Fe

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, ble, fee


wy­krzy­knik

 (1.1) re­pry­men­da wy­ra­ża­ją­ca obrzy­dze­nie wy­ra­ża­ją­ca mniej wię­cej tyle co „wstyd”, „brzyd­ko”, „nie­ład­nie”


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feak

mit. gr. cy­klop, syn Po­sej­do­na, po­stać wy­stę­pu­ją­ca w micie o Ody­se­u­szu


Źródła:

SJP.pl

Feakowie

Fe­a­ko­wie (gr. Φαίακες) – w mi­to­lo­gii grec­kiej lud za­miesz­ku­ją­cy wyspę Sche­rię, którą wła­dał Al­ki­no­os.

Fe­a­ko­wie za­miesz­ki­wa­li na wy­spie Sche­rii. Ce­cho­wa­ła się ona niez­wy­kłym kli­ma­tem, nie za­pa­da­ła bo­wiem na niej zima. Lo­ka­li­zu­je się Sche­rię na Kor­ky­rze.


Źródła:

Wikipedia

Febe

sa­te­li­ta Sa­tur­na; Pho­e­be


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feblik

prze­sta­rza­łe:
1. sym­pa­tia, sła­bość, skłon­ność do kogoś;
2. osoba, do któ­rej się ma skłon­ność; sym­pa­tia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sła­bość, skłon­ność do kogoś

 (1.2) daw. osoba, do któ­rej ma się skłon­ność, sym­pa­tia


Fe­blik – po­wieść mło­dzie­żo­wa na­pi­sa­na przez Mał­go­rza­tę Mu­sie­ro­wicz. Wy­da­na w 2015 jest 21. czę­ścią "Je­ży­cja­dy".

Fe­blik spla­ta się z po­przed­nią czę­ścią pod wzglę­dem czasu akcji, jej bo­ha­te­rów i czę­ścio­wo także miej­sca, gdzie roz­gry­wa się hi­sto­ria. Akcja roz­po­czy­na się 10 sierp­nia 2013 r.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Febra

1. go­rącz­ka o po­dło­żu ma­la­rycz­nym, ma­la­ria, zim­ni­ca;
2. go­rącz­ka z dre­szcza­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. żółta go­rącz­ka, żółta febra

 (1.2) daw. pot. zim­ni­ca, ma­la­ria

 (1.3) pot. stan w któ­rym pa­cjent prze­ja­wia go­rącz­kę i dre­szcze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Febronianizm

ruch w nie­miec­kim Ko­ście­le ka­to­lic­kim w XVII - XVIII wieku, po­stu­lu­ją­cy wzmoc­nie­nie wła­dzy lo­kal­nych bi­sku­pów kosz­tem wła­dzy pa­pie­skiej


Fe­bro­nia­nizm – dok­try­na gło­szą­ca m.in. wyż­szość epi­sko­pa­tów nad zwierzch­nict­wem pa­pie­ża w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, po­mi­mo po­tę­pie­nia w 1764 r. przez Kle­men­sa XIII wy­war­ła wpływ na sta­ro­ka­to­li­cyzm w Niem­czech i jó­ze­fi­nizm w mo­nar­chii au­stro-wę­gier­skiej.

Tezy fe­bro­nia­niz­mu opra­co­wał nie­miec­ki pra­łat Jo­hann Ni­ko­la­us von Hont­he­im (1701–1790), bi­skup po­moc­ni­czy Tre­wi­ru, który po­słu­gi­wał się pse­u­do­ni­mem Ju­sti­nus Fe­bro­nius, a w roku 1763 opu­bli­ko­wał dzie­ło "De statu Ecc­le­siae et le­git­ti­ma po­te­sta­te ro­ma­ni pon­ti­fi­cis" („O obec­nym sta­nie Ko­ścio­ła i o pra­wo­wi­tej wła­dzy bi­sku­pa Rzymu”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Febroniański

→ fe­bro­nia­nizm


Patrz:febronianizm

Źródła:

SJP.pl

Februar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. luty, drugi mie­siąc roku


Źródła:

Wiktionary

Februariowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. lu­to­wy


Źródła:

Wiktionary

Febryczny

taki jak w fe­brze; go­rącz­ko­wy, ma­la­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Febus

Feb;
1. mit. gr. pier­wot­nie bó­stwo Słoń­ca, w póź­niej­szym cza­sie epi­tet Apol­li­na;
2. mit. rz. imię uży­wa­ne na równi z imie­niem Apol­lo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. po­gard. ko­bie­ta


Źródła:

Wiktionary

Fecesy

pro­duk­ty szkod­li­we lub zbęd­ne, wy­da­la­ne przez or­ga­nizm w po­sta­ci kału i moczu; ek­skre­men­ty, od­cho­dy, ek­skre­ty, fe­ka­lia


Źródła:

SJP.pl

Fechmistrz

na­u­czy­ciel szer­mier­ki; fecht­mistrz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. fecht­mistrz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fechmistrzowski

→ fech­mistrz; fecht­mi­strzow­ski


Źródła:

SJP.pl

Fechmistrzyni

→ fech­mistrz; fecht­mi­strzy­ni


Źródła:

SJP.pl

Fechral

stop za­wie­ra­ją­cy że­la­zo, chrom i alu­mi­nium, uży­wa­ny do wy­ro­bu ele­men­tów grzej­nych w po­sta­ci dru­tów i taśm


Źródła:

SJP.pl

Fechtmistrz

na­u­czy­ciel szer­mier­ki; fech­mistrz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­czy­ciel lub mistrz fech­tun­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fechtmistrzowski

→ fecht­mistrz; fech­mi­strzow­ski


Źródła:

SJP.pl

Fechtmistrzyni

→ fecht­mistrz; fech­mi­strzy­ni


Źródła:

SJP.pl

Fechtować

prze­sta­rza­łe: upra­wiać szer­mier­kę, wal­czyć białą bro­nią


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sport. hist. wojsk. upra­wiać fech­tu­nek

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fech­to­wać się

 (2.1) wal­czyć na broń białą lub ćwi­czyć się w szer­mier­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fechtunek

sztu­ka wła­da­nia flo­re­tem, sza­blą lub szpa­dą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sztu­ka walki sza­blą, szpa­dą lub flo­re­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fechtunkowy

→ fech­tu­nek


Patrz:fechtunek

Źródła:

SJP.pl

Fechty

ciosy sto­so­wa­ne przy fech­to­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Fecit

[czy­taj: fec-it] fa­cie­bat; zro­bił, wy­ko­nał (napis na dzie­łach sztu­ki obok pod­pi­su ar­ty­sty)


Źródła:

SJP.pl

Fecjał

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ka­płan uś­wię­ca­ją­cy od­po­wied­ni­mi obrzę­da­mi re­li­gij­ny­mi for­mal­ne wy­po­wie­dze­nie wojny, za­war­cie przy­mie­rza itp.


Źródła:

SJP.pl

Fed

Sy­stem Re­zer­wy Fe­de­ral­nej Sta­nów Zjed­no­czo­nych, bank cen­tral­ny USA


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fedain

przed­sta­wi­ciel re­li­gij­ne­go lub po­li­tycz­ne­go ruchu oporu w kra­jach mu­zuł­mań­skich


Źródła:

SJP.pl

Fedak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feddan

miara po­wierzch­ni ziemi w Egip­cie i Syrii


Fed­dan (arab. فدّان, "faddān") – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary pola po­wierzch­ni spoza ukła­du SI sto­so­wa­na w Egip­cie, Su­da­nie i Syrii. Słowo fed­dan w ję­zy­ku arab­skim oz­na­cza za­przęg wo­ła­mi, któ­ry­mi można za­o­rać po­wierzch­nię pola w okre­ślo­nym cza­sie. W Egip­cie fed­dan jest je­dy­ną nie­me­trycz­ną jed­nost­ką po­zo­sta­ją­cą w uży­ciu prze­li­cza­ną na sy­stem me­trycz­ny. Fed­dan dzie­li się na 24 ki­ra­ty (175 m²).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Federacja

1. pań­stwo związ­ko­we ma­ją­ce włas­ne or­ga­ny fe­de­ral­ne, któ­rym pań­stwa wcho­dzą­ce w jego skład prze­ka­zu­ją część swych praw su­we­ren­nych;
2. zwią­zek or­ga­ni­za­cji, sto­wa­rzy­szeń, klu­bów itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pań­stwo skła­da­ją­ce się z mniej­szych, ob­da­rzo­nych au­to­no­mią państw związ­ko­wych (np. sta­nów, kra­jów, pro­win­cji, kan­to­nów, lan­dów), ale po­sia­da­ją­cych wspól­ny (fe­de­ral­ny) rząd;

 (1.2) zwią­zek sto­wa­rzy­szeń, or­ga­ni­za­cji za­wo­do­wych, po­li­tycz­nych i in­nych


Fe­de­ra­cja ( fo­e­dus – „przy­mie­rze”, „zwią­zek”), in. pań­stwo związ­ko­we, pań­stwo fe­de­ral­ne, fe­de­ral state) – pań­stwo skła­da­ją­ce się z czę­ści ob­da­rzo­nych au­to­no­mią (sta­nów, kra­jów związ­ko­wych, pro­win­cji, kan­to­nów lub emi­ra­tów), ale po­sia­da­ją­cych wspól­ny (fe­de­ral­ny) rząd.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Federacyjny

zwią­za­ny z fe­de­ra­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z fe­de­ra­cją, do­ty­czą­cy fe­de­ra­cji, ma­ją­cy cha­rak­ter fe­de­ra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Federalista

1. zwo­len­nik idei zde­cen­tra­li­zo­wa­ne­go pań­stwa zło­żo­ne­go z re­gio­nów (lan­dów, sta­nów) o dużej nie­za­leż­no­ści;
2. czło­nek ame­ry­kań­skie­go stron­nict­wa dzia­ła­ją­ce­go od 1787 roku do po­cząt­ku XIX wieku, po­pie­ra­ją­ce­go sy­stem fe­de­ra­cyj­ny i ści­sły zwią­zek sta­nów


Fe­de­ra­li­sta (ang. "The Fe­de­ra­list", "The Fe­de­ra­list Pa­pers") – cykl 85 ese­jów au­tor­stwa Ale­xan­dra Ha­mil­to­na, Ja­me­sa Ma­di­so­na i Johna Jaya, uz­na­wa­ny za pier­wszy ko­men­tarz do Kon­sty­tu­cji Sta­nów Zjed­no­czo­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Federalistka

→ fe­de­ra­li­sta


Patrz:federalista

Źródła:

SJP.pl

Federalistyczny

zgod­ny z po­glą­da­mi fe­de­ra­liz­mu, wy­ra­ża­ją­cy idee fe­de­ra­liz­mu


Źródła:

SJP.pl

Federalizacja

dą­że­nie na­ro­dów, państw do zjed­no­cze­nia na za­sa­dach fe­de­ra­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. łą­cze­nie się państw, sta­nów, kan­to­nów itp., na za­sa­dach fe­de­ra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Federalizm

1. ustrój pań­stwo­wy opar­ty na za­sa­dzie fe­de­ra­cji;
2. ten­den­cja two­rze­nia wiel­kich ze­spo­łów państw na za­sa­dzie fe­de­ra­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem or­ga­ni­za­cji pań­stwa lub spo­sób my­śle­nia po­li­tycz­ne­go, w któ­rym różne jed­nost­ki two­rzą fe­de­ra­cję


Fe­de­ra­lizm – prze­ci­wień­stwo uni­ta­ryz­mu (tj. dą­że­nia do ut­wo­rze­nia he­ge­mo­nial­ne­go pań­stwa) i cen­tra­liz­mu (tj. dąż­no­ści do pod­po­rząd­ko­wa­nia jed­ne­mu oś­rod­ko­wi wła­dzy). Za­kła­da on, że wła­dza, i pro­ce­sy de­cy­zyj­ne są po­dej­mo­wa­ne na tyle bli­sko da­nych spo­łecz­no­ści, na ile jest to moż­li­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Federalizować

łą­czyć pań­stwa, stany, kan­to­ny itp. na za­sa­dach fe­de­ra­cji


Źródła:

SJP.pl

Federaliści

ame­ry­kań­skie stron­nict­wo dzia­ła­ją­ce od 1787 r. do po­cząt­ku XIX w., po­pie­ra­ją­ce sy­stem fe­de­ra­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Federalnie

→ fe­de­ral­ny


Patrz:federalny

Źródła:

SJP.pl

Federalny

opar­ty na za­sa­dach fe­de­ra­cji, sta­no­wią­cy fe­de­ra­cję


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. adm. do­ty­czą­cy pań­stwa bę­dą­ce­go fe­de­ra­cją lub zwią­za­ny z or­ga­na­mi i struk­tu­ra­mi tej fe­de­ra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Federat

daw­niej, rzad­ko: czło­nek fe­de­ra­cji, przed­sta­wi­ciel wła­dzy fe­de­ral­nej


Źródła:

SJP.pl

Federatywny

→ fe­de­ra­cja; fe­de­ra­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Federer

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Federico

[czy­taj: fe­de­ri­ko] obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Federigo

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Federować

1. łą­czyć w fe­de­ra­cję;
2. fe­de­ro­wać się - rzad­ko: łą­czyć się w fe­de­ra­cję


Źródła:

SJP.pl

Federowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Federpusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. górn. pió­ro­pusz gór­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Fediwersum

Fe­di­wer­sum (ang. "Fe­di­ver­se", zbit­ka słów "fe­de­ra­cja" i "uni­wer­sum", po­tocz­nie „fe­di­wers” lub „fedi”) – wspól­na nazwa wielu po­łą­czo­nych ze sobą ser­wi­sów spo­łecz­no­ścio­wych ko­rzy­sta­ją­cych ze wspól­nych pro­to­ko­łów (m.in., ActivityPub i). Po raz pier­wszy obec­nej nazwy całej sieci („Fe­di­wer­sum”) użył w 2012 roku Mark Ec­ken­wi­ler.


Źródła:

Wikipedia

Fedon

"Fedon", dzie­ło Pla­to­na i imię ty­tu­ło­we­go bo­ha­te­ra tego dzie­ła


Fedon z Elidy (gr. Φαίδων, V w. p.n.e.) fi­lo­zof grec­ki, za­ło­ży­ciel szko­ły w Eli­dze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fedora

ka­pe­lusz z ron­dem i wklę­słą fałdą poś­rod­ku, pow­sta­ły w la­tach dwu­dzie­stych XX wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. fason ka­pe­lu­sza z ron­dem, po­cząt­ko­wo ko­bie­ce­go, póź­niej mę­skie­go, z wklę­słą fałdą na środ­ku;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fedorczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fedorczyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fedorowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fedorowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fedoruk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fedra

mit. gr. druga żona Te­ze­u­sza, córka króla Krety Mi­no­sa i Pa­zy­fae


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sprę­ży­na


Fedra (gr. Φαίδρα Phaídra, łac. Pha­e­dra) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na kre­teń­ska.

Ucho­dzi­ła za córkę króla Mi­no­sa i Pa­zy­fae oraz za sio­strę Ariad­ny i De­u­ka­lio­na. Była żoną Te­ze­u­sza, matką Aka­ma­sa i De­mo­fon­ta oraz ma­co­chą Hip­po­ly­to­sa (Hi­po­lit).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fedrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fe­dro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Fedrować

gór­ni­cze: wy­do­by­wać lub ura­biać wę­giel


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. pra­co­wać w ko­pal­ni, rąbać ścia­nę wę­glo­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fedrunek

1. wy­do­by­wa­nie węgla w ko­pal­ni;
2. wy­do­by­ty wę­giel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. roz­kru­sza­nie złoża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fedrus

Fe­drus, właśc. naj­praw­do­po­dob­niej Gaius Iu­lius Pha­e­drus, od gr. Pha­i­dros (ur. 15? p.n.e., zm. 50? n.e.) – poeta rzym­ski po­cho­dze­nia grec­kie­go, twór­ca pier­wsze­go ła­ciń­skie­go zbio­ru bajek. Na temat życia wiemy nie­wie­le, daty uro­dzin i śmier­ci są hi­po­te­tycz­ne.


Źródła:

Wikipedia

Fedyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fedyszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fee

1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, fe, ble;
2. [czy­taj: fi] stałe wy­na­gro­dze­nie dla agen­cji re­kla­mo­wej od klien­ta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feed

[czy­taj: fid] po­tocz­nie: stru­mień tre­ści wyś­wiet­la­nych w ser­wi­sie in­ter­ne­to­wym lub apli­ka­cji


Źródła:

SJP.pl

Feedback

[czy­taj: fid­bek] sprzę­że­nie zwrot­ne;
1. in­for­ma­cja zwrot­na od­bior­ców usług, klien­tów, kon­su­men­tów, do­ty­czą­ca pro­duk­tu czy spo­so­bu za­rzą­dza­nia;
2. od­dzia­ły­wa­nie in­for­ma­cji zwrot­nej na oś­ro­dek de­cy­zyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. eduk. zarz. in­for­ma­cja zwrot­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feedbackowy

→ fe­ed­back [czy­taj: fid­be­ko­wy]


Źródła:

SJP.pl

Feeder

[czy­taj: fider]
1. me­to­da sto­so­wa­na w węd­kar­stwie, po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu ko­szycz­ka za­nę­to­we­go i drga­ją­cej szczy­tów­ki;
2. sta­tek do prze­wo­zu kon­te­ne­rów mię­dzy mniej­szy­mi por­ta­mi a głów­ny­mi por­ta­mi prze­ła­dun­ko­wy­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feederowy

→ fe­e­der


Patrz:feeder

Źródła:

SJP.pl

Feeling

[czy­taj: fi­ling, filin]
1. w mu­zy­ce roc­ko­wej lub jaz­zo­wej: żar­li­wość, na­stro­jo­wość, emo­cjo­nal­ność wy­ko­naw­stwa;
2. mło­dzie­żo­wo: wra­że­nie, uczu­cie


Źródła:

SJP.pl

Feeria

1. wi­do­wi­sko te­a­tral­ne o te­ma­ty­ce fan­ta­stycz­nej;
2. bo­gact­wo róż­no­rod­nych efek­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. bo­gact­wo i róż­no­rod­ność mie­nią­cych się barw, świa­teł

 (1.2) teatr. wi­do­wi­sko sce­nicz­ne o tre­ści fan­ta­stycz­nej, po­słu­gu­ją­ce się grą dźwię­ków świa­teł i barw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feeryczny

baj­ko­wy, cza­ro­dziej­ski, mie­nią­cy się bar­wa­mi, świa­tłem; fe­e­ryj­ny


Źródła:

SJP.pl

Feeryjny

baj­ko­wy, cza­ro­dziej­ski, mie­nią­cy się bar­wa­mi, świa­tłem; fe­e­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fefer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pieprz


Źródła:

Wiktionary

Feijoada

[czy­taj: fej­żu­a­da] gu­lasz z fa­so­li, prze­waż­nie czar­nej, uwa­ża­ny za bra­zy­lij­ską po­tra­wę na­ro­do­wą


Fe­i­jo­a­da (od port. "feijão"; wym.) – gu­lasz z naj­czę­ściej czar­nej, rza­dziej czer­wo­nej lub brą­zo­wej fa­so­li.

Uwa­ża­ny za bra­zy­lij­ską po­tra­wę na­ro­do­wą. Tzw. "fe­i­jo­a­da com­ple­ta" skła­da się z kre­we­tek, fa­so­li oraz su­szo­ne­go mięsa, wę­dzo­nych kieł­ba­sek, ozo­rów, wie­przo­wych uszu i nóg, goź­dzi­ków, liści la­u­ro­wych, pie­przu, czosn­ku i ce­bu­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feinschnitt

[czy­taj: fajnsz­nit] w fil­mo­lo­gii: osta­tecz­ny mon­taż taśmy fil­mo­wej


Źródła:

SJP.pl

Fejhoa

cie­pło­lub­na ro­śli­na drze­wia­sta z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; akka Sel­lo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wiecz­nie zie­lo­ne, małe drze­wo lub krzew, ros­ną­cy w sub­tro­pi­kal­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fejk

fake; po­tocz­nie:
1. coś nie­praw­dzi­we­go, fał­szy­we­go; ście­ma, fał­szyw­ka;
2. po­dro­bio­ny pro­dukt ja­kiejś marki; fał­szyw­ka;
3. osoba po­da­ją­ca się za kogoś in­ne­go, oszust


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. pot. coś, co jest zma­ni­pu­lo­wa­ne lub spre­pa­ro­wa­ne, tylko z po­zo­ru wy­glą­da­ją­ce na praw­dzi­we (np. zdję­cie) lub mar­ko­we (np. buty / ko­szul­ka / te­le­fon), w rze­czy­wi­sto­ści jed­nak sfał­szo­wa­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fejknius

→ fake news


Patrz:fake news

Źródła:

SJP.pl

Fejkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fej­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Fejkować

po­tocz­nie:
1. fał­szo­wać, po­dra­biać;
2. sy­mu­lo­wać coś;
3. pod­szy­wać się pod kogoś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfej­ko­wać)

 (1.1) slang. po­dra­biać

 (1.2) slang. uda­wać, że się robi coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fejkowy

po­tocz­nie: fał­szy­wy, po­dro­bio­ny, uda­wa­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) neol. slang. fał­szy­wy, oszu­kań­czy, po­dro­bio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fejleton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. fe­lie­ton


Źródła:

Wiktionary

Fejm

po­tocz­nie: sława


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. sława, roz­głos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. osoba sław­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fejmowy

→ fejm


Patrz:fejm

Źródła:

SJP.pl

Fejs

po­tocz­nie: Fa­ce­bo­ok; Fejs­buk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. usłu­ga in­ter­ne­to­wa Fa­ce­bo­ok

 (1.2) pot. konto użyt­kow­ni­ka w usłu­dze Fa­ce­bo­ok


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fejsbuk

po­tocz­nie: Fa­ce­bo­ok; Fejs


Źródła:

SJP.pl

Fejsbukowicz

użyt­kow­nik por­ta­lu Fa­ce­bo­ok; fa­ce­bo­o­ko­wicz


Źródła:

SJP.pl

Fejsbukowiczka

użyt­kow­nicz­ka por­ta­lu Fa­ce­bo­ok; fa­ce­bo­o­ko­wicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Fejsbukowy

→ Fejs­buk


Patrz:Fejsbuk

Źródła:

SJP.pl

Fejsik

zdrob­nie­nie od: fejs (Fa­ce­bo­ok)


Źródła:

SJP.pl

Fejsować

śro­do­wi­sko­wo: ko­rzy­stać z Fa­ce­bo­o­ka - ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go; fa­ce­bo­o­ko­wać, fejs­bu­ko­wać, fejs­bu­czyć


Źródła:

SJP.pl

Fekalia

pro­duk­ty szkod­li­we lub zbęd­ne, wy­da­la­ne przez or­ga­nizm w po­sta­ci kału i moczu; ek­skre­men­ty, od­cho­dy, ek­skre­ty, fe­ce­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) od­cho­dy ludz­kie gro­ma­dzą­ce się w ka­na­li­za­cji i szam­bach;


Fe­ka­lia (z fa­e­ca­lis „ka­ło­wy”, od faex, dop. fa­e­cis „osad, fusy, szu­mo­wi­na”) – stałe lub pół­płyn­ne od­cho­dy ludz­kie (mocz i kał) gro­ma­dzo­ne w do­łach klo­acz­nych. Za­wie­ra­ją wię­cej skład­ni­ków po­kar­mo­wych niż od­cho­dy in­nych zwie­rząt. My­lo­ne ze ście­ka­mi by­to­wy­mi pow­sta­ją­cy­mi we współ­czes­nych go­spo­dar­stwach do­mo­wych. Zmie­sza­ne od­cho­dy ludzi i in­nych zwie­rząt na­zy­wa­ne są ek­skre­men­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fekalny

→ fe­ka­lia; ka­ło­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fe­ka­lia­mi, do­ty­czą­cy fe­ka­liów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feksyrować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­śmie­wać


Źródła:

Wiktionary

Fel.

skrót od: fe­lie­ton


Źródła:

SJP.pl

Fela

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cja (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drąg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felaski

przy­miot­nik od: Fe­lasz


Źródła:

SJP.pl

Felasz

czło­nek ludu ku­szyc­kie­go wy­wo­dzą­ce­go się z Etio­pii; Fa­lasz, Fa­la­sza


Źródła:

SJP.pl

Felaszowie

lud afry­kań­ski; Fa­la­szo­wie


Fe­la­szo­wie ( ‏בֵּיתֶא יִשְׂרָאֵל‎ czyt. "Bēteʾ Jīsrāʾēl"; gyyz ተ እስራኤል czyt. "Beta ʾƏsrāʾel" lub "Bēte 'Isrā'ēl"), ina­czej Fa­la­szo­wie, Fa­la­sza – lud ku­szyc­ki, wy­wo­dzą­cy się z Etio­pii, obec­nie w więk­szo­ści za­miesz­ku­ją­cy Iz­ra­el. W więk­szo­ści są wyz­naw­ca­mi ju­da­iz­mu, stąd zwani by­wa­ją Czar­ny­mi Ży­da­mi lub Etiop­ski­mi Ży­da­mi (hebr. "יְהוּדֵי אֶתְיוֹפְּיָה:" czyt. "Je­hu­dej Et­jop­jah"; amh. "የኢትዮጵያ ይሁዲዎች", czyt. "jä-Itəjop'əja Jəhudiwoč"), choć niek­tó­rzy z nich wyz­na­ją chrze­ści­jań­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felberg

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Felc

falc;
1. pasek pa­pie­ro­wy lub płó­cien­ny łą­czą­cy okład­kę z książ­ką;
2. po­łą­cze­nie dwóch blach przez zwi­nię­cie ich brze­gów;
3. na­cię­cie w ka­mie­niu lub drew­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. za­cię­cie w kan­cie deski, ka­mie­nia itp. słu­żą­ce do spo­je­nia dwóch czę­ści; po­łą­cze­nie ar­ku­szy blach

 (1.2) zob. falc.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felcech

daw­niej: pas za­kła­da­ny przez ramię, słu­żą­cy do no­sze­nia broni bia­łej; feld­cech, pen­dent


Fel­cech, feld­cech (od niem. "Fel­dze­i­chen") to tem­blak ofi­cer­ski (dy­stynk­cyj­ny) przy broni bocz­nej za­wie­szo­nej przy pen­den­cie. Nazwa ta do­ty­czy je­dy­nie tem­bla­ków no­szo­nych przez ofi­ce­rów.

W woj­sku pol­skim fel­ce­chy po­ja­wi­ły się w XVIII wieku za pa­no­wa­nia króla Au­gu­sta II po­cząt­ko­wo w woj­skach cu­dzo­ziem­skie­go au­to­ra­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felcować

fal­co­wać;
1. spa­jać dwa ka­wał­ki bla­chy, deski lub ka­mie­nia za po­mo­cą felcu;
2. wy­ci­nać wpu­sty i rowki w de­skach i in­nych ele­men­tach bu­dow­la­nych w celu ich łą­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Felcowy

→ felc


Patrz:felc

Źródła:

SJP.pl

Felczak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felczer

pra­cow­nik służ­by zdro­wia upraw­nio­ny do wy­ko­ny­wa­nia prost­szych czyn­no­ści le­kar­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. chi­rurg woj­sko­wy nie­po­sia­da­ją­cy wyksz­tał­ce­nia le­kar­skie­go

 (1.2) osoba upraw­nio­na do świad­cze­nia pro­stej po­mo­cy me­dycz­nej cho­rym;

 (1.3) środ. zo­o­techn. osoba zaj­mu­ją­ca się ka­stra­cją zwie­rząt

 (1.4) środ. zo­o­techn. we­te­ry­narz


Fel­czer (z Felds­cher „chi­rurg po­lo­wy”, z fältskär „chi­rurg po­lo­wy, wy­ko­nu­ją­cy pro­ste za­bie­gi”) – wy­ga­sza­ny me­dycz­ny zawód re­gu­lo­wa­ny, po­le­ga­ją­cy na udzie­la­niu cho­rym świad­czeń opie­ki zdro­wot­nej.

Kwa­li­fi­ka­cje i prawo wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du.

Kwa­li­fi­ka­cje fel­cze­ra są niż­sze niż kwa­li­fi­ka­cje le­ka­rza, gdyż kształ­ce­nie za­wo­do­we od­by­wa­ło się je­dy­nie na po­zio­mie szko­ły śred­niej (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Felczerka

1. ko­bie­ta fel­czer;
2. po­tocz­nie: nie­u­mie­jęt­nie prze­pro­wa­dzo­ny za­bieg me­dycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta upraw­nio­na do świad­cze­nia pro­stej po­mo­cy me­dycz­nej cho­rym i ran­nym

 (1.2) fach, po­le­ga­ją­cy na świad­cze­niu pro­stej po­mo­cy me­dycz­nej cho­rym i ran­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felczerski

przy­miot­nik od: fel­czer


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z fel­czer­ką albo fel­cze­ra­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feldcech

daw­niej: pas za­kła­da­ny przez ramię, słu­żą­cy do no­sze­nia broni bia­łej; fel­cech, pen­dent


Źródła:

SJP.pl

Feldcechmistrz

1. głów­ny szef ar­ty­le­rii w XVIII i XIX wieku;
2. ge­ne­rał w daw­nej armii au­striac­kiej i au­stro-wę­gier­skiej


Źródła:

SJP.pl

Feldfebel

sto­pień po­do­fi­cer­ski w daw­nym woj­sku pol­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. sto­pień po­do­fi­cer­ski od­po­wia­da­ją­cy star­sze­mu sier­żan­to­wi (m.in. w daw­nym woj­sku w Pol­sce, NRD, RFN);


Feld­fe­bel ( Feld­we­bel; w for­ma­cjach Waf­fen SS Oberscharführer) – nie­miec­ki po­do­fi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy, od­po­wied­nik pol­skie­go sier­żan­ta (wach­mi­strza, ognio­mi­strza). Sto­pień w daw­nym woj­sku pol­skim.

Sto­pień też wy­stę­po­wał w armii ro­syj­skiej ( фельдфебель) od re­form Pio­tra I w 1722 do 1917.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feldgrau

[czy­taj: feldGRAŁ] śro­do­wi­sko­wo: kolor zie­mi­sto­sza­ry


Feld­grau (do­słow­nie niem. „po­lo­wa sza­rość”) – kolor mun­du­rów armii nie­miec­kiej. Nową barwę te­sto­wa­no od 1907, a osta­tecz­nie za­ak­cep­to­wa­no ją w lutym 1910. Uży­wa­ny do 1945.

Po­dob­ną barwę po­sia­da­ły w po­cząt­ko­wym okre­sie ist­nie­nia mun­du­ry wojsk lą­do­wych armii lu­do­wej NRD, co su­ge­ru­je prze­ję­cie za­pa­sów po­cho­dzą­cych je­szcze z Wehr­mach­tu i pod­da­nie ich mo­dy­fi­ka­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feldjeger

feld­je­gier;
1. w Niem­czech i w Rosji do po­cząt­ku XX w.: ku­rier woj­sko­wy i dy­plo­ma­tycz­ny;
2. w XIX w.: żoł­nierz ba­ta­lio­nu strzel­ców w armii au­stro-wę­gier­skiej, w Rosji peł­nią­cy funk­cję żan­dar­ma


Źródła:

SJP.pl

Feldjegier

feld­je­ger;
1. w Niem­czech i w Rosji do po­cząt­ku XX w.: ku­rier woj­sko­wy i dy­plo­ma­tycz­ny;
2. w XIX w.: żoł­nierz ba­ta­lio­nu strzel­ców w armii au­stro-wę­gier­skiej, w Rosji peł­nią­cy funk­cję żan­dar­ma


Źródła:

SJP.pl

Feldman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Feldmarszałek

naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy w niek­tó­rych pań­stwach; mar­sza­łek polny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. w niek­tó­rych kra­jach: naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feldmarszałkowski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub stop­niem feld­mar­szał­ka (mar­szał­ka pol­ne­go)


Źródła:

Wiktionary

Feldspatyzacja

pro­ces pow­sta­wa­nia wtór­nych ska­le­ni w ska­łach na miej­sce ły­szczy­ków, kwar­cu i in­nych mi­ne­ra­łów


Źródła:

SJP.pl

Feldszlanga

dawne dzia­ło bez­ko­mo­ro­we o dłu­giej lufie


Źródła:

SJP.pl

Felejza

daw­niej o skó­rza­nej tor­bie, zwła­szcza o tor­ni­strze woj­sko­wym


Źródła:

SJP.pl

Felek

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cjan, Fe­liks (imio­na mę­skie); Feluś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: Fe­li­cjan

 (1.2) zdrobn. od: Fe­liks

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Felka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felem

wtór­na tkan­ka okry­wa­ją­ca star­sze czę­ści ro­ślin; korek


Źródła:

SJP.pl

Feler

uster­ka, wada, de­fekt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. coś, co ob­ni­ża war­tość, ja­kość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felerność

ne­ga­tyw­na cecha cze­goś, ob­ni­ża­ją­ca jego war­tość i uży­tecz­ność; de­fek­tyw­ność, wad­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Felerny

wad­li­wy


przy­miot­nik

 (1.1) (naj­czę­ściej o przed­mio­cie) ma­ją­cy wady albo braki

 (1.2) pe­cho­wy, fa­tal­ny, nie­for­tun­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wojsk. skó­rza­na torba po­dróż­na


Źródła:

Wiktionary

Felga

obręcz koła sa­mo­cho­do­we­go, na którą na­kła­da się oponę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment pod­wo­zia sa­mo­cho­du; me­ta­lo­wa obręcz na którą na­kła­da się oponę


Felga – me­ta­lo­wa część koła, na którą na­kła­da­na jest opona.

We współ­czes­nych sa­mo­cho­dach felga ma za za­da­nie wen­ty­lo­wać ele­men­ty ukła­du ha­mul­co­we­go (tar­czę/bęben, prze­wo­dy ha­mul­co­we, za­cisk). Felgi naj­czę­ściej są wy­ko­ny­wa­ne ze stopu alu­mi­nium lub stali, a felgi wy­czy­no­we z lek­kie­go i wy­trzy­ma­łe­go ma­gne­zu lub włó­kna wę­glo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Felianci

czło­nek klubu po­li­tycz­ne­go z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, który pow­stał w 1791 roku w wy­ni­ku se­ce­sji z klubu ja­ko­bi­nów grupy umiar­ko­wa­nych li­be­ra­łów


Źródła:

SJP.pl

Feliant

czło­nek klubu po­li­tycz­ne­go z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, który pow­stał w 1791 roku w wy­ni­ku se­ce­sji z klubu ja­ko­bi­nów grupy umiar­ko­wa­nych li­be­ra­łów


Źródła:

SJP.pl

Felicia

[czy­taj: fe­li­cja] model sa­mo­cho­du marki Škoda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feliciano

[czy­taj: feliCZJAno] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Felicja

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Fe­li­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Fe­liks, o tym samym zna­cze­niu.

W Pol­sce poś­wiad­czo­ne od XIV wieku (1341 r.) w for­mie Fe­li­cy­ja, (wsł.) Fi­li­cy­ja. Sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia to: Felka, Fe­li­na (też odręb­ne imię, nie­no­to­wa­ne w daw­nej Pol­sce), Fila (także od Fi­lo­me­na), Filka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Felicjan

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Felicjana

imię żeń­skie


Fe­li­cja­na, Fe­li­cjan­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Fe­li­cjan. Imie­ni­ny ob­cho­dzi 24 li­sto­pa­da, jako wspom­nie­nie bł. Fe­li­cja­ny (Fe­li­cjan­ny) de Uribe Orbe, kar­me­li­tań­skiej sio­stry mi­ło­sier­dzia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felicjanie

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Felicjanin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fe­li­cji lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Felicjaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fe­li­cji lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Felicjanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Fe­lik­sa z Kan­ta­li­cjo Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go Świę­te­go Fran­cisz­ka Se­ra­fic­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze Zgro­ma­dze­nia Sióstr Świę­te­go Fe­lik­sa;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felicjanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Fe­lik­sa z Kan­ta­li­cjo Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go Świę­te­go Fran­cisz­ka Se­ra­fic­kie­go


Fe­li­cjan­ki, pełna nazwa Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Fe­lik­sa z Kan­ta­li­cjo Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go Świę­te­go Fran­cisz­ka Se­ra­fic­kie­go (łac. "Con­gre­ga­tio So­ro­rum Sant­ci Fe­li­cis de Can­ta­li­ce Ter­tii Or­di­nis Re­gu­la­ris Sanc­ti Fran­ci­sci Se­rap­hi­ci") – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne za­ło­żo­ne 21 li­sto­pa­da 1855 roku w War­sza­wie przez bł. Marię An­ge­lę Trusz­kow­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felicjanostwo

Fe­li­cjan z mał­żon­ką; Fe­li­cja­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Felicjanowie

Fe­li­cjan z mał­żon­ką; Fe­li­cja­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Felicjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fe­li­cja­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Felicysym

imię mę­skie


Fe­li­cy­sym – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Nosił je św. Fe­li­cy­sym z Pe­ru­gii.

Fe­li­cy­sym imie­ni­ny ob­cho­dzi 6 sierp­nia i 26 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felicyta

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Fe­li­cy­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pow­sta­łe od wy­ra­zu po­spo­li­te­go fe­li­ci­tas, „uro­dzaj”, „szczę­śli­wość”, „bło­go­sła­wień­stwo”. Jedną z form zdrob­nia­łych jest być może imię Zyta, obec­nie funk­cjo­nu­ją­ce sa­mo­dziel­nie. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Fe­li­cy­ta z Kar­ta­gi­ny (†203).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Felicytacja

daw­niej: po­win­szo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Felicytolog

etyk zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi szczę­ścia


Źródła:

SJP.pl

Felicytologia

dział etyki zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­niem szczę­ścia


Fe­li­cy­to­lo­gia (łac. "fe­li­ci­tas", ‘szczę­ście’; gr. "λογóς", ‘nauka’, ‘słowo’) – w fi­lo­zo­fii, te­o­ria kształ­to­wa­nia życia szczę­śli­we­go; dział etyki sta­wia­ją­cy py­ta­nie: „jak żyć, aby być szczę­śli­wym i nie po­paść w stan nie­szczę­śli­wo­ści”.

„Fe­li­cy­to­lo­gia” – także ze­spół dok­tryn for­mu­łu­ją­cych normy, które wska­zu­ją spo­so­by osią­gnię­cia szczę­ścia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felieton

utwór pu­bli­cy­stycz­no-dzien­ni­kar­ski o te­ma­ty­ce spo­łecz­nej, oby­cza­jo­wej lub kul­tu­ral­nej, po­słu­gu­ją­cy się środ­ka­mi prozy fa­bu­lar­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. krót­ki utwór pu­bli­cy­stycz­ny;


Fe­lie­ton ( fe­u­il­le­ton – „ze­szy­cik, od­ci­nek po­wie­ści”) – ga­tu­nek pu­bli­cy­stycz­ny, krót­ki utwór dzien­ni­kar­ski (pra­so­wy, ra­dio­wy, te­le­wi­zyj­ny) utrzy­ma­ny w oso­bi­stym tonie, lekki w for­mie, wy­ra­ża­ją­cy punkt wi­dze­nia au­to­ra. Po­ru­sza i ko­men­tu­je ak­tu­al­ne te­ma­ty spo­łecz­ne, zwra­ca­jąc uwagę na ujem­ne zja­wi­ska w życiu co­dzien­nym. Czę­sto wy­ko­rzy­stu­je w tym celu ele­men­ty sa­ty­ry, iro­nii, hu­mo­ru itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Felietoniarz

lek­ce­wa­żą­ce okre­śle­nie fe­lie­to­ni­sty


Źródła:

SJP.pl

Felietonik

mały fe­lie­ton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. fe­lie­ton


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felietonista

autor fe­lie­to­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. autor fe­lie­to­nu lub ich cyklu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felietonistka

au­tor­ka fe­lie­to­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) au­tor­ka fe­lie­to­nów, ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się fe­lie­to­ni­sty­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felietonistyczny

→ fe­lie­to­ni­sty­ka


Patrz:felietonistyka

Źródła:

SJP.pl

Felietonistyka

dział twór­czo­ści li­te­rac­kiej obej­mu­ją­cy pi­sa­nie fe­lie­to­nów


Źródła:

SJP.pl

Felietonować

pisać fe­lie­to­ny


Źródła:

SJP.pl

Felietonowy

zwią­za­ny z fe­lie­to­nem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fe­lie­to­nem; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fe­lie­to­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feliks

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Fe­liks ( felix – ła­ska­wy, szczę­śli­wy) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Żeń­skie od­po­wied­ni­ki: Fe­lik­sa, Fe­li­cja.

W in­nych ję­zy­kach przy­ję­te na ogół w for­mie Fe­liks lub Felix. Daw­niej po­pu­lar­ne było także jego pol­skie tłu­ma­cze­nie – Szczęs­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feliksa

imię żeń­skie


Fe­lik­sa (łac. "felix" - ła­ska­wy, szczę­śli­wy) – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Jest żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia Fe­liks.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feliksiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Feliksostwo

Fe­liks z mał­żon­ką; Fe­lik­so­wie


Źródła:

SJP.pl

Feliksowie

Fe­liks z mał­żon­ką; Fe­lik­so­stwo


Źródła:

SJP.pl

Feliksowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fe­lik­sa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Felikula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

Wiktionary

Felin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Feliniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Felinofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strach przed ko­ta­mi


Źródła:

Wiktionary

Felinolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fe­li­no­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fe­li­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felinologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o ko­tach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o ko­tach;


Fe­li­no­lo­gia ( fe­li­nus ‘koci’, gr. "logos" – ‘słowo’) – dział zo­o­lo­gii (kon­kret­niej te­rio­lo­gii) ba­da­ją­cy koty (Fe­li­nae). Kon­cen­tru­je się na ich ana­to­mii, ge­ne­ty­ce, fiz­jo­lo­gii i bio­róż­no­rod­no­ści, za­rów­no ga­tun­ków dzi­kich, jak i ras kotów do­mo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Felinologiczny

→ fe­li­no­lo­gia


przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z fe­li­no­lo­gią, do­ty­czą­cy fe­li­no­lo­gii


Patrz:felinologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felinoterapia

te­ra­pia z udzia­łem kotów


Fe­li­no­te­ra­pia (łac. "felis" – kot, gr. "the­ra­pe­ia" – opie­ka, le­cze­nie) – jedna z metod zo­o­te­ra­pii po­le­ga­ją­ca na kon­tak­cie osoby pod­da­wa­nej te­ra­pii z kotem. Dzia­ła­nie te­ra­pe­u­tycz­ne ma nie tylko kon­takt fi­zycz­ny z kotem, ale nawet sama jego ob­ser­wa­cja lub prze­by­wa­nie w jego to­wa­rzy­stwie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felipe

wło­skie imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felisiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Felix

obce imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feliński

kuc fe­liń­ski - pol­ska rasa kuców wierz­cho­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Felka

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cjan, Fe­liks (imio­na mę­skie); Feluś


Źródła:

SJP.pl

Felkowie

Felek z mał­żon­ką


Źródła:

SJP.pl

Fell

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Fellach

rol­nik w kra­jach arab­skich pro­wa­dzą­cy osia­dły tryb życia; fel­lah


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) arab­ski rol­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fellah

rol­nik w kra­jach arab­skich pro­wa­dzą­cy osia­dły tryb życia; fel­lach


Źródła:

SJP.pl

Fellatio

jedna z po­sta­ci kon­tak­tu oral­no-ge­ni­tal­ne­go, po­le­ga­ją­ca na po­bu­dza­niu człon­ka mę­skie­go usta­mi lub ję­zy­kiem dru­giej osoby


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) seks. oral­na sty­mu­la­cja pe­ni­sa;


Fel­la­tio (łac. "fel­la­re", do­słow­nie "ssać") – me­to­da seksu oral­ne­go po­le­ga­ją­ca na sty­mu­lo­wa­niu na­rzą­dów płcio­wych (pe­ni­sa i mosz­ny) męż­czyz­ny za po­mo­cą ust, warg bądź ję­zy­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fellem

tkan­ka wtór­na wyt­wa­rza­na przez miaz­gę kor­kot­wór­czą; korek


Źródła:

SJP.pl

Felloderma

skład­nik kor­ko­wi­cy; war­stwa tkan­ki mię­ki­szo­wej od­kła­da­nej w ło­dy­gach i ko­rze­niach przez miaz­gę kor­kot­wór­czą po jej wew­nętrz­nej stro­nie


Fel­lo­der­ma, fe­lo­der­ma – war­stwa ko­mó­rek mię­ki­szo­wych pow­sta­ją­cych wsku­tek od­kła­da­nia się ko­mó­rek fel­lo­ge­nu do wnę­trza or­ga­nu.

War­stwa fel­lo­der­my jest znacz­nie cień­sza niż fel­lem. Wy­ni­ka to z częst­sze­go róż­ni­co­wa­nia się po­chod­nych ko­mó­rek me­ry­ste­mu (fel­lo­ge­nu) na ko­mór­ki fel­le­mu (korka).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fellogen

fe­lo­gen; miaz­ga kor­kot­wór­cza; war­stwa ko­mó­rek tkan­ki twór­czej, wyt­wa­rza­ją­ca korek na zew­nątrz ło­dy­gi i fel­lo­der­mę do wew­nątrz


Źródła:

SJP.pl

Fellow

[czy­taj: feloł] w kra­jach an­glo­sa­skich czło­nek władz uczel­ni, wy­kła­dow­ca lub czło­nek to­wa­rzy­stwa na­u­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Feloderma

war­stwa ko­mó­rek mię­ki­szo­wych


Źródła:

SJP.pl

Felogen

fel­lo­gen; miaz­ga kor­kot­wór­cza; war­stwa ko­mó­rek tkan­ki twór­czej, wyt­wa­rza­ją­ca korek na zew­nątrz ło­dy­gi i fel­lo­der­mę do wew­nątrz


Źródła:

SJP.pl

Felonia

w śred­nio­wiecz­nym pra­wie len­nym: zła­ma­nie zo­bo­wią­zań przez wa­sa­la lub se­nio­ra


Fe­lo­nia (z fr., "wia­ro­łom­stwo") – po­ję­cie śred­nio­wiecz­ne­go prawa len­ne­go oz­na­cza­ją­ce zła­ma­nie zo­bo­wią­zań len­nych przez wa­sa­la lub se­nio­ra. Karą za nie­wy­wią­za­nie się z umowy była utra­ta lenna lub zwierzch­nict­wa len­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feloplastyczny

→ fe­lo­pla­sty­ka


Patrz:feloplastyka

Źródła:

SJP.pl

Feloplastyka

sztu­ka rzeź­bie­nia w drze­wie kor­ko­wym


Źródła:

SJP.pl

Felski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Felsuma

ro­dzaj ja­szczu­rek z ro­dzi­ny ge­ko­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Felsztyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś, a daw­niej mia­sto, na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sta­ro­sam­bor­skim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Feluga

mały sta­tek o kształ­cie po­dob­nym do ga­le­ry; fe­lu­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. śró­dziem­no­mor­ska po­dłuż­na łódź ża­glo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feluka

mały sta­tek o kształ­cie po­dob­nym do ga­le­ry; fe­lu­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. śró­dziem­no­mor­ska po­dłuż­na łódź ża­glo­wa;


Fe­lu­ka – ro­dzaj tra­dy­cyj­nej łodzi ża­glo­wej uży­wa­nej na osło­nię­tych wo­dach Morza Czer­wo­ne­go, na wschod­nim Morzu Śró­dziem­nym, a w szcze­gól­no­ści na Nilu w Egip­cie. Oża­glo­wa­nie fe­lu­ki skła­da się z jed­ne­go bądź dwóch żagli ła­ciń­skich.

Ło­dzie te mogą zwy­kle za­bie­rać na po­kład kil­ka­na­ście osób, a za­ło­ga skła­da się z dwoj­ga, troj­ga ludzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Felusia

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cja (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Feluś

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cjan, Fe­liks (imio­na mę­skie); Felek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Fe­liks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Felzyt

por­fi­ro­wa skała wy­lew­na


Źródła:

SJP.pl

Femboy

[czy­taj: fem­boj] młody męż­czyz­na nie­prze­strze­ga­ją­cy mę­skich ról płcio­wych, po­sia­da­ją­cy znie­wie­ścia­łe cechy za­cho­wa­nia i wy­glą­du


Fem­boy lub fem­boi – okre­śle­nie uży­wa­ne w sto­sun­ku do mło­de­go, zaz­wy­czaj cispł­cio­we­go męż­czyz­ny wy­ka­zu­ją­ce­go tra­dy­cyj­nie ko­bie­ce cechy. Ter­min może mieć cha­rak­ter pe­jo­ra­tyw­ny; część spo­łecz­no­ści LGBT używa go jed­nak jako okre­śle­nie jed­nej z form ek­spre­sji płcio­wej. Mimo że znie­wie­ścia­łych męż­czyzn czę­sto uważa się za gejów, to ter­min ten nie jest toż­sa­my z żadną orien­ta­cją sek­su­al­ną ani z okre­ślo­ny­mi ro­la­mi płcio­wy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Femiczny

try­bu­nał fe­micz­ny - tajny śred­nio­wiecz­ny try­bu­nał są­dzą­cy człon­ków moż­nych rodów


Źródła:

SJP.pl

Femidom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. pre­zer­wa­ty­wa wa­gi­nal­na, ko­bie­cy kon­dom – me­cha­nicz­ny śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny;


Źródła:

Wiktionary

Femigen

nazwa hand­lo­wa do­ust­ne­go środ­ka an­ty­kon­cep­cyj­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go ge­sta­gen i estro­gen


Źródła:

SJP.pl

Femina

war­szaw­skie kino


Zo­bacz też: Fe­mi­na – in­do­ne­zyj­ski ty­god­nik.

Fe­mi­na – pol­ski dra­mat psy­cho­lo­gicz­ny z 1991 roku w re­ży­se­rii Pio­tra Szul­ki­na, zre­a­li­zo­wa­ny we­dług po­wie­ści Kry­sty­ny Kofty "Pa­wi­lon ma­łych dra­pież­ców". Zdję­cia krę­co­no w War­sza­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feminativum

rze­czow­nik okre­śla­ją­cy ko­bie­tę ze wzglę­du na jej zawód, funk­cję, wyz­na­nie itp.; fe­mi­na­tyw, fe­mi­na­ty­wum


Źródła:

SJP.pl

Feminatyw

rze­czow­nik okre­śla­ją­cy ko­bie­tę ze wzglę­du na jej zawód, funk­cję, wyz­na­nie itp.; fe­mi­na­ti­vum, fe­mi­na­ty­wum


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. rze­czow­nik bę­dą­cy nazwą o trwa­le usta­lo­nym żeń­skim ro­dza­ju gra­ma­tycz­nym;


Fe­mi­na­tyw, fe­mi­na­ty­wum (licz­ba mnoga: fe­mi­na­ty­wy lub fe­mi­na­ty­wa), fe­mi­na­ti­vum, nazwa żeń­ska – żeń­skie formy gra­ma­tycz­ne nazw za­wo­dów i funk­cji, z przy­rost­ka­mi po­tocz­nie zwa­ny­mi „żeń­ski­mi koń­ców­ka­mi”. Fe­mi­na­ty­wy na­zy­wa­ją ko­bie­ty ze wzglę­du na przy­słu­gu­ją­cy im tytuł, peł­nio­ną funk­cję, zaj­mo­wa­ne sta­no­wi­sko, wy­ko­ny­wa­ny zawód, przy­na­leż­ność na­ro­do­wą, po­cho­dze­nie, wyz­na­nie, prze­ko­na­nia, wła­ści­wo­ści psy­chicz­ne i fi­zycz­ne, wy­ko­ny­wa­ne czyn­no­ści itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feminatywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: do­ty­czą­cy fe­mi­na­ty­wów i ję­zy­ko­wej ka­te­go­rii żeń­sko­ści


Źródła:

SJP.pl

Feminatywum

rze­czow­nik okre­śla­ją­cy ko­bie­tę ze wzglę­du na jej zawód, funk­cję, wyz­na­nie itp.; fe­mi­na­ti­vum, fe­mi­na­tyw


Źródła:

SJP.pl

Feminazistka

obraź­li­wie: fe­mi­nist­ka


Fe­mi­na­zist­ka ( fe­mi­na­zi) – pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie fe­mi­nist­ki pow­sta­łe w Sta­nach Zjed­no­czo­nych w la­tach 90. XX wieku i spo­pu­la­ry­zo­wa­ne przez Rusha Lim­ba­ug­ha na fa­lach pro­wa­dzo­ne­go przez niego talk-show w Pre­mie­re Radio Net­works. Ter­min ten jest po­wszech­nie uży­wa­ny przez ame­ry­kań­skich an­ty­fe­mi­ni­stów, szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do fe­mi­ni­stek ra­dy­kal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feminazizm

lek­ce­wa­żą­co: fe­mi­nizm


Źródła:

SJP.pl

Femininum

gra­ma­tycz­ny ro­dzaj żeń­ski


Źródła:

SJP.pl

Feminista

zwo­len­nik fe­mi­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zwo­len­nik fe­mi­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feministka

zwo­len­nicz­ka fe­mi­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta dą­żą­ca do wpro­wa­dze­nia w życie zasad fe­mi­niz­mu, zwo­len­nicz­ka fe­mi­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feministycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w związ­ku z fe­mi­niz­mem


Źródła:

Wiktionary

Feministyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fe­mi­ni­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fe­mi­ni­stycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Feministyczny

→ fe­mi­nizm


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fe­mi­niz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fe­mi­niz­mu, do­ty­czą­cy fe­mi­ni­stów lub fe­mi­ni­stek


Patrz:feminizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feminizacja

pod­da­wa­nie cze­goś wpły­wom ko­bie­cym, opa­no­wa­nie ja­kiejś dzie­dzi­ny przez ko­bie­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­da­wa­nie cze­muś cech żeń­skich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feminizacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fe­mi­ni­za­cją, do­ty­czą­cy fe­mi­ni­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Feminizm

1. ruch, któ­re­go głow­nym celem było praw­ne i spo­łecz­ne rów­no­u­praw­nie­nie ko­biet;
2. zew­nętrz­ne, ko­bie­ce cechy wy­stę­pu­ją­ce u niek­tó­rych męż­czyzn, spo­wo­do­wa­ne za­bu­rze­nia­mi hor­mo­nal­ny­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ide­o­lo­gia i ruch wyz­wo­le­nia ko­biet;

 (1.2) med. zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia ko­bie­cych cech u męż­czyzn

 (1.3) med. zew­nętrz­ne cechy ko­bie­ce u męż­czyz­ny wy­stę­pu­ją­ce w róż­ne­go ro­dza­ju za­bu­rze­niach hor­mo­nal­nych


Fe­mi­nizm ( fe­mi­na „ko­bie­ta”) – zbiór ru­chów spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych oraz ide­o­lo­gii, które łączy wspól­ny cel, czyli zde­fi­nio­wa­nie, uzy­ska­nie i utrzy­my­wa­nie rów­no­ści płci pod wzglę­dem po­li­tycz­nym, eko­no­micz­nym, oso­bi­stym i spo­łecz­nym. Fe­mi­nizm przyj­mu­je sta­no­wi­sko, że współ­czes­ne spo­łe­czeń­stwa są pa­triar­chal­ne — prio­ry­te­to­wo trak­tu­ją męski punkt wi­dze­nia — a ko­bie­ty są w nich trak­to­wa­ne nie­spra­wied­li­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feminizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fe­mi­ni­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Feminizować

pod­da­wać coś fe­mi­ni­za­cji


cza­sow­nik

 (1.1) pod­da­wać fe­mi­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Femorały

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. krót­kie, ob­ci­słe spod­nie, przy­le­ga­ją­ce do ud

 (1.2) hist. ka­le­so­ny, dolna bie­liz­na męska


Źródła:

Wiktionary

Femtometr

jed­nost­ka dłu­go­ści równa 10^(-15) metra (sym­bol: fm)


Fem­to­metr (sym­bol: fm) – pod­wie­lo­krot­ność metra, pod­sta­wo­wej jed­nost­ki dłu­go­ści w ukła­dzie SI. Jeden fem­to­metr równa się 10−15 m. W no­ta­cji na­u­ko­wej można go za­pi­sać jako 1E-15 m oz­na­cza­ją­cy 0,000 000 000 000 001 × 1 m.

Fem­to­metr jest zwy­kle uży­wa­ny do okre­śla­nia śred­ni­cy jąder ato­mo­wych. Śred­ni­ca jądra ato­mo­we­go może wy­no­sić do 15 fm. Ne­u­tro­ny i pro­to­ny mają śred­ni­cę około 1,6 fm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Femtometrowy

→ fem­to­metr


Patrz:femtometr

Źródła:

SJP.pl

Femtosekunda

jed­nost­ka czasu równa 10^(-15) se­kun­dy (skrót: fs)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. jed­nost­ka czasu równa jed­nej bi­liar­do­wej czę­ści se­kun­dy


Fem­to­se­kun­da (sym­bol: fs) to jed­nost­ka pod­wie­lo­krot­na (ułam­ko­wa) jed­nost­ki czasu – se­kun­dy w ukła­dzie SI, równa jed­nej bi­liar­do­wej czę­ści se­kun­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Femtosekundowy

→ fem­to­se­kun­da


przy­miot­nik

 (1.1) tra­ją­cy fem­to­se­kun­dę


Patrz:femtosekunda

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Femurały

prze­sta­rza­łe: krót­kie, ob­ci­słe spod­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. krót­kie, ob­ci­słe spod­nie, przy­le­ga­ją­ce do ud

 (1.2) przest. ka­le­so­ny, dolna bie­liz­na męska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fen

wiatr wie­ją­cy od grzbie­tów gór­skich w kie­run­ku dolin, spo­ty­ka­ny głów­nie w Al­pach (jego pol­ski od­po­wied­nik to halny)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. silny, po­ry­wi­sty, cie­pły i suchy wiatr wie­ją­cy od grzbie­tów gór­skich w kie­run­ku dolin;

 (1.2) fryzj. środ. ręcz­na su­szar­ka do wło­sów;


Fen (z niem. "Föhn") – cie­pły i suchy wiatr, wie­ją­cy z gór w do­li­ny. W wy­ni­ku zmian fi­zycz­nych, na­stę­pu­je ogrze­wa­nie i osu­sza­nie spa­da­ją­ce­go po­wie­trza oraz gwał­tow­ne ocie­ple­nie w ob­sza­rze jego od­dzia­ły­wa­nia. W Ta­trach ten wiatr nosi nazwę halny.

Wia­try tego typu mogą spo­wo­do­wać znacz­ne pod­nie­sie­nie tem­pe­ra­tu­ry – nawet o 20 °C w ciągu kilku minut, jak to się nie­kie­dy zda­rza w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fen.

skrót od:
1. fe­nic­ki; fenic.;
2. fenig


Źródła:

SJP.pl

Fenacetyna

lek prze­ciw­bó­lo­wy, po­chod­na ani­li­ny, wy­co­fa­na z uży­cia ze wzglę­du na znacz­ną tok­sycz­ność, za­stą­pio­na przez pa­ra­ce­ta­mol


Fe­na­ce­ty­na ( phe­na­ce­ti­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na "p"-ami­no­fe­no­lu. Jest jed­nym z naj­star­szych związ­ków che­micz­nych sto­so­wa­nych jako śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy, bo już od 1887 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenactil

[czy­taj: fe­nak­til] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciwp­sy­cho­tycz­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go chlo­ro­pro­ma­zy­nę; Lar­gac­til


Źródła:

SJP.pl

Fenakistiskop

Fe­na­ki­sti­skop – XIX-wiecz­na za­baw­ka op­tycz­na, wy­ko­rzy­stu­ją­ca wła­ści­wo­ści ludz­kiej per­cep­cji, dla stwo­rze­nia wra­że­nia ruchu szyb­ko prze­su­wa­ją­cych się obraz­ków. Urzą­dze­nie skła­da­ło się z drąż­ka i umie­szczo­nej na nim okrą­głej tar­czy z cięż­kie­go pa­pie­ru; do­o­ko­ła tar­czy umie­szczo­ne były ry­sun­ki, przed­sta­wia­ją­ce ko­lej­ne etapy ruchu, prze­dzie­lo­ne nie­wiel­ki­mi ot­wo­ra­mi.


Źródła:

Wikipedia

Fenakit

mi­ne­rał, krze­mian be­ry­lu


Fe­na­kit (ang. phe­na­ki­te) – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "phe­nax = oszust, zwo­dzi­ciel, kłam­ca", po­nie­waż mi­ne­rał wy­ka­zu­je duże po­do­bień­stwo do kwar­cu, z któ­rym jest my­lo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenantren

wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym: C14H10; izo­mer an­tra­ce­nu


Fe­nan­tren – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny (trój­cy­klicz­ny). Jest zbu­do­wa­ny z trzech pier­ście­ni ben­ze­nu, skon­den­so­wa­nych w spo­sób ką­to­wy. W rozt­wo­rach wy­ka­zu­je słabą nie­bie­ską flu­o­re­scen­cję.

Otrzy­my­wa­ny jest ze smoły po­ga­zo­wej (głów­nie z oleju an­tra­ce­no­we­go).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenantrenowy

→ fe­nan­tren


Patrz:fenantren

Źródła:

SJP.pl

Fenantrolina

sub­stan­cja che­micz­na słu­żą­ca do wyt­wa­rza­nia wskaź­ni­ka uży­wa­ne­go w ana­li­zie che­micz­nej - fer­ro­i­ny


Fe­nan­tro­li­na, "o"-fe­nan­tro­li­na, 1,10-fe­nan­tro­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny o szkie­le­cie wę­glo­wym fe­nan­tre­nu, za­wie­ra­ją­cy dwa pier­ście­nie pi­ry­dy­no­we. Po­sia­da 9 izo­me­rów, róż­nią­cych się po­ło­że­niem ato­mów azotu. Naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny w hand­lu jest izo­mer 1,10, choć do­stęp­ne są też mie­sza­ni­ny izo­me­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenazolina

nazwa hand­lo­wa leku oku­li­stycz­ne­go sto­so­wa­ne­go w aler­gii, za­wie­ra­ją­ce­go an­ta­zo­li­nę; An­ti­sti­na


Źródła:

SJP.pl

Fenchon

ter­pen wy­stę­pu­ją­cy w ko­prze wło­skim, ma­ją­cy za­pach kam­fo­ry


Źródła:

SJP.pl

Fencyklidyna

psy­cho­de­licz­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na


Fen­cy­kli­dy­na, PCP – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na za­li­cza­na do dy­so­cjan­tów, po­chod­na pi­pe­ry­dy­ny. W przesz­ło­ści fen­cy­kli­dy­na uży­wa­na była do znie­czu­la­nia prze­do­pe­ra­cyj­ne­go, jed­nak ze wzglę­du na swe psy­cho­ak­tyw­ne dzia­ła­nie i ne­u­ro­tok­sycz­ność zo­sta­ła wy­co­fa­na z lecz­nict­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fender

marka gitar


Fen­der (Fen­der Mu­si­cal In­stru­ment Cor­po­ra­tion, po­cząt­ko­wo Fen­der Elec­tric In­stru­ment Ma­nu­fac­tu­ring Com­pa­ny) – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce gi­ta­ry elek­trycz­ne, ba­so­we, aku­stycz­ne, wzmac­nia­cze, stru­ny oraz ak­ce­so­ria mu­zycz­ne.

Za­ło­żo­ne w 1946 roku, jako pier­wsze wpro­wa­dzi­ło do ma­so­wej pro­duk­cji gi­ta­rę elek­trycz­ną z litym kor­pu­sem oraz elek­trycz­ną gi­ta­rę ba­so­wą. Fen­der za­sły­nął wpro­wa­dze­niem na rynek ta­kich mo­de­li gitar jak Te­le­ca­ster, Stra­to­ca­ster, Jazz Bass czy Pre­ci­sion Bass.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenek

dra­pież­nik z ro­dzi­ny psów; lis pu­styn­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mały, pu­styn­ny lis o pu­szy­stym ogo­nie i du­żych uszach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenestracja

ope­ra­cja wy­dłu­to­wa­nia okien­ka w błęd­ni­ku kost­nym ucha wew­nętrz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg okien­ko­we­go wy­cię­cia ot­wo­ru w tkan­kach (np. w prze­gro­dzie mię­dzy­przed­sion­ko­wej serca, w apa­ra­cie wię­za­dło­wym, kości) lub w opa­trun­ku gip­so­wym

 (1.2) biol. otwór szcze­li­no­wa­ty w śród­błon­ku ka­pi­lar kłę­busz­ków ner­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenetyczny

→ fe­ne­ty­ka


Patrz:fenetyka

Źródła:

SJP.pl

Fenetyka

me­to­da kla­sy­fi­ka­cji or­ga­niz­mów uwz­ględ­nia­ją­ca wy­łącz­nie ogól­ne po­do­bień­stwa ich cech ana­to­micz­nych, bio­che­micz­nych, itp.


Fe­ne­ty­ka, sy­ste­ma­ty­ka fe­ne­tycz­na, tak­so­no­mia fe­ne­tycz­na, tak­so­no­mia nu­me­rycz­na – nauka zaj­mu­ją­ca się me­cha­niz­mem kla­sy­fi­ka­cji opar­tym na ogól­nych ce­chach or­ga­niz­mów, ta­kich jak ana­to­mia, wy­gląd zew­nętrz­ny fe­no­ty­pu, roz­wój za­rod­ko­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fengshui

[czy­taj: feng­szui albo fungsz­łej] feng shui;
1. sta­ro­żyt­na wie­dza chiń­ska do­ty­czą­ca spe­cjal­ne­go aran­żo­wa­nia prze­strze­ni w celu za­pew­nie­nia czło­wie­ko­wi jak naj­więk­szej po­myśl­no­ści ży­cio­wej;
2. spo­sób za­a­ran­żo­wa­nia prze­strze­ni zgod­nie z tą wie­dzą


Źródła:

SJP.pl

Feni

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. in­dyj­ska wódka tra­dy­cyj­nie pro­du­ko­wa­na w sta­nie Goa z soku owo­ców ner­kow­ca (na­ner­cza za­chod­nie­go) lub soku łodyg kwia­tów palmy ko­ko­so­wej;


Źródła:

Wiktionary

Fenianie

czło­nek taj­nej or­ga­ni­za­cji ir­landz­kiej dzia­ła­ją­cej od roku 1858, ma­ją­cej na celu przy­wró­ce­nie Ir­lan­dii nie­pod­le­gło­ści przez walkę zbroj­ną


Fe­nia­nie – tajne ir­landz­kie sto­wa­rzy­sze­nie nie­pod­le­gło­ścio­we, za­ło­żo­ne ok. 1858 r.

W 1867 zor­ga­ni­zo­wa­li pow­sta­nie prze­ciw Wiel­kiej Bry­ta­nii, a swoje dzia­ła­nia pro­wa­dzi­li także za gra­ni­cą (w Ka­na­dzie i USA). Sto­so­wa­li walkę zbroj­ną i ter­ror in­dy­wi­du­al­ny. Ruch przetr­wał do I wojny świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenianin

czło­nek taj­nej or­ga­ni­za­cji ir­landz­kiej dzia­ła­ją­cej od roku 1858, ma­ją­cej na celu przy­wró­ce­nie Ir­lan­dii nie­pod­le­gło­ści przez walkę zbroj­ną


Źródła:

SJP.pl

Feniańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. rel. czło­nek taj­ne­go an­ty­bry­tyj­skie­go sto­wa­rzy­sze­nia ka­to­lic­kie­go w Ul­ste­rze, dzia­ła­ją­ce­go w XIX-XX w.;

 (1.2) miesz­ka­niec Phe­nia­nu (Pjong­jang)


Źródła:

Wiktionary

Feniański

→ fe­nia­nizm (ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny i nie­pod­le­gło­ścio­wy w Ir­lan­dii w XIX w.)


Źródła:

SJP.pl

Fenic.

skrót od: fe­nic­ki; fen.


Źródła:

SJP.pl

Fenicja

kra­i­na sta­ro­żyt­na na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­na kra­i­na wschod­nie­go wy­brze­ża Morza Śró­dziem­ne­go, obej­mu­ją­ca te­re­ny dzi­siej­sze­go Li­ba­nu i za­chod­niej czę­ści Syrii;


Fe­ni­cja ( Pho­e­ni­cia terra, Φοινίκη; fe­nic­kie "𐤊𐤍𐤏𐤍") – sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go, obej­mu­ją­ca te­re­ny dzi­siej­sze­go Li­ba­nu, za­chod­niej Syrii i pół­noc­ne­go Iz­ra­e­la.

Po­łud­nio­wa część Fe­ni­cji koń­czy­ła się gó­ra­mi Kar­mel i od­dzie­la­ła Ga­li­leę w Pa­le­sty­nie od morza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenicjanie

czło­nek lud­no­ści se­mic­kiej, za­miesz­ku­ją­cej od po­cząt­ku III ty­siąc­le­cia p.n.e. te­re­ny zwane od niej Fe­ni­cją


Źródła:

SJP.pl

Fenicjanin

czło­nek lud­no­ści se­mic­kiej, za­miesz­ku­ją­cej od po­cząt­ku III ty­siąc­le­cia p.n.e. te­re­ny zwane od niej Fe­ni­cją


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Fe­ni­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenicjanka

człon­ki­ni lud­no­ści se­mic­kiej, za­miesz­ku­ją­cej od po­cząt­ku III ty­siąc­le­cia p.n.e. te­re­ny zwane od niej Fe­ni­cją


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. miesz­kan­ka Fe­ni­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenicki

przy­miot­nik od: Fe­ni­cja


przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Fe­ni­cja­na­mi lub Fe­ni­cją

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. wy­mar­ły język z grupy ka­na­nej­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ków se­mic­kich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenidon

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako wy­wo­ły­wacz


Fe­ni­don (1-fe­ny­lo-3-pi­ra­zo­li­dy­non) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako wy­wo­ły­wacz.

Jest związ­kiem, który swoją ak­tyw­no­ścią prze­wyż­sza znacz­nie dzia­ła­nie me­to­lu, dla­te­go sto­su­je się go w nie­wiel­kich stę­że­niach – rzędu 0,2 g na litr rozt­wo­ru. Wraz z kwa­sem askor­bi­no­wym lub jego po­chod­ny­mi jest głów­nym skład­ni­kiem ni­sko­tok­sycz­nych wy­wo­ły­wa­czy ta­kich jak Xtol firmy Kodak oraz wielu in­nych o jaw­nych re­cep­tu­rach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenig

nie­daw­na zdaw­ko­wa mo­ne­ta nie­miec­ka (100 fe­ni­gów = 1 marka), uży­wa­na przed wpro­wa­dze­niem euro


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. monet. setna część marki nie­miec­kiej;

 (1.2) hist. nu­mizm. po­tocz­na nazwa de­na­ra w kra­jach ger­mań­skich od VIII do X wieku

 (1.3) daw. monet. setna część marki pol­skiej w la­tach 1917-1924


Fenig (niem. "Pfen­nig, Pfen­ning") – po­tocz­na nazwa de­na­ra uży­wa­na w kra­jach ger­mań­skich od VIII do X wieku. Póź­niej nazwa bitej z mie­dzi drob­nej mo­ne­ty sta­no­wią­cej część marki.

Prze­ję­ty z wczes­noś­red­nio­wiecz­ne­go sy­ste­mu mo­ne­tar­ne­go, jako mo­ne­ta zdaw­ko­wa wszedł do sy­ste­mów wa­lu­to­wych kra­jów nie­miec­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenigowy

przy­miot­nik

 (1.1) monet. zwią­za­ny z fe­ni­gem; ma­ją­cy war­tość jed­ne­go fe­ni­ga


Źródła:

Wiktionary

Feniks

1. mi­tycz­ny ptak uz­na­wa­ny za sym­bol Słoń­ca, odra­dza­ją­cy się z po­pio­łów po sa­mo­spa­le­niu; Fe­niks;
2. palma tro­pi­kal­na ros­ną­ca w Afry­ce i Azji; dak­ty­lo­wiec, palma dak­ty­lo­wa;
3. nie­miec­ka rasa kur;
4. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Gre­cji w la­tach 1828-1832


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. ogni­sty ptak z le­gend, sym­bol słoń­ca, odra­dza­nia się i nie­śmier­tel­no­ści;

 (1.2) jedna z ras kur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. nu­mizm. jed­nost­ka mo­ne­tar­na XIX-wiecz­nej Gre­cji;


Fe­niks (gr. "φοίνιξ foínix", łac. "phoenīx") – mi­tycz­ny ptak uz­na­wa­ny za sym­bol Słoń­ca oraz wiecz­ne­go odra­dza­nia się życia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feniksowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem fe­nik­sa;
2. po­sia­da­ją­cy cechę odra­dza­nia się po klę­sce


Źródła:

SJP.pl

Feniksować

fe­nik­so­wać się - pow­sta­wać na nowo


Źródła:

SJP.pl

Feniksowy

→ fe­niks


Patrz:feniks

Źródła:

SJP.pl

Fenix

1. ma­ło­o­braz­ko­wy apa­rat fo­to­gra­ficz­ny;
2. pol­skie cza­so­pis­mo poś­wię­co­ne li­te­ra­tu­rze fan­ta­stycz­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenkuł

dwu­let­nia lub wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych; koper wło­ski, fan­kuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fo­e­ni­cu­lum vul­ga­re|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na, o bia­łych, mię­si­stych ło­dy­gach;

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z fen­ku­łu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenkułowy

→ fen­kuł


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fen­ku­łem (ko­prem wło­skim)


Patrz:fenkuł

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fennistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze fiń­skiej

 (1.2) wy­dział lub kie­ru­nek uni­wer­sy­tec­ki obej­mu­ją­cy stu­dia w za­kre­sie fen­ni­sty­ki (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Fennoskandia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. roz­le­gły pół­wy­sep w Eu­ro­pie Pół­noc­nej skła­da­ją­cy się z trzech czę­ści: Mię­dzy­mo­rza Fiń­sko-Ka­rel­skie­go oraz z od­ga­łę­zia­ją­cych się od niej dwóch pół­wy­spów: Skan­dy­naw­skie­go i Kol­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fennoskandzki

1. tar­cza fen­no­skandz­ka - wiel­ka tar­cza kon­ty­nen­tal­na na pół­no­cy kon­ty­nen­tu eu­ro­pej­skie­go; fen­no­skan­dia, tar­cza bał­tyc­ka;
2. Pół­wy­sep Fen­no­skandz­ki - pół­wy­sep w Eu­ro­pie Pół­noc­nej


Źródła:

SJP.pl

Fenobarbital

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go, lek na­sen­ny, uspo­ka­ja­ją­cy i prze­ci­we­pi­lep­tycz­ny; lu­mi­nal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. śro­dek o bar­dzo sil­nym dzia­ła­niu na­sen­nym i uspo­ka­ja­ją­cym


Fe­no­bar­bi­tal ( phe­no­bar­bi­ta­lum), lu­mi­nal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, fe­ny­lo­wo-ety­lo­wa po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go. Sto­so­wa­ny jako śro­dek o bar­dzo sil­nym dzia­ła­niu na­sen­nym i uspo­ka­ja­ją­cym, na­le­ży do grupy bar­bi­tu­ra­nów. Ma rów­nież silne i dłu­gotr­wa­łe dzia­ła­nie prze­ciwdr­gaw­ko­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenofaza

okres w roz­wo­ju ro­śli­ny uza­leż­nio­ny od zmian kli­ma­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Fenogenetyczny

→ fe­no­ge­ne­ty­ka


Patrz:fenogenetyka

Źródła:

SJP.pl

Fenogenetyka

dział ge­ne­ty­ki ba­da­ją­cy rolę oraz me­cha­nizm dzia­ła­nia czyn­ni­ków dzie­dzicz­nych w roz­wo­ju osob­ni­czym or­ga­niz­mów i pow­sta­wa­niu ich cech


Źródła:

SJP.pl

Fenografia

dział nauki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wpły­wu twór­czo­ści ja­kie­goś pi­sa­rza na dal­szy roz­wój li­te­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Fenokopia

cecha or­ga­niz­mu pow­sta­ła pod wpły­wem wa­run­ków śro­do­wi­ska, iden­tycz­na z cechą wy­wo­ły­wa­ną zwy­kle obec­no­ścią okre­ślo­ne­go genu


Fe­no­ko­pia − nie­ty­po­wa cecha or­ga­niz­mu pow­sta­ła pod wpły­wem wa­run­ków śro­do­wi­ska, wy­ni­ka­ją­ca z tego, że w sy­tu­a­cjach „nor­mal­nych” taka cecha nie mo­gła­by się wyksz­tał­cić. Nie jest dzie­dzicz­na, ale może wyksz­tał­cać się w wa­run­kach „nor­mal­nych” w przy­pad­ku ko­ja­rze­nia ze sobą po­sia­da­czy al­le­li od­po­wie­dzial­nych za cechę po­przez ku­mu­la­cję al­le­li w ge­no­ty­pach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenokryształ

więk­szy krysz­tał w ska­łach mag­mo­wych lub me­ta­mor­ficz­nych, roz­poz­na­wal­ny gołym okiem, tkwią­cy wśród niez­róż­ni­co­wa­ne­go tła skal­ne­go, skła­da­ją­ce­go się z drob­nych krysz­ta­łów lub szkli­wa


Źródła:

SJP.pl

Fenol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wo­do­rot­le­no­wa po­chod­na ben­ze­nu, kry­sta­licz­na, be­zbarw­na sub­stan­cja o swo­i­stym za­pa­chu, dzia­ła­ją­ca bak­te­rio­bój­czo; ben­ze­nol, kwas kar­bo­lo­wy, hy­drok­sy­ben­zen


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ben­ze­nu, wzór che­micz­ny|C6H5OH.;

 (1.2) chem. aro­ma­tycz­ny zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy jedną lub wię­cej grup hy­drok­sy­lo­wych (wzór che­micz­ny|–OH.), zwią­za­nych bez­poś­red­nio z ato­ma­mi węgla znaj­du­ją­cy­mi się w pier­ście­niu;


Fenol, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, naj­prost­szy zwią­zek z grupy fe­no­li. Od al­ko­ho­li odróż­nia go bez­poś­red­nie po­łą­cze­nie grupy hy­drok­sy­lo­wej z pier­ście­niem aro­ma­tycz­nym, co wpły­wa na wła­ści­wo­ści związ­ku – m.in. na wzrost wła­ści­wo­ści kwa­so­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenolan

zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną fe­no­lu, ma­ją­cy cha­rak­ter soli, np. fe­no­lan po­ta­su


Źródła:

SJP.pl

Fenolany

zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną fe­no­lu, ma­ją­cy cha­rak­ter soli, np. fe­no­lan po­ta­su


Fe­no­la­ny – sole fe­no­li, po­sia­da­ją­ce anion ArO-, gdzie Ar- grupa ary­lo­wa (aro­ma­tycz­na).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenole

grupa aro­ma­tycz­nych związ­ków or­ga­nicz­nych, za­wie­ra­ją­cych jedną lub wię­cej grup wo­do­rot­le­no­wych zwią­za­nych z ato­ma­mi węgla znaj­du­ją­cy­mi się w pier­ście­niu


Fe­no­le – związ­ki or­ga­nicz­ne za­wie­ra­ją­ce grupy hy­drok­sy­lo­we zwią­za­ne bez­poś­red­nio z ato­ma­mi węgla w pier­ście­niu aro­ma­tycz­nym (w prze­ci­wień­stwie do al­ko­ho­li aro­ma­tycz­nych, np. al­ko­ho­lu ben­zy­lo­we­go, w któ­rych grupa hy­drok­sy­lo­wa przy­łą­czo­na jest do al­ki­lo­we­go atomu węgla). Wy­ka­zu­ją znacz­nie więk­szą kwa­so­wość niż al­ko­ho­le i mogą two­rzyć z moc­ny­mi za­sa­da­mi sole, fe­no­la­ny. Naj­prost­szym fe­no­lem z jedną grupą hy­drok­sy­lo­wą jest fenol.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenoloftaleina

barw­nik syn­te­tycz­ny sto­so­wa­ny zaz­wy­czaj jako wskaź­nik w ana­li­zie che­micz­nej


Fe­no­lof­ta­le­i­na (łac. "phe­no­lopht­ha­le­i­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny głów­nie jako wskaź­nik pH.

W sta­nie czy­stym jest to be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na, słabo roz­pu­szczal­na w wo­dzie, roz­pu­szczal­na w al­ko­ho­lach. W la­bo­ra­to­riach spo­ty­ka­na jest głów­nie jako ok. 1% be­zbarw­ny rozt­wór w eta­no­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fe­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Fenologia

w bio­lo­gii: nauka ba­da­ją­ca za­leż­no­ści mię­dzy okre­so­wy­mi zja­wi­ska­mi w życiu po­szcze­gól­nych ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt (np. pory zak­wi­ta­nia ro­ślin, opa­da­nia liści, przy­lo­tów i od­lo­tów pta­ków, snu zi­mo­we­go zwie­rząt) a po­ra­mi roku, czyli okre­so­wy­mi zmia­na­mi po­go­dy i wa­run­ków kli­ma­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. dział bio­lo­gii, który zaj­mu­je się ba­da­niem cy­klicz­nych zja­wisk w życiu ro­ślin i zwie­rząt, szcze­gól­nie w za­leż­no­ści od wa­run­ków kli­ma­tycz­nych i pór roku;


Fe­no­lo­gia (gr. "phaínomai – prze­ja­wiam, po­ka­zu­ję się") – nauka ba­da­ją­ca za­leż­ność po­mię­dzy zmia­na­mi czyn­ni­ków kli­ma­tycz­nych a pe­rio­dycz­ny­mi zja­wi­ska­mi w przy­ro­dzie oży­wio­nej, ta­ki­mi jak kieł­ko­wa­nie, kwit­nie­nie, owo­co­wa­nie, zrzu­ca­nie liści u ro­ślin, za­pa­da­nie w sen zi­mo­wy, od­lo­ty pta­ków do cie­plej­szych re­gio­nów, wy­stą­pie­nie dwóch po­ko­leń u niek­tó­rych owa­dów. Ze wzglę­du na przed­miot badań można wy­róż­nić: fi­to­fe­no­lo­gię, zo­o­fe­no­lo­gię oraz agro­fe­no­lo­gię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenologiczny

w bio­lo­gii: od­no­szą­cy się do fe­no­lo­gii, zwią­za­ny z za­leż­no­ścia­mi mię­dzy okre­so­wy­mi zja­wi­ska­mi w życiu po­szcze­gól­nych ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt (np. pory zak­wi­ta­nia ro­ślin, opa­da­nia liści, przy­lo­tów i od­lo­tów pta­ków, snu zi­mo­we­go zwie­rząt) a po­ra­mi roku, czyli okre­so­wy­mi zmia­na­mi po­go­dy i wa­run­ków kli­ma­tycz­nych


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. zwią­za­ny z fe­no­lo­gią, do­ty­czą­cy fe­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenolować

do­da­wać fenol, za­nie­czy­szczać fe­no­lem


Źródła:

SJP.pl

Fenolowy

w che­mii: zwią­za­ny z fe­no­la­mi, za­wie­ra­ją­cy fe­no­le - związ­ki aro­ma­tycz­ne o jed­nej lub więk­szej licz­bie grup hy­drok­sy­lo­wych


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z fe­no­lem do­ty­czą­cy fe­no­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenomen

rzad­kie, niez­wy­kłe zja­wi­sko, rzecz wy­jąt­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. zja­wi­sko bę­dą­ce przed­mio­tem poz­na­nia zmy­sło­we­go

 (1.2) rzad­kie lub niez­wy­kłe zja­wi­sko

 (1.3) coś lub ktoś niez­wy­kły, za­dzi­wia­ją­cy czymś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenomenalista

zwo­len­nik fe­no­me­na­liz­mu


Źródła:

SJP.pl

Fenomenalistka

zwo­len­nicz­ka fe­no­me­na­liz­mu


Źródła:

SJP.pl

Fenomenalistyczny

do­ty­czą­cy fe­no­me­na­liz­mu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z fe­no­me­na­liz­mem, do­ty­czą­cy fe­no­me­na­liz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenomenalizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go poz­na­niu są do­stęp­ne tylko zja­wi­ska, zaś isto­ta rze­czy jest nie­poz­na­wal­na lub nie ist­nie­je


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. prze­ko­na­nie, iż bez­poś­red­nio do­stęp­ne poz­na­niu są wy­łącz­nie zja­wi­ska, na­to­miast isto­ta rze­czy jest nie­poz­na­wal­na lub nie ist­nie­je;


Fe­no­me­na­lizm (gr. φαινόμενον "zja­wi­sko" i ισμός "wie­dza, nauka") – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, iż bez­poś­red­nio do­stęp­ne są lu­dziom tylko ukła­dy doz­nań zmy­sło­wych i emo­cjo­nal­nych (na­zy­wa­ne fe­no­me­na­mi) i nie ist­nie­je moż­li­wość bez­poś­red­nie­go poz­na­nia bytów „sa­mych w sobie”. Po­gląd ten stoi w opo­zy­cji do esen­cja­liz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenomenalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fe­no­me­nal­ny


Źródła:

Wiktionary

Fenomenalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fe­no­me­nal­nie


Źródła:

SJP.pl

Fenomenalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fe­no­me­nal­ne; cecha tych, któ­rzy są fe­no­me­nal­ni


Źródła:

Wiktionary

Fenomenalny

1. za­dzi­wia­ją­cy, wy­jąt­ko­wy, niez­wy­kły, nadz­wy­czaj­ny;
2. w fi­lo­zo­fii: zwią­za­ny z fe­no­me­na­mi (doz­na­nia­mi zmy­sło­wy­mi i emo­cjo­nal­ny­mi)


przy­miot­nik

 (1.1) niez­wy­kły, wy­jąt­ko­wy, zja­wi­sko­wy

 (1.2) wy­jąt­ko­wy, wspa­nia­ły, fan­ta­stycz­ny, nie­sły­cha­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenomenik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fe­no­men


Źródła:

Wiktionary

Fenomenolog

zwo­len­nik, wyz­naw­ca fe­no­me­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Fenomenologia

jeden z kie­run­ków te­o­rii poz­na­nia w fi­lo­zo­fii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, po­le­ga­ją­cy na opi­sie i oglą­dzie tego, co bez­poś­red­nio jest dane;


Fe­no­me­no­lo­gia (z gr. "pha­i­no­me­non" – „to, co się jawi”) – XX-wiecz­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, po­le­ga­ją­cy na opi­sie i oglą­dzie tego, co bez­poś­red­nio jest dane.

Głów­ny­mi twór­ca­mi i re­pre­zen­tan­ta­mi są Ed­mund Hus­serl oraz Max Sche­ler (w dużej mie­rze nie­za­leż­ny od Hus­ser­la). Ter­mi­nem tym okre­śla się także wyt­wo­rzo­ną przez ten kie­ru­nek me­to­dę badań fi­lo­zo­ficz­nych sto­so­wa­ną przez fi­lo­zo­fów eg­zy­sten­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenomenologiczny

od­no­szą­cy się do fe­no­me­no­lo­gii, fi­lo­zo­ficz­ne­go kie­run­ku w te­o­rii poz­na­nia


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z fe­no­me­no­lo­gią, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fe­no­me­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenomenolożka

→ fe­no­me­no­log


Patrz:fenomenolog

Źródła:

SJP.pl

Fenopata

rzad­ko: osoba cho­ro­bli­wie wraż­li­wa na dzia­ła­nie wia­tru


Źródła:

SJP.pl

Fenoplast

syn­te­tycz­na ży­wi­ca fe­no­lo­wa


Źródła:

SJP.pl

Fenosafranina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy sa­fra­nin sto­so­wa­ny do bar­wie­nia ba­weł­ny, przy­go­to­wy­wa­nia pre­pa­ra­tów mi­kro­sko­po­wych oraz jako jeden z od­czyn­ni­ków w fo­to­gra­fii;


Fe­no­sa­fra­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, za­sa­do­wy barw­nik azy­no­wy z grupy sa­fra­nin od­kry­ty w 1878 roku przez Otto Ni­ko­la­u­sa Witta.

Fe­no­sa­fra­ni­nę otrzy­mu­je się po­przez ut­le­nia­nie mie­sza­ni­ny "p"-fe­ny­le­no­dia­mi­ny i chlo­ro­wo­dor­ku ani­li­ny w sto­sun­ku 1:2 lub też ut­le­nia­nie rów­no­mo­lo­wej mie­sza­ni­ny 4,4'-dia­mi­no­di­fe­ny­lo­a­mi­ny i ani­li­ny, a na­stęp­nie chlo­ro­wa­nie pow­sta­łe­go związ­ku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fenoterol

Fe­no­te­rol (łac. "Fe­no­te­ro­lum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek roz­sze­rza­ją­cy os­krze­la sto­so­wa­ny w le­cze­niu i za­po­bie­ga­niu ob­tu­ra­cji os­krze­li.

Fe­no­te­rol jest wy­biór­czym ago­ni­stą re­cep­to­rów adre­ner­gicz­nych β2, wy­ka­zu­je małe po­wi­no­wact­wo do re­cep­to­rów β1. Jego efekt bio­lo­gicz­ny po­le­ga na roz­sze­rze­niu os­krze­li oraz za­ha­mo­wa­niu na­pię­cia i czyn­no­ści skur­czo­wej ma­ci­cy.


Źródła:

Wikipedia

Fenotiazyna

zwią­zek or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny w we­te­ry­na­rii do zwal­cza­nia ro­ba­czyc; po­chod­ne fe­no­tia­zy­ny mają róż­no­kie­run­ko­we wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze, sto­so­wa­ne są m.in. jako leki psy­cho­tro­po­we i bak­te­rio­bój­cze


Fe­no­tia­zy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o po­trój­nym pier­ście­niu wę­glo­wym bę­dą­cy trój­pier­ście­nio­wym he­te­ro­cy­klicz­nym związ­kiem za­wie­ra­ją­cym he­te­ro­a­to­my azotu i siar­ki w pier­ście­niu środ­ko­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenotyp

ogół do­strze­gal­nych cech i wła­ści­wo­ści or­ga­niz­mu, na który wpływ mają czyn­ni­ki dzie­dzicz­ne i śro­do­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ze­spół wszyst­kich do­strze­gal­nych cech or­ga­niz­mu bę­dą­cy wy­ni­kiem współ­dzia­ła­nia czyn­ni­ków dzie­dzicz­nych oraz wa­run­ków śro­do­wi­ska;


Fe­no­typ (gr. "φαίνω" „prze­ja­wiać” + "τύπος" „wzór, norma”) – ze­spół cech or­ga­niz­mu: oprócz mor­fo­lo­gii też wła­ści­wo­ści fiz­jo­lo­gicz­ne, płod­ność, za­cho­wa­nie się, eko­lo­gia, cykl ży­cio­wy, zmia­ny bio­lo­gicz­ne, wpływ śro­do­wi­ska na or­ga­nizm. Fe­no­typ jest ści­śle zwią­za­ny z ge­no­ty­pem, bo­wiem z in­te­rak­cji ge­no­ty­pu ze śro­do­wi­skiem pow­sta­je fe­no­typ.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenotypowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwią­za­ny z fe­no­ty­pem


Źródła:

Wiktionary

Fenotypowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fe­no­ty­po­we


Źródła:

Wiktionary

Fenotypowy

zwią­za­ny z fe­no­ty­pem


przy­miot­nik

 (1.1) genet. do­ty­czą­cy fe­no­ty­pu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenowy

zwią­za­ny z fenem


przy­miot­nik

 (1.1) me­te­o­rol. zwią­za­ny z fenem, do­ty­czą­cy fenu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. fen­ta­nyl


Źródła:

Wiktionary

Fentanyl

syn­te­tycz­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy i ane­stez­jo­lo­gicz­ny, niez­wy­kle silny nar­ko­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bar­dzo silny opio­id;


Fen­ta­nyl ( fen­ta­ny­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na pi­pe­ry­dy­ny; syn­te­tycz­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy i ane­stez­jo­lo­gicz­ny, syn­te­tycz­ny opio­id. Jest ago­ni­stą re­cep­to­rów opio­i­do­wych. Po­bu­dza wyt­wa­rza­nie se­ro­to­ni­ny, zmniej­sza stę­że­nie en­dor­fin w oso­czu. Ma bez­poś­red­ni wpływ na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy. Po­dob­nie jak inne opio­i­dy po­wo­du­je bar­dzo silne uza­leż­nie­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fentanylowy

→ fen­ta­nyl


przy­miot­nik

 (1.1) farm. zwią­za­ny z fen­ta­ny­lem, do­ty­czą­cy fen­ta­ny­lu


Patrz:fentanyl

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fentermina

me­ty­lo­wa po­chod­na am­fe­ta­mi­ny


Fen­ter­mi­na ( phen­ter­mi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­ny­lo­e­ty­lo­a­mi­ny, me­ty­lo­wa po­chod­na am­fe­ta­mi­ny. Sty­mu­lu­ją­ca sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na, lek ano­rek­tycz­ny (ha­mu­ją­cy ła­knie­nie).

Po­wo­du­je wy­dzie­la­nie więk­szych ilo­ści ne­u­ro­prze­kaź­ni­ków z grupy ka­te­cho­la­min, czyli adre­na­li­ny ob­wo­do­wo oraz do­pa­mi­ny i no­ra­dre­na­li­ny w mózgu. Od­dzia­ły­wa­nie far­ma­ko­lo­gicz­ne fen­ter­mi­ny prze­ja­wia się mię­dzy in­ny­mi po­bu­dze­niem psy­cho­mo­to­rycz­nym oraz zmniej­sze­niem ła­knie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenyl

część czą­stecz­ki związ­ku aro­ma­tycz­ne­go, jed­no­war­to­ścio­wa grupa aro­ma­tycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. grupa che­micz­na –C₆H₅, czyli pier­ścień aro­ma­tycz­ny ben­ze­no­wy, który jest przy­pię­ty do in­ne­go atomu lub grupy w związ­ku che­micz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fenylen

dwu­war­to­ścio­wy rod­nik aro­ma­tycz­ny pow­sta­ły przez odłą­cze­nie od czą­stecz­ki ben­ze­nu dwóch ato­mów wo­do­ru


Źródła:

SJP.pl

Fenyloalanina

ami­nok­was eg­zo­gen­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. aro­ma­tycz­ny ami­nok­was eg­zo­gen­ny, nie­zbęd­ny dla or­ga­niz­mów ży­wych; pre­kur­sor ty­ro­zy­ny


Fe­ny­lo­a­la­ni­na, #PATRZ Phe, F – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów eg­zo­gen­nych. Fe­ny­lo­a­la­ni­na jest jed­nym spoś­ród 20 ami­nok­wa­sów ko­do­wa­nych przez DNA, które sta­no­wią pod­sta­wo­wy bu­du­lec więk­szo­ści na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cych bia­łek.

Fe­ny­lo­a­la­ni­na po­sia­da dwa enan­cjo­me­ry, z któ­rych forma wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie w przy­ro­dzie i jest przys­wa­ja­na przez or­ga­niz­my żywe, zaś formę można otrzy­mać w spo­sób syn­te­tycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fenyloamina

ole­i­sta ciecz słu­żą­ca do wy­ro­bu barw­ni­ków syn­te­tycz­nych, leków i in­nych związ­ków; ani­li­na; ami­no­ben­zen


Źródła:

SJP.pl

Fenylodwuchloroarsyna

be­zbarw­na, łat­wo­pal­na ciecz; tru­ciz­na uży­wa­na w pro­duk­cji tru­cizn woj­sko­wych oraz le­karstw; dwuch­lo­rek ar­sy­ny


Źródła:

SJP.pl

Fenyloetyl

zwią­zek che­micz­ny, np. sa­li­cy­lan fe­ny­lo­e­ty­lu


Źródła:

SJP.pl

Fenyloetyloamina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy amin, ne­u­ro­prze­kaź­nik, wy­stę­pu­ją­cy w cze­ko­la­dzie


Źródła:

SJP.pl

Fenylohydrazyna

sub­stan­cja kry­sta­licz­na roz­pu­szczal­na w al­ko­ho­lu i ben­ze­nie, wy­wie­ra­ją­ca silne dzia­ła­nie tru­ją­ce


Źródła:

SJP.pl

Fenyloketonuria

ge­ne­tycz­nie uwa­run­ko­wa­ne za­bu­rze­nie prze­mia­ny fe­ny­lo­a­la­ni­ny


Fe­ny­lo­ke­to­nu­ria, oli­go­fre­nia fe­ny­lo­pi­ro­gro­no­wa (PKU, z phe­nyl­ke­to­nu­ria) – wro­dzo­na, uwa­run­ko­wa­na ge­ne­tycz­nie en­zy­mo­pa­tia pro­wa­dzą­ca do gro­ma­dze­nia się w or­ga­niz­mie nad­mia­ru ami­nok­wa­su fe­ny­lo­a­la­ni­ny (hi­per­fe­ny­lo­a­la­ni­ne­mia, typ I) i wy­ni­ka­ją­cych z niego tok­sycz­nych ob­ja­wów cho­ro­bo­wych. U po­dło­ża cho­ro­by leży mu­ta­cja genu od­po­wie­dzial­ne­go za ak­tyw­ność en­zy­mu hy­drok­sy­la­zy fe­ny­lo­a­la­ni­no­wej (PAH), który jest nie­zbęd­ny w me­ta­bo­liz­mie fe­ny­lo­a­la­ni­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fenylowy

zwią­za­ny z fe­ny­lem


Źródła:

SJP.pl

Feoceros

ro­dzaj ro­ślin w więk­szo­ści ros­ną­cych w cie­płym kli­ma­cie


Źródła:

SJP.pl

Feodalny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zob. fe­u­dal­ny.


Źródła:

Wiktionary

Ferajna

pacz­ka, grupa przy­ja­ciół, banda


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgra­na pacz­ka zna­jo­mych

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. to­wa­rzy­stwo


Fe­raj­na – album ze­spo­łu Far­ben Lehre wy­da­ny 9 paź­dzier­ni­ka 2009 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Lou Roc­ked Boys.

Album sprze­dał się w na­kła­dzie 5–6 ty­się­cy eg­zem­pla­rzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feralia

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ostat­ni dzień świąt ob­cho­dzo­nych ku czci du­chów zmar­łych przod­ków, przy­pa­da­ją­cy 21 lu­te­go


Fe­ra­lia – rzym­skie świę­to ku czci du­chów zmar­łych przod­ków ob­cho­dzo­ne 21 lu­te­go.

Były to głów­ne ob­cho­dy koń­czą­ce świą­tecz­ny ty­dzień (13-20 lu­te­go) Pa­ren­ta­liów o cha­rak­te­rze pry­wat­nym.

Pod­czas ob­cho­dów świę­ta na gro­bach skła­da­no skrom­ne dary w po­sta­ci wień­ców, kwia­tów, odro­bi­ny jadła i wina.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feralnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób przy­no­szą­cy nie­szczę­ście


Źródła:

Wiktionary

Feralność

→ fe­ral­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fe­ral­ne; cecha tych, któ­rzy są fe­ral­ni


Patrz:feralny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feralny

1. przy­no­szą­cy nie­szczę­ście; pe­cho­wy, nie­po­myśl­ny;
2. zło­wró­żeb­ny, źle za­po­wia­da­ją­cy, źle ro­ku­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) przy­no­szą­cy nie­po­wo­dze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferberyt

mi­ne­rał z grupy wol­fra­mia­nów


Fer­be­ryt – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy wol­fra­mia­nów.

Nazwa upa­mięt­nia nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga ama­to­ra M.R. Fer­be­ra (1805-1875).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferdek

zdrob­nie­nie od imie­nia Fer­dy­nand


Źródła:

SJP.pl

Ferdinand

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferdydurke

tytuł po­wie­ści Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza, praw­do­po­dob­nie na­wią­zu­ją­cy do ukoń­cze­nia trzy­dzie­stu lat (z an­giel­skie­go: thir­ty door key) przez głów­ne­go bo­ha­te­ra


Fer­dy­dur­ke – awan­gar­do­wa po­wieść Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza opu­bli­ko­wa­na w 1937 (da­to­wa­na 1938), prze­ło­żo­na na wiele ję­zy­ków, uz­na­na za wy­bit­ny utwór już przed II wojną świa­to­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferdynand

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Fer­dy­nand – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „pokój” i „od­waż­ny, śmia­ły” (por. Wi­nand).

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 1340 męż­czyzn o imie­niu Fer­dy­nand na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 1368 męż­czyzn no­szą­cych imię Fer­dy­nand jako imię dru­gie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferdynanda

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Ferdynandostwo

Fer­dy­nand z mał­żon­ką; Fer­dy­nan­do­wie


Źródła:

SJP.pl

Ferdynandowie

Fer­dy­nand z mał­żon­ką; Fer­dy­nan­do­stwo


Źródła:

SJP.pl

Ferdynandowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fer­dy­nan­da lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Ferdynandziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fer­dy­nan­dy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Ferdzik

zdrob­nie­nie od: Fer­dy­nand (imię mę­skie); Fer­dek


Źródła:

SJP.pl

Feredżia

długi płaszcz no­szo­ny daw­niej przez ko­bie­ty w Tur­cji; fe­rez­ja


Źródła:

SJP.pl

Ferek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ferenc

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferens

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. bie­dak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferentarius

przy­miot­nik

 (1.1) lek­koz­broj­ny, wstęp­ny


Źródła:

Wiktionary

Feret

daw­niej: me­ta­lo­wa, zwy­kle że­laz­na spin­ka bądź klam­ra uży­wa­na nie­rzad­ko jako ozdo­ba


Źródła:

SJP.pl

Feretron

posąg, rzeź­ba lub obraz ma­lo­wa­ny obu­stron­nie, no­szo­ny na drąż­kach pod­czas pro­ce­sji re­li­gij­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. prze­no­śny oł­ta­rzyk z obra­zem lub fi­gu­rą uży­wa­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim pod­czas pro­ce­sji;


Fe­re­tron – prze­no­śny, obu­stron­nie na­ma­lo­wa­ny obraz re­li­gij­ny w ozdob­nych ra­mach, obu­stron­na pła­sko­rzeź­ba lub fi­gu­ra świę­tej po­sta­ci na pod­sta­wie. Na obra­zach czę­sto przed­sta­wia się wi­ze­run­ki Chry­stu­sa, Najś­więt­szej Maryi Panny, pa­tro­nów pa­ra­fii, po­sta­cie szcze­gól­nie czczo­ne na danym te­re­nie lub pa­tro­nów sta­nów cy­wil­nych, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferezja

1. ob­szer­ny płaszcz męski po­cho­dze­nia wschod­nie­go, no­szo­ny w Pol­sce w XVI i XVII wieku
2. ele­ganc­kie okry­cie no­szo­ne przez ko­bie­ty w Tur­cji


Fe­rez­ja – męski strój wierzch­ni po­cho­dze­nia wschod­nie­go.

W Rosji fe­rez­ja (ros. ферязь) była uro­czy­stym stro­jem bo­ja­rów, wzo­ro­wa­nym na stro­jach ta­tar­skich do­stoj­ni­ków. Szyto ją z wzo­rzy­stych jed­wab­nych tu­rec­kich tka­nin. Miała niski, sto­ją­cy koł­nierz, za­miast guzów uży­wa­no sznu­ro­wa­ne­go wią­za­nia. Po­pu­lar­na w XVI i XVII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferfecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fergana

(do 1910 Nowy Mar­ge­lan, 1910-24 Sko­bie­lew) mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie, w Kot­li­nie Fer­gań­skiej, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na wi­la­je­tu fer­gań­skie­go;

 (1.2) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji Środ­ko­wej


Fer­ga­na (uzb. "Fargʻona", uzb. cyr. Фарғона; ros. Фергана, "Fier­ga­na") – mia­sto we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie, w Kot­li­nie Fer­gań­skiej, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na wi­la­je­tu fer­gań­skie­go. W 2011 roku li­czy­ło ok. 238 tys. miesz­kań­ców. Jedno z naj­młod­szych miast Uzbe­ki­sta­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferganin

miesz­ka­niec Fer­ga­ny (mia­sta w Uzbe­ki­sta­nie)


Źródła:

SJP.pl

Ferganka

miesz­kan­ka Fer­ga­ny (mia­sta w Uzbe­ki­sta­nie)


Źródła:

SJP.pl

Fergański

przy­miot­nik od: Fer­ga­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fer­ga­ną, do­ty­czą­cy Fer­ga­ny (mia­sta lub kra­i­ny)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fergismajnicht

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Rosz­ków (po­wiat ra­ci­bor­ski),Woj­no­wi­ce,Góra Świę­tej Anny,Brzeź­ni­ca. nie­za­po­mi­naj­ka


Źródła:

Wiktionary

Ferguson

marka cią­gni­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fergusonit

mi­ne­rał, tle­nek itru i niobu


Fer­gu­so­nit (ang. fer­gu­so­ni­te) – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, tle­nek itru i niobu o wzo­rze che­micz­nym YNbO4. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich. Jest izo­struk­tu­ral­ny z for­ma­ni­tem, z któ­rym two­rzy krysz­ta­ły mie­sza­ne. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szkoc­kie­go fi­zy­ka, po­li­ty­ka i ko­lek­cjo­ne­ra mi­ne­ra­łów Ro­ber­ta Fer­gu­so­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferialny

przy­miot­nik

 (1.1) po­wszed­ni


Źródła:

Wiktionary

Ferie

1. okres wolny od pracy, nauki; wa­ka­cje
2. u sta­ro­żyt­nych Rzy­mian: dni poś­wię­co­ne uro­czy­sto­ściom re­li­gij­nym, dni od­po­czyn­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wa­ka­cje, szcze­gól­nie zi­mo­we


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. ukła­da­nie chle­ba w piecu


Źródła:

Wiktionary

Ferm

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Fm i licz­bie ato­mo­wej 100, otrzy­my­wa­ny sztucz­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. nietr­wa­ły pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Fm i licz­bie ato­mo­wej 100;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: ferma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferma

spe­cja­li­stycz­ne go­spo­dar­stwo rolne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­spo­dar­stwo, fol­wark

 (1.2) go­spo­dar­stwo wy­spe­cja­li­zo­wa­ne w okre­ślo­nej ga­łę­zi


Ferma – go­spo­dar­stwo rolne o ce­chach przed­się­bior­stwa spe­cja­li­zu­ją­ce się w okre­ślo­nej pro­duk­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferman

roz­kaz, roz­po­rzą­dze­nie skie­ro­wa­ne przez sza­cha, suł­ta­na lub we­zy­ra do pod­wład­nych albo len­ni­ków; fir­man


Źródła:

SJP.pl

Fermata

znak gra­ficz­ny umie­szcza­ny nad nutą, pauzą, prze­dłu­ża­ją­cy czas ich trwa­nia o nie­u­sta­lo­ną war­tość ryt­micz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ele­ment no­ta­cji mu­zycz­nej do­wol­nie prze­dłu­ża­ją­cy czas trwa­nia nuty lub pauzy;


Fer­ma­ta, ko­ro­na (z wł. fer­ma­re - za­trzy­mać) – ele­ment no­ta­cji mu­zycz­nej oz­na­cza­ją­cy prze­dłu­że­nie war­to­ści nuty lub pauzy, do któ­rej od­no­si się ów znak, przy czym czas prze­dłu­że­nia nie jest z góry okre­ślo­ny i za­le­ży od in­ter­pre­ta­cji wy­ko­naw­cy. Nie­kie­dy kom­po­zy­tor do­pre­cy­zo­wu­je spo­sób prze­dłu­że­nia sto­su­jąc obok fer­ma­ty słowa "lunga" (długa) albo "corta", "breve" (krót­ka).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fermenciarz

po­tocz­nie: osoba, która sieje fer­ment, za­mie­sza­nie, pro­wo­ku­je kon­flik­ty


Źródła:

SJP.pl

Ferment

wrze­nie, nie­po­kój, wzbu­rze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­ru­chy, pod­nie­ce­nie, bunt i ich oz­na­ki

 (1.2) przest. enzym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fermentacja

re­ak­cja bio­che­micz­na za­cho­dzą­ca pod ka­ta­li­tycz­nym wpły­wem fer­men­tów wyt­wa­rza­nych przez mi­kro­or­ga­niz­my


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. re­ak­cja bio­che­micz­na za­cho­dzą­ca pod wpły­wem en­zy­mów pro­du­ko­wa­nych przez mi­kro­or­ga­niz­my;


Fer­men­ta­cja – en­zy­ma­tycz­ny pro­ces prze­mian związ­ków or­ga­nicz­nych w wa­run­kach bezt­le­no­wych, pro­wa­dzo­ny przez mi­kro­or­ga­niz­my, np. bak­te­rie lub droż­dże, w efek­cie któ­re­go na­stę­pu­je dy­spro­por­cjo­no­wa­nie sub­stra­tu, tj. jego rów­no­czes­ne ut­le­nie­nie i re­duk­cja, np.:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fermentacyjny

zwią­za­ny z fer­men­ta­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fer­men­ta­cją, do­ty­czą­cy fer­men­ta­cji, słu­żą­cy do fer­men­ta­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fermentator

kadź do fer­men­ta­cji piwa; tan­ko­fer­men­ta­tor, tan­ko­fer­men­tor, fer­men­tor, kadź fer­men­ta­cyj­na, tank fer­men­ta­cyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szkla­ny, me­ta­lo­wy lub wy­ko­na­ny z two­rzy­wa sztucz­ne­go re­ak­tor che­micz­ny, w któ­rym za­cho­dzi pro­ces fer­men­ta­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fermentograf

apa­rat do mie­rze­nia mocy fer­men­ta­cji


Źródła:

SJP.pl

Fermentor

kadź do fer­men­ta­cji piwa; tan­ko­fer­men­ta­tor, tan­ko­fer­men­tor, fer­men­ta­tor, kadź fer­men­ta­cyj­na, tank fer­men­ta­cyj­ny


Fer­men­tor – na­czy­nie lub zbior­nik, w któ­rym na­stę­pu­je fer­men­ta­cja piwa. W odróż­nie­niu od tan­ko­fer­men­to­rów, w któ­rych od­by­wa się za­rów­no fer­men­ta­cja jak i kon­dy­cjo­no­wa­nie piwa, w fer­men­to­rach prze­pro­wa­dza się je­dy­nie pro­ces fer­men­ta­cji piwa. Jego le­ża­ko­wa­nie od­by­wa się w osob­nych tan­kach le­ża­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fermentowalny

mo­gą­cy ulec fer­men­ta­cji


Źródła:

SJP.pl

Fermentowanie

rze­czow­nik od­cza­sow­ni­ko­wy, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­da­wa­nie lub ule­ga­nie fer­men­ta­cji


Źródła:

Wiktionary

Fermentować

1. ule­gać fer­men­ta­cji - pro­ce­so­wi bio­che­micz­ne­mu, za­cho­dzą­ce­mu pod wpły­wem en­zy­mów, pod­czas któ­re­go wyt­wa­rza­ne są al­ko­ho­le lub kwasy;
2. po­wo­do­wać fer­men­ta­cję;
3. prze­no­śnie: bu­rzyć się, wrzeć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ule­gać pro­ce­so­wi fer­men­ta­cji

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) po­wo­do­wać fer­men­ta­cję, pod­da­wać fer­men­ta­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fermentownia

za­kład prze­my­sło­wy lub po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się fer­men­to­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, dział za­kła­du lub za­kład, w któ­rym pro­wa­dzo­ny jest pro­ces fer­men­ta­cji


Fer­men­tow­nia – dział bro­wa­ru, w któ­rym na­stę­pu­je fer­men­ta­cja brzecz­ki na­staw­nej. W przesz­ło­ści znaj­do­wa­ła się zwy­kle w piw­ni­cach, gdzie aby za­pew­nić od­po­wied­nio niską tem­pe­ra­tu­rę gro­ma­dzo­no za­pa­sy lodu; obec­nie od­by­wa się w tan­ko­fer­men­to­rach, chło­dzo­nych so­lan­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fermentowy

zwią­za­ny z fer­men­tem


Źródła:

SJP.pl

Fermer

wła­ści­ciel fermy (farmy); far­mer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­sia­da­ją­ca lub dzier­ża­wią­ca fermę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fermerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca lub dzier­ża­wią­ca fermę

 (1.2) żona fer­me­ra


Źródła:

Wiktionary

Fermerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fer­me­rem, do­ty­czą­cy fer­me­ra

 (1.2) do­ty­czą­cy fer­mer­stwa, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w fer­mer­stwie

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do fer­me­ra, bę­dą­cy jego włas­no­ścią lub dzie­łem


Źródła:

Wiktionary

Fermi

jed­nost­ka dłu­go­ści sto­so­wa­na w fi­zy­ce ją­dro­wej, jest tego sa­me­go rzędu co pro­mień jądra ato­mo­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fermion

cząst­ka ele­men­tar­na o spi­nie po­łów­ko­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na o po­łów­ko­wym spi­nie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fermionowy

→ fer­mion


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z fer­mio­na­mi


Patrz:fermion

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fermowy

→ ferma


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fermą, do­ty­czą­cy fermy

 (1.2) zwią­za­ny z fer­mem, do­ty­czą­cy fermu


Patrz:ferma

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fermuar

daw­niej: za­pin­ka, kla­mer­ka, np. przy książ­ce, to­reb­ce, na­szyj­ni­ku itp.


Źródła:

SJP.pl

Fernambuk

drew­no jed­ne­go z bra­zy­lij­skich ga­tun­ków bre­zyl­ki; cięż­kie, twar­de, czer­wo­no­fio­le­to­we, uży­wa­ne na meble, ło­dzie, rzeź­by, także do wy­ro­bu barw­ni­ków


Fer­nam­buk lub per­nam­buk – ga­tu­nek drew­na eg­zo­tycz­ne­go po­zy­ski­wa­ne­go z drze­wa bre­zyl­ki cier­ni­stej ("Ca­e­sal­pi­nia echi­na­ta") z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych. Drew­no cięż­kie, bar­dzo twar­de, wy­trzy­ma­łe. Usło­je­nie jed­no­rod­ne w od­cie­niu ciem­no­czer­wo­nym, czer­wo­no­fio­le­to­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fernambukowy

zwią­za­ny z fer­nam­bu­kiem


Źródła:

SJP.pl

Fernandel

Fer­nan­del, właśc. Fer­nand Jo­seph Désiré Con­tan­din (ur. 8 maja 1903 w Mar­sy­lii, zm. 26 lu­te­go 1971 w Pa­ry­żu) – fran­cu­ski aktor i pio­sen­karz.


Źródła:

Wikipedia

Fernandez

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fernando

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ferniko

stop lub spiek że­la­za, niklu i ko­bal­tu uży­wa­ny w pro­duk­cji lamp elek­trycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Feroce

[czy­taj: fe­ro­cze] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: dziko, gwał­tow­nie


Źródła:

SJP.pl

Feromon

sub­stan­cja che­micz­na pro­du­ko­wa­na przez zwie­rzę­ta i ro­śli­ny, słu­żą­ca do ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy osob­ni­ka­mi lub re­gu­la­cji ich wew­nętrz­nych pro­ce­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. sub­stan­cja che­micz­na wa­bią­ca osob­ni­ków płci prze­ciw­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feromonalny

→ fe­ro­mon; fe­ro­mo­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Feromonowy

→ fe­ro­mon; fe­ro­mo­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Ferowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fe­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Ferować

1. orze­kać, wy­ro­ko­wać, po­sta­na­wiać (dziś zwy­kle w wy­ra­że­niu: fe­ro­wać wy­ro­ki);
2. daw­niej: na­da­wać, ofia­ro­wy­wać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­da­wać wyrok

 (1.2) przest. po­sta­no­wić, orze­kać

 (1.3) daw. nadać, ofia­ro­wać coś komuś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferrara

mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;


Fer­ra­ra – mia­sto w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Fer­ra­ra, ok. 50 km na NNE od Bo­lo­nii, nad rzeką Pad, która pły­nie 5 km na pół­noc od cen­trum.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę za­miesz­ki­wa­ło 129 126 osób (320 os./km²).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferrari

marka sa­mo­cho­dów i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Fer­ra­ri;


Fer­ra­ri – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych i wy­ści­go­wych, z sie­dzi­bą w Ma­ra­nel­lo, dzia­ła­ją­cy od 1938 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferrarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fer­ra­rą, do­ty­czą­cy Fer­ra­ry


Źródła:

Wiktionary

Ferraryjczyk

miesz­ka­niec Fer­ra­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fer­ra­ry; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferraryjka

miesz­kan­ka Fer­ra­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fer­ra­ry; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferraryjski

→ Fer­ra­ra (mia­sto we Wło­szech)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fer­ra­rą, do­ty­czą­cy Fer­ra­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferrata

gór­ski szlak tu­ry­stycz­ny wy­po­sa­żo­ny w sta­lo­we liny ułat­wia­ją­ce wspi­nacz­kę; via fer­ra­ta


Źródła:

SJP.pl

Ferredoksyna

biał­ko bio­rą­ce udział jako prze­no­śnik elek­tro­nów w fazie świetl­nej fo­to­syn­te­zy, pod­czas re­duk­cji azotu at­mos­fe­rycz­ne­go w bro­daw­kach ko­rze­nio­wych ro­ślin mo­tyl­ko­wa­tych, w ok­sy­da­cyj­nym tran­spor­cie elek­tro­nów oraz w wielu in­nych waż­nych prze­mia­nach me­ta­bo­licz­nych


Fer­re­dok­sy­na, Fd – biał­ko stro­my chlo­ro­pla­stów o masie 12 kDa, za­wie­ra­ją­ce grupę pro­ste­tycz­ną 2Fe-2S. Może wy­stę­po­wać w for­mie zre­du­ko­wa­nej Fdred lub ut­le­nio­nej Fdutl. Ko­do­wa­ne w ją­drze ko­mór­ko­wym w for­mie pre­biał­ka zna­ko­wa­ne­go N-koń­co­wym pep­ty­dem tran­zy­to­wym, który jest od­ci­na­ny przez stro­mal­ną pep­ty­da­zę pro­ce­so­wą w stro­mie. Tu rów­nież jest przy­łą­cza­ne cen­trum 2Fe-2S.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferrero

1. naz­wi­sko;
2. wło­ska firma cu­kier­ni­cza ro­dzi­ny Fer­re­ro


Fer­re­ro S.p.A. – wło­skie przed­się­bior­stwo o świa­to­wym za­się­gu pro­du­ku­ją­ce sło­dy­cze (głów­nie na bazie cze­ko­la­dy), prze­ką­ski i na­po­je. Sie­dzi­ba firmy znaj­du­je się w miej­sco­wo­ści Alba, w Pie­mon­cie, we Wło­szech. Na całym świe­cie firma po­sia­da 31 fa­bryk za­trud­nia­jąc około 33 tys. osób i pro­du­ku­je rocz­nie około 365 tys. ton Nu­tel­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferrimagnetyzm

włas­ność ma­gne­tycz­na po­le­ga­ją­ca na an­ty­rów­no­le­głym upo­rząd­ko­wa­niu mo­men­tów ma­gne­tycz­nych ato­mów lub jonów; an­ty­fer­ro­ma­gne­tyzm nie­skom­pen­so­wa­ny


Fer­ri­ma­gne­tyzm – włas­ność ma­gne­tycz­na po­le­ga­ją­ca na tym, że w tem­pe­ra­tu­rach po­ni­żej tzw. tem­pe­ra­tu­ry Néela po­ja­wia się spon­ta­nicz­ne an­ty­rów­no­le­głe upo­rząd­ko­wa­nie ele­men­tar­nych mo­men­tów ma­gne­tycz­nych, a w odróż­nie­niu od an­ty­fer­ro­ma­gne­tyz­mu mo­men­ty te nie kom­pen­su­ją się wza­jem­nie do zera.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. wyspa na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu ar­chi­pe­la­gu Wysp Ka­na­ryj­skich;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ferro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, jego wy­stę­po­wa­nie świad­czy o związ­ku zna­cze­nio­wym wy­ra­zu z że­la­zem


Źródła:

Wiktionary

Ferrocen

zwią­zek me­ta­lo­or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny min. w prze­my­śle pa­li­wo­wym a także w che­mio­te­ra­pii


Fer­ro­cen – me­ta­lo­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, aro­ma­tycz­ny na­le­żą­cy do grupy, w któ­rym atom że­la­za (for­mal­nie na II stop­niu ut­le­nie­nia, w rze­czy­wi­sto­ści na ze­ro­wym) two­rząc atom cen­tral­ny znaj­du­je się mię­dzy dwoma pła­ski­mi, rów­no­le­gle uło­żo­ny­mi pier­ście­nia­mi cy­klo­pen­ta­die­ny­lo­wy­mi. Fer­ro­cen na­le­ży do grupy π kom­plek­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferrochrom

że­la­zo­stop o dużej za­war­to­ści chro­mu sto­so­wa­ny jako do­da­tek sto­po­wy w pro­ce­sach me­ta­lur­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. że­la­zo­chrom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferroda

łapa odś­rod­ko­we­go sprzę­gła


Źródła:

SJP.pl

Ferrodielektryk

ciało bę­dą­ce jed­no­cze­śnie fer­ro­ma­gne­ty­kiem i die­lek­try­kiem


Źródła:

SJP.pl

Ferroelektryczność

zja­wi­ska elek­trycz­ne za­cho­dzą­ce w niek­tó­rych krysz­ta­łach


Źródła:

SJP.pl

Ferroelektryk

ciało kry­sta­licz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się dużą prze­ni­kal­no­ścią elek­trycz­ną


Fer­ro­e­lek­tryk – die­lek­tryk wy­ka­zu­ją­cy hi­ste­re­zę w zew­nętrz­nym polu elek­trycz­nym. Z po­wo­du wy­stę­po­wa­nia spon­ta­nicz­nie spo­la­ry­zo­wa­nych ob­sza­rów (domen) ce­chu­je się bar­dzo dużą prze­ni­kal­no­ścią elek­trycz­ną.

Fer­ro­e­lek­try­ki sta­no­wią pod­gru­pę pi­ro­e­lek­try­ków, wszyst­kie są też pie­zo­e­lek­try­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferrofluid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja ma­gne­tycz­na w po­sta­ci płynu;


Fer­ro­flu­id (rzad­ko "ciecz ma­gne­tycz­na", "fer­ro­ciecz") – sub­stan­cja o wła­ści­wo­ściach moż­li­wie zbli­żo­nych do cie­czy, która w odróż­nie­niu od ty­po­wych cie­czy jest w wa­run­kach po­ko­jo­wych do­brym pa­ra­ma­gne­ty­kiem i ulega sil­nej po­la­ry­za­cji ma­gne­tycz­nej w obec­no­ści zew­nętrz­nych pól ma­gne­tycz­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ferroina

kom­pleks że­la­za z fe­nan­tro­li­ną, sto­so­wa­ny w ana­li­zie che­micz­nej jako wskaź­nik re­doks


Fer­ro­i­na – zwią­zek kom­plek­so­wy że­la­za z fe­nan­tro­li­ną.

Sto­so­wa­ny jest w ana­li­zie che­micz­nej jako wskaź­nik re­doks słu­żą­cy m.in. do ana­li­zy ście­ków. Zmie­nia barwę z nie­bie­skiej (w śro­do­wi­sku ut­le­nia­ją­cym) na po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­ną (w śro­do­wi­sku re­du­ku­ją­cym).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferrokrzem

stop że­la­za o dużej za­war­to­ści krze­mu, sto­so­wa­ny jako odt­le­niacz i jako do­da­tek sto­po­wy w me­ta­lur­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) że­la­zo­krzem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferrolit

nie­krze­mia­no­wa skała mag­mo­wa bo­ga­ta w tlen­ki że­la­za, ty­ta­nu i chro­mu


Źródła:

SJP.pl

Ferromagnetyczny

od­no­szą­cy się do fer­ro­ma­gne­tyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Ferromagnetyk

ciało o bar­dzo sil­nych wła­ści­wo­ściach ma­gne­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. ciało, w któ­rym może wy­stą­pić spon­ta­nicz­ne na­ma­gne­so­wa­nie;


Fer­ro­ma­gne­tyk – ciało, które wy­ka­zu­je włas­no­ści fer­ro­ma­gne­tycz­ne. Znaj­du­ją się w nim ob­sza­ry sta­łe­go na­ma­gne­so­wa­nia (tzw. do­me­ny ma­gne­tycz­ne), wyt­wa­rza­ją­ce wokół sie­bie pole ma­gne­tycz­ne (jak małe ma­gne­sy). Do fer­ro­ma­gne­ty­ków na­le­żą m.in. że­la­zo, ko­balt, ni­kiel i niek­tó­re ich stopy oraz niek­tó­re inne me­ta­le przej­ścio­we, np. me­ta­le ziem rzad­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferromagnetyzm

silne wła­ści­wo­ści ma­gne­tycz­ne wy­stę­pu­ją­ce w niek­tó­rych me­ta­lach


Fer­ro­ma­gne­tyzm – zja­wi­sko, w któ­rym ma­te­ria wy­ka­zu­je włas­ne, spon­ta­nicz­ne na­ma­gne­so­wa­nie. Jest jedną z naj­sil­niej­szych po­sta­ci ma­gne­tyz­mu i jest od­po­wie­dzial­ny za więk­szość ma­gne­tycz­nych za­cho­wań spo­ty­ka­nych w życiu co­dzien­nym. Razem z fer­ri­ma­gne­tyz­mem jest pod­sta­wą ist­nie­nia wszyst­kich ma­gne­sów trwa­łych (jak i za­u­wa­żal­ne­go przy­cią­ga­nia in­nych fer­ro­ma­gne­tycz­nych me­ta­li przez ma­gne­sy trwa­łe).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferromangan

stop że­la­za i man­ga­nu sto­so­wa­ny w me­ta­lur­gii przy wy­to­pie stali


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. że­la­zo­man­gan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferrometr

przy­rząd słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia cha­rak­te­ry­styk (krzy­wej ma­gne­so­wa­nia, pętli hi­ste­re­zy i strat­no­ści) ma­te­ria­łów ma­gne­tycz­nie mięk­kich w zmien­nym polu ma­gne­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Ferromit

mie­sza­ni­na sprosz­ko­wa­ne­go tlen­ku że­la­za i alu­mi­nium, sto­so­wa­na w pro­ce­sach spa­wa­nia i zgrze­wa­nia oraz jako skład­nik po­ci­sków i bomb za­pa­la­ją­cych; ter­mit


Źródła:

SJP.pl

Ferronichrom

stop niklu, chro­mu i że­la­za za­li­cza­ny do sto­pów opo­ro­wych, sto­so­wa­ny do wy­ro­bu re­zy­sto­rów, ele­men­tów grzej­nych oraz ter­mo­e­le­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Ferrorezonans

Fer­ro­re­zo­nans jest zja­wi­skiem, które może za­ist­nieć w ob­wo­dach RLC za­si­la­nych na­pię­ciem prze­mien­nym. Ob­ja­wia się po­przez wy­in­du­ko­wa­nie na­pię­cia o war­to­ści znacz­nie więk­szej od na­pię­cia za­si­la­ją­ce­go, zaz­wy­czaj w ob­wo­dach trój­fa­zo­wych i w spe­cy­ficz­nych wa­run­kach pracy.


Źródła:

Wikipedia

Ferrostop

stop przej­ścio­wy za­wie­ra­ją­cy że­la­zo i jeden lub wię­cej pier­wiast­ków na­le­żą­cy do me­ta­li nie­że­laz­nych bądź pół­me­ta­li (np. krzem, man­gan, chrom) bę­dą­cy do­dat­kiem przy pro­duk­cji stali jako mo­dy­fi­ka­tor lub odt­le­niacz; że­la­zo­stop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. że­la­zo­stop


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferrostopowy

zwią­za­ny z fer­ro­sto­pem


Źródła:

SJP.pl

Ferrotypia

dawna fo­to­gra­ficz­na tech­ni­ka po­zy­ty­wo­wa, poz­wa­la­ją­ca uzy­skać tylko jeden ory­gi­nal­ny obraz


Fer­ro­ty­pia (z fer­rum – że­la­zo) – po­zy­ty­wo­wa tech­ni­ka otrzy­my­wa­nia obra­zów fo­to­gra­ficz­nych.

W tech­ni­ce tej jako no­śnik za­sto­so­wa­no płyt­ki że­laz­ne po­ma­lo­wa­ne na czar­no. Do naś­wiet­le­nia obra­zu na płyt­ce że­laz­nej wy­ko­rzy­sta­no, tak jak w am­bro­ty­pii, świa­tło­czu­łą po­wło­kę ko­lo­dio­no­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferrovit

ro­dzaj su­ple­men­tu diety, pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy że­la­zo i wi­ta­mi­ny, sto­so­wa­ny przy ane­mii


Źródła:

SJP.pl

Ferrowolfram

stop że­la­za z wol­fra­mem, sto­so­wa­ny do wy­ro­bu sto­po­wych stali na­rzę­dzio­wych; że­la­zo­wol­fram


Źródła:

SJP.pl

Ferruccio

[czy­taj: fer­rucz­jo] obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Ferrum

ła­ciń­ska nazwa że­la­za (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferry

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ferryt

1. rozt­wór stały węgla w że­la­zie, skład­nik struk­tu­ral­ny stali i żeliw
2. pra­wie czy­ste że­la­zo za­wie­ra­ją­ce nie­wiel­kie do­miesz­ki niklu, ko­bal­tu, mie­dzi i pla­ty­ny
3. pół­prze­wod­nik wy­ka­zu­ją­cy fer­ro­ma­gne­tyzm


Fer­ryt – skład­nik fa­zo­wy i struk­tu­ral­ny sto­pów że­la­zo-wę­giel, rozt­wór stały jed­ne­go lub wię­cej pier­wiast­ków w że­la­zie α lub że­la­zie δ.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferrytowy

zwią­za­ny z fer­ry­tem


Źródła:

SJP.pl

Ferrytyna

me­la­no­pro­te­i­na wy­stę­pu­ją­ca w bło­nie ślu­zo­wej je­li­ta, w wą­tro­bie i śle­dzio­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ro­dzaj biał­ka zło­żo­ne­go, kom­plek­su­ją­ce­go jony że­la­za Fe3+ i prze­cho­wu­ją­ce­go je w wą­tro­bie;


Fer­ry­ty­na – biał­ko wią­żą­ce od­wra­cal­nie jony że­la­za i prze­cho­wu­ją­ce je, głów­nie w wą­tro­bie.

Fer­ry­ty­na pełni istot­ną funk­cję we wszyst­kich ży­wych or­ga­niz­mach, utrzy­mu­jąc że­la­zo w do­stęp­nej i niesz­kod­li­wej for­mie. Jej syn­te­za jest ści­śle re­gu­lo­wa­na za­rów­no na eta­pie tran­skryp­cji, jak i trans­la­cji, a na ek­spre­sję genu fer­ry­ty­ny wpły­wa wiele czyn­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. brzosk­wi­nia


Źródła:

Wiktionary

Ferster

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ferszalunek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kra­ków. kom­bi­ne­zon, ubra­nie ro­bo­cze


Źródła:

Wiktionary

Fertacz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fertak

przed­sta­wi­ciel za­wi­sa­ko­wa­tych - ro­dzi­ny mo­ty­li


Źródła:

SJP.pl

Fertaki

przed­sta­wi­ciel za­wi­sa­ko­wa­tych - ro­dzi­ny mo­ty­li


Źródła:

SJP.pl

Ferton

dawna mo­ne­ta pol­ska równa war­to­ścią czwar­tej czę­ści grzyw­ny; wiar­du­nek


Źródła:

SJP.pl

Fertyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fer­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Fertyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fer­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fertyczność

→ fer­tycz­ny


Patrz:fertyczny

Źródła:

SJP.pl

Fertyczny

żwawy, zręcz­ny, zwin­ny, ruch­li­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. żywy, ruch­li­wy, pręd­ki, żwawy, zwin­ny, obrot­ny, zgrab­ny, zręcz­ny

 (1.2) daw. zu­cho­wa­ty, dziar­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fertygacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. ogrod. me­to­da na­wo­że­nia, po­le­ga­ją­ca na roz­pu­szcze­niu na­wo­zu w wo­dzie uży­wa­nej do na­wad­nia­nia


Fer­ty­ga­cja – za­bieg agro­no­micz­ny po­le­ga­ją­cy na roz­pu­szcza­niu na­wo­zu w wo­dzie sto­so­wa­nej do na­wad­nia­nia. Tak roz­pu­szczo­ny nawóz do­star­cza­ny jest wraz z wodą bez­poś­red­nio do stre­fy ko­rze­nio­wej przez sy­stem iry­ga­cyj­ny. Fer­ty­ga­cja umoż­li­wia pre­cy­zyj­ne odży­wie­nie mi­ne­ral­ne ro­ślin, dzię­ki ela­stycz­no­ści po­dzia­łu na­wo­zu oraz jego lep­sze­mu roz­pro­wa­dze­niu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fertylizyna

u zwie­rząt: sub­stan­cja wy­dzia­la­na przez osłon­ki jaj­ni­ków po­wo­du­ją­ca ruch plem­ni­ków


Fer­ty­li­zy­na (gr. "fer­tós" ‘zno­śny’, "lýsis" ‘roz­wią­za­nie’) – biał­ko­wo-po­li­sa­cha­ry­do­wa wy­dzie­li­na osło­nek oo­cy­tów ułat­wia­ją­ca za­płod­nie­nie. Ak­ty­wi­zu­je ona ruch plem­ni­ków (na które dzia­ła na za­sa­dzie che­mo­tak­sji) oraz umoż­li­wia ich przy­kle­ja­nie się do błony oo­cy­tu. Jest bar­dzo spe­cy­ficz­na ga­tun­ko­wo. Jej dzia­ła­nie jest ści­śle po­wią­za­ne z dzia­ła­niem an­ty­fer­ty­li­zy­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ferula

1. pa­sto­rał pa­pie­ski za­koń­czo­ny krzy­żem; krzyż pa­pie­ski;
2. frag­ment kija bi­lar­do­we­go znaj­du­ją­cy się na końcu szczy­tów­ki, wy­ko­na­ny z pla­sti­ku lub me­ta­lu;
3. re­gio­nal­nie: drew­nia­ny przy­rząd do ro­zbi­ja­nia ścię­te­go mleka; cio­sek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. pa­sto­rał pa­pie­ski za­koń­czo­ny krzy­żem;

 (1.2) reg-pl|Pod­ha­le. mie­sza­dło do mleka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ferulowy

kwas fe­ru­lo­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na kwasu cy­na­mo­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Feruła

1. dawny in­stru­ment od ka­ra­nia cie­les­ne­go dzie­ci, głów­nie do bicia po rę­kach
2. prze­sta­rza­le, prze­no­śnie: rygor, dy­scy­pli­na, kar­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rózga do wy­mie­rza­nia kar cie­les­nych dzie­ciom

 (1.2) daw. wła­dza kogoś pil­nu­ją­ce­go po­rząd­ku, także w pań­stwie

 (1.3) przen. rygor, re­gu­la­min, kar­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ferwor

1. silny stan unie­sie­nia, zapał, żar­li­wość;
2. po­tocz­nie: zamęt, ga­li­ma­tias, ko­ło­my­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gor­li­wość, unie­sie­nie

 (1.2) pot. ko­ło­wrót, ba­ła­gan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feryje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wa­ka­cje


Źródła:

Wiktionary

Feryjny

→ ferie


Patrz:ferie

Źródła:

SJP.pl

Fes

dźwięk f ob­ni­żo­ny o pół tonu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk f ob­ni­żo­ny o pół­ton;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feses

dźwięk f ob­ni­żo­ny o dwa pół­to­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk f ob­ni­żo­ny o cały ton;


."

Dźwię­ki feses na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: feses¹, feses², Feses, feses°.

Feses – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla feses¹ wy­no­si około 311,2 Hz. Jest to ob­ni­żo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go be­mo­la dźwięk f. Dźwię­ki en­har­mo­nicz­nie rów­no­waż­ne (o tej samej wy­so­ko­ści) to: dis i es.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feski

→ Fez (mia­sto w Ma­ro­ku)


Źródła:

SJP.pl

Fest

daw­niej: uro­czy­stość, świę­to


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Łódź., gw-pl|War­sza­wa.fakt. mocno

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, War­mia, Ma­zu­ry. mocno

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bar­dzo

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) gw-pl|Łódź, War­sza­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Festa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Santa Cat­ha­ri­na, São Paulo. im­pre­za, przy­ję­cie, za­ba­wa


Festa (niem. "Feste") – ze­spół obiek­tów for­ty­fi­ka­cyj­nych przez­na­czo­nych do walki da­le­kiej (fort gru­po­wy roz­pro­szo­ny), wy­po­sa­żo­ny w ko­sza­ry szy­jo­we i ko­mu­ni­ka­cję po­dziem­ną.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Festerkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Festiwal

uro­czy­stość zło­żo­na z sze­re­gu im­prez ar­ty­stycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) im­pre­za ar­ty­stycz­na, czę­sto cy­klicz­na, po­łą­czo­na z kon­kur­sem


Fe­sti­wal (łac. "fe­sti­vus" – ra­dos­ny, we­so­ły, świą­tecz­ny) – sze­reg im­prez, prze­waż­nie ar­ty­stycz­nych jed­ne­go typu (np. fil­mo­wych, mu­zycz­nych, te­a­tral­nych) lub te­ma­tu (np. fe­sti­wal kul­tu­ry ło­wiec­kiej, kwia­tów), bę­dą­cych prze­glą­dem osią­gnięć w danej dzie­dzi­nie, zor­ga­ni­zo­wa­nych w jed­nym cza­sie i pod wspól­ną nazwą, czę­sto uję­tych w ramy kon­kur­su. Formę fe­sti­wa­lu mają licz­ne im­pre­zy do­ty­czą­ce nauki, tech­no­lo­gii i róż­nych ak­tu­al­nych pro­ble­mów in­ter­dy­scy­pli­nar­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Festiwalik

zdrob­nie­nie od: fe­sti­wal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fe­sti­wal


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Festiwalizacja

or­ga­ni­zo­wa­nie wielu im­prez kul­tu­ral­nych w ce­lach mar­ke­tin­go­wych i kon­sump­cyj­nych; fe­sti­wa­lo­za


Źródła:

SJP.pl

Festiwalomania

nad­mier­na fa­scy­na­cja fe­sti­wa­la­mi


Źródła:

SJP.pl

Festiwalowicz

uczest­nik fe­sti­wa­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik da­ne­go fe­sti­wa­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Festiwalowiczka

uczest­nicz­ka fe­sti­wa­lu


Źródła:

SJP.pl

Festiwalowy

zwią­za­ny z fe­sti­wa­lem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fe­sti­wa­lem, do­ty­czą­cy fe­sti­wa­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Festiwaloza

or­ga­ni­zo­wa­nie wielu im­prez kul­tu­ral­nych w ce­lach mar­ke­tin­go­wych i kon­sump­cyj­nych; fe­sti­wa­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Festmetr

dawna miara ob­ję­to­ści masy drew­na


Źródła:

SJP.pl

Feston

gir­lan­da z kwia­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwi­sa­ją­ce ga­łę­zie for­mu­ją­ce gir­lan­dę

 (1.2) de­ko­ra­cyj­nie upię­ta tka­ni­na lub kwia­ty

 (1.3) ar­chit. motyw ar­chi­tek­to­nicz­ny przed­sta­wia­ją­cy fe­ston (1.2);


Fe­ston – de­ko­ra­cyj­nie upię­ta tka­ni­na (dra­pe­ria) lub ele­ment de­ko­ra­cyj­ny przed­sta­wia­ją­cy frag­ment tka­ni­ny, wie­niec z kwia­tów, ro­ślin lub owo­ców swo­bod­nie zwie­sza­ją­cy się z dwóch punk­tów za­cze­pie­nia.

Znany w sta­ro­żyt­no­ści w ar­chi­tek­tu­rze grec­kiej i rzym­skiej, gdzie zwią­za­ny był z kul­ta­mi agrar­ny­mi. Sto­so­wa­ny rów­nież jako motyw de­ko­ra­cyj­ny w okre­sie re­ne­san­su, kla­sy­cyz­mu, em­pi­re i se­ce­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Festonowy

zwią­za­ny z fe­sto­nem


Źródła:

SJP.pl

Festus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Festyn

za­ba­wa urzą­dza­na zwy­kle pod gołym nie­bem, zwią­za­na z jakąś uro­czy­sto­ścią, czę­sto po­łą­czo­na z kier­ma­szem, kon­kur­sa­mi, za­wo­da­mi itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­blicz­na im­pre­za urzą­dzo­na w związ­ku z jakąś uro­czy­sto­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Festyniarski

1. po­tocz­nie: ki­czo­wa­ty, tan­det­ny, lichy; lipny;
2. → fe­sty­niarz


Patrz:festyniarz

Źródła:

SJP.pl

Festyniarstwo

po­tocz­nie: ki­czo­wa­tość, li­chość, tan­det­ność; by­le­ja­kość, lip­ność


Źródła:

SJP.pl

Festynowy

zwią­za­ny z fe­sty­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fe­sty­nem, do­ty­czą­cy fe­sty­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feszczuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feszter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. le­śni­czy


Źródła:

Wiktionary

Fet

1. daw­niej: uczta;
2. po­tocz­nie: świę­to­wa­nie suk­ce­su;
3. naj­po­pu­lar­niej­szy ga­tu­nek sera grec­kie­go, pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go; fetta


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|feta.


Gmina Fet ( Fet kom­mu­ne) – dawna nor­we­ska gmina w re­gio­nie Akers­hus. Jej sie­dzi­bą było mia­sto Fet­sund. Zo­sta­ła zlik­wi­do­wa­na 1 stycz­nia 2020 roku.

Fet było 355. nor­we­ską gminą pod wzglę­dem po­wierzch­ni lą­do­wej (2019).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feta

1. daw­niej: uczta;
2. po­tocz­nie: świę­to­wa­nie suk­ce­su;
3. naj­po­pu­lar­niej­szy ga­tu­nek sera grec­kie­go, pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go; fetta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj grec­kie­go sera (zwy­kle ow­cze­go), o sło­nym smaku;

 (1.2) hucz­na uro­czy­stość

 (1.3) slang. am­fe­ta­mi­na


Zo­bacz też: Mię­dzy­na­ro­do­wy Fe­sti­wal Te­a­trów Ple­ne­ro­wych i Ulicz­nych „Feta”.

Feta (no­wogr. φέτα – „pla­ster”) – ser po­cho­dzą­cy z Gre­cji. Tra­dy­cyj­nie zbli­żo­ne wy­ro­by pow­sta­ją w Al­ba­nii i Buł­ga­rii.

Ser feta jest pro­du­ko­wa­ny z mie­szan­ki pa­ste­ry­zo­wa­ne­go mleka ow­cze­go z mle­kiem kozim (to dru­gie sta­no­wi mak­sy­mal­nie 30% mie­szan­ki) lub tylko z mleka ow­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od zob. feta.


Źródła:

Wiktionary

Fetografia

rent­ge­no­lo­gicz­na me­to­da dia­gno­stycz­na płodu


Fe­to­gra­fia (ang. fe­to­grap­hy) – hi­sto­rycz­na me­to­da obra­zo­wa­nia płodu "in utero" przez wy­ko­na­nie zdję­cia ra­dio­lo­gicz­ne­go matki w ciąży. Me­to­da poz­wa­la­ła uwi­docz­nić ko­ściec płodu po­czą­wszy od 4. mie­sią­ca ciąży; wy­ko­ny­wa­no rów­nież zdję­cia po wpro­wa­dze­niu przez po­wło­ki brzusz­ne do­dat­nie­go środ­ka kon­tra­sto­we­go do wód pło­do­wych, co poz­wa­la­ło na zo­bra­zo­wa­nie płodu przed 4.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fetoproteina

biał­ko pło­do­we do­sta­ją­ce się od płodu do matki


Źródła:

SJP.pl

Fetor

bar­dzo nie­przy­jem­ny za­pach; smród, odór


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odra­ża­ją­cy, przy­kry za­pach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fetorek

zdrob­nie­nie od : fetor (nie­przy­jem­ny za­pach)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: fetor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fetoskopia

biop­sja tka­nek płodu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. biop­sja tka­nek płodu;


Fe­to­sko­pia – biop­sja tka­nek płodu. Fe­to­sko­pię wy­ko­nu­je się po­mię­dzy 18 a 20. ty­god­niem ciąży. Wpro­wa­dze­nie fi­be­ro­sko­pu poz­wa­la na oglą­da­nie płodu i po­bra­nie frag­men­tów tka­nek, naj­czę­ściej skóry lub wą­tro­by lub pró­bek krwi. Ry­zy­ko wy­wo­ła­nia po­ro­nie­nia sza­cu­je się na ok. 5%, trwa­łe usz­ko­dze­nie ścia­ny owod­ni po­łą­czo­ne z wy­cie­kiem płynu owod­nio­we­go na 4%.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fe­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Fetować

1. urzą­dzać wy­staw­ne przy­ję­cie;
2. świę­to­wać jakąś uro­czy­stość


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. świę­to­wać, ob­cho­dzić coś oka­za­le i uro­czy­ście

 (1.2) książk. po­dej­mo­wać kogoś wy­staw­nie, hoj­nie uga­szczać, czę­sto­wać dla oka­za­nia sza­cun­ku, uz­na­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fe­to­wać się

 (2.1) przest. ra­czyć się, de­lek­to­wać się czymś

 (2.2) przest. czę­sto­wać się naw­za­jem, ra­czyć się czymś wza­jem­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fetta

naj­po­pu­lar­niej­szy ga­tu­nek sera grec­kie­go, pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go; feta


Źródła:

SJP.pl

Fettuccine

[czy­taj: fet­tu­czi­ne] wło­skie ła­zan­ki z sosem mięs­nym, po­mi­do­ra­mi i serem


Fet­tuc­ci­ne – ma­ka­ron ty­po­wy dla kuch­ni wło­skiej z re­jo­nu Rzymu w kształ­cie dłu­gich, wą­skich wstą­żek o sze­ro­ko­ści 1 cm. Jego szer­szą wer­sją jest Fet­tu­ce, a węż­szą Fe­tu­cel­le.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fetwa

ofi­cjal­ne po­u­cze­nie do­ty­czą­ce sto­so­wa­nia prawa is­lam­skie­go; fatwa


Źródła:

SJP.pl

Fetysz

1. w wie­rze­niach pier­wot­nych: przed­miot uwa­ża­ny za wcie­le­nie ja­kie­goś bó­stwa lub obiekt o ma­gicz­nej mocy, któ­re­mu od­da­wa­no cześć;
2. przed­miot ma­ją­cy chro­nić kogoś przed nie­szczę­ścia­mi; amu­let, ta­liz­man;
3. przed­miot, dzię­ki któ­re­mu fe­ty­szy­sta od­czu­wa przy­jem­ność sek­su­al­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ezot. ma­gicz­ny przed­miot bę­dą­cy obiek­tem kultu, amu­let, ta­liz­man

 (1.2) seks. obiekt, sy­tu­a­cja lub dzia­ła­nie wzmac­nia­ją­ce sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną

 (1.3) przen. obiekt in­ten­syw­ne­go za­in­te­re­so­wa­nia lub po­żą­da­nia in­te­lek­tu­al­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fetyszowy

→ fe­tysz


Patrz:fetysz

Źródła:

SJP.pl

Fetyszysta

1. ktoś, kto ota­cza przed­mio­ty i zja­wi­ska ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem,
2. ktoś, kto za­spo­ka­ja popęd płcio­wy przez oglą­da­nie lub do­ty­ka­nie przed­mio­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek skłon­ny do ota­cza­nia ja­kichś przed­mio­tów ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fetyszystka

1. ko­bie­ta, która ota­cza ja­kieś przed­mio­ty i zja­wi­ska ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem;
2. ko­bie­ta, która za­spo­ka­ja popęd płcio­wy przez oglą­da­nie lub do­ty­ka­nie przed­mio­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta skłon­na do ota­cza­nia ja­kichś przed­mio­tów ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fetyszystyczny

do­ty­czą­cy fe­ty­szyz­mu


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fe­ty­szyz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fetyszyzacja

bez­kry­tycz­ne uwiel­bie­nie, ak­cep­to­wa­nie cze­goś, ota­cza­nie cze­goś ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem; fe­ty­szyzm, bał­wo­chwal­stwo


Źródła:

SJP.pl

Fetyszyzm

1. za­spo­ka­ja­nie po­pę­du sek­su­al­ne­go po­przez kon­takt z ero­tycz­ny­mi fe­ty­sza­mi;
2. od­da­wa­nie czci przed­mio­tom uwa­ża­nym za wcie­le­nie bó­stwa lub rze­ko­mo ob­da­rzo­nym nad­na­tu­ral­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi; bał­wo­chwal­stwo;
3. pe­jo­ra­tyw­nie: bez­kry­tycz­ne uwiel­bie­nie, ak­cep­to­wa­nie cze­goś; fe­ty­szy­za­cja, bał­wo­chwal­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. jedna z form wie­rzeń re­li­gij­nych po­le­ga­ją­ca na kul­cie obiek­tów o dom­nie­ma­nej sile nad­przy­ro­dzo­nej

 (1.2) seks. osią­ga­nie sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej po­przez kon­takt z przed­mio­ta­mi na­le­żą­cy­mi do innej osoby

 (1.3) pot. ota­cza­nie przed­mio­tów lub zja­wisk bez­ro­zum­nym kul­tem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fetyszyzować

od­no­sić się do cze­goś z bez­kry­tycz­nym uwiel­bie­niem, re­spek­tem


Źródła:

SJP.pl

Fetyszyzujący

od­no­sić się do cze­goś z bez­kry­tycz­nym uwiel­bie­niem, re­spek­tem


Źródła:

SJP.pl

Feu

1. ro­dzaj la­o­tań­skie­go gu­la­szu lub zupy z ma­ka­ro­nem;
2. forma dzier­ża­wy grun­tu w Szko­cji


Źródła:

SJP.pl

Feud.

skrót od: fe­u­dal­ny


Źródła:

SJP.pl

Feudalistyczny

zwią­za­ny z fe­u­da­liz­mem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z fe­u­da­liz­mem, do­ty­czą­cy fe­u­da­liz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feudalizacja

wpro­wa­dze­nie ustro­ju fe­u­dal­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Feudalizm

for­ma­cja ustro­jo­wa, roz­po­wszech­nio­na w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się sta­no­wym po­dzia­łem spo­łe­czeń­stwa, opar­ciem or­ga­ni­za­cji pań­stwa o sto­su­nek lenny oraz ści­słą re­gla­men­ta­cją dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. śred­nio­wiecz­ny sy­stem spo­łecz­no-eko­no­micz­nych za­leż­no­ści mię­dzy war­stwa­mi spo­łecz­ny­mi, z re­gu­ły: chłop­stwem, du­cho­wień­stwem, mie­szczań­stwem i szlach­tą. Opie­rał się na ści­słej hie­rar­chii sta­nów o okre­ślo­nych przy­wi­le­jach;


Fe­u­da­lizm (z fe­o­dum lub "fe­u­dum" – lenno) – nazwa okre­śla­ją­ca ustrój spo­łecz­no-go­spo­dar­czo-po­li­tycz­ny roz­po­wszech­nio­ny w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie, trwa­ją­cy do re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, uz­na­ny za "me­to­dę rzą­dze­nia" opie­ra­ją­cą się na sy­ste­mie hie­rar­chicz­nej za­leż­no­ści jed­no­stek, z po­dzia­łem spo­łe­czeń­stwa na trzy stany: du­cho­wień­stwo, ry­cer­stwo i chłop­stwo oraz wład­ców (ksią­żę­ta, kró­lo­wie, ce­sa­rze, cha­no­wie i suł­ta­no­wie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Feudalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fe­u­dal­ny


Źródła:

Wiktionary

Feudalny

od­no­szą­cy się do fe­u­da­liz­mu, wła­ści­wy fe­u­da­liz­mo­wi


przy­miot­nik

 (1.1) hist. od­no­szą­cy się do fe­u­da­liz­mu, zwią­za­ny z fe­u­da­liz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feudał

wła­ści­ciel fe­u­dal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wie­czu i w ustro­ju fe­u­dal­nym: po­sia­dacz ziem­ski

 (1.2) hist. po­sia­dacz lenna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feudum

zie­mia od­da­na w użyt­ko­wa­nie wa­sa­lo­wi; lenno


Źródła:

SJP.pl

Feuerbach

[czy­taj: FOjerbach] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Feutre

[czy­taj: fetr]
1. szla­chet­na od­mia­na pil­śni lub woj­ło­ku;
2. wyrób wy­ko­na­ny z tego ma­te­ria­łu, np. męski ka­pe­lusz pil­śnio­wy


Źródła:

SJP.pl

Feyenoord

}}{{in­fo­box ta­be­la dodaj


Źródła:

Wikipedia

Feyerabend

[czy­taj: FAjerabend] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Feynman

[czy­taj: fajn­man] naz­wi­sko, np. Ri­chard Fe­yn­man [1918 - 1988), ame­ry­kań­ski fizyk te­o­re­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fez

spe­cy­ficz­ne na­kry­cie głowy no­szo­ne przez męż­czyzn w kra­jach arab­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) orien­tal­ne na­kry­cie głowy o kształ­cie ścię­te­go stoż­ka, wy­ko­na­ne z bor­do­we­go filcu i ozdo­bio­ne czar­nym frędz­lem;


Fez ( ‏فاس‎, "Fās"; marok. arab. "Fas"; berb. ⴼⴰⵙ, "Fas"; Fès) – mia­sto w pół­noc­nym Ma­ro­ku, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­gio­nu Fez-Me­knes. W 2024 roku li­czy­ło ok. 1,2 mln miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fezański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Fezu, zwią­za­ny z Fezem


Źródła:

Wiktionary

Fezeła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pszczo­ła


Źródła:

Wiktionary

Fezka

rzad­kie okre­śle­nie roz­po­wszech­nio­ne­go w kra­jach mu­zuł­mań­skich mę­skie­go na­kry­cia głowy w kształ­cie czer­wo­ne­go ścię­te­go stoż­ka z czar­nym chwo­stem; fez


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. nie­du­ży fez


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Feński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl