Fo

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fob

kla­u­zu­la w umo­wach hand­lo­wych (z an­giel­skie­go: free on board; sprze­daw­ca zo­bo­wią­za­ny jest do­star­czyć towar na po­kład stat­ku); FOB


Źródła:

SJP.pl

Fobia

cho­ro­bli­wy, ir­ra­cjo­nal­ny lęk przed ja­ki­miś przed­mio­ta­mi lub sy­tu­a­cja­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. cho­ro­bli­wy, pa­nicz­ny (czę­sto nie­u­za­sad­nio­ny i upor­czy­wy) lęk przed kimś lub przed czymś;

 (1.2) pot. nie­chęć, an­ty­pa­tia, uprze­dze­nie


Fobia (no­wo­łac. "pho­bia" z φόβος "phó­bos" „strach, lęk”) – za­bu­rze­nie ner­wi­co­we, któ­re­go ob­ja­wem osio­wym jest upor­czy­wy lęk przed okre­ślo­ny­mi sy­tu­a­cja­mi, zja­wi­ska­mi lub przed­mio­ta­mi, zwią­za­ny z uni­ka­niem przy­czyn go wy­wo­łu­ją­cych i utrud­nia­ją­cy funk­cjo­no­wa­nie w spo­łe­czeń­stwie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fobiczny

→ fobia


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fobii


Patrz:fobia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fobie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|fobia.


Źródła:

Wiktionary

Fobos

1. sa­te­li­ta Marsa; Pho­bos;
2. w mi­to­lo­gii grec­kiej: bóg i uo­so­bie­nie stra­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg i uo­so­bie­nie stra­chu, to­wa­rzysz Aresa na polu bitwy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. więk­szy i bliż­szy z dwóch księ­ży­ców Marsa;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Focaccia

[czy­taj: foKAczia lub foKAczja] wło­skie pie­czy­wo w po­sta­ci pła­skie­go plac­ka, ser­wo­wa­ne zwy­kle jako przy­staw­ka oraz jako do­da­tek do in­nych po­traw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wło­ski pła­ski chleb, do­pra­wio­ny ole­jem lub in­ny­mi skład­ni­ka­mi, pie­czo­ny w pie­kar­ni­ku;


Fo­cac­cia – po­tra­wa kuch­ni wło­skiej; ro­dzaj pie­czy­wa, bę­dą­ce­go pod­sta­wą pizzy. Każdy re­gion Włoch może się po­chwa­lić inną od­mia­ną fo­cac­cii, od su­che­go, z solą, zio­ła­mi (roz­ma­ryn, szał­wia) po­la­ne­go oliwą cia­sta, do pulch­ne­go, z su­szo­ny­mi po­mi­do­ra­mi i oliw­ka­mi. Zaz­wy­czaj po­da­wa­ne na cie­pło.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foce

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C. i Ms. lp. od: foka


Foce – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Kor­sy­ka Po­łud­nio­wa.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 94 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 5 osób/km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Foch

po­tocz­nie: obra­że­nie się; zwy­kle w wy­ra­że­niu "strze­lić focha" - obra­zić się


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. dąs

 (1.2) daw. fi­giel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fochać

po­tocz­nie: fo­chać się - obra­żać się; fo­szyć się, fo­cho­wać się


Źródła:

SJP.pl

Fochnąć

foch­nąć się - po­tocz­nie: obra­zić się; strze­lić focha, sfo­cho­wać się


Źródła:

SJP.pl

Fochowaty

po­tocz­nie: nie­za­do­wo­lo­ny lub obra­ża­ją­cy się zbyt czę­sto; hu­mo­rza­sty, fo­sia­sty


Źródła:

SJP.pl

Fochować

po­tocz­nie: fo­cho­wać się - obra­żać się; fo­szyć się, fo­chać się


Źródła:

SJP.pl

Fochowy

→ foch; fo­cho­wa­ty, fo­sia­sty, hu­mo­rza­sty


Źródła:

SJP.pl

Fochy

za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce nie­za­do­wo­le­nie; ka­pry­sy, gry­ma­sy, dąsy


rze­czow­nik, licz­ba mnoga, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. ma­ni­fe­sto­wa­nie obra­że­nia się, czę­sto w spo­sób tro­chę dzie­cin­ny lub prze­sa­dzo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Focia

po­tocz­nie: fo­to­gra­fia, zdję­cie; fota, fotka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. fo­to­gra­fia, zdję­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Focić

po­tocz­nie: robić zdję­cia, fo­to­gra­fo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. fo­to­gra­fo­wać, robić zdję­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Focjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Focjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Fo­cju­sza


Źródła:

Wiktionary

Focoso

[czy­taj: fo­ko­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ogni­ście, pło­mien­nie


Źródła:

SJP.pl

Focus

[czy­taj: fokus]
1. punkt, w któ­rym zbie­ga­ją się po przej­ściu przez układ op­tycz­ny pa­da­ją­ce nań pro­mie­nie rów­no­le­głe; fokus; ogni­sko
2. w so­cjo­lo­gii: zo­gni­sko­wa­ny wy­wiad gru­po­wy; fokus


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Focusowy

→ focus [czy­taj: fo­ku­so­wy]; fo­ku­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Focyda

sta­ro­żyt­na kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji, nad Za­to­ką Ko­rync­ką; Fo­ki­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. zob. Fo­ki­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foczka

mała foka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: foka

 (1.2) mała lub młoda foka

 (1.3) młodz. dziew­czy­na atrak­cyj­na fi­zycz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foczy

1. na­le­żą­cy do foki, ma­ją­cy zwią­zek z foką, od­no­szą­cy się do foki, np. focze dzie­ci;
2. zro­bio­ny z futra foki; fo­ko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z foką, do­ty­czą­cy foki

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla foki, po­dob­ny do foki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foczysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: foka


Źródła:

Wiktionary

Foczątko

młode foki; foczę


Źródła:

SJP.pl

Foczę

młode foki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młode foki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fogara

or­ga­no­wy głos pryn­cy­pa­ło­wo-smycz­ko­wy; fu­ga­ra


Źródła:

SJP.pl

Fogaraski

przy­miot­nik od: Fo­ga­rasz (mia­sto w Ru­mu­nii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fo­ga­ra­szem, do­ty­czą­cy Fo­ga­ra­szu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fogarasz

mia­sto w Ru­mu­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów;


Fo­ga­rasz ( Făgăraș, Fo­ga­ras, Fu­gresch­markt) – mia­sto w środ­ko­wej Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów, nad rzeką Alutą u pod­nó­ża pół­noc­nych sto­ków Gór Fo­ga­ra­skich. Około 40,1 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fogelka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. we­so­łe mia­stecz­ko, plac zabaw


Źródła:

Wiktionary

Fogg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Foggia

[czy­taj: fodż­ja] mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w po­łud­nio­wych Wło­szech, w Apu­lii; sto­li­ca pro­win­cji Fog­gia (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w Apu­lii;


Fog­gia – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Apu­lia, w pro­win­cji Fog­gia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foggiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Fog­gią, do­ty­czą­cy Fog­gii


Źródła:

Wiktionary

Fogiel

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Foglerz

małe dzia­ło od­tyl­co­we na kule z oło­wiu


Fo­glerz (fo­glar, fo­glarz) (z fr. "ve­u­gla­i­re", od "ave­u­gler" – za­śle­piać, za­ty­kać otwór) – lek­kie dzia­ło od­tyl­co­we uży­wa­ne w końcu XV i w XVI wieku.

Strze­la­ło ku­la­mi oło­wia­ny­mi i uży­wa­no go prze­de wszyst­kim do obro­ny zam­ków i murów miej­skich. Jego spe­cy­ficz­ną cechą było za­sto­so­wa­nie 4-5 pro­chow­nic (wy­mien­nych komór z ła­dun­ka­mi pro­cho­wy­mi), które przed od­pa­le­niem ko­lej­no umie­szcza­no w spe­cjal­nym wyż­ło­bie­niu w tyl­nej den­nej czę­ści lufy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Foil

[czy­taj: fojl] pod­wod­ne skrzy­dło do desek wod­nych, uno­szą­ce je nad po­wierzch­nię wody pod­czas ruchu; hy­dro­fo­il, hy­dros­krzy­dło


Źródła:

SJP.pl

Foit

[czy­taj; Fojt] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fojait

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, od­mia­na sje­ni­tu; sje­nit ne­fe­li­no­wy


Fo­ja­it – za­sa­do­wa skała mag­mo­wa o po­cho­dze­niu wul­ka­nicz­nym lub sub­wul­ka­nicz­nym. Od­po­wied­nik głę­bi­no­we­go fo­i­do­we­go sy­e­ni­tu (fo­i­do­we­go sje­ni­tu). Fo­ja­it za­li­cza­ny jest do skał jaw­no­kry­sta­licz­nych. Naj­czę­ściej barwy sza­rej lub ciem­no­sza­rej. Za­wie­ra 10–60% fo­i­dów (ska­le­niow­ców). W za­leż­no­ści od ro­dza­ju wy­stę­pu­ją­cych ska­le­niow­ców two­rzy się lo­kal­ną nazwę skały. Na dia­gra­mie kla­sy­fi­ka­cyj­nym QAPF fo­ja­it zaj­mu­je pole 11.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fojcik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fojer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ogień

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. pożar


Źródła:

Wiktionary

Fojercojg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­pal­nicz­ka


Źródła:

Wiktionary

Fojercok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­pal­nicz­ka


Źródła:

Wiktionary

Fojerhok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. bosak


Źródła:

Wiktionary

Fojerman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stra­żak


Źródła:

Wiktionary

Fojerwera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. straż po­żar­na


Źródła:

Wiktionary

Fojt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wójt


Źródła:

Wiktionary

Fok

głów­ny ża­giel na przed­nim masz­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. jeden z żagli pier­wsze­go masz­tu;

 (1.2) pot. żegl. fok­maszt

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: foka


Fok – ża­giel i jeden z pod­sta­wo­wych ele­men­tów oża­glo­wa­nia wy­stę­pu­ją­cy w for­mie sztaks­la przed­nie­go bądź żagla przy­masz­to­we­go.

Jako sztak­sel wie­sza­ny jest na szta­gu umiej­sco­wio­nym naj­bli­żej przed­nie­go masz­tu. W przy­pad­ku więk­szej licz­by sztaks­li przed­nich fok wy­stę­pu­je jako ostat­ni, naj­bli­żej masz­tu (w ko­lej­no­ści za la­ta­czem, kli­wrem i bom­kli­wrem). W odróż­nie­niu od genui kryje grota w niez­nacz­nym stop­niu bądź też wcale.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foka

ssak wodny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. pot. mor­ski ssak dra­pież­ny;

 (1.2) daw. uczn. stud. gw-pl|Radom. ocena nie­do­sta­tecz­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: fok


Foka ("Phoca") – ro­dzaj du­żych, mor­skich ssa­ków z po­dro­dzi­ny Pho­ci­nae w obrę­bie ro­dzi­ny fo­ko­wa­tych (Pho­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fokalizacja

w fil­moz­naw­stwie: za­bieg ope­ra­tor­ski po­le­ga­ją­cy na skon­cen­tro­wa­niu świa­tła na danym obiek­cie lub ogra­ni­cze­niu pola wi­dze­nia ka­me­ry


Źródła:

SJP.pl

Fokarium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. oś­ro­dek ba­daw­czy, w któ­rym ob­ser­wu­je się i ho­du­je foki

 (1.2) zo­o­techn. pa­wi­lon lub wy­bieg z fo­ka­mi w ogro­dzie zo­o­lo­gicz­nym


Fo­ka­rium – oś­ro­dek ba­daw­czy, któ­re­go celem jest odt­wo­rze­nie za­gro­żo­nych ga­tun­ków fok.

Prze­waż­nie fo­ka­rium skła­da się z bu­dyn­ków la­bo­ra­to­ryj­nych i szpi­ta­li­ku, kilku du­żych ba­se­nów z wodą mor­ską, kilku ma­łych ba­se­nów, które służą dla mło­dych lub cho­rych fok i spe­cjal­nych izo­la­tek.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Foki

1. skó­rza­ne lub ak­sa­mit­ne pasy pod­pi­na­ne pod narty dla ułat­wie­nia wej­ścia na stro­me zbo­cze;
2. futro ze skór fok lub ko­ti­ków


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: foka


"Fok"I (wym. "fok jeden") – enzym, en­do­nu­kle­a­za re­stryk­cyj­na typu IIS, wy­i­zo­lo­wa­na po raz pier­wszy ze szcze­pu "Fla­vo­bac­te­rium oke­a­no­ko­i­tes".

W bio­lo­gii mo­le­ku­lar­nej "Fok"I jest uży­wa­ne jako enzym re­stryk­cyj­ny. Po zwią­za­niu DNA, po­przez swoją do­me­nę wią­żą­cą, enzym roz­poz­na­je sek­wen­cję 5'-GGATG-3' (nić kom­ple­men­tar­na 3'-CCTAC-5') po czym do­me­na en­do­nu­kle­a­zo­wa prze­ci­na nici DNA już w spo­sób nie­spe­cy­ficz­ny, po­mię­dzy dzie­wią­tym a trzy­na­stym nu­kle­o­ty­dem w dół nici.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fokida

sta­ro­żyt­na kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji, nad Za­to­ką Ko­rync­ką; Fo­cy­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. nie­wiel­ka kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji, na te­re­nie któ­rej znaj­do­wa­ły się słyn­ne z wy­rocz­ni Delfy i góra Par­nas;

 (1.2) adm. nomos w środ­ko­wej Gre­cji


Fo­ki­da lub Fo­cy­da (no­wogr. "Φωκίδα", sta­rogr. Φωκίς) – kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji nad Za­to­ką Ko­rync­ką, w któ­rej wzno­szą się góry Par­nas i Kir­fis. Kra­i­na na­le­ża­ła w sta­ro­żyt­no­ści do Związ­ku Etol­skie­go. Głów­ny­mi mia­sta­mi były Ela­te­ja i oś­ro­dek re­li­gij­ny Delfy. We­dług mi­to­lo­gii w tej kra­i­nie Pro­me­te­usz ule­pił czło­wie­ka, a Edyp zabił swo­je­go ojca, La­jo­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fokidyjski

przy­miot­nik od: Fo­ki­da (kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji)


Źródła:

SJP.pl

Fokin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fokker

marka sa­mo­lo­tów i firma


Fok­ker – ho­len­der­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją sa­mo­lo­tów, za­ło­żo­ne 22 lu­te­go 1912 roku przez An­to­na Fok­ke­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fokmars

bo­cia­nie gnia­zdo na fok­masz­cie


Źródła:

SJP.pl

Fokmarsel

środ­ko­wy ża­giel pier­wsze­go masz­tu ża­glow­ca


Źródła:

SJP.pl

Fokmaszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. pier­wszy maszt od stro­ny dzio­bu jed­no­stek pły­wa­ją­cych, które po­sia­da­ją co najm­niej dwa masz­ty;


Fok­maszt – pier­wszy maszt od stro­ny dzio­bu znaj­du­ją­cy się na więk­szo­ści jed­no­stek pły­wa­ją­cych o na­pę­dzie ża­glo­wym, po­sia­da­ją­cych co najm­niej dwa masz­ty. Wy­jąt­kiem są tylko jed­nost­ki dwu­masz­to­we, po­sia­da­ją­ce pier­wszy maszt wyż­szy od dru­gie­go – w tym wy­pad­ku pier­wszy maszt na­zy­wa­ny jest grot­masz­tem (a drugi be­zan­masz­tem).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Foko

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: foka


Źródła:

Wiktionary

Fokomelia

Fo­ko­me­lia (łac. "pho­co­me­lia", z gr. φoko = foka + μέλος = koń­czy­na, ang. pho­co­me­lia) – wada roz­wo­jo­wa koń­czyn, po­le­ga­ją­ca na nie­do­roz­wo­ju lub braku kości dłu­gich z obec­no­ścią stóp lub dłoni po­łą­czo­nych bez­poś­red­nio z tu­ło­wiem. Jest zwią­za­na z nie­pra­wi­dło­wo­ścia­mi w trak­cie ciąży, przyj­mo­wa­niem w jej trak­cie pew­nych leków (głów­nie ta­li­do­mi­du) lub rza­dziej uwa­run­ko­wa­na ge­ne­tycz­nie (ze­spół Holt-Orama, ze­spół fo­ko­me­lii SC, ze­spół pse­u­do­ta­li­do­mi­do­wy, OMIM#269000).


Źródła:

Wikipedia

Fokowate

ro­dzi­na dra­pież­nych ssa­ków mor­skich z grupy płet­wo­no­gich


Fo­ko­wa­te (Pho­ci­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ssa­ków mor­skich z po­drzę­du psoksz­tałt­nych (Ca­ni­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra), obej­mu­ją­ca 18 współ­czes­nych ga­tun­ków. Roz­wi­nę­ły licz­ne przy­sto­so­wa­nia do czę­ścio­wo wod­ne­go trybu życia, jak koń­czy­ny przeksz­tał­co­ne w płet­wy, przy czym w prze­ci­wień­stwie do po­krew­nych uchat­ko­wa­tych utra­ci­ły moż­li­wość cho­dze­nia na czte­rech ła­pach po lą­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fokowaty

1. po­dob­ny do foki;
2. o ce­chach fo­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Fokowy

zro­bio­ny z futra foki; foczy


Źródła:

SJP.pl

Fokowąs

fo­ko­wąs bro­da­ty - ga­tu­nek naj­więk­szej foki ark­tycz­nej; foka wą­sa­ta, foka bro­da­ta


Źródła:

SJP.pl

Fokreja

pier­wsza od dołu reja na fok­masz­cie ża­glow­ca


Źródła:

SJP.pl

Foks

skró­to­wa forma od:
1. fok­ste­rier;
2. fok­strot;
3. folks­dojcz


Źródła:

SJP.pl

Foksal

daw­niej: dwo­rzec ko­le­jo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ogród pod­miej­ski bę­dą­cy miej­scem roz­ryw­ki

 (1.2) daw. dwo­rzec ko­le­jo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foksik

zdrob­nie­nie od: foks (pies)


Źródła:

SJP.pl

Foksiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fokstenga

prze­dłu­że­nie ko­lum­ny fok­masz­tu, słu­żą­ce do roz­pi­na­nia gór­nych żagli sko­śnych; przed­niak gniezd­ny


Źródła:

SJP.pl

Foksterier

an­giel­ska rasa psów uży­wa­nych do po­lo­wań na lisy i dziki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Foksterierek

zdrob­nie­nie od: fok­ste­rier (rasa psa my­śliw­skie­go)


Źródła:

SJP.pl

Foksterierka

zdrob­nie­nie od: fok­ste­rier (rasa psa my­śliw­skie­go)


Źródła:

SJP.pl

Fokstrocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fok­strot


Źródła:

Wiktionary

Fokstrot

1. ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dze­nia ame­ry­kań­skie­go;
2. mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec to­wa­rzy­ski w ryt­mie 4/4 (czte­ry czwar­te);


Fok­strot, fox­trot – ame­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski, do­tarł do Eu­ro­py ok. 1918 roku; me­trum pa­rzy­ste, rytm syn­ko­po­wa­ny, tempo szyb­kie. Słowo „fox­trot” oz­na­cza kłus lisa – po­cho­dzi od naz­wi­ska ak­to­ra Harry'ego Foxa, który wpro­wa­dził do tego tańca kroki kłu­su­ją­ce. Fox­trot uwa­ża­ny jest za jeden z naj­trud­niej­szych tań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fokstrotowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fok­stro­tem, do­ty­czą­cy fok­stro­ta; ma­ją­cy cechy fok­stro­ta


Źródła:

Wiktionary

Fokszany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, w hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii;


Fok­sza­ny ( Focșani, Foks­chan) – sto­łecz­ne mia­sto okrę­gu Vran­cea w Ru­mu­nii. Leży nad rzeką Mil­cov. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 65 052 miesz­kań­ców. W 1789 r. miała tu miej­sce bitwa wojsk tu­rec­kich z woj­ska­mi ro­syj­sko-au­striac­ki­mi, w któ­rej Turcy po­nie­śli klę­skę.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fokszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fok­sza­na­mi, do­ty­czą­cy Fok­szan


Źródła:

Wiktionary

Foksztaksel

trój­kąt­ny ża­giel na szku­ne­rze; szta­fok


Źródła:

SJP.pl

Foktopsel

górny, sko­śny ża­giel na przed­nim masz­cie stat­ku; for­top­sel


Źródła:

SJP.pl

Fokus

1. punkt, w któ­rym zbie­ga­ją się po przej­ściu przez układ op­tycz­ny pa­da­ją­ce nań pro­mie­nie rów­no­le­głe; focus; ogni­sko
2. w so­cjo­lo­gii: zo­gni­sko­wa­ny wy­wiad gru­po­wy; focus


Fokus, właśc. Woj­ciech Al­szer (ur. 13 marca 1980 w Ka­to­wi­cach) – pol­ski raper, autor tek­stów i pro­du­cent mu­zycz­ny znany prze­de wszyst­kim z dzia­łal­no­ści w ze­spo­le Pak­to­fo­ni­ka, a także Pi­ja­ni Po­wie­trzem i Po­ka­hon­taz. Współ­la­u­re­at na­gro­dy Fry­de­ry­ka z Pak­to­fo­ni­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fokusować

śro­do­wi­sko­wo: fo­ku­so­wać się - sku­piać się na czymś


Źródła:

SJP.pl

Fokusowy

→ fokus; fo­cu­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Fola

1. skrzy­nia drew­nia­na uży­wa­na do ga­sze­nia wapna pa­lo­ne­go
2. w bu­dow­nict­wie: część muru
3. ro­dzaj sieci ry­bac­kiej


Źródła:

SJP.pl

Folacyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. kwas fo­lio­wy.


Źródła:

Wiktionary

Folarski

przy­miot­nik od: fo­larz


Źródła:

SJP.pl

Folarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się fo­lo­wa­niem (za­gę­szcza­niem) tka­nin; pil­śniarz


Źródła:

SJP.pl

Folblut

ra­so­wy koń peł­nej krwi an­giel­skiej


Źródła:

SJP.pl

Folder

1. druk re­kla­mo­wy, pro­pa­gan­do­wy, in­for­ma­cyj­ny, za­wie­ra­ją­cy zwy­kle opisy, zdję­cia, mapki lub dane do­ty­czą­ce ofe­ro­wa­ne­go to­wa­ru, usłu­gi;
2. upo­rząd­ko­wa­ny zbiór pli­ków kom­pu­te­ro­wych; ka­ta­log


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. zob. ka­ta­log.

 (1.2) ro­dzaj druku re­kla­mo­we­go lub in­for­ma­cyj­ne­go;


To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „Fol­der”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Folderowy

→ fol­der


Patrz:folder

Źródła:

SJP.pl

Folga

prze­sta­rza­le: ulga, od­po­czy­nek, po­bła­ża­nie, luz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ulga, wytch­nie­nie, od­po­czy­nek

 (1.2) przest. po­bła­ża­nie

 (1.4) stpol. wojsk. rze­mień ze sprząż­ką do kolby ka­ra­bin­ka ka­wa­le­ryj­skie­go; Glo­ger.

 (1.5) stpol. po­słuch

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. drą­żek


Zo­bacz też: Folga (mu­zy­ka); folgi (czę­ści zbroi).

Folga – ko­lo­nia wsi Mie­rza­wa w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław.

W la­tach 1975–1998 ko­lo­nia na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Folgowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fol­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Folgować

1. prze­sta­wać pow­ścią­gać swoje skłon­no­ści, poz­wo­lić im pa­no­wać nad sobą;
2. poz­wa­lać komuś na więk­szą swo­bo­dę; ła­go­dzić ry­go­ry i ogra­ni­cze­nia


cza­sow­nik

 (1.1) przest. dawać upust cze­muś, poz­wa­lać sobie

 (1.2) przest. zmniej­szać siłę, in­ten­syw­ność od­dzia­ły­wa­nia, spo­wal­niać tempo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folia

1. cien­ka, de­li­kat­na bla­cha wy­ra­bia­na przez wal­co­wa­nie;
2. cien­ki ar­kusz two­rzy­wa sztucz­ne­go;
3. dawny ta­niec por­tu­gal­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­kie two­rzy­wo w ar­ku­szach lub rol­kach;


Zo­bacz też: La Folía.

Folia – ma­te­riał wy­ko­na­ny naj­czę­ściej z me­ta­lu nie­że­laz­ne­go lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, o gru­bo­ści do 2 mm (do wy­ro­bu np. opa­ko­wań).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foliacja

1. nu­me­ra­cja kart w rę­ko­pi­śmien­nict­wie;
2. war­stwo­we uło­że­nie ma­te­ria­łów blasz­ko­wa­tych łup­ków kry­sta­licz­nych lub ila­stych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Foliaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fo­liak


Źródła:

Wiktionary

Foliak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ogrod. tunel ogro­do­wy, na­miot lub in­spekt z przez­ro­czy­stej folii z two­rzy­wa sztucz­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Folian

sól kwasu fo­lio­we­go


Źródła:

SJP.pl

Foliant

fo­liał;
1. wiel­ka, gruba księ­ga;
2. książ­ka w for­ma­cie folio


Źródła:

SJP.pl

Foliara

→ fo­liarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta wie­rzą­ca w te­o­rie spi­sko­we


Patrz:foliarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foliarka

ma­szy­na do fo­lio­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do fo­lio­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foliarski

1. → folia, np. wy­ro­by fo­liar­skie;
2. → fo­liarz, np. fo­liar­skie te­o­rie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­lia­rza­mi lub fo­liar­stwem, do­ty­czą­cy fo­lia­rzy lub fo­liar­stwa

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) po­sia­da­ją­cy cechy fo­lia­rzy lub fo­liar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foliarstwo

po­tocz­nie:
1. wiara w te­o­rie spi­sko­we, pse­u­do­na­u­ko­we, zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne itp.;
2. ogół ludzi wie­rzą­cych w te­o­rie spi­sko­we, pse­u­do­na­u­ko­we, zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wiara w te­o­rie spi­sko­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foliarz

pe­jo­ra­tyw­nie: osoba wie­rzą­ca w te­o­rie spi­sko­we, pse­u­do­na­u­ko­we, zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne itp.; szur, szu­ry­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. osoba, która wie­rzy w te­o­rie spi­sko­we, zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne, pse­u­do­na­u­ko­we te­o­rie itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foliał

fo­liant;
1. ogrom­na, gruba księ­ga;
2. książ­ka w for­ma­cie folio


Źródła:

SJP.pl

Foliałowy

przy­miot­nik od: fo­liał


Źródła:

SJP.pl

Foligno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria, w pro­win­cji Pe­ru­gia;

 (1.2) geogr. adm. gmina z sie­dzi­bą władz w mie­ście Fo­li­gno (1.1)


Fo­li­gno (łac.: "Ful­gi­niae" lub "Ful­gi­nium") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria, w pro­win­cji Pe­ru­gia. Leży nad rzeką To­pi­no.

We­dług da­nych na rok 2007 gminę za­miesz­ki­wa­ły 53 818 osoby, 274,7 os./km².

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Fo­li­gno.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Folijka

mała folia do ochro­ny ekra­nu urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od folia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folikularny

fol­li­ku­lar­ny;
1. ma­ją­cy bu­do­wę pę­che­rzy­ko­wą;
2. zwią­za­ny z two­rze­niem (się) pę­che­rzy­ków


Źródła:

SJP.pl

Folikulina

żeń­ski hor­mon płcio­wy; estron


Źródła:

SJP.pl

Folikulostymulina

hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą; fo­li­ku­lo­tro­pi­na, hor­mon fo­li­ku­lo­tro­po­wy, FSH


Źródła:

SJP.pl

Folikulotropina

hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą; fo­li­ku­lo­sty­mu­li­na, hor­mon fo­li­ku­lo­tro­po­wy, FSH


Źródła:

SJP.pl

Folikulotropowy

hor­mon fo­li­ku­lo­tro­po­wy - hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą; fo­li­ku­lo­sty­mu­li­na, fo­li­ku­lo­tro­pi­na, FSH


Źródła:

SJP.pl

Folio

for­mat wiel­ko­ści ar­ku­sza raz zło­żo­ne­go na pół


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­kusz pa­pie­ru jed­no­krot­nie zło­żo­ny, który two­rzy dwie karty i czte­ry stro­ni­ce;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: folia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foliograf

urzą­dze­nie słu­żą­ce do na­no­sze­nia na przez­ro­czy­sta folię obra­zów lub tek­stów, w celu rzu­to­wa­nia ich póź­niej na ekran


Źródła:

SJP.pl

Foliogram

karta przez­ro­czy­stej folii z tek­stem, obra­za­mi, wy­kre­sa­mi lub ry­sun­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) folia z od­bi­tym na niej ma­te­ria­łem tek­sto­wym i gra­ficz­nym, którą za po­mo­cą rzut­ni­ka (gra­fo­sko­pu) wyś­wiet­la się na ekra­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foliopak

fo­lio­wa ko­per­ta ku­rier­ska


Źródła:

SJP.pl

Foliopis

pisak do pi­sa­nia po folii i pla­sti­ku


Źródła:

SJP.pl

Foliowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fo­lio­wać.


Fo­lio­wa­nie – ro­dzaj po­li­gra­ficz­ne­go la­mi­no­wa­nia.

Po­le­ga na po­kry­ciu po­wierzch­ni druku folią z two­rzyw sztucz­nych. Dzię­ki fo­lio­wa­niu za­dru­ko­wa­na po­wierzch­nia uzy­sku­je do­dat­ko­we wa­lo­ry este­tycz­ne, zo­sta­je też usz­tyw­nio­na i za­bez­pie­czo­na przed dzia­ła­niem me­cha­nicz­nym, che­micz­nym, pro­mie­nio­wa­niem UV, czy wil­go­cią.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Foliować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­fo­lio­wać)

 (1.1) opa­ko­wy­wać w folię


Źródła:

Wiktionary

Foliowy

1. wy­ko­na­ny z folii, bar­dzo cien­kiej bla­chy lub błony z two­rzy­wa sztucz­ne­go;
2. kwas fo­lio­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w wa­rzy­wach li­ścia­stych; wi­ta­mi­na B11


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z folią, do­ty­czą­cy folii

 (1.2) wy­ko­na­ny z folii

 (1.3) druk. w for­ma­cie folio, zwią­za­ny z for­ma­tem folio

 (1.4) bio­chem. zob. kwas fo­lio­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folitropina

hor­mon wyt­wa­rza­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą


Źródła:

SJP.pl

Folium

z ła­ci­ny: liść; okre­śle­nie spo­ty­ka­ne głów­nie na re­cep­tach


Źródła:

SJP.pl

Folióweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. fo­liów­ka


Źródła:

Wiktionary

Foliówka

po­tocz­nie: torba fo­lio­wa; re­kla­mów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. jed­no­ra­zo­wa torba fo­lio­wa

 (1.2) pot. tunel fo­lio­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Folk

ga­tu­nek mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej wy­wo­dzą­cy się z mu­zy­ki lu­do­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ga­tu­nek mu­zy­ki po­pu­lar­nej wy­wo­dzą­cy się z mu­zy­ki lu­do­wej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folketing

Izba Lu­do­wa; (1849-1953) izba niż­sza par­la­men­tu duń­skie­go


Fol­ke­ting, Fol­ke­tin­get – duń­ski par­la­ment. W la­tach 1849–1953 był izbą niż­szą duń­skie­go par­la­men­tu. Od 1953, po zmia­nach w kon­sty­tu­cji, par­la­ment jest jed­no­i­zbo­wy.

W par­la­men­cie za­sia­da 179 człon­ków (w tym po dwóch z Wysp Ow­czych i z Gren­lan­dii) wy­bie­ra­nych w okrę­gach co czte­ry lata.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Folklor

twór­czość lu­do­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. ogół lu­do­wej kul­tu­ry i twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej, jak ba­śnie, pie­śni, obrzę­dy, stro­je, ar­chi­tek­tu­ra, kuch­nia itp.;

 (1.2) książk. cechy i na­wy­ki cha­rak­te­ry­stycz­ne dla da­ne­go śro­do­wi­ska, czę­sto uwa­ża­ne za nie­po­waż­ne, nie­po­żą­da­ne lub try­wial­ne


Fol­klor (ang. "folk-lore" „wie­dza ludu”) – sym­bo­licz­no-ar­ty­stycz­na dzie­dzi­na kul­tu­ry lu­do­wej, ma­ją­ca cha­rak­ter wie­los­kład­ni­ko­wy, nie­jed­no­li­ty i syn­kre­tycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Folklorowy

→ fol­klor


Patrz:folklor

Źródła:

SJP.pl

Folklorysta

ba­dacz lu­do­wej twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w fol­klo­ry­sty­ce, ba­dacz fol­klo­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folklorystka

→ fol­klo­ry­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ko­bie­ta spe­cja­li­zu­ją­ca się w fol­klo­ry­sty­ce, ba­dacz­ka fol­klo­ru


Patrz:folklorysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folklorystycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fol­klo­ry­stycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Folklorystyczny

1. zwią­za­ny z lu­do­wą twór­czo­ścią ar­ty­stycz­ną;
2. zwią­za­ny z nauką ba­da­ją­cą sztu­kę i kul­tu­rę lu­do­wą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do fol­klo­ru lub fol­klo­ry­sty­ki, zwią­za­ny z fol­klo­rem lub fol­klo­ry­sty­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folklorystyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem kul­tu­ry lu­do­wej, fol­klo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. szt. nauka ba­da­ją­ca fol­klor;


Fol­klo­ry­sty­ka – dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na obej­mu­ją­ca ba­da­nia fol­klo­ru, me­cha­niz­mu jego funk­cjo­no­wa­nia w kul­tu­rze oraz re­la­cji za­cho­dzą­cych mię­dzy fol­klo­rem a li­te­ra­tu­rą i kul­tu­rą ma­so­wą. Cza­sem uz­na­wa­na za jedną z dzie­dzin et­no­gra­fii i an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej, jako że fol­klor jest ele­men­tem kul­tu­ry lu­do­wej, a ta przed­mio­tem badań et­no­gra­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Folkloryzm

wy­ko­rzy­sty­wa­nie ele­men­tów sztu­ki lu­do­wej w twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej, na­wią­zy­wa­nie do fol­klo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. szt. na­wią­zy­wa­nie w sztu­ce i li­te­ra­tu­rze do ele­men­tów fol­klo­ry­stycz­nych;


Fol­klo­ryzm – wy­bie­ra­nie ele­men­tów po­cho­dzą­cych z fol­klo­ru lu­do­we­go i cy­to­wa­nie ich w oder­wa­nym od pier­wot­nych zna­czeń kon­tek­ście. Jako jeden z pier­wszych ter­min ten za­pro­po­no­wał Józef Bursz­ta w celu od­dzie­le­nia ka­te­go­rii fol­klo­ru od fol­klo­ryz­mu.

Za cza­sów PRL-u fi­lo­zo­fia fol­klo­ryz­mu za­o­wo­co­wa­ła np. stwo­rze­niem Pań­stwo­we­go Ze­spo­łu Lu­do­we­go Pie­śni i Tańca „Ma­zo­wsze”, Ze­spo­łu Pie­śni i Tańca „Śląsk” czy Ze­spo­łu Pie­śni i Tańca „Rze­szo­wia­cy”, wy­ko­rzy­stu­ją­cych je­dy­nie ele­men­ty kul­tu­ry lu­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Folkowiec

wy­ko­naw­ca lub fan folka


Źródła:

SJP.pl

Folkowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób fol­ko­wy


Źródła:

Wiktionary

Folkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fol­ko­we; cecha tych, któ­rzy są fol­ko­wi


Źródła:

Wiktionary

Folkowy

zwią­za­ny z mu­zy­ką roz­ryw­ko­wą wy­wo­dzą­cą się z mu­zy­ki lu­do­wej


przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z fol­kiem, do­ty­czą­cy folku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folksdojcz

w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej: męż­czyz­na znaj­du­ją­cy się na li­ście ludzi po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go (czę­sto rze­ko­me­go), na któ­rej obec­ność gwa­ran­to­wa­ła wiele przy­wi­le­jów w sto­sun­ku do po­zo­sta­łej lud­no­ści pol­skiej; volks­de­utsch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w okre­sie II wojny świa­to­wej w kra­jach oku­po­wa­nych przez III Rze­szę: osoba na­ro­do­wo­ści nie­miec­kiej lub po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go wpi­sa­na na folks­li­stę;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folksdojczka

→ folks­dojcz; volks­de­utsch­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej ko­bie­ta wpi­sa­na na folks­li­stę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folkslista

lista oby­wa­te­li po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go w oku­po­wa­nym przez Niem­cy kraju w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej, któ­rzy za­de­kla­ro­wa­li przy­na­leż­ność do na­ro­do­wo­ści nie­miec­kiej; volks­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej: nie­miec­ka lista na­ro­do­wa, na którą wpi­sy­wa­no lud­ność po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go kra­jów oku­po­wa­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Follett

Fol­lett – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Lip­scomb.


Źródła:

Wikipedia

Follikularny

fo­li­ku­lar­ny;
1. ma­ją­cy bu­do­wę pę­che­rzy­ko­wą;
2. zwią­za­ny z two­rze­niem (się) pę­che­rzy­ków


Źródła:

SJP.pl

Follower

osoba ob­ser­wu­ją­ca czy­jeś konto lub pro­fil w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych; fol­lo­wers


Źródła:

SJP.pl

Followerka

→ fol­lo­wer


Patrz:follower

Źródła:

SJP.pl

Followers

[czy­taj: fa­lo­łers] użyt­kow­nik śle­dzą­cy na bie­żą­co czyjś pro­fil w ser­wi­sie spo­łecz­no­ścio­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sub­skry­bent ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go lub agre­ga­to­ra tre­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Followerski

→ fol­lo­wer


Patrz:follower

Źródła:

SJP.pl

Followować

[czy­taj: fa­lo­ło­wać] po­tocz­nie: ob­ser­wo­wać kogoś w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


Źródła:

SJP.pl

Followup

[czy­taj: faloł-ap] w hip-hopie: na­wią­za­nie do ut­wo­ru lub wersu przez przy­to­cze­nie lub spa­ra­fra­zo­wa­nie go w tek­ście pio­sen­ki


Źródła:

SJP.pl

Folować

po­wierzch­nio­wo spil­śniać tka­ni­nę, zwy­kle zgrzeb­ną, przez gnie­ce­nie, wał­ko­wa­nie itp.; fo­lu­szo­wać


Źródła:

SJP.pl

Folsom

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Folsomski

przy­miot­nik od: Fol­som


Źródła:

SJP.pl

Folta

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Foltynowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Foltyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Foluski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fo­lu­sza


Źródła:

Wiktionary

Folusz

ma­szy­na słu­żą­ca do fo­lo­wa­nia tka­nin; pil­śniar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. włók. urzą­dze­nie do fo­lo­wa­nia sukna;

 (1.2) bu­dy­nek lub po­mie­szcze­nie mie­szczą­ce urzą­dze­nie do fo­lo­wa­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foluszanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fo­lu­sza


Źródła:

Wiktionary

Foluszanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fo­lu­sza


Źródła:

Wiktionary

Folusznictwo

zawód fo­lusz­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. dział rze­mio­sła zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem sukna, pro­fe­sja fo­lusz­ni­ka;


Fo­lusz­nict­wo – gałąź rze­mieśl­ni­czej i ma­nu­fak­tu­ro­wej pro­duk­cji su­kien­ni­czej, zaj­mu­ją­ca się fo­lo­wa­niem sukna, pro­ce­sem ma­ją­cym na celu oczy­szcze­nie sukna z tłu­szczów i kleju tkac­kie­go, na­da­nie tka­ni­nie pu­szy­sto­ści i jej za­gę­szcze­nie (spil­śnie­nie).

Pier­wsza wzmian­ka o fo­lusz­ni­kach w Pol­sce wy­o­dręb­nio­nych od tka­czy po­cho­dzi z 1255 r.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foluszniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) włók. zwią­za­ny z fo­lusz­nict­wem, do­ty­czą­cy fo­lusz­nict­wa


Źródła:

Wiktionary

Folusznik

rze­mieśl­nik trud­nią­cy się fo­lo­wa­niem; pil­śniarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wstęp­nie przy­go­to­wu­ją­cy i czy­szczą­cy z tłu­szczów i kle­jów tka­ni­ny weł­nia­ne;


Fo­lusz­nik – rze­mieśl­nik trud­nią­cy się przy­go­to­wy­wa­niem tka­nin i czy­szcze­niem ubrań.

Miej­scem pracy fo­lusz­ni­ka był fo­lusz. Fo­lusz­nik fo­lo­wał sukno w celu za­gę­szcze­nia tka­ni­ny i oczy­szcze­nia jej z tłu­szczów i kle­jów.

W pol­skim tłu­ma­cze­niu No­we­go Te­sta­men­tu grec­kie "gnap­he­us", wy­stę­pu­ją­ce w 9. roz­dzia­le Ewan­ge­lii Marka, tłu­ma­czo­ne jest jako "fo­lusz­nik" (Mk 9,3). Po­ję­cie to wy­stę­pu­je rów­nież w Sta­rym Te­sta­men­cie (2 Krl 18,17; Iz 7,3 oraz 36,2; Mal 3,2).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foluszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. pod­da­wa­nie tka­ni­ny obrób­ce wstęp­nej, spil­śnia­nie jej po­wierzch­ni


Źródła:

Wiktionary

Foluszować

po­wierzch­nio­wo spil­śniać tka­ni­nę, zwy­kle zgrzeb­ną, przez gnie­ce­nie, wał­ko­wa­nie itp.; fo­lo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) włók. pod­da­wać tka­ni­ny obrób­ce wstęp­nej, spil­śniać ich po­wierzch­nię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foluszowy

zwią­za­ny z fo­lu­szem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­lu­szem, do­ty­czą­cy fo­lu­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folwarczek

zdrob­nie­nie od: fol­wark


Źródła:

SJP.pl

Folwarczny

1. na­le­żą­cy do fol­war­ku, do­ty­czą­cy fol­war­ku;
2. prze­no­śnie: gru­biań­ski, wul­gar­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fol­war­ku, zwią­za­ny z fol­war­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Folwark

go­spo­dar­stwo rolne, część więk­sze­go ma­jąt­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. duże, sa­mo­dziel­ne go­spo­dar­stwo rolne wraz z kom­plek­sem bu­dyn­ków go­spo­dar­czych i miesz­kal­nych, a na­le­żą­ce do dworu lub do wła­ści­cie­la ziem­skie­go;

 (1.2) przen. włas­ność wspól­na lub sfera pu­blicz­na trak­to­wa­na przez kogoś jak pry­wat­na

 (1.3) daw. dom miesz­kal­ny, w któ­rym miesz­ka wła­ści­ciel wio­ski lub cze­ladź

 (1.4) pot. na dużym przy­ję­ciu do­dat­ko­wy stół dla dzie­ci


Fol­wark (z niem. Vor­werk) – jed­nost­ka go­spo­dar­cza włas­no­ści ziem­skiej, ist­nie­ją­ca od XII wieku w po­sta­ci go­spo­dar­stwa rol­ne­go, a od XIV wieku także rolno-ho­dow­la­ne­go, na­sta­wio­ne­go na pro­duk­cję zboża i in­nych su­row­ców agrar­nych przez­na­czo­nych na zbyt, wy­ko­rzy­stu­ją­ce­go pracę przy­mu­so­wą pań­szczyź­nia­nych chło­pów (pań­szczyz­na, najem przy­mu­so­wy, dar­mo­cha), a po znie­sie­niu pań­szczyz­ny – ro­bot­ni­ków na­jem­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Folwarkowy

→ fol­wark; fol­warcz­ny


Źródła:

SJP.pl

Folwarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Folżeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfol­żeć)

 (1.1) przest., także. gw-pl|Sie­radz, Konin. tra­cić na sile lub in­ten­syw­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Fomalhaut

Fo­mal­ha­ut ("Alfa Pi­scis Au­stri­ni", "α PsA") – naj­ja­śniej­sza gwia­zda w kon­ste­la­cji Ryby Po­łud­nio­wej i jed­no­cze­śnie jedna z naj­ja­śniej­szych gwiazd pół­ku­li po­łud­nio­wej. Jest osiem­na­stą co do jas­no­ści gwia­zdą na noc­nym nie­bie. Od Słoń­ca dzie­li ją 25 lat świetl­nych. Krąży wokół niej dysk py­ło­wy; za­ob­ser­wo­wa­no także obiekt, który mógł być pla­ne­tą, jed­nak w toku dal­szych ob­ser­wa­cji uz­na­no go ra­czej za po­zo­sta­łość po ko­liz­ji mniej­szych ciał.


Źródła:

Wikipedia

Fomorianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit­celt. isto­ta nad­przy­ro­dzo­na, naj­czę­ściej przed­sta­wia­na jako gi­gant, ma­ją­ca za­miesz­ki­wać Ir­lan­dię przed przy­by­ciem Galów;


Źródła:

Wiktionary

Fomoza

cho­ro­ba ro­ślin z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, wy­wo­ły­wa­na przez pa­so­żyt­ni­cze grzy­by


Źródła:

SJP.pl

Fon

jed­nost­ka po­zio­mu gło­śno­ści dźwię­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka po­zio­mu gło­śno­ści;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fon.

skrót od: fo­ne­ty­ka, fo­ne­tycz­ny; fonet.


Źródła:

SJP.pl

Fonacja

wy­da­wa­nie dźwię­ku przez czło­wie­ka, zwła­szcza wy­ma­wia­nie gło­sek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. w fo­nia­trii: emi­sja głosu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fonacyjny

przy­miot­nik od: fo­na­cja


Źródła:

SJP.pl

Fonastenia

za­bu­rze­nie wy­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Foncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od font


Źródła:

Wiktionary

Fonda

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Fondant

de­li­kat­na, słod­ka pla­stycz­na masa do de­ko­ro­wa­nia tor­tów; gla­zu­ra, po­ma­da


Źródła:

SJP.pl

Fondantowy

→ fon­dant


Patrz:fondant

Źródła:

SJP.pl

Fondue

[czy­taj: fąDU] po­tra­wa ze sto­pio­nej masy se­ro­wej (zwy­kle z do­dat­kiem bia­łe­go wina), w któ­rej za­nu­rza się ka­wał­ki pie­czy­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. szwaj­car­ska i fran­cu­ska po­tra­wa z roz­to­pio­ne­go sera i bia­łe­go wina po­da­wa­ne­go na go­rą­co, w któ­rym macza się ka­wał­ki pie­czy­wa lub wa­rzyw;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z ka­wał­ków mięsa lub wa­rzyw, które umie­szcza się na dłu­gim wi­del­cu i za­nu­rza we wrzą­cym tłu­szczu


Fon­due (od fr. "fon­dre" – „roz­ta­piać się”) – po­tra­wa (ro­dzaj zupy se­ro­wej) przy­go­to­wa­na z go­rą­ce­go sera i bia­łe­go wina. Uwa­ża­na za na­ro­do­wą po­tra­wę kuch­ni szwaj­car­skiej, lecz bar­dzo po­pu­lar­na we Fran­cji i Wło­szech.

Jej spe­cy­ficz­na cecha to przy­rzą­dza­nie na bie­żą­co przy stole z pod­grze­wa­ne­go garn­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fonem

jed­nost­ka fo­ne­tycz­na ję­zy­ka; gło­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. najm­niej­sza jed­nost­ka mowy roz­róż­nial­na dla użyt­kow­ni­ków da­ne­go ję­zy­ka;


Fonem – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka struk­tu­ry fo­no­lo­gicz­nej mowy. Jest róż­no­rod­nie de­fi­nio­wa­ny, ale zwy­kle o jego wy­róż­nia­niu ma de­cy­do­wać roz­róż­nia­nie dzię­ki niemu zna­cze­nia wy­ra­zów. Fonem jest po­ję­ciem ab­strak­cyj­nym, re­a­li­zo­wa­nym w rze­czy­wi­stej mowie przez gło­ski. Różne gło­ski bę­dą­ce re­a­li­za­cja­mi jed­ne­go fo­ne­mu to alo­fo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fonematyczny

→ fonem


Patrz:fonem

Źródła:

SJP.pl

Fonemiczny

→ fo­ne­mi­ka


Patrz:fonemika

Źródła:

SJP.pl

Fonemika

nauka o sy­ste­mach dźwię­ko­wych ję­zy­ków; fo­ne­ma­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Fonemowy

zwią­za­ny z fo­ne­mem, do­ty­czą­cy fo­ne­mu


Źródła:

SJP.pl

Fonendoskop

słu­chaw­ka le­kar­ska słu­żą­ca do osłu­chi­wa­nia na­rzą­dów wew­nętrz­nych, za­koń­czo­na mem­bra­ną z lej­kiem; ste­to­skop


Źródła:

SJP.pl

Fonet.

skrót od: fo­ne­ty­ka, fo­ne­tycz­ny; fon.


Źródła:

SJP.pl

Fonetyczka

spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się fo­ne­ty­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się fo­ne­ty­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fonetycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) tak, jak się wy­ma­wia; zgod­nie z wy­mo­wą


Źródła:

Wiktionary

Fonetyczny

1. zwią­za­ny z wy­mo­wą; dźwię­ko­wy, gło­so­wy;
2. pi­sow­nia fo­ne­tycz­na - pi­sa­nie wy­ra­zów zgod­ne z ich wy­mo­wą


przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z fo­ne­ty­ką, do­ty­czą­cy fo­ne­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fonetyk

ję­zy­koz­naw­ca zaj­mu­ją­cy się fo­ne­ty­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ję­zy­koz­naw­ca zaj­mu­ją­cy się fo­ne­ty­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fonetyka

ar­ty­ku­la­cja gło­sek wła­ści­wa da­ne­mu ję­zy­ko­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka zaj­mu­ją­ca się opi­sy­wa­niem gło­sek da­ne­go ję­zy­ka;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: fo­ne­tyk


Fo­ne­ty­ka (daw­niej "gło­sow­nia") – jeden z dzia­łów ling­wi­sty­ki, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem dźwię­ków mowy ludz­kiej (zwa­nych gło­ska­mi) od stro­ny ich ar­ty­ku­la­cji (tj. spo­so­bu wyt­wa­rza­nia za po­mo­cą na­rzą­dów mowy – fo­ne­ty­ka ar­ty­ku­la­cyj­na), ich cech fi­zycz­nych (do­kład­niej: aku­stycz­nych – fo­ne­ty­ka aku­stycz­na), ich od­bie­ra­nia (fo­ne­ty­ka au­dy­tyw­na).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fonetyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­sto­so­wy­wa­nie pi­sow­ni do wy­mo­wy;


Fo­ne­ty­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na przy­sto­so­wy­wa­niu, naj­czę­ściej pi­sow­ni, do wy­mo­wy, w me­to­dy­ce szyb­kie­go czy­ta­nia na­zy­wa­ny także "sub­wo­ka­li­za­cją".

Je­że­li w pro­ce­sie czy­ta­nia fo­ne­ty­za­cja za­cho­dzi na po­zio­mie myśli, mo­że­my mówić o "fo­ne­ty­za­cji wew­nętrz­nej". W szcze­gól­nych przy­pad­kach udział w czy­ta­niu może brać do­dat­ko­wo apa­rat mowy - mó­wi­my wtedy o "fo­ne­ty­za­cji zew­nętrz­nej", czyli ar­ty­ku­la­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fonia

w te­le­wiz­ji i ra­dio­fo­nii: ogół sy­gna­łów dźwię­ko­wych za­war­tych w pas­mie aku­stycz­nym, prze­sy­ła­nych od na­daj­ni­ka do od­bior­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rad. telew. sy­gnał dźwię­ko­wy prze­sy­ła­ny z na­daj­ni­ka do od­bior­ni­ka ra­dio­we­go, te­le­wi­zyj­ne­go itp., za po­mo­cą fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej

 (1.2) akust. re­pro­du­ko­wa­ny dźwięk do­cie­ra­ją­cy do ucha słu­cha­ją­ce­go przy odt­wa­rza­niu na­gra­nia, pro­jek­cji filmu itp. w po­sta­ci fali aku­stycz­nej

 (1.3) med. w fo­nia­trii: emi­sja głosu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foniatra

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w za­kre­sie fo­nia­trii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem za­bu­rzeń głosu, mowy i ję­zy­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka fo­nia­trii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foniatria

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się fiz­jo­lo­gią i pa­to­lo­gią głosu oraz le­cze­niem za­bu­rzeń i wad wy­mo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem i za­bu­rze­nia­mi wy­da­wa­nia głosu (przez czło­wie­ka);


Fo­nia­tria (gr. "fóné" „głos”, "ia­tros" „le­karz”) – nauka o wy­da­wa­niu dźwię­ków do śro­do­wi­ska przez czło­wie­ka, tzw. fo­na­cji, jej za­bu­rze­niach i le­cze­niu. Jako dzie­dzi­na me­dy­cy­ny jest dzia­łem oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gii, zaj­mu­ją­cym się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób na­rzą­dów głosu i mowy oraz po­ły­ka­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foniatryczny

→ fo­nia­tria


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z fo­nia­trią, do­ty­czą­cy fo­nia­trii


Patrz:foniatria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fonica

[czy­taj: fo­ni­ka] marka urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych i te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych oraz firma


Źródła:

SJP.pl

Foniczny

do­ty­czą­cy dźwię­ku, głosu; dźwię­ko­wy, gło­so­wy, aku­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Foniks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) udź­wię­ko­wio­ny ko­miks; ro­dzaj ani­ma­cji, filmu, w któ­rym do kla­tek ko­mik­su do­łą­czo­ny jest dźwięk


Źródła:

Wiktionary

Fonit

tech­ni­ka bę­dą­ca po­łą­cze­niem fo­to­gra­fii z gra­fi­ką


Źródła:

SJP.pl

Fono

taki, który odt­wa­rza­ny jest na sprzę­cie au­dial­nym; zwią­za­ny z tech­ni­ką za­pi­su dźwię­ku (np. bi­blio­te­ka fono i wideo); audio


Źródła:

SJP.pl

Fonoamator

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ama­tor­sko na­gry­wa­niem, odt­wa­rza­niem ut­wo­rów mu­zycz­nych, pro­duk­cji dźwię­ko­wej itp.


Źródła:

SJP.pl

Fonoamatorka

→ fo­no­a­ma­tor


Patrz:fonoamator

Źródła:

SJP.pl

Fonochemia

Fo­no­che­mia, so­no­che­mia – dział che­mii fi­zycz­nej obej­mu­ją­cy ca­łoksz­tałt za­gad­nień do­ty­czą­cych za­sto­so­wa­nia ul­tradź­wię­ków (i ewen­tu­al­nie krót­szych fal gło­so­wych) w che­mii.

Fo­no­che­mia opi­su­je re­ak­cje che­micz­ne ini­cjo­wa­ne, ka­ta­li­zo­wa­ne lub mo­dy­fi­ko­wa­ne ul­tradź­wię­ka­mi i efek­ty me­cha­nicz­ne dzia­ła­nia tych fal na śro­do­wi­sko. Nauka ta obej­mu­je rów­nież niez­wy­kle ważne dla badań struk­tu­ry za­gad­nie­nie za­leż­no­ści niek­tó­rych wła­ści­wo­ści ul­tradź­wię­ków od fi­zy­ko­che­micz­nych włas­no­ści śro­do­wi­ska.


Źródła:

Wikipedia

Fonofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed dźwię­ka­mi


Fo­no­fo­bia (gr. "phōnē, phōnēma" „dźwięk, głos”) – okre­śle­nie uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do lęku lub sil­nej, do­mi­nu­ją­cej re­ak­cji stra­chu na dźwię­ki (naj­czę­ściej opi­sy­wa­ne w kon­tek­ście za­bu­rzeń lę­ko­wych i tzw. ob­ni­żo­nej to­le­ran­cji na dźwięk). W ne­u­ro­lo­gii ter­mi­nem "fo­no­fo­bia" bywa okre­śla­na rów­nież nad­wraż­li­wość na dźwię­ki to­wa­rzy­szą­ca na­pa­dom mi­gre­ny (obok np. fo­to­fo­bii).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fonoforeza

wpro­wa­dze­nie leku do skóry za po­mo­cą ul­tradź­wię­ków, sto­so­wa­ne w fi­zy­ko­te­ra­pii


Źródła:

SJP.pl

Fonogeniczność

szcze­gól­nie ko­rzyst­na dy­spo­zy­cja głosu do odt­wa­rza­nia w fil­mach lub roz­gło­śniach ra­dio­wych


Źródła:

SJP.pl

Fonogeniczny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się szcze­gól­nie ko­rzyst­ną dy­spo­zy­cją głosu do odt­wa­rza­nia w fil­mach lub roz­gło­śniach ra­dio­wych


przy­miot­nik

 (1.1) o dźwię­ku: taki, który na­da­je się do utr­wa­la­nia na pły­cie lub ta­śmie i odt­wa­rza­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fonograf

urzą­dze­nie do za­pi­su i odt­wa­rza­nia dźwię­ku, pro­to­typ gra­mo­fo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. techn. dawne urzą­dze­nie na­gry­wa­ją­ce i odt­wa­rza­ją­ce dźwięk, zwy­kle z za­sto­so­wa­niem na wo­sko­wych płyt lub wał­ków;

 (1.2) hist. techn. dawny, pry­mi­tyw­ny gra­mo­fon do płyt


Fo­no­graf (z gr. φωνή "fonē", głos, oraz γραφή "grafē", pi­sa­nie) – jedno z pier­wszych urzą­dzeń słu­żą­cych do za­pi­su i odt­wa­rza­nia dźwię­ku, po­przed­nik gra­mo­fo­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fonografia

1. utr­wa­la­nie dźwię­ku na no­śni­ku ma­gne­tycz­nym lub op­tycz­nym, np. pły­cie kom­pak­to­wej, wi­ny­lo­wej;
2. wy­da­wa­nie płyt lub kaset z na­gra­ny­mi dźwię­ka­mi;
3. zbiór płyt da­ne­go ze­spo­łu lub wy­ko­naw­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­pi­sy­wa­nie dźwię­ków na no­śni­kach da­nych np. pły­tach kom­pak­to­wych albo ka­se­tach man­ge­to­fo­no­wych

 (1.2) dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na wy­da­wa­niu na­grań mu­zycz­nych

 (1.3) do­ro­bek na­grań ar­ty­sty lub ze­spo­łu mu­zycz­ne­go


Fo­no­gra­fia (z gr. „zapis dźwię­ku”) – tech­ni­ka lub dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się za­pi­sy­wa­niem (i odt­wa­rza­niem) dźwię­ku i mu­zy­ki.

Mia­nem fo­no­gra­fii okre­śla się rów­nież do­ro­bek na­grań ar­ty­sty lub ze­spo­łu mu­zycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fonograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z fo­no­gra­fem, do­ty­czą­cy fo­no­gra­fu

 (1.2) zwią­za­ny z fo­no­gra­fią, do­ty­czą­cy fo­no­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Fonogram

1. zapis dźwię­ku do­ko­na­ny za po­mo­cą fo­no­gra­fu, pro­to­ty­pu gra­mo­fo­nu;
2. no­śnik, na któ­rym zo­sta­ły utr­wa­lo­no ut­wo­ry mu­zycz­ne;
3. znak gra­ficz­ny odz­wier­cied­la­ją­cy dźwięk ję­zy­ka w niek­tó­rych sy­ste­mach pisma


Fo­no­gram (z gr. "phōnē, phōnēma" 'dźwięk, głos' i "gráphein" 'skro­bać, ry­to­wać, ry­so­wać, pisać'):


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fonoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go; ma­niacz­ka te­le­fo­nicz­na


Źródła:

SJP.pl

Fonoholiczny

→ fo­no­ho­lizm


Patrz:fonoholizm

Źródła:

SJP.pl

Fonoholik

osoba uza­leż­nio­na od te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go; ma­niak te­le­fo­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fonoholizm

uza­leż­nie­nie od te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. uza­leż­nie­nie od te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych, smart­fo­nów


Fo­no­ho­lizm – po­tocz­ne okre­śle­nie pro­ble­mo­we­go, nad­mier­ne­go ko­rzy­sta­nia z te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go (zwła­szcza smart­fo­nu), które może prze­ja­wiać się m.in. kom­pul­syw­nym spraw­dza­niem urzą­dze­nia, trud­no­ścią w ogra­ni­cza­niu czasu uży­wa­nia oraz za­nied­by­wa­niem in­nych ak­tyw­no­ści. Zja­wi­sko to bywa opi­sy­wa­ne jako na­le­żą­ce do uza­leż­nień be­ha­wio­ral­nych oraz jako jedna z po­sta­ci tzw. cy­be­ru­za­leż­nień (uza­leż­nień zwią­za­nych z tech­no­lo­gia­mi cy­fro­wy­mi).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fonoideogram

znak do­da­ny do ide­o­gra­mu w celu wy­ra­że­nia ele­men­tów gra­ma­tycz­nych; do­peł­nie­nie fo­ne­tycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Fonokardiograf

apa­rat do ba­da­nia serca


Źródła:

SJP.pl

Fonokardiografia

me­to­da obra­zo­wa­nia od­gło­sów pracy serca, sto­so­wa­na w dia­gno­sty­ce niek­tó­rych jego cho­rób


Fo­no­kar­dio­gra­fia – dia­gno­stycz­na me­to­da ba­da­nia serca, po­le­ga­ją­ca na gra­ficz­nym za­pi­sie dźwię­ko­wej pracy tego na­rzą­du. Za­pi­su tego do­ko­nu­je się łącz­nie z za­pi­sem EKG. Fo­no­kar­dio­gra­fy poz­wa­la­ją na bar­dzo do­kład­ną cha­rak­te­ry­sty­kę szme­rów ser­co­wych i dźwię­ków nad­licz­bo­wych, tzw. cwa­łów. In­for­ma­cje te są jed­nak mało prak­tycz­ne i dla­te­go fo­no­kar­dio­gra­fia jest naj­rza­dziej sto­so­wa­ną obec­nie me­to­dą dia­gno­sty­ki kar­dio­lo­gicz­nej. Tylko niek­tó­re wady wro­dzo­ne lub na­by­te dają cha­rak­te­ry­stycz­ny fo­no­kar­dio­gram.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fonokardiograficzny

→ fo­no­kar­dio­gra­fia


Patrz:fonokardiografia

Źródła:

SJP.pl

Fonokardiogram

gra­ficz­ny zapis dźwię­ków serca, sto­so­wa­ny w dia­gno­sty­ce me­dycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Fonokraniograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy szme­ry na­czy­nio­we czasz­ki


Źródła:

SJP.pl

Fonol.

skrót od: fo­no­lo­gia, fo­no­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fonola

in­stru­ment mu­zycz­ny


Fo­no­la – me­cha­nicz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ję­zycz­ko­wych. Ma formę skrzyn­ki z wy­sta­ją­cą korbą. Wew­nątrz umie­szczo­na jest wia­trow­ni­ca, me­ta­lo­we ję­zycz­ki (ele­men­ty dźwię­kot­wór­cze), miesz­ki i wałki z per­fo­ro­wa­ną taśmą. Krę­cąc korbą wpro­wa­dza się w ruch wałki oraz taśmę, któ­rej ot­wo­ry prze­mie­szcza­ją się wzdłuż me­cha­niz­mu ste­ru­ją­ce­go wen­ty­la­mi. Te z kolei ot­wie­ra­ją drogę stru­mie­nio­wi po­wie­trza do ję­zycz­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fonolit

mag­mo­wa skała wy­lew­na o skła­dzie mi­ne­ral­nym iden­tycz­nym jak w fo­ja­i­cie; dźwię­ko­wiec


Fo­no­lit (echo­do­lit) – wy­lew­na, za­sa­do­wa, skała mag­mo­wa, nie­do­sy­co­na krze­mion­ką, zło­żo­na głów­nie ze ska­le­ni po­ta­so­wych i ska­le­niow­ców. W skła­dzie mi­ne­ral­nym nie za­wie­ra wol­nej krze­mion­ki SiO2 w po­sta­ci kwar­cu, kry­sto­ba­li­tu lub try­dy­mi­tu. SiO2 wy­stę­pu­je je­dy­nie jako skład­nik in­nych mi­ne­ra­łów, od 44 do 52% w sto­sun­ku wa­go­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fonolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fo­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Fonologia

dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się nauką o fo­ne­mach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o fo­ne­mach i re­la­cjach mię­dzy nimi;


Fo­no­lo­gia (daw­niej "gło­sow­nia") – nauka o sy­ste­mach dźwię­ko­wych ję­zy­ków. Sta­no­wi jeden z dzia­łów ję­zy­koz­naw­stwa (ling­wi­sty­ki). Fo­ne­mi­ka czy fo­ne­ma­ty­ka, po­da­wa­ne jako nazwy sy­no­ni­micz­ne, od­no­szą się tylko do jed­nej z te­o­rii fo­no­lo­gicz­nych i nie mogą być trak­to­wa­ne jako pełny za­mien­nik nazwy „fo­no­lo­gia”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fonologiczność

→ fo­no­lo­gicz­ny


Patrz:fonologiczny

Źródła:

SJP.pl

Fonologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z fo­no­lo­gią, do­ty­czą­cy fo­no­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Fonometr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia dźwię­ku; skła­da się z mi­kro­fo­nu i ukła­du po­mia­ro­we­go wska­zu­ją­ce­go lub re­je­stru­ją­ce­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) akust. przy­rząd do mie­rze­nia na­tę­że­nia dźwię­ku


Fo­no­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do po­mia­ru na­tę­że­nia dźwię­ku. Fo­no­metr jest zło­żo­ny z mi­kro­fo­nu oraz z wska­zu­ją­ce­go bądź re­je­stru­ją­ce­go ukła­du po­mia­ro­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fonometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­no­me­trią lub fo­no­me­trem, do­ty­czą­cy fo­no­me­trii lub fo­no­me­tru


Źródła:

Wiktionary

Fonon

kwa­zi­cząst­ka sta­no­wią­ca kwant ener­gii drgań sieci kry­sta­licz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. kwant ener­gii drgań sieci kry­sta­licz­nej;


Fonon (z gr. φωνή "phonē", „dźwięk”) – kwa­zi­cząst­ka, kwant ener­gii drgań sieci kry­sta­licz­nej o bo­zo­no­wych włas­no­ściach.

Fo­no­ny są wer­sją kwan­to­wą spe­cjal­nych typów drgań wi­bra­cyj­nych na­zy­wa­nych "mo­da­mi nor­mal­ny­mi" me­cha­ni­ki kla­sycz­nej. Zna­cze­nie tego typu drgań po­le­ga na tym, że każde drga­nie sieci kry­sta­licz­nej jest su­per­po­zy­cją drgań nor­mal­nych. Drga­nia nor­mal­ne w me­cha­ni­ce kla­sycz­nej mają cha­rak­ter fa­lo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fononowy

zwią­za­ny z fo­no­nem


Źródła:

SJP.pl

Fonopulmograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy szme­ry w płu­cach


Źródła:

SJP.pl

Fonosfera

dźwię­ki, które są wy­ni­kiem ek­spre­sji gło­so­wej czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Fonoskop

przy­rząd do po­mia­ru i pre­zen­ta­cji obra­zu fal dźwię­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Fonoskopia

Fo­no­sko­pia (z gr. "phone" – dźwięk, "sko­peo" – pa­trzę) – tech­ni­ka śled­cza ma­ją­ca na celu zba­da­nie au­ten­tycz­no­ści na­gra­nia, odt­wo­rze­nie i spi­sa­nie tre­ści roz­mo­wy, iden­ty­fi­ka­cję mówcy na pod­sta­wie ana­li­zy mowy. Do jej zadań na­le­ży także ko­rek­cja na­grań, ma­ją­ca na celu po­pra­wie­nie wy­ra­zi­sto­ści i zro­zu­mia­ło­ści mowy.


Źródła:

Wikipedia

Fonoskopijny

→ fo­no­sko­pia


Patrz:fonoskopia

Źródła:

SJP.pl

Fonoskopowy

→ fo­no­skop


Patrz:fonoskop

Źródła:

SJP.pl

Fonotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa zwie­rząt za­cho­dzą­ca pod wpły­wem zew­nętrz­nych bodź­ców dźwię­ko­wych, do­dat­nia w kie­run­ku źró­dła dźwię­ku lub ujem­na w kie­run­ku prze­ciw­nym, wy­stę­pu­ją­ca np. u owa­dów


Fo­no­tak­sja (gr. "phōnḗ" ‘dźwięk’; "táxis" ‘układ’) – jedna z tak­sji, bę­dą­ca re­ak­cją ru­cho­wą (prze­ja­wia­ją­cą się usta­wie­niem ciała bądź prze­mie­szcza­niem się) zwie­rzę­cia w okre­ślo­nym kie­run­ku, pod wzglę­dem bodź­ca dźwię­ko­we­go. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je fo­no­tak­sji:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fonotaktyczny

→ fo­no­tak­ty­ka


Patrz:fonotaktyka

Źródła:

SJP.pl

Fonotaktyka

me­to­do­lo­gia badań ję­zy­ko­wych


Fo­no­tak­ty­ka – dział fo­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ana­li­zą sy­ste­mów fo­no­lo­gicz­nych pod wzglę­dem wła­ści­wo­ści syn­tag­ma­tycz­nych. Celem fo­no­tak­tycz­ne­go opisu ję­zy­ka jest usta­le­nie ogra­ni­czeń dy­stry­bu­cji (łącz­li­wo­ści) seg­men­tów fo­no­lo­gicz­nych w tym ję­zy­ku, czyli okre­śle­nie, jakie typy zło­żo­nych tek­sto­wych struk­tur fo­no­lo­gicz­nych (typy fo­no­lo­gicz­nej struk­tu­ry sy­la­by czy wy­ra­zu fo­no­lo­gicz­ne­go) są w nim do­pu­szczal­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fonoteka

ar­chi­wum dźwię­ko­we, zbiór taśm ma­gne­to­fo­no­wych, płyt gra­mo­fo­no­wych i in­nych no­śni­ków dźwię­ku z na­gra­ny­mi ut­wo­ra­mi mu­zycz­ny­mi, au­dy­cja­mi, efek­ta­mi aku­stycz­ny­mi itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce prze­cho­wy­wa­nia na­grań dźwię­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fonotelista

ko­lek­cjo­ner kart te­le­fo­nicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ko­lek­cjo­ner kart te­le­fo­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fonotelistka

→ fo­no­te­li­sta


Patrz:fonotelista

Źródła:

SJP.pl

Fonotelistyczny

→ fo­no­te­li­sty­ka


Patrz:fonotelistyka

Źródła:

SJP.pl

Fonotelistyka

zbie­ract­wo kart te­le­fo­nicz­nych


Fo­no­te­li­sty­ka "(fo­no­kar­ty­sty­ka, fi­lo­sty­ka)" – ko­lek­cjo­no­wa­nie kart te­le­fo­nicz­nych. Ten ro­dzaj ko­lek­cjo­ner­stwa roz­wi­nął się w Pol­sce wraz z po­ja­wie­niem się apa­ra­tów na karty ma­gne­tycz­ne (Urmet – 1990 r.) i apa­ra­tów na karty z ukła­da­mi elek­tro­nicz­ny­mi (Cen­ter­tel – 1995 r. i TP SA – 1996 r.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fonoterapia

me­to­da lecz­ni­cza wy­ko­rzy­stu­ją­ca ul­tradź­wię­ki do miej­sco­we­go od­dzia­ły­wa­nia na głęb­sze war­stwy skóry; so­no­te­ra­pia


Źródła:

SJP.pl

Fonować

1. wy­po­wia­dać jakąś gło­skę;
2. sto­so­wać te­ra­pię wi­bro­a­ku­stycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Fonseca

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Fonsik

zdrob­nie­nie od: Al­fons, Il­de­fons (imio­na mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Fonsio

zdrob­nie­nie od: Il­de­fons (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. in­fant. imię mę­skie, po­u­fa­ła forma imie­nia Al­fons


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Font

ze­staw zna­ków pi­sar­skich dla da­ne­go urzą­dze­nia lub pro­gra­mu; czcion­ka, krój


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj pisma dla kom­pu­te­ra lub dru­kar­ki


Font (ang., z fons „źró­dło”) – kom­pu­te­ro­wy no­śnik pisma, znaki za­pro­jek­to­wa­ne w for­mie wek­to­rów lub bit­ma­py, ze­staw kro­jów pisma o okre­ślo­nych wspól­nych ce­chach za­pi­sa­ny w po­sta­ci elek­tro­nicz­nej, zaz­wy­czaj w jed­nym pliku.

Po­cząt­ko­wo, gdy po­je­dyn­cze czcion­ki były obraz­ka­mi po­je­dyn­czych zna­ków (gli­fów) o okre­ślo­nym roz­mia­rze, na jeden ze­staw skła­da­ły się czcion­ki tylko jed­ne­go roz­mia­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fontainebleau

[czy­tak: fątenBLO]
1. mia­sto we Fran­cji;
2. szko­ła Fon­ta­i­ne­ble­au, kie­ru­nek ar­ty­stycz­ny we Fran­cji w XVI w.


Fon­ta­i­ne­ble­au – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Sek­wa­na i Marna, 60 km na po­łud­nio­wy wschód od Pa­ry­ża, nad Sek­wa­ną.

We­dług da­nych na rok 1999 gminę za­miesz­ki­wa­ły 15 942 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 93 osób/km². Wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Fon­ta­i­ne­ble­au pla­su­je się na 185. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fontana

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Fontanna

urzą­dze­nie skła­da­ją­ce się ze zbior­ni­ka (w for­mie ba­se­nu, cza­szy lub misy) i trzo­nu z dyszą, z któ­rej try­ska woda do­pro­wa­dzo­na pod ci­śnie­niem; wo­do­trysk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) de­ko­ra­cyj­ny ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny zło­żo­ny ze zbior­ni­ka z wodą oraz ot­wo­ru, przez który woda wpada do zbior­ni­ka;

 (1.2) przen. pot. zwy­kle w lm.: fon­tan­ny: wzbu­rzo­ny stru­mień wody


Fon­tan­na (wo­do­trysk) – urzą­dze­nie wodne, naj­czę­ściej ozdob­ne, wy­rzu­ca­ją­ce pod ci­śnie­niem wodę z dysz lub dyszy. Jest jed­nym z ele­men­tów tzw. małej ar­chi­tek­tu­ry.

Jedna z kon­struk­cji skła­da się z ba­se­nu z prze­le­wem i trzo­nu z dyszą. Do trzo­nu do­pro­wa­dzo­na jest pod ci­śnie­niem woda, która try­ska z jed­nej lub kilku dysz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fontannowy

→ fon­tan­na


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fon­tan­na


Patrz:fontanna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fontanometr

przy­rząd do nie­in­wa­zyj­ne­go po­mia­ru ci­śnie­nia płynu ota­cza­ją­ce­go mózg nie­mow­lę­cia


Źródła:

SJP.pl

Fontaź

1. fan­ta­zyj­na ko­kar­da no­szo­na za­miast kra­wa­ta w daw­nej Fran­cji;
2. ozdob­ny węzeł przy czę­ściach ubio­ru;
3. cze­pek ko­bie­cy no­szo­ny na prze­ło­mie XVII i XVIII w.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) frędz­la (frę­dzel) przy czep­ku

 (1.2) fan­ta­zyj­na ko­kar­da no­szo­na za­miast kla­sycz­ne­go kra­wa­ta

 (1.3) fryzj. hist. ozdo­ba ko­bie­cej fry­zu­ry z ko­ro­nek i wstą­żek wy­so­ko upię­tych nad czo­łem

 (1.4) ro­dzaj mio­teł­ki z piór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fontina

ła­god­ny wło­ski ser owczy, żółty, o ma­leń­kich ocz­kach i jas­no­brą­zo­wej skór­ce


Fon­ti­na lub fr. Fon­ti­ne – ro­dzaj wło­skie­go sera, który jest pro­du­ko­wa­ny z kro­wie­go mleka. Ser ten jest za­li­cza­ny do serów pod­puszcz­ko­wych, doj­rze­wa­ją­cych oraz półt­war­dych. Smak sera Fon­ti­na jest bar­dzo de­li­kat­ny. Po dwu­mie­sięcz­nym doj­rze­wa­niu ser na­da­je się do star­cia na tarce. Ser Fon­ti­na jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako przy­pra­wa do wielu róż­nych po­traw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fontowy

→ font


Patrz:font

Źródła:

SJP.pl

Foodbook

[czy­taj: fud­buk] przed­sta­wie­nie w in­ter­ne­cie wszyst­kich dań zje­dzo­nych w ciągu jed­ne­go dnia; food book


Źródła:

SJP.pl

Foodie

[czy­taj: FUdi] osoba kosz­tu­ją­ca wiele no­wych po­traw, ma­ją­ca ob­szer­ną wie­dzę ku­li­nar­ną


Źródła:

SJP.pl

Foodis

[czy­taj: fudis] osoba spo­ży­wa­ją­ca zdro­wą żyw­ność


Źródła:

SJP.pl

Foodpairing

[czy­taj: FUDpering] w ga­stro­no­mii: łą­cze­nie roz­ma­i­tych skład­ni­ków w celu uzy­ska­nia no­we­go smaku


Źródła:

SJP.pl

Foodpairingowy

→ fo­od­pa­i­ring [czy­taj: fud­pe­rin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Foodporn

[czy­taj: fud­porn] je­dze­nie przed­sta­wio­ne w zmy­sło­wy spo­sób; food porn


Źródła:

SJP.pl

Foodtrackowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z food truc­kiem, do­ty­czą­cy food truc­ka


Źródła:

Wiktionary

Foodtruckowy

→ food truck


Patrz:food truck

Źródła:

SJP.pl

Foolproof

[czy­taj: ful­pruf] pro­sty w ob­słu­dze


Źródła:

SJP.pl

Foot

[czy­taj: fut] miara dłu­go­ści, ina­czej stopa (30.5 cm)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Footbag

[czy­taj: fut­beg] gra w pod­bi­ja­nie no­ga­mi małej pi­łecz­ki wy­peł­nio­nej pia­skiem; gra w zośkę


Fo­ot­bag – nazwa zbior­cza po­krew­nych dy­scy­plin spor­tu i przy­rzą­du, który jest w nich wy­ko­rzy­sty­wa­ny. Fo­ot­bag w Pol­sce jest czę­sto na­zy­wa­ny grą w zośkę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Football

[czy­taj: fut­bol] po­pu­lar­ny sport opar­ty na ry­wa­li­za­cji dwóch ze­spo­łów ma­ją­cych za za­da­nie skie­ro­wać piłkę do bram­ki prze­ciw­ni­ka bez moż­li­wo­ści do­ty­ka­nia piłki ręką (z wy­jąt­kiem bram­ka­rza); fut­bol; piłka nożna


Źródła:

SJP.pl

Footballowy

→ fo­ot­ball


Patrz:football

Źródła:

SJP.pl

Footgolf

[czy­taj: fut­golf] dy­scy­pli­na spor­to­wa łą­czą­ca ele­men­ty piłki noż­nej i golfa, po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu piłki fut­bo­lo­wej w dołku po­przez jej ko­pa­nie


Źródła:

SJP.pl

Footing

[czy­taj: fu­ting] tre­nin­go­wy bieg kon­dy­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Footy

[czy­taj: futi] gra dru­ży­no­wa roz­gry­wa­na przez dwa 18-oso­bo­we ze­spo­ły na bo­i­sku kry­kie­to­wym przy uży­ciu piłki po­dob­nej do tej uży­wa­nej w rugby, sport o spe­cy­ficz­nych za­sa­dach łą­czą­cy cechy piłki noż­nej i rugby, bar­dzo po­pu­lar­ny w Au­stra­lii; fut­bol au­stra­lij­ski


Źródła:

SJP.pl

For

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) w niek­tó­rych grach pewna licz­ba punk­tów lub ru­chów figur przyz­na­wa­na słab­sze­mu gra­czo­wi
2. w piłce noż­nej: pła­skie po­da­nie do wy­bie­ga­ją­ce­go part­ne­ra; po­da­nie pro­sto­pa­dłe


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) przest. fory


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fora

1. daw­niej: okrzyk wy­wo­łu­ją­cy ak­to­ra zza kulis na scenę;
2. prze­sta­rza­łe: okrzyk wy­ra­ża­ją­cy żą­da­nie na­tych­mia­sto­we­go opu­szcze­nia przez kogoś ja­kie­goś miej­sca; precz; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: fora ze dwora - wy­no­cha, wynoś się


forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=nie­mę­sko­o­so­bo­wy.

 (1.1) lm. M. od forum

 (1.2) lm. B. od forum

 (1.3) lm. W. od forum

wy­krzy­knik

 (2.1) daw. precz!

 (2.2) przest. bis!


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forbes

[czy­taj: forps]
1. naz­wi­sko;
2. obce imię mę­skie


For­bes – ame­ry­kań­ski dwu­ty­god­nik o te­ma­ty­ce biz­ne­so­wej, za­ło­żo­ny w 1917 przez Ber­tie­go For­be­sa i Wal­te­ra Dreya.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forboty

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: ko­ron­ki


Źródła:

SJP.pl

Forcik

zdrob­nie­nie od: fort


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fort


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forcing

[czy­taj: fors-ing] me­to­da do­wo­dze­nia nies­przecz­no­ści i nie­za­leż­no­ści zdań te­o­rii mno­go­ści; for­sing


Źródła:

SJP.pl

Ford

marka sa­mo­cho­dów i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Ford


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fordancer

rzad­ko: płat­ny part­ner do tańca; żi­go­lo, gi­go­lo, for­dan­ser, for­tan­cerz


Źródła:

SJP.pl

Fordancerka

rzad­ko: ko­bie­ta wy­naj­mo­wa­na za opła­tą jako part­ner­ka do tańca; for­dan­ser­ka, for­tan­cer­ka


Źródła:

SJP.pl

Fordanser

płat­ny part­ner do tańca; żi­go­lo, gi­go­lo, for­dan­cer, for­tan­cerz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) płat­ny part­ner do tańca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fordanserka

ko­bie­ta wy­naj­mo­wa­na za opła­tą jako part­ner­ka do tańca; for­dan­cer­ka, for­tan­cer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płat­na part­ner­ka do tańca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fordek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. po­kład dzio­bo­wy;


For­dek, po­kład dzio­bo­wy, bak – po­wierzch­nia po­kła­du stat­ku w dzio­bo­wej czę­ści jed­nost­ki, obej­mu­ją­ca część po­kła­du roz­cią­ga­ją­cą się od dzio­bu do śró­do­krę­cia (pier­wsze­go masz­tu).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fordewind

1. wiatr wie­ją­cy od stro­ny rufy; pełny wiatr;
2. kurs stat­ku zgod­ny z kie­run­kiem tego wia­tru


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mar. nazwa jed­ne­go z wia­trów po­zor­nych, wie­ją­ce­go z tyłu

 (1.2) żegl. kurs z kie­run­ku, z któ­re­go wieje wiatr rze­czy­wi­sty;


For­de­wind, pełny wiatr (z niem. "vor dem Wind" lub hol. "voor de wind" – dosł. przed wia­trem) – kie­ru­nek wia­tru po­zor­ne­go wie­ją­ce­go na ża­glow­cu pro­sto od stro­ny rufy, a zatem do­kład­nie zgod­nie z kie­run­kiem, w któ­rym po­ru­sza się sta­tek. Wbrew po­zo­rom, nie jest to naj­ko­rzyst­niej­szy kie­ru­nek dla ża­glow­ca, gdyż przy tej samej pręd­ko­ści wia­tru, jed­nost­ka może roz­wi­nąć więk­szą pręd­kość pły­nąc pod kątem do wia­tru (naj­le­piej baksz­ta­giem), o czym mówi ilo­czyn ska­lar­ny wek­to­rów ruchu wia­tru i ruchu jed­nost­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fordon

prze­my­sło­wo-miesz­ka­nio­wa dziel­ni­ca Byd­go­szczy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fordoński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fordyzm

spe­cjal­na me­to­da or­ga­ni­za­cji pracy i za­rzą­dza­nia wiel­kim przed­się­bior­stwem ka­pi­ta­li­stycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. zarz. me­to­da or­ga­ni­za­cji pracy stwo­rzo­na na po­cząt­ku XX w. przez Henry'ego Forda;


For­dyzm – forma or­ga­ni­za­cji pracy, wpro­wa­dzo­na przez Henry'ego Forda.

Jest to wie­lo­se­ryj­na pro­duk­cja ma­so­wa, na­sta­wio­na na ma­so­we­go od­bior­cę i dy­stry­bu­cję stan­dar­do­wych pro­duk­tów. Ro­bot­nik wy­ko­nu­je niez­mien­ną, pro­stą czyn­ność, któ­rej tempo po­dyk­to­wa­ne jest szyb­ko­ścią prze­su­wa­nia się wyt­wa­rza­nych pro­duk­tów po ta­śmie pro­duk­cyj­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fordziak

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Ford; For­dzik


Źródła:

SJP.pl

Fordzik

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Ford; For­dziak


Źródła:

SJP.pl

Forecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Forehand

[czy­taj: for­hend] for­hend, for­hand;
1. w te­ni­sie, bad­min­to­nie itp.: ude­rze­nie od stro­ny ręki, która trzy­ma się ra­kie­tę lub ra­kiet­kę;
2. w ho­ke­ju: ude­rze­nie z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej lewą ręką i na od­wrót


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. for­hend.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forehandowy

→ fo­re­hand [czy­taj: for­hen­do­wy]; for­hen­do­wy, for­han­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Foreksowy

→ forex (rynek wy­mia­ny walut)


Źródła:

SJP.pl

Foremeczka

zdrob­nie­nie od: forma, fo­rem­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: fo­rem­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foremka

1. nie­wiel­ka forma do pie­cze­nia cia­sta;
2. za­baw­ka do ro­bie­nia babek z pia­sku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: forma

 (1.2) od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­ny przed­miot do na­da­wa­nia kształ­tu cia­stu, gli­nie itp.

 (1.3) za­baw­ka do ro­bie­nia babek z pia­sku

 (1.4) kształt­ka do wy­kra­wa­nia cia­stek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foremkowy

→ fo­rem­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fo­rem­ką, do­ty­czą­cy fo­rem­ki

 (1.2) wy­pro­du­ko­wa­ny w fo­rem­ce


Patrz:foremka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foremniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Foremniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fo­rem­nie


Źródła:

SJP.pl

Foremniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fo­rem­ny


Źródła:

SJP.pl

Foremnik

na­rzę­dzie do na­da­wa­nia od­po­wied­nich kształ­tów od­kuw­kom


Źródła:

SJP.pl

Foremnikowy

zwią­za­ny z fo­rem­ni­kiem, do­ty­czą­cy fo­rem­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Foremność

→ fo­rem­ny


Patrz:foremny

Źródła:

SJP.pl

Foremny

1. ma­ją­cy pra­wi­dło­wy kształt; zgrab­ny;
2. wie­lo­kąt fo­rem­ny - fi­gu­ra pła­ska, któ­rej wszyst­kie boki i kąty są równe;
3. wie­lo­ścian fo­rem­ny - bryła, któ­rej wszyst­kie po­wierzch­nie są wie­lo­ką­ta­mi fo­rem­ny­mi


przy­miot­nik

 (1.1) książk. o pra­wi­dło­wym, re­gu­lar­nym kształ­cie; kształt­ny, zgrab­ny

 (1.2) geom. dla wie­lo­ką­tów: taki, któ­re­go wszyst­kie kąty wew­nętrz­ne są równe, a boki rów­nej dłu­go­ści;

 (1.3) geom. dla wie­lo­ścia­nów: ogra­ni­czo­ny jed­na­ko­wy­mi wie­lo­ką­ta­mi fo­rem­ny­mi (1.1), któ­re­go wszyst­kie kąty dwu­ścien­ne są równe;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foresight

[czy­taj: for­sajt] me­to­da pro­gno­zo­wa­nia kon­cen­tru­ją­ca się na for­mu­ło­wa­niu sce­na­riu­szy przysz­ło­ści i przy­go­to­wa­niu do zmian


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forest

an­glo­sa­skie imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forester

model sa­mo­cho­du marki Su­ba­ru


Źródła:

SJP.pl

Forex

mię­dzy­na­ro­do­wy, po­za­gieł­do­wy rynek wa­lu­to­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fi­nans. mię­dzy­na­ro­do­wy rynek wa­lu­to­wy;


Forex, FX (ang. "Fo­re­ign Ex­chan­ge") – po­za­gieł­do­wy rynek wa­lu­to­wy w ra­mach któ­re­go banki, wiel­kie kor­po­ra­cje mię­dzy­na­ro­do­we, rządy, banki cen­tral­ne oraz in­we­sto­rzy in­sty­tu­cjo­nal­ni z ca­łe­go świa­ta prze­pro­wa­dza­ją ope­ra­cje wy­mia­ny walut 24 go­dzi­ny na dobę przy wy­ko­rzy­sta­niu sieci te­le­fo­nicz­nych, łączy in­for­ma­tycz­nych oraz sy­ste­mów in­for­ma­cyj­nych (np. Agen­cja Re­u­te­ra).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forfaiter

in­sty­tu­cja pro­wa­dzą­ca for­fa­i­ting, wy­ku­pu­ją­ca od ek­spor­te­ra z dy­skon­tem weks­le, któ­ry­mi za­pła­ci­li za­gra­nicz­ni klien­ci, i ścią­ga­ją­ca od nich pie­nią­dze we wła­ści­wym cza­sie


Źródła:

SJP.pl

Forfaiting

usłu­ga fi­nan­so­wa, skup wie­rzy­tel­no­ści, szcze­gól­nie weks­lo­wych, pow­sta­ją­cych w tran­sak­cjach hand­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Forfaitingowy

→ for­fa­i­ting [czy­taj: for­faj­tin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Forga

pió­ro­pusz, zwy­kle ze stru­sich piór, na szy­sza­kach ry­cer­skich oraz zdo­bią­cy łby koń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. kita, pió­ro­pusz

 (1.2) śrpol. przen. pu­kiel, lok


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forhand

[czy­taj: for­hend] for­hend, fo­re­hand;
1. w te­ni­sie, bad­min­to­nie itp.: ude­rze­nie od stro­ny ręki, która trzy­ma się ra­kie­tę lub ra­kiet­kę;
2. w ho­ke­ju: ude­rze­nie z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej lewą ręką i na od­wrót


Źródła:

SJP.pl

Forhandowy

→ for­hand; for­hen­do­wy, fo­re­han­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Forhang

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­sło­na


Źródła:

Wiktionary

Forhend

fo­re­hand, for­hand;
1. w te­ni­sie, bad­min­to­nie itp.: ude­rze­nie od stro­ny ręki, która trzy­ma się ra­kie­tę lub ra­kiet­kę;
2. w ho­ke­ju: ude­rze­nie z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej lewą ręką i na od­wrót


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. (w te­ni­sie ziem­nym, te­ni­sie sto­ło­wym, bad­min­to­nie i speed-ballu) od­bi­cie z pra­wej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w pra­wej ręce;


For­hend (od ang. "fo­re­hand", dłoń [ręki]) – w te­ni­sie ziem­nym, te­ni­sie sto­ło­wym, bad­min­to­nie i speed-ballu ude­rze­nie z pra­wej stro­ny wew­nętrz­ną stro­ną ra­kie­ty lub ra­kiet­ki trzy­ma­nej w pra­wej ręce lub ude­rze­nie z lewej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w lewej ręce. W ho­ke­ju nazwą tą okre­śla się ude­rze­nie kijem z pra­wej stro­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forhendowy

→ for­hend; fo­re­han­do­wy, for­han­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Foricoenium

[czy­taj: fo­ri­ce­nium] okre­śle­nie sto­sow­ne przez J.Ko­cha­now­skie­go dla two­rzo­nych przez sie­bie krót­kich lek­kich ut­wo­rów opi­su­ją­cych życie dwor­skie


Źródła:

SJP.pl

Forint

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Wę­gier równa 100 fil­le­rom; fo­rynt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. ofi­cjal­na wa­lu­ta Wę­gier;


Fo­rint ( ma­gy­ar fo­rint) – ofi­cjal­na wa­lu­ta Wę­gier. Kod wa­lu­to­wy ISO 4217: HUF.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forintowy

→ fo­rint


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fo­rin­ta


Patrz:forint

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fork

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. roz­wid­le­nie, od­ga­łę­zie­nie linii pro­jek­to­wej;


Fork (po ang. "roz­wid­le­nie") – sy­tu­a­cja, w któ­rej roz­wój pro­jek­tu nie pro­wa­dzi już jedną drogą, ale roz­wid­la się na dwie lub wię­cej.

Po­dział for­ków ze wzglę­du na powód, dla któ­re­go pow­sta­ły:

Ter­min „fork” nie jest sto­so­wa­ny kon­sek­went­nie i bywa czę­sto uży­wa­ny w sto­sun­ku do in­nych ro­dza­jów pro­jek­tów po­chod­nych (które w sen­sie ści­słym for­ka­mi nie są).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Forkasztel

dzio­bo­wa nad­bu­dów­ka na ża­glow­cu, przez­na­czo­na dla za­ło­gi


For­kasz­tel – na daw­nych ża­glow­cach, głów­nie śred­nio­wiecz­nych, było to po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne w po­sta­ci nad­bu­dów­ki zbu­do­wa­nej na po­kła­dzie w dzio­bo­wej czę­ści jed­nost­ki. Zaj­mo­wa­ne było przez za­ło­gę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forkidy

For­ki­dy (także For­ki­ja­dy, For­kia­dy, Graje, gr. Φόρκιδες "Phór­ki­des", Γραῖαι "Graîai", łac. "Phor­cy­des", "Gra­e­ae") – w mi­to­lo­gii grec­kiej trzy sio­stry córki mor­skie­go boga For­ko­sa i jego mał­żon­ki Keto – Dejno (gr. Δεινώ "Deinṓ", łac. "Deino"), Enyo (gr. Ἐνυώ "Enyṓ", łac.


Źródła:

Wikipedia

Forkiet

wi­deł­ki uży­wa­ne przez pie­cho­tę w XVI i XVII wieku, słu­żą­ce do opie­ra­nia na nich ar­ke­bu­zów, musz­kie­tów i ha­kow­nic


For­kiet (sta­ro­pol. "sosz­ka", "kozia noga", "wi­de­lec") – przy­rząd w for­mie dłu­giej tycz­ki zwień­czo­nej me­ta­lo­wy­mi wi­deł­ka­mi słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia lufy przy strze­la­niu z ha­kow­ni­cy lub musz­kie­tu. W roli for­kie­tu wy­ko­rzy­sty­wa­no rów­nież skró­co­ne ber­dy­sze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forkos

For­kos (także For­kis, For­kys; gr. Φόρκος Phór­kos, Φόρκυς Phór­kys, łac. Phor­cys) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bó­stwo mor­skie bę­dą­ce synem Gai i Pon­to­sa. Jego żoną była jedna z jego sióstr – Keto. Wedle "Te­o­go­nii" Hez­jo­da z tego związ­ku uro­dzi­ły się trzy For­ki­dy zwane Gra­ja­mi, dwa pot­wo­ry mor­skie zwane Ke­to­sa­mi, trzy gor­go­ny, Echid­na i smok he­spe­ryj­ski zwany La­do­nem. Apol­lo­do­ros w "Bi­blio­te­ce" na­to­miast jako po­tom­stwo For­ko­sa wy­mie­nia Skyl­lę.


Źródła:

Wikipedia

Forlana

wło­ski ta­niec za­lot­ny w szyb­kim tem­pie i tak­cie 6/4 albo 6/8, modny zwła­szcza na po­cząt­ku XVII wieku; fur­la­na


For­la­na – żywy ta­niec wło­ski w ryt­mie na 6/8 lub na 6/4, modny na po­cząt­ku XVII wieku w We­ne­cji, potem wpro­wa­dzo­ny do Fran­cji, gdzie jego rytmy i me­lo­die wy­zy­ska­li kom­po­zy­to­rzy oper i ba­le­tów


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forluk

przed­ni luk na stat­ku


Źródła:

SJP.pl

Form

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: forma


Źródła:

Wiktionary

Forma

1. wy­gląd, zew­nętrz­ny kształt cze­goś;
2. układ ja­kichś ele­men­tów; bu­do­wa, struk­tu­ra;
3. model, sza­blon, wzór;
4. w fi­lo­zo­fii: wyraz wew­nętrz­nej struk­tu­ry rze­czy;
5. spo­sób za­cho­wa­nia; kon­we­nans, ety­kie­ta;
6. na­czy­nie do pie­cze­nia;
7. na­czy­nie do wy­ko­ny­wa­nia od­le­wów w okre­ślo­nych kształ­tach;
8. spraw­ność fi­zycz­na (lub psy­chicz­na) czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zew­nętrz­ny kształt

 (1.2) kon­dy­cja fi­zycz­na osoby

 (1.3) cuk. na­czy­nie do pie­cze­nia ciast

 (1.4) spo­sób ro­bie­nia (mó­wie­nia, wy­ra­ża­nia) cze­goś

 (1.5) jęz. kon­struk­cja wy­ra­zu;

 (1.6) ro­dzaj na­czy­nia do for­mo­wa­nia ja­kiejś pla­stycz­ny­a­stycz­nej masy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od for­mat


Źródła:

Wiktionary

Formacja

1. bu­do­wa cze­goś, kształt, forma;
2. ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne;
3. lu­dzie ży­ją­cy w tej samej epoce i ma­ją­cy po­dob­ne wyksz­tał­ce­nie i po­glą­dy;
4. ze­spół mu­zycz­ny; ka­pe­la, band;
5. for­ma­cja ro­ślin­na - eko­lo­gicz­nie uwa­run­ko­wa­ne zbio­ro­wi­sko ro­ślin o po­dob­nych ce­chach;
6. we­dług mark­siz­mu: sto­pień roz­wo­ju spo­łecz­ne­go;
7. w ge­o­lo­gii: ze­spół skał pow­sta­łych jed­nym okre­sie ge­o­lo­gicz­nym;
8. wyraz ma­ją­cy okre­ślo­ną bu­do­wę sło­wot­wór­czą;
9. sa­mo­dziel­ny od­dział woj­ska;
10. ro­dzaj broni;
11. kształ­ce­nie za­kon­ne, edu­ka­cja re­li­gij­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa ludzi, któ­rych łączą okre­ślo­ne po­glą­dy

 (1.2) wojsk. sa­mo­dziel­ny od­dział woj­sko­wy

 (1.3) geol. jed­nost­ka pod­sta­wo­wa w li­to­stra­ty­gra­fii

 (1.4) for­mo­wa­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formacyjny

przy­miot­nik od: for­ma­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy for­ma­cji, zwią­za­ny z for­ma­cją

 (1.2) taki, który ufor­mo­wał coś lub kogoś w istot­ny spo­sób, np. dzie­dzi­nę nauki, nurt sztu­ki, czyjś świa­to­po­gląd

 (1.3) rel. zwią­za­ny z for­mo­wa­niem kogoś w wie­rze, jako ka­to­li­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formak

blok ka­mie­nia łu­pa­ne­go o kształ­cie i wy­mia­rach zbli­żo­nych do kształ­tu i wy­mia­rów przysz­łe­go wy­ro­bu lub bę­dą­cy jego wie­lo­krot­no­ścią


For­mak – blok skal­ny łu­pa­ny z przez­na­cze­niem na kon­kret­ny wyrób (lub jego krot­ność) tak, aby zmi­ni­ma­li­zo­wać nad­da­tek na dal­szą obrób­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Formaldehyd

zwią­zek or­ga­nicz­ny, naj­prost­szy al­de­hyd ali­fa­tycz­ny; al­de­hyd mrów­ko­wy, me­ta­nal


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) chem. CH2O, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, pier­wszy w sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­nym al­de­hy­dów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formaldehydowy

przy­miot­nik od: for­mal­de­hyd


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z for­mal­de­hy­dem, do­ty­czą­cy for­mal­de­hy­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formalina

wodny rozt­wór al­de­hy­du mrów­ko­we­go, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie jako śro­dek de­zyn­fek­cyj­ny lub kon­ser­wu­ją­cy oraz słu­żą­cy do wy­ro­bu two­rzyw sztucz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. rozt­wór wodny for­mal­de­hy­du, sto­so­wa­ny jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy i kon­ser­wu­ją­cy;


For­ma­li­na – na­sy­co­ny (35–40%) rozt­wór wodny for­mal­de­hy­du (al­de­hy­du mrów­ko­we­go), be­zbarw­na ciecz o draż­nią­cym ostrym za­pa­chu i smaku, sil­nie tok­sycz­na i bak­te­rio­bój­cza (ścina biał­ka za­rów­no struk­tu­ral­ne, jak i en­zy­ma­tycz­ne).

Jako śro­dek wy­god­niej­szy w uży­ciu za­stę­pu­je sam for­mal­de­hyd, który w wa­run­kach nor­mal­nych jest gazem. Mie­sza się z eta­no­lem, słu­żą­cym do jej sta­bi­li­zo­wa­nia (czy­sta for­ma­li­na ma ten­den­cję do po­li­me­ry­za­cji do triok­sa­nu lub po­liok­sy­me­ty­le­nu).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formalinowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­ma­li­ną, do­ty­czą­cy for­ma­li­ny; za­wie­ra­ją­cy for­ma­li­nę


Źródła:

Wiktionary

Formalista

osoba przy­pi­su­ją­ca for­mie wiel­kie zna­cze­nie, sto­su­ją­ca się ści­śle do obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów; pe­dant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zbyt­nio przy­wią­zu­ją­cy wagę do for­mal­no­ści, zew­nętrz­nych form dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formalistka

ko­bie­ta przy­pi­su­ją­ca for­mie wiel­kie zna­cze­nie, sto­su­ją­ca się ści­śle do obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów; pe­dant­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zbyt­nio przy­wią­zu­ją­ca wagę do for­mal­no­ści, zew­nętrz­nych form dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formalistycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób for­ma­li­stycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Formalistyczność

→ for­ma­li­stycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest for­ma­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są for­ma­li­stycz­ni


Patrz:formalistyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formalistyczny

1. przy­wią­zu­ją­cy nad­mier­ną wagę do usta­lo­nych form i prze­pi­sów;
2. wy­ra­ża­ją­cy taką po­sta­wę


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się for­ma­liz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formalistyka

ści­słe, nad­mier­nie skru­pu­lat­ne prze­strze­ga­nie usta­lo­nych form i prze­pi­sów


Źródła:

SJP.pl

Formalizacja

1. na­da­nie cze­muś wła­ści­wych kształ­tów, do­sko­na­le­nie formy cze­goś;
2. pro­ce­du­ra pro­wa­dzą­ca na­da­nia cze­muś po­sta­ci sfor­ma­li­zo­wa­nej lub for­mal­ne­go sta­tu­su praw­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ce­du­ra, któ­rej celem jest przed­sta­wie­nie danej te­o­rii lub sy­ste­mu w sfor­ma­li­zo­wa­nej po­sta­ci

 (1.2) na­da­wa­nie nie­for­mal­nej or­ga­ni­za­cji sta­tu­su praw­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formalizm

1. przy­wią­zy­wa­nie nad­mier­nej wagi do usta­lo­nych form i prze­pi­sów;
2. sta­no­wi­sko w fi­lo­zo­fii, sztu­ce, we­dług któ­re­go war­tość dzie­ła wy­ni­ka w za­sad­ni­czym stop­niu z jego formy;
3. w nauce: ma­te­ma­tycz­ne sfor­mu­ło­wa­nie za­gad­nie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ści­słe trzy­ma­nie się li­te­ry prze­pi­sów w danym dzia­ła­niu

 (1.2) filoz. sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne sta­wia­ją­ce na formę przy oce­nie dzie­ła

 (1.3) filoz. mat. nurt w fi­lo­zo­fii ma­te­ma­tycz­nej wi­dzą­cy ma­te­ma­ty­kę jako sy­stem for­mal­ny;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­ma­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Formalizować

1. na­da­wać cze­muś do­brze okre­ślo­ną, ści­słą formę;
2. ro­biąc coś, przy­wią­zy­wać nad­mier­ną wagę do usta­lo­nych form i prze­pi­sów;
3. for­ma­li­zo­wać się:
a) sta­wać się for­mal­nym;
b) przy­bie­rać ści­słą formę


cza­sow­nik

 (1.1) na­da­wać okre­ślo­ne re­gu­ły lub formę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formalnie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z prze­pi­sa­mi

 (1.2) uwz­ględ­nia­jąc formę

 (1.3) pot. po pro­stu


Źródła:

Wiktionary

Formalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: for­mal­nie


Źródła:

SJP.pl

Formalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: for­mal­ny


Źródła:

SJP.pl

Formalnogramatyczny

zwią­za­ny z gra­ma­ty­ką for­mal­ną (spo­so­bem opisu ję­zy­ka for­mal­ne­go)


Źródła:

SJP.pl

Formalności

1. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na urzę­do­wo, zgod­nie z pro­ce­du­rą;
2. pro­sta czyn­ność, ko­niecz­na dla za­cho­wa­nia usta­lo­nych reguł po­stę­po­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Formalnościowy

zwią­za­ny z for­mal­no­ścią, do­ty­czą­cy for­mal­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Formalność

1. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na urzę­do­wo, zgod­nie z pro­ce­du­rą;
2. pro­sta czyn­ność, ko­niecz­na dla za­cho­wa­nia usta­lo­nych reguł po­stę­po­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­ność wy­ko­ny­wa­na we­dług prze­pi­sów, urzę­do­wo

 (1.2) czyn­ność ko­niecz­na, ale nie­i­stot­na albo bar­dzo pro­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formalny

1. od­no­szą­cy się do formy cze­goś, a nie tre­ści, isto­ty rze­czy;
2. wy­ni­ka­ją­cy z prze­pi­sów lub obo­wią­zu­ją­cych zasad;
3. po­tocz­nie: rze­czy­wi­sty, au­ten­tycz­ny, kom­plet­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z pew­ny­mi nor­ma­mi i prze­pi­sa­mi, wy­ma­ga­ny do utrzy­ma­nia po­rząd­ku

 (1.2) do­ty­czą­cy formy

 (1.3) nie­szcze­ry, wy­mu­szo­ny

 (1.4) pot. ści­sły, praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formamid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik oraz pla­sty­fi­ka­tor


For­ma­mid – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­dów, po­cho­dzą­cy od kwasu mrów­ko­we­go i bę­dą­cy naj­prost­szym przed­sta­wi­cie­lem tej klasy związ­ków. Sto­so­wa­ny jest w syn­te­zie or­ga­nicz­nej jako roz­pu­szczal­nik oraz pla­sty­fi­ka­tor.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Formant

1. grupa skła­do­wych widma dźwię­ku na­da­ją­cych mu swo­i­stą barwę;
2. ele­ment, za po­mo­cą któ­re­go dany wyraz zo­stał ut­wo­rzo­ny od swej pod­sta­wy sło­wot­wór­czej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. skład­nik dźwię­ku na­da­ją­cy mu swo­i­stą barwę

 (1.2) jęz. ele­ment sło­wot­wór­czy for­mu­ją­cy, kształ­tu­ją­cy wyraz po­chod­ny od pod­sta­wo­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formanta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. zob. for­man­ta me­trycz­na.


Źródła:

Wiktionary

Formantowy

zwią­za­ny z for­man­tem, do­ty­czą­cy for­man­tu


Źródła:

SJP.pl

Format

1. roz­mia­ry książ­ki, ar­ku­sza pa­pie­ru, zdję­cia itp.
2. ogół cech oce­nia­nych wy­so­ko lub nisko
3. struk­tu­ra pliku zwią­za­na z okre­ślo­nym spo­so­bem za­pi­su i od­czy­ty­wa­nia in­for­ma­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­miar ar­ku­sza pa­pie­ru, książ­ki itp.

 (1.2) in­form. ro­dzaj pliku zwią­za­ny z od­po­wied­nim spo­so­bem za­pi­su i od­czy­tu

 (1.3) ogół cech oce­nia­nych wy­so­ko lub nisko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. kilka ka­wał­ków for­ni­ru, które two­rzą ar­kusz o wy­ma­ga­nych wy­mia­rach

 (1.2) po­ligr. stro­na tek­stu przy­go­to­wa­na do po­wie­le­nia tech­ni­ką małej po­li­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Formatkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­mat­ką, do­ty­czą­cy for­mat­ki


Źródła:

Wiktionary

Formatnik

me­cha­nizm do na­sta­wie­nia for­ma­tu na ma­szy­nie po­li­gra­ficz­nej


Źródła:

SJP.pl

Formator

po­li­tyk wyz­na­czo­ny przez głowę pań­stwa (pre­zy­den­ta, króla) do two­rze­nia więk­szo­ścio­wej ko­a­li­cji par­la­men­tar­nej i rządu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba trud­nią­ca się po­mo­cą w ja­kim­kol­wiek roz­wo­ju oso­bo­wo­ści czło­wie­ka

 (1.2) polit. po­li­tyk wy­bra­ny przez głowę pań­stwa do sfor­mo­wa­nia rządu ko­a­li­cyj­ne­go, po wy­bo­rach par­la­men­tar­nych lub upad­ku po­przed­nie­go ga­bi­ne­tu;


For­ma­tor lub for­ma­te­ur – po­li­tyk wy­bra­ny przez głowę pań­stwa do sfor­mo­wa­nia rządu ko­a­li­cyj­ne­go, po wy­bo­rach par­la­men­tar­nych lub upad­ku po­przed­nie­go ga­bi­ne­tu. Rola for­ma­to­ra jest szcze­gól­nie ważna na sce­nie po­li­tycz­nej Bel­gii, Ho­lan­dii, Luk­sem­bur­ga, Iz­ra­e­la oraz Czech. W tych kra­jach wła­dza wy­ko­naw­cza wy­bie­ra­na jest przez wła­dzę usta­wo­daw­czą, zaś or­dy­na­cja pro­por­cjo­nal­na oraz sy­stem wie­lo­par­tyj­ny po­wo­du­ją, że ko­a­li­cje są czę­stym zja­wi­skiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formatorka

edu­ka­tor­ka wspie­ra­ją­ca roz­wój oso­bi­sty i du­cho­wy czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Formatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­ma­to­wać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Formatować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) druk. po­ligr. in­form. na­da­wać cze­muś jakiś for­mat, kształt

 (1.2) in­form. przy­sto­so­wy­wać no­śnik da­nych do pracy przez od­po­wied­nie usta­le­nie jego sy­ste­mu pli­ków

 (1.3) in­form. pot. ka­so­wać za­war­tość dysku


Źródła:

Wiktionary

Formatownik

część formy ty­po­gra­ficz­nej


Źródła:

SJP.pl

Formatowy

zwią­za­ny z for­ma­tem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z for­ma­tem, do­ty­czą­cy for­ma­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formatyw

w ję­zy­koz­naw­stwie: najm­niej­szy ele­ment w struk­tu­rze po­wierzch­nio­wej ge­ne­ra­tyw­ne­go opisu zda­nia


Źródła:

SJP.pl

Formatywny

ma­ją­cy zwią­zek z pro­ce­sem for­mo­wa­nia się cze­goś; kształ­tu­ją­cy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który coś for­mu­je, ma wpływ na for­mo­wa­nie się cze­goś

 (1.2) taki, który po­wo­du­je, że coś się for­mu­je

 (1.3) taki, w cza­sie któ­re­go coś się for­mu­je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Formella

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Formentera

For­men­te­ra – druga co do wiel­ko­ści wyspa wcho­dzą­ca w skład Pi­tiu­zów. Leży na po­łud­nie od Ibizy. Czwar­ta co do wiel­ko­ści wyspa Ba­le­a­rów. Sto­li­cą i głów­nym mia­stem jest Sant Fran­cesc de For­men­te­ra.


Źródła:

Wikipedia

Formia

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; len no­wo­ze­landz­ki


For­mia – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji La­ti­na.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 35 758 osób, 489,8 os./km².

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa For­mia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Formiarka

for­mier­ka;
1. ma­szy­na do wy­ko­ny­wa­nia form od­lew­ni­czych;
2. ma­szy­na, w któ­rej obra­ca­ją­cy się śli­mak wy­tła­cza ma­te­riał pla­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Formiarnia

dział od­lew­ni, w któ­rym wy­ra­bia się formy od­lew­ni­cze; for­mier­nia


Źródła:

SJP.pl

Formiarz

osoba wy­ko­nu­ją­ca formy do kształ­to­wa­nia ma­te­ria­łów przez od­le­wa­nie; for­mierz, giser


Źródła:

SJP.pl

Formicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Formierka

for­miar­ka;
1. ma­szy­na do wy­ko­ny­wa­nia form od­lew­ni­czych;
2. ma­szy­na, w któ­rej obra­ca­ją­cy się śli­mak wy­tła­cza ma­te­riał pla­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Formiernia

dział od­lew­ni, w któ­rym wy­ra­bia się formy od­lew­ni­cze; for­miar­nia


Źródła:

SJP.pl

Formierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­mier­stwem, do­ty­czą­cy for­mier­stwa


Źródła:

Wiktionary

Formierz

osoba wy­ko­nu­ją­ca formy do kształ­to­wa­nia ma­te­ria­łów przez od­le­wa­nie; for­miarz, giser


Źródła:

SJP.pl

Formikarium

osz­klo­ne, sztucz­ne mro­wi­sko, słu­żą­ce do badań bio­lo­gii mró­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ent. sztucz­ne mro­wi­sko;


For­mi­ka­rium (łac. "for­mi­ca" – mrów­ka) – ro­dzaj in­sek­ta­rium, sztucz­ne mro­wi­sko przez­na­czo­ne do ho­dow­li mró­wek i ob­ser­wa­cji ży­ją­cych w nim mró­wek. Dzie­dzi­na zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem mró­wek to myr­me­ko­lo­gia.

W za­leż­no­ści od za­sto­so­wa­ne­go ma­te­ria­łu wy­róż­nia się for­mi­ka­ria:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forminga

sta­ro­grec­ki in­stru­ment mu­zycz­ny, chor­do­fon szar­pa­ny, od­mia­na liry albo ki­ta­ry


For­min­ga (stgr. φόρμιγξ phór­minks) – sta­ro­grec­ki in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny, bez gryfu, od­mia­na liry albo ki­ta­ry.

Od liry i ki­ta­ry odróż­niał się więk­szą licz­bą strun. Po­dob­nie jak ki­ta­ra miał kor­pus re­zo­nan­so­wy w po­sta­ci drew­nia­ne­go pudła, z wew­nętrz­nie pu­sty­mi ra­mio­na­mi po­łą­czo­ny­mi po­przecz­ką zwaną jarz­mem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Formista

ar­ty­sta two­rzą­cy zgod­nie z za­sa­da­mi for­miz­mu, trak­tu­ją­cy formę jako na­drzęd­ną w sto­sun­ku do tre­ści


Źródła:

SJP.pl

Formistka

→ for­mi­sta


Patrz:formista

Źródła:

SJP.pl

Formistyczny

→ for­mizm


Patrz:formizm

Źródła:

SJP.pl

Formizm

kra­kow­ski ruch ar­ty­stycz­ny z po­cząt­ku XX wieku, po­krew­ny ku­biz­mo­wi, gło­szą­cy na­drzęd­ną rolę formy w sztu­ce


For­mizm – pol­ski awan­gar­do­wy ruch li­te­rac­ko-ar­ty­stycz­ny roz­wi­ja­ją­cy się w la­tach 1917–1922, czer­pią­cy in­spi­ra­cję z do­ko­nań ku­biz­mu, ek­spre­sjo­niz­mu i fu­tu­ryz­mu oraz sztu­ki lu­do­wej; był jedną z dwóch, obok uniz­mu, ory­gi­nal­nie pol­skich for­ma­cji awan­gar­do­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Formo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od forma


Źródła:

Wiktionary

Formolak

hand­lo­wa nazwa la­kie­ru ży­wicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Formoterol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek prze­ci­wast­ma­tycz­ny;


In­for­ma­cje ogól­ne.

For­mo­te­rol (łac. "For­mo­te­ro­lum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek roz­sze­rza­ją­cy os­krze­la, bę­dą­cy dłu­go­dzia­ła­ją­cym (>12 h) β2-mi­me­ty­kiem (LABA). For­mo­te­rol ma wy­dłu­żo­ny czas dzia­ła­nia (do 12 go­dzin) w po­rów­na­niu z krót­ko dzia­ła­ją­cy­mi β2 ago­ni­sta­mi, ta­ki­mi jak sal­bu­ta­mol (al­bu­te­rol), które są sku­tecz­ne przez 4 go­dzi­ny do 6 go­dzin.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Formotwórczy

kształ­tu­ją­cy formę


Źródła:

SJP.pl

Formowalny

da­ją­cy się for­mo­wać, moż­li­wy do for­mo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Formowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­mo­wać.

 (1.2) techn. pro­ces przy­go­to­wa­nia no­wych aku­mu­la­to­rów do pracy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Formować

na­da­wać kształt, formę; kształ­to­wać


cza­sow­nik

 (1.1) na­da­wać cze­muś okre­ślo­ną formę, kształt

 (1.2) o gru­pie ludzi: usta­wiać się w pew­nym po­rząd­ku

 (1.3) wy­ra­biać w kimś okre­ślo­ne cechy lub po­sta­wy

 (1.4) or­ga­ni­zo­wać coś po­wo­łu­jąc do życia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Formownia

1. dział wyt­wór­ni, w któ­rym wy­ra­bia się formy;
2. po­mie­szcze­nie, w któ­rym na­da­je się osta­tecz­ne kształ­ty wy­ra­bia­nym w wyt­wór­ni przed­mio­tom


Źródła:

SJP.pl

Formowy

zwią­za­ny z formą (na­czy­niem)


Źródła:

SJP.pl

Formoza

prze­sta­rza­le: Taj­wan


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. dawna nazwa wyspy Taj­wan

 (1.2) pot. Jed­nost­ka Woj­sko­wa For­mo­za


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formula

w pra­wie rzym­skim: do­ku­ment z ro­szcze­nia­mi po­wo­da i za­rzu­ta­mi poz­wa­ne­go, skie­ro­wa­ny do pry­wat­ne­go sę­dzie­go przez pre­to­ra; for­mu­ła


Źródła:

SJP.pl

Formulacja

forma użyt­ko­wa środ­ka ochro­ny ro­ślin, np. emul­sja, pro­szek, gra­nu­lat


Źródła:

SJP.pl

Formularz

blan­kiet ja­kie­goś do­ku­men­tu do wy­peł­nie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) blan­kiet ja­kie­goś do­ku­men­tu do wy­peł­nie­nia

 (1.4) daw. zbiór for­muł, księ­ga in­for­ma­cyj­na


For­mu­larz – wzór do­ku­men­tu z ru­bry­ka­mi do wy­peł­nie­nia.

Aby do­ku­ment mógł być do­wo­dem, musi speł­niać okre­ślo­ne wy­ma­ga­nia for­mal­ne i me­ry­to­rycz­ne. Wy­ma­ga­nia te winny być wy­szcze­gól­nio­ne w in­struk­cji. Ta zwy­kle nie jest do­stęp­na w chwi­li wy­sta­wia­nia do­ku­men­tu lub nie jest w ogóle znana wy­staw­cy. Roz­wią­za­niem jest for­mu­larz – blan­kiet do­ku­men­tu z na­dru­ko­wa­ny­mi ru­bry­ka­mi i ob­ja­śnie­nia­mi do­ty­czą­cy­mi spo­so­bu ich wy­peł­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formularzowy

→ for­mu­larz


Patrz:formularz

Źródła:

SJP.pl

Formuliczny

sza­blo­no­wy, sche­ma­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Formuła

1. stały tekst wy­po­wia­da­ny w pew­nych oko­licz­no­ściach;
2. usta­lo­ny spo­sób po­stę­po­wa­nia lub dzia­ła­nia cze­goś; pra­wi­dło;
3. sym­bo­licz­ny zapis zda­nia ma­te­ma­tycz­ne­go lub skład związ­ku che­micz­ne­go;
4. za­sa­da or­ga­ni­za­cji i cha­rak­ter ja­kiejś im­pre­zy, par­tii po­li­tycz­nej; forma or­ga­ni­za­cyj­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­pis na daną czyn­ność, spo­sób funk­cjo­no­wa­nia cze­goś

 (1.2) ka­te­go­ria wy­ści­gów sa­mo­cho­do­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formułka

1. zdaw­ko­wy, stały tekst wy­po­wia­da­ny w pew­nych oko­licz­no­ściach;
2. wzór ma­te­ma­tycz­ny lub fi­zycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od for­mu­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formułkowy

zwią­za­ny z for­muł­ką, do­ty­czą­cy for­muł­ki


Źródła:

SJP.pl

Formułować

wy­ra­żać jakąś myśl, na­da­wać jej ści­śle okre­ślo­ną formę słow­ną, pre­cy­zo­wać, okre­ślać coś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfor­mu­ło­wać)

 (1.1) okre­ślać coś jasno i tre­ści­wie, uj­mo­wać w ści­słe wy­ra­że­nie

 (1.2) wy­ra­żać opi­nię, ży­cze­nia sło­wa­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny for­mu­ło­wać się (dk. sfor­mu­ło­wać się)

 (2.1) być for­mu­ło­wa­nym (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Formyl

resz­ta acy­lo­wa kwasu mrów­ko­we­go; grupa for­my­lo­wa


Źródła:

SJP.pl

Formylowanie

wpro­wa­dza­nie do czą­stecz­ki związ­ku or­ga­nicz­ne­go grupy for­my­lo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­my­lo­wać.


For­my­lo­wa­nie ("for­my­la­cja") – re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do związ­ku che­micz­ne­go grupy for­my­lo­wej (al­de­hy­do­wej), –CHO.

Przy­kła­do­wą re­ak­cją for­my­lo­wa­nia jest re­ak­cja Vils­me­ie­ra-Ha­ac­ka, np.:

For­my­lo­wa­nie jest re­ak­cją o dużym zna­cze­niu bio­lo­gicz­nym. M.in. bio­syn­te­za biał­ka ini­cjo­wa­na jest przez "N"-for­my­lo­me­tio­ni­nę, pow­sta­ją­cą w wy­ni­ku for­my­la­cji me­tio­ni­ny przez for­my­lo­wą po­chod­ną kwasu te­tra­hy­dro­fo­lio­we­go:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Formylowy

grupa for­my­lo­wa - resz­ta acy­lo­wa kwasu mrów­ko­we­go; for­myl


Źródła:

SJP.pl

Formówka

in­stru­ment sto­ma­to­lo­gicz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny pod­czas za­kła­da­nia plom­by do ubyt­ku na po­wierzch­ni stycz­nej zęba


Źródła:

SJP.pl

Fornal

daw­niej ro­bot­nik fol­warcz­ny pra­cu­ją­cy przy ko­niach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zaw. na­jem­ny ro­bot­nik rolny z fol­war­ku, ob­słu­gu­ją­cy konie ro­bo­cze i wy­ko­nu­ją­cy nimi prace go­spo­dar­skie w ma­jąt­kach ziem­skich;

 (1.2) daw. gwara. hak za­cze­po­wy na końcu dysz­la


For­nal – w XIX-XX wieku na­jem­ny ro­bot­nik rolny ob­słu­gu­ją­cy konie, pra­cu­ją­cy z nimi w fol­war­kach, nie­kie­dy zwany też ra­ta­jem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fornalczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fornalik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fornalka

prze­sta­rza­łe:
1. za­przęg przy­dzie­la­ny for­na­lo­wi do pracy;
2. klacz wcho­dzą­ca w skład za­przę­gu przy­dzie­la­ne­go for­na­lo­wi do pracy;
3. fur­man­ka, wóz, fura;
4. za­ję­cie for­na­la


Źródła:

SJP.pl

Fornalski

→ for­nal


For­nal­ski (forma żeń­ska: For­nal­ska, w licz­bie mno­giej: For­nal­scy) – pol­skie naz­wi­sko typu pa­tro­ni­micz­ne­go. Po­cho­dzi od rze­czow­ni­ka "for­nal", oz­na­cza­ją­ce­go woź­ni­cę. W Pol­sce naz­wi­skiem tym po­słu­gu­je się około 1000 osób, naj­wię­cej w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim.


Patrz:fornal

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fornier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. for­nir


Źródła:

Wiktionary

Forniernia

za­kład, w któ­rym wy­ra­bia­ne są for­ni­ry


Źródła:

SJP.pl

Fornierować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. for­ni­ro­wać


Źródła:

Wiktionary

Fornir

1. cien­kie ar­ku­sze do­bre­go drew­na, któ­ry­mi okle­ja się wy­ro­by z gor­sze­go drew­na; okle­i­na;
2. cien­kie płaty drew­na, z któ­rych two­rzy się sklej­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­kie płaty drew­na uzy­ski­wa­ne przez skra­wa­nie;


For­nir (z niem.) – cien­kie płaty drew­na uzy­ski­wa­ne przez skra­wa­nie pła­skie (stycz­ne – w kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do włó­kien) lub ob­wo­do­we (łu­szcze­nie). Płaty te mają gru­bość od 0,1 do 5,0 mm. For­ni­ry dzie­lą się ze wzglę­du na za­sto­so­wa­nie na okle­i­ny i obło­gi. For­nir w za­leż­no­ści od efek­tow­no­ści ry­sun­ku (od ga­tun­ku drze­wa) może być przez­na­czo­ny na sklej­kę, okle­i­nę (for­ni­ro­wa­nie) lub drew­no war­stwo­we pra­so­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fornirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­ni­ro­wać.


For­ni­ro­wa­nie – po­kry­wa­nie ma­te­ria­łu, naj­czę­ściej drew­nia­ne­go lub drew­no­po­dob­ne­go, war­stwą drew­na o wyż­szej ja­ko­ści – for­ni­ru, dzię­ki czemu przy ob­ni­żo­nym kosz­cie można zbu­do­wać dany pro­dukt (np. front mebli, drzwi), tak aby wy­glą­dał jak zbu­do­wa­ny z li­te­go i cen­niej­sze­go drew­na.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fornirowany

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty for­ni­rem (war­stwą drew­na o wyż­szej ja­ko­ści)


Źródła:

Wiktionary

Fornirować

po­kry­wać drew­no for­ni­rem


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. okła­dać wy­ro­by sto­lar­skie for­ni­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fornirowy

przy­miot­nik od: for­nir


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­ni­rem; wy­ko­na­ny z for­ni­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fornirski

→ for­nir; for­ni­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Foronidy

typ mor­skich bez­krę­gow­ców; kry­zel­ni­ce


Źródła:

SJP.pl

Foropter

urzą­dze­nie do ba­da­nia re­frak­cji i za­bu­rzeń wi­dze­nia obu­ocz­ne­go


Fo­rop­ter – urzą­dze­nie sto­so­wa­ne w oku­li­sty­ce i op­to­me­trii słu­żą­ce do usta­le­nia wady wzro­ku. Za­wie­ra wew­nątrz so­czew­ki sfe­rycz­ne i cy­lin­drycz­ne, pryz­ma­ty, różne fil­try op­tycz­ne, cy­lin­der skrzy­żo­wa­ny, otwór ste­no­pe­icz­ny i inne przy­bo­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fororak

wy­mar­ły nie­lot­ny ptak wy­stę­pu­ją­cy w mio­ce­nie na te­re­nie Pa­ta­go­nii


Fo­ro­rak ("Pho­rusr­ha­cos") – ro­dzaj wiel­kich, wy­mar­łych nie­lot­nych pta­ków z ro­dzi­ny Pho­rusr­ha­ci­dae, wy­stę­pu­ją­cych w mio­ce­nie na te­re­nie Pa­ta­go­nii, 20–14 mi­lio­nów lat temu. Obej­mu­je jeden ga­tu­nek – "Pho­rusr­ha­cos lon­gis­si­mus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forować

sta­wiać kogoś w uprzy­wi­le­jo­wa­nej sy­tu­a­cji, dawać fory


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dawać pier­wszeń­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forowicz

uczest­nik in­ter­ne­to­we­go forum dy­sku­syj­ne­go; fo­ru­mo­wicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) użyt­kow­nik forum (in­ter­ne­to­we­go)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forowiczka

ko­bie­ta wy­po­wia­da­ją­ca się na forum in­ter­ne­to­wym; fo­ru­mo­wicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Forowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z forum (in­ter­ne­to­wym)


Źródła:

Wiktionary

Forpik

wo­do­szczel­ny prze­dział na dzio­bie lub rufie stat­ku, za­bez­pie­cza­ją­cy go przed za­to­pie­niem w razie usz­ko­dze­nia; skraj­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. scho­wek pod po­kła­dem dzio­bo­wym (for­de­kiem)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forpoczta

po­ste­ru­nek lub od­dział zwia­dow­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. przest. wy­su­nię­te sta­no­wi­sko po­ste­run­ko­we

 (1.2) wojsk. wy­wia­dow­cza grupa woj­sko­wa

 (1.3) przen. książk. osoba lub zja­wi­sko, które wy­prze­dza swoją epokę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forsa

pot. pie­nią­dze; kasa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pie­nią­dze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forsiasty

po­tocz­nie: ma­ją­cy dużo pie­nię­dzy, bo­ga­ty; ka­sia­sty


przy­miot­nik

 (1.1) pot. taki, który ma dużo pie­nię­dzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forsing

[czy­taj: fors-ing] me­to­da do­wo­dze­nia nies­przecz­no­ści i nie­za­leż­no­ści zdań te­o­rii mno­go­ści; for­cing


For­sing (for­cing) – me­to­da do­wo­dze­nia nies­przecz­no­ści i nie­za­leż­no­ści zdań te­o­rii mno­go­ści wzglę­dem ak­sjo­ma­tów Zer­me­la-Fra­en­kla. For­sing to jedna z metod uży­wa­nych w ma­te­ma­ty­ce do ści­słe­go udo­wod­nie­nia, że pew­nych stwier­dzeń nie można ani udo­wod­nić, ani oba­lić (ten ostat­ni ter­min oz­na­cza udo­wod­nie­nie za­prze­cze­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forskolina

sub­stan­cja czyn­na wy­stę­pu­ją­ca w ko­rze­niach po­krzy­wy in­dyj­skiej, wy­ko­rzy­sty­wa­na lecz­ni­czo


For­sko­li­na, kol­for­sy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy lab­da­nów wy­i­zo­lo­wa­ny z ro­ślin z ga­tun­ku "". Wy­ka­zu­je wła­ści­wo­ści roz­sze­rza­ją­ce na­czy­nia krwio­no­śne i po­bu­dza­ją­ce czyn­ność serca. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest w ba­da­niach bio­che­micz­nych jako od­wra­cal­ny ak­ty­wa­tor cy­kla­zy ade­ny­lo­wej w celu zwięk­sza­nia stę­że­nia cAMP w ko­mór­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forsować

1. prze­pro­wa­dzać coś siłą, na­rzu­cać coś komuś;
2. mę­czyć, prze­cią­żać, nad­wy­rę­żać nad­mier­nym wy­sił­kiem;
3. po­ko­ny­wać przesz­ko­dy te­re­no­we, po­su­wać się z tru­dem po cięż­kim do prze­by­cia te­re­nie


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­pie­rać lub wpro­wa­dzać coś albo kogoś, na­ci­ska­jąc, czę­sto prze­ciw­ko prze­ciw­nym gło­som

 (1.2) mę­czyć, wy­si­lać

 (1.3) po­su­wać się z wy­sił­kiem, po­ko­nu­jąc trud­ny teren

 (1.4) prze­ła­my­wać za­bez­pie­cze­nia, prze­do­sta­wać się przez struk­tu­ry obron­ne

 (1.5) utrzy­my­wać płyny w wa­run­kach, sprzy­ja­ją­cych fer­men­ta­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny for­so­wać się

 (2.1) wy­si­lać się, nad­mier­nie zu­ży­wać siły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forsowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: for­sow­nie


Źródła:

SJP.pl

Forsowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: for­sow­ny


Źródła:

SJP.pl

Forsowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest for­sow­ne


Źródła:

Wiktionary

Forsowny

wy­ko­ny­wa­ny z dużym na­kła­dem sił, z wy­sił­kiem; mę­czą­cy, in­ten­syw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) mę­czą­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forspan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. woź­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Forssa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Kanta-Häme;


Fors­sa (szw. "Forsa") – mia­sto i gmina w Fin­lan­dii w re­gio­nie Kanta-Häme (dawna pro­win­cja Fin­lan­dia Po­łud­nio­wa). Zaj­mu­je po­wierzch­nię 253,39 km², z czego 4,61 km² sta­no­wi woda. Po­pu­la­cja w 2023 r. wy­no­si­ła 16 502 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Forster

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forsteryt

mi­ne­rał, krze­mian ma­gne­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;


For­ste­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy oli­wi­nów. For­ste­ryt na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. For­ste­ryt zna­le­zio­ny zo­stał w me­te­o­ry­tach że­laz­nych i w prób­kach pyłu kos­micz­ne­go z sondy Star­dust.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go hand­low­ca i ko­lek­cjo­ne­ra mi­ne­ra­łów Ado­la­riu­sa Ja­co­ba For­ste­ra (1739–1806).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forsterytowy

zwią­za­ny z for­ste­ry­tem, do­ty­czą­cy for­ste­ry­tu


Źródła:

SJP.pl

Forsycja

ozdob­ny krzew ogro­do­wy, kwit­ną­cy na wios­nę, o licz­nych żół­tych kwia­tach roz­wi­ja­ją­cych się przed liść­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|For­syt­hia|Vahl|ref=tak., kwit­ną­cy wios­ną krzew ozdob­ny o żół­tych kwia­tach;


For­sy­cja ("For­syt­hia" Vahl) – ro­dzaj krze­wów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych. Obej­mu­je 11 ga­tun­ków. Jeden ga­tu­nek (for­sy­cja eu­ro­pej­ska "F. eu­ro­pa­ea") wy­stę­pu­je w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie, po­zo­sta­łe we wschod­niej Azji (w Chi­nach, Korei i Ja­po­nii). W na­tu­rze krze­wy te rosną w su­chych for­ma­cjach za­ro­ślo­wych. Ich kwia­ty za­py­la­ne są przez owady.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forsyth

[czy­taj: for­sajt] naz­wi­sko obce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forszlak

część cie­lę­ci­ny lub ba­ra­ni­ny z nerką


Źródła:

SJP.pl

Forszmak

po­tra­wa z róż­nych skład­ni­ków, np. z ugo­to­wa­nych ziem­nia­ków, pie­czo­ne­go lub go­to­wa­ne­go mięsa, śmie­ta­ny i utar­te­go sera, albo z ce­bu­li, śle­dzi, za­pie­ka­na lub po­da­wa­na na zimno jako przy­staw­ka lub danie głów­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wie­los­kład­ni­ko­we mięs­no-wa­rzyw­ne ragoût z do­dat­kiem sosu po­mi­do­ro­we­go po­da­wa­ne na cie­pło jako przy­staw­ka;


Forsz­mak (od Vorsch­mack, Vor­gesch­mack) – przy­staw­ka, naj­czę­ściej do głów­ne­go dania.

W za­leż­no­ści od miej­sca i czasu może to być np. za­pie­kan­ka przy­go­to­wy­wa­na z ugo­to­wa­nych ziem­nia­ków, mie­lo­ne­go lub usie­ka­ne­go mięsa (np. pie­czo­nej cie­lę­ci­ny), sie­ka­nych śle­dzi, tar­tych ja­błek, jaj, z do­dat­kiem śmie­ta­ny, masła, tar­tej ce­bu­li, do­pra­wio­na solą, pie­przem i zie­lem an­giel­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forszok

wstrząs po­prze­dza­ją­cy głów­ne trzę­sie­nie ziemi


Źródła:

SJP.pl

Forszpan

prze­sta­rza­łe:
1. krót­ko­me­tra­żo­wy film re­kla­mo­wy, zmon­to­wa­ny z naj­cie­ka­wszych scen za­po­wia­da­ne­go filmu; zwia­stun, tra­i­ler, te­a­ser;
2. pod­wo­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. stan­gret, woź­ni­ca


 "Zo­bacz też: stan­gret."

Forsz­pan (od niem. Vor­spann wpro­wa­dze­nie) – ro­dzaj ko­mu­ni­ka­tu in­for­ma­cyj­ne­go, peł­nią­ce­go rolę zwia­stu­ją­cą bądź ułat­wia­ją­cą zro­zu­mie­nie ca­ło­ści nad­cho­dzą­ce­go prze­ka­zu, wy­stę­pu­ją­ce­go naj­czę­ściej w pro­gra­mach in­for­ma­cyj­nych jako za­po­wiedź roz­po­czy­na­ją­ce­go się ser­wi­su, bądź w for­mie re­kla­my ki­no­we­go filmu fa­bu­lar­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forsztag

lina łą­czą­ca na staku przed­ni maszt z buksz­pry­tem lub dziob­ni­cą; więź przed­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina bie­gną­ca od topu do dzio­bu;


Forsz­tag, ang. "fo­re­stay" – ele­ment oli­no­wa­nia sta­łe­go na jach­cie lub innym stat­ku ża­glo­wym. Prze­bie­ga od masz­tu do dzio­bu. Prze­ciw­dzia­ła siłom po­chy­la­ją­cym maszt w kie­run­ku rufy. Forsz­tag bie­gnie wzdłuż dia­me­tral­nej ka­dłu­ba. Na ma­łych jed­nost­kach wy­stę­pu­je zaz­wy­czaj jedna lina łą­czą­ca top masz­tu z dzio­bem, na­zy­wa­na wtedy szta­giem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forsztować

1. umac­niać gru­by­mi de­ska­mi ścia­ny wy­ko­pu, po­kry­wać de­ska­mi ścia­ny lub strop bu­dyn­ku; sza­lo­wać;
2. prze­gra­dzać po­mie­szcze­nie drew­nia­ną ścian­ką


Źródła:

SJP.pl

Forszub

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pier­wszy rzut do pieca w pie­kar­ni

 (1.2) gw-pl|Łódź. środ. nor­mal­na ilość wy­pie­ka­ne­go chle­ba


Źródła:

Wiktionary

Forszus

prze­sta­rza­le: za­licz­ka, za­da­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. księg. kwota wy­pła­ca­na z góry na ra­chu­nek cał­ko­wi­tej za­pła­ty za pracę wy­ko­na­ną lub samo jej za­mó­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fort

bu­dow­la obron­na w sy­ste­mie umoc­nień sta­łych; w XVII i XVIII w. przy­sto­so­wa­na do sa­mo­dziel­nej obro­ny okręż­nej, w XIX i XX w. - ele­ment twier­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. bu­dow­la obron­na

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. cią­gle, be­zu­stan­nie


Fort (wł.) – bu­dow­la obron­na przy­sto­so­wa­na do obro­ny okręż­nej sta­no­wią­ca ele­ment więk­sze­go ze­spo­łu for­ty­fi­ka­cyj­ne­go (np. twier­dzy).

Forty wzno­szo­no od XVII do po­cząt­ków XX w. za­sad­ni­czo gru­po­wa­no je w ze­spo­ły zwane twier­dza­mi for­to­wy­mi, choć w szcze­gól­nych wy­pad­kach bu­do­wa­no rów­nież forty wy­dzie­lo­ne (tzw. de­ta­szo­wa­ne) jako bu­dow­le sa­mo­dziel­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fort-De-France

[czy­taj: for de frans] sto­li­ca Mar­ty­ni­ki


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Mar­ty­ni­ki, fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go po­ło­żo­ne­go na Ka­ra­i­bach;


Fort-de-Fran­ce – sto­li­ca fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go Mar­ty­ni­ki, po­ło­żo­na na za­chod­nim wy­brze­żu wyspy nad za­to­ką Fort-de-Fran­ce. Lud­ność mia­sta 89,79 tys. (2007), a ca­łe­go ze­spo­łu miej­skie­go 132,98 tys. (2007).

XVII-wiecz­ne, fran­cu­skie osad­nict­wo na wy­spie kon­cen­tro­wa­ło się na jej za­chod­nim, ka­ra­ib­skim wy­brze­żu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fort.

skrót od: for­te­pian, for­te­pia­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Forta

karta w grze (np. w bry­dżu) bio­rą­ca lewę jako jedna z ostat­nich kart tego sa­me­go ko­lo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. mocna karta bio­rą­ca lewę

 (1.2) przest. brama, furta


Forta – po­wieść scien­ce-fic­tion pol­skie­go pi­sa­rza Mi­cha­ła Cho­le­wy z 2014 roku. W 2015 roku zo­sta­ła na­gro­dzo­na Na­gro­dą im. Ja­nu­sza A. Zajd­la. Jest trze­cim tomem cyklu Al­go­rytm Wojny. Na­le­ży do nurtu mi­li­tar­nej SF.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fortaleski

→ For­ta­le­za


Patrz:Fortaleza

Źródła:

SJP.pl

Fortaleza

mia­sto w Bra­zy­lii


For­ta­le­za (,) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Bra­zy­lii, port nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim; sto­li­ca stanu Ceará; aglo­me­ra­cja liczy 4 mi­lio­ny miesz­kań­ców[].

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł włó­kien­ni­czy, spo­żyw­czy, ra­fi­ne­ryj­ny oraz rze­mieśl­ni­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fortalicja

daw­niej: mała war­tow­nia znaj­du­ją­ca się na kre­sach pań­stwa dla obro­ny gra­nic


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. mała war­tow­nia znaj­du­ją­ca się na kre­sach pań­stwa dla obro­ny gra­nic


For­ta­li­cja (łac. "for­ta­li­cium") – ogól­na nazwa nie­wiel­kiej bu­dow­li po­sia­da­ją­cej cechy obron­ne, okre­śla­nej także jako "tur­ris". Nazwa ta przy­ję­ta jest rów­nież dla tzw. dwo­rów na kopcu i czę­sto straż­nic. Były to obiek­ty prze­waż­nie drew­nia­ne i wielu przy­pad­kach sta­no­wi­ły formę przej­ścio­wą po­mię­dzy wieżą miesz­kal­ną a dwo­rem obron­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fortancerka

prze­sta­rza­le: ko­bie­ta wy­naj­mo­wa­na za opła­tą jako part­ner­ka do tańca; for­dan­ser­ka, for­dan­cer­ka


Źródła:

SJP.pl

Fortancerz

prze­sta­rza­le: płat­ny part­ner do tańca; żi­go­lo, gi­go­lo, for­dan­cer, for­dan­ser


Źródła:

SJP.pl

Forte

1. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: sil­nie, gło­śno;
2. frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go wy­ko­ny­wa­ne­go w spo­sób gło­śny


przy­słó­wek

 (1.1) muz. gło­śno, sil­nie, mocno


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forte-Piano

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szyb­kie przej­ście mię­dzy grą gło­śną a cichą; for­te­pia­no, fp


Źródła:

SJP.pl

Forteca

1. umoc­nio­ny obiekt woj­sko­wy, sil­nie bro­nio­ny i trud­ny do zdo­by­cia obiekt, np. część mia­sta, zamek, fort;
2. w prze­no­śni: coś do­brze za­bez­pie­czo­ne­go przed do­stę­pem osób nie­po­wo­ła­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. wojsk. for­ty­fi­ka­cja obron­na, na którą skła­da­ją się forty i umoc­nie­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forteczka

zdrob­nie­nie od: for­te­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: for­te­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forteczny

przy­miot­nik od: for­te­ca


Źródła:

SJP.pl

Forteklapa

gwa­ro­wo: for­te­pian


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Gniez­no,Kro­śnień­skie,Tar­now­skie Góry. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. żart. for­te­pian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortel

spryt­na me­to­da po­ko­na­nia trud­no­ści, osią­gnię­cia cze­goś; pod­stęp, wy­bieg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spryt­ne oszu­stwo, pod­stęp


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortelny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. skłon­ny do for­te­li


Źródła:

Wiktionary

Fortepian

a) in­stru­ment stru­no­wo-kla­wi­szo­wy więk­szy od pia­ni­na;
b) po­tocz­nie: lek­cja gry na tym in­stru­men­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. kla­wi­szo­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, z po­zio­mo umie­szczo­nym pu­dłem re­zo­nan­so­wym;


For­te­pian – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy stru­no­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fortepianik

zdrob­nie­nie od: for­te­pian


Źródła:

SJP.pl

Fortepianista

daw­niej:
1. osoba gra­ją­ca na for­te­pia­nie; pia­ni­sta;
2. wyt­wór­ca lub stro­i­ciel for­te­pia­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. przest. muzyk gra­ją­cy na for­te­pia­nie

 (1.2) przest. wyt­wór­ca for­te­pia­nów

 (1.3) przest. stro­i­ciel for­te­pia­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortepiano

1. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szyb­kie przej­ście mię­dzy grą gło­śną a cichą; forte-piano, fp;
2. daw­niej: for­te­pian


przy­miot­nik

 (1.1) muz. ak­cen­tu­jąc dźwięk, po czym nagle ści­sza­jąc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortepianowy

przy­miot­nik od: for­te­pian


przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z for­te­pia­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortis

bank bel­gij­ski prze­ję­ty przez bank BNP Pa­ri­bas


Źródła:

SJP.pl

Fortissimo

[czy­taj: forTISs-imo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: bar­dzo sil­nie, bar­dzo mocno


przy­miot­nik

 (1.1) muz. bar­dzo gło­śny, bar­dzo mocny

przy­słó­wek

 (2.1) muz. bar­dzo gło­śno, bar­dzo mocno


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortopsel

górny, sko­śny ża­giel na przed­nim masz­cie stat­ku; fok­top­sel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. top­sel na fok­masz­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortowy

przy­miot­nik od: fort


Źródła:

SJP.pl

Fortran

język pro­gra­mo­wa­nia stwo­rzo­ny w la­tach 50. i nadal roz­wi­ja­ny; FORTRAN


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jeden z pier­wszych ję­zy­ków pro­gra­mo­wa­nia, przez­na­czo­ny do obli­czeń nu­me­rycz­nych;


For­tran (od wer­sji 90) a daw­niej FORTRAN (do wer­sji 77 włącz­nie) (od for­mu­la trans­la­tion) – język pro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­rów, pier­wot­nie za­pro­jek­to­wa­ny do za­pi­su pro­gra­mów obli­cze­nio­wych. Był nieg­dyś ję­zy­kiem pro­ce­du­ral­nym, obec­nie jest nadal roz­wi­ja­nym ję­zy­kiem ogól­ne­go przez­na­cze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fortugał

ste­laż z kilku obrę­czy pod­szy­ty płót­nem lub taftą, na­da­ją­cy na­kła­da­nej na niego spód­ni­cy kształt stoż­ka lub dzwo­nu; modny ele­ment stro­ju ko­bie­ce­go w XVI-XVII wieku


For­tu­gał (hiszp. "ver­du­ga­do", franc. "ver­tu­ga­din", ang. "fart­hin­ga­le") – ste­laż sto­so­wa­ny w ubio­rze ko­bie­cym od końca XV do XVII wieku w Eu­ro­pie, po­sze­rza­ją­cy bio­dra i na­da­ją­cy na­kła­da­nej na niego spód­ni­cy kształt stoż­ka lub dzwo­nu. For­tu­ga­ło­wi w jego naj­bar­dziej roz­wi­nię­tej for­mie to­wa­rzy­szy­ła usz­tyw­nio­na góra sukni, spła­szcza­ją­ca pier­si i brzuch. Szyję zaś ota­cza­ła kryza. Wszyst­kie te ele­men­ty na­da­wa­ły ko­bie­cej syl­wet­ce kształt krzy­ża.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fortuna

1. los, zwła­szcza dobry;
2. mie­nie, do­by­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) los, szcze­gól­nie ten dobry

 (1.2) wiel­kie bo­gact­wo


For­tu­na – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni kie­ru­ją­ca ludz­ki­mi lo­sa­mi jako bó­stwo za­ra­zem szczę­ścia i nie­szczę­ścia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fortunaciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do For­tu­na­ty lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fortunarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba sprze­da­ją­ca losy na lo­te­rię.


Źródła:

Wiktionary

Fortunat

prze­sta­rza­le: czło­wiek bo­ga­ty, za­moż­ny; bo­gacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba bar­dzo ma­jęt­na


For­tu­nat – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go.

Oz­na­cza „ma­ją­ce­go szczę­ście” lub „tego, któ­re­mu los sprzy­ja”. W in­nych ję­zy­kach spo­ty­ka­ne zaz­wy­czaj jako For­tu­nat lub For­tu­na­tus; w li­tew­skim – Fortūnas (Fortūnatas), w wę­gier­skim – Szerencsés.

Imie­ni­ny ob­cho­dzi: 21 lu­te­go, 23 kwiet­nia, 1 czerw­ca, 11 czerw­ca, 26 sierp­nia, 28 sierp­nia i 14 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fortunata

prze­sta­rza­le: czło­wiek bo­ga­ty, za­moż­ny; bo­gacz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


For­tu­na­ta – żeń­ski od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go imie­nia For­tu­nat, oz­na­cza „uszczę­śli­wo­na”.

Od­no­to­wa­no dwie świę­te pa­tron­ki tego imie­nia.

For­tu­na­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 paź­dzier­ni­ka i 20 li­sto­pa­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fortunatostwo

For­tu­nat z mał­żon­ką; For­tu­na­to­wie


Źródła:

SJP.pl

Fortunatowie

For­tu­nat z mał­żon­ką; For­tu­na­to­stwo


Źródła:

SJP.pl

Fortunatowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do For­tu­na­ta (For­tu­na­ty) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fortuniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fortunić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. da­rzyć, sprzy­jać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny for­tu­nić się

 (2.1) daw. szczę­ścić się, po­wo­dzić się


Źródła:

Wiktionary

Fortunka

zdrob­nie­nie od: for­tu­na; ma­ją­tek, ka­pi­ta­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od for­tu­na

 (1.2) żart. ma­ją­tek

 (1.3) przest. dzie­cię­ca ru­let­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortunnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zaz­na­jąc szczę­ścia, z po­wo­dze­niem


Źródła:

Wiktionary

Fortunniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: for­tun­nie


Źródła:

SJP.pl

Fortunniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: for­tun­ny


Źródła:

SJP.pl

Fortunność

→ for­tun­ny


Patrz:fortunny

Źródła:

SJP.pl

Fortunny

po­myśl­ny, udany, szczę­śli­wy


przy­miot­nik

 (1.1) szczę­śli­wy, po­myśl­ny

 (1.2) taki, któ­re­mu się wie­dzie

 (1.3) daw. do­ty­czą­cy for­tu­ny, losu

 (1.4) daw. do­ty­czą­cy ma­jąt­ku, po­sia­dło­ści, tego co jest for­tu­ną

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. ro­dzaj tańca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortyfikacja

umoc­nie­nie, bu­dow­la obron­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umoc­nie­nie, bu­dow­la obron­na

 (1.2) bu­do­wa­nie umoc­nień, ob­wa­ro­wań

 (1.3) dział in­ży­nie­rii woj­sko­wej zaj­mu­ją­cy się przy­go­to­wy­wa­niem umoc­nień


For­ty­fi­ka­cja (z łac. "for­ti­fi­ca­tio" – umoc­nie­nie, a to od cza­sow­ni­ka "for­ti­fi­co" „wzmac­niam, umac­niam”) – ze­spół obiek­tów woj­sko­wych w po­sta­ci od­po­wied­nich bu­dow­li i urzą­dzeń, przez­na­czo­nych do pro­wa­dze­nia dzia­łań obron­nych.

Po­nad­to jest to dzie­dzi­na in­ży­nie­rii woj­sko­wej, która zaj­mu­je się przy­go­to­wy­wa­niem te­re­nu do walki przez opra­co­wa­nie, za­pro­jek­to­wa­nie i zor­ga­ni­zo­wa­nie prac ma­ją­cych na celu wy­ko­na­nie obiek­tów i ze­spo­łów for­ty­fi­ka­cyj­nych słu­żą­cych do osło­ny wojsk i ob­sza­ru te­ry­to­rium pod­czas dzia­łań bo­jo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fortyfikacyjny

przy­miot­nik od: for­ty­fi­ka­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­ty­fi­ka­cją, for­ty­fi­ko­wa­niem, do­ty­czą­cy for­ty­fi­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fortyfikować

1. umac­niać coś kon­struk­cja­mi obron­ny­mi; ob­wa­ro­wy­wać;
2. for­ty­fi­ko­wać się - umac­niać się na sta­no­wi­sku obron­nym przez bu­do­wę od­po­wied­nich kon­struk­cji wa­row­nych


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ufor­ty­fi­ko­wać)

 (1.1) bud. wojsk. bu­do­wać for­ty­fi­ka­cje; sta­wiać umoc­nie­nia obron­ne

 (1.2) wzbo­ga­cać pro­dukt w wi­ta­mi­ny i mi­ne­ra­ły

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny for­ty­fi­ko­wać się (dk. ufor­ty­fi­ko­wać się)

 (2.1) bud. wojsk. być for­ty­fi­ko­wa­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forum

1. spot­ka­nie (lub miej­sce spot­ka­nia) poś­wię­co­ne ot­war­tej dy­sku­sji na ważne te­ma­ty pu­blicz­ne;
2. ogół człon­ków ta­kie­go spot­ka­nia;
3. miej­sce pu­blicz­nych wy­stą­pień, prze­mó­wień;
4. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: miej­sce ze­brań, sądów i tar­gów;
5. w daw­nej Pol­sce: sąd wła­ści­wy dla roz­strzy­ga­nia danej spra­wy;
6. w in­for­ma­ty­ce: forma grup dy­sku­syj­nych w In­ter­ne­cie, słu­żą­ca do wy­mia­ny in­for­ma­cji i po­glą­dów mię­dzy użyt­kow­ni­ka­mi sieci przy uży­ciu prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. urb. rynek hand­lo­wy, głów­ny plac w mia­stach sta­ro­żyt­ne­go Rzymu;

 (1.2) miej­sce spot­kań, pu­blicz­nych wy­stą­pień, dy­sku­sji

 (1.3) spot­ka­nie poś­wię­co­ne dy­sku­sji na dany temat

 (1.4) in­form. zob. forum dy­sku­syj­ne.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forumoholiczka

ko­bie­ta poś­wię­ca­ją­ca cho­ro­bli­wie dużo czasu na dy­sku­sje na fo­rach in­ter­ne­to­wych


Źródła:

SJP.pl

Forumoholik

osoba poś­wię­ca­ją­ca cho­ro­bli­wie dużo czasu na dy­sku­sje na fo­rach in­ter­ne­to­wych


Źródła:

SJP.pl

Forumowicz

uczest­nik in­ter­ne­to­we­go forum dy­sku­syj­ne­go; fo­ro­wicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. środ. użyt­kow­nik forum (in­ter­ne­to­we­go)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forumowiczka

ko­bie­ta wy­po­wia­da­ją­ca się na forum in­ter­ne­to­wym; fo­ro­wicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Forumowy

zwią­za­ny z forum (grupą dy­sku­syj­ną w In­ter­ne­cie), do­ty­czą­cy forum, np. spot­ka­nie fo­ru­mo­we


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zwią­za­ny z forum (in­ter­ne­to­wym)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forward

[czy­taj: FORłerd]
1. w eko­no­mii: kon­trakt, tran­sak­cja for­ward - tran­sak­cja prze­wi­du­ją­ca re­a­li­za­cję to­wa­ru w póź­niej­szym ter­mi­nie, ale po uz­god­nio­nej cenie;
2. w eko­no­mii: rynek obro­tu to­wa­ro­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się tym, że płat­ność za towar na­stę­pu­je wcze­śniej niż jego od­biór; rynek o prze­dłu­żo­nym ter­mi­nie do­sta­wy;
3. linia ataku w wielu grach spor­to­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forwarder

cią­gnik do zryw­ki drew­na


For­war­der – wy­ko­rzy­sty­wa­ny w le­śnict­wie ro­dzaj cią­gni­ka zryw­ko­we­go do na­się­bier­nej zryw­ki drew­na krót­kie­go (kłód i wał­ków).

Są to ma­szy­ny sa­mo­jezd­ne, któ­rych za­da­niem jest za­ła­du­nek, ro­zła­du­nek drew­na oraz prze­mie­szcza­nie się w te­re­nie le­śnym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Forwardować

[czy­taj: for­łer­do­wać] śro­do­wi­sko­wo: prze­sy­łać dalej za po­mo­cą in­ter­ne­tu


Źródła:

SJP.pl

Forwardowy

→ for­ward [czy­taj: for­łer­do­wy]


Źródła:

SJP.pl

Fory

wzglę­dy u kogoś, pro­tek­cja, łaska, ul­go­we trak­to­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) do­bro­wol­ne ogra­ni­cze­nie włas­nej prze­wa­gi nad prze­ciw­ni­kiem, np. by skło­nić go do ry­wa­li­za­cji

 (1.2) szcze­gól­ne wzglę­dy u kogoś

 (1.3) pro­tek­cja, plecy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forynt

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Wę­gier równa 100 fil­le­rom; fo­rint


Źródła:

SJP.pl

Forysiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Foryster

rze­czow­nik

 (1.1) daw. cu­dzo­zie­miec


Źródła:

Wiktionary

Forytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fo­ry­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Forytować

daw­niej: wy­róż­niać, fa­wo­ry­zo­wać


cza­sow­nik

 (1.1) przest. pro­te­go­wać, fa­wo­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foryś

1. po­moc­nik woź­ni­cy;
2. woź­ni­ca;
3. konny or­dy­nans ofi­ce­ra w daw­nym woj­sku pol­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. konny sługa z trąb­ką lub świa­tłem po­prze­dza­ją­cy ka­re­tę;

 (1.2) daw. po­moc­nik stan­gre­ta


Foryś (zdrobn. od "fo­ry­tarz", z niem. "Vor­re­i­ter" – dosł. „konny po­prze­dza­ją­cy”) – daw­niej u moż­nej szlach­ty konny pa­cho­łek z trąb­ką (w nocy ze świa­tłem) po­prze­dza­ją­cy ka­re­tę dla roz­poz­na­nia drogi.

W innej roli wy­stę­po­wał jako po­moc­nik stan­gre­ta po­wo­żą­ce­go wie­lo­kon­nym za­przę­giem. Zwy­kle je­chał na koniu z przed­niej pary w pocz­wór­nym lub po­szóst­nym za­przę­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Forzac

[czy­taj: for-zac] ar­kusz pa­pie­ru wiel­ko­ści dwóch stron książ­ki, któ­re­go jedna po­ło­wa jest przy­kle­jo­na do wew­nętrz­nej stro­ny okład­ki; wy­klej­ka


Źródła:

SJP.pl

Forzando

[czy­taj: for­can­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wzmac­nia­jąc, ak­cen­tu­jąc; sfo­rza­to; sfo­rzan­do; fo­rza­to


przy­słó­wek

 (1.1) muz. nagle ak­cen­tu­jąc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Forzato

[czy­taj: for­ca­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wzmac­nia­jąc, ak­cen­tu­jąc; fo­rzan­do; sfo­rza­to; sfo­rzan­do


przy­słó­wek

 (1.1) muz. nagle ak­cen­tu­jąc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fosa

1. głę­bo­ki rów na­peł­nio­ny wodą, ut­wo­rzo­ny dla ochro­ny twier­dzy, mia­sta itp.;
2. rów przy dro­gach, zwy­kle na­peł­nio­ny wodą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. za­po­ra w po­sta­ci rowu ota­cza­ją­ce­go umoc­nie­nia;


Fosa, rów for­tecz­ny ( fossa – rów, kanał) – Za­po­ra for­ty­fi­ka­cyj­na w po­sta­ci rowu ota­cza­ją­ce­go ca­łość lub część umoc­nie­nia. Rowy (fosy) mogły być wy­peł­nio­ne wodą (mokre) bądź nie (suche). Aby do­stać się le­gal­nie do ta­kiej twier­dzy, na­le­ża­ło opu­ścić zwo­dzo­ny most. Fosa to duże utrud­nie­nie dla na­jeźdź­ców, gdyż zde­cy­do­wa­nie kom­pli­ku­je zdo­by­cie obiek­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fosfagen

bo­ga­ty w ener­gię ester fos­fo­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Fosfagenowy

→ fos­fa­gen


Patrz:fosfagen

Źródła:

SJP.pl

Fosfan

nazwa sy­ste­ma­tycz­na fos­fo­ro­wo­do­ru


Źródła:

SJP.pl

Fosfanowy

przy­miot­nik od: fos­fan


Źródła:

SJP.pl

Fosfat

nawóz fos­fo­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Fosfataza

enzym ro­ślin­ny i zwie­rzę­cy re­gu­lu­ją­cy za­war­tość fos­fo­ru w ko­mór­ce


Źródła:

SJP.pl

Fosfaturia

wzmo­żo­ne wy­da­la­nie fos­fo­ra­nów z mo­czem


Źródła:

SJP.pl

Fosfatydowy

→ fos­fa­tyd; fos­fo­li­pi­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Fosfatydyloetanoloamina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, fos­fo­li­pid wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w sub­stan­cji móz­go­wej; ke­fa­li­na


Źródła:

SJP.pl

Fosfatydyloseryna

tłuszcz zło­żo­ny za­wie­ra­ją­cy se­ry­nę


|= pro­ble­my-w-in­fo­box


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosfatyzować

wyt­wa­rzać po­wło­kę ochron­ną w po­sta­ci war­stwy fos­fo­ra­nów na po­wierzch­ni me­ta­li, za­bez­pie­cza­jąc ją w ten spo­sób przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi lub two­rząc po­wło­kę zmniej­sza­ją­cą tar­cie i bę­dą­cą do­brym pod­kła­dem pod farby i la­kie­ry; fos­fo­ra­no­wać, bon­de­ry­zo­wać, par­ke­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Fosfina

zwią­zek fos­fo­ru z wo­do­rem, be­zbarw­ny, palny i bar­dzo tok­sycz­ny gaz o za­pa­chu zgni­łych ryb; fos­fo­ro­wo­dór, fos­fo­riak


Źródła:

SJP.pl

Fosfinowy

→ fos­fi­na


Patrz:fosfina

Źródła:

SJP.pl

Fosfodiesteraza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. enzym roz­kła­da­ją­cy die­stry fos­fo­ro­we


Źródła:

Wiktionary

Fosfogips

mie­szan­ka fos­fo­ru i gipsu


Fos­fo­gips (fos­fo­ro­gips) – odpad bę­dą­cy pro­duk­tem ubocz­nym otrzy­my­wa­nia kwasu fos­fo­ro­we­go z fos­fo­ry­tów me­to­dą ek­strak­cji kwa­sem siar­ko­wym:

Oprócz siar­cza­nu wap­nia, fos­fo­gips za­wie­ra także nie­ro­zło­żo­ne po­zo­sta­ło­ści su­row­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosfogipsowy

→ fos­fo­gips


Patrz:fosfogips

Źródła:

SJP.pl

Fosfogliceryd

fos­fo­li­pid; ester kwasu fos­fa­ty­do­we­go wy­stę­pu­ją­cy w ko­mór­kach or­ga­niz­mów ży­wych


Źródła:

SJP.pl

Fosfokreatyna

zwią­zek wy­stę­pu­ją­cy w tkan­ce mię­śnio­wej, sta­no­wi jedno ze źró­deł ener­gii dla skur­czu mię­śnia


Fos­fo­kre­a­ty­na – zwią­zek gro­ma­dzą­cy ener­gię w wią­za­niach wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nych, wy­stę­pu­ją­cy w tkan­ce mię­śnio­wej. Bie­rze udział w syn­te­zie ATP, przeksz­tał­ca­jąc się pod wpły­wem ki­na­zy kre­a­ty­no­wej w kre­a­ty­nę.

Sto­so­wa­ny jest jako lek w cho­ro­bach serca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosfolipaza

enzym


Źródła:

SJP.pl

Fosfolipid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sta­no­wią­cy istot­ny skład­nik bu­do­wy błony ko­mór­ko­wej;


Źródła:

Wiktionary

Fosfolipidowy

→ fos­fo­li­pid; fos­fa­ty­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Fosfoliza

pro­ces roz­pa­du za­cho­dzą­cy w ko­mór­kach


Źródła:

SJP.pl

Fosfon

sub­stan­cja tok­sycz­na dla ro­ślin, sto­so­wa­na jako rozt­wór wodny do opry­sków, dzia­ła­ją­ca róż­nie na ro­śli­ny w za­leż­no­ści od dawki


Źródła:

SJP.pl

Fosfonowy

przy­miot­nik od: fos­fon


Źródła:

SJP.pl

Fosfoproteid

biał­ko zło­żo­ne (pro­te­id), za­wie­ra­ją­ce grupy fos­fo­ro­we


Źródła:

SJP.pl

Fosfoproteina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. biał­ko, które za­wie­ra grupy fos­fo­ra­no­we (PO₄³⁻) przy­łą­czo­ne do reszt ami­nok­wa­sów, zaz­wy­czaj se­ry­ny, tre­o­ni­ny lub ty­ro­zy­ny, w wy­ni­ku pro­ce­su zwa­ne­go fos­fo­ry­la­cją


Źródła:

Wiktionary

Fosfor

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu P


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu P i licz­bie ato­mo­wej 15;


Fos­for (P, φωσφόρος "phōsphóros" ‘nio­są­cy świa­tło’, phosp­ho­rus) – pier­wia­stek che­micz­ny, nie­me­tal. Je­dy­nym sta­bil­nym izo­to­pem fos­fo­ru jest.

Fos­for po raz pier­wszy zo­stał wy­i­zo­lo­wa­ny (jako biały fos­for) w 1669. Nazwa po­cho­dzi od zja­wi­ska emi­sji sła­be­go świa­tła po wy­sta­wie­niu na dzia­ła­nie tlenu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fosforan

sól kwasu fos­fo­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. po­chod­na kwasu fos­fo­ro­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fosforanować

wyt­wa­rzać po­wło­kę ochron­ną w po­sta­ci war­stwy fos­fo­ra­nów na po­wierzch­ni me­ta­li, za­bez­pie­cza­jąc ją w ten spo­sób przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi lub two­rząc po­wło­kę zmniej­sza­ją­cą tar­cie i bę­dą­cą do­brym pod­kła­dem pod farby i la­kie­ry; fos­fa­ty­zo­wać, bon­de­ry­zo­wać, par­ke­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Fosforanowy

zwią­za­ny z fos­fo­ra­nem, do­ty­czą­cy fos­fo­ra­nu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z fos­fo­ra­nem, do­ty­czą­cy fos­fo­ra­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fosforany

sól kwasu fos­fo­ro­we­go


Fos­fo­ra­ny (nazwa sy­ste­ma­tycz­na: te­tra­ok­sy­do­fos­fo­ra­ny(3−); w sy­ste­mie Stoc­ka: or­to­fos­fo­ra­ny(V)) – związ­ki che­micz­ne, po­chod­ne kwasu fos­fo­ro­we­go. Nazwa obej­mu­je za­rów­no sole, jak i estry kwasu fos­fo­ro­we­go. W ogól­niej­szym uję­ciu nazwa „fos­fo­ra­ny” może do­ty­czyć także po­chod­nych in­nych kwa­sów fos­fo­ro­wych, m.in. me­ta­fos­fo­ra­nów i pi­ro­fos­fo­ra­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosforek

zwią­zek fos­fo­ru


Źródła:

SJP.pl

Fosforescencja

dłu­gotr­wa­łe świe­ce­nie przed­mio­tów po uprzed­nim ich naś­wiet­le­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. świe­ce­nie ciał wy­wo­ła­ne uprzed­nim naś­wiet­la­niem i trwa­ją­ce po jego usta­niu;


Fos­fo­re­scen­cja – ro­dzaj fo­to­lu­mi­ne­scen­cji, zja­wi­sko świe­ce­nia niek­tó­rych sub­stan­cji świa­tłem włas­nym, wy­wo­ła­ne uprzed­nim naś­wiet­le­niem (lub na­pro­mie­nio­wa­niem po­krew­ne­go ro­dza­ju) z zew­nątrz. Czas trwa­nia fos­fo­re­scen­cji jest re­la­tyw­nie długi – od sto­sun­ko­wo du­żych czę­ści se­kun­dy do wielu go­dzin, a mie­rzal­ny może być nawet po wielu mie­sią­cach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fosforescencyjny

→ fos­fo­re­scen­cja


Patrz:fosforescencja

Źródła:

SJP.pl

Fosforiak

zwią­zek fos­fo­ru z wo­do­rem, be­zbarw­ny, palny i bar­dzo tok­sycz­ny gaz o za­pa­chu zgni­łych ryb; fos­fo­ro­wo­dór, fos­fi­na


Źródła:

SJP.pl

Fosforki

zwią­zek fos­fo­ru


Fos­for­ki są związ­ka­mi che­micz­ny­mi fos­fo­ru z mniej elek­tro­u­jem­nym pier­wiast­kiem lub pier­wiast­ka­mi. Związ­ki dwus­kład­ni­ko­we są two­rzo­ne z więk­szo­ścią pier­wiast­ków o niż­szej elek­tro­u­jem­no­ści, z wy­jąt­kiem Hg, Pb, Sb, Bi, Te i Po. Zaz­wy­czaj ist­nie­je pe­wien za­kres ste­chio­me­trii dla po­łą­czeń z danym pier­wiast­kiem; na przy­kład, potas po­sia­da 9 fos­for­ków: (#PATRZ), a ni­kiel ma ich osiem (#PATRZ).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosforobakteryna

nawóz bak­te­ryj­ny uży­wa­ny do za­ka­ża­nia na­sion ro­ślin upraw­nych


Źródła:

SJP.pl

Fosforoliza

en­zy­ma­tycz­ne, od­wra­cal­ne roz­szcze­pie­nie wią­za­nia gli­ko­zy­do­we­go przy udzia­le kwasu fos­fo­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Fosforonośny

ob­fi­tu­ją­cy w fos­for; do­star­cza­ją­cy fos­fo­ru; za­wie­ra­ją­cy fos­for


Źródła:

SJP.pl

Fosforoorganiczny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) chem. o związ­ku or­ga­nicz­nym: za­wie­ra­ją­cy fos­for;


Źródła:

Wiktionary

Fosforoskop

przy­rząd do ob­ser­wa­cji pro­ce­su fos­fo­re­scen­cji; fos­fo­skop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do mie­rze­nia zmian na­tę­że­nia fos­fo­re­scen­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fosforowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fos­fo­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Fosforować

two­rzyć fos­fo­ra­no­wą war­stwę ochron­ną (an­ty­ko­ro­zyj­ną) na po­wierzch­ni sta­lo­wych przed­mio­tów


Źródła:

SJP.pl

Fosforowodorowy

→ fos­fo­ro­wo­dór


Patrz:fosforowodór

Źródła:

SJP.pl

Fosforowodór

zwią­zek fos­fo­ru z wo­do­rem, be­zbarw­ny, palny i bar­dzo tok­sycz­ny gaz o za­pa­chu zgni­łych ryb; fos­fo­riak, fos­fi­na


Fos­fo­ro­wo­dór, fos­fo­riak, fos­fi­na, – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, któ­re­go czą­stecz­ka zbu­do­wa­na jest z fos­fo­ru i wo­do­ru. Jest to be­zbarw­ny, palny i bar­dzo tok­sycz­ny gaz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosforowy

przy­miot­nik od: fos­for


przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy fos­fo­ru; za­wie­ra­ją­cy fos­for


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fosforyczność

→ fos­fo­rycz­ny


Patrz:fosforyczny

Źródła:

SJP.pl

Fosforyczny

świe­cą­cy bla­dym bla­skiem na sku­tek wcze­śniej­sze­go naś­wiet­le­nia


Źródła:

SJP.pl

Fosforylacja

Fos­fo­ry­la­cja – re­ak­cja przy­łą­cze­nia resz­ty fos­fo­ra­no­wej do nu­kle­o­fi­lo­we­go atomu do­wol­ne­go związ­ku che­micz­ne­go. Zaz­wy­czaj fos­fo­ry­lo­wa­ne są grupy hy­drok­sy­lo­we (estry­fi­ka­cja al­ko­ho­li) lub ami­no­we (two­rze­nie ami­dów). Prze­ci­wień­stwem fos­fo­ry­la­cji jest de­fos­fo­ry­la­cja.


Źródła:

Wikipedia

Fosforylować

przy­łą­czać resz­tę fos­fo­ra­no­wą do nu­kle­o­fi­lo­we­go atomu do­wol­ne­go związ­ku che­micz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Fosforyny

Fos­fo­ry­ny, nazwa Stoc­ka: fos­fo­ra­ny(III) – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, po­cho­dych kwasu fos­fo­no­we­go (kwasu fos­fo­ra­we­go). Z uwagi na ta­u­to­me­rię kwasu fos­fo­no­we­go i znacz­nie więk­szą trwa­łość formy "H"-fos­fo­nia­no­wej (#PATRZ) wzglę­dem formy fos­fo­ry­no­wej (#PATRZ), fos­fo­ry­ny wy­stę­pu­ją prze­de wszyst­kim jako trie­stry o wzo­rze ogól­nym #PATRZ. Sole tego kwasu mają po­stać "H"-fos­fo­nia­nów – za­wie­ra­ją­cych anio­ny #PATRZ lub #PATRZ – po­dob­nie jak mo­no­e­stry (#PATRZ) i die­stry (#PATRZ).


Źródła:

Wikipedia

Fosforyt

skała o dużej kon­cen­tra­cji fos­fo­ra­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. skała osa­do­wa bę­dą­cą głów­nym źró­dłem fos­fo­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fosforytowy

przy­miot­nik od: fos­fo­ryt


Źródła:

SJP.pl

Fosforytyzacja

wy­pie­ra­nie w osa­dach wę­gla­nu wap­nia przez fos­fo­ran


Fos­fo­ry­ty­za­cja – dłu­gotr­wa­ły pro­ces ge­o­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­pie­ra­niu w osa­dach wę­gla­nu wap­nia (kal­cy­tu) przez fos­fo­ran wap­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosforyzacja

1. zja­wi­sko świe­ce­nia ciał bla­dym świa­tłem przez jakiś czas po ich uprzed­nim naś­wiet­le­niu; fos­fo­re­scen­cja;
2. w che­mii: re­ak­cja przy­łą­cze­nia grupy fos­fo­ro­wej do czą­stecz­ki or­ga­nicz­nej; fos­fo­ry­la­cja


Źródła:

SJP.pl

Fosforyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fos­fo­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Fosforyzować

1. odz­na­czać się fos­fo­re­scen­cją, świe­cić w ciem­no­ści po uprzed­nim naś­wiet­le­niu;
2. po­tocz­nie: bły­szczeć, świe­cić zie­lon­ka­wym świa­tłem


Źródła:

SJP.pl

Fosforyzujący

1. odz­na­czać się fos­fo­re­scen­cją, świe­cić w ciem­no­ści po uprzed­nim naś­wiet­le­niu;
2. po­tocz­nie: bły­szczeć, świe­cić zie­lon­ka­wym świa­tłem


Patrz:fosforyzować

Źródła:

SJP.pl

Fosfoskop

przy­rząd do ob­ser­wa­cji pro­ce­su fos­fo­re­scen­cji; fos­fo­ro­skop


Źródła:

SJP.pl

Fosfosyderyt

od­mia­na po­li­mor­ficz­na stren­gi­tu, mi­ne­rał uży­wa­ny w ju­bi­ler­stwie


Fos­fo­sy­de­ryt – rzad­ki mi­ne­rał klasy fos­fo­ra­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosfór

prze­sta­rza­le: fos­for


Źródła:

SJP.pl

Fosgen

zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny, be­zbarw­ny, sil­nie tru­ją­cy gaz o du­szą­cej woni, bar­dzo ak­tyw­ny che­micz­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. wojsk. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy chlor­ków kwa­so­wych, be­zbarw­ny gaz o za­pa­chu świe­żo sko­szo­nej trawy lub zgni­łych owo­ców, sto­so­wa­ny jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy z grupy du­szą­cych w cza­sie I wojny świa­to­wej;


Fos­gen, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy chlor­ków kwa­so­wych. Jest to be­zbarw­ny gaz, sil­nie tru­ją­cy i du­szą­cy, o za­pa­chu świe­żo sko­szo­nej trawy lub zgni­łych owo­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fosgenit

mi­ne­rał, chlo­ro­wę­glan oło­wiu


Fos­ge­nit – mi­ne­rał z ro­dzi­ny wę­gla­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosgenowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fos­ge­nu


Źródła:

Wiktionary

Fosiasty

po­tocz­nie: nie­za­do­wo­lo­ny lub obra­ża­ją­cy się zbyt czę­sto; hu­mo­rza­sty, fo­cho­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Fosowskie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca mia­sta Ko­lo­now­skie, w wo­je­wództ­wie opol­skim, daw­niej sa­mo­dziel­na miej­sco­wość;


Fo­sow­skie (niem. "Vos­sow­ska") – dziel­ni­ca mia­sta Ko­lo­now­skie w wo­je­wództ­wie opol­skim, po­wiat strze­lec­ki, nad rzeką Mała Panew. Do końca 1955 roku sa­mo­dziel­na osada, od końca XVIII wieku oś­ro­dek hut­nict­wa, a w XIX wieku także ważny węzeł ko­le­jo­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fossa

zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny Eu­ple­ri­dae, ży­ją­ce wy­łącz­nie na Ma­da­ga­ska­rze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fosse

[czy­taj: fos] naz­wi­sko; m.in. Bob Fosse (1927-1987) - ame­ry­kań­ski re­ży­ser, aktor fil­mo­wy i cho­re­o­graf


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Foster

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Fosylia

za­cho­wa­ne w ska­łach szcząt­ki oraz ślady dzia­łal­no­ści or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych z mi­nio­nych epok ge­o­lo­gicz­nych; ska­mie­nia­ło­ści; ska­mie­li­ny


Źródła:

SJP.pl

Fosylizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ogół pro­ce­sów pro­wa­dzą­cych do utr­wa­le­nia w osa­dzie or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych, bądź też śla­dów ich dzia­łal­no­ści ży­cio­wej;

 (1.2) jęz. zja­wi­sko za­trzy­ma­nia pro­ce­su ucze­nia się ję­zy­ka ob­ce­go ze wzglę­du na osią­gnię­cie sa­tys­fak­cjo­nu­ją­ce­go po­zio­mu jego zna­jo­mo­ści;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fosylizacyjny

przy­miot­nik od: fo­sy­li­za­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­sy­li­za­cją, do­ty­czą­cy fo­sy­li­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foszasty

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ma­ją­cy skłon­ność do łat­we­go obra­ża­nia się


Źródła:

Wiktionary

Foszek

zdrob­nie­nie od: foch


Źródła:

SJP.pl

Foszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. przest. deska, zwy­kle su­ro­wa, gruba


Źródła:

Wiktionary

Foszyć

po­tocz­nie: fo­szyć się - obra­żać się; fo­cho­wać się, fo­chać się


Źródła:

SJP.pl

Fot

w fi­zy­ce: jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia równa na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia po­wierzch­ni 1 cm^2, na którą pada rów­no­mier­nie ro­zło­żo­ny stru­mień świetl­ny 1 lu­me­na; jeden fot to na­tę­że­nie świa­tła równe 10^4 luk­som (skrót: ph)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka na­tę­że­nia świa­tła w ukła­dzie CGS, równa jed­ne­mu lu­me­no­wi na cen­ty­metr kwa­dra­to­wy i rów­no­waż­na 10 000 luk­sów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od fota


Fot (ph) – fo­to­me­trycz­na jed­nost­ka na­tę­że­nia świa­tła, lub stru­mie­nia świetl­ne­go prze­cho­dzą­ce­go przez dany ob­szar. Nie na­le­ży on do Ukła­du SI, sto­so­wa­ny w sy­ste­mie CGS. Nazwę wpro­wa­dził André Blon­del w 1921 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fot.

skrót od: fo­to­gra­fia, fo­to­gra­fi­ka, fo­to­gra­ficz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); fo­togr.


skrót

 (1.1) = fo­to­gra­fo­wał

 (1.2) = fo­to­graf

 (1.3) = fo­to­gra­fia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fota

w fi­zy­ce: jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia równa na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia po­wierzch­ni 1 cm^2, na którą pada rów­no­mier­nie ro­zło­żo­ny stru­mień świetl­ny 1 lu­me­na; jeden fot to na­tę­że­nie świa­tła równe 10^4 luk­som (skrót: ph)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. posp. fo­to­gra­fia, zdję­cie


Fota (gr. "Φώττα", tur. "Dağyolu") – wieś na Cy­prze, w dy­stryk­cie Ki­re­nia.

W wy­ni­ku in­waz­ji tu­rec­kiej w 1974 ob­szar, w któ­rym znaj­du­je się miej­sco­wość kon­tro­lo­wa­ny jest przez nie­uz­na­wa­ną na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej, pro­kla­mo­wa­ną w 1983 Tu­rec­ką Re­pu­bli­kę Cypru Pół­noc­ne­go. Re­pu­bli­ka Cy­pryj­ska rości sobie prawa do tych te­re­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotarium

miej­sce do zbio­ro­wych naś­wiet­lań za­stęp­czych lampą kwar­co­wą


Źródła:

SJP.pl

Foteczka

zdrob­nie­nie od: fotka


Źródła:

SJP.pl

Fotel

1. sze­ro­ki, wy­god­ny mebel do sie­dze­nia, naj­czę­ściej wy­ście­ła­ny, ma­ją­cy po­rę­cze;
2. sie­dze­nie w po­jeź­dzie albo na sali wi­do­wi­sko­wej (np. w kinie);
3. prze­no­śnie: sta­no­wi­sko, god­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. ro­dzaj jed­no­o­so­bo­we­go sie­dzi­ska z opar­ciem na plecy i po­dło­kiet­ni­ka­mi;

 (1.2) przen. sta­no­wi­sko, urząd


Fotel – ro­dzaj sie­dzi­ska z opar­ciem na plecy wraz z po­dło­kiet­ni­ka­mi.

Sie­dzi­sko fo­te­la jest zwy­kle usy­tu­o­wa­ne niżej niż sie­dzi­sko krze­sła (36–45 cm) i jest rów­nież od niego zde­cy­do­wa­nie szer­sze (50–55 cm). Po­dło­kiet­ni­ki mon­to­wa­ne z boków sie­dzi­ska dla wy­go­dy użyt­kow­ni­ka są roz­sta­wio­ne w od­le­gło­ści ok. 55 cm od sie­bie i 60 cm od po­dło­ża, zwy­kle ta­pi­ce­ro­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotelik

mały fotel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fotel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotelikowy

→ fo­te­lik


Patrz:fotelik

Źródła:

SJP.pl

Fotelowy

zwią­za­ny z fo­te­lem


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fo­te­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Foter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oj­ciec


Źródła:

Wiktionary

Fotergilla

krzew z ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych


Fo­ter­gil­la ("Fot­her­gil­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych ("Ha­ma­me­li­da­ce­ae" R. Br. in Abel). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na­tu­ral­nie we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Fo­ter­gil­la Gar­de­na ro­śnie na mo­kra­dłach wzdłuż wschod­nie­go wy­brze­ża USA, a fo­ter­gil­la więk­sza wzdłuż dolin rzecz­nych, w su­chych la­sach i na te­re­nach ska­li­stych, zwy­kle w kra­jo­bra­zie wy­żyn­nym i gór­skim. Kwia­ty tych ro­ślin za­py­la­ne są przez owady.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Foterliczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: foter


Źródła:

Wiktionary

Fotis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., współ­czes­na forma imie­nia Fo­cjusz


Źródła:

Wiktionary

Fotisowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Fo­ti­sa


Źródła:

Wiktionary

Fotka

po­tocz­nie: fo­to­gra­fia, zdję­cie; fota, focia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. fo­to­gra­fia, zdję­cie


Fotka.com (daw­niej Fotka.pl) – pol­ski ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy i plat­for­ma do na­wią­zy­wa­nia re­la­cji to­wa­rzy­skich i rand­ko­wych. Ser­wis zo­stał uru­cho­mio­ny 14 lu­te­go 2001 i jest uz­na­wa­ny za jeden z naj­star­szych dzia­ła­ją­cych por­ta­li spo­łecz­no­ścio­wych w Pol­sce. Por­tal umoż­li­wia użyt­kow­ni­kom two­rze­nie pro­fi­li, pu­bli­ko­wa­nie zdjęć, wy­sy­ła­nie wia­do­mo­ści, ko­rzy­sta­nie z czatu, trans­mi­sji wideo i udział w spo­łecz­no­ści on­li­ne, w tym poz­na­wa­nie no­wych osób o po­dob­nych za­in­te­re­so­wa­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foto

1. pot.: fo­to­gra­fia,
2. zwią­za­ny z fo­to­gra­fo­wa­niem, np. za­kład foto


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. pot. fo­to­gra­fia, zdję­cie


FOTO – pol­ski mie­sięcz­nik poś­wię­co­ny fo­to­gra­fii (ama­tor­skiej oraz pro­fe­sjo­nal­nej), wy­da­wa­ny od stycz­nia 1975 do roku 2013.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foto-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy ze świa­tłem

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z fo­to­gra­fią


Źródła:

Wiktionary

Fotoaktywny

re­a­gu­ją­cy na świa­tło, zwła­szcza na pro­mie­nio­wa­nie ul­tra­fio­le­to­we (UV)


Źródła:

SJP.pl

Fotoalbum

album na zdję­cia


Źródła:

SJP.pl

Fotoalergia

uczu­le­nie skóry na świa­tło, zwła­szcza ul­tra­fio­le­to­we, zwy­kle wy­wo­ły­wa­ne in­ny­mi aler­ge­na­mi


Źródła:

SJP.pl

Fotoalergiczny

→ fo­to­a­ler­gia


Patrz:fotoalergia

Źródła:

SJP.pl

Fotoalergik

czło­wiek cier­pią­cy na fo­to­a­ler­gię, uczu­lo­ny na świa­tło ul­tra­fio­le­to­we


Źródła:

SJP.pl

Fotoamator

mi­ło­śnik fo­to­gra­fii, zaj­mu­ją­cy się nią nie­za­wo­do­wo


Fo­to­a­ma­tor – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z roku 1998 w re­ży­se­rii Da­riu­sza Ja­błoń­skie­go. Obraz po­ka­zu­je życie łódz­kie­go getta z dwóch per­spek­tyw – Ar­nol­da Mo­sto­wi­cza, le­ka­rza ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia wię­zio­ne­go w get­cie i Wal­te­ra Ge­ne­we­i­na, Au­stria­ka, głów­ne­go księ­go­we­go getta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotoamatorka

mi­ło­śnicz­ka fo­to­gra­fii, zaj­mu­ją­ca się nią nie­za­wo­do­wo


Źródła:

SJP.pl

Fotoanoda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. chem. ma­te­riał pra­cu­ją­cy jako oś­wiet­la­na anoda w ogni­wie fo­to­e­lek­tro­che­micz­nym


Źródła:

Wiktionary

Fotoaparat

rzad­ko: apa­rat fo­to­gra­ficz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fotoautotrof

or­ga­nizm sa­mo­żyw­ny (au­to­trof) po­sia­da­ją­cy zdol­ność wyt­wa­rza­nia ma­te­rii or­ga­nicz­nej ze związ­ków nie­or­ga­nicz­nych przy uży­ciu ener­gii sło­necz­nej


Źródła:

SJP.pl

Fotobiolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy zja­wi­ska bio­lo­gicz­ne za­leż­ne od dzia­ła­nia świa­tła


Źródła:

SJP.pl

Fotobiologia

Fo­to­bio­lo­gia (z gr. φως, "phōs" – świa­tło, βίος, "bíos" – życie, λόγος, "lógos" – nauka) – nauka in­ter­dy­scy­pli­nar­na zaj­mu­ją­ca się rolą pro­mie­nio­wa­nia nie­jo­ni­zu­ją­ce­go w bios­fe­rze, w tym jego ko­rzyst­nym i nie­ko­rzyst­nym od­dzia­ły­wa­niem na żywe or­ga­niz­my ro­ślin­ne i zwie­rzę­ce oraz ich zbio­ro­wi­ska (np. eko­sy­ste­my), jak rów­nież wy­ko­rzy­sty­wa­niem pro­mie­nio­wa­nia do prze­ka­zu in­for­ma­cji mię­dzy or­ga­niz­ma­mi.


Źródła:

Wikipedia

Fotobiologiczny

→ fo­to­bio­lo­gia


Patrz:fotobiologia

Źródła:

SJP.pl

Fotoblog

śro­do­wi­sko­wo: blog ilu­stro­wa­ny zdję­cia­mi lub skła­da­ją­cy się z sa­mych zdjęć


Fo­to­blog jest ro­dza­jem in­ter­ne­to­we­go pa­mięt­ni­ka, któ­re­go pod­sta­wo­wą treść sta­no­wią zdję­cia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotobloger

śro­do­wi­sko­wo: in­ter­na­u­ta pro­wa­dzą­cy fo­to­blog


Źródła:

SJP.pl

Fotoblogerka

→ fo­to­blo­ger


Patrz:fotobloger

Źródła:

SJP.pl

Fotobomba

fo­to­gra­fia, na któ­rej zna­la­zła się nie­o­cze­ki­wa­na osoba, rza­dziej zwie­rzę lub rzecz


Źródła:

SJP.pl

Fotobudka

ka­bi­na wy­po­sa­żo­na w au­to­mat do ro­bie­nia i wy­wo­ły­wa­nia zdjęć; fo­to­ka­bi­na


Fo­to­bud­ka ( photo booth) – za­u­to­ma­ty­zo­wa­ne urzą­dze­nie, które wy­ko­nu­je zdję­cia i od razu je dru­ku­je. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne głów­nie do wy­ko­ny­wa­nia fo­to­gra­fii pasz­por­to­wych, le­gi­ty­ma­cyj­nych itp., także do celów roz­ryw­ko­wych jako atrak­cja pod­czas im­prez, wesel itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotobłysk

1. sub­stan­cja w prosz­ku da­ją­ca bar­dzo jasny błysk pod­czas spa­la­nia; ma­gnez­ja;
2. krót­ki i bar­dzo jasny im­puls świetl­ny uzy­ska­ny pod­czas spa­la­nia ma­gnez­ji


Źródła:

SJP.pl

Fotochemia

jeden z dzia­łów che­mii zaj­mu­ją­cy się re­ak­cja­mi che­micz­ny­mi, które za­cho­dzą wsku­tek dzia­ła­nia świa­tła na ma­te­ria­ły świa­tło­czu­łe


Fo­to­che­mia – dział che­mii ba­da­ją­cy re­ak­cje fo­to­che­micz­ne, czyli za­cho­dzą­ce pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.

Pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne od­dzia­łu­je na układ re­ak­cyj­ny na różne spo­so­by. W szcze­gól­no­ści może ono pro­wa­dzić do:

Pod­sta­wo­we prawo fo­to­che­mii, znane jako prawo Grott­hus­sa-Dra­pe­ra, głosi, że pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne musi być ab­sor­bo­wa­ne przez układ re­ak­cyj­ny, aby mieć ja­ki­kol­wiek efekt na prze­bieg re­ak­cji – brak ab­sorp­cji to brak efek­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotochemigrafia

1. pro­ces przy­go­to­wa­nia form dru­ko­wych me­to­dą fo­to­che­micz­ną;
2. dział dru­kar­ni wy­ko­nu­ją­cy formy dru­ko­we tą me­to­dą


Fo­to­che­mi­gra­fia to ro­dzaj che­mi­gra­fii, w któ­rej wy­ko­rzy­sty­wa­ne są tech­ni­ki fo­to­gra­ficz­ne, tj. świa­tło­czu­ła war­stwa płyty me­ta­lo­wej naś­wiet­la­na jest np. przez kli­szę fo­to­gra­ficz­ną, a na­stęp­nie wy­wo­ły­wa­na. Dzię­ki temu po­wierzch­nia płyty jest ma­sko­wa­na emul­sją po­zo­sta­łą po wy­wo­ły­wa­niu. Poz­wa­la to na wier­ne odz­wier­cied­le­nie pro­jek­tu. W na­stęp­nym eta­pie po­wierzch­nia płyty pod­da­wa­na jest che­micz­nej obrób­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotochemoterapia

me­to­da le­cze­nia cho­rób skóry po­przez naś­wiet­la­nie pro­mie­nio­wa­niem ul­tra­fio­le­to­wym


Źródła:

SJP.pl

Fotochrom

ro­dzaj szkła; szkło fo­to­chro­mo­we


Źródła:

SJP.pl

Fotochromatyczny

przy­ciem­nia­ją­cy się pod wpły­wem świa­tła; fo­to­chro­mo­wy, fo­to­chro­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fotochromiczny

przy­ciem­nia­ją­cy się pod wpły­wem świa­tła; fo­to­chro­ma­tycz­ny, fo­to­chro­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Fotochromizm

zja­wi­sko od­wra­cal­nej prze­mia­ny struk­tu­ry związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem naś­wiet­la­nia; fo­to­chro­ma­tycz­ność, fo­to­chro­mia


Fo­to­chro­mizm, fo­to­chro­mia, fo­to­chro­ma­tycz­ność – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na od­wra­cal­nej prze­mia­nie struk­tu­ry związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem naś­wiet­la­nia. Trans­for­ma­cja za­cho­dzi w wy­ni­ku ab­sorp­cji fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych(np. świa­tła). Pro­mie­nio­wa­nie użyte do wy­wo­ła­nia re­ak­cji fo­to­chro­mo­wej może po­cho­dzić za­rów­no z za­kre­su świa­tła wi­dzial­ne­go, ul­tra­fio­le­tu oraz pod­czer­wie­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotochromowy

przy­ciem­nia­ją­cy się pod wpły­wem świa­tła; fo­to­chro­ma­tycz­ny, fo­to­chro­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fotochromy

oku­la­ry ze szkła­mi fo­to­chro­mo­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Fotoczuły

re­a­gu­ją­cy na świa­tło; świa­tło­czu­ły


Źródła:

SJP.pl

Fotodegradowalny

ule­ga­ją­cy fo­to­de­gra­da­cji


Źródła:

SJP.pl

Fotodepilacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. de­pi­la­cja za po­mo­cą sil­nej wiąz­ki świa­tła, np. la­se­ra


Źródła:

Wiktionary

Fotodermatoza

cho­ro­ba skóry, która wy­stę­pu­je przy fo­to­sen­sy­bi­li­za­cji


Fo­to­der­ma­to­za – cho­ro­ba skóry spo­wo­do­wa­na ek­spo­zy­cją na świa­tło sło­necz­ne, zwią­za­na z nad­wraż­li­wo­ścią na pro­mie­nio­wa­nie UV, za­leż­na od me­cha­niz­mów im­mu­no­lo­gicz­nych lub czyn­ni­ków eg­zo­gen­nych.

Nad­wraż­li­wość mogą spo­wo­do­wać niek­tó­re sub­stan­cje znaj­du­ją­ce się w po­ży­wie­niu lub sto­so­wa­ne jako leki bądź kos­me­ty­ki, wy­ka­zu­ją­ce tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotodetektor

Fo­to­de­tek­tor – czuj­nik re­a­gu­ją­cy na świa­tło. Fo­to­de­tek­to­ry przet­wa­rza­ją świa­tło na inne sy­gna­ły, w tym na sy­gna­ły elek­trycz­ne.


Źródła:

Wikipedia

Fotodioda

lampa elek­tro­no­wa lub ele­ment pół­prze­wod­ni­ko­wy, w któ­rych war­tość pły­ną­ce­go przez nie prądu można kon­tro­lo­wać po­przez zmia­nę na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotodruk

tech­ni­ka druku pła­skie­go; od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką; fo­to­ty­pia, fo­to­ty­po­gra­fia, he­lio­gra­fia, świa­tło­druk


Źródła:

SJP.pl

Fotodynamiczny

me­to­da (te­ra­pia) fo­to­dy­na­micz­na - me­to­da le­cze­nia no­wot­wo­rów, po­le­ga­ją­ca na po­da­wa­niu cho­re­mu sub­stan­cji uwraż­li­wia­ją­cej tkan­ki no­wot­wo­ru na świa­tło


Źródła:

SJP.pl

Fotodysocjacja

Fo­to­dy­so­cja­cja – re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na roz­pa­dzie na jony czą­ste­czek do­wol­ne­go związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem bom­bar­do­wa­nia go stru­mie­niem fo­to­nów. Ina­czej jest to dy­so­cja­cja elek­tro­li­tycz­na ini­cjo­wa­na pro­mie­nio­wa­niem elek­tro­ma­gne­tycz­nym, np. świa­tłem.


Źródła:

Wikipedia

Fotoedytor

gra­fik zaj­mu­ją­cy się wy­bo­rem i przy­go­to­wy­wa­niem zdjęć do druku, zwy­kle w ga­ze­tach co­dzien­nych i ma­ga­zy­nach


Źródła:

SJP.pl

Fotoedytorka

→ fo­to­e­dy­tor


Patrz:fotoedytor

Źródła:

SJP.pl

Fotoefekt

w fi­zy­ce: zja­wi­sko emi­sji elek­tro­nów pod wpły­wem świa­tła; efekt fo­to­e­lek­trycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. zob. efekt fo­to­e­lek­trycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotoelektron

elek­tron wyz­wo­lo­ny z sub­stan­cji przez foton wsku­tek dzia­ła­nia pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. elek­tron wy­e­mi­to­wa­ny z po­wierzch­ni pew­ne­go ma­te­ria­łu na sku­tek dzia­ła­nia pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotoelektronowy

zwią­za­ny z fo­to­e­lek­tro­nem, do­ty­czą­cy fo­to­e­lek­tro­nu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­to­e­lek­tro­nem, do­ty­czą­cy fo­to­e­lek­tro­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotoelektryczność

zja­wi­sko in­du­ko­wa­nia prądu elek­trycz­ne­go w me­ta­lach lub pół­prze­wod­ni­kach pod wpły­wem pa­da­ją­ce­go pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Fotoelement

Fo­to­e­le­ment, ele­ment świa­tło­czu­ły – ele­ment ob­wo­du elek­trycz­ne­go zmie­nia­ją­cy swoje wła­ści­wo­ści pod wpły­wem pa­da­ją­ce­go na niego świa­tła.

Ze wzglę­du na za­cho­dzą­cy efekt fo­to­e­lek­trycz­ny fo­to­e­le­men­ty dzie­li się na:

Do fo­to­e­le­men­tów na­le­żą, mię­dzy in­ny­mi, fo­to­re­zy­sto­ry, fo­to­dio­dy i fo­to­tran­zy­sto­ry.


Źródła:

Wikipedia

Fotoemisja

ina­czej zja­wi­sko fo­to­e­lek­trycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Fotoemisyjny

przy­miot­nik od: fo­to­e­mi­sja


Źródła:

SJP.pl

Fotoenergetyczny

zwią­za­ny z przet­wa­rza­niem pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Fotoetui

etui z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


Źródła:

SJP.pl

Fotofil

or­ga­nizm świa­tło­lub­ny


Źródła:

SJP.pl

Fotofinisz

urzą­dze­nie na linii mety do we­ry­fi­ka­cji ko­lej­no­ści za­wod­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Fotofob

or­ga­nizm cie­nio­lub­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­czu­wa­ją­ca dy­skom­for­tu lub ból pod­czas ek­spo­zy­cji oczu na świa­tło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotofobia

cho­ro­bli­wa nad­wraż­li­wość oka na świa­tło; świa­tłow­stręt


Źródła:

SJP.pl

Fotofon

przy­rząd słu­żą­cy do prze­no­sze­nia dźwię­ków na znacz­ne od­le­gło­ści za po­mo­cą pro­mie­ni świetl­nych


Źródła:

SJP.pl

Fotofor

świe­cą­cy na­rząd u niek­tó­rych ga­tun­ków zwie­rząt, np. form głę­bi­no­wych


Źródła:

SJP.pl

Fotoforum

forum in­ter­ne­to­we poś­wię­co­ne te­ma­ty­ce fo­to­gra­ficz­nej lub por­tal do pre­zen­ta­cji zdjęć


Źródła:

SJP.pl

Fotogadżet

ga­dżet z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


Źródła:

SJP.pl

Fotogaleria

ga­le­ria fo­to­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Fotogazeta

ga­ze­ta z dużą licz­bą fo­to­gra­fii i tek­stem zre­du­ko­wa­nym do mi­ni­mum


Źródła:

SJP.pl

Fotogenicznie

przy­słó­wek

 (1.1) ko­rzyst­nie wy­glą­da­jąc na zdję­ciach


Źródła:

Wiktionary

Fotogeniczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fo­to­ge­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fotogeniczność

ko­rzyst­ny wy­gląd na zdję­ciach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fo­to­ge­nicz­ne; cecha tych, któ­rzy są fo­to­ge­nicz­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotogeniczny

do­brze wy­glą­da­ją­cy na fo­to­gra­fii, na­da­ją­cy się do fo­to­gra­fo­wa­nia


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­rzyst­nie wy­glą­da­ją­cy na zdję­ciach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotogr.

skrót od: fo­to­gra­fia, fo­to­gra­fi­ka, fo­to­gra­ficz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); fot.


Źródła:

SJP.pl

Fotograf

osoba zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem zdjęć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ko­ny­wa­niem fo­to­gra­fii, naj­czę­ściej za­wo­do­wo;


Fo­to­graf ( φῶς (phos) świa­tło oraz γραφή (graphê) ry­so­wać, do­słow­nie ry­so­wa­nie świa­tłem) – osoba wy­ko­nu­ją­ca fo­to­gra­fie za po­mo­cą apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotografia

1. tech­ni­ka two­rze­nia trwa­łych obra­zów przed­mio­tów za po­mo­cą klisz lub błon świa­tło­czu­łych, na które dzia­ła­ją pro­mie­nie świetl­ne od­bi­te od da­nych przed­mio­tów;
2. obraz przed­mio­tu otrzy­my­wa­ny w ten spo­sób; zdję­cie;
3. prze­no­śnie: wier­ne odt­wo­rze­nie, od­bi­cie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. nie­ru­cho­my obraz rze­czy­wi­sto­ści utr­wa­lo­ny apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym

 (1.2) fot. sztu­ka wy­ko­ny­wa­nia fo­to­gra­fii (1.1);


Fo­to­gra­fia (ang. "pho­to­grap­hy") – zbiór wielu róż­nych tech­nik, któ­rych celem jest za­re­je­stro­wa­nie trwa­łe­go, po­je­dyn­cze­go obra­zu za po­mo­cą świa­tła. Po­tocz­ne zna­cze­nie za­kła­da wy­ko­rzy­sta­nie ukła­du op­tycz­ne­go, choć nie jest to ko­niecz­ne np. przy ra­y­o­gra­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotograficzka

ko­bie­ta fo­to­gra­fik, ar­tyst­ka fo­to­graf


Źródła:

SJP.pl

Fotograficznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fo­to­gra­ficz­ny


Źródła:

Wiktionary

Fotograficzność

→ fo­to­gra­ficz­ny


Patrz:fotograficzny

Źródła:

SJP.pl

Fotograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­to­gra­fią, fo­to­gra­fo­wa­niem, ro­bie­niem zdjęć


Źródła:

Wiktionary

Fotografie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: fo­to­gra­fia


Źródła:

Wiktionary

Fotografijka

zdrob­nie­nie od: fo­to­gra­fia


Źródła:

SJP.pl

Fotografik

ar­ty­sta fo­to­graf wy­ko­nu­ją­cy fo­to­gra­fie ma­ją­ce wa­lo­ry dzieł sztu­ki; okre­śle­nie za­strze­żo­ne dla człon­ków Związ­ku Pol­skich Ar­ty­stów Fo­to­gra­fi­ków


Źródła:

SJP.pl

Fotografika

tech­ni­ka gra­ficz­na two­rze­nia obra­zów bez uży­cia apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, wy­ko­rzy­stu­ją­ca świa­tło­czu­łe ma­te­ria­ły fo­to­gra­ficz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. sztu­ka fo­to­gra­fii

 (1.2) fot. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia fo­to­gra­fii bez apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, przy po­mo­cy świa­tło­czu­łych ma­te­ria­łów


Fo­to­gra­fi­ka – ter­min ut­wo­rzo­ny przez Jana Buł­ha­ka w la­tach 20. XX wieku w celu odróż­nie­nia fo­to­gra­fów-ar­ty­stów (fo­to­gra­fi­ków) od rze­mieśl­ni­ków (fo­to­gra­fów). Pow­stał przez po­łą­cze­nie słów "fo­to­gra­fia" i "gra­fi­ka". Jako dział gra­fi­ki no­bi­li­to­wał fo­to­gra­fię Buł­hak pod­kre­śla­jąc, że „fo­to­gra­fia jest sztu­ką pla­stycz­ną, jako nowa gałąź gra­fi­ki”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotografista

daw­niej: fo­to­graf


Źródła:

SJP.pl

Fotografistka

daw­niej: ko­bie­ta fo­to­graf (fo­to­graf­ka)


Źródła:

SJP.pl

Fotografka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem zdjęć


Źródła:

SJP.pl

Fotografowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fo­to­gra­fo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Fotografować

wy­ko­ny­wać fo­to­gra­fie, zdję­cia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfo­to­gra­fo­wać)

 (1.1) robić zdję­cie, robić fo­to­gra­fię

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fo­to­gra­fo­wać się (dk. sfo­to­gra­fo­wać się)

 (2.1) robić sobie zdję­cie, poz­wa­lać na zro­bie­nie sobie zdjęć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotogram

1. ar­ty­stycz­ne zdję­cie fo­to­gra­ficz­ne;
2. fo­to­gra­fia otrzy­ma­na me­to­dą luk­so­gra­fii, bez uży­cia apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go;
3. zdję­cie fo­to­gra­me­trycz­ne, słu­żą­ce do po­mia­ru sfo­to­gra­fo­wa­nych obiek­tów, sto­so­wa­ne w ge­o­dez­ji i kar­to­gra­fii;
4. daw­niej: każde zdję­cie, fo­to­gra­fia


Fo­to­gram – obraz uzy­ska­ny na ma­te­ria­le świa­tło­czu­łym, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się okre­ślo­ny­mi ce­cha­mi. Wyraz sto­so­wa­ny w kilku zna­cze­niach:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotogrametra

osoba zaj­mu­ją­ca się fo­to­gra­me­trią


Źródła:

SJP.pl

Fotogrametria

dział ge­o­dez­ji zaj­mu­ją­cy się po­mia­rem te­re­nów i obiek­tów prze­strzen­nych, a także opra­co­wy­wa­niem map i pla­nów ge­o­de­zyj­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ja­ca się po­mia­rem te­re­nów i obiek­tów prze­strzen­nych na pod­sta­wie zdjęć


Fo­to­gra­me­tria – dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się odt­wa­rza­niem kształ­tów, roz­mia­rów i wza­jem­ne­go po­ło­że­nia obiek­tów w te­re­nie na pod­sta­wie zdjęć fo­to­gra­me­trycz­nych (fo­to­gra­mów).

Prak­tycz­nym za­sto­so­wa­niem fo­to­gra­me­trii jest jej wy­ko­rzy­sta­nie jako źró­dła pod­czas two­rze­nia map. W ge­o­dez­ji służy jako pomoc przy po­mia­rach du­żych ob­sza­rów i od­le­gło­ści. Jest też jedną z metod wyz­na­cza­nia wy­so­ko­ści obiek­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotogrametryczny

zwią­za­ny z fo­to­gra­me­trią


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fo­to­gra­me­trią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotogrametrysta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fo­to­gra­me­trii


Źródła:

SJP.pl

Fotograwiura

he­lio­gra­wiu­ra, he­lio­gra­fia;
1. me­to­da dru­ko­wa­nia wklę­słe­go, w któ­rej formę dru­ko­wą spo­rzą­dza­no prze­pro­wa­dza­jąc ko­pio­wa­nie dia­po­zy­ty­wu ory­gi­na­łu na pa­pier pig­men­to­wy;
2. od­bit­ka zro­bio­na taką me­to­dą


Źródła:

SJP.pl

Fotoheliograf

apa­rat do fo­to­gra­fo­wa­nia Słoń­ca


Źródła:

SJP.pl

Fotoholiczka

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca nie­u­stan­ną po­trze­bę ro­bie­nia zdjęć


Źródła:

SJP.pl

Fotoholik

osoba od­czu­wa­ją­ca nie­u­stan­ną po­trze­bę ro­bie­nia zdjęć


Źródła:

SJP.pl

Fotoholizm

od­czu­wa­nie nie­u­stan­nej po­trze­by ro­bie­nia zdjęć


Źródła:

SJP.pl

Fotojonizacja

jo­ni­za­cja pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, prze­waż­nie świetl­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Fotojonizacyjny

→ fo­to­jo­ni­za­cja


Patrz:fotojonizacja

Źródła:

SJP.pl

Fotokabina

ka­bi­na wy­po­sa­żo­na w au­to­mat do ro­bie­nia i wy­wo­ły­wa­nia zdjęć; fo­to­bud­ka


Źródła:

SJP.pl

Fotokarabin

urzą­dze­nie do tre­nin­gu strze­lec­kie­go w lot­nict­wie woj­sko­wym, apa­rat fo­to­gra­ficz­ny umie­szczo­ny w miej­scu ka­ra­bi­nu lub dział­ka po­kła­do­we­go


Fo­to­ka­ra­bin – apa­rat fo­to­gra­ficz­ny lub ka­me­ra fil­mo­wa wy­ce­lo­wa­na i sprzę­żo­na z kie­run­kiem strza­łu lot­ni­cze­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go. Fo­to­ka­ra­bin ma za­sto­so­wa­nie głów­nie w lot­nict­wie, służy do tre­nin­gu jak i re­je­stra­cji sku­tecz­no­ści ostrza­łu. Pier­wsze fo­to­ka­ra­bi­ny mon­to­wa­no w sa­mo­lo­tach pod ko­niec I wojny świa­to­wej i mają za­sto­so­wa­nie do cza­sów obec­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotokatalityczny

→ fo­to­ka­ta­li­za


Patrz:fotokataliza

Źródła:

SJP.pl

Fotokataliza

przyś­pie­sze­nie, bądź umoż­li­wie­nie zaj­ścia re­ak­cji pod wpły­wem świa­tła


Fo­to­ka­ta­li­za – zmia­na szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej lub jej ini­cja­cji w wy­ni­ku dzia­ła­nia pro­mie­nio­wa­nia UV, pro­mie­nio­wa­nia wi­dzial­ne­go lub pod­czer­wie­ni, w obec­no­ści sub­stan­cji (fo­to­ka­ta­li­za­to­ra), która ab­sor­bu­je świa­tło i jest za­an­ga­żo­wa­na w prze­mia­ny che­micz­ne re­a­gen­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotokatoda

ka­to­da w któ­rej pod wpły­wem fo­to­nów na­stę­pu­je emi­sja elek­tro­nów


Fo­to­ka­to­da to ka­to­da wy­sy­ła­ją­ca elek­tro­ny pod wpły­wem świa­tła. Fo­to­ka­to­da jest po­dłą­cza­na do ujem­ne­go bie­gu­na na­pię­cia za­si­la­ją­ce­go i sta­no­wi ważny ele­ment wielu de­tek­to­rów pro­mie­nio­wa­nia za­wie­ra­ją­cych lampy próż­nio­we, np. fo­to­po­wie­lacz.

Kon­struk­cja fo­to­ka­to­dy opie­ra się na cien­kiej war­stwie ma­te­ria­łu na­nie­sio­nej na po­wierzch­nię nośną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotokineza

re­ak­cja ru­cho­wa zwie­rząt wy­wo­ła­na bodź­ca­mi świetl­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Fotokoagulacja

med. me­to­da za­bie­go­wa po­le­ga­ją­ca na usu­wa­niu cho­rych tka­nek przy uży­ciu la­se­ra


Źródła:

SJP.pl

Fotokod

kod od­czy­ty­wa­ny z uży­ciem apa­ra­tu cy­fro­we­go te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go; kod QR


Źródła:

SJP.pl

Fotokolorymetr

ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go słu­żą­cy m.in. do oz­na­cza­nia stę­żeń cie­czy barw­nych


Źródła:

SJP.pl

Fotokolorymetria

me­to­da okre­śla­nia stę­że­nia rozt­wo­ru na pod­sta­wie jego barwy


Źródła:

SJP.pl

Fotokomórka

urzą­dze­nie, któ­re­go za­sad­ni­czą czę­ścią jest fo­to­e­le­ment; sto­so­wa­ne m.in. w urzą­dze­niach alar­mo­wych, op­tycz­nych przy­rzą­dach po­mia­ro­wych, w ukła­dach au­to­ma­ty­ki prze­my­sło­wej itp.; ko­mór­ka fo­to­e­lek­trycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elek­tron. urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru świa­tła, przet­wa­rza­ją­ce sy­gna­ły op­tycz­ne na elek­trycz­ne;


Fo­to­ko­mór­ka – ele­ment urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych słu­żą­cy do po­mia­ru świa­tła wy­ko­na­ny jako fo­to­dio­da próż­nio­wa lub pół­prze­wod­ni­ko­wa, fo­to­tran­zy­stor, fo­to­re­zy­stor i in­nych ele­men­tów elek­tro­nicz­nych wraż­li­wych na pa­da­ją­ce na nie pro­mie­nio­wa­nie.

Fo­to­ko­mór­ka próż­nio­wa zo­sta­ła wy­na­le­zio­na w 1895 przez fi­zy­ków nie­miec­kich Hansa Ge­i­te­la i Ju­liu­sa El­ste­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotokomórkowy

przy­miot­nik od: fo­to­ko­mór­ka


Źródła:

SJP.pl

Fotokopia

kopia wy­ko­na­na me­to­dą fo­to­gra­ficz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biur. kopia do­ku­men­tu, druku, rę­ko­pi­su itp. uzy­ska­na tech­ni­ką fo­to­gra­ficz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotokopiarski

→ fo­to­ko­pia


Patrz:fotokopia

Źródła:

SJP.pl

Fotokopiować

wy­ko­ny­wać kopię cze­goś tech­ni­ką fo­to­gra­ficz­ną


Źródła:

SJP.pl

Fotoksiążka

album zdję­cio­wy opra­wio­ny w for­mie książ­ki


Fo­tok­siąż­ka – sper­so­na­li­zo­wa­na pu­bli­ka­cja książ­ko­wa stwo­rzo­na z włas­nych, wy­bra­nych przez użyt­kow­ni­ka zdjęć i tre­ści, dru­ko­wa­na w tech­no­lo­gii cy­fro­wej. Sta­no­wi no­wo­czes­ną al­ter­na­ty­wę dla tra­dy­cyj­ne­go al­bu­mu na zdję­cia, ofe­ru­jąc jed­no­cze­śnie więk­szą trwa­łość, pro­fe­sjo­nal­ną este­ty­kę oraz nie­o­gra­ni­czo­ne moż­li­wo­ści twór­czej aran­ża­cji stro­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotokubek

kubek z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


Źródła:

SJP.pl

Fotolab

pra­cow­nia, w któ­rej do­ko­nu­je się ca­ło­ścio­wej obrób­ki zdjęć fo­to­gra­ficz­nych; fo­to­la­bo­ra­to­rium


Źródła:

SJP.pl

Fotolaboratorium

pra­cow­nia, w któ­rej do­ko­nu­je się ca­ło­ścio­wej obrób­ki zdjęć fo­to­gra­ficz­nych; fo­to­lab


Źródła:

SJP.pl

Fotolitografia

1. me­to­da wy­ko­ny­wa­nia form dru­ko­wych sto­so­wa­nych w tech­ni­ce dru­ko­wa­nia off­se­to­we­go;
2. me­to­da otrzy­my­wa­nia od­po­wied­nich struk­tur na po­dło­żu pół­prze­wod­ni­ko­wym


Fo­to­li­to­gra­fia – pro­ces po­cho­dzą­cy z tech­no­lo­gii pół­prze­wod­ni­ko­wej po­le­ga­ją­cy na odt­wo­rze­niu wzo­rów np. fo­to­ma­sek na po­dło­żu np. pół­prze­wod­ni­ko­wym. Celem wy­ko­ny­wa­nia fo­to­li­to­gra­fii jest wy­ko­na­nie ja­kie­goś ro­dza­ju struk­tu­ry o okre­ślo­nym wzo­rze. Za­sa­da dzia­ła­nia fo­to­li­to­gra­fii jest po­dob­na do li­to­gra­fii w po­li­gra­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotolitograficzny

→ fo­to­li­to­gra­fia


Patrz:fotolitografia

Źródła:

SJP.pl

Fotolityczny

→ fo­to­li­za


Patrz:fotoliza

Źródła:

SJP.pl

Fotoliza

roz­kład czą­ste­czek pod wpły­wem świa­tła


Nie mylić z: fo­to­lia­zą.

Fo­to­li­za – re­ak­cja fo­to­che­micz­na, któ­rej wy­ni­kiem jest roz­kład czą­ste­czek związ­ków che­micz­nych pod wpły­wem dzia­ła­nia świa­tła, np. na rod­ni­ki:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotoluminescencja

świe­ce­nie nie­na­grza­ne­go ciała pod wpły­wem dzia­ła­nia na nie pro­mie­nio­wa­niem wi­dzial­nym lub nad­fio­le­to­wym, np. flu­o­ry­za­cja, fos­fo­ry­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. emi­sja fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych przez ciało w wy­ni­ku po­chło­nię­cia fo­to­nu;


Fo­to­lu­mi­ne­scen­cja – ro­dzaj lu­mi­ne­scen­cji, emi­sja pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go przez ma­te­rię w wy­ni­ku po­chło­nię­cia przez nią ener­gii świetl­nej.

Za­sto­so­wa­nie w ba­da­niach pół­prze­wod­ni­ków.

Spek­tro­sko­pia fo­to­lu­mi­ne­scen­cyj­na (PL) na­le­ży do pod­sta­wo­wych op­tycz­nych metod cha­rak­te­ry­za­cji pół­prze­wod­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotoluminescencyjny

→ fo­to­lu­mi­ne­scen­cja


Patrz:fotoluminescencja

Źródła:

SJP.pl

Fotom.

skrót od: fo­to­mon­taż


Źródła:

SJP.pl

Fotomapa

ze­staw zdjęć lot­ni­czych ja­kie­goś ob­sza­ru od­po­wied­nio przet­wo­rzo­nych, uło­żo­nych i na­kle­jo­nych na plan­szy; fo­to­plan


Źródła:

SJP.pl

Fotomat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat do ro­bie­nia zdjęć


Źródła:

Wiktionary

Fotomaton

urzą­dze­nie fo­to­gra­ficz­ne w ka­bi­nie wy­ko­nu­ją­ce serię zdjęć por­tre­to­wych bez po­mo­cy fo­to­gra­fa


Źródła:

SJP.pl

Fotometr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia źró­deł świa­tła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia i in­nych pa­ra­me­trów świa­tła;


Fo­to­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy do po­mia­ru na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia i in­nych pa­ra­me­trów świa­tła. Sto­so­wa­ny m.in. w fo­to­me­trii, spek­tro­fo­to­me­trii, tech­ni­kach oś­wiet­le­nio­wych i fo­to­gra­fii (świa­tło­mierz, ek­spo­no­metr, luk­so­mierz). W fo­to­me­trii pło­mie­nio­wej służy do ana­li­zy spek­tral­nej pło­mie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotometria

Fo­to­me­tria – dział op­ty­ki zaj­mu­ją­cy się po­mia­rem wiel­ko­ści fi­zycz­nych opi­su­ją­cych świa­tło w za­kre­sie jego od­dzia­ły­wa­nia na ludz­kie oko, w prze­ci­wień­stwie do ra­dio­me­trii, która do­ty­czy po­mia­rów ener­ge­tycz­nych pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go nie­za­leż­nie od per­cep­cji wzro­ko­wej. Fo­to­me­tria uwz­ględ­nia su­biek­tyw­ne wra­że­nie jas­no­ści pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku po­bu­dze­nia re­cep­to­rów świa­tła w oku ludz­kim. Jej pod­sta­wę sta­no­wi model oka jako se­lek­tyw­ne­go de­tek­to­ra widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.


Źródła:

Wikipedia

Fotometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z fo­to­me­trią, do­ty­czą­cy fo­to­me­trii


Źródła:

Wiktionary

Fotomodel

model po­zu­ją­cy do zdjęć fo­to­gra­ficz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) model po­zu­ją­cy do zdjęć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotomodeling

czyn­no­ści po­wią­za­ne z za­wo­dem fo­to­mo­de­la lub fo­to­mo­del­ki, np. po­zo­wa­nie do zdjęć fo­to­gra­ficz­nych itp.


Źródła:

SJP.pl

Fotomodelingowy

→ fo­to­mo­de­ling


Patrz:fotomodeling

Źródła:

SJP.pl

Fotomodelka

mo­del­ka po­zu­ją­ca do zdjęć


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­del­ka po­zu­ją­ca do zdjęć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotomontaż

1. obraz uzy­ska­ny po­przez zmon­to­wa­nie kilku fo­to­gra­fii, ich wy­cin­ków lub in­nych ele­men­tów gra­ficz­nych
2. me­to­da two­rze­nia ta­kich obra­zów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. obraz fo­to­gra­ficz­ny pow­sta­ły przez ma­ni­pu­la­cję lub skom­po­no­wa­nie kilku obra­zów;

 (1.2) fot. me­to­da two­rze­nia fo­to­mon­ta­ży (1.1)


Fo­to­mon­taż – obraz fo­to­gra­ficz­ny pow­sta­ły z ze­sta­wie­nia, kom­bi­na­cji i po­łą­cze­nia kilku (lub kil­ku­na­stu) fo­to­gra­fii – łą­cze­nie od­bi­tek fo­to­gra­ficz­nych, tech­ni­ka po­więk­szal­ni­ko­wa w ciem­ni fo­to­gra­ficz­nej, wie­lo­krot­na ek­spo­zy­cja, na­kła­da­nie zdjęć w kom­pu­te­ro­wych pro­gra­mach fo­to­gra­ficz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotomontażowy

zwią­za­ny z fo­to­mon­ta­żem, do­ty­czą­cy fo­to­mon­ta­żu


Źródła:

SJP.pl

Fotomontować

robić fo­to­mon­taż


Źródła:

SJP.pl

Foton

ele­men­tar­na jed­nost­ka pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na o ze­ro­wej masie spo­czyn­ko­wej i ła­dun­ku, kwant od­dzia­ły­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go;


Foton (gr. φῶς – "świa­tło") – cząst­ka ele­men­tar­na z grupy bo­zo­nów, kwant pola elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, w tym pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, np. świa­tła i fal ra­dio­wych, oraz no­śnik od­dzia­ły­wań elek­tro­ma­gne­tycz­nych (bozon ce­cho­wa­nia). Nie ma ła­dun­ku elek­trycz­ne­go ani mo­men­tu ma­gne­tycz­ne­go, jego masa spo­czyn­ko­wa jest ze­ro­wa ("m"0 = 0), a licz­ba spi­no­wa "s" ma war­tość 1. W próż­ni po­ru­sza się z pręd­ko­ścią świa­tła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotonal

hand­lo­wa nazwa rozt­wo­ru ob­ni­ża­ją­ce­go na­pię­cie po­wierzch­nio­we wody, sto­so­wa­ne­go do koń­co­we­go płu­ka­nia błon fo­to­gra­ficz­nych


Fo­to­nal – śro­dek do płu­ka­nia ne­ga­ty­wu w fo­to­gra­fii tra­dy­cyj­nej (ką­piel płu­czą­co-zmięk­cza­ją­ca do ne­ga­ty­wów czar­no-bia­łych). Fo­to­nal za­wie­ra środ­ki po­wierzch­nio­wo czyn­ne wspo­ma­ga­ją­ce pro­ces su­sze­nia ne­ga­ty­wu po obrób­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotonastia

wzrost ro­śli­ny w kie­run­ku świa­tła


Fo­to­na­stia – re­ak­cja ru­cho­wa, ro­dzaj na­stii, spo­ty­ka­na u wielu ro­ślin, bę­dą­ca re­ak­cją na zmia­nę in­ten­syw­no­ści oś­wiet­le­nia nie­za­leż­ną od kie­run­ku pa­da­nia świa­tła (w odróż­nie­niu od fo­to­tro­piz­mu). Me­cha­nizm ruchu może po­le­gać na nie­rów­no­mier­nym wzro­ście, po­dob­nie jak w przy­pad­ku tro­piz­mów lub od­wra­cal­nych zmia­nach tur­go­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotoneutron

ne­u­tron emi­to­wa­ny pod­czas re­ak­cji fo­to­ją­dro­wej


Źródła:

SJP.pl

Fotoniczny

→ fo­to­ni­ka


Patrz:fotonika

Źródła:

SJP.pl

Fotonika

dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki łą­czą­ca w sobie ele­men­ty op­ty­ki, elek­tro­ni­ki i in­for­ma­ty­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem za­sto­so­wań fo­to­nów w prze­sy­ła­niu in­for­ma­cji;


Fo­to­ni­ka – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki, łą­czą­ca do­ko­na­nia op­ty­ki, elek­tro­ni­ki i in­for­ma­ty­ki w celu opra­co­wy­wa­nia tech­nik i urzą­dzeń wy­ko­rzy­stu­ją­cych pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne (oprócz ra­dio­we­go) do prze­no­sze­nia i przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotonit

tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na po­le­ga­ją­ca na znacz­nej in­ge­ren­cji w obraz


Źródła:

SJP.pl

Fotonowy

przy­miot­nik od: foton (np. sil­nik fo­to­no­wy, napęd fo­to­no­wy, ener­gia fo­to­no­wa)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z fo­to­nem, do­ty­czą­cy fo­to­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotonówka

ko­mór­ka fo­to­e­lek­trycz­na, w któ­rej świa­tło po­wo­du­je emi­sję elek­tro­no­wą z fo­to­ka­to­dy; ko­mór­ka fo­to­e­lek­trycz­na emi­syj­na


Źródła:

SJP.pl

Fotoobraz

wy­so­kiej ja­ko­ści na­druk na płót­nie ma­lar­skim przy­po­mi­na­ją­cy obraz


Źródła:

SJP.pl

Fotooddychanie

pro­ces za­cho­dzą­cy w obec­no­ści świa­tła, po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu tlenu i wy­dzie­la­niu dwut­len­ku węgla przez ko­mór­ki niek­tó­rych ro­ślin; fo­to­re­spi­ra­cja


Fo­to­od­dy­cha­nie, fo­to­re­spi­ra­cja – pro­ces bio­che­micz­ny za­cho­dzą­cy na świet­le w ko­mór­kach ro­ślin­nych, ob­ja­wia­ją­cy się po­bie­ra­niem tlenu i wy­dzie­la­niem dwut­len­ku węgla na dro­dze innej niż od­dy­cha­nie ko­mór­ko­we.

Bio­che­micz­nie pro­ces fo­to­od­dy­cha­nia zwią­za­ny jest z dwu­funk­cyj­no­ścią en­zy­mu kar­bok­sy­la­zy/ok­sy­ge­na­zy ry­bu­lo­zo-1-5-bis­fos­fo­ra­nu (RuBisCO), od­po­wie­dzial­ne­go za­rów­no za przy­łą­cze­nie do ry­bu­lo­zo-1,5-bis­fo­fo­ra­nu (RuBP) czą­stecz­ki CO2, jak i czą­stecz­ki O2 w chlo­ro­pla­stach pod­czas oś­wiet­la­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotoodmładzanie

la­se­ro­wy za­bieg kos­me­tycz­ny wy­gła­dza­ją­cy skórę i usu­wa­ją­cy skór­ne prze­bar­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Fotooffset

me­to­da wy­ko­ny­wa­nia form dru­kar­skich dla druku pła­skie­go za po­mo­cą fo­to­gra­fii re­pro­duk­cyj­nej


Źródła:

SJP.pl

Fotooffsetowy

do­ty­czą­cy fo­to­off­se­tu


Źródła:

SJP.pl

Fotoogniwo

ele­ment ba­te­rii sło­necz­nej, w któ­rym ener­gia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go za­mie­nia­na jest w ener­gię elek­trycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Fotoopornik

ele­ment elek­tro­nicz­ny zmie­nia­ją­cy opor­ność pod wpły­wem świa­tła


Źródła:

SJP.pl

Fotoperiod

pow­ta­rza­ją­ca się zmien­ność dłu­go­ści dnia i nocy (długi dzień i krót­ka noc lub od­wrot­nie)


Źródła:

SJP.pl

Fotoperiodyzm

zja­wi­sko za­leż­no­ści roz­wo­ju zwie­rząt i ro­ślin od dłu­go­ści okre­sów świa­tła i ciem­no­ści w ciągu doby


Fo­to­pe­rio­dyzm – fiz­jo­lo­gicz­na re­ak­cja or­ga­niz­mu na zmia­nę pro­por­cji okre­sów ciem­no­ści i świa­tła w ryt­mie do­bo­wym zwią­za­na z dzia­ła­niem ze­ga­ra bio­lo­gicz­ne­go. U pod­staw fo­to­pe­rio­dyz­mu leżą zja­wi­ska fo­to­in­duk­cji (za­pro­gra­mo­wa­na ge­ne­tycz­nie od­po­wiedź na skra­ca­nie się lub wy­dłu­ża­nie dnia) i fo­to­re­frak­cyj­no­ści (za­cho­dzą­ca stop­nio­wo adap­ta­cja do skra­ca­ją­ce­go się lub wy­dłu­ża­ją­ce­go dnia).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotoplan

ze­staw zdjęć lot­ni­czych ja­kie­goś ob­sza­ru od­po­wied­nio przet­wo­rzo­nych, uło­żo­nych i na­kle­jo­nych na plan­szy; fo­to­ma­pa


Źródła:

SJP.pl

Fotoplastikon

fo­to­pla­sty­kon; urzą­dze­nie do jed­no­czes­ne­go oglą­da­nia wielu zdjęć ste­re­o­sko­po­wych; lokal z ta­ki­mi przy­rzą­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. techn. zob. fo­to­pla­sty­kon.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotoplastykon

fo­to­pla­sti­kon; urzą­dze­nie do jed­no­czes­ne­go oglą­da­nia wielu zdjęć ste­re­o­sko­po­wych; lokal z ta­ki­mi przy­rzą­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. techn. au­to­mat do pre­zen­ta­cji po­je­dyn­czych fo­to­gra­fii (przeź­ro­czy) ste­re­o­sko­po­wych, któ­re­go me­cha­nizm prze­suw­czy co kilka se­kund po­da­wał nowe fo­to­gra­fie przed wiz­jer;


Fo­to­pla­sty­kon (gr. "pla­sti­kós" – rzeź­biar­ski; także fo­to­pla­sti­kon) – au­to­mat do pre­zen­ta­cji po­je­dyn­czych fo­to­gra­fii (przeź­ro­czy) ste­re­o­sko­po­wych z ca­łych cykli fo­to­gra­ficz­nych na jed­nym sta­no­wi­sku wi­zu­al­nym.

Fo­to­pla­sty­kon był wie­lo­bocz­nym urzą­dze­niem, w któ­rym umiej­sco­wio­ne były wiz­je­ry do oglą­da­nia fo­to­gra­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotopoduszka

po­dusz­ka z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


Źródła:

SJP.pl

Fotopolimer

po­li­mer, któ­re­go wła­ści­wo­ści są mo­dy­fi­ko­wa­ne za po­mo­cą świa­tła, ma­te­riał sto­so­wa­ny m.in. w fo­to­gra­fii i prze­my­śle dru­kar­skim


Źródła:

SJP.pl

Fotopolimeryzacja

Fo­to­po­li­me­ry­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na po­li­me­ry­za­cji mo­no­me­rów w obec­no­ści fo­to­i­ni­cja­to­ra, który pod wy­pły­wem świa­tła ul­tra­fio­le­to­we­go (UV) lub wi­dzial­ne­go (VIS) ulega roz­pa­do­wi z wyt­wo­rze­niem cen­trów ak­tyw­nych (wol­nych rod­ni­ków, jonów), ini­cju­ją­cych re­ak­cję po­li­me­ry­za­cji.


Źródła:

Wikipedia

Fotoposzewka

po­szew­ka z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


Źródła:

SJP.pl

Fotopowielacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. techn. urzą­dze­nie przet­wa­rza­ją­ce sy­gnał świetl­ny na elek­trycz­ny oraz wzmac­nia­ją­ce ten sy­gnał;


Fo­to­po­wie­lacz – ro­dzaj lampy próż­nio­wej, de­tek­tor świa­tła, sta­no­wi roz­wi­nię­cie fo­to­dio­dy próż­nio­wej o po­wie­lacz elek­tro­no­wy. Po­dob­nie jak fo­to­dio­da za­wie­ra fo­to­ka­to­dę i anodę, jed­nak po­mię­dzy nimi znaj­du­je się po­wie­lacz elek­tro­nów za­wie­ra­ją­cy co najm­niej jeden sto­pień wzmac­nia­ją­cy w po­sta­ci ka­to­dy wtór­nej na­zy­wa­nej w po­wie­la­czach dy­no­dą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fotopowielaczowy

zwią­za­ny z fo­to­po­wie­la­czem, do­ty­czą­cy fo­to­po­wie­la­cza


Źródła:

SJP.pl

Fotopowy

wi­dze­nie fo­to­po­we - praca oka przy wy­star­cza­ją­cej ilo­ści świa­tła


Źródła:

SJP.pl

Fotoprezent

pre­zent z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


Źródła:

SJP.pl

Fotoprotekcja

ochro­na skóry przed pro­mie­nio­wa­niem sło­necz­nym


Źródła:

SJP.pl

Fotoprzewodnictwo

za­leż­ność prze­wod­nict­wa elek­trycz­ne­go pół­prze­wod­ni­ka (lub nie­prze­wod­ni­ka) od po­chła­nia­nych przez niego fo­to­nów


Fo­to­prze­wod­nict­wo – zmia­na prze­wod­nict­wa elek­trycz­ne­go ma­te­ria­łu pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go. Ma ono miej­sce, gdy ener­gia fo­to­nów pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go pa­da­ją­ce­go na pół­prze­wod­nik jest więk­sza niż sze­ro­kość pasma za­bro­nio­ne­go; na­stę­pu­je wtedy prze­cho­dze­nie elek­tro­nów do pasma prze­wod­nict­wa i zwięk­sze­nie się kon­duk­tyw­no­ści pół­prze­wod­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotoprąd

prąd elek­trycz­ny wy­wo­ła­ny zja­wi­skiem fo­to­e­lek­trycz­nym; prąd fo­to­e­lek­trycz­ny


W te­le­ko­mu­ni­ka­cji fo­to­prąd wy­stę­pu­je, gdy prze­pły­wa przez świa­tło­czu­łe urzą­dze­nia, takie jak fo­to­dio­dy, w wy­ni­ku czego wy­pro­mie­nio­wu­je moc.

Fo­to­prąd może wy­stą­pić w wy­ni­ku efek­tów fo­to­e­lek­trycz­ne­go, fo­to­e­lek­tro­no­we­go lub być skut­kiem efek­tu fo­to­wol­ta­icz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotopsja

po­strze­ga­nie bły­sków świa­tła bodź­cem innym niż świa­tło


Fo­top­sja – objaw po­le­ga­ją­cy na po­strze­ga­niu bły­sków świa­tła pow­sta­ją­cych w oczach lub w ukła­dzie ner­wo­wym oraz na sku­tek po­bu­dze­nia siat­ków­ki lub nerwu wzro­ko­we­go bodź­cem innym niż świa­tło. Naj­czę­ściej wiąże się z tyl­nym od­war­stwie­niem ciała szkli­ste­go, mi­gre­ną z aurą, aurą mi­gre­no­wą bez bólów głowy, od­war­stwie­niem siat­ków­ki, za­wa­łem płata po­ty­licz­ne­go i de­pry­wa­cją sen­so­rycz­ną (tzw. ha­lu­cy­na­cje of­tal­mo­pa­tycz­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotopułapka

cy­fro­wy apa­rat fo­to­gra­ficz­ny lub ka­me­ra, wy­po­sa­żo­ne w czuj­nik ruchu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w ka­me­rę i czuj­nik ruchu, re­je­stru­ją­ce obraz w mo­men­cie wy­kry­cia ruchu w po­bli­żu;


Fo­to­pu­łap­ka – urzą­dze­nie wyz­wa­la­ne przez jakąś ak­tyw­ność w oto­cze­niu sa­mo­czyn­nie (bez bez­poś­red­nie­go udzia­łu czło­wie­ka) i re­je­stru­ją­ce ją w po­sta­ci filmu lub zdjęć. Ko­mer­cyj­ne kom­pak­to­we fo­to­pu­łap­ki znane są rów­nież pod naz­wa­mi ka­me­ra leśna i (rza­dziej) ka­me­ra ob­ser­wa­cyj­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotoradar

urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie fo­to­gra­fu­ją­ce po­ja­zdy prze­kra­cza­ją­ce do­pu­szczal­ną pręd­kość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce prze­kro­cze­nie do­pu­szczal­nej pręd­ko­ści po­ja­zdów, uwiecz­nia­ją­ce ten fakt na fo­to­gra­fii;


Fo­to­ra­dar – urzą­dze­nie słu­żą­ce do re­je­stro­wa­nia prze­kro­cze­nia do­pu­szczal­nej pręd­ko­ści po­ja­zdów. Jest mon­to­wa­ne na sta­ty­wie i może być za­si­la­ne z aku­mu­la­to­ra albo umie­szczo­ne w obu­do­wie na spe­cjal­nym słu­pie i wów­czas za­si­la­ne z sieci miej­skiej lub aku­mu­la­to­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotoradarowy

→ fo­to­ra­dar


Patrz:fotoradar

Źródła:

SJP.pl

Fotoramka

ramka na zdję­cia


Źródła:

SJP.pl

Fotoreaktywacja

Fo­to­re­ak­ty­wa­cja – jeden z me­cha­niz­mów na­pra­wy DNA, w któ­rym fo­to­lia­za spe­cy­ficz­nie re­a­gu­je z jedno- lub dwu­ni­cio­wym frag­men­tem DNA, za­wie­ra­ją­cym fo­to­di­me­ry pi­ry­mi­dyn (ty­mi­no­we, cy­to­zy­no­we i cy­to­zy­no­wo-ty­mi­no­we). Pod wpły­wem świa­tła o dłu­go­ści fali 310-450 nm, na­stę­pu­je en­zy­ma­tycz­ne roz­szcze­pie­nie fo­to­di­me­rów do mo­no­me­rów i przy­wró­ce­nie DNA do stanu pier­wot­ne­go. Me­cha­nizm na­pra­wy przez fo­to­re­ak­ty­wa­cję jest bez­błęd­ny, nie pro­wa­dzi do mu­ta­cji.


Źródła:

Wikipedia

Fotorealistka

→ fo­to­re­a­li­sta


Patrz:fotorealista

Źródła:

SJP.pl

Fotorealistyczny

→ fo­to­re­a­lizm


Patrz:fotorealizm

Źródła:

SJP.pl

Fotorealizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. spo­sób ma­lo­wa­nia obra­zów, ma­ją­cych spra­wiać wra­że­nie, że są fo­to­gra­fia­mi; ma­lar­stwo cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się fo­to­gra­ficz­ną do­kład­no­ścią;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fotoreambulator

przy­rząd ge­o­de­zyj­ny słu­żą­cy do ak­tu­a­li­zo­wa­nia map, przy wy­ko­rzy­sta­niu zdjęć lot­ni­czych


Źródła:

SJP.pl

Fotoreceptor

ko­mór­ka ciała re­a­gu­ją­ca na świa­tło


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. re­cep­tor re­a­gu­ją­cy na zmia­ny obra­zu lub na­tę­że­nia świa­tła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotoreceptorowy

→ fo­to­re­cep­tor


Patrz:fotoreceptor

Źródła:

SJP.pl

Fotorelacja

re­la­cja w po­sta­ci zdjęć fo­to­gra­ficz­nych lub fil­mo­wy i krót­kie­go ko­men­ta­rza; re­la­cja fo­to­gra­ficz­na


Źródła:

SJP.pl

Fotoreportaż

ro­dzaj re­por­ta­żu za­wie­ra­ją­ce­go zdję­cia i krót­ki tekst


Fo­to­re­por­taż ("foto" (fo­to­gra­fia); łac. "re­por­ta­re:" od­no­sić, za­wia­da­miać; fr. "re­por­ta­ge:" opo­wia­dać) – „re­por­taż skła­da­ją­cy się z sze­re­gu zdjęć fo­to­gra­ficz­nych lub fil­mo­wych i krót­kie­go tek­stu wią­żą­ce­go”. W tej for­mie re­por­ta­żu fo­to­gra­fia przej­mu­je część roli tek­stu in­for­mu­jąc o bie­żą­cych wy­da­rze­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotoreportażowy

→ fo­to­re­por­taż


Patrz:fotoreportaż

Źródła:

SJP.pl

Fotoreporter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na wy­ko­nu­ją­cy zdję­cia na zle­ce­nie re­dak­cji lub agen­cji pra­so­wej


Fo­to­re­por­ter – fo­to­graf spe­cja­li­zu­ją­cy się w ro­bie­niu zdjęć bie­żą­cych wy­da­rzeń (po­li­tycz­nych, spo­łecz­nych, kul­tu­ral­nych, spor­to­wych itd.).

Od­bior­cą efek­tów jego pracy są cza­so­pis­ma oraz por­ta­le in­ter­ne­to­we, or­ga­ni­za­to­rzy wy­da­rzeń, a także osoby uwiecz­nio­ne na zdję­ciach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fotoreporterski

przy­miot­nik od: fo­to­re­por­ter


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą fo­to­re­por­te­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotoreprodukcyjny

przy­miot­nik od: fo­to­re­pro­duk­cja


Źródła:

SJP.pl

Fotorespiracja

pro­ces za­cho­dzą­cy w obec­no­ści świa­tła, po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu tlenu i wy­dzie­la­niu dwut­len­ku węgla przez ko­mór­ki niek­tó­rych ro­ślin; fo­to­od­dy­cha­nie


Źródła:

SJP.pl

Fotorezystor

Fo­to­re­zy­stor (ang. "Pho­to­re­si­stor"), fo­to­o­por­nik, opor­nik fo­to­e­lek­trycz­ny – przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy, któ­re­go re­zy­stan­cja ulega zmia­nie pod wpły­wem pa­da­ją­ce­go na jego po­wierzch­nię pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go na przy­kład pro­mie­nio­wa­nia wi­dzial­ne­go lub pod­czer­wie­ni. Re­zy­stan­cja ele­men­tu za­le­ży od na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia fo­to­re­zy­sto­ra, jego re­zy­stan­cja w ciem­no­ści jest bar­dzo duża i może osią­gnąć war­tość rzędu me­ga­o­mów, przy sil­nym oś­wiet­le­niu może zma­leć do kilku omów.


Źródła:

Wikipedia

Fotorysunek

od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ne zdję­cie fo­to­gra­ficz­ne mo­de­lu pro­jek­to­wa­ne­go obiek­tu prze­my­sło­we­go z po­da­niem wy­mia­rów, za­stę­pu­ją­ce ry­su­nek w do­ku­men­ta­cji pro­jek­to­wej


Źródła:

SJP.pl

Fotos

zdję­cie re­kla­mo­we, np. kadr z filmu, zdję­cie ak­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fo­to­gra­fia przed­sta­wia­ją­ca ak­to­ra lub scenę te­a­tral­ną albo fil­mo­wą, wy­ko­rzy­sty­wa­na póź­niej do celów re­kla­mo­wych;


Fotos – fo­to­gra­fia, zdję­cie z filmu lub sztu­ki zwy­kle przed­sta­wia­ją­ce ak­to­ra lub scenę z filmu. Fo­to­sy mogą być wy­ko­ny­wa­ne na pla­nie zdję­cio­wym, pod­czas krę­ce­nia zdjęć, przez fo­to­si­stę. Służą do póź­niej­szej re­kla­my, np. przez pro­duk­cję pla­ka­tów, ogło­szeń in­ter­ne­to­wych itp. Fo­to­sy wy­ko­rzy­sty­wa­ne są też do do­ku­men­ta­cji filmu lub sztu­ki, póź­niej­szych opra­co­wań i jako pa­miąt­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotosekunda

jed­nost­ka naś­wiet­le­nia; naś­wiet­le­nie rów­no­waż­ne jed­ne­mu dżu­lo­wi ener­gii świetl­nej pa­da­ją­cej na 1cm^2 oś­wiet­la­nej po­wierzch­ni


Źródła:

SJP.pl

Fotosensybilizacja

zwięk­sza­nie się wraż­li­wo­ści skóry na pro­mie­nio­wa­nie ul­tra­fio­le­to­we, np. jako wynik ubocz­ne­go dzia­ła­nia leków


Źródła:

SJP.pl

Fotosensybilizator

czyn­nik uczu­la­ją­cy skórę na pro­mie­nie ul­tra­fio­le­to­we


Źródła:

SJP.pl

Fotosfera

Fo­tos­fe­ra – wi­dzial­na, po­wierzch­nio­wa war­stwa gwia­zdy (np. Słoń­ca), emi­tu­ją­ca na zew­nątrz gwia­zdy fale elek­tro­ma­gne­tycz­ne w po­sta­ci świa­tła wi­dzial­ne­go. Typ wid­mo­wy gwia­zdy okre­ślo­ny jest przez roz­kład ener­gii w wid­mie cią­głym fo­tos­fe­ry.

Po­strze­ga­nie fo­tos­fe­ry jako po­wierzch­ni gwia­zdy wy­ni­ka ze zmian op­tycz­nej przez­ro­czy­sto­ści ma­te­rii dla głęb­szych warstw gwia­zdy.


Źródła:

Wikipedia

Fotosistka

→ fo­to­si­sta


Patrz:fotosista

Źródła:

SJP.pl

Fotoskład

1. skład wy­ko­na­ny na ma­te­ria­le świa­tło­czu­łym;
2. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia skła­du me­to­dą fo­tos­kła­do­wą


Fo­tos­kład – spo­sób i miej­sce przy­go­to­wa­nia ma­te­ria­łów do druku, chro­no­lo­gicz­nie umiej­sco­wio­ne po­mię­dzy tra­dy­cyj­ną ze­cer­nią (patrz: ze­cer­stwo) a współ­czes­nym stu­diem DTP. Dziś jest to tra­dy­cyj­na, wy­cho­dzą­ca z uży­cia nazwa stu­dia DTP.

Fo­tos­kład był miej­scem, gdzie ma­te­ria­ły na po­trze­by dru­kar­ni (tekst i obra­zy) były for­mo­wa­ne w obra­zy ko­lumn me­to­dą ukła­da­nia za­dru­ko­wa­nych kar­tek i przeź­ro­czy na stole podś­wiet­la­nym, gdzie na­stęp­nie re­pro­du­ko­wa­no wszyst­ko me­to­dą fo­to­gra­ficz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotoskładowy

→ fo­tos­kład


Patrz:fotoskład

Źródła:

SJP.pl

Fotosprężysty

efekt fo­to­sprę­ży­sty - efekt wy­ko­rzy­sty­wa­ny w po­mia­rach wła­ści­wo­ści świa­tło­wo­dów


Źródła:

SJP.pl

Fotostarzenie

przy­spie­szo­ne sta­rze­nie skóry na sku­tek dzia­ła­nia pro­mie­ni sło­necz­nych


Źródła:

SJP.pl

Fotostory

ro­dzaj ko­mik­su ze zdję­cia­mi za­miast ry­sun­ków


Źródła:

SJP.pl

Fotosyntetyczny

→ fo­to­syn­te­za


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­to­syn­te­zą, do­ty­czą­cy fo­to­syn­te­zy


Patrz:fotosynteza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotosyntetyzować

o ro­śli­nach zie­lo­nych i niek­tó­rych bak­te­riach: wyt­wa­rzać związ­ki or­ga­nicz­ne z dwut­len­ku węgla i wody pod wpły­wem dzia­ła­nia świa­tła


Źródła:

SJP.pl

Fotosyntetyzujący

o ro­śli­nach zie­lo­nych i niek­tó­rych bak­te­riach: wyt­wa­rzać związ­ki or­ga­nicz­ne z dwut­len­ku węgla i wody pod wpły­wem dzia­ła­nia świa­tła


Patrz:fotosyntetyzować

Źródła:

SJP.pl

Fotosynteza

pro­ces za­cho­dzą­cy w zie­lo­nych czę­ściach ro­ślin oraz w ko­mór­kach niek­tó­rych bak­te­rii i sinic, po­le­ga­ją­cy na wyt­wa­rza­niu związ­ków or­ga­nicz­nych z dwut­len­ku węgla i wody przy udzia­le ener­gii świetl­nej i chlo­ro­fi­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. bot. pro­ces wyt­wa­rza­nia przez ro­śli­ny zie­lo­ne i niek­tó­re bak­te­rie związ­ków or­ga­nicz­nych z dwut­len­ku węgla i wody przy udzia­le świa­tła;


Fo­to­syn­te­za ( φῶς – świa­tło, σύνθεσις – łą­cze­nie) – pro­ces wyt­wa­rza­nia związ­ków or­ga­nicz­nych z ma­te­rii nie­or­ga­nicz­nej za­cho­dzą­cy w ko­mór­kach za­wie­ra­ją­cych chlo­ro­fil lub bak­te­rioch­lo­ro­fil, przy udzia­le świa­tła. Jest to jedna z naj­waż­niej­szych prze­mian bio­che­micz­nych na Ziemi. Pro­ces ten utrzy­mu­je wy­so­ki po­ziom tlenu w at­mos­fe­rze oraz przy­czy­nia się do wzro­stu ilo­ści węgla or­ga­nicz­ne­go w puli węgla, zwięk­sza­jąc masę ma­te­rii or­ga­nicz­nej kosz­tem ma­te­rii nie­or­ga­nicz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotoszkic

Fo­tosz­kic – obraz te­re­nu ze­sta­wio­ny z nie­przet­wo­rzo­nych, pio­no­wych lub na­chy­lo­nych zdjęć lot­ni­czych do­pa­so­wa­nych wza­jem­nie na pod­sta­wie obra­zu sy­tu­a­cji te­re­no­wej. Może być nie­kie­dy uzu­peł­nio­ny ele­men­ta­mi mapy to­po­gra­ficz­nej wkre­ślo­ny­mi odręcz­nie lub w pro­ce­sie re­pro­duk­cji.


Źródła:

Wikipedia

Fotoszopowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. fot. in­form. ko­ry­go­wa­nie zdję­cia w pro­gra­mie gra­ficz­nym tak, żeby wy­glą­da­ło ko­rzyst­niej


Źródła:

Wiktionary

Fotoszopować

obra­biać zdję­cie lub film w pro­gra­mie gra­ficz­nym; pho­tos­ho­po­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. fot. in­form. ko­ry­go­wać zdję­cie w pro­gra­mie gra­ficz­nym, żeby wy­glą­da­ło ko­rzyst­niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fototaksja

re­ak­cja ru­cho­wa ca­łych or­ga­niz­mów (np. niek­tó­rych bak­te­rii, glo­nów) uwa­run­ko­wa­na bodź­cem świetl­nym, do­dat­nia w jego kie­run­ku lub ujem­na w kie­run­ku prze­ciw­nym


Fo­to­tak­sja – jedna z tak­sji, jest to zja­wi­sko re­ak­cji na świetl­ne bodź­ce:

Zja­wi­sko fo­to­tak­sji u ro­ślin na­stę­pu­je w chlo­ro­pla­stach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fototapeta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta­pe­ta na ścia­nę w for­mie wiel­ko­for­ma­to­wej fo­to­gra­fii


Fo­to­ta­pe­ta – wyrób po­li­gra­ficz­ny, ro­dzaj ta­pe­ty z na­dru­ko­wa­ną fo­to­gra­fią, zwany rów­nież fo­to­gra­fią wiel­ko­for­ma­to­wą.

Współ­cze­śnie wy­ko­rzy­sta­nie wy­dru­ków fo­to­gra­ficz­nych jest po­pu­lar­nym za­bie­giem przy aran­ża­cji wnętrz. Fo­to­ta­pe­ty po­cząt­ko­wo przed­sta­wia­ły kra­jo­bra­zy – fo­to­gra­fie plaży, la­zu­ro­we­go wy­brze­ża oraz wo­do­spa­dów itp.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fototechniczka

→ fo­to­tech­nik


Patrz:fototechnik

Źródła:

SJP.pl

Fototechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fo­to­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Fototechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fo­to­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Fototeka

ska­ta­lo­go­wa­ny zbiór fo­to­gra­fii


Fo­to­te­ka – zbiór fo­to­gra­fii, w szer­szym zna­cze­niu także miej­sce jego prze­cho­wy­wa­nia lub pla­ców­ka peł­nią­ca nad nim pie­czę, np.:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fototelegraf

apa­rat do prze­sy­ła­nia obra­zów me­to­dą fo­to­te­le­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Fototelegrafia

prze­ka­zy­wa­nie na od­le­głość nie­ru­cho­mych obra­zów za po­mo­cą fo­to­te­le­gra­fu; te­le­fo­to­gra­fia


Fo­to­te­le­gra­fia – ro­dzaj sy­mi­lo­gra­fii, w któ­rej sto­su­je się me­to­dy fo­to­gra­ficz­ne w pro­ce­sie od­bio­ru i utr­wa­la­nia wia­do­mo­ści. Prze­sy­ła­nie obra­zów na od­le­głość za poś­red­nict­wem prądu elek­trycz­ne­go. Pier­wsze doś­wiad­cze­nia z tej dzie­dzi­ny prze­pro­wa­dzał na po­cząt­ku XIX wieku H. Davy, któ­re­mu udało się odt­wa­rzać pro­ste znaki na płyt­ce po­kry­tej jod­kiem sre­bra, ule­ga­ją­cym roz­kła­do­wi pod wpły­wem prądu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fototeodolit

przy­rząd skła­da­ją­cy się z te­o­do­li­tu i sprzę­gnię­tej z nim ka­me­ry fo­to­gra­ficz­nej


Źródła:

SJP.pl

Fototerapia

le­cze­nie za po­mo­cą pro­mie­ni sło­necz­nych lub ze sztucz­nych źró­deł świa­tła; świa­tło­lecz­nict­wo, świa­tło­te­ra­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. świa­tło­lecz­nict­wo.


Fo­to­te­ra­pia (świa­tło­te­ra­pia), czyli świa­tło­lecz­nict­wo, he­lio­te­ra­pia – nazwa okre­śla­ją­ca różne dzia­ła­nia ma­ją­ce u pod­sta­wy le­cze­nie świa­tłem.

W fo­to­te­ra­pii wy­ko­rzy­stu­je się na­tu­ral­ne źró­dła świa­tła (he­lio­te­ra­pia) oraz źró­dła sztucz­ne (ak­ty­no­te­ra­pia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fototoksyczny

tok­sycz­ny pod wpły­wem dzia­ła­nia świa­tła sło­necz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Fototranzystor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. ele­ment op­to­e­lek­tro­nicz­ny zło­żo­ny z trzech warstw pół­prze­wod­ni­ka o ko­lej­no zmie­nia­ją­cych się ty­pach prze­wod­nict­wa;


Fo­to­tran­zy­stor – ele­ment op­to­e­lek­tro­nicz­ny zło­żo­ny z trzech warstw pół­prze­wod­ni­ka o ko­lej­no zmie­nia­ją­cych się ty­pach prze­wod­nict­wa (n-p-n lub p-n-p). Łączy on w sobie wła­ści­wo­ści fo­to­dio­dy i wzmac­nia­ją­ce dzia­ła­nie tran­zy­sto­ra.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fototropicznie

→ fo­to­tro­picz­ny


Patrz:fototropiczny

Źródła:

SJP.pl

Fototropiczny

→ fo­to­tro­pizm


Patrz:fototropizm

Źródła:

SJP.pl

Fototropizm

ruch czę­ści or­ga­niz­mu (zwła­szcza ro­śli­ny) w kie­run­ku do źró­dła świa­tła lub od niego


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zwró­ce­nie się ro­śli­ny w kie­run­ku źró­dła świa­tła lub w prze­ciw­ną stro­nę;


Fo­to­tro­pizm – typ wzro­stu (tro­pizm), w któ­rym kie­ru­nek wzro­stu wyz­na­cza­ny jest przez kie­ru­nek pa­da­ją­ce­go świa­tła. Fo­to­tro­pizm naj­czę­ściej ob­ser­wu­je­my w ro­śli­nach, ale może wy­stę­po­wać także w in­nych or­ga­niz­mach, ta­kich jak grzy­by. Wzrost w kie­run­ku świa­tła to fo­to­tro­pizm do­dat­ni, wzrost w kie­run­ku prze­ciw­nym to fo­to­tro­pizm ujem­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fototypia

tech­ni­ka druku pła­skie­go; od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką; fo­to­ty­po­gra­fia, fo­to­druk, he­lio­gra­fia, świa­tło­druk


Źródła:

SJP.pl

Fototypiczny

→ fo­to­ty­pia


Patrz:fototypia

Źródła:

SJP.pl

Fototypografia

tech­ni­ka druku pła­skie­go; od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką; fo­to­ty­pia, fo­to­druk, he­lio­gra­fia, świa­tło­druk


Źródła:

SJP.pl

Fototypowy

→ fo­to­typ


Patrz:fototyp

Źródła:

SJP.pl

Fototyrystor

pół­prze­wod­ni­ko­wy przy­rząd fo­to­e­lek­trycz­ny dwu­sta­no­wy, prze­łą­cza­ny ze stanu za­łą­cze­nia do stanu wy­łą­cze­nia (i od­wrot­nie) za po­mo­cą pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


Fo­to­ty­ry­stor, LASCR (gr. "phōtós" – świa­tło + ty­ry­stor, ang. Light Ac­ti­va­ted Se­mi­con­duc­tor Con­trol­led Rec­ti­fier) – ele­ment op­to­e­lek­tro­nicz­ny, ro­dzaj ty­ry­sto­ra wyz­wa­la­ne­go pro­mie­nio­wa­niem elek­tro­ma­gne­tycz­nym.

Fo­to­ty­ry­stor wy­ko­ny­wa­ny jest zaz­wy­czaj z krze­mu i umie­szcza­ny w obu­do­wie umoż­li­wia­ją­cej prze­ni­knię­cie do wnę­trza świa­tła lub pro­mie­nio­wa­nia o innej czę­stot­li­wo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fotouczulający

zwięk­sza­ją­cy wraż­li­wość na pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne


Źródła:

SJP.pl

Fotowoltaiczny

zmie­nia­ją­cy ener­gię pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. zwią­za­ny z przet­wa­rza­niem świa­tła sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fotowoltaika

tech­no­lo­gia przet­wa­rza­nia ener­gii sło­necz­nej na prąd elek­trycz­ny za po­mo­cą pa­ne­li sło­necz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. elektr. dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem świa­tła ener­gii sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną;

 (1.2) pot. ogni­wo fo­to­wol­ta­icz­ne; urzą­dze­nie słu­żą­ce do przet­wa­rza­nia ener­gii świa­tła sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną


Fo­to­wol­ta­i­ka (PV) – dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem świa­tła sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną, czyli ina­czej wyt­wa­rza­nie prądu elek­trycz­ne­go z pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go przy wy­ko­rzy­sta­niu zja­wi­ska fo­to­wol­ta­icz­ne­go.

Fo­to­wol­ta­i­ka znaj­du­je obec­nie za­sto­so­wa­nie, mimo sto­sun­ko­wo wy­so­kich kosz­tów (choć te ma­le­ją, a w opra­co­wa­niu są tań­sze tech­no­lo­gie np.: opar­te na pe­row­ski­tach) w po­rów­na­niu ze źró­dła­mi kon­wen­cjo­nal­ny­mi, z dwóch głów­nych po­wo­dów: eko­lo­gicz­nych (tam, gdzie eko­lo­gia ma więk­sze zna­cze­nie niż eko­no­mia), oraz prak­tycz­nych (pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne jest prak­tycz­nie wszę­dzie do­stęp­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fotyczny

1. zwią­za­ny ze świa­tłem;
2. stre­fa fo­tycz­na - górna war­stwa wód do głę­bo­ko­ści około 1700 m, do któ­rej do­cie­ra świa­tło sło­necz­ne i mogą się w niej roz­wi­jać or­ga­niz­my ro­ślin­ne


Źródła:

SJP.pl

Fotyga

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fotyzm

złud­ne wra­że­nia świetl­ne lub barw­ne, pow­sta­ją­ce jako re­ak­cja na po­draż­nie­nia re­cep­to­rów wzro­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Foucauld

[czy­taj: fuKO, w od­mia­nie fu­kol­da, fu­kol­dem itp] naz­wi­sko fran­cu­skie


Źródła:

SJP.pl

Foucault

[czy­taj: fuKO] naz­wi­sko, m.in. Jean Ber­nard Léon Fo­u­ca­ult (1819-1868) - fizyk fran­cu­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fougere

przy­miot­nik

 (1.1) środ. kos­met. o za­pa­chu (naj­czę­ściej per­fum): bę­dą­cy po­łą­cze­niem akor­dów słod­kich i kwia­to­wych (naj­czę­ściej la­wen­dy) jako nuta głowy, mchu dę­bo­we­go jako nuta serca i ku­ma­ry­ny jako nuta ba­zo­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) środ. kos­met. per­fu­my o za­pa­chu fo­u­ge­re (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Fougère

przy­miot­nik

 (1.1) zob. fo­u­ge­re.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zob. fo­u­ge­re.


Źródła:

Wiktionary

Foul

[czy­taj: fałl] rzad­ko: faul - na­ru­sze­nie prze­pi­sów gry, np. przez nie­doz­wo­lo­ny chwyt przesz­ka­dza­ją­cy prze­ciw­ni­ko­wi w grze


Źródła:

SJP.pl

Foulé

[czy­taj: fałl] rzad­ko: faul - na­ru­sze­nie prze­pi­sów gry, np. przez nie­doz­wo­lo­ny chwyt przesz­ka­dza­ją­cy prze­ciw­ni­ko­wi w grze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Foulée

[czy­taj: fuLE] w jeź­dziect­wie: krok koń­ski w ga­lo­pie


Źródła:

SJP.pl

Fourier

[czy­taj: furjE lub fur­jer] Jean Bap­ti­ste Jo­seph Fo­u­rier (1768-1830), baron, fr. ma­te­ma­tyk i egip­to­log, jeden z pre­kur­so­rów fi­zy­ki mat.; pier­wszy za­sto­so­wał sze­re­gi try­go­no­me­trycz­ne do roz­wią­za­nia pro­ble­mu prze­wod­nict­wa ciepl­ne­go (trans­for­ma­cja Fo­u­rie­ra)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fourierowski

[czy­taj: fu­rie­row­ski] opar­ty o do­ko­na­nia ma­te­ma­tycz­ne Fo­u­rie­ra, zwła­szcza zwią­za­ny z roz­kła­dem zja­wisk okre­so­wych na sze­reg try­go­no­me­trycz­ny; fu­rie­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Fousek

[czy­taj: fusek] cze­ski fo­u­sek - rasa psów my­śliw­skich z grupy wyż­łów


Źródła:

SJP.pl

Fowista

zwo­len­nik fo­wiz­mu


Źródła:

SJP.pl

Fowistka

→ fo­wi­sta


Patrz:fowista

Źródła:

SJP.pl

Fowistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fo­wi­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fo­wi­stycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Fowistyczny

→ fo­wizm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z fo­wiz­mem, do­ty­czą­cy fo­wiz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy fo­wiz­mu


Patrz:fowizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fowizm

kie­ru­nek w ma­lar­stwie fran­cu­skim po­cząt­ku XX wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kie­ru­nek w ma­lar­stwie fran­cu­skim po­cząt­ku XX wieku o bar­dzo żywej ko­lo­ry­sty­ce dzieł;


Fo­wizm ( Les Fa­u­ves – dzi­kie zwie­rzę­ta, dra­pież­ni­ki) – kie­ru­nek w ma­lar­stwie fran­cu­skim po­cząt­ku XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bar­dzo żywą i oder­wa­ną od rze­czy­wi­sto­ści ko­lo­ry­sty­ką dzieł.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Foxconn

Fox­conn Group – taj­wań­ski mię­dzy­na­ro­do­wy pro­du­cent po­dze­spo­łów i kom­po­nen­tów elek­tro­nicz­nych, do­star­cza­ją­cy je na zle­ce­nie glo­bal­nych wie­lo­bran­żo­wych kon­cer­nów pro­du­ku­ją­cych m.in. smart­fo­ny, kom­pu­te­ry, sa­mo­cho­dy czy kon­so­le do gier. Marka hand­lo­wa firmy Hon Hai Pre­ci­sion In­du­stry Co. Ltd., dzia­ła­ją­cej od 1974 roku z sie­dzi­bą w Taj­pej.


Źródła:

Wikipedia

Foxtrot

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Foyer

[czy­taj: fuaJE] sala lub ko­ry­tarz obok sali te­a­tral­nej, kon­cer­to­wej, kon­fe­ren­cyj­nej itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. teatr. sala lub hol obok sali te­a­tral­nej, kon­cer­to­wej, kon­fe­ren­cyj­nej itp., gdzie prze­by­wa pu­blicz­ność lub uczest­ni­cy kon­fe­ren­cji w cza­sie przerw, an­trak­tów;


Foyer (wym. "fuaje") – duże i roz­le­głe po­mie­szcze­nie (lub ze­spół po­mie­szczeń) w bu­dyn­ku te­a­tru, opery, fil­har­mo­nii, hali wi­do­wi­sko­wej, kina itp., przy­le­ga­ją­ce do wi­dow­ni sali wi­do­wi­sko­wej lub kon­cer­to­wej, przez­na­czo­ne dla wi­dzów do od­po­czyn­ku oraz spot­kań to­wa­rzy­skich, wy­ko­rzy­sty­wa­ne przed roz­po­czę­ciem spek­ta­klu oraz w trak­cie jego an­trak­tów (przerw), ale bywa rów­nież miej­scem uro­czy­sto­ści po za­koń­cze­niu spek­ta­klu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fozz

skrót od: Fun­dusz Ob­słu­gi Za­dłu­że­nia Za­gra­nicz­ne­go, pań­stwo­wy fun­dusz ce­lo­wy, po­wo­ła­ny w Pol­sce na mocy usta­wy z 15 lu­te­go 1989 roku


Źródła:

SJP.pl

Fołdrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. skar­ga są­do­wa


Źródła:

Wiktionary

Fołdrować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. śrpol. oskar­żać

 (1.2) śrpol. praw. po­zy­wać


Źródła:

Wiktionary

Fołta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fołtyn

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl