy, pod­ha­lań­skie­go go­spo­da­rza; ga­zdo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Gazeciarka

→ ga­ze­ciarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która sprze­da­je ga­ze­ty


Patrz:gazeciarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazeciarski

ty­czą­cy się ga­ze­cia­rza


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do dzien­ni­ka­rzy, dzien­ni­kar­stwa lub gazet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazeciarstwo

zawód sprze­daw­cy gazet


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­mi­ło­wa­nie do czy­ta­nia gazet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazeciarz

czło­wiek sprze­da­ją­cy, roz­no­szą­cy ga­ze­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. czło­wiek, który sprze­da­je lub do­star­cza ga­ze­ty

 (1.2) daw. dzien­ni­karz, re­por­ter


Ga­ze­ciarz (ang. "pa­per­boy") – osoba zaj­mu­ją­ca się sprze­da­żą gazet na ulicy lub roz­no­szą­ca prasę. Zwy­kle jest to prze­mie­szcza­ją­cy się ro­we­rem na­sto­la­tek, który do­star­cza dru­ko­wa­ną ga­ze­tę co­dzien­ną do domów lub biur pre­nu­me­ra­to­rów. Z re­gu­ły chłop­cy zaj­mo­wa­li się dy­stry­bu­cją dzien­ni­ków przed i po szko­le.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazecidło

po­gard­li­wie: ga­ze­ta po­da­ją­ca głów­nie wia­do­mo­ści mało ważne, sen­sa­cyj­ne i nie za­wsze praw­dzi­we; bul­wa­rów­ka, szma­tła­wiec, ta­blo­id, pi­śmi­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. zgrub. ga­ze­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazecina

lek­ce­wa­żą­co: marna, licha ga­ze­ta


Źródła:

SJP.pl

Gazecisko

zgru­bie­nie od: ga­ze­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. zgrub. ga­ze­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazejski

splot ga­zej­ski - splot tkac­ki, który pow­sta­je przez wza­jem­ne okrę­ca­nie się nitek os­no­wy prze­pla­ta­nych nit­ka­mi wątku


Źródła:

SJP.pl

Gazel

po­e­tyc­ki utwór li­rycz­ny w li­te­ra­tu­rze per­skiej; gazal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. li­rycz­ny utwór po­e­tyc­ki, znany prze­de wszyst­kim w li­te­ra­tu­rze per­skiej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ga­ze­la


Gazel (ga­ze­la, gha­zal, gazal) – li­rycz­ny utwór po­e­tyc­ki, znany prze­de wszyst­kim w li­te­ra­tu­rze per­skiej, głów­nie roz­wi­nię­ty w ję­zy­ku urdu; mo­no­ryt­micz­ny i mo­no­ry­micz­ny, skła­da się z 4–15 "baj­tów" ("bej­tów") czyli pod­wój­nych pół­wer­sów, zwa­nych także "sher", z któ­rych każdy sta­no­wi osob­ną ca­łość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazela

bar­dzo szyb­kie i zwin­ne zwie­rzę az­ja­tyc­kie lub afry­kań­skie z po­dro­dzi­ny an­ty­lop, ży­ją­ce na pu­sty­niach, ste­pach i gór­skich łą­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. mała afry­kań­ska an­ty­lo­pa;

 (1.2) liter. gazel


Ga­ze­la ("Ga­zel­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).


Patrz:gazela

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazeli

po­e­tyc­ki utwór li­rycz­ny w li­te­ra­tu­rze per­skiej; gazal


Patrz:gazela

Źródła:

SJP.pl

Gazelka

ro­dzaj ssa­ków ko­pyt­nych z po­dro­dzi­ny an­ty­lop


Ga­zel­ka ("Nan­ger") – ro­dzaj ssa­ków ko­pyt­nych z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gazelopka

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop


Ga­ze­lop­ka ("Eu­dor­cas") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gazem

po­tocz­nie: bar­dzo szyb­ko, na­tych­miast


Źródła:

SJP.pl

Gazer

po­tocz­nie: pijak, och­lap­tus, ga­zow­nik, pijus


Źródła:

SJP.pl

Gazeta

ro­dzaj wy­daw­nict­wa cią­głe­go, cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się czę­ściej niż raz w ty­god­niu, naj­czę­ściej co­dzien­nie - w ro­zu­mie­niu wszyst­kich dni ro­bo­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dru­ko­wa­ny śro­dek prze­ka­zu in­for­ma­cji, zaz­wy­czaj uka­zu­ją­cy się co­dzien­nie;

 (1.2) pot. uczn. ko­szul­ka wy­sta­ją­ca spod odzie­ży wierzch­niej


Ga­ze­ta – ro­dzaj wy­daw­nict­wa cią­głe­go, uka­zu­ją­ce­go się co­dzien­nie (dzien­nik) lub co najm­niej dwa razy w ty­god­niu, prze­ka­zu­ją­ce­go od­bior­com in­for­ma­cje o bie­żą­cych po­wszech­nych wy­da­rze­niach (z re­gu­ły bez za­wę­ża­nia te­ma­ty­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ga­ze­ta

 (1.2) ta­bli­ca do wie­sza­nia ogło­szeń i bie­żą­cych ma­te­ria­łów w szko­le, w za­kła­dzie pracy

 (1.3) ga­ze­ta za­wie­ra­ją­ca je­dy­nie re­kla­mę; forma re­kla­my

 (1.4) daw. środ. polit. ga­ze­ta „Ro­bot­nik”


Źródła:

Wiktionary

Gazetkowy

→ ga­zet­ka


Patrz:gazetka

Źródła:

SJP.pl

Gazetnik

po­jem­nik na cza­so­pis­ma; ga­ze­tow­nik


Źródła:

SJP.pl

Gazeto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ga­ze­ta


Źródła:

Wiktionary

Gazetoid

ta­blo­id, bru­ko­wiec, szma­tła­wiec;
1. ga­ze­ta po­da­ją­ca sen­sa­cyj­ne tre­ści, plot­ki;
2. po­tocz­nie: ga­ze­ta bez­war­to­ścio­wa, na ni­skim po­zio­mie


Źródła:

SJP.pl

Gazetomat

au­to­mat do sprze­da­ży cza­so­pism; pra­so­mat


Źródła:

SJP.pl

Gazetowe

zwią­za­ny z ga­ze­tą


Źródła:

SJP.pl

Gazetownik

po­jem­nik na cza­so­pis­ma; ga­zet­nik


Źródła:

SJP.pl

Gazetowy

zwią­za­ny z ga­ze­tą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­ligr. zwią­za­ny z ga­ze­tą, do­ty­czą­cy ga­ze­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazetter

wykaz nazw ge­o­gra­ficz­nych


Źródła:

SJP.pl

Gazetówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­pier, z któ­re­go wy­pro­du­ko­wa­ne są ga­ze­ty


Źródła:

Wiktionary

Gaziantep

[czy­taj: gazJANtep] mia­sto w Tur­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Tur­cji;

 (1.2) geogr. pro­win­cja w Tur­cji;


Ga­zian­tep – mia­sto w po­łud­nio­wej Tur­cji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Ga­zian­tep. Około 2 069 tys. miesz­kań­ców. Mia­sto znane z pi­sta­cji i ro­bio­nej z nich ba­kla­wy.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest przy linii ko­le­jo­wej ze sta­cją Ga­zian­tep pro­wa­dzą­cej do Mo­su­lu w Iraku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaziarz

1. in­ka­sent z ga­zow­ni;
2. ro­bot­nik na­dzo­ru­ją­cy in­sta­la­cję pie­ców kok­sow­ni­czych


Źródła:

SJP.pl

Gazik

1. po­tocz­nie: mały sa­mo­chód te­re­no­wy; łazik, dżip, jeep;
2. tam­po­nik z gazy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: gaz

 (1.2) med. ka­wa­łek gazy opa­trun­ko­wej zło­żo­ny w tam­po­nik

 (1.3) pot. żart. lek­kie upi­cie się

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. mały, woj­sko­wy sa­mo­chód te­re­no­wy marki GAZ


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazmajster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. żart. me­cha­nik zaj­mu­ją­cy się mon­ta­żem i ser­wi­sem in­sta­la­cji ga­zo­wych w sa­mo­cho­dach

 (1.2) daw. osoba zaj­mu­ją­ca się utrzy­my­wa­niem oś­wiet­le­nia ga­zo­we­go


Źródła:

Wiktionary

Gazo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od zob. gaza.


Źródła:

Wiktionary

Gazobeton

lekki ma­te­riał bu­dow­la­ny; beton ko­mór­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Gazobetonownia

wyt­wór­nia ga­zo­be­to­nu


Źródła:

SJP.pl

Gazobetonowy

zwią­za­ny z ga­zo­be­to­nem


Źródła:

SJP.pl

Gazochemia

dzie­dzi­na tech­no­lo­gii che­micz­nej obej­mu­ją­ca pro­duk­cję, ba­da­nie oraz prze­rób­kę su­row­ców che­micz­nych otrzy­ma­nych z gazu ziem­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Gazociąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ru­ro­ciąg do tran­spor­tu gazu;


Ga­zo­ciąg – spe­cjal­nie za­pro­jek­to­wa­na i zbu­do­wa­na sieć rur prze­sy­ła­ją­ca gaz (naj­czę­ściej gaz ziem­ny) na różne od­le­gło­ści.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gazociągowy

zwią­za­ny z ga­zo­cią­giem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ga­zo­cią­giem, do­ty­czą­cy ga­zo­cią­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazogenerator

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia gazu z węgla, drze­wa, koksu lub torfu przez nie­zu­peł­ne spa­la­nie; czad­ni­ca; ga­zow­ni­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gazogeneratorowy

zwią­za­ny z ga­zo­ge­ne­ra­to­rem


Źródła:

SJP.pl

Gazogipsowy

zwią­za­ny z ga­zo­gip­sem


Źródła:

SJP.pl

Gazohol

pa­li­wo sil­ni­ko­we, mie­szan­ka bio­e­ta­no­lu i ben­zy­ny, zwy­kle w pro­por­cji 1:9; ben­zo­hol


Źródła:

SJP.pl

Gazokoksownia

wyt­wór­nia gazu i koksu


Źródła:

SJP.pl

Gazol

mie­sza­ni­na wę­glo­wo­do­rów: pro­pa­nu, bu­ta­nu oraz izo­bu­ta­nu, tzw. gaz płyn­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. techn. zob. gaz płyn­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazolina

mie­sza­ni­na najl­żej­szych cie­kłych wę­glo­wo­do­rów wy­o­dręb­nio­nych z gazu ziem­ne­go lub gazów ra­fi­ne­ryj­nych, sto­so­wa­na głów­nie jako do­da­tek do ben­zy­ny sil­ni­ko­wej (pod­no­si licz­bę ok­ta­no­wą)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gazoliniarnia

za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym otrzy­mu­je się ga­zo­li­nę


Źródła:

SJP.pl

Gazolinowy

→ ga­zo­li­na


Patrz:gazolina

Źródła:

SJP.pl

Gazometr

1. apa­rat sto­so­wa­ny do po­mia­ru ci­śnie­nia par­cjal­ne­go gazów, np. tlenu i dwut­len­ku węgla we krwi;
2. urzą­dze­nie do prze­cho­wy­wa­nia i do­zo­wa­nia gazów w la­bo­ra­to­riach


Źródła:

SJP.pl

Gazometria

dia­gno­stycz­ne ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne krwi, umoż­li­wia­ją­ce mo­ni­to­ro­wa­nie wy­mia­ny ga­zo­wej or­ga­niz­mu


Ga­zo­me­tria – dia­gno­stycz­ne ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne krwi umoż­li­wia­ją­ce roz­poz­na­nie i mo­ni­to­ro­wa­nie za­bu­rzeń rów­no­wa­gi kwa­so­wo-za­sa­do­wej i wy­mia­ny ga­zo­wej or­ga­niz­mu. Po­le­ga na po­bra­niu krwi, naj­czę­ściej tęt­ni­czej (z tęt­ni­cy pro­mie­nio­wej lub udo­wej) albo ka­pi­lar­nej (z opusz­ki palca lub płat­ka ucha), do spe­cjal­nej he­pa­ry­ni­zo­wa­nej strzy­kaw­ki. Po po­bra­niu krwi strzy­kaw­kę na­le­ży szczel­nie zam­knąć, aby krew w strzy­kaw­ce nie miała kon­tak­tu z po­wie­trzem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gazomierz

mier­nik ob­ję­to­ści prze­pły­wa­ją­ce­go gazu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do po­mia­ru prze­pły­wu gazu


Ga­zo­mierz – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru ob­ję­to­ści prze­pły­wa­ją­ce­go gazu (cał­ku­ją­cy albo su­mu­ją­cy ob­ję­tość gazu prze­pły­wa­ją­ce­go przez ga­zo­mierz w danym cza­sie); ro­dzaj prze­pły­wo­mie­rza wyw­zor­co­wa­ne­go prze­waż­nie w me­trach sze­ścien­nych.

Sto­su­je się ga­zo­mie­rze sil­ni­ko­we, w któ­rych ru­cho­my ele­ment (wia­tra­czek, tłok lub bęben) na­pę­dza­ny jest przez róż­ni­cę ci­śnień gazu po obu jego stro­nach oraz ga­zo­mie­rze zwęż­ko­we (ma­no­me­trycz­ne), w któ­rych ilość gazu usta­la się po­przez po­miar róż­ni­cy ci­śnień po obu stro­nach zwęż­ki umie­szczo­nej w stru­mie­niu prze­pły­wa­ją­ce­go gazu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazon

traw­nik w par­kach, ogro­dach itp., zaz­wy­czaj ozdo­bio­ny kwia­ta­mi i krze­wa­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdob­ny traw­nik w kształ­cie pro­sto­ką­ta, koła lub owalu znaj­du­ją­cy się na pod­jeź­dzie do pa­ła­cu lub dworu, oto­czo­ny wokół drogą do­ja­zdo­wą koń­czą­cą się bez­poś­red­nio przed wej­ściem do re­zy­den­cji;


Gazon ( le gazon – darń, mu­ra­wa) – duży, ozdob­ny traw­nik w kształ­cie pro­sto­ką­ta, koła lub owalu znaj­du­ją­cy się na pod­jeź­dzie do pa­ła­cu lub dworu, oto­czo­ny wokół drogą do­ja­zdo­wą koń­czą­cą się bez­poś­red­nio przed wej­ściem do re­zy­den­cji. Gazon może być ozdo­bio­ny klom­ba­mi kwia­to­wy­mi, kom­po­zy­cja­mi krze­wów, ew. po­je­dyn­czy­mi drze­wa­mi, oraz fon­tan­ną lub in­ny­mi drob­ny­mi for­ma­mi ar­chi­tek­to­nicz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazonik

mały gazon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gazon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazonowy

zwią­za­ny z ga­zo­nem


Źródła:

SJP.pl

Gazonośność

→ ga­zo­no­śny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) su­ma­rycz­ny udział za­war­to­ści me­ta­nu, wyż­szych wę­glo­wo­do­rów ga­zo­wych oraz dwut­len­ku węgla w węglu, mie­rzo­ny w m3 na 1 tonę czy­stej sub­stan­cji wę­glo­wej (węgla bez po­pio­łów i wil­go­ci)


Patrz:gazonośny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazonośny

ob­fi­tu­ją­cy w gaz; do­star­cza­ją­cy gazu


przy­miot­nik

 (1.1) o te­re­nach, ska­łach itp. za­wie­ra­ją­cy złoża gazu ziem­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazopajęczarstwo

ko­rzy­sta­nie z ga­zo­cią­gu bez ui­szcza­nia opłat za gaz


Źródła:

SJP.pl

Gazopajęczarz

czło­wiek ko­rzy­sta­ją­cy z ga­zo­cią­gu bez ui­szcza­nia opłat za gaz


Źródła:

SJP.pl

Gazoport

port, w któ­rym od­bie­ra­ne są do­sta­wy gazu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) port słu­żą­cy do prze­ła­dun­ku skro­plo­ne­go gazu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazoprzepuszczalny

prze­pu­szcza­ją­cy gazy


Źródła:

SJP.pl

Gazoszczelnie

→ ga­zo­szczel­ny


Patrz:gazoszczelny

Źródła:

SJP.pl

Gazoszczelność

→ ga­zo­szczel­ny


Patrz:gazoszczelny

Źródła:

SJP.pl

Gazotron

dioda lam­po­wa ga­zo­wa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. lampa ga­zo­wa­na po­sia­da­ją­ca dwie elek­tro­dy: anodę i ka­to­dę;


Ga­zo­tron – ro­dzaj pro­stow­ni­ka, ga­zo­wa­nej lampy elek­tro­no­wej wy­ko­rzy­sty­wa­nej głów­nie jako dioda pro­stow­ni­cza w za­si­la­czach więk­szej mocy.

Bu­do­wa ga­zo­tro­nu jest zbli­żo­na do nor­mal­nej diody próż­nio­wej - lampa rów­nież po­sia­da go­rą­cą ka­to­dę i anodę, jed­nak szcze­gó­ły kon­struk­cyj­ne są od­mien­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazotwórczy

two­rzą­cy gaz


Źródła:

SJP.pl

Gazowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Gazowany

na­sy­co­ny dwut­len­kiem węgla


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: ga­zo­wać

przy­miot­nik

 (2.1) spoż. na­sy­co­ny dwut­len­kiem węgla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazować

1. wpu­szczać gaz do po­mie­szcze­nia;
2. de­zyn­fe­ko­wać coś gazem;
3. po­tocz­nie: przy­spie­szać; do­da­wać gazu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ga­zo­wać)

 (1.1) na­sy­cać gazem ciecz

 (1.2) truć gazem

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) przy­spie­szać sa­mo­cho­dem, „do­da­wać gazu”

 (2.2) pot. biec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazowiec

1. sta­tek do prze­wo­zu gazu;
2. po­tocz­nie: pi­sto­let ga­zo­wy; ga­zów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. sta­tek przez­na­czo­ny do tran­spor­tu skro­plo­ne­go gazu;


Ga­zo­wiec – sta­tek przez­na­czo­ny do tran­spor­tu skro­plo­ne­go gazu ziem­ne­go – LNG (ang. "Li­qu­e­fied Na­tu­ral Gas") lub skro­plo­ne­go gazu po­ra­fi­na­cyj­ne­go – LPG (ang. "Li­qu­e­fied Pe­tro­le­um Gas"). Stat­ki tego typu są w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych na­zy­wa­ne "LNG/LPG car­rier", a w kra­jach fran­ko­foń­skich od­po­wied­nio "Méthanier/Pro­pa­nier".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazownia

za­kład prze­my­sło­wy wyt­wa­rza­ją­cy gaz wę­glo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­się­bior­stwo, które zaj­mu­je się sprze­da­wa­niem i do­star­cza­niem gazu od­bior­com


Ga­zow­nia – przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się jedną lub kil­ko­ma ga­łę­zia­mi prze­my­słu: od­ga­zo­wy­wa­niem węgla i wyt­wa­rza­niem z niego gazu kok­sow­ni­cze­go, prze­sy­ła­niem gazu do od­bior­ców, za­kład za­si­la­ją­cy urzą­dze­nia w pa­li­wo ga­zo­we. W po­wszech­nym zna­cze­niu pod ter­mi­nem ga­zow­nia ro­zu­mie się za­kład prze­sy­ła­ją­cy gaz do od­bior­ców. W Pol­sce zaj­mu­je się tym Pol­ska Spół­ka Ga­zow­nict­wa, spół­ka-córka PGNiG.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazownica

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia gazu z węgla, drze­wa, koksu lub torfu przez nie­zu­peł­ne spa­la­nie; ga­zo­ge­ne­ra­tor; czad­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Gazownictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją i prze­sy­ła­niem gazu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się wyt­wa­rza­niem i prze­sy­ła­niem gazu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazowniczka

→ ga­zow­nik


Patrz:gazownik

Źródła:

SJP.pl

Gazowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ga­zow­nict­wa


Źródła:

Wiktionary

Gazownik

1. pra­cow­nik ga­zow­ni;
2. po­tocz­nie: czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ga­zow­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazowość

→ ga­zo­wy


Patrz:gazowy

Źródła:

SJP.pl

Gazowy

przy­miot­nik od: gaz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gazem, do­ty­czą­cy gazu

 (1.2) wy­peł­nio­ny gazem

 (1.3) włók. zwią­za­ny z gazą; zro­bio­ny z gazy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazoznawstwo

dział che­mii ba­da­ją­cy wła­ści­wo­ści gazów


Źródła:

SJP.pl

Gazozol

za­wie­si­na w gazie czą­stek ko­lo­i­do­wych sta­łych (dym) lub cie­kłych (mgła)


Źródła:

SJP.pl

Gazpacho

[czy­taj: ga­spa­czo] hisz­pań­ska zupa, chłod­nik przy­rzą­dza­ny z wa­rzyw; ga­spa­cho


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. hisz­pań­ski chłod­nik z su­ro­wych wa­rzyw z do­dat­kiem su­che­go roz­mo­czo­ne­go chle­ba do­pra­wio­ny oliwą i win­nym octem;


Gaz­pa­cho – hisz­pań­ska zupa, wy­wo­dzą­ca się z An­da­luz­ji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gazprom

Gaz­prom ( ПАО «Газпром») – ro­syj­ski kon­cern pań­stwo­wy, naj­więk­szy świa­to­wy wy­do­byw­ca gazu ziem­ne­go.


Źródła:

Wikipedia

Gazrurka

po­tocz­nie: ka­wa­łek rury uży­wa­ny do za­da­wa­nia cio­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. frag­ment rury sto­so­wa­nej w in­sta­la­cjach ga­zo­wych, uży­wa­ny w bój­kach i na­pa­dach jako broń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazu

wy­krzy­knie­nie za­chę­ca­ją­ce do szyb­kiej jazdy lub biegu


wy­krzy­knik

 (1.1) po­na­gle­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: gaz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazy

po­tocz­nie: sub­stan­cje lotne o przy­krej woni wyt­wa­rza­ją­ce się w je­li­tach na sku­tek za­bu­rzeń w pro­ce­sie tra­wie­nia, u niek­tó­rych zwie­rząt wyt­wa­rza­ne w ce­lach obron­nych; wia­try


Źródła:

SJP.pl

Gazyfikacja

1. przy­łą­cze­nie do sieci ga­zow­ni­czej;
2. ga­zy­fi­ka­cja węgla - pro­ces che­micz­ny, w któ­rym z węgla ka­mien­ne­go otrzy­mu­je się gazy palne, zwy­kle tle­nek węgla i wodór


Źródła:

SJP.pl

Gazyfikacyjny

→ ga­zy­fi­ka­cja


Patrz:gazyfikacja

Źródła:

SJP.pl

Gazyfikator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­niem, które przeksz­tał­ca, ga­zy­fi­ku­je ma­te­riał or­ga­nicz­ny, taki jak drew­no lub wę­giel, w gaz palny


Źródła:

Wiktionary

Gazyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­zy­fi­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Gazylion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. bar­dzo dużo, mnó­stwo


Źródła:

Wiktionary

Gazówka

po­tocz­nie:
1. pi­sto­let ga­zo­wy;
2. ką­piel ga­zo­wa;
3. cien­ka chust­ka z tiulu;
4. sa­mo­chód na­pę­dza­ny gazem;
5. ku­chen­ka ga­zo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ku­chen­ka ga­zo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gazówki

po­tocz­nie:
1. pi­sto­let ga­zo­wy;
2. ką­piel ga­zo­wa;
3. cien­ka chust­ka z tiulu;
4. sa­mo­chód na­pę­dza­ny gazem;
5. ku­chen­ka ga­zo­wa


Źródła:

SJP.pl

Gać

1. ma­te­riał słu­żą­cy do ga­ce­nia;
2. gro­bla z fa­szy­ny lub drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ma­te­riał słu­żą­cy do ga­ce­nia cha­łu­py na zimę

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wgłę­bie­nie przy progu na rzece


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaćki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spo­den­ki


Źródła:

Wiktionary

Gała

1. po­tocz­nie o oku (zwy­kle w licz­bie mno­giej: gały - oczy);
2. duża gałka;
3. po­tocz­nie: piłka;
4. śro­do­wi­sko­wo: ocena nie­do­sta­tecz­na; pała


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. duża gałka

 (1.2) zwy­kle w lm. pot. posp. oko

 (1.3) środ. naj­niż­sza ocena szkol­na

 (1.4) sport. pot. piłka nożna

 (1.5) bia­ły­stok. nie­u­dacz­nik, gapa, ciapa

 (1.6) męski na­rząd płcio­wy

 (1.7) fel­la­tio


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gałacki

przy­miot­nik od: Ga­łacz (mia­sto w Ru­mu­nii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­ła­czem, do­ty­czą­cy Ga­ła­cza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gałacz

mia­sto w Ru­mu­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej Ru­mu­nii, po­ło­żo­ne na lewym brze­gu Du­na­ju;

 (1.2) geogr. okręg we wschod­niej Ru­mu­nii;


Ga­łacz (rum. "Galați") – jedno z naj­więk­szych miast we wschod­niej Ru­mu­nii, po­ło­żo­ne na lewym brze­gu Du­na­ju, po­mię­dzy uj­ścia­mi Prutu i Se­re­tu, sto­li­ca okrę­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaładuś

je­zio­ro w Pol­sce


Ga­ła­duś ( Ga­la­du­sys) – dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści je­zio­ro Su­wal­szczyz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gałaj

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gałan

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gałat

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gałczyński

naz­wi­sko


Gał­czyń­ski (forma żeń­ska: Gał­czyń­ska; licz­ba mnoga: Gał­czyń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 2200 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gałda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zi­mo­wa za­ba­wa, uczta or­ga­ni­zo­wa­na przez i dla ka­wa­le­rów


Źródła:

Wiktionary

Gałecki

naz­wi­sko


Ga­łec­ki (forma żeń­ska: Ga­łec­ka; licz­ba mnoga: Ga­łec­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 4753 osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gałeczka

zdrob­nie­nie od: gałka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: gałka


Ga­łecz­ka ("Spha­e­rius") – ro­dzaj chrzą­szczy z po­drzę­du My­xop­ha­ga i ro­dzi­ny ga­łecz­ko­wa­tych. Ma za­sięg kos­mo­po­li­tycz­ny, przy czym więk­szość ga­tun­ków wy­stę­pu­je w kra­i­nie orien­tal­nej. Wiele ga­tun­ków jest pół­wod­nych, ale niek­tó­re są cał­ko­wi­cie lą­do­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gałecznicowate

o ce­chach ga­łecz­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Ga­łecz­ni­co­wa­te ("Ba­la­nop­ho­ra­ce­ae" Rich.) – ro­dzi­na bez­zie­le­nio­wych ro­ślin z rzędu san­da­łow­ców ("San­ta­la­les") obej­mu­ją­ca 17 ro­dza­jów z ok. 50 ga­tun­ka­mi. Ze wzglę­du na przy­sto­so­wa­nie do pa­so­żyt­ni­cze­go trybu życia ga­łecz­ni­co­wa­te od­bie­ga­ją znacz­nie swym wy­glą­dem od in­nych ro­ślin – przy­po­mi­na­ją grzy­by i na­zy­wa­ne były „wa­riact­wem w świe­cie ro­ślin”. W więk­szo­ści wy­stę­pu­ją w runie wil­got­nych lasów rów­ni­ko­wych pa­so­ży­tu­jąc na ro­śli­nach re­pre­zen­tu­ją­cych róż­no­rod­ne ro­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gałecznicowaty

o ce­chach ga­łecz­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Gałecznik

ga­łecz­nik czte­ro­pla­mek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­dro­nek


Źródła:

SJP.pl

Gałek

1. ku­li­sty mały przed­miot, okrą­głe za­koń­cze­nie cze­goś;
2. po­krę­tło do re­gu­la­cji ja­kie­goś urzą­dze­nia


Źródła:

SJP.pl

Gałgan

łobuz, urwis, psot­nik, ło­bu­ziak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zni­szczo­ny ka­wa­łek tka­ni­ny, strzęp odzie­ży

 (1.2) pot. ubra­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przest. ło­bu­ziak, nic­poń; ob­dar­tus


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gałganek

1. mały ka­wa­łek ma­te­ria­łu;
2. zwy­kle w licz­bie mno­giej: stro­je, fa­ta­łasz­ki;
3. zdrob­nie­nie od: gał­gan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ka­wa­łek, skra­wek tka­ni­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gałganeria

grupa gał­ga­nów, hul­ta­jów, nic­po­niów


Źródła:

SJP.pl

Gałganiarka

→ gał­ga­niarz


Patrz:gałganiarz

Źródła:

SJP.pl

Gałganiarski

→ gał­ga­niarz


Patrz:gałganiarz

Źródła:

SJP.pl

Gałganiarstwo

1. cho­dze­nie w sta­rym, zni­szczo­nym ubra­niu; łach­ma­niar­stwo;
2. czyn nie­e­tycz­ny; gał­gań­stwo, łaj­dact­wo;
3. cecha kogoś, kto po­stę­pu­je nie­e­tycz­nie; łaj­dact­wo;
4. wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści nie­sta­ran­nie; by­le­ja­kość


Źródła:

SJP.pl

Gałganiarz

1. czło­wiek nędz­nie ubra­ny, za­nied­ba­ny, brud­ny; łach­my­ta, ob­szar­pa­niec, ober­wa­niec, ob­dar­tus;
2. po­tocz­nie: czło­wiek dzi­wacz­nie ubra­ny; dzi­wak, cudak, ory­gi­nał;
3. hand­larz szma­ta­mi; ła­ciarz, szma­ciarz, łach­ma­niarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto trud­ni się zbie­ra­niem sta­rych szmat, gał­ga­nów

 (1.2) hand­larz sta­ry­mi, zni­szczo­ny­mi ubra­nia­mi

 (1.3) ktoś nędz­nie albo dzi­wacz­nie ubra­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gałganica

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta nie­mo­ral­na, nie­ucz­ci­wa; łaj­dacz­ka, hul­taj­ka;
2. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów; la­dacz­ni­ca, nie­rząd­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Gałganieć

sta­wać się gał­ga­nem, ło­bu­zem, nic­po­niem


Źródła:

SJP.pl

Gałganisko

zgru­bie­nie od: gał­gan


Źródła:

SJP.pl

Gałgankowy

→ gał­ga­nek


Patrz:gałganek

Źródła:

SJP.pl

Gałganowaty

po­tocz­nie:
1. nieco po­dar­ty, zni­szczo­ny;
2. ma­ją­cy pewne cechy gał­ga­na, łaj­da­ka


Źródła:

SJP.pl

Gałgański

przy­miot­nik od: gał­gan


Źródła:

SJP.pl

Gałgaństwo

po­tocz­nie:
1. lek­ce­wa­że­nie przy­ję­tych norm etycz­nych i spo­łecz­nych; ło­bu­zer­ka;
2. grupa gał­ga­nów, hul­ta­jów, nic­po­niów; gał­ga­ne­ria


Źródła:

SJP.pl

Gałka

1. ku­li­sty mały przed­miot, okrą­głe za­koń­cze­nie cze­goś;
2. po­krę­tło do re­gu­la­cji ja­kie­goś urzą­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały, ku­li­sty przed­miot lub ku­li­ste za­koń­cze­nie przed­mio­tu

 (1.2) por­cja lodów w kształ­cie kulki

 (1.3) re­gu­la­tor da­nych funk­cji w urzą­dze­niach me­cha­nicz­nych, elek­trycz­nych i elek­tro­nicz­nych

 (1.4) daw. kulka uży­wa­na w gło­so­wa­niach

 (1.5) kulka ze śnie­gu, śnież­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gałkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Gałkowaty

ku­li­sty, po­dob­ny do gałki


Źródła:

SJP.pl

Gałkownica

łyżka do na­bie­ra­nia lodów; por­cjo­ner


Źródła:

SJP.pl

Gałkowo

Gał­ko­wo (niem. "Gal­ko­wen") – wieś w Pol­sce, w so­łect­wie Gał­ko­wo, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Gałkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gałkowy

→ gałka


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy gałki


Patrz:gałka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gałkówka

Gał­ków­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Miast­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Ró­żań­co­wej w Miast­ko­wie.


Źródła:

Wikipedia

Gałowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Gałucha

ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych, o drob­nych, bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach; kro­pi­dło


Źródła:

SJP.pl

Gałuskinit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał od­kry­ty w 2009 roku;


Ga­łu­ski­nit – mi­ne­rał od­kry­ty w 2009 r. w ska­łach kon­tak­to­wych nad je­zio­rem Baj­kał przez mi­ne­ra­lo­gów z mię­dzy­na­ro­do­we­go ze­spo­łu, kie­ro­wa­ne­go przez nie­miec­kie­go kry­sta­lo­gra­fa Tho­ma­sa Arm­bru­ste­ra z Uni­wer­sy­te­tu w Ber­nie.

Nowy mi­ne­rał zo­stał naz­wa­ny na cześć pra­cow­ni­ków Wy­dzia­łu Nauk o Ziemi Uni­wer­sy­te­tu Ślą­skie­go Iriny i Jew­gie­ni­ja Ga­łu­ski­nów za ich wkład w mi­ne­ra­lo­gię wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wych skar­nów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Gałuszczónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. woda po go­to­wa­niu klu­sek


Źródła:

Wiktionary

Gałuszka

ga­tu­nek pa­pro­ci wod­nej na­le­żą­cy do ro­dzi­ny mar­sy­lio­wa­tych, ros­ną­cy w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, w Pol­sce wy­stę­pu­ją­cy rzad­ko na Ślą­sku i Po­mo­rzu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. klu­ska z mąki lub ziem­nia­ków


Ga­łusz­ka ("Pi­lu­la­ria") – ro­dzaj pa­pro­ci z ro­dzi­ny mar­sy­lio­wa­tych. Obej­mu­je 5–6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w dużym roz­pro­sze­niu na róż­nych ob­sza­rach w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym na obu pół­ku­lach. W Pol­sce bar­dzo rzad­ko spo­ty­ka­ny jest jeden ga­tu­nek – ga­łusz­ka ku­lecz­ni­ca ("Pi­lu­la­ria glo­bu­li­fe­ra").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gały

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zob. gała.


Źródła:

Wiktionary

Gałązeczka

zdrob­nie­nie od: ga­łąz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ga­łąz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gałązka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: gałąź

 (1.2) mała gałąź


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gałązkowiec

pie­wik ga­łąz­ko­wiec - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny pie­wi­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Gałązkowy

1. zwią­za­ny z ga­łąz­ką;
2. jeden ze ście­gów ozdob­nych wy­ko­ny­wa­nych igłą


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ga­łąz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gałąź

1. pęd wy­ra­sta­ją­cy z pnia drze­wa; konar, odrośl;
2. urzę­do­wo: dział nauki, go­spo­dar­ki itp.;
3. książ­ko­wo: bocz­na linia rodu;
4. w me­dy­cy­nie: od­ga­łę­zie­nie ja­kie­goś or­ga­nu, ja­kiejś czę­ści or­ga­niz­mu;
5. w ło­wiect­wie: od­no­ga w wień­cu je­le­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. bocz­ny pęd drze­wa lub krze­wu

 (1.2) przen. dział go­spo­dar­ki, nauki itp.

 (1.3) przen. od­ga­łę­zie­nie, od­no­ga, roz­ga­łę­zie­nie cze­goś


Gałąź – frag­ment pędu sta­no­wią­cy bocz­ne od­ga­łę­zie­nie pnia ro­ślin drze­wia­stych. Grube ga­łę­zie od­cho­dzą­ce bez­poś­red­nio od pnia na­zy­wa­ne są ko­na­ra­mi.

Spo­sób wzro­stu ga­łę­zi ma istot­ny wpływ na kształt ko­ro­ny drze­wa. Zwy­kle kąt na­chy­le­nia ga­łę­zi zmie­nia się od ostre­go w gór­nej czę­ści ko­ro­ny, po­przez zbli­żo­ny do pro­ste­go w środ­ko­wej czę­ści ko­ro­ny, po opa­da­ją­ce ga­łę­zie w dol­nej czę­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gałęzatka

ga­tu­nek ja­mo­chło­na przy­po­mi­na­ją­cy roz­ga­łę­zio­ny krzew, wy­stę­pu­ją­cy w wo­dach mor­skich i słod­kich; kla­do­fo­ra, kor­dy­lo­fo­ra


Ga­łę­zat­ka ("Cla­dop­ho­ra") – ro­dzaj wie­lo­ko­mór­ko­wych glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic, na­le­żą­cych do rzędu ga­łę­zat­kow­ców, wy­stę­pu­ją­cych w wo­dach śród­lą­do­wych oraz w mo­rzach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gałęzatkowce

rząd wie­lo­ko­mór­ko­wych glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic


Źródła:

SJP.pl

Gałęzatkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu wie­lo­ko­mór­ko­wych glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic


Źródła:

SJP.pl

Gałęziak

bez­list­na ga­łąz­ka u niek­tó­rych ro­ślin, przy­sto­so­wa­na do peł­nie­nia roli or­ga­nu asy­mi­lu­ją­ce­go, za­stę­pu­ją­ca blasz­ki li­ścio­we


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. po­dro­śnię­te, nie­lot­ne pis­klę sowy, które opu­ści­ło już gnia­zdo i prze­sia­du­je na ga­łę­zi lub na ziemi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. zmo­dy­fi­ko­wa­na, pła­ska ło­dy­ga o zie­lo­nej bar­wie, która prze­ję­ła funk­cje li­ścia;

 (2.2) mykol. zob. ko­ra­lów­ka.


Ga­łę­ziak – zmo­dy­fi­ko­wa­na, spła­szczo­na ło­dy­ga barwy zie­lo­nej, która przej­mu­je funk­cje li­ścia (prze­pro­wa­dza fo­to­syn­te­zę) i jest do niego po­dob­na z kształ­tu. U ro­ślin wyt­wa­rza­ją­cych ga­łę­zia­ki li­ście wła­ści­we są zwy­kle sil­nie zre­du­ko­wa­ne, wyksz­tał­ca­ją się jako cier­nie lub łuski, czę­sto szyb­ko opa­da­ją­ce. U niek­tó­rych ro­ślin cała ło­dy­ga wyksz­tał­ca się w for­mie ga­łę­zia­ków, u in­nych tylko część pędów, zaz­wy­czaj koń­co­wa, jest zmo­dy­fi­ko­wa­na (np. u my­szo­pło­cha, szpa­ra­ga, ko­kiet­ni­ka).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gałęziarka

karma z pędów drzew li­ścia­stych usu­szo­nych razem z liść­mi; li­ściar­ka


Źródła:

SJP.pl

Gałęziasty

ga­łę­zi­sty;
1. ma­ją­cy kształt ga­łę­zi;
2. ma­ją­cy bujne ga­łę­zie, krza­cza­sty


Źródła:

SJP.pl

Gałęziopodobny

po­dob­ny z wy­glą­du do ga­łę­zi


Źródła:

SJP.pl

Gałęziowy

zwią­za­ny z ga­łę­zią


Źródła:

SJP.pl

Gałęziożerca

śro­do­wi­sko­wo: zwie­rzę ży­wią­ce się liść­mi i ga­łę­zia­mi bez­poś­red­nio z drze­wa


Źródła:

SJP.pl

Gałęzisto

→ ga­łę­zi­sty; ga­łę­zi­ście


Źródła:

SJP.pl

Gałęzisty

ga­łę­zia­sty;
1. ma­ją­cy kształt ga­łę­zi;
2. ma­ją­cy dużo gęsto ros­ną­cych ga­łę­zi


Źródła:

SJP.pl

Gałęziówka

1. piła do cię­cia ga­łę­zi;
2. ga­łę­zie po­zy­ski­wa­ne z lasu po wy­cin­ce drzew


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. drewn. drob­ne drew­no opa­ło­we, naj­czę­ściej z ga­łę­zi, zbie­ra­ne pod­czas ścin­ki;

 (1.2) środ. techn. leśn. kom­pak­to­wa, rza­dziej jed­no­ręcz­na, pi­lar­ka


Ga­łę­ziów­ka – drob­ne drew­no, odpad po­zy­ski­wa­ny pod­czas ścin­ki drzew, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako opał.

Naj­czę­ściej są to ga­łę­zie o gru­bo­ści do 7 cm w korze i 5 cm bez kory.

"Ga­łę­ziów­ka" po po­cię­ciu na od­po­wied­nią dłu­gość, staje się drew­nem opa­ło­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gałęzowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Gałęźniak

po­tocz­nie: młody ptak ho­do­wa­ny jako ptak łowny, nie­zdol­ny je­szcze do sa­mo­dziel­ne­go dłuż­sze­go lotu; ga­łęź­nik


Źródła:

SJP.pl

Gałęźnik

po­tocz­nie: młody ptak ho­do­wa­ny jako ptak łowny, nie­zdol­ny je­szcze do sa­mo­dziel­ne­go dłuż­sze­go lotu; ga­łęź­niak


Źródła:

SJP.pl

Gańba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. na­ga­na, po­tę­pie­nie

 (1.2) daw.) hańba, wstyd


Źródła:

Wiktionary

Gańdźa

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; ganja, gan­dża, gan­dzia, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, staf, stuff


Źródła:

SJP.pl

Gaśnica

prze­no­śny zbior­nik za­wie­ra­ją­cy środ­ki ga­śni­cze, uży­wa­ny do ga­sze­nia po­ża­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. prze­no­śny przy­rząd do ga­sze­nia po­ża­ru;

 (1.2) środ. więz. nos


Ga­śni­ca – urzą­dze­nie (naj­czę­ściej prze­no­śne) słu­żą­ce do ga­sze­nia po­ża­rów. Mniej­sze ga­śni­ce sto­su­je się w sa­mo­cho­dach, więk­sze w obiek­tach pu­blicz­nych i prze­my­sło­wych. Ist­nie­ją także agre­ga­ty ga­śni­cze zło­żo­ne z jed­nej lub więk­szej licz­by du­żych ga­śnic za­o­pa­trzo­nych we wspól­ną dyszę i umie­szczo­nych na dwu­ko­ło­wym pod­wo­ziu oraz ze­sta­wy ga­śni­cze na wózku trol­ley2 - ze­sta­wy takie skła­da­ją się z kilku ga­śnic, przez co zwięk­szo­na jest sku­tecz­ność ga­śni­cza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaśnicowy

→ ga­śni­ca


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ga­śni­cą


Patrz:gaśnica

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaśniczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. pejor. zwo­len­nik Grze­go­rza Bra­u­na i Kon­fe­de­ra­cji Ko­ro­ny Pol­skiej;


Źródła:

Wiktionary

Gaśniczy

sto­so­wa­ny przy ga­sze­niu po­ża­ru


przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do ga­sze­nia po­ża­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaśnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stoż­ko­wa­te na­rzę­dzie do ga­sze­nia świec


Źródła:

Wiktionary

Gaśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gas­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Gaździna

żona gazdy; go­spo­dy­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żona gazdy, go­spo­dy­ni na Pod­ha­lu i w Cie­szyń­skiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Gaździnka

zdrob­nie­nie od: gaź­dzi­na


Źródła:

SJP.pl

Gaździć

być gazdą (wła­ści­cie­lem go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu); ga­zdo­wać, go­spo­da­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Gaździński

→ gaź­dzi­na


Patrz:gaździna

Źródła:

SJP.pl

Gaźnik

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mie­szan­ki pa­li­wa i po­wie­trza w sil­ni­kach; kar­bu­ra­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mie­szan­ki pa­li­wa i po­wie­trza w sil­ni­kach spa­li­no­wych z za­pło­nem iskro­wym


Gaź­nik (kar­bu­ra­tor) – urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce mie­szan­kę pa­li­wo­wo-po­wietrz­ną o od­po­wied­nim skła­dzie w sil­ni­kach spa­li­no­wych o za­pło­nie iskro­wym. W gaź­ni­ku na­stę­pu­je do­zo­wa­nie pa­li­wa, jego roz­py­le­nie w celu od­pa­ro­wa­nia i wy­mie­sza­nie opa­rów pa­li­wa z po­wie­trzem, a na­stęp­nie do­star­cze­nie tak wyt­wo­rzo­nej mie­szan­ki w od­po­wied­niej ilo­ści po­przez ko­lek­tor do­lo­to­wy do cy­lin­dra. Gaź­nik jest czę­ścią ukła­du za­si­la­nia sil­ni­ka spa­li­no­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Gaźnikowiec

po­tocz­nie: spe­cja­li­sta od gaź­ni­ków sa­mo­cho­do­wych


Źródła:

SJP.pl

Gaźnikowy

→ gaź­nik


Patrz:gaźnik

Źródła:

SJP.pl

Gaża

wy­na­gro­dze­nie za pracę, pen­sja, zwła­szcza ak­to­ra lub woj­sko­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­na­gro­dze­nie za pracę ar­ty­sty sce­nicz­ne­go (ak­to­ra, mu­zy­ka)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary