F

1. li­te­ra oz­na­cza­ją­ca spół­gło­skę f;
2. spół­gło­ska twar­da, bezdź­więcz­na;
3. czwar­ty dźwięk pod­sta­wo­wej skali mu­zycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dzie­wią­ta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;


Ff

F (wy­mo­wa: "ef", mi­nu­sku­ła: f) – szó­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dzie­wią­ta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza zwy­kle w danym ję­zy­ku spół­gło­skę szcze­li­no­wą war­go­wo-zę­bo­wą bezdź­więcz­ną, np. [].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fa

sol­mi­za­cyj­na nazwa dźwię­ku f


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. nazwa sol­mi­za­cyj­na jed­ne­go z dźwię­ków;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fab.

skrót od: fa­bu­lar­ny


Źródła:

SJP.pl

Faber

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabia

sa­mo­chód typu Škoda Fabia


Fabia – żeń­ski od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go imie­nia Fa­biusz. Pa­tro­nem tego imie­nia jest bł. Fa­biusz (zm. w 303 roku).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabian

an­giel­ska or­ga­ni­za­cja re­for­mi­stycz­na za­ło­żo­na w 1884 r. w Lon­dy­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Fa­bia­na


Fa­bian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „na­le­żą­cy do Fa­biu­sza” (męż­czyz­ny z rodu Fa­biu­szów). Nazwa ro­do­wa Fa­biu­szy wy­wo­dzi się zaś od faba (bób) i pier­wot­nie oz­na­cza­ła osobę zaj­mu­ją­cą się upra­wą bobu. Chrze­ści­jań­skim pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Fa­bian, pa­pież.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fabiana

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Fa­bian


Fa­bia­na (rów­nież Pa­bia­na) – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rzym­skie­go rodu Fa­biu­szów. Żeń­ski od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Fa­bian.

Imię rzad­kie w Pol­sce. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 140 ko­biet o imie­niu Fa­bia­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 62 ko­bie­ty no­szą­ce imię Fa­bia­na jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako imię pier­wsze – Anna, nosi 1 072 616 osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fabianczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­bia­nek


Źródła:

Wiktionary

Fabianczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­bia­nek


Źródła:

Wiktionary

Fabianczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bian­ki lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fabianecki

→ Fa­bian­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­bia­nek


Patrz:Fabianki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabianek

zdrob­nie­nie od: Fa­bian (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Fa­bian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabianie

an­giel­ska or­ga­ni­za­cja re­for­mi­stycz­na za­ło­żo­na w 1884 r. w Lon­dy­nie


Fa­bia­nie lub To­wa­rzy­stwo Fa­biań­skie ( The Fa­bian So­cie­ty) – an­giel­skie sto­wa­rzy­sze­nie re­for­mi­stycz­ne, ma­ją­ce na celu przeksz­tał­ce­nie ustro­ju ka­pi­ta­li­stycz­ne­go w so­cja­li­stycz­ny. Obec­ni człon­ko­wie w po­glą­dach są zgod­ni z Par­tią Pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabianin

czło­nek an­giel­skiej or­ga­ni­za­cji re­for­mi­stycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. zwo­len­nik fa­bia­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabianizm

dok­try­na stwo­rzo­na przez fa­bian, ne­gu­ją­ca ko­niecz­ność re­wo­lu­cji i gło­szą­ca moż­li­wość przej­ścia od ka­pi­ta­liz­mu do so­cja­liz­mu drogą ewo­lu­cyj­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dok­try­na gło­szą­ca po­ko­jo­wą, ewo­lu­cyj­ną trans­for­ma­cję ka­pi­ta­liz­mu w so­cja­lizm;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabianka

zdrob­nie­nie od imie­nia żeń­skie­go: Fa­bia­na


Źródła:

SJP.pl

Fabianki

zdrob­nie­nie od imie­nia żeń­skie­go: Fa­bia­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabiankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bian­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fabianostwo

Fa­bian z mał­żon­ką; Fa­bia­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Fabianowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­bia­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Fabianowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­bia­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Fabianowie

Fa­bian z mał­żon­ką; Fa­bia­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Fabianowski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­bia­no­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bia­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fabiańczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabiański

do­ty­czą­cy fa­bian - zwo­len­ni­ków ewo­lu­cyj­nych re­form spo­łecz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabijańczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabijański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabiniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabiola

imię żeń­skie


Fa­bio­la – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pier­wot­nie zdrob­nia­ła forma imie­nia Fabia.

Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Fa­bio­la, ma­tro­na rzym­ska, wdowa (IV wiek).

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych wy­ka­za­no 253 ko­bie­ty o imie­niu Fa­bio­la na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 122 ko­bie­ty no­szą­ce imię Fa­bio­la jako imię dru­gie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabioliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bio­li lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fabisiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabiszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabiszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabiusz

imię mę­skie


Fa­biusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się nazwy rzym­skie­go rodu Fa­biu­szów, która z kolei po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "faba" - "bób". Wśród pa­tro­nów tego imie­nia — św. Fa­biusz, wspo­mi­na­ny razem ze swo­i­mi to­wa­rzy­sza­mi, św. Bas­su­sem, Mak­sy­mem i An­ty­mem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabiusze

lud rzym­ski


Fa­biu­sze (łac. "Fabii") – jeden z naj­star­szych i naj­bar­dziej za­słu­żo­nych rodów pa­try­cju­szow­skich w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie. Osoby z tego rodu po raz pier­wszy peł­ni­ły rzym­skie sta­no­wi­ska urzęd­ni­cze już na po­cząt­ku V wieku p.n.e. Pot­wier­dze­niem zna­czą­cej po­zy­cji Fa­biu­szy w tym cza­sie jest fakt, że w la­tach 485-479 p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabiuszostwo

Fa­biusz z mał­żon­ką; Fa­biu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Fabiuszowie

Fa­biusz z mał­żon­ką; Fa­biu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Fabiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­biu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fabiś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fabjański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fablab

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1)  nie­wiel­ki warsz­tat z moż­li­wo­ścią wyt­wa­rza­nia przed­mio­tów ty­po­wych dla pro­duk­cji ma­so­wej


Źródła:

Wiktionary

Fablet

urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne o prze­kąt­nej po­mię­dzy pię­cio­ma i sied­mio­ma ca­la­mi, łą­czą­ce funk­cje smart­fo­na i ta­ble­tu; pha­blet, mi­kro­ta­blet


Fa­blet ( pha­blet, po­łą­cze­nie słów: "phone" i "ta­blet") – grupa urzą­dzeń mo­bil­nych wy­po­sa­żo­nych w ekran do­ty­ko­wy o prze­kąt­nej do 7 cali. Fa­blet jest urzą­dze­niem łą­czą­cym cechy smart­fo­na i ma­łe­go ta­ble­tu. Jest więk­szy niż smart­fon, ale nie na tyle duży, by być uz­na­wa­ny za ta­blet lub mi­ni­ta­blet. Roz­mia­ry prze­kąt­nej ekra­nu ta­kich urzą­dzeń za­czy­na­ją się na pię­ciu ca­lach, ale są mniej­sze niż sie­dem cali.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabliaux

[czy­taj: fabliO] po­pu­lar­ny w XII-XIV w. ga­tu­nek lek­kiej po­ez­ji fran­cu­skiej


Fa­blia­ux (sing. fa­bliau) – ga­tu­nek li­te­rac­ki w śred­nio­wiecz­nej li­te­ra­tu­rze fran­cu­skiej, obej­mu­ją­cy prze­waż­nie ut­wo­ry wier­szo­wa­ne. Pow­sta­wa­ły głów­nie w XIII w. we Fran­cji pół­noc­no-wschod­niej.

Fa­blia­ux na­le­żą do li­te­ra­tu­ry ple­bej­skiej, mają przy tym cha­rak­ter sa­ty­rycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fablok

Fa­blok – pol­skie przed­się­bior­stwo za­ło­żo­ne w 1919 roku w Chrza­no­wie, pro­du­ku­ją­ce tabor ko­le­jo­wy i ma­szy­ny.


Źródła:

Wikipedia

Fabr.

skrót od: fa­bry­ka; f-ka


Źródła:

SJP.pl

Fabre

[czy­taj: fabr] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Fabre d'Eglan­ti­ne (wła­ści­wie Phi­lip­pe François Na­za­i­re Fabre) (1750-94), dra­ma­to­pi­sarz fran­cu­ski; Jean Henri Fabre (1823-1915), fran­cu­ski en­to­mo­log, pi­sarz; Jean Mar­cel Fabre (1904-75), fran­cu­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, po­lo­ni­sta


Fabre – sta­cja metra w Mon­tre­a­lu, na linii nie­bie­skiej. Ob­słu­gi­wa­na przez Société de tran­sport de Montréal (STM). Znaj­du­je się w Vil­le­ray, w dziel­ni­cy Vil­le­ray–Saint-Mi­chel–Parc-Ex­ten­sion.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fabrycek

zdrob­nie­nie od: Fa­bry­cjusz (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Fabrycja

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Fabrycjusz

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Fabrycjuszostwo

Fa­bry­cjusz z mał­żon­ką; Fa­bry­cju­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Fabrycjuszowie

Fa­bry­cjusz z mał­żon­ką; Fa­bry­cju­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Fabrycjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bry­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fabryckowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bryc­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fabrycostwo

Fa­bry­cy z mał­żon­ką; Fa­bry­co­wie


Źródła:

SJP.pl

Fabrycowie

Fa­bry­cy z mał­żon­ką; Fa­bry­co­stwo


Źródła:

SJP.pl

Fabrycowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bry­ce­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Fabrycy

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Fa­bry­cy – imię mę­skie.

Fa­bry­cy imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 marca, 22 sierp­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fabryczka

mała fa­bry­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: fa­bry­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) przez pra­cow­ni­ków fa­bry­ki


Źródła:

Wiktionary

Fabryczny

na­le­żą­cy do fa­bry­ki; pro­du­ko­wa­ny, wy­ko­na­ny w fa­bry­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­bry­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabryka

za­kład prze­my­sło­wy wyt­wa­rza­ją­cy ma­szy­no­wo na wiel­ką skalę środ­ki spo­ży­cia i pro­duk­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­duk­cyj­ny za­kład prze­my­sło­wy

 (1.2) pot. za­ło­ga fa­bry­ki (1.1)

 (1.3) daw. bu­do­wa, wzno­sze­nie bu­dow­li

 (1.4) daw. pro­duk­cja, wyrób


Fa­bry­ka ( fa­bri­ca ‘warsz­tat rze­mieśl­ni­czy’) – za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym pro­duk­cja od­by­wa się przy uży­ciu ma­szyn.

W uję­ciu hi­sto­rycz­nym, przej­ście od wyt­wa­rza­nia pro­duk­tów w ma­nu­fak­tu­rach do ich pro­duk­cji w fa­bry­kach oz­na­cza­ło po­czą­tek ka­pi­ta­liz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fabrykacja

wyrób, pro­du­ko­wa­nie, pro­duk­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pro­du­ko­wa­nie cze­goś w du­żych ilo­ściach

 (1.2) daw. fał­szer­stwo, po­dra­bia­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabrykacyjny

→ fa­bry­ka­cja


Patrz:fabrykacja

Źródła:

SJP.pl

Fabrykancik

zdrob­nie­nie od: fa­bry­kant


Źródła:

SJP.pl

Fabrykancki

od­no­szą­cy się do fa­bry­kan­ta, bę­dą­cy włas­no­ścią fa­bry­kan­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­bry­kan­tem, do­ty­czą­cy fa­bry­kan­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabrykant

1. osoba po­dra­bia­ją­ca coś; fał­szerz;
2. daw­niej: wła­ści­ciel fa­bry­ki; prze­my­sło­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. wła­ści­ciel fa­bry­ki


Fa­bry­kant ( fa­bri­cans, "-ntis" ‘two­rzą­cy’, od "fa­bri­ca­re" ‘two­rzyć’), prze­my­sło­wiec – pry­wat­ny wła­ści­ciel fa­bry­ki lub za­kła­du prze­my­sło­we­go.

W XIX w. mia­nem tym okre­śla­no także rze­mieśl­ni­ka, któ­re­go warsz­tat miał więk­szą moc pro­duk­cyj­ną.

Na zie­miach pol­skich (znaj­du­ją­cych się wów­czas w za­bo­rze ro­syj­skim) fa­bry­kan­ci po­ja­wi­li się dzię­ki upo­waż­nie­niu władz rzą­do­wych Kró­le­stwa Pol­skie­go („Kon­gre­sów­ki”) z dnia 30 stycz­nia 1821 r., udzie­lo­ne­mu Raj­mun­do­wi Rem­bie­liń­skie­mu na ut­wo­rze­nie osad fa­brycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fabrykantka

daw­niej: wła­ści­ciel­ka fa­bry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wła­ści­ciel­ka fa­bry­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabrykat

pro­dukt fa­brycz­ny, go­to­wy towar, wyrób


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. lub książk. wyrób fa­brycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabrykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pro­du­ko­wa­nie cze­goś na ma­so­wą skalę

 (1.2) pot. spo­rzą­dza­nie imi­ta­cji cze­goś w prze­stęp­czym celu


Źródła:

Wiktionary

Fabrykować

pro­du­ko­wać, wy­ra­biać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfa­bry­ko­wać)

 (1.1) wy­ko­ny­wać po­drób­ki

 (1.2) przest. pro­du­ko­wać w dużej licz­bie, w ma­so­wej ilo­ści

 (1.3) iron. żart. robić byle jak lub coś nie­zbyt war­to­ścio­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dro­biazg

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bajka


Fa­bu­la – nie­miec­kie cza­so­pis­mo baj­koz­naw­cze uka­zu­ją­ce się w Ber­li­nie od 1957 roku. Przez długi czas re­dak­to­rem na­czel­nym był Kurt Ranke – pro­fe­sor uni­wer­sy­te­tu w Ge­tyn­dze. W skład pier­wsze­go ko­mi­te­tu re­dak­cyj­ne­go wcho­dzi­li Wal­ter An­der­son, L. Bødker (Dania), R. Th. Chri­stian­sen (Nor­we­gia), G. Or­tu­tay (Węgry), A. Ta­y­lor (USA) i S. Thomp­sorn (USA). Pismo, oprócz ma­te­ria­łów w ję­zy­ku an­giel­skim, nie­miec­kim i fran­cu­skim, za­mie­szcza roz­pra­wy, przy­czyn­ki, re­cenz­je i ko­mu­ni­ka­ty o pra­cach w toku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fabulacja

fan­taz­jo­wa­nie na temat rze­ko­mych wy­da­rzeń w przesz­ło­ści i włas­ne­go w nich udzia­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. wpro­wa­dza­nie do opisu albo opo­wia­da­nia ele­men­tów nie­re­a­li­stycz­nych

 (1.2) psych. przed­sta­wia­nie wy­da­rzeń z po­da­wa­niem zmy­ślo­nych wąt­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabularność

opie­ra­nie się ut­wo­ru li­te­rac­kie­go lub fil­mo­we­go na fa­bu­le (ukła­dzie zda­rzeń, wąt­ków i mo­ty­wów); fik­cyj­ność, li­te­rac­kość, fa­bu­la­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Fabularny

opar­ty na wątku fik­cyj­nym, a nie na do­ku­men­ta­cji; ma­ją­cy fa­bu­łę


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy fa­bu­łę; opar­ty na fik­cyj­nej opo­wie­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabularyzacja

książ­ko­wo: na­da­nie formy ut­wo­ru fa­bu­lar­ne­go takim ut­wo­rom, jak kro­ni­ka, pa­mięt­nik, film do­ku­men­tal­ny itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. liter. na­da­wa­nie formy fa­bu­lar­nej ut­wo­rom do­ku­men­tal­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabularyzm

książ­ko­wo: wy­stę­po­wa­nie fa­bu­ły (ukła­du zda­rzeń, wąt­ków i mo­ty­wów) w dzie­le li­te­rac­kim lub fil­mo­wym; fa­bu­lar­ność, li­te­rac­kość, fik­cyj­ność


Źródła:

SJP.pl

Fabularyzować

książ­ko­wo: na­da­wać formy ut­wo­ru fa­bu­lar­ne­go takim ut­wo­rom, jak kro­ni­ka, pa­mięt­nik, film do­ku­men­tal­ny itp.


Źródła:

SJP.pl

Fabularzysta

1. re­ży­ser fil­mów fa­bu­lar­nych;
2. autor sce­na­riu­szy fil­mo­wych


Źródła:

SJP.pl

Fabularzystka

→ fa­bu­la­rzy­sta


Patrz:fabularzysta

Źródła:

SJP.pl

Fabulator

osoba opo­wia­da­jąc zmy­ślo­ne lub znieksz­tał­co­ne wy­da­rze­nia z przesz­ło­ści i włas­ny w nich udział; mi­to­man


Źródła:

SJP.pl

Fabulać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. igrać z nie­bez­pie­czeń­stwem


Źródła:

Wiktionary

Fabulistyczny

→ fa­bu­li­sty­ka


Patrz:fabulistyka

Źródła:

SJP.pl

Fabulistyka

pi­sa­nie bajek; baj­ko­pi­sar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. dział li­te­ra­tu­ry obej­mu­ją­cy pi­sa­nie bajek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fabulny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łatwo się psu­ją­cy (o przed­mio­tach)


Źródła:

Wiktionary

Fabuła

układ zda­rzeń przed­sta­wio­nych w ut­wo­rze li­te­rac­kim lub w fil­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. film. sze­reg wąt­ków i mo­ty­wów po­wią­za­nych cza­so­wo i przy­czy­no­wo, przed­sta­wio­nych w ut­wo­rze li­te­rac­kim lub fil­mo­wym

 (1.2) pot. treść ut­wo­ru

 (1.3) daw. treść sta­no­wią­ca coś cie­ka­we­go, nie­ko­niecz­nie praw­dzi­we­go


Fa­bu­ła ( fa­bu­la „bajka, opo­wia­da­nie”) – układ zda­rzeń w świe­cie przed­sta­wio­nym ut­wo­rów epic­kich i dra­ma­tur­gicz­nych, a także fil­mów i gier kom­pu­te­ro­wych.

Zda­rze­nia skła­da­ją­ce się na fa­bu­łę skła­da­ją się za­ra­zem na zda­rze­nia w przed­sta­wio­nych w danym ut­wo­rze lo­sach po­sta­ci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fabułka

zdrob­nie­nie od: fa­bu­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. fa­bu­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Face-To-Face

Face-to-face (w skró­cie f2f) – z ang. twa­rzą w twarz (fr. "tête-à-tête"), ter­min cha­rak­te­ry­zu­ją­cy bez­poś­red­ni kon­takt wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy jed­nost­ka­mi głów­nie w obrę­bie ma­łych grup spo­łecz­nych. Taki kon­takt daje moż­li­wość bez­poś­red­niej roz­mo­wy, a także jed­no­czes­ne­go od­bio­ru prze­ka­zu wer­bal­ne­go i nie­wer­bal­ne­go roz­mów­cy.


Źródła:

Wikipedia

Facebook

[czy­taj: fejs­buk] ame­ry­kań­ski ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. so­cjol. in­ter­ne­to­wy ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy;


Fa­ce­bo­ok (skr. fb) – ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy, w ra­mach któ­re­go za­re­je­stro­wa­ni użyt­kow­ni­cy mogą two­rzyć sieci i grupy, dzie­lić się wia­do­mo­ścia­mi i zdję­cia­mi oraz ko­rzy­stać z apli­ka­cji, bę­dą­cy włas­no­ścią Meta Plat­forms z sie­dzi­bą w Menlo Park. Zo­stał uru­cho­mio­ny 4 lu­te­go 2004 na Uni­wer­sy­te­cie Har­var­da i był po­cząt­ko­wo przez­na­czo­ny prze­de wszyst­kim dla osób stu­diu­ją­cych na tej uczel­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Facebookowicz

[czy­taj: fejs­bu­ko­wicz] użyt­kow­nik por­ta­lu Fa­ce­bo­ok; fejs­bu­ko­wicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­form. so­cjol. użyt­kow­nik Fa­ce­bo­o­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Facebookowiczka

[czy­taj: fejs­bu­ko­wicz­ka] użyt­kow­nicz­ka por­ta­lu Fa­ce­bo­ok; fejs­bu­ko­wicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Facebookowy

→ Fa­ce­bo­ok [czy­taj: fejs­bu­ko­wy]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­ce­bo­o­kiem, do­ty­czą­cy Fa­ce­bo­o­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Facecik

zdrob­nie­nie od: facet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: facet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Facecja

1. krót­ki utwór sa­ty­rycz­ny;
2. prze­sta­rza­le: dow­cip, żart lub krót­kie, za­baw­ne opo­wia­da­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. krót­kie opo­wia­da­nie z dow­cip­ną pu­en­tą

 (1.2) daw. dow­cip aneg­do­tycz­ny, dyk­te­ryj­ka


Fa­ce­cja (z fa­ce­tia – żart, dow­cip) – krót­kie opo­wia­da­nie, w for­mie pi­sa­nej lub ust­nej, o żar­to­bli­wej tre­ści, za­koń­czo­ne dow­cip­ną po­in­tą.

Fa­ce­cje wy­wo­dzą się z prze­ka­zy­wa­nych ust­nie aneg­dot, które funk­cjo­no­wa­ły już w sta­ro­żyt­no­ści i prze­ni­ka­ły do dzieł pi­sa­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Facecjonista

osoba lu­bią­ca opo­wia­dać żarty, dow­ci­py, za­baw­ne hi­sto­ryj­ki; żar­tow­niś, dow­cip­niś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która lubi opo­wia­dać żarty, aneg­do­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Facecjonistka

→ fa­ce­cjo­ni­sta


Patrz:facecjonista

Źródła:

SJP.pl

Facecjonistyczny

do­ty­czą­cy fa­ce­cji


Źródła:

SJP.pl

Facelet

daw­niej: chust­ka do nosa


Źródła:

SJP.pl

Facelia

ro­śli­na z ro­dzi­ny fa­ce­lio­wa­tych, sa­dzo­na jako mio­do­daj­na ro­śli­na ozdob­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­ce­lia|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych lub bylin z ro­dzi­ny fa­ce­lio­wa­tych;


Fa­ce­lia ("Pha­ce­lia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fa­ce­lio­wa­tych ("Hy­drop­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je około 200 ga­tun­ków, ros­ną­cych dziko w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej. Ob­sza­rem, gdzie ro­dzaj jest naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny, jest za­chod­nia część kon­ty­nen­tu pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie­go – tylko w Ka­li­for­nii ro­śnie 90 ga­tun­ków. Za­sied­la­ją one suche te­re­ny pu­styn­ne i wil­got­ne sied­li­ska wśród za­ro­śli i w wid­nych la­sach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faceliowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych, wy­stę­pu­ją­cych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach


Fa­ce­lio­wa­te ("Hy­drop­hyl­la­ce­ae" R. Br. in Ker. Gawl.) – ro­dzi­na wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych w rzę­dzie ogó­recz­ni­kow­ców "Bo­ra­gi­na­les", cza­sem też w ran­dze po­dro­dzi­ny "Hy­drop­hyl­lo­i­de­ae" w sze­ro­ko uj­mo­wa­nej ro­dzi­nie ogó­recz­ni­ko­wa­tych "Bo­ra­gi­na­ce­ae".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faceliowaty

o ce­chach fa­ce­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Faceliowy

→ fa­ce­lia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­ce­lią, do­ty­czą­cy fa­ce­lii


Patrz:facelia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Facenda

fa­zen­da;
1. plan­ta­cja kawy w Bra­zy­lii; dom na ta­kiej plan­ta­cji
2. go­spo­dar­stwo rolne w daw­nych ko­lo­niach hisz­pań­skich


Źródła:

SJP.pl

Facepalm

[czy­taj: fej­spalm] ude­rze­nie dło­nią w twarz lub przy­ło­że­nie jej do twa­rzy, wy­ra­ża­ją­ce nie­do­wie­rza­nie, fru­stra­cję lub za­że­no­wa­nie


Fa­ce­palm [] (cza­sa­mi za­pi­sy­wa­ny jako "face-palm" lub "face palm") – gest, który po­le­ga na przy­ło­że­niu dłoni do twa­rzy. Gest jest w wielu kul­tu­rach prze­ja­wem fru­stra­cji, za­że­no­wa­nia, roz­cza­ro­wa­nia, wsty­du lub sar­kaz­mu. Wy­ko­rzy­stu­je się go także w me­mach in­ter­ne­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Facet

po­tocz­ne okre­śle­nie męż­czyz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Facetka

po­tocz­nie: bli­żej niez­na­na ko­bie­ta; go­śció­wa, babka, ty­pia­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. ko­bie­ta

 (1.2) slang. na­u­czy­ciel­ka


Fa­cet­ka – ame­ry­kań­ski film kry­mi­nal­ny (film noir) z 1958 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fach

zawód, spe­cjal­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zawód, pro­fe­sja

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zawód wy­u­czo­ny

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­dłuż­ny drew­nia­ny po­jem­nik (na mąkę, zboże)

wy­krzy­knik

 (2.1) ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca od­głos cze­goś, co prze­la­tu­je szyb­ko w po­wie­trzu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fachcić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pra­co­wać


Źródła:

Wiktionary

Fachla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­chod­nia


Źródła:

Wiktionary

Fachman

po­tocz­nie: fa­cho­wiec; fa­chu­ra, magik, spec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. fa­cho­wiec

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. fa­cho­wiec


Fach­man (ang. "The Fixer") – po­wieść ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Ber­nar­da Ma­la­mu­da wy­da­na w 1966 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fachmanka

po­tocz­nie: ko­bie­ta bę­dą­ca fa­chow­cem w ja­kiejś dzie­dzi­nie; fa­chu­ra, spe­cja­list­ka


Źródła:

SJP.pl

Fachowczyni

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Źródła:

Wiktionary

Fachowiec

spe­cja­li­sta w ja­kiejś dzie­dzi­nie; fach­man, fa­chu­ra, spec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Fa­cho­wiec – pol­ski te­le­wi­zyj­ny film oby­cza­jo­wy z 1983 roku w re­ży­se­rii Krzysz­to­fa Gru­be­ra, na pod­sta­wie po­wie­ści Wac­ła­wa Be­ren­ta pod tym samym ty­tu­łem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fachowo

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie ze spe­cja­li­za­cją

 (1.2) z fa­cho­wą wie­dzą


Źródła:

Wiktionary

Fachowość

zna­jo­mość fachu; wyksz­tał­ce­nie za­wo­do­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zna­jo­mość ja­kiejś dzie­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fachowy

zwią­za­ny z fa­chem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z okre­ślo­nym za­wo­dem, spe­cjal­no­ścią

 (1.2) obez­na­ny z za­wo­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fachtla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­chod­nia


Źródła:

Wiktionary

Fachula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­chod­nia


Źródła:

Wiktionary

Fachura

po­tocz­nie: fa­cho­wiec; fach­man, magik, spec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. fa­cho­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faciebat

[czy­taj: fa­cje­bat] fecit; zro­bił, wy­ko­nał (napis na dzie­łach sztu­ki obok pod­pi­su ar­ty­sty)


Źródła:

SJP.pl

Facies

[czy­taj: fa­cjes] obli­cze; fa­cies hip­po­cra­ti­ca - hi­po­kra­te­so­we obli­cze, na któ­rym widać oz­na­ki zbli­ża­ją­cej się śmier­ci


Źródła:

SJP.pl

Facile

[czy­taj: FAczile] łatwo - okre­śle­nie stop­nia trud­no­ści tech­nicz­nej ut­wo­ru


Źródła:

SJP.pl

Facilmente

[czy­taj: fa­czil­men­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: łatwo, bez na­pię­cia


Źródła:

SJP.pl

Facio

po­tocz­nie: jakiś męż­czyz­na; facet, koleś, kolo, gość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. facet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faciu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. facet


Źródła:

Wiktionary

Facja

1. ze­spół cech osa­dów i skał wy­ni­ka­ją­cych z wa­run­ków pow­sta­wa­nia;
2. jed­nost­ka w sy­ste­ma­ty­ce ro­ślin


Facja (łac. "fa­cies" 'twarz, obli­cze') – ze­spół wspól­nych cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla skał ut­wo­rzo­nych w róż­nych wa­run­kach.

Skały (lub śro­do­wi­ska) tej samej facji mogą róż­nić się cza­sem pow­sta­nia i miej­scem, muszą jed­nak po­sia­dać łą­czą­ce je istot­ne cechy szcze­gól­ne, naj­czę­ściej li­to­lo­gicz­ne lub pa­le­on­to­lo­gicz­ne. Niem­niej nie­kie­dy pod nazwą kon­kret­nej facji by­wa­ją też łą­czo­ne ze­spo­ły skał bar­dzo róż­nią­ce się pe­tro­gra­ficz­nie, a pow­sta­łe w jed­nym (lub po­krew­nym) re­gio­nie w okre­ślo­nym cza­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Facjata

1. po­mie­szcze­nie na pod­da­szu; fa­cjat­ka, man­sar­da;
2. wy­su­nię­te pod­da­sze z oknem i osob­nym dasz­kiem; fa­cjat­ka, man­sar­da;
3. po­tocz­nie: twarz; dziób, buzia, gęba;
4. prze­sta­rza­le: fron­to­wa ścia­na bu­dyn­ku; fa­sa­da;
5. daw­niej: część ścia­ny za­sła­nia­ją­ca dach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kal­ne po­mie­szcze­nie na pod­da­szu, zwy­kle nad­bu­do­wa­ne i po­sia­da­ją­ce odręb­ne za­da­sze­nie

 (1.2) pot. twarz

 (1.3) daw. fa­sa­da bu­dyn­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Facjatka

1. wy­su­nię­te pod­da­sze z oknem i osob­nym dasz­kiem; fa­cja­ta, man­sar­da;
2. po­mie­szcze­nie na pod­da­szu; fa­cja­ta, man­sar­da;
3. ek­spre­syw­nie: twarz; buzia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Facjatkowy

→ fa­cjat­ka (miesz­ka­nie na pod­da­szu), np. okno fa­cjat­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Facjenda

daw­niej: in­te­res, tran­sak­cja hand­lo­wa; spe­ku­la­cja, sza­chraj­stwo


Źródła:

SJP.pl

Facjendarski

→ fa­cjen­darz


Patrz:facjendarz

Źródła:

SJP.pl

Facjendarz

daw­niej osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem


Źródła:

SJP.pl

Facka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­li­czek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­li­czek (także ude­rze­nie)


Źródła:

Wiktionary

Fackać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­licz­ko­wać


Źródła:

Wiktionary

Fackelzug

[czy­taj: fa­kel­cug] daw­niej: uro­czy­sty po­chód z po­chod­nia­mi; fa­kel­cug


Źródła:

SJP.pl

Facla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­chod­nia


Źródła:

Wiktionary

Facnóć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spo­licz­ko­wać


Źródła:

Wiktionary

Facsimile

[czy­taj: faks-imile] fak­sy­mi­le;
1. re­pro­duk­cja do­ku­men­tu wy­ko­na­na ręcz­nie, me­cha­nicz­nie lub che­micz­nie;
2. pie­cząt­ka lub kli­sza odt­wa­rza­ją­ca włas­no­ręcz­ny pod­pis


Źródła:

SJP.pl

Fact-Checking

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) społ. publ. pro­ces we­ry­fi­ko­wa­nia in­for­ma­cji przez do­kład­ne spraw­dza­nie fak­tów;


Fact-chec­king (także "fact chec­king", z ang. „we­ry­fi­ka­cja fak­tów”) – pro­ces, który ma na celu zwe­ry­fi­ko­wa­nie in­for­ma­cji, po­le­ga­ją­cy na do­kład­nym spraw­dza­niu fak­tów w wia­ry­god­nych źró­dłach, kon­fron­to­wa­nia moż­li­wie licz­nych pot­wier­dzeń w opra­co­wa­niach lub do­ku­men­tach na pi­śmie lub w for­mie ma­te­ria­łów audio-wideo, a także w wy­po­wie­dziach au­to­ry­te­tów po­sia­da­ją­cych wie­dzę i po­wszech­nie uz­na­ną wia­ry­god­ność w dzie­dzi­nie, któ­rej do­ty­czy we­ry­fi­ko­wa­na in­for­ma­cja.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Factcheckingowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fact-chec­kin­gu


Źródła:

Wiktionary

Factitivum

[czy­taj: fak­ti­ti­wum] ka­te­go­ria sło­wot­wór­cza cza­sow­ni­ka; ca­u­sa­ti­vum


Źródła:

SJP.pl

Factoring

[czy­taj: fak­to­ring] ro­dzaj umowy nie­naz­wa­nej, po­le­ga­ją­cej na wy­ku­po­wa­niu przez wy­spe­cja­li­zo­wa­ne­go poś­red­ni­ka (fac­to­ra), na­leż­no­ści z ty­tu­łu sprze­da­ży od fac­to­ran­ta (osoby do­ko­nu­ją­cej sprze­da­ży na­leż­no­ści); fak­to­ring


Źródła:

SJP.pl

Factoringowy

[czy­taj: fak­to­rin­go­wy] zwią­za­ny z fac­to­rin­giem (fak­to­rin­giem); fak­to­rin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Faculik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. grub­szy kij do bicia


Źródła:

Wiktionary

Facydiowce

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy wor­kow­ców wła­ści­wych


Źródła:

SJP.pl

Facydiowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy wor­kow­ców wła­ści­wych


Źródła:

SJP.pl

Facylitacja

1. w psy­cho­lo­gii:
a) wpływ obec­no­ści in­nych ludzi na sku­tecz­ność wy­ko­ny­wa­nia ja­kie­goś za­da­nia;
b) nie­wy­u­czo­ne, chwi­lo­we zwięk­sze­nie siły re­ak­cji;
2. w fiz­jo­lo­gii: ułat­wie­nie wy­stą­pie­nia re­ak­cji na bo­dziec; to­ro­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. wpływ obec­no­ści in­nych ludzi na sku­tecz­ność wy­ko­ny­wa­nia ja­kie­goś za­da­nia (po­zy­tyw­ny lub ne­ga­tyw­ny)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Facylitacyjny

→ fa­cy­li­ta­cja


Patrz:facylitacja

Źródła:

SJP.pl

Facylitator

osoba ułat­wia­ją­ca prze­pływ in­for­ma­cji i roz­wią­zu­ją­ca pro­ble­my w spot­ka­niach po­mię­dzy róż­ny­mi gru­pa­mi ludzi


Fa­cy­li­ta­tor – osoba, któ­rej za­da­niem jest czyn­ny udział w udroż­nia­niu pro­ce­su ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy oso­ba­mi bądź gru­pa­mi, w celu osią­gnię­cia wspól­ne­go roz­wią­za­nia, czyli fa­cy­li­ta­cją (ułat­wia­niem) pro­ce­sów. Rolą fa­cy­li­ta­to­ra nie jest me­dia­cja (wspar­cie przy roz­wią­zy­wa­niu kon­flik­tów) mię­dzy stro­na­mi, gdyż służy on wspar­ciem w za­kre­sie m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Facylitatorka

ko­bie­ta ułat­wia­ją­ca prze­pływ in­for­ma­cji i roz­wią­zu­ją­ca pro­ble­my w spot­ka­niach po­mię­dzy róż­ny­mi gru­pa­mi ludzi


Źródła:

SJP.pl

Facylitować

w psy­cho­lo­gii: wpły­wać na człon­ków grupy, po­wo­du­jąc wzrost za­cho­wań okre­ślo­ne­go ro­dza­ju


Źródła:

SJP.pl

Facyt

suma, wynik obli­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Facz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. med. opa­tru­nek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­wi­jak dla nie­mow­la­ka

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. etn. pas zdo­bią­cy becik nie­mow­lę­cy


Źródła:

Wiktionary

Faczować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ob­wią­zy­wać ranę

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ob­wi­jać nie­mow­lę po ką­pie­li


Źródła:

Wiktionary

Fading

[czy­taj: fej­ding albo fa­ding] zanik sy­gna­łu ra­dio­we­go na sku­tek zmian wa­run­ków roz­cho­dze­nia się fal ra­dio­wych


Fa­ding – za­ni­ka­nie sły­szal­no­ści, któ­re­go me­cha­nizm pow­sta­wa­nia jest po­dob­ny do echa ra­dio­we­go. Róż­ni­ca po­le­ga na tym, że prze­su­nię­cie cza­so­we dwóch fal do­cho­dzą­cych do ob­ser­wa­to­ra jest zbli­żo­ne do po­ło­wy okre­su fali.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fado

1. por­tu­gal­ska me­lan­cho­lij­na pieśń lu­do­wa;
2. zwią­za­ny z fado - pie­śnią


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ga­tu­nek mu­zycz­ny wy­wo­dzą­cy się z Por­tu­ga­lii, me­lan­cho­lij­na pieśń


Fado (tłum. los, przez­na­cze­nie) – ga­tu­nek mu­zycz­ny pow­sta­ły w XIX wieku w bied­nych dziel­ni­cach por­to­wych miast Por­tu­ga­lii, głów­nie w li­zboń­skich kwar­ta­łach Al­fa­ma i Mo­u­ra­ria. Fado to me­lan­cho­lij­na pieśń, wy­ko­ny­wa­na przez jed­ne­go wo­ka­li­stę przy akom­pa­nia­men­cie dwóch gitar. Na­zy­wa­ne jest cza­sa­mi por­tu­gal­skim blu­e­sem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fadom

skrót od: Fa­bry­ka Domów


Źródła:

SJP.pl

Fadżr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. pier­wsza (spoś­ród pię­ciu) mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska w ciągu dnia, od­ma­wia­na świ­tem;


Fadżr ( ‏فجر‎) – mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska (salat), pier­wsza w ciągu dnia, od­ma­wia­na mię­dzy świ­tem i wscho­dem słoń­ca, naj­le­piej ok. 45 minut przed wscho­dem słoń­ca. []


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Faena

koń­co­wa seria ata­ków ma­ta­do­ra, pro­wa­dzą­ca do za­bi­cia byka


Źródła:

SJP.pl

Faencki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Fa­en­zą, do­ty­czą­cy Fa­en­zy


Źródła:

Wiktionary

Faenza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;


Fa­en­za – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Ra­wen­na.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Fa­en­za.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę za­miesz­ki­wa­ło 58 737 osób, 272,2 os./km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Faeton

ptak z rzędu peł­no­płet­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faetony

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­et­hon­ti­for­mes|Shar­pe|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: fa­e­ton


Fa­e­to­ny – mo­no­ty­po­wy rząd Pha­et­hon­ti­for­mes i ro­dzi­na Pha­et­hon­ti­dae z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­or­nit­hes).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fafel

ob­wi­sła warga u psa


Źródła:

SJP.pl

Faferfloki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. reg. pozn. płat­ki ow­sia­ne


Źródła:

Wiktionary

Fafernuch

tra­dy­cyj­ne kur­piow­skie cia­stecz­ko z do­dat­kiem mar­chwi, miodu i pie­przu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ne kur­piow­skie ciast­ko – twar­de, wy­traw­ne i pi­kant­ne, cięte nożem z wałka cia­sta na kształt ko­py­tek lub orze­chów, po­da­wa­ne jako prze­ką­ska, np. do piwa, sta­no­wią­ce zwy­cza­jo­wy no­wo­rocz­ny po­da­ru­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faflać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­plać


Źródła:

Wiktionary

Fafle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kynol. zwi­sa­ją­ce wargi u psów my­śliw­skich


Fafle – uży­wa­ne w ky­no­lo­gii okre­śle­nie gór­nych warg psa.

Kształt i wiel­kość fafli wy­raź­nie roz­róż­nia się w za­leż­no­ści od rasy psa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Faflonić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Po­mo­rze po­łud­nio­we, Ka­szu­by po­łud­nio­we, Ko­cie­wie, Zie­mia Cheł­miń­ska, Gru­dziądz, Ry­piń­skie. pa­plać, baj­du­rzyć, pleść, co ślina na język przy­nie­sie

 (1.2) gw-pl|Gru­dziądz. o dziec­ku lub oso­bie pod wpły­wem: beł­ko­tać, mam­ro­tać, mówić nie­wy­raź­nie


Źródła:

Wiktionary

Faflunić

po­tocz­nie: mówić nie­wy­raź­nie, beł­ko­tać


Źródła:

SJP.pl

Fafrać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gryz­mo­lić, mazać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mówić bez sensu


Źródła:

Wiktionary

Fafuła

nie­do­łę­ga, nie­zda­ra, sa­fan­du­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, War­sza­wa. nie­zda­ra

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. je­dze­nie dla trzo­dy chlew­nej, skła­da­ją­ce się głów­nie z kaszy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fag

wirus ma­ją­cy zdol­ność do ni­szcze­nia bak­te­rii; bak­te­rio­fag


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zob. bak­te­rio­fag.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fagas

po­gard­li­wie:
1. słu­żą­cy, lokaj; słu­gus;
2. prze­no­śnie: lizus, poch­leb­ca;
3. ko­cha­nek; gach, fra­jer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. męż­czyz­na po­słu­gu­ją­cy jako lokaj lub kel­ner

 (1.2) pot. obraź. osoba cał­ko­wi­cie ule­gła

 (1.6) gw-pl|War­sza­wa. męż­czyz­na

 (2.2) ornit. dzier­lat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fagasostwo

słu­żal­czość, li­zu­so­stwo


Źródła:

SJP.pl

Fagasować

po­tocz­nie: być fa­ga­sem, wy­słu­gi­wać się, schle­biać komuś


Źródła:

SJP.pl

Fagasowski

przy­po­mi­na­ją­cy fa­ga­sa


Źródła:

SJP.pl

Fagin

tru­ją­cy zwią­zek w na­sio­nach buku


Źródła:

SJP.pl

Fagina

tru­ją­cy zwią­zek w na­sio­nach buku


Źródła:

SJP.pl

Fagocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fagot


Źródła:

Wiktionary

Fagocista

muzyk gra­ją­cy na fa­go­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na fa­go­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fagocistka

→ fa­go­ci­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na fa­go­cie


Patrz:fagocista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fagocyt

ko­mór­ka or­ga­niz­mu po­chła­nia­ją­ca bak­te­rie oraz inne cząst­ki nie­or­ga­nicz­ne i or­ga­nicz­ne; ko­mór­ka żerna


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) biol. ro­dzaj ko­mór­ki zdol­nej do po­chła­nia­nia i tra­wie­nia ob­cych czą­stek;


Fa­go­cyt (gr. "phágos" ‘po­że­racz’, "kýtos" ‘ko­mór­ka’), ko­mór­ka żerna – każda ko­mór­ka zdol­na do fa­go­cy­to­zy. Zaz­wy­czaj fa­go­cy­ta­mi są wy­spe­cja­li­zo­wa­ne ko­mór­ki or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych (u czło­wie­ka są nimi m.in.: oste­o­kla­sty, ma­kro­fa­gi, gra­nu­lo­cy­ty oraz mi­kro­glej), rza­dziej or­ga­niz­my jed­no­ko­mór­ko­we (np. ameby).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fagocytarny

→ fa­go­cyt; fa­go­cy­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Fagocytella

pra­or­ga­nizm zło­żo­ny z fa­go­cy­to­bla­stu i ki­no­bla­stu


Źródła:

SJP.pl

Fagocytować

o ko­mór­kach: wchła­niać drob­ne czą­stecz­ki or­ga­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Fagocytowy

→ fa­go­cyt; fa­go­cy­tar­ny


Źródła:

SJP.pl

Fagocytoza

umie­jęt­ność po­chła­nia­nia mi­kro­sko­pij­nych ciał ob­cych przez ko­mór­kę or­ga­niz­mu ży­we­go


Fa­go­cy­to­za (gr. "pha­ge­in" – jeść, "kytos" – ko­mór­ka) – ro­dzaj en­do­cy­to­zy, spo­ty­ka­ny u ko­mó­rek i or­ga­niz­mów jed­no­ko­mór­ko­wych. Po­le­ga na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska po­kar­mów sta­łych, odi­zo­lo­wa­niu od cy­to­zo­lu, po­przez ut­wo­rze­nie wod­nicz­ki po­kar­mo­wej (lub in­ne­go tworu o po­dob­nym przez­na­cze­niu, np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fagofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed po­ły­ka­niem


Źródła:

SJP.pl

Fagolizosom

Fa­go­li­zo­som – or­ga­nel­lum ko­mór­ko­we pow­sta­ją­ce na sku­tek zla­nia się fa­go­so­mu z li­zo­so­mem. W fa­go­so­mie znaj­du­ją się po­chło­nię­te przez ko­mór­kę sub­stan­cje, które są roz­kła­da­ne za po­mo­cą znaj­du­ją­cych się w li­zo­so­mie en­zy­mów (głów­nie pro­te­o­li­tycz­nych). W obrę­bie fa­goz­li­zo­so­mu pa­nu­je od­czyn kwa­śny, co jest nie­zbęd­nym wa­run­kiem dzia­ła­nia en­zy­mów li­zo­so­mal­nych.


Źródła:

Wikipedia

Fagosom

wa­ku­o­la pow­sta­ją­ca okre­so­wo w ko­mór­ce w prze­bie­gu fa­go­cy­to­zy lub pi­no­cy­to­zy, przy­czy­nia­ją­ca się do tra­wie­nia i zu­żyt­ko­wa­nia sub­stan­cji wchło­nię­tych do ko­mór­ki


Fa­go­som (syn. fa­go­li­zo­som) – wa­ku­o­la ota­cza­ją­ca pod­czas fa­go­cy­to­zy pa­to­gen­ną ko­mór­kę (bak­te­rię), ogra­ni­czo­na błoną po­cho­dzą­cą z ko­mór­ki fa­go­cy­ta. W dal­szej fazie fa­go­cy­to­zy do błony fa­go­so­mu przy­wie­ra jeden lub dwa li­zo­so­my, wy­dzie­la­ją­ce en­zy­my tra­wien­ne. []


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fagot

dęty in­stru­ment drew­nia­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. stro­i­ko­wy, drew­nia­ny in­stru­ment dęty o ni­skiej skali;


Fagot (wł. "fa­got­to", skrót: "fg".) – in­stru­ment dęty drew­nia­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych z pod­wój­nym stro­i­kiem. Jego nazwa wło­ska „fa­got­to” oz­na­cza „wiąz­kę drew­na”. Do tej samej ro­dzi­ny na­le­żą także obój, rożek an­giel­ski i kon­tra­fa­got, który tran­spo­nu­je ok­ta­wę niżej od fa­go­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fagotowy

zwią­za­ny z fa­go­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z fa­go­tem, do­ty­czą­cy fa­go­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fagowy

→ fag


Patrz:fag

Źródła:

SJP.pl

Fahrenheit

[czy­taj: FArenhajt]
1. naz­wi­sko, np. Ga­briel Da­niel Fah­ren­he­it (1686-1736), pol­ski fizyk nie­miec­kie­go po­cho­dze­nia;
2. skala Fah­ren­he­i­ta - skala tem­pe­ra­tu­ry uży­wa­na do­tych­czas przez kraje an­glo­sa­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faille

[czy­taj: faj] gęsta, prąż­ko­wa­na tka­ni­na jed­wab­na


Źródła:

SJP.pl

Fair

[czy­taj: fer]
1. ucz­ci­wy, zgod­ny z za­sa­da­mi (np. Za­wsze byłam fair wobec cie­bie.);
2. ucz­ci­wie, zgod­nie z za­sa­da­mi (np. Za­cho­wał się fair i za to go cenię.)


przy­miot­nik

 (1.1) ucz­ci­wy, lo­jal­ny

przy­słó­wek

 (2.1) ucz­ci­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fair-Trade

[czy­taj: fer-trejd] han­del z na­sta­wie­niem na ucz­ci­we wy­na­gra­dza­nie drob­nych wyt­wór­ców, nie na zysk i naj­niż­szą cenę; spra­wied­li­wy han­del, fair trade, fa­ir­tra­de


Źródła:

SJP.pl

Fairbanks

Fa­ir­banks – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w środ­ko­wej Ala­sce, nad rzeką Chena, u jej uj­ścia do rzeki Ta­na­na. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1902 roku przez po­szu­ki­wa­czy złota, prawa miej­skie uzy­ska­ło w 1903 roku. We­dług da­nych z 2022 roku li­czy­ło 32,1 tys. miesz­kań­ców, oraz 95,4 tys.


Źródła:

Wikipedia

Fairway

[czy­taj: fer­łej] droga wodna wy­ty­czo­na wśród mie­lizn lub in­nych przesz­kód na­wi­ga­cyj­nych, słu­żą­ca do prze­pro­wa­dza­nia stat­ków o okre­ślo­nym za­nu­rze­niu; far­wa­ter


Fa­ir­way – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie John­son.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faisalabad

[czy­taj: faj­sa­la­bad] mia­sto w Pa­ki­sta­nie; Faj­sa­la­bad


Źródła:

SJP.pl

Faj

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: faja


Źródła:

Wiktionary

Faja

1. duża fajka
2. po­gard­li­wie czło­wiek mało za­rad­ny, cie­mię­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. grub. czło­nek męski, penis

 (1.2) duża fajka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajalit

mi­ne­rał, krze­mian że­la­za


Fa­ja­lit – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, z grupy oli­wi­nów. Nazwa zwią­za­na jest z miej­scem wy­stę­po­wa­nia mi­ne­ra­łu – wul­ka­nicz­ną wyspą Faial na Azo­rach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fajans

1. biała glin­ka uży­wa­na po wy­pa­le­niu naj­czę­ściej do wyt­wa­rza­nia na­czyń ku­chen­nych, sprzę­tu sa­ni­tar­ne­go i elek­tro­tech­nicz­ne­go;
2. pro­dukt wy­ko­na­ny z wy­pa­lo­nej bia­łej glin­ki, po­kry­tej szkli­wem;
3. po­tocz­nie: coś bez war­to­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. rzem. ma­te­riał ce­ra­micz­ny wyt­wa­rza­ny z za­nie­czy­szczo­ne­go ka­o­li­nu, po­dob­ny nieco do por­ce­la­ny;

 (1.2) pot. coś bez­war­to­ścio­we­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. pejor. głu­pek, ciem­niak


Fa­jans – wyrób ce­ra­micz­ny o cze­re­pie po­ro­wa­tym, po­kry­ty szkli­wem bo­ga­tym w dwut­le­nek cyny.

W hi­sto­rii ce­ra­mi­ki ar­ty­stycz­nej ter­min fa­jans sto­su­je się do dwóch róż­nych typów ce­ra­mi­ki: fa­jan­su wła­ści­we­go oraz fa­jan­su de­li­kat­ne­go. Fa­jans wła­ści­wy, o nie­przez­ro­czy­stym (ma­to­wym), kry­ją­cym szli­wie oło­wio­wo-cy­no­wym po raz pier­wszy po­ja­wił się w IX-wiecz­nym Iraku, gdzie arab­scy ce­ra­mi­cy pró­bo­wa­li uzy­skać białe tło dla de­ko­ra­cji barw­nej po­dob­ne do chiń­skiej por­ce­la­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fajansiara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka


Źródła:

Wiktionary

Fajansiarski

→ fa­jan­siarz


Patrz:fajansiarz

Źródła:

SJP.pl

Fajansiarz

fa­jans; po­tocz­nie:
1. osoba nie­mod­nie ubra­na, za­nied­ba­na;
2. bru­das, niech­luj;
3. fra­jer, głu­pek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. fra­jer, głu­pek

 (1.2) slang. ktoś nie­mod­nie ubra­ny

 (1.3) slang. ktoś brud­ny, za­nied­ba­ny, niech­luj, bru­das

 (1.4) środ. ekon. bro­ker bez li­cen­cji KNF


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajansowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: fa­jan­so­wy


Źródła:

Wiktionary

Fajansowy

zwią­za­ny z fa­jan­sem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny z fa­jan­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajczany

→ fajka


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z fajki


Patrz:fajka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajczarski

przy­miot­nik od: fajka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy faj­czar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajczarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. pa­le­nie fajki


Źródła:

Wiktionary

Fajczarz

osoba pa­lą­ca fajkę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­lacz fajki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajczora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­ło­go­wa pa­lacz­ka


Źródła:

Wiktionary

Fajczorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­ło­go­wy pa­lacz


Źródła:

Wiktionary

Fajczysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. długa fajka


Źródła:

Wiktionary

Fajczyć

po­tocz­ne:
1. ni­szczyć ogniem; palić, spa­lać;
2. palić tytoń; jarać, kop­cić, ku­rzyć;
3. faj­czyć się - pło­nąć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) palić fajkę lub tytoń

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny faj­czyć się (dk. brak)

 (2.1) pot. palić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajdać

po­tocz­nie:
1. bru­dzić, pla­mić; walać, ba­brać, kidać;
2. wy­próż­niać się; za­łat­wiać się, kakać, kup­kać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­faj­dać, ufaj­dać)

 (1.1) grub. posp. fizj. wy­próż­niać się, de­fe­ko­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny faj­dać się (dk. ufaj­dać się, za­faj­dać się)

 (2.1) pot. bru­dzić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajeczka

zdrob­nie­nie od: fajka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fajka

 (1.2) mała, drob­na fajka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. pa­pie­ros


Źródła:

Wiktionary

Fajer

w gwa­rze miej­skiej: wigor, zapał, ener­gia, werwa, ani­musz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. świę­to


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. świę­to


Źródła:

Wiktionary

Fajerant

po­tocz­nie: przer­wa w pracy lub ko­niec dnia pracy; faj­rant


Źródła:

SJP.pl

Fajerka

1. w pie­cy­kach lub ku­chen­nych pie­cach wę­glo­wych: jedna z wza­jem­nie opie­ra­ją­cych się na sobie obrę­czy że­liw­nych przy­kry­wa­ją­cych lub zmniej­sza­ją­cych otwór w pły­cie ku­chen­nej;
2. ter­mo­for do ogrze­wa­nia po­ście­li; szkan­de­la;
3. małe na­czy­niem utrzy­mu­ją­ce żar lub ogień;
4. gwa­ro­wo: za­pał­ka;
5. gwa­ro­wo: do­nicz­ka do kwia­tów;
6. gwa­ro­wo: kie­row­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) że­liw­ne kółko za­kry­wa­ją­ce otwór w pły­cie pieca

 (1.2) daw. prze­no­śny pie­cyk


Fa­jer­ka – czę­ściej fa­jer­ki, kilka wza­jem­nie opie­ra­ją­cych się na sobie obrę­czy że­liw­nych, przy­kry­wa­ją­cych otwór w że­liw­nej pły­cie ku­chen­nej. Można je za­kła­dać i zdej­mo­wać przy po­mo­cy po­grze­ba­cza w kształ­cie ha­czy­ka, czyli ha­ko­wa­to za­gię­te­go drutu z rącz­ką. Za­sto­so­wa­nie fa­je­rek umoż­li­wi­ło sta­wia­nie bez­poś­red­nio na ogniu garn­ków róż­nej wiel­ko­ści i re­gu­la­cję ilo­ści do­cie­ra­ją­ce­go do nich cie­pła. Praw­do­po­dob­nie to wy­na­la­zek an­giel­ski z dru­giej po­ło­wy XVIII w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fajerkasa

daw­niej:
1. to­wa­rzy­stwo ubez­pie­cze­nio­we ubez­pie­cza­ją­ce od skut­ków po­ża­ru;
2. skład­ka ubez­pie­cze­nia od skut­ków po­ża­ru


Źródła:

SJP.pl

Fajerman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. stra­żak


Źródła:

Wiktionary

Fajers

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara. pa­pie­ros lep­sze­go ga­tun­ku


Źródła:

Wiktionary

Fajerwer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara. pa­pie­ros


Źródła:

Wiktionary

Fajerwerk

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) sztucz­ne ognie da­ją­ce róż­no­rod­ne efek­ty świetl­ne; raca;
2. po­tocz­nie: bły­skot­li­wa sek­wen­cja słów, żar­tów itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ła­du­nek pi­ro­tech­nicz­ny, który wy­bu­cha­jąc daje przy­cią­ga­ją­ce wzrok efek­ty świetl­ne

 (1.2) wy­buch fa­jer­wer­ku (1.1) rozś­wiet­la­ją­cy niebo

 (1.3) przen. efek­tow­ne dzia­ła­nie lub jego wy­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajerwerkowy

→ fa­jer­werk


Patrz:fajerwerk

Źródła:

SJP.pl

Fajf

przy­ję­cie po­po­łud­nio­we, od­by­wa­ją­ce się zwy­kle o go­dzi­nie pią­tej; faj­fo­klok; five o'clock


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ba­wa ta­necz­na o go­dzi­nie pią­tej po po­łud­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajfer

muzyk w daw­nym woj­sku pol­skim, przy­gry­wa­ją­cy do­bo­szo­wi na pi­szczał­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fajfka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. fajka

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. zo­o­techn. przy­rząd ko­wal­ski do za­ci­ska­nia ko­nio­wi warg pod­czas pod­ku­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Fajfoklok

[czy­taj: fajf o klok] przy­ję­cie po­po­łud­nio­we, od­by­wa­ją­ce się zwy­kle o go­dzi­nie pią­tej; fajf; five o'clock


Źródła:

SJP.pl

Fajfus

1. po­spo­li­cie: czło­nek męski;
2. po­spo­li­te wyz­wi­sko uży­wa­ne w sto­sun­ku do męż­czyzn;
3. po­tocz­nie: ofer­ma, czło­wiek nie­zdar­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) posp. penis

 (1.2) posp. wyz­wi­sko w sto­sun­ku do męż­czyzn

 (1.3) posp. ofer­ma, ktoś nie­zdar­ny, le­ni­wy, głupi

 (1.4) gwara. żoł­nier­ska z okre­su II wojny świa­to­wej oraz lwów.

 (1.6) żart. o ko­le­dze, kum­pel

 (1.7) gwara. więz. wię­zień po­rząd­ko­wy sprzą­ta­ją­cy ko­ry­ta­rze

 (1.8) gwara. zło­dziej­ska po­moc­nik kie­szon­kow­ca

 (1.9) gwara. zło­dziej­ska zło­dziej, który krad­nie mało war­to­ścio­we rze­czy

 (1.10) gwara. zło­dziej­ska do­no­si­ciel, oskar­ży­ciel

 (1.11) gwara. zło­dziej­ska do­zor­ca nocny

 (1.12) gwara. szo­fer­ska nie­u­waż­ny prze­cho­dzień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajita

[czy­taj: fa­hi­ta] mek­sy­kań­ska po­tra­wa w po­sta­ci gril­lo­wa­ne­go mięsa na psze­nicz­nej lub ku­ku­ry­dzia­nej tor­til­li


Fa­ji­ta (wym. "fa­hi­ta") jest okre­śle­niem ro­dza­ju po­tra­wy kuch­ni mek­sy­kań­skiej, w skład któ­rej wcho­dzi gril­lo­wa­ne mięso po­da­wa­ne na psze­nicz­nej lub ku­ku­ry­dzia­nej tor­til­li. Po­cząt­ko­wo "fa­ji­ta" przy­rzą­dza­na była wy­łącz­nie z mięsa wo­ło­we­go, jed­nak w chwi­li obec­nej po­pu­lar­ne są rów­nież wer­sje z mię­sem kur­cza­ka, wie­przo­wi­ną lub kre­wet­ka­mi. W re­sta­u­ra­cjach mięso pie­czo­ne i po­da­wa­ne jest czę­sto z ce­bu­lą i pa­pry­ką. Po­pu­lar­ny­mi do­dat­ka­mi są: kwa­śna śmie­ta­na, gu­a­ca­mo­le, salsa, pico de gallo, ser i po­mi­do­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fajka

1. przy­rząd skła­da­ją­cy się z cy­bu­cha i głów­ki, słu­żą­cy do pa­le­nia ty­to­niu;
2. pot.: pa­pie­ros


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­miot do pa­le­nia ty­to­niu;

 (1.2) pot. pa­pie­ros

 (1.3) łódź. daw. kil­kud­nio­wa za­ba­wa dla ro­bot­ni­ków na Wod­nym Rynku w Łodzi, roz­po­czy­na­ją­ca się w Zie­lo­ne Świąt­ki

 (1.4) mot. ele­ment do­pro­wa­dza­ją­cy prąd do świe­cy za­pło­no­wej

 (1.5) sport. rurka uży­wa­na do nur­ko­wa­nia, poz­wa­la­ją­ca na od­dy­cha­nie bez uno­sze­nia głowy nad po­wierzch­nię wody;

 (1.6) gra­ficz­ny sym­bol ✓, słu­żą­cy do zaz­na­cza­nia wy­bo­ru

 (1.7) środ. sport. strze­lect­wo żart. ro­dzaj im­bu­sa

 (1.8) łow. kieł szczę­ki dzika


Fajka – przed­miot słu­żą­cy do pa­le­nia ty­to­niu lub in­nych sub­stan­cji, skła­da­ją­cy się zwy­kle z ust­ni­ka (rurki, trzy­ma­nej w ustach) i głów­ki z ko­mi­nem (ko­mo­rą spa­la­nia), po­łą­czo­nej z ust­ni­kiem przez szyj­kę. Daw­niej po­mię­dzy szyj­ką a ust­ni­kiem wy­stę­po­wał je­szcze cy­buch, rzad­ko spo­ty­ka­ny już w faj­kach współ­czes­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fajkarz

1. osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją lub sprze­da­żą fajek;
2. pa­lacz fajki; faj­czarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wyt­wór­ca fajek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajkowato

→ faj­ko­wa­ty


Patrz:fajkowaty

Źródła:

SJP.pl

Fajkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem fajkę


Źródła:

SJP.pl

Fajkować

zaz­na­czać; ptasz­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Fajkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fajkowy

zwią­za­ny z fajką


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od fajka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pil­nik


Źródła:

Wiktionary

Fajlować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szli­fo­wać


Źródła:

Wiktionary

Fajnie

przy­słó­wek

 (1.1) pot. w spo­sób fajny; do­brze, ład­nie


Źródła:

Wiktionary

Fajniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: faj­nie, fajno


Źródła:

SJP.pl

Fajniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fajny


Źródła:

SJP.pl

Fajnisty

śro­do­wi­sko­wo: świet­ny, udany, wspa­nia­ły; fajny, fa­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Fajniuchny

zdrob­nie­nie od: fajny; faj­niut­ki, faj­niuś­ki, faj­niu­si


Źródła:

SJP.pl

Fajniusi

zdrob­nie­nie od: fajny; faj­niut­ki, faj­niuś­ki, faj­niuch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zdrobn. od fajny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajniutki

zdrob­nie­nie od: fajny; faj­niuch­ny, faj­niuś­ki, faj­niu­si


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: fajny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajniuśki

zdrob­nie­nie od: fajny; faj­niut­ki, faj­niuch­ny, faj­niu­si


Źródła:

SJP.pl

Fajnlendysz

daw­niej: cien­ka tka­ni­na weł­nia­na po­cho­dze­nia ho­len­der­skie­go lub an­giel­skie­go; fa­len­dysz


Źródła:

SJP.pl

Fajno

przy­słó­wek

 (1.1) zob. faj­nie.


Źródła:

Wiktionary

Fajnopolactwo

ogół faj­no­po­la­ków


Źródła:

SJP.pl

Fajnopolak

lek­ce­wa­żą­co: Polak pró­bu­ją­cy wy­róż­nić się na tle in­nych Po­la­ków po­strze­ga­nych przez niego jako za­ścian­ko­wi, kon­ser­wa­tyw­ni, pro­win­cjo­nal­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. po­gard. Polak, zwy­kle wrogo od­no­szą­cy się do pol­skie­go tra­dy­cjo­na­liz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajność

→ fajny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fajne; cecha tych, któ­rzy są fajni


Patrz:fajny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajnula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ele­gant­ka


Źródła:

Wiktionary

Fajny

po­tocz­nie: oce­nia­ny po­zy­tyw­nie; fa­jo­wy, dobry, po­rząd­ny


przy­miot­nik

 (1.1) po­tocz­ny wyraz o bar­dzo sze­ro­kim po­zy­tyw­nym zna­cze­niu dla mó­wią­ce­go: cie­ka­wy, in­te­re­su­ją­cy, świet­ny

 (1.2) gw-pl|Poz­nań, Górny Śląsk. ładny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fa­jo­wo


Źródła:

SJP.pl

Fajowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pot. świet­nie, do­sko­na­le


Źródła:

Wiktionary

Fajowość

→ fa­jo­wy


Patrz:fajowy

Źródła:

SJP.pl

Fajowski

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: ma­ją­cy cechy po­zy­tyw­ne; fajny, fa­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Fajowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fa­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Fajowy

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: ma­ją­cy cechy po­zy­tyw­ne; fajny, fa­jow­ski


Źródła:

SJP.pl

Fajrancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od faj­rant


Źródła:

Wiktionary

Fajrant

po­tocz­nie: przer­wa w pracy lub ko­niec dnia pracy; fa­je­rant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. (także. gw-pl|Górny Śląsk.) ko­niec dnia pracy lub przer­wa w pracy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajsalabad

(daw­niej La­jal­pur) mia­sto w Pa­ki­sta­nie; Fa­i­sa­la­bad


Faj­sa­la­bad ( Fa­i­sa­la­bad, ‏فیصل آباد‎) – mia­sto we wschod­nim Pa­ki­sta­nie, w pro­win­cji Pen­dżab, na Ni­zi­nie Pen­dża­bu. Oś­ro­dek prze­my­słu ba­weł­nia­ne­go, odzie­żo­we­go i hand­lu zbo­żem. Za­ło­żo­ny w 1890 r., prawa miej­skie po­sia­da od 1898. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fajsalabadzki

→ Faj­sa­la­bad


Patrz:Fajsalabad

Źródła:

SJP.pl

Fajstos

Faj­stos ( Φαιστός "Pha­i­stos", łac. " Pha­e­stus") – sta­ro­żyt­ne mia­sto na Kre­cie, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści wyspy, na wzgó­rzu.

Było za­miesz­ka­ne od III ty­siąc­le­cia p.n.e. Pier­wszy pałac, wznie­sio­ny w Faj­stos mię­dzy 2000 a 1900 p.n.e., zo­stał zni­szczo­ny około 1700 p.n.e.


Źródła:

Wikipedia

Fajsławice

wieś w Pol­sce


Faj­sła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Faj­sła­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Faj­sła­wi­ce. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 17


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fajsławicki

→ Faj­sła­wi­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Faj­sła­wic


Patrz:Fajsławice

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajsławiczanin

miesz­ka­niec Faj­sła­wic (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Faj­sła­wic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajsławiczanka

miesz­kan­ka Faj­sła­wic (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Faj­sła­wic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajt

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy nagły upa­dek albo nagły skręt w biegu


wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk prze­wró­ce­nia się lub zmia­ny kie­run­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajtać

po­tocz­nie:
1. ma­chać, wy­wi­jać, kiwać czymś; maj­tać, maj­dać;
2. faj­tać (fikać, ma­chać, prze­wi­jać, wy­wi­jać) kozła (kozły), ko­zioł­ka (ko­zioł­ki):
a) prze­wra­cać się, upa­dać;
b) robić prze­wrót, obra­cać się wokół włas­nej osi


Źródła:

SJP.pl

Fajter

figh­ter;
1. spor­to­wiec upra­wia­ją­cy sport walki, np. boks;
2. spor­to­wiec bar­dzo wa­lecz­ny, poś­wię­ca­ją­cy się cał­ko­wi­cie dla osią­gnię­cia zwy­cię­stwa


Źródła:

SJP.pl

Fajterka

→ faj­ter; figh­ter­ka


Źródła:

SJP.pl

Fajtnąć

po­tocz­nie:
1. kiw­nąć, mach­nąć czymś; majt­nąć, majd­nąć;
2. um­rzeć;
3. fajt­nąć (fi­knąć, mach­nąć, prze­wi­nąć, wy­wi­nąć) kozła (kozły), ko­zioł­ka (ko­zioł­ki):
a) prze­wró­cić się, upaść;
b) zro­bić prze­wrót, obró­cić się wokół włas­nej osi


Źródła:

SJP.pl

Fajtłapa

(r. męski) po­tocz­nie o nie­zdar­nym męż­czyź­nie; gamoń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pejor. osoba nie­zdar­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajtłapowatość

po­tocz­nie: po­wol­ność, nie­zdar­ność, ży­cio­wa nie­za­rad­ność


Źródła:

SJP.pl

Fajtłapowaty

1. śla­ma­zar­ny, mało ener­gicz­ny;
2. po­dob­ny do faj­tła­py


przy­miot­nik

 (1.1) mało ener­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fajum

1. oaza w Egip­cie;
2. mia­sto w Egip­cie


Fajum ( ‏الفيوم‎, w tran­skryp­cji ISO: "Al-Fayyūm") – oaza w pół­noc­nym Egip­cie, na Pu­sty­ni Li­bij­skiej, w mu­ha­fa­zie Fajum.

Sto­li­cą re­gio­nu jest mia­sto Fajum, a w oazie są je­szcze 4 mniej­sze mia­sta oraz licz­ne osied­la i wio­ski.

Jest to ważny ob­szar rol­ni­czy, ho­dow­la­ny i sa­dow­ni­czy Egip­tu: pro­wa­dzi się tu upra­wę zbóż, ba­weł­ny, trzci­ny cu­kro­wej, wa­rzyw, owo­ców, kwia­tów i ty­to­niu oraz ho­dow­lę dro­biu, bydła, kóz i owiec.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. grub. obraź­li­wy gest wy­cią­gnię­te­go środ­ko­we­go palca;


Źródła:

Wiktionary

Fakaofo

Fa­ka­o­fo, daw­niej "Bow­ditch Is­land" – ko­ra­lo­wy atol w ar­chi­pe­la­gu To­ke­lau, na­le­żą­cy ad­mi­ni­stra­cyj­nie do te­ry­to­rium za­leż­ne­go Nowej Ze­lan­dii – To­ke­lau. Atol sta­no­wi jed­no­cze­śnie jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną o ta­kiej samej naz­wie.

Atol ma po­wierzch­nię 2,63 km² i ota­cza wew­nętrz­ną la­gu­nę o po­wierzch­ni około 45 km².


Źródła:

Wikipedia

Fakap

mło­dzie­żo­wo: wpad­ka, nie­po­wo­dze­nie, spar­ta­cze­nie cze­goś; wtopa, fuc­kup


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. za­wa­le­nie ja­kiejś spra­wy, wpad­ka przy re­a­li­za­cji za­da­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fakcik

zdrob­nie­nie od: fakt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fakt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fakcja

daw­niej:
1. stron­nict­wo, ko­te­ria;
2. spi­sek


Nie mylić z: Frak­cja.

Fak­cja, fak­cja kla­so­wa (z ła­ci­ny: "fac­tio" – «zgru­po­wa­nie», po­cho­dzi od "fa­ce­re" – «robić») – w so­cjo­lo­gii wy­róż­nio­na ka­te­go­ria w obrę­bie klasy spo­łecz­nej.

W kon­cep­cji Pier­re’a Bo­ur­dieu wy­róż­nio­na jest ze wzglę­du na kom­po­zy­cje ka­pi­ta­łu (spo­łecz­ne­go, eko­no­micz­ne­go, kul­tu­ro­we­go i sym­bo­licz­ne­go) oraz ilość czasu, w któ­rym jed­nost­ki w ro­dzi­nach po­sia­da­ją od­po­wied­nie kon­fi­gu­ra­cje ka­pi­ta­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fakcyjny

→ fak­cja


Patrz:fakcja

Źródła:

SJP.pl

Fake

[czy­taj: fejk] fejk; po­tocz­nie:
1. coś nie­praw­dzi­we­go, fał­szy­we­go; ście­ma, fał­szyw­ka;
2. po­dro­bio­ny pro­dukt ja­kiejś marki; fał­szyw­ka;
3. osoba po­da­ją­ca się za kogoś in­ne­go, oszust


FAKE – manga shōnen-ai na­pi­sa­na i ilu­stro­wa­na przez Sa­na­mi Matō. Hi­sto­ria sku­pia się na ro­man­sie mię­dzy Ran­dym „Ryo” Mac­le­a­nem i Dee La­yt­ne­rem, dwóch no­wo­jor­skich de­tek­ty­wach z fik­cyj­ne­go 27 po­ste­run­ku. Na pod­sta­wie pią­te­go roz­dzia­łu (II tom) mangi pow­stał jeden od­ci­nek OVA. 12 maja 2007 roku miała miej­sce pre­mie­ra se­qu­e­la "FAKE Se­cond Se­a­son" w nowym ja­poń­skim ma­ga­zy­nie Co­mi­que Hug.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fakel

daw­niej: po­chod­nia skła­da­ją­ca się z kija i owi­nię­tych wokół jed­ne­go z jego koń­ców pakuł na­są­czo­nych palną sub­stan­cją; fakla


Źródła:

SJP.pl

Fakelcug

daw­niej: uro­czy­sty po­chód z po­chod­nia­mi; fac­kel­zug


Źródła:

SJP.pl

Fakemail

[czy­taj: fejk­mejl] e-mail od fik­cyj­ne­go na­daw­cy; oszu­kań­cza pocz­ta


Źródła:

SJP.pl

Fakenewsowy

→ fake news [czy­taj: fejk ńju­so­wy]; fej­knew­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Fakiel

pio­no­wa rura o wy­so­ko­ści kil­ku­dzie­się­ciu me­trów, słu­żą­ca do spa­la­nia zbęd­nych gazów wę­glo­wo­do­ro­wych, które po­cho­dzą z róż­nych in­sta­la­cji ra­fi­ne­ryj­nych i pe­tro­che­micz­nych


Źródła:

SJP.pl

Fakijny

so­czew­ka fa­kij­na - typ so­czew­ki kon­tak­to­wej


Źródła:

SJP.pl

Fakir

1. mu­zuł­mań­ski lub in­dyj­ski asce­ta;
2. wę­drow­ny sztuk­mistrz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) że­brzą­cy asce­tycz­ny mnich mu­zuł­mań­ski;


Fakir ( ‏فقیر‎, w pi­śmie de­wa­na­ga­ri फ़क़ीर, "bie­dak") – że­brzą­cy, asce­tycz­ny mnich mu­zuł­mań­ski. Ter­min ten obec­nie od­no­si się także do czę­ści asce­tów wyz­na­ją­cych hin­du­izm. Więk­szość fa­ki­rów uważa ubó­stwo i asce­tyzm za drogę do zba­wie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fakirek

kla­pek z wy­pust­ka­mi sty­mu­lu­ją­cy­mi stopę


Źródła:

SJP.pl

Fakirki

kla­pek z wy­pust­ka­mi sty­mu­lu­ją­cy­mi stopę


Źródła:

SJP.pl

Fakirowski

→ fakir (sztuk­mistrz); fa­ki­ro­wy, fa­kir­ski


Źródła:

SJP.pl

Fakirowy

1. → fakir (sztuk­mistrz); fa­kir­ski, fa­ki­row­ski;
2. → fakir (asce­ta); fa­ki­rzy


Źródła:

SJP.pl

Fakirski

→ fakir (sztuk­mistrz); fa­ki­ro­wy, fa­ki­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Fakirzy

1. mu­zuł­mań­ski lub in­dyj­ski asce­ta;
2. wę­drow­ny sztuk­mistrz


Źródła:

SJP.pl

Fakla

daw­niej: po­chod­nia skła­da­ją­ca się z kija i owi­nię­tych wokół jed­ne­go z jego koń­ców pakuł na­są­czo­nych palną sub­stan­cją; fakel


Źródła:

SJP.pl

Fakle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. reg. zwy­czaj pa­le­nia du­żych ognisk w Wiel­ki Czwar­tek


Źródła:

Wiktionary

Fakoemulsyfikacja

ope­ra­cyj­na me­to­da le­cze­nia zaćmy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­na me­to­da usu­wa­nia zaćmy;


Fa­ko­e­mul­sy­fi­ka­cja (łac. "pha­co­e­mul­si­fi­ca­tio ca­ta­rac­tae") – po­wszech­nie sto­so­wa­na me­to­da chi­rur­gicz­ne­go usu­wa­nia zaćmy (zmęt­nia­łej, zam­glo­nej so­czew­ki w oku) przy po­mo­cy wi­bra­cji ul­tradź­wię­ko­wych.

Ope­ra­cja wy­ko­ny­wa­na jest czę­sto w ra­mach tzw. chi­rur­gii jed­ne­go dnia (pa­cjent przy­cho­dzi i wraca do domu tego sa­me­go dnia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fakolit

forma drob­nej in­truz­ji mag­mo­wej, wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej na prze­gu­bach an­ty­klin


Fa­ko­lit – nie­wiel­ka forma in­truz­ji mag­mo­wej ze skał plu­to­nicz­nych i sub­wul­ka­nicz­nych w kształ­cie so­czew­ki, wy­stę­pu­ją­ca zgod­nie z uło­że­niem sfał­do­wa­nych warstw skal­nych. Wy­stę­pu­je naj­czę­ściej na prze­gu­bach an­ty­klin roz­dzie­la­jąc sfał­do­wa­ne war­stwy skał star­szych. Na­le­ży do in­truz­ji zgod­nych do­sto­so­wu­jąc się swoim prze­bie­giem do uło­że­nia warstw, w któ­rych wy­stę­pu­je. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest brak wi­docz­ne­go po­wią­za­nia z ogni­skiem mag­mo­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fakomatoza

scho­rze­nie dzie­dzicz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się pow­sta­wa­niem na­czy­nia­ków i guzów m.in. na skó­rze, gałce ocz­nej oraz wspó­łist­nie­niem wad na­rzą­dów wew­nętrz­nych


Źródła:

SJP.pl

Fakon

duży, cięż­ki nóż uży­wa­ny do wy­ci­na­nia drogi, zwła­szcza w dzie­wi­czych la­sach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Fakoszer

afry­kań­ski, łowny ga­tu­nek z ro­dzi­ny świń; gu­ziec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­co­cho­e­rus aet­hio­pi­cus|Pal­las|ref=tak., przy­po­mi­na­ją­cy świ­nię ma­syw­ny ssak afry­kań­ski o dłu­gich kłach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fakro

Fakro Sp. z o.o. – pol­skie przed­się­bior­stwo bran­ży bu­dow­la­nej z sie­dzi­bą w Nowym Sączu, za­ło­żo­ne 22 stycz­nia 1991 przez Ry­szar­da Flor­ka, Kry­sty­nę Flo­rek i Krzysz­to­fa Kro­nen­ber­ge­ra. Zna­czą­cy pro­du­cent okien da­cho­wych, pro­duk­tów do za­bu­do­wy pod­da­sza oraz sto­lar­ki pio­no­wej.


Źródła:

Wikipedia

Faks

fax, te­le­faks, te­le­fax;
1. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do prze­ka­zy­wa­nia i od­bie­ra­nia obra­zów (głów­nie tek­stów) za po­mo­cą sieci te­le­fo­nicz­nej;
2. obraz wy­sła­ny lub otrzy­ma­ny za poś­red­nict­wem urzą­dze­nia o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. biur. daw. poczt. urzą­dze­nie prze­sy­ła­ją­ce wia­do­mość za po­mo­cą łącza te­le­fo­nicz­ne­go;

 (1.2) biur. daw. poczt. wia­do­mość prze­sła­na fak­sem (1.1)

 (1.3) pot. numer te­le­fo­nu, na który można wy­słać faks (1.2)

 (1.4) gwara. ko­ciew­ska żart


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faksmodem

modem po­sia­da­ją­cy funk­cję wy­sy­ła­nia i od­bie­ra­nia fak­sów prze­sy­ła­nych linią te­le­fo­nicz­ną


Źródła:

SJP.pl

Faksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fak­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Faksować

prze­sy­łać do­ku­ment pa­pie­ro­wy za po­mo­cą faksu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­sy­łać coś za po­mo­cą faksu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faksowy

zwią­za­ny z fak­sem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fak­sem, do­ty­czą­cy faksu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faksymile

fac­si­mi­le;
1. re­pro­duk­cja do­ku­men­tu wy­ko­na­na ręcz­nie, me­cha­nicz­nie lub che­micz­nie;
2. pie­cząt­ka lub kli­sza odt­wa­rza­ją­ca włas­no­ręcz­ny pod­pis


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kopia pod­pi­su od­bi­ta na do­ku­men­cie spo­so­bem me­cha­nicz­nym;

 (1.2) do­kład­na re­pro­duk­cja rę­ko­pi­su, do­ku­men­tu lub ry­sun­ku

 (1.3) te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny sy­stem do prze­sy­ła­nia i od­bio­ru nie­ru­cho­mych obra­zów

 (1.4) obraz uzy­ska­ny drogą fak­sy­mi­le (1.3)


Fak­sy­mi­le, rza­dziej fac­si­mi­le ( fac-similé, a to z fac si­mi­le, dosł. „czyń po­dob­nie”), lm. "fak­sy­mi­lia" – do­kład­na kopia (re­pro­duk­cja) do­ku­men­tu, ry­sun­ku lub pod­pi­su, wy­ko­na­na spo­so­bem me­cha­nicz­nym, che­micz­nym bądź ręcz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faksymilowany

bę­dą­cy do­kład­ną re­pro­duk­cją, kopią


Źródła:

SJP.pl

Faksymilowy

→ fak­sy­mi­le


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fak­sy­mi­le, do­ty­czą­cy fak­sy­mi­le


Patrz:faksymile

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fakt

to, co zasz­ło w rze­czy­wi­sto­ści; zda­rze­nie; stan rze­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co miało lub ma miej­sce w rze­czy­wi­sto­ści;

wy­krzy­knik

 (2.1) sy­gna­li­zu­je, iż zga­dza­my się z in­for­ma­cja­mi wy­po­wia­da­ny­mi przez drugą stro­nę lub od­po­wia­da­my twier­dzą­co na za­da­wa­ne przez drugą stro­nę py­ta­nia


Fakt – za­ist­nia­ły stan rze­czy, a w ro­zu­mie­niu po­tocz­nym wy­da­rze­nie, które miało miej­sce w okre­ślo­nym miej­scu i cza­sie. W tym sen­sie fak­tem nie może być zda­rze­nie, które nie miało je­szcze miej­sca, można jed­nak mówić o prze­wi­dy­wa­niu przysz­łych fak­tów – czyli zda­rzeń, które naj­praw­do­po­dob­niej wy­da­rzą się. Zda­rze­nia te jed­nak stają się fak­ta­mi do­pie­ro wów­czas, kiedy już się wy­da­rzą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faktis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. kos­met. re­pli­ka fla­ko­nu per­fum wzo­ro­wa­na na bu­te­lecz­ce ory­gi­nal­ne­go za­pa­chu wy­sta­wia­na w wi­try­nach skle­po­wych;


Fak­tis (fr. "fac­ti­ce" – "sztucz­ny") – w bran­ży per­fu­miar­skiej, atra­pa per­fum bę­dą­ca wier­nym odw­zo­ro­wa­niem ory­gi­nal­ne­go pro­duk­tu. Taka atra­pa może być wy­ko­rzy­sta­na jako de­ko­ra­cja w skle­po­wej wi­try­nie lub w ma­te­ria­łach re­kla­mo­wych.

Fak­tis ma taki sam kolor i kształt jak ory­gi­nal­ne per­fu­my, może mieć rów­nież taką samą wiel­kość, choć czę­sto zda­rza się, że jest więk­szych roz­mia­rów, by le­piej się pre­zen­to­wać i przy­cią­gać wzrok klien­ta.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Faktograf

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się gro­ma­dze­niem i opi­sy­wa­niem fak­tów


Źródła:

SJP.pl

Faktografia

gro­ma­dze­nie i opi­sy­wa­nie fak­tów; zbiór fak­tów


Fak­to­gra­fia – ina­czej zbiór fak­tów lub dzia­ła­nia po­le­ga­ją­ce na gro­ma­dze­niu, se­lek­cjo­no­wa­niu oraz oce­nie stanu za­cho­wa­nych za­pi­sów wy­ko­rzy­sty­wa­nych do two­rze­nia wi­ze­run­ku przesz­ło­ści.

Fak­to­gra­fia jest jedną z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, czę­sto pod­da­ną kry­ty­ce zwią­za­nej z su­biek­ty­wiz­mem jej oceny – o ile fakty zgro­ma­dzo­ne są w pełni praw­dzi­we, to spo­sób ich wy­ko­rzy­sta­nia może być różny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faktograficzny

→ fak­to­gra­fia


Patrz:faktografia

Źródła:

SJP.pl

Faktoid

opu­bli­ko­wa­na wia­do­mość przyj­mo­wa­na jako praw­da przez sam fakt jej uka­za­nia się w druku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. publ. ka­ry­ka­tu­ral­ny fakt, in­for­ma­cja trak­to­wa­na jako praw­dzi­wa tylko przez to, że uka­za­ła się w me­diach;


Fak­to­id (ze zro­stu słowa 'fakt' i przy­rost­ka "-oid od gr." "eidos" ‘widzę’, ‘spo­strze­gam’ lub 'po­stać') – in­for­ma­cja po­strze­ga­na jako praw­dzi­wa tylko dla­te­go, że zo­sta­ła opu­bli­ko­wa­na – naj­czę­ściej za poś­red­nict­wem no­wych me­diów. Przy­ro­stek „-"oid"” można tłu­ma­czyć jako „po­strze­ga­ny” lub „przy­bie­ra­ją­cy po­stać”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faktologia

1. w on­to­lo­gii: nauka opar­ta na ak­tach, zaj­mu­ją­ca się pew­ni­ka­mi;
2. śro­do­wi­sko­wo: zbiór fak­tów na jakiś temat


Źródła:

SJP.pl

Faktologiczny

od­no­szą­cy się do fak­tów, po­da­ją­cy fakty


Źródła:

SJP.pl

Faktomontaż

sze­reg fak­tów, wy­da­rzeń po­wią­za­nych w formę dra­ma­tycz­ną; ze­sta­wie­nie fak­tów


Źródła:

SJP.pl

Faktor

poś­red­nik w róż­nych spra­wach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. pod­miot zaj­mu­ją­cy się przej­mo­wa­niem za pro­wiz­ję nie­prze­ter­mi­no­wa­nych wie­rzy­tel­no­ści in­ne­go pod­mio­tu (fak­to­ran­ta), a na­stęp­nie po na­dej­ściu ter­mi­nu płat­no­ści, wy­eg­zek­wo­wa­niu ich; fak­tor musi rów­nież świad­czyć wobec fak­to­ran­ta do­dat­ko­we usłu­gi

 (1.2) daw. peł­no­moc­nik

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. li­sto­nosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) czyn­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faktorant

stro­na umowy fak­to­rin­gu, która ods­prze­da­ła fak­to­ro­wi ro­szcze­nia do na­leż­nych kwot z ty­tu­ły wy­ko­na­nych usług


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. pod­miot w tran­sak­cji fak­to­rin­go­wej, który sprze­da­je swoje nie­prze­ter­mi­no­wa­ne wie­rzy­tel­no­ści in­ne­mu pod­mio­to­wi (fak­to­ro­wi) i otrzy­mu­ją­cy od niego także inne usłu­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faktoria

pla­ców­ka hand­lo­wa za­kła­da­na daw­niej w miej­scu od­le­głym od sto­li­cy lub głów­ne­go oś­rod­ka hand­lo­we­go; kan­tor hand­lo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. hand. pla­ców­ka hand­lo­wa w od­le­głej pro­win­cji albo ko­lo­nii, w kra­jach ko­lo­nial­nych umiej­sca­wia­na zwy­kle na wy­brze­żu i ufor­ty­fi­ko­wa­na;

 (1.2) daw. hand. pla­ców­ka hand­lo­wa po­ło­żo­na w słabo za­lud­nio­nym te­re­nie


Fak­to­ria ( fa­ce­re „robić, czy­nić”) – pla­ców­ka hand­lo­wa po­ło­żo­na w kra­jach ko­lo­nial­nych, które sta­no­wi­ły ob­sza­ry ek­splo­a­ta­cji przez eu­ro­pej­skie po­tę­gi ko­lo­nial­ne, głów­nie przez Bry­tyj­czy­ków, Fran­cu­zów czy Ho­len­drów, ale także przez np. Ja­poń­czy­ków pn. "wakan" w Korei. Lo­ka­li­zo­wa­ne zaz­wy­czaj na wy­brze­żu, tak by wywóz su­row­ców z no­wych ob­sza­rów był jak naj­bar­dziej ułat­wio­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faktoring

spe­cja­li­stycz­ne poś­red­nict­wo hand­lo­we, w któ­rym in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa (fak­tor) na­by­wa wie­rzy­tel­no­ści bie­żą­ce przed­się­bior­stwa (fak­to­ran­ta), dzię­ki czemu otrzy­mu­je ono na­leż­ną za­pła­tę (pom­niej­szo­ną o pro­wiz­ję) je­szcze przed ter­mi­nem płat­no­ści fak­tu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. forma poś­red­nict­wa hand­lo­wo-fi­nan­so­we­go, po­le­ga­ją­ca na wy­ku­pie przez jeden pod­miot (fak­to­ra) nie­prze­ter­mi­no­wa­nych wie­rzy­tel­no­ści dru­gie­go pod­mio­tu (fak­to­ran­ta) i prze­ka­za­niu przed cza­sem pier­wot­ne­mu wie­rzy­cie­lo­wi jego na­leż­no­ści z po­trą­ce­niem okre­ślo­nej pro­wiz­ji, a na­stęp­nie po na­dej­ściu ter­mi­nu płat­no­ści, wy­eg­zek­wo­wa­niu jej; fak­tor musi rów­nież świad­czyć wobec fak­to­ran­ta do­dat­ko­we usłu­gi;


Fak­to­ring – wykup przez pod­miot świad­czą­cy usłu­gę fak­to­rin­gu (fak­to­ra) nie­prze­ter­mi­no­wa­nych wie­rzy­tel­no­ści przed­się­biorstw (fak­to­ran­tów) na­leż­nych im od kon­tra­hen­tów (od­bior­ców) z ty­tu­łu do­staw i usług oraz na świad­cze­niu na ich rzecz do­dat­ko­wych usług (np. in­ka­so na­leż­no­ści, mo­ni­to­ring płat­no­ści, pro­wa­dze­nie roz­li­czeń, pomoc w ścią­ga­niu prze­ter­mi­no­wa­nych na­leż­no­ści).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faktoringowy

zwią­za­ny z fak­to­rin­giem (fac­to­rin­giem); fac­to­rin­go­wy


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od fak­to­ring


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faktorka

poś­red­nicz­ka w róż­nych spra­wach


Źródła:

SJP.pl

Faktorne

pro­wiz­ja za poś­red­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Faktorski

→ fak­tor


Patrz:faktor

Źródła:

SJP.pl

Faktoryjny

→ fak­to­ria


Patrz:faktoria

Źródła:

SJP.pl

Faktoryzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. roz­kład na czyn­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Faktoryzować

cza­sow­nik

 (1.1) mat. roz­kła­dać na czyn­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Faktotum

osoba za­u­fa­na; to­tum­fac­ki, fac totum


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­u­fa­na osoba, która po­słusz­nie wy­peł­nia wszyst­kie po­le­ce­nia


Fak­to­tum ( Fac­to­tum) – po­wieść ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Char­le­sa Bu­kow­skie­go, po raz pier­wszy opu­bli­ko­wa­na w 1975 roku pod tym samym ty­tu­łem.

Książ­ka jest drugą po­wie­ścią Bu­kow­skie­go. Jej bo­ha­te­rem jest Henry Chi­na­ski, alter ego au­to­ra, wy­stę­pu­ją­cy także w in­nych ut­wo­rach Ame­ry­ka­ni­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faktura

1. bu­do­wa, struk­tu­ra po­wierzch­ni cze­goś, np. tka­ni­ny;
2. pi­sem­ny dowód tran­sak­cji hand­lo­wej; ra­chu­nek;
3. spo­sób kon­struk­cji dzie­ła li­te­rac­kie­go, filmu, obra­zu;
4. spo­sób kom­po­zy­cji ut­wo­ru mu­zycz­ne­go w za­kre­sie brzmie­nia, pro­wa­dze­nia me­lo­dii, za­sto­so­wa­nej har­mo­nii itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. techn. cha­rak­te­ry­stycz­ne uksz­tał­to­wa­nie po­wierzch­ni przed­mio­tu;

 (1.2) ekon. hand. ro­dzaj do­ku­men­tu bę­dą­ce­go do­wo­dem tran­sak­cji kupna i sprze­da­ży;

 (1.3) muz. spo­sób łą­cze­nia rów­no­cze­śnie brzmią­cych me­lo­dii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fakturalny

→ fak­tu­ra; fak­tu­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Fakturka

zdrob­nie­nie od: fak­tu­ra


Źródła:

SJP.pl

Fakturomat

skle­po­wy au­to­mat do wy­sta­wia­nia fak­tur na pod­sta­wie pa­ra­go­nów


Źródła:

SJP.pl

Fakturować

wy­sta­wiać fak­tu­rę, ra­chu­nek


cza­sow­nik

 (1.1) wy­sta­wiać komuś fak­tu­rę

 (1.2) na­da­wać fak­tu­rę po­wierzch­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fakturowy

→ fak­tu­ra; fak­tu­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Fakturujący

wy­sta­wiać fak­tu­rę, ra­chu­nek


Źródła:

SJP.pl

Fakturzysta

pra­cow­nik wy­sta­wia­ją­cy fak­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Fakturzystka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­sta­wia­niem fak­tur


Źródła:

SJP.pl

Faktycznie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z fak­ta­mi, z rze­czy­wi­sto­ścią

wy­krzy­knik

 (2.1) wyraz pot­wier­dza­ją­cy zgod­ność lub praw­dzi­wość czego


Źródła:

Wiktionary

Faktyczność

→ fak­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fak­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fak­tycz­ni


Patrz:faktyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faktyczny

zgod­ny z fak­ta­mi, opar­ty na fak­tach; rze­czy­wi­sty, re­al­ny


przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na fak­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faktysa

pro­dukt re­ak­cji ole­jów ro­ślin­nych z siar­ką


Fak­ty­sa – zmięk­czacz po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, sto­so­wa­ny w pro­duk­cji gumy. Pow­sta­je w wy­ni­ku re­ak­cji nie­na­sy­co­nych kwa­sów tłu­szczo­wych z chlor­kiem siar­ki na zimno (fak­ty­sa jasna) lub z siar­ką w temp. do 160 stop­ni Cel­sju­sza przy przed­mu­chi­wa­niu po­wie­trza {fak­ty­sa bru­nat­na}. Sto­su­je się ją m.in. do wy­ro­bu gumek ścier­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faktywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: cza­sow­nik fak­tyw­ny - cza­sow­nik wy­mu­sza­ją­cy praw­dzi­wość zda­nia po­drzęd­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Fakultatywność

al­ter­na­tyw­ność, do­wol­ność, po­zo­sta­wie­nie do wy­bo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fa­kul­ta­tyw­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fakultatywny

książ­ko­wo: po­zo­sta­wio­ny do wy­bo­ru, do czy­jejś de­cyz­ji; op­cjo­nal­ny, nie­o­bo­wiąz­ko­wy, do­wol­ny, moż­li­wy


przy­miot­nik

 (1.1) książk. do­bro­wol­ny, po­zo­sta­wio­ny do wy­bo­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fakultecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fa­kul­tet


Źródła:

Wiktionary

Fakultet

1. nie­o­bo­wiąz­ko­we za­ję­cia w szko­le lub na uczel­ni, wy­bie­ra­ne zgod­nie z za­in­te­re­so­wa­nia­mi;
2. kie­ru­nek stu­diów;
3. wy­dział wyż­szej uczel­ni;
4. wła­dze wy­dzia­łu wyż­szej uczel­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dział szko­ły wyż­szej

 (1.2) za­ję­cia fa­kul­ta­tyw­ne

 (1.3) grono pro­fe­sor­skie w ra­mach wy­dzia­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fal

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: fala


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fala

1. wznie­sie­nie wody pow­sta­łe głów­nie wsku­tek dzia­ła­nia wia­tru
2. roz­cho­dzą­ce się w prze­strze­ni za­bu­rze­nie, prze­no­szą­ce ener­gię
3. po­tocz­nie o zja­wi­sku re­gu­lar­nie pow­ta­rza­ją­cym się


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. roz­prze­strze­nia­ją­ce się za­bu­rze­nie po­wierzch­ni wody

 (1.2) fiz. każde roz­prze­strze­nia­ją­ce się za­bu­rze­nie w do­wol­nym śro­do­wi­sku;

 (1.3) przen. duża grupa przed­mio­tów, zwie­rząt, ludzi po­ru­sza­ją­ca się w jedną stro­nę; duże, pow­ta­rza­ją­ce się na­sy­ce­nie cze­goś w krót­kim okre­sie

 (1.4) wojsk. so­cjol. zja­wi­sko two­rze­nia się nie­le­gal­nej hie­rar­chii wśród żoł­nie­rzy, gdzie żoł­nie­rze o krót­szym stażu służ­by są pod­po­rząd­ko­wa­ni i nie­jed­no­krot­nie po­ni­ża­ni przez żoł­nie­rzy o dłuż­szym stażu służ­by;

 (1.5) deseń w kształ­cie fal (1.1)

 (1.6) uczu­cie roz­prze­strze­nia­nia się w or­ga­niz­mie

 (1.7) na­pływ do­wol­ne­go zja­wi­ska


Fala – za­bu­rze­nie roz­prze­strze­nia­ją­ce się w oś­rod­ku ma­te­rial­nym lub w prze­strze­ni. W przy­pad­ku fal me­cha­nicz­nych cząst­ki oś­rod­ka, w któ­rym roz­cho­dzi się fala, oscy­lu­ją wokół po­ło­że­nia rów­no­wa­gi, przy czym prze­no­szą ener­gię z jed­ne­go miej­sca do dru­gie­go bez tran­spor­tu ja­kiej­kol­wiek ma­te­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falabella

ar­gen­tyń­ska rasa kuców, najm­niej­sza rasa koni mi­nia­tu­ro­wych na świe­cie


Fa­la­bel­la (pot. "pampa") – rasa koni wy­ho­do­wa­na w XIX wieku w Ar­gen­ty­nie. Wzię­ła nazwę od ro­dzi­ny o tym naz­wi­sku, która przez lata pro­wa­dzi­ła jej ho­dow­lę na ran­czu Re­cre­o­de Roca w oko­li­cy Bu­e­nos Aires. Nazwa po­tocz­na "pampa" wzię­ła się z pampy ar­gen­tyń­skiej, gdzie rasa ta po­wszech­nie wy­stę­pu­je. Jest to najm­niej­sza rasa koni mi­nia­tu­ro­wych na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falafel

sma­żo­ny kot­le­cik z jed­ne­go z wa­rzyw strącz­ko­wych, po­pu­lar­ny w kra­jach arab­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. arab­ski kot­le­cik z cie­cie­rzy­cy lub bobu z se­za­mem;


Fa­la­fel ( ‏فلافل‎ "falāfil", znany w Egip­cie jako ‏طعمية‎ "ṭaʿmiyya") – bli­skows­chod­nia po­tra­wa przy­go­to­wy­wa­na z cie­cie­rzy­cy lub bobu.

Fa­la­fel to przy­pra­wio­ne i us­ma­żo­ne kulki albo kot­le­ci­ki z cie­cie­rzy­cy lub bobu. Jest bar­dzo po­pu­lar­ną po­tra­wą w kra­jach arab­skich. W kra­jach Bli­skie­go Wscho­du przy­go­to­wu­je się go z cie­cie­rzy­cy, w Egip­cie w wer­sji mie­sza­nej. Kulki fa­la­fe­lo­we zwy­kle ser­wo­wa­ne są w picie, z wa­rzy­wa­mi oraz sosem, czę­sto na bazie ta­hi­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falafelowy

→ fa­la­fel


Patrz:falafel

Źródła:

SJP.pl

Falaise

[czy­taj: falEZ] mia­sto we Fran­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falandysz

naz­wi­sko, np. Lech Fa­lan­dysz (1942-2003), pol­ski praw­nik


Źródła:

SJP.pl

Falandyzacja

na­gi­na­nie prawa przez jego zręcz­ną ma­ni­pu­la­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. publ. in­ter­pre­to­wa­nie (w do­my­śle: prawa) za­leż­nie od in­te­re­su in­ter­pre­tu­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falandyzować

na­gi­nać prawo do włas­nych celów, ma­ni­pu­lo­wać pra­wem


Źródła:

SJP.pl

Falanga

1. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Ma­ce­do­nii: zwar­ty szyk bo­jo­wy pie­cho­ty cięż­koz­broj­nej;
2. zwar­ty tłum, sze­reg, gro­ma­da;
3. w so­cja­liz­mie uto­pij­nym Char­le­sa Fo­u­rie­ra: spół­dziel­cza grupa li­czą­ca 1600 osób


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji szyk bo­jo­wy cięż­koz­broj­nej pie­cho­ty;

 (1.2) pot. zwar­ty rząd, sze­reg lub tłum po­ru­sza­ją­cy się ławą


Fa­lan­ga ( φάλαγξ "pha­lanks", do­peł­niacz φάλαγγος "pha­lan­gos") – zwar­ty li­nio­wy szyk bo­jo­wy pie­cho­ty grec­kiej, a potem ma­ce­doń­skiej i hel­le­ni­stycz­nej.

Znany już na Wscho­dzie w III ty­siąc­le­ciu p.n.e. (Su­me­ro­wie), w pań­stwach Gre­cji przy­jął się w VII wieku p.n.e. dla for­ma­cji ho­pli­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falangista

czło­nek par­tii na­cjo­na­li­stycz­nej lub fa­szy­stow­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. czło­nek dzia­ła­ją­cej przed II. wojną świa­to­wą par­tii ONR-Fa­lan­ga;

 (1.2) hist. polit. czło­nek hisz­pań­skie­go stron­nict­wa po­li­tycz­ne­go: Fa­lan­ga Hisz­pań­ska;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falangistka

→ fa­lan­gi­sta


Patrz:falangista

Źródła:

SJP.pl

Falangistowski

→ fa­lan­gi­sta


Patrz:falangista

Źródła:

SJP.pl

Falangita

żoł­nierz wal­czą­cy w fa­lan­dze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. sta­roż. żoł­nierz wal­czą­cy w szyku fa­lan­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falangowy

→ fa­lan­ga


Patrz:falanga

Źródła:

SJP.pl

Falanruk

owa­do­żer­ny ssak ży­ją­cy tylko na Ma­da­ga­ska­rze


Źródła:

SJP.pl

Falanrukowate

o ce­chach fa­lan­ru­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Fa­lan­ru­ko­wa­te (Eu­ple­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków dra­pież­nych z in­fra­rzę­du Vi­ver­ro­i­dea w obrę­bie po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych (Fe­li­for­mia) wy­ło­nio­na z wi­we­ro­wa­tych (Vi­ver­ri­dae). Za­li­cza­ne do niej obec­nie ga­li­die (Ga­li­dii­nae) były wcze­śniej kla­sy­fi­ko­wa­ne w ro­dzi­nie man­gu­sto­wa­tych (Her­pe­sti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falanrukowaty

o ce­chach fa­lan­ru­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Falanster

w sy­ste­mie so­cja­liz­mu uto­pij­ne­go Fo­u­rie­ra: osied­le, w któ­rym miała się mie­ścić fa­lan­ga, czyli zrze­sze­nie spół­dziel­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. uto­pij­ne osied­le dla spół­dziel­czej wspól­no­ty so­cja­li­stycz­nej fran­cu­skie­go ide­o­lo­ga Char­le­sa Fo­u­rie­ra;


Fa­lan­ster ( phalanstère) – pro­jekt wspól­no­ty rów­nych i wol­nych ludzi za­rzą­dza­ją­cej włas­nym mia­stem, stwo­rzo­ny w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku przez uto­pij­ne­go so­cja­li­stę Char­les’a Fo­u­rie­ra.

Fa­lan­ster miał mieć kształt pa­ła­cu, w ra­mach któ­re­go znaj­do­wa­ły­by się sale poś­wię­co­ne nauce i kon­sump­cji oraz lo­ka­le użyt­ko­wa­ne jako miej­sca pracy i miesz­ka­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falansteryzm

sy­stem so­cja­liz­mu uto­pij­ne­go Fo­u­rie­ra


Źródła:

SJP.pl

Falansterzysta

zwo­len­nik fa­lan­ste­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl

Falansterzystka

→ fa­lan­ste­rzy­sta


Patrz:falansterzysta

Źródła:

SJP.pl

Falaryzm

skraj­nie okrut­na ty­ra­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. rzad. wy­bit­nie okrut­na ty­ra­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falaski

przy­miot­nik od: Fa­lasz


Źródła:

SJP.pl

Falasz

czło­nek ludu ku­szyc­kie­go wy­wo­dzą­ce­go się z Etio­pii; Fe­lasz, Fa­la­sza


Źródła:

SJP.pl

Falasza

czło­nek ludu ku­szyc­kie­go wy­wo­dzą­ce­go się z Etio­pii; Fe­lasz, Fa­la­sza


Źródła:

SJP.pl

Falaszowie

lud afry­kań­ski; Fe­la­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Falba

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Falbana

mar­szczo­ne ob­szy­cie u spód­ni­cy, far­tu­cha, por­tie­ry itd.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­na fałda z ma­te­ria­łu, naj­czę­ściej mar­szczo­na lub pli­so­wa­ći­so­wa­na, do­szy­wa­na do brze­gu ubra­nia, tek­sty­liów do­mo­wych czy de­ko­ra­cji


Fal­ba­na (fr. "fal­ba­la", wł. "falpalà") – ro­dzaj ozdo­by sto­so­wa­nej w bie­liź­niar­stwie, kra­wiect­wie, ga­lan­te­rii i mod­niar­stwie.

Jest to plisa ma­te­ria­łu do­wol­nej sze­ro­ko­ści, którą się mar­szczy, ozda­bia w fałd­ki lub kar­bu­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falbaneczka

zdrob­nie­nie od: fal­ban­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: fal­ban­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falbaniasty

ma­ją­cy kształt fal­ba­ny; ob­szy­ty fal­ba­na­mi


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy fal­ba­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falbanka

ozdob­nie zmar­szczo­ny pas ma­te­ria­łu przy­szy­wa­ny do odzie­ży lub za­słon itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fal­ba­na


Fal­ban­ka – część mia­sta i nie­wiel­ki ob­szar prze­my­sło­wy Włoc­ław­ka, po­ło­żo­ne w jego po­łud­nio­wej czę­ści, bli­sko lasu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falbankowy

→ fal­ban­ka


Patrz:falbanka

Źródła:

SJP.pl

Falbanowy

→ fal­ba­na


Patrz:falbana

Źródła:

SJP.pl

Falc

felc;
1. pasek pa­pie­ro­wy lub płó­cien­ny łą­czą­cy okład­kę z książ­ką;
2. po­łą­cze­nie dwóch blach przez zwi­nię­cie ich brze­gów;
3. na­cię­cie w ka­mie­niu lub drew­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. pasek płót­na łą­czą­cy okład­kę książ­ki z wy­klej­ką

 (1.2) zob. felc.

 (1.3) po­ligr. miej­sce zła­ma­nia pa­pie­ru


Falc (z niem. "Falz") – w in­tro­li­ga­tor­stwie ter­min oz­na­cza­ją­cy:

1. złam, za­gię­cie (za­ła­ma­nie) ar­ku­sza pa­pie­ru pow­sta­łe wsku­tek zła­my­wa­nia (fal­co­wa­nia):

2. wąski pasek z pa­pie­ru lub płót­na (rza­dziej skóry) wszy­wa­ny w grzbiet w celu przy­mo­co­wa­nia do niego wklej­ki (mapy, ta­bli­cy itp.):


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falcerka

ma­szy­na do za­ła­my­wa­nia pa­pie­ru w celu na­da­nia mu wła­ści­we­go for­ma­tu; fal­ców­ka, zła­my­war­ka


Źródła:

SJP.pl

Falcerz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik dru­kar­ni lub in­tro­li­ga­tor­ni, który zaj­mu­je się fal­co­wa­niem


Źródła:

Wiktionary

Falcgraf

dawny tytuł wład­cy pa­la­ty­na­tu reń­skie­go lub ba­war­skie­go; falc­gra­bia


Źródła:

SJP.pl

Falcone

Fal­co­ne – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Me­sy­na.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2855 osób, 317,2 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Falcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fal­co­wać.


Fal­co­wa­nie, zła­my­wa­nie – jedno- lub wie­lo­krot­ne skła­da­nie ar­ku­sza pa­pie­ru, czy­ste­go lub za­dru­ko­wa­ne­go, na pół (naj­czę­ściej) lub w do­wol­nych in­nych pro­por­cjach, na różne spo­so­by (w róż­nych kie­run­kach), w celu osią­gnię­cia do­ce­lo­we­go for­ma­tu i licz­by stron skład­ki, np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Falcować

skła­dać ar­kusz dru­kar­ski; zła­my­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) druk. skła­dać ar­kusz dru­kar­ski w stro­ny przysz­łej pu­bli­ka­cji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falcownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ele­ment ro­lo­wej ma­szy­ny dru­kar­skiej skła­da­ją­cy wstę­gę pa­pie­ru w grzbie­ty


Źródła:

Wiktionary

Falcowy

→ falc


Patrz:falc

Źródła:

SJP.pl

Falcówka

ma­szy­na do za­ła­my­wa­nia pa­pie­ru w celu na­da­nia mu wła­ści­we­go for­ma­tu; fal­cer­ka, zła­my­war­ka


Źródła:

SJP.pl

Falda

biała, jed­wab­na szata no­szo­na przez pa­pie­ża w trak­cie uro­czy­stych ce­le­bra­cji


Falda, fim­bria (hiszp. "falda" – spód­ni­ca) – szata li­tur­gicz­na uży­wa­na nieg­dyś w li­tur­gii pa­pie­skiej. Do uży­cia wesz­ła naj­praw­do­po­dob­niej za pon­ty­fi­ka­tu Ju­liu­sza II, po­prze­dza­jąc su­tan­nę z tre­nem, któ­rej wów­czas je­szcze nie znano.

Uży­wać jej może także pa­triar­cha Li­zbo­ny wraz z in­ny­mi pon­ty­fi­ka­lia­mi przy­na­le­żą­cy­mi do god­no­ści pa­pie­skiej na mocy spe­cjal­ne­go przy­wi­le­ju na­da­ne­go przez pa­pie­ża Be­ne­dyk­ta XIV na sku­tek za­bie­gów ko­ro­ny por­tu­gal­skiej, po­chło­nię­tej w tam­tym cza­sie ry­wa­li­za­cją z dwo­rem hisz­pań­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faldistorium

sto­łek lub krze­sło o skrzy­żo­wa­nych no­ży­co­wo no­gach, uży­wa­ne w śred­nio­wiecz­nych ko­ścio­łach i na dwo­rach kró­lew­skich


Fal­di­sto­rium – sto­łek lub krze­sło z cha­rak­te­ry­stycz­nie no­ży­co­wo skrzy­żo­wa­ny­mi no­ga­mi, po­cho­dzą­ce od krze­sła ku­rul­ne­go.

Uży­wa­ne było od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza w ko­ścio­łach i na dwo­rach. Wy­ko­ny­wa­no je z że­la­za lub brązu i wy­ście­ła­no sie­dze­nie. Nogi fal­di­sto­rium czę­sto za­koń­czo­ne były ła­pa­mi lwa, a po­rę­cze gło­wa­mi zwie­rząt (czę­sto pta­ków).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fale

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: fala


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Falecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Falejówczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­le­jów­ki


Źródła:

Wiktionary

Falejówczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­le­jów­ki


Źródła:

Wiktionary

Falejówecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­le­jów­ki


Źródła:

Wiktionary

Falencki

przy­miot­nik od: Fa­len­ty


Źródła:

SJP.pl

Falendysz

daw­niej: cien­ka tka­ni­na weł­nia­na po­cho­dze­nia ho­len­der­skie­go lub an­giel­skie­go; fajn­len­dysz


Fa­len­dysz – dawna nazwa tka­ni­ny wy­so­kiej ja­ko­ści. Pier­wot­nie oz­na­cza­ła ona tka­ni­nę weł­nia­ną im­por­to­wa­ną z An­glii za poś­red­nict­wem kup­ców ho­len­der­skich lub nie­miec­kich uży­wa­ją­cych okre­śle­nia "vijn lon­disch" (wym.: fejn lon­disz), a po­cho­dzą­ce­go od przy­miot­ni­ka "vijn" (pier­wszo­rzęd­ny, wy­śmie­ni­ty) oraz od ni­der­landz­kiej nazwy Lon­dy­nu - Lon­den.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falenica

dziel­ni­ca na skra­ju War­sza­wy


Fa­le­ni­ca – osied­le i ob­szar MSI w dziel­ni­cy Wawer w War­sza­wie.

W la­tach 1924–1951 sa­mo­dziel­ne mia­sto i sie­dzi­ba gminy Fa­le­ni­ca Let­ni­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falenicki

→ Fa­le­ni­ca


Patrz:Falenica

Źródła:

SJP.pl

Falenopsis

ga­tu­nek stor­czy­ka; ćmów­ka


Fa­le­nop­sis, ćmów­ka ("Pha­la­e­nop­sis" Blume) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je 66-69 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej i pół­noc­nej Au­stra­lii. Ro­śli­ny te są łatwe w upra­wie i ce­chu­ją się dłu­gotr­wa­łym kwit­nie­niem, ich kwia­ty są oka­za­łe, róż­no­barw­ne, niek­tó­re wy­dzie­la­ją za­pach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falenty

osada w Pol­sce


Fa­len­ty – osada so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Ra­szyn.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faleria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. gmina wło­ska w re­gio­nie La­cjum


Fa­le­ria – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Vi­ter­bo.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1745 osób, 69,8 os./km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Falern

ga­tu­nek wina z owo­ców pól w Kam­pa­nii, wy­chwa­la­ny w sta­ro­żyt­no­ści; fa­ler­num


Źródła:

SJP.pl

Falerneński

do­ty­czą­cy ziemi w Kam­pa­nii u stóp góry Mas­si­cus


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ziemi fa­ler­neń­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falerno

mocne, wło­skie wino o cierp­ka­wym smaku i zło­ci­stej bar­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. mocne, lekko cierp­kie, zło­ci­ste wino wło­skie, ce­nio­ne przez sta­ro­żyt­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falernum

ga­tu­nek wina z owo­ców pól w Kam­pa­nii, wy­chwa­la­ny w sta­ro­żyt­no­ści; fa­lern


Źródła:

SJP.pl

Falerysta

ko­lek­cjo­ner odz­na­czeń i or­de­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hi­sto­ryk ba­da­ją­cy or­de­ry i odz­na­cze­nia

 (1.2) ko­lek­cjo­ner or­de­rów i odz­na­czeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falerystka

ko­lek­cjo­ner­ka odz­na­czeń i or­de­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hi­sto­rycz­ka ba­da­ją­ca or­de­ry i odz­na­cze­nia

 (1.2) ko­lek­cjo­ner­ka or­de­rów i odz­na­czeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falerystyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­le­ry­sty­ką lub fa­le­ry­stą, do­ty­czą­cy fa­le­ry­sty­ki lub fa­le­ry­sty


Źródła:

Wiktionary

Falerystyka

1. po­moc­ni­cza nauka hi­sto­rycz­na, która bada hi­sto­rię or­de­rów, me­da­li, ho­no­ro­wych odz­nak woj­sko­wych itp.
2. ko­lek­cjo­no­wa­nie wszel­kie­go ro­dza­ju odz­nak woj­sko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na hi­sto­rii ba­da­ją­ca or­de­ry i odz­na­cze­nia;

 (1.2) ko­lek­cjo­no­wa­nie or­de­rów i odz­na­czeń


Fa­le­ry­sty­ka (z łac. i gr. "pha­le­rae", ozdo­ba pier­si lub czoła) – nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii zaj­mu­ją­ca się or­de­ra­mi, odz­na­cze­nia­mi i in­ny­mi odz­na­ka­mi i zna­ka­mi ho­no­ro­wy­mi, na­da­wa­ny­mi oso­bom za­słu­żo­nym dla mo­nar­chy, pań­stwa lub innej or­ga­ni­za­cji po­sia­da­ją­cej prawo na­da­wa­nia odz­na­czeń. Fa­le­ry­sty­ka, po­dob­nie jak i wek­sy­lo­lo­gia, wy­o­dręb­ni­ła się z he­ral­dy­ki, za­cho­wu­jąc wspól­ne z nią me­to­dy ba­daw­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faleza

ur­wi­sty brzeg morza i je­zio­ra; klif


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. pio­no­wa lub stro­mo na­chy­lo­na ścia­na brze­gu morza (je­zio­ra), pow­sta­ła wsku­tek pod­my­wa­nia przez wodę;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faleń

cien­ka linka słu­żą­ca do cu­mo­wa­nia lub ho­lo­wa­nia łodzi


Faleń – cien­ka linka słu­żą­ca do ho­lo­wa­nia oraz cu­mo­wa­nia bącz­ka - małej łódki bę­dą­cej na wy­po­sa­że­niu jach­tu lub innej małej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej. Przy­wią­zu­je się ją fa­le­niem do jed­nost­ki w oko­li­cy jej linii wod­nej.

Rów­nież lina do przy­trzy­my­wa­nia opu­szczo­nej na wodę sza­lu­py przy bur­cie stat­ku (okrę­tu). Ze wzglę­du na spo­sób mo­co­wa­nia do łodzi, liny te na­zy­wa­ne są: fa­le­niem ru­fo­wym lub dzio­bo­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faleński

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Falfka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. fajka


Źródła:

Wiktionary

Fali

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: zob. fala.


Źródła:

Wiktionary

Falica

ćma z ro­dzi­ny wy­cin­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Faliskijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­li­ska­mi, do­ty­czą­cy Fa­li­sków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język fa­li­skij­ski;


Źródła:

Wiktionary

Falistolistny

1. wi­dło­ząb fa­li­sto­list­ny - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny wi­dło­zę­bo­wa­tych;
2. ka­la­tea fa­li­sto­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych;
3. przy­wrot­nik fa­li­sto­list­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny wie­lo­let­niej z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;
4. sznur­nik fa­li­sto­list­ny - ga­tu­nek mchu z rzędu po­rost­ni­cow­ców


Źródła:

SJP.pl

Falistość

→ fa­li­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fa­li­ste


Patrz:falisty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falisty

1. przy­po­mi­na­ją­cy falę, wy­gię­ty w kształ­cie fal;
2. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się lek­ki­mi wznie­sie­nia­mi; pa­gór­ko­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) po­wy­gi­na­ny w kształ­cie fal, ukła­da­ją­cy się w fale, przy­po­mi­na­ją­cy pod ja­kim­kol­wiek wzglę­dem falę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faliszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Faliszówczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­li­szów­ki


Źródła:

Wiktionary

Faliszówczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­li­szów­ki


Źródła:

Wiktionary

Faliszówecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­li­szów­ki


Źródła:

Wiktionary

Faliński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faliście

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fa­li­sty


Źródła:

Wiktionary

Faliściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: fa­li­sto, fa­li­ście


Źródła:

SJP.pl

Falk

Falk – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Falka

1. zdrob­nie­nie od: fala;
2. ro­dzi­na funk­cji, z któ­rych każda jest wy­pro­wa­dza­na z funk­cji ma­cie­rzy­stej za po­mo­cą prze­su­nię­cia i ska­lo­wa­nia, za­sto­so­wa­nie w ana­li­zie i przet­wa­rza­niu sy­gna­łów cy­fro­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fala

 (1.2) mała fala

 (1.3) mat. oscy­la­cja, któ­rej am­pli­tu­da dla minus i plus nie­skoń­czo­no­ści jest ze­ro­wa;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falkenstein

[czy­taj: FALkensztajn] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Falkland

1. Fal­kland Wschod­ni - wyspa sta­no­wią­ca te­ry­to­rium Fal­klan­dów;
2. Fal­kland Za­chod­ni - wyspa sta­no­wią­ca te­ry­to­rium Fal­klan­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści – w Szko­cji, USA i Ka­na­dzie

 (1.2) geogr. to­po­nim, skład­nik nazwy dwóch wysp Fal­kland Wschod­ni i Fal­kland Za­chod­ni

 (1.3) geogr. lm. zob. Fal­klan­dy.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falklandczyk

miesz­ka­niec Fal­klan­du, Fal­klan­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fal­klan­dów albo Fal­klan­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falklandka

miesz­kan­ka Fal­klan­du, Fal­klan­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fal­klan­dów albo Fal­klan­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falklandy

te­ry­to­rium na ar­chi­pe­la­gu Fal­klan­dów (Ocean At­lan­tyc­ki) za­leż­ne od Wiel­kiej Bry­ta­nii; Mal­wi­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na po­łud­nio­wym krań­cu Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej

 (1.2) geogr. polit. bry­tyj­skie te­ry­to­rium za­leż­ne w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej obej­mu­ją­cy ar­chi­pe­lag Fal­klan­dów (1.1);

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) plu­ral|Fal­kland.


Fal­klan­dy (ina­czej: "Mal­wi­ny"; Fal­kland Is­lands; Islas Mal­vi­nas) – bry­tyj­skie te­ry­to­rium za­mor­skie na po­łud­nio­wym At­lan­ty­ku, około 480 km od wy­brze­ży Ar­gen­ty­ny obej­mu­ją­ce wyspy o tej samej naz­wie. Wyspy znaj­du­ją się pod ad­mi­ni­stra­cją bry­tyj­ską, ale prawa do nich rości sobie także Ar­gen­ty­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falklandzki

przy­miot­nik od: Fal­kland, Fal­klan­dy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fal­klan­da­mi, do­ty­czą­cy Fal­klan­dów

 (1.2) zwią­za­ny z Fal­klan­dem, do­ty­czą­cy Fal­klan­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falkon

dawne, ma­ło­ka­li­bro­we dzia­ło o dłu­giej lufie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falkona

dawne, ma­ło­ka­li­bro­we dzia­ło o dłu­giej lufie; fal­kon


Źródła:

SJP.pl

Falkonecik

zdrob­nie­nie od: fal­ko­net


Źródła:

SJP.pl

Falkonet

dawne, lek­kie dzia­ło o dłu­giej lufie i ka­li­brze mniej­szym od fal­ko­nu; pół­fal­kon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. nie­wiel­kie, lek­kie dzia­ło, uży­wa­ne na lą­dzie i na morzu w XVI–XVII wieku;


Fal­ko­net (pół­fal­kon, so­ko­lik) – nie­wiel­kie bez­ko­mo­ro­we dzia­ło o dłu­giej lufie, ro­dzaj ar­ty­le­ryj­skiej broni od­przo­do­wej uży­wa­nej w XVI i XVII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falkowy

→ falka


Patrz:falka

Źródła:

SJP.pl

Falla

[czy­taj: faja] naz­wi­sko hisz­pań­skie, np. Ma­nu­el de Falla (1876 - 1946), kom­po­zy­tor hisz­pań­ski


Falla – miej­sco­wość (tätort) w Szwe­cji, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym ("län") Östergötland, w gmi­nie Finspång.

We­dług da­nych Szwedz­kie­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go licz­ba lud­no­ści wy­nio­sła: 464 (31 grud­nia 2015), 455 (31 grud­nia 2018) i 459 (31 grud­nia 2019).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fallaci

[czy­taj: fal­la­czi] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fallada

Hans Fal­la­da (wła­ści­wie Ru­dolf Dit­zen) (1893-1947), pi­sarz nie­miec­ki


Źródła:

SJP.pl

Fallibilizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na, mó­wią­ca, że wie­dza nigdy nie jest pewna, ale za­wsze hi­po­te­tycz­na i po­dat­na na ko­rek­tę;


Fal­li­bi­lizm – kon­cep­cja obec­na w me­to­do­lo­gii nauki, we­dług któ­rej wie­dza na­u­ko­wa (me­to­do­lo­gia nauki) nie ma cha­rak­te­ru li­ne­ar­ne­go i ku­mu­la­tyw­ne­go. Obo­wią­zu­je w danym okre­sie hi­sto­rycz­nym, w danym ob­sza­rze nauki oraz pod­le­ga fal­sy­fi­ka­cji, po­przez którą zo­sta­je unie­waż­nio­na na rzecz adek­wat­niej­szej te­o­rii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Falliczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fal­licz­ne


Źródła:

Wiktionary

Falliczny

do­ty­czą­cy fal­lu­sa, zwią­za­ny z fal­lu­sem


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt prą­cia, zwła­szcza w cza­sie wzwo­du

 (1.2) do­ty­czą­cy prą­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fallocentryzm

kul­tu­ra umie­szcza­ją­ca fal­lu­sa jako głów­ny obiekt czci


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) po­gląd cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­strze­ga­niem fal­lu­sa jako głów­ne­go ele­men­tu or­ga­ni­za­cji życia spo­łecz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falloidyna

tru­ciz­na za­war­ta w mu­cho­mo­rze sro­mot­ni­ko­wym; fa­lo­i­dy­na


Fal­lo­i­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, silna tok­sy­na z grupy fal­lo­tok­syn, wy­stę­pu­ją­ca w niek­tó­rych grzy­bach tru­ją­cych, m.in. w mu­cho­mo­rze sro­mot­ni­ko­wym ("Ama­ni­ta phal­lo­i­des").

Fal­lo­i­dy­na sil­nie wiąże się z mi­kro­fi­la­men­ta­mi ak­ty­ny, na­to­miast znacz­nie sła­biej z ak­ty­ną mo­no­me­rycz­ną. Po­wo­du­je to zna­czą­ce zwięk­sze­nie ilo­ści ak­ty­ny w for­mie fi­la­men­to­wej (ak­ty­ny F). Po wyz­na­ko­wa­niu flu­o­ro­fo­rem wy­ko­rzy­sty­wa­na jest do lo­ka­li­zo­wa­nia ak­ty­ny F w cy­tosz­kie­le­cie ko­mó­rek oraz do jej po­mia­rów ilo­ścio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fallokracja

po­ję­cie z fe­mi­niz­mu oz­na­cza­ją­ce wła­dzę męż­czyzn we wszyst­kich dzie­dzi­nach życia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ter­min pow­sta­ły w śro­do­wi­sku fe­mi­ni­stycz­nym oz­na­cza­ją­cy spo­łecz­ność zdo­mi­no­wa­ną przez męż­czyzn z kul­tem fal­licz­nym, wła­dza męż­czyzn we wszyst­kich dzie­dzi­nach życia spo­łecz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fallologokracja

jedna z form fal­lo­kra­cji, zdo­mi­no­wa­nie kul­tu­ry przez męż­czyzn (w słow­nict­wie, na­zew­nict­wie, li­te­ra­tu­rze)


Źródła:

SJP.pl

Falloplastyka

za­bieg re­kon­struk­cji prą­cia


Fal­lo­pla­sty­ka, także pe­no­pla­sty­ka – ogól­na nazwa dla za­bie­gów po­le­ga­ją­cych na re­kon­struk­cji prą­cia (pe­ni­sa, człon­ka). Naj­czę­ściej jest ele­men­tem ope­ra­cji ko­rek­ty płci u trans­męż­czyzn, ale prze­pro­wa­dza się ją także u cispł­cio­wych męż­czyzn, któ­rzy stra­ci­li pe­ni­sa przez urazy, cho­ro­by (np. raka) lub uro­dzi­li się z wadą wro­dzo­ną. Po­ję­cie to jest rów­nież cza­sa­mi uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fallus

czło­nek męski, penis


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) anat. penis, męski organ płcio­wy, sym­bol płod­no­ści


Fal­lus (łac. "phal­lus") – środ­ko­wy na­rząd ko­pu­la­cyj­ny sam­ców niek­tó­rych sta­wo­no­gów, głów­nie owa­dów, obej­mu­ją­cy fal­lo­ba­zę, ede­a­gus, en­do­fal­lus i inne wy­rost­ki, wy­stę­pu­ją­ce na fal­lo­ba­zie lub ede­a­gu­sie. Fal­lus jest na­rzą­dem nie­pa­rzy­stym z wy­jąt­kiem pier­wo­gon­ków (u któ­rych okre­śla­ny jest jako "phal­li"), jętek i skor­ków ("penes").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falmirowice

Fal­mi­ro­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Fall­mi­ro­witz) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Chrzą­sto­wi­ce.


Źródła:

Wikipedia

Falo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od fala


Źródła:

Wiktionary

Falochron

umoc­nie­nie brze­go­we chro­nią­ce przed fa­la­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­struk­cja hy­dro­tech­nicz­na, która służy do ochro­ny wy­brze­ża lub portu przed dzia­ła­niem fal;


Fa­lo­chron – kon­struk­cja słu­żą­ca do ochro­ny przed dzia­ła­niem fal. Zwy­kle jest to kon­struk­cja hy­dro­tech­nicz­na słu­żą­ca osło­nie (np. portu, pro­me­na­dy) przed dzia­ła­niem fal. Ro­zbi­ja ona fale, nie do­pu­szcza­jąc do usz­ko­dzeń lub utrud­nień w wy­ko­rzy­sta­niu na­brze­ża.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faloidyna

tru­ciz­na za­war­ta w mu­cho­mo­rze sro­mot­ni­ko­wym; fal­lo­i­dy­na


Źródła:

SJP.pl

Falomierz

przy­rząd do po­mia­ru dłu­go­ści lub czę­stot­li­wo­ści fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Falowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­lo­wać.


Fa­lo­wa­nie, "fale wodne" – fale po­wierzch­nio­we na styku wody i po­wie­trza (po­wierzch­ni swo­bod­nej cie­czy) lub fale wew­nętrz­ne na styku dwóch warstw wody o róż­nej gę­sto­ści. Oz­na­cza to wszyst­kie od­chy­le­nia po­zio­mu wody z okre­sa­mi trwa­ją­cy­mi od dzie­sią­tek se­kun­dy do go­dzin (fala przy­pły­wu).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Falowarka

ma­szy­na wy­ra­bia­ją­ca dzia­ni­nę za po­mo­cą fa­lo­wa­nia przę­dzy


Źródła:

SJP.pl

Falowato

→ fa­lo­wa­ty


Patrz:falowaty

Źródła:

SJP.pl

Falowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem falę (wznie­sie­nie wody)


Źródła:

SJP.pl

Falować

po­ru­szać się wzno­sząc fale; po­wo­do­wać fale


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­ru­szać się jak fala


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falowiec

typ bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, który kształ­tem przy­po­mi­na falę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ro­dzaj bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, który bryłą i ukła­dem bal­ko­nów przy­po­mi­na falę;


Fa­lo­wiec – typ bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, któ­re­go bryła i układ bal­ko­nów przy­po­mi­na­ją falę, a wej­ścia do miesz­kań usy­tu­o­wa­ne są na ga­le­riach (z wy­jąt­kiem fa­low­ców łódz­kich i poz­nań­skich, gdzie wej­ścia do miesz­kań znaj­du­ją się na klat­kach scho­do­wych), po­łą­czo­nych ze sobą klat­ka­mi scho­do­wy­mi. Ten typ wy­stę­pu­je w Pol­sce i we Wło­szech.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falownica

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia fal w pły­wal­niach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne do wyt­wa­rza­nia fal

 (1.2) zob. fa­low­ni­ca do wło­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falownik

urzą­dze­nie przet­wa­rza­ją­ce prąd stały na prze­mien­ny


Fa­low­nik ( power in­ver­ter, przet­wor­nik mocy DC/AC) – urzą­dze­nie elek­trycz­ne za­mie­nia­ją­ce prąd stały (ang. di­rect cur­rent, DC), któ­rym jest za­si­la­ne, na prąd prze­mien­ny (ang. al­ter­na­ting cur­rent, AC) o moż­li­wej do re­gu­lo­wa­nia czę­stot­li­wo­ści wyj­ścio­wej. Jeśli w fa­low­ni­ku za­sto­su­je się mo­du­la­cję sze­ro­ko­ści im­pul­sów (PWM), to wraz ze zmia­ną czę­stot­li­wo­ści można re­gu­lo­wać war­tość sku­tecz­ną na­pię­cia wyj­ścio­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falownikowy

→ fa­low­nik


Patrz:falownik

Źródła:

SJP.pl

Falowodowy

zwią­za­ny z fa­lo­wo­dem


Źródła:

SJP.pl

Falowość

→ fa­lo­wy


Patrz:falowy

Źródła:

SJP.pl

Falowy

zwią­za­ny z falą


Źródła:

SJP.pl

Falowód

rura z ma­te­ria­łu prze­wo­dzą­ce­go słu­żą­ca do prze­no­sze­nia fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kanał do pro­wa­dze­nia w prze­strze­ni fal me­cha­nicz­nych lub elek­tro­ma­gne­tycz­nych wzdłuż okre­ślo­nej drogi;


Fa­lo­wód – kanał do pro­wa­dze­nia w prze­strze­ni fal me­cha­nicz­nych lub elek­tro­ma­gne­tycz­nych wzdłuż okre­ślo­nej drogi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falrep

lina za­stę­pu­ją­ca po­ręcz dra­bi­ny lub scho­dów na stat­ku


Fal­rep, linka po­rę­czo­wa – linka bie­gną­ca wzdłuż trapu za­bur­to­we­go jed­nost­ki pły­wa­ją­cej, pod­trzy­my­wa­na słup­ka­mi. Pełni funk­cję ba­rier­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fals

fal­sy­fi­kat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. środ. fal­sy­fi­kat


Fals – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Lot i Ga­ron­na.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 273 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 29 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Fals pla­su­je się na 906. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1105.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fals.

skrót od: fal­sy­fi­kat


Źródła:

SJP.pl

Falsecik

zdrob­nie­nie od: fal­set


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fal­set


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falsecista

męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy fal­se­tem; fal­se­ty­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy fal­se­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falset

1. głos męski sto­so­wa­ny przy jo­dło­wa­niu; fi­stu­ła
2. nie­na­tu­ral­nie wy­so­ki, pis­kli­wy głos


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­so­ki re­jestr głosu ludz­kie­go


Zo­bacz też: Fal­set (gmina).

Fal­set (z fal­set­to) "fi­stu­ła" – zwy­cza­jo­wo mia­nem fal­se­tu okre­śla się ro­dzaj wy­so­kie­go głosu mę­skie­go o gro­te­sko­wym brzmie­niu. Fak­tycz­nie oz­na­cza jed­nak śpiew na nie­dom­knię­tych stru­nach gło­so­wych za­rów­no u męż­czyzn, jak i u ko­biet.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falsetować

śpie­wać fal­se­tem


Źródła:

SJP.pl

Falsetowy

przy­miot­nik od: fal­set


Źródła:

SJP.pl

Falsetysta

męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy fal­se­tem; fal­se­ci­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy fal­se­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Falstaf

zwy­cza­jo­wo: Fal­staff (bo­ha­ter ko­me­dii Szek­spi­ra)


Źródła:

SJP.pl

Falstaff

bo­ha­ter ko­me­dii Szek­spi­ra


Fal­staff (wła­ści­wie "Sir John Fal­staff") – fik­cyj­na po­stać po­ja­wia­ją­ca się w trzech sztu­kach Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re’a, jako kom­pan przysz­łe­go króla Hen­ry­ka V, syna Hen­ry­ka IV. Otyły, nie­sław­ny i tchórz­li­wy ry­cerz czę­sto spra­wia przysz­łe­mu kró­lo­wi kło­po­ty, a po tym, jak ten wstę­pu­je na tron, zo­sta­je nie­spo­dzie­wa­nie od­trą­co­ny. Po­stać czę­sto wy­stę­pu­ją­ca w li­te­ra­tu­rze eu­ro­pej­skiej jako "Miles Glo­rio­sus" lub "Żoł­nierz Sa­mo­chwał".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Falstart

1. roz­po­czę­cie biegu lub wy­ści­gu przed ko­men­dą;
2. przedw­czes­ne roz­po­czę­cie ja­kie­goś dzia­ła­nia, skut­ku­ją­ce naj­czę­ściej nie­po­wo­dze­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. prze­wi­nie­nie po­le­ga­ją­ce na przedw­czes­nym roz­po­czę­ciu kon­ku­ren­cji

 (1.2) pod­ję­cie po­chop­ne­go dzia­ła­nia bez na­le­ży­te­go przy­go­to­wa­nia


Fal­start – w spor­cie prze­wi­nie­nie po­le­ga­ją­ce na przedw­czes­nym (naj­czę­ściej przed sy­gna­łem do star­tu, lub po sy­gna­le, lecz w cza­sie zbyt krót­kim by ludz­ki umysł zdą­żył ode­brać i przet­wo­rzyć sy­gnał dźwię­ko­wy) roz­po­czę­ciu kon­ku­ren­cji przez za­wod­ni­ka.

W za­leż­no­ści od kon­ku­ren­cji i re­gu­la­mi­nu za­wo­dów, po­peł­nie­nie fal­star­tu może skut­ko­wać na­tych­mia­sto­wą dysk­wa­li­fi­ka­cją, ostrze­że­niem, po któ­rym po­now­ne po­peł­nie­nie fal­star­tu skut­ku­je dysk­wa­li­fi­ka­cją, lub inną karą na­ło­żo­ną na za­wod­ni­ka lub dru­ży­nę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falstartować

1. roz­po­czy­nać bieg przed sy­gna­łem;
2. roz­po­czy­nać przed­sięw­zię­cie w złym cza­sie


Źródła:

SJP.pl

Falsyfikacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fal­sy­fi­kat


Źródła:

Wiktionary

Falsyfikacja

1. oszu­stwo po­le­ga­ją­ce na po­dro­bie­niu ja­kie­goś przed­mio­tu;
2. stwier­dze­nie fał­szy­wo­ści ja­kie­goś twier­dze­nia, ne­ga­tyw­na we­ry­fi­ka­cja hi­po­te­zy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fał­szer­stwo, po­dro­bie­nie cze­goś

 (1.2) wy­ka­za­nie fał­szy­wo­ści ja­kie­goś twier­dze­nia, błęd­no­ści hi­po­te­zy w trak­cie ich we­ry­fi­ka­cji


Fal­sy­fi­ka­cja (łac. "fal­sum" – fałsz) – we­ry­fi­ka­cja ne­ga­tyw­na jako od­mia­na jed­ne­go z ro­zu­mo­wań zwa­ne­go spraw­dza­niem. Ter­min ten roz­po­wszech­nio­ny zo­stał za spra­wą kry­tycz­ne­go ra­cjo­na­liz­mu Karla Pop­pe­ra i stał się jedną z pod­staw me­to­dy na­u­ko­wej.

Wnio­sko­wa­nie fal­sy­fi­ku­ją­ce prze­bie­ga we­dług sche­ma­tu "modus tol­len­do tol­lens":


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falsyfikacjonizm

sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne, we­dług któ­re­go uza­sad­nie­nie hi­po­te­zy po­le­ga na nie­u­da­nej pró­bie jej oba­le­nia


Źródła:

SJP.pl

Falsyfikat

do­ku­ment, dzie­ło sztu­ki sfał­szo­wa­ne, po­dro­bio­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dro­bio­ny przed­miot albo do­ku­ment łu­dzą­co przy­po­mi­na­ją­cy ory­gi­nał


Fal­sy­fi­kat (ze śrdw. łac. "fal­si­fi­ca­tio" – po­dra­bia­nie) – an­to­nim au­ten­ty­ku, fał­szer­stwo rze­czy ory­gi­nal­nej w celu mi­sty­fi­ka­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Falsyfikator

osoba, która fał­szu­je, po­dra­bia; oszust


Źródła:

SJP.pl

Falsyfikatorka

ko­bie­ta, która fał­szu­je, po­dra­bia; oszust­ka


Źródła:

SJP.pl

Falsyfikatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fal­sy­fi­ka­to­rem, do­ty­czą­cy fal­sy­fi­ka­to­ra


Źródła:

Wiktionary

Falsyfikowalność

cecha twier­dze­nia lub hi­po­te­zy, która może zo­stać ne­ga­tyw­nie zwe­ry­fi­ko­wa­na, któ­rej fał­szy­wość można wy­ka­zać


Źródła:

SJP.pl

Falsyfikowalny

da­ją­cy się fal­sy­fi­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Falsyfikować

1. fał­szo­wać, po­dra­biać coś;
2. stwier­dzać nie­praw­dzi­wość twier­dze­nia lub hi­po­te­zy


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfal­sy­fi­ko­wać)

 (1.1) pod­da­wać fal­sy­fi­ka­cji; two­rzyć fal­sy­fi­kat

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fal­sy­fi­ko­wać się (dk. sfal­sy­fi­ko­wać się)

 (2.1) być pod­da­wa­nym fal­sy­fi­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Falszburta

część burty wy­sta­ją­ca ponad po­kład; nad­bur­cie


Źródła:

SJP.pl

Falszkil

pio­no­wa płet­wa wy­sta­ją­ca z dna jach­tu, ob­cią­żo­na ba­la­stem, zwięk­sza­ją­ca sta­tecz­ność i ste­row­ność jach­tu; płet­wa ba­la­sto­wa


Falsz­kil – stała płet­wa wy­sta­ją­ca w dół z dna jach­tu ża­glo­we­go, bę­dą­ca prze­dłu­że­niem stęp­ki na całej lub znacz­nej jej dłu­go­ści. Speł­nia rolę sta­łe­go mie­cza i jed­no­cze­śnie ba­la­stu. Ba­last w falsz­ki­lu jest tak usy­tu­o­wa­ny, że sta­no­wi razem z samym falsz­ki­lem jed­no­li­tą po­wierzch­nię i kształt, stąd na­zy­wa­ny jest ba­la­stem in­te­gral­nym. Z tego sa­me­go po­wo­du rów­nież ca­łość, czyli falsz­kil oraz ba­last na­zy­wa­na jest po­tocz­nie falsz­ki­lem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faludża

mia­sto w Iraku


Źródła:

SJP.pl

Falująco

w spo­sób fa­lu­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Falun

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Szwe­cji,


Falun – mia­sto w środ­ko­wej Szwe­cji w re­gio­nie Da­lar­na, sie­dzi­ba gminy Falun. Liczy 36 447 miesz­kań­ców.

Stre­fa gór­ni­cza Wiel­kiej Góry Rudy Mie­dzia­nej w Falun znaj­du­je się na li­ście świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO. W cen­trum mia­sta znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy oraz che­micz­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Falęcki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fama

wieść, po­gło­ska, roz­głos


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. nie­pew­na, nie­spraw­dzo­na wia­do­mość, po­gło­ska

 (1.2) podn. roz­głos, sława


Fama (Ossa) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej uo­so­bie­nie wie­ści, szyb­ko roz­cho­dzą­cej się plot­ki, po­gło­ski.

Przed­sta­wia­na jako skrzyd­la­te bó­stwo o niez­li­czo­nych ustach, oczach i uszach bądź jako us­krzyd­lo­na po­stać ko­bie­ca z trąbą przy ustach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Famagusta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Cy­prze w tu­rec­kiej czę­ści wyspy;

 (1.2) geogr. adm. dy­strykt tu­rec­ki na Cy­prze z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Fa­ma­gu­ście (1.1)


Fa­ma­gu­sta (gr. "Αμμόχωστος", tur. "Gazimağusa" lub "Mağusa") – mia­sto w Tu­rec­kiej Re­pu­bli­ce Cypru Pół­noc­ne­go oraz Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej. Sto­li­ca pół­noc­no­cy­pryj­skie­go dy­stryk­tu Fa­ma­gu­sta oraz for­mal­na sto­li­ca cy­pryj­skie­go dy­stryk­tu Fa­ma­gu­sta. Po­ło­żo­na jest we wschod­niej czę­ści Cypru, na ni­zi­nie Me­sa­ria, nad za­to­ką Fa­ma­gu­sta (Morze Śró­dziem­ne). Za­miesz­ku­je ją 40 920 osób (2011).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Famagustiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­ma­gu­stą, do­ty­czą­cy Fa­ma­gu­sty


Źródła:

Wiktionary

Fame

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war. zob. fejm.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Famieliant

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. kuzyn, krew­ny


Źródła:

Wiktionary

Famielija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ro­dzi­na, krew­ni, po­wi­no­wa­ci


Źródła:

Wiktionary

Famielijo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ro­dzi­na, krew­ni, po­wi­no­wa­ci


Źródła:

Wiktionary

Familia

prze­sta­rza­le: ro­dzi­na, ród


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żart. ro­dzi­na, ród

 (1.2) hist. stron­nict­wo po­li­tycz­ne Czar­to­ry­skich w XVIII wieku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Familiant

daw­niej:
1. czło­nek ro­dzi­ny;
2. czło­nek moż­ne­go rodu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ro­dzi­ny, krew­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Familiantka

→ fa­mi­liant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni ro­dzi­ny, krew­na


Patrz:familiant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Familiarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fa­mi­liar­ny


Źródła:

Wiktionary

Familiarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fa­mi­liar­nie


Źródła:

SJP.pl

Familiarność

po­u­fa­łość, bez­ce­re­mo­nial­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­mi­liar­ne; cecha tych, któ­rzy są fa­mi­liar­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Familiarny

po­u­fa­ły, za­ży­ły, bez­ce­re­mo­nial­ny


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w bli­skich sto­sun­kach, nie za­cho­wu­ją­cy dy­stan­su ani ofi­cjal­nych form w kon­tak­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Familiaryzować

daw­niej: fa­mi­lia­ry­zo­wać się - trak­to­wać kogoś bez żad­ne­go skrę­po­wa­nia, z prze­sad­ną swo­bo­dą; spo­u­fa­lać się, fra­ter­ni­zo­wać się


Źródła:

SJP.pl

Familijka

zdrob­nie­nie od: fa­mi­lia


Źródła:

SJP.pl

Familijność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­mi­lij­ne; cecha tych, któ­rzy są fa­mi­lij­ni


Źródła:

Wiktionary

Familijny

1. ro­dzin­ny, ro­do­wy;
2. taki jak w ro­dzi­nie; po­u­fa­ły, za­ży­ły, swo­bod­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przest. do­ty­czą­cy ro­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Familio

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ro­dzi­na


Źródła:

Wiktionary

Familiolekt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zbiór cech mowy wła­ści­wych dla da­ne­go go­spo­dar­stwa do­mo­we­go;


Fa­mi­lio­lekt, także: styl fa­mi­liar­ny, język fa­mi­liar­ny – od­mia­na ję­zy­ka wła­ści­wa dla danej ro­dzi­ny. Wiąże się z doś­wiad­cze­niem nie­mal każ­de­go czło­wie­ka.

Fa­mi­lio­lekt wy­ka­zu­je pewne odręb­no­ści od ję­zy­ka stan­dar­do­we­go; ce­chu­ją go np. spe­cy­ficz­ne formy wy­ra­zo­we. Można go okre­ślić jako „idio­lekt uży­wa­ny w ro­dzi­nie”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Familister

kom­pleks bu­dyn­ków miesz­kal­nych z ro­zbu­do­wa­nym za­ple­czem so­cjal­nym, wznie­sio­ny w 1859 r. przez Jeana-Bap­ti­ste Go­di­na dla pra­cow­ni­ków jego fa­bry­ki


Źródła:

SJP.pl

Familok

gwa­ro­we okre­śle­nie ka­mie­nic, za­miesz­ki­wa­nych przez pra­cow­ni­ków prze­my­słu cięż­kie­go (zwła­szcza gór­ni­ków)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg. śl. nie­wy­so­ki blok miesz­kal­ny, wie­lo­ro­dzin­ny dom;


Fa­mi­lok ( Fa­mi­lien-Block albo "Fa­mi­lien-Haus" czyli „ro­dzin­ny blok”) – bu­dy­nek wie­lo­ro­dzin­ny, przez­na­czo­ny dla pra­cow­ni­ków prze­my­słu cięż­kie­go i ich ro­dzin, prze­de wszyst­kim gór­ni­ków, hut­ni­ków oraz śred­nie­go per­so­ne­lu urzęd­ni­cze­go. Fa­mi­lo­ki wcho­dzi­ły w skład osied­li ro­bot­ni­czych i w kla­sycz­nej po­sta­ci były bu­do­wa­ne na prze­ło­mie XIX i XX wieku w miej­sco­wo­ściach, gdzie pow­sta­wa­ły od­po­wied­nio duże za­kła­dy prze­my­sło­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Famotydyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako lek ha­mu­ją­cy wy­dzie­la­nie kwasu sol­ne­go przez ko­mór­ki okła­dzi­no­we żo­łąd­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek z grupy an­ta­go­ni­stów re­cep­to­rów hi­sta­mi­no­wych H2;


|= pro­ble­my-w-in­fo­box


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Famulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Famulus

1. daw­niej: słu­ża­lec, sługa;
2. prze­no­śnie: poch­leb­ca, lizus


Fa­mu­lus, także Amu­lius lub Fa­bul­lus – rzym­ski ma­larz dzia­ła­ją­cy w cza­sach Ne­ro­na, autor fre­sków zdo­bią­cych Domus Aurea.

Two­rzył obra­zy w czwar­tym stylu pom­pe­jań­skim. Pli­niusz Star­szy opi­su­je go w "Hi­sto­rii na­tu­ral­nej" jako ek­scen­try­ka, który ma­lo­wał ubra­ny w togę, nawet pod­czas prac na rusz­to­wa­niu. Two­rzył za­led­wie po kilka go­dzin dzien­nie, pra­cu­jąc w świet­le dzien­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Famuła

żar­to­bli­wie: ro­dzi­na, bliż­sza i dal­sza; fa­mi­lia, ro­dzin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,War­sza­wa,Za­gó­rze,Ku­ja­wy Za­chod­nie. reg-pl|Lwów. żart. lub po­gard. ro­dzi­na

 (1.2) gw-pl|Łódź. dom fa­mi­lij­ny;

 (1.3) gw-pl|Ży­wiec. zupa chle­bo­wa

 (1.4) gw-pl|Ka­wę­czyn, Ka­wę­czy­nek, To­pól­cza, Żu­raw­ni­ca,Wy­włocz­ka. zupa z wiśni lub cze­re­śni i mąki

 (1.5) gw-pl|Kiel­ce,Ję­drze­jów,Piń­czów. zupa z bo­ró­wek i mleka


Zo­bacz też: fa­mu­ła, pa­mu­ła – zupa owo­co­wa.

Fa­mu­ła – ro­dzaj ro­bot­ni­cze­go domu fa­mi­lij­ne­go, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla cza­sów wiel­ko­prze­my­sło­wej Łodzi. Wzno­szo­ne były przez naj­więk­szych łódz­kich fa­bry­kan­tów, prze­de wszyst­kim przez Ka­ro­la Sche­i­ble­ra, Iz­ra­e­la Poz­nań­skie­go oraz Lud­wi­ka Groh­ma­na, z przez­na­cze­niem dla ro­bot­ni­ków pra­cu­ją­cych w ich za­kła­dach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fan

za­go­rza­ły zwo­len­nik cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. za­go­rza­ły wiel­bi­ciel cze­goś lub kogoś;


Fan – osoba po­dzi­wia­ją­ca czło­wie­ka, grupę ludzi, dzie­ło sztu­ki bądź ideę.

Nazwa wy­wo­dzi się od za­pi­su skró­co­nej formy słowa fa­na­tyk. Nie po­sia­da jed­nak pe­jo­ra­tyw­ne­go zna­cze­nia, a nawet ma po­zy­tyw­ny wydź­więk.

Fani okre­ślo­ne­go zja­wi­ska czę­sto or­ga­ni­zu­ją się, two­rząc tzw. fan­klu­by lub or­ga­ni­zu­ją im­pre­zy z tym zwią­za­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fan-Zin

śro­do­wi­sko­wo: ni­sko­na­kła­do­wa, nie­pro­fe­sjo­nal­na ga­zet­ka two­rzo­na przez mi­ło­śni­ków ja­kie­goś te­ma­tu; zin, fan­zin


Źródła:

SJP.pl

Fana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. cho­rą­giew

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. flaga, cho­rą­giew, sztan­dar, sztur­mów­ka


Fana – mia­sto w Mali, w Re­gio­nie Ko­u­li­ko­ro. We­dług da­nych na rok 2009 li­czy­ło 36 854 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fanaberia

rzecz wy­szu­ka­na, bez któ­rej można by się obejść


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­prys, zach­cian­ka

 (1.2) dzi­wact­wo

 (1.3) rzecz wy­szu­ka­na, wy­myśl­na, taka, która nie jest nie­zbęd­na


Fa­na­be­ria – pier­wszy album stu­dyj­ny pol­skie­go ze­spo­łu po­po­we­go Blue Café, który zo­stał wy­da­ny w 2002 na­kła­dem EMI. Au­to­ra­mi tek­stów wszyst­kich pio­se­nek z płyty są Paweł Rurak-Sokal i Ka­mi­la So­wiń­ska.

Album pro­mo­wa­ny był przez czte­ry sin­gle: „Español”, „Łap mnie bejbe”, „I’ll Be Wa­i­ting” i „Ko­cha­my sie­bie”. Na wer­sji roz­sze­rzo­nej al­bu­mu z marca 2003 roku zna­la­zła się rów­nież pio­sen­ka „You May Be in Love”, która zna­la­zła się w ścież­ce dźwię­ko­wej do ko­me­dii ro­man­tycz­nej "Nigdy w życiu!" z 2004.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanaberie

rzecz wy­szu­ka­na, bez któ­rej można by się obejść


Źródła:

SJP.pl

Fanaberyjny

→ fa­na­be­ria, → fa­na­be­rie


Patrz:fanaberia, → fanaberie

Źródła:

SJP.pl

Fanaloka

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z po­dro­dzi­ny fa­lan­ru­ków


Źródła:

SJP.pl

Fanar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze, Kresy. lampa naf­to­wa lub prze­no­śna la­tar­nia z obu­do­wą osła­nia­ją­cą pło­mień

 (1.2) bia­ły­stok. si­niak pod okiem


Źródła:

Wiktionary

Fanariocki

→ fa­na­rio­ta


Patrz:fanariota

Źródła:

SJP.pl

Fanariota

czło­nek jed­ne­go z moż­nych rodów grec­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. po­to­mek grec­kiej ary­sto­kra­cji, czło­nek za­moż­nej i wpły­wo­wej grupy Gre­ków w cza­sach Im­pe­rium Os­mań­skie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanariotka

→ fa­na­rio­ta


Patrz:fanariota

Źródła:

SJP.pl

Fanart

wi­zu­al­ne dzie­ło in­spi­ro­wa­ne dzie­łem in­ne­go au­to­ra; fan art


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. dzia­łal­ność ar­ty­stycz­na w śro­do­wi­sku fanów;

 (1.2) szt. dzie­ło, które jest prze­ja­wem fa­nar­tu (1.1)


Fa­nart (albo fan art) – twór­czość ar­ty­stycz­na opar­ta na dzie­łach (zaz­wy­czaj ko­mer­cyj­nych) in­nych au­to­rów. Wy­wo­dzi się z ję­zy­ka an­giel­skie­go i oz­na­cza ina­czej twór­czość fanów. Wszel­kie gra­fi­ki, ry­sun­ki, ko­mik­sy i inne formy wi­zu­al­ne, w któ­rych wy­stę­pu­ją po­sta­cie, miej­sca, przed­mio­ty stwo­rzo­ne przez kogoś in­ne­go, są fa­nar­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanartowy

→ fa­nart, → fan art


Patrz:fanart, → fan art

Źródła:

SJP.pl

Fanatyczka

ko­bie­ta ślepo od­da­na ja­kiejś idei, ide­o­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żar­li­wa zwo­len­nicz­ka idei lub re­li­gii

 (1.2) przen. pa­sjo­nat­ka, wiel­bi­ciel­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanatycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fa­na­tycz­ny, w spo­sób wła­ści­wy fa­na­ty­ko­wi


Źródła:

Wiktionary

Fanatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fa­na­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Fanatyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­na­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fa­na­tycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Fanatyczny

ślepo od­da­ny komuś, cze­muś; za­śle­pio­ny, za­go­rza­ły, za­cie­kły


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się fa­na­tyz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanatyk

osoba ślepo od­da­na ja­kiejś idei, ide­o­lo­gii, za­go­rza­lec, za­pa­le­niec, ma­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żar­li­wy zwo­len­nik idei lub re­li­gii

 (1.2) przen. pa­sjo­nat, wiel­bi­ciel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanatyzm

nie­u­stę­pli­wa, bez­kry­tycz­na wiara w słusz­ność ja­kiejś spra­wy, po­łą­czo­na z nie­to­le­ran­cją i ostrym zwal­cza­niem od­mien­nych po­glą­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ślepą i bez­kry­tycz­ną wiarą w słusz­ność ja­kichś po­glą­dów po­li­tycz­nych, re­li­gij­nych lub spo­łecz­nych


Fa­na­tyzm (od fa­na­ti­cus „za­go­rza­ły, sza­lo­ny”) – po­sta­wa prze­ja­wia­ją­ca się w po­zba­wio­nym kry­tycz­ne­go dy­stan­su i umia­ru przy­wią­za­niu do wyz­na­wa­nych idei i zasad, bez­gra­nicz­nej i bez­wa­run­ko­wej iden­ty­fi­ka­cji, nie­to­le­ran­cji dla ja­kich­kol­wiek prze­ko­nań lub roz­wią­zań al­ter­na­tyw­nych, braku go­to­wo­ści do dy­sku­sji i dia­lo­gu, od­mo­wie przyz­na­nia nawet czę­ścio­wej słusz­no­ści zwo­len­ni­kom po­glą­dów od­mien­nych i rzecz­ni­kom dążeń prze­ciw­staw­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanatyzować

czy­nić fa­na­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Fanbaza

po­tocz­nie: ogół fanów danej osoby, ze­spo­łu, marki lub zja­wi­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lek­cew. grupa fanów ja­kiejś osoby lub rze­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fancik

zdrob­nie­nie od: fant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fandango

hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy w tak­cie 3/4


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­re­ogr. hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy w ryt­mie 3/4 lub 6/8, ostro wy­bi­ja­nym ka­sta­nie­ta­mi, tań­czo­ny z akom­pa­nia­men­tem gi­ta­ry;


Fan­dan­go – hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy na 3/8 w ryt­mie wła­ści­wym (1/8 4/32 1/8 | 4/32 2/8 |) ostro wy­bi­ja­nym ka­sta­nie­ta­mi i z to­wa­rzy­sze­niem gi­ta­ry. Para tań­czą­ca od­da­la się od sie­bie i przy­bli­ża w ru­chach bar­dzo swo­bod­nych, nie obej­mu­jąc się jed­nak wcale. Fan­dan­go zna­czy: bła­host­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fandla

gwa­ro­wo: na­czy­nie do na­bie­ra­nia za­pra­wy mu­rar­skiej


Źródła:

SJP.pl

Fandom

śro­do­wi­sko­wo: sto­wa­rzy­sze­nie ludzi o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach, zwła­szcza w ser­wi­sach spo­łecz­no­ścio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. sub­kul­tu­ra, spo­łecz­ność ak­tyw­nych fanów, zwy­kle fanów fan­ta­sty­ki, rza­dziej mangi, anime czy RPG;


Fan­dom – okre­śle­nie spo­łecz­no­ści fanów, zwy­kle uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do fanów fan­ta­sty­ki, ale nie tylko – uży­wa­ne jest także m.in. przez fanów mangi i anime (patrz: fan­dom mangi i anime), ko­mik­sów, gier video, RPG, gier plan­szo­wych czy kar­cia­nek, cre­e­py­pa­sty oraz czę­sto przez fanów yo­u­tu­be­rów, pio­sen­ka­rzy i ak­to­rów, a także kre­skó­wek (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fandomowiec

śro­do­wi­sko­wo: czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia sku­pia­ją­ce­go ludzi o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach, zwła­szcza w ser­wi­sach spo­łecz­no­ścio­wych


Źródła:

SJP.pl

Fandomowy

→ fan­dom


Patrz:fandom

Źródła:

SJP.pl

Fandub

[czy­taj: fajn­dab] dub­bing two­rzo­ny przez fanów; fan­dub­bing


Źródła:

SJP.pl

Fandubbing

[czy­taj: fajn­da­bing] dub­bing two­rzo­ny przez fanów; fan­dub


Fan­dub­bing – dub­bing two­rzo­ny przez fanów, po­łą­cze­nie wy­ra­zów fan i dub­bing. Do grup fan­dub­bin­go­wych na­le­żą osoby za­in­te­re­so­wa­ne dub­bin­giem oraz chcą­ce roz­wi­jać swoje umie­jęt­no­ści. W gru­pach każdy użyt­kow­nik pełni różne funk­cje może być dia­lo­gi­stą, dźwię­kow­cem, mon­ta­ży­stą, re­ży­se­rem oraz ak­to­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fandzolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fan­dzo­lić.


Źródła:

Wiktionary

Fandzolić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mówić bez sensu

 (1.2) slang. kła­mać


Źródła:

Wiktionary

Faneowies

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. ro­dzaj owsa (tzw. owies cho­rą­giew­ko­wy)


Źródła:

Wiktionary

Fanerofit

ro­śli­na, któ­rej pącz­ki od­no­wie­nio­we znaj­du­ją się wy­so­ko nad po­wierzch­nią ziemi; ro­śli­na jaw­no­pącz­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. forma ży­cio­wa ro­ślin o pę­dach wznie­sio­nych, od­na­wia­ją­cych się z pąków znaj­du­ją­cych się co najm­niej 0,5 m nad zie­mią;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanerogam

ro­śli­na na­sien­na, jaw­nopł­cio­wa


Źródła:

SJP.pl

Fanerotym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. książk. sub­stan­cja wy­wo­łu­ją­ca ha­lu­cy­na­cje i wizje, uczu­cie szczę­ścia i eu­fo­rii


Źródła:

Wiktionary

Fanerozoiczny

→ fa­ne­ro­zo­ik


Patrz:fanerozoik

Źródła:

SJP.pl

Fanerozoik

długi okres w dzie­jach Ziemi, obej­mu­ją­cy ery pa­le­o­zo­icz­ną, me­zo­zo­icz­ną i ke­no­zo­icz­ną, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się in­ten­syw­nym roz­wo­jem świa­ta or­ga­nicz­ne­go; fa­ne­ro­zo­icz­ny eon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­młod­szy eon, który trwa od około 540 mi­lio­nów lat temu do dziś


Fa­ne­ro­zo­ik (ang. "Pha­ne­ro­zo­ic" z gr. φανερός "wi­docz­ny" i ζωή "życie")

Skały osa­do­we, pow­sta­łe w cza­sie trwa­nia fa­ne­ro­zo­i­ku, za­wie­ra­ją bo­ga­te i bar­dzo licz­ne ska­mie­nia­ło­ści w po­sta­ci szcząt­ków twar­dych i bio­tur­ba­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanfani

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fanfara

1. trąb­ka bez­wen­ty­lo­wa słu­żą­ca do od­gry­wa­nia uro­czy­ste­go sy­gna­łu; sy­gna­łów­ka;
2. krót­ki utwór mu­zycz­ny od­gry­wa­ny na czy­jąś cześć lub jako hasło woj­sko­we;
3. typ or­kie­stry skła­da­ją­cej się z in­stru­men­tów dę­tych i per­ku­sji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. krót­ki utwór grany naj­czę­ściej na trąb­ce roz­po­czy­na­ją­cy uro­czy­sto­ści;

 (1.2) muz. trąb­ka fan­fa­ro­wa

 (1.3) mot. trąb­ka przy po­jeź­dzie uży­wa­na jako klak­son

 (1.4) przen. duże na­tę­że­nie


Fan­fa­ra – krót­ki motyw, grany na trąb­ce sy­gna­ło­wej, rogu lub ja­kim­kol­wiek innym bla­sza­nym in­stru­men­cie dętym bez­wen­ty­lo­wym.

Fan­fa­ra zwy­kle uży­wa­na jest jako sy­gnał woj­sko­wy, har­cer­ski, ko­le­jo­wy itp. Są one także kom­po­no­wa­ne rów­nież do od­sło­nięć i za­sło­nięć cu­dow­nych obra­zów w sank­tu­a­riach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanfaron

osoba za­ro­zu­mia­ła; za­ro­zu­mia­lec, bufon, py­sza­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek za­ro­zu­mia­ły, pysz­ny, butny

 (1.2) przest. mod­niś, ele­gant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanfaronada

py­szał­ko­wa­tość, sa­mo­chwal­stwo, zu­cho­wa­tość, bu­fo­na­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­chwa­la­nie się, cheł­pie­nie się, uda­wa­na zu­cho­wa­tość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanfarowy

przy­miot­nik od: fan­fa­ra


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fan­fa­ra­mi, do­ty­czą­cy fan­far


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanfary

1. trąb­ka bez­wen­ty­lo­wa słu­żą­ca do od­gry­wa­nia uro­czy­ste­go sy­gna­łu; sy­gna­łów­ka;
2. krót­ki utwór mu­zycz­ny od­gry­wa­ny na czy­jąś cześć lub jako hasło woj­sko­we;
3. typ or­kie­stry skła­da­ją­cej się z in­stru­men­tów dę­tych i per­ku­sji


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przen. gło­śne wy­ra­zy po­dzi­wu i uz­na­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|fan­fa­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanfarzysta

osoba gra­ją­ca fan­fa­ry


Źródła:

SJP.pl

Fanfic

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) twór­czość fana (zwy­kle opo­wia­da­nie), osa­dzo­na w re­a­liach po­dzi­wia­ne­go ut­wo­ru


Źródła:

Wiktionary

Fanfik

śro­do­wi­sko­wo: opo­wia­da­nie two­rzo­ne przez fanów, na­wią­zu­ją­ce do ist­nie­ją­cych fil­mów, se­ria­li, ksią­żek itp.; fan fic­tion


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. na­pi­sa­ny przez fana utwór li­te­rac­ki osa­dzo­ny w świe­cie jego ulu­bio­nej książ­ki lub filmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanfikowiec

śro­do­wi­sko­wo: autor opo­wia­dań na­wią­zu­ją­cych do już wy­da­nych fil­mów, se­ria­li, ksią­żek itp.


Źródła:

SJP.pl

Fanfikowy

→ fan­fik


Patrz:fanfik

Źródła:

SJP.pl

Fanfuła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) ktoś nie­wy­da­rzo­ny, nie­u­dol­ny


Źródła:

Wiktionary

Fang

iły lub muł po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, wy­stę­pu­ją­ce rów­nież w po­bli­żu go­rą­cych źró­deł mi­ne­ral­nych, ma­ją­ce wła­ści­wo­ści ra­dio­ak­tyw­ne, sto­so­wa­ne w lecz­nict­wie do ką­pie­li błot­nych, okła­dów itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fanga

1. w grze w pa­lan­ta: lot piłki wy­so­kim łu­kiem;
2. po­spo­li­cie: cios, ude­rze­nie;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ocena nie­do­sta­tecz­na; gała, lufa, pała


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, War­sza­wa.) ude­rze­nie w twarz

 (1.2) sport. w grze w pa­lan­ta: lot piłki wy­so­kim łu­kiem

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hutn. łyżka hut­ni­cza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fangirlować

[czy­taj: fan­ger­lo­wać] śro­do­wi­sko­wo: mieć ob­se­sję na czy­imś punk­cie; ado­ro­wać, ad­mi­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Fanglomerat

skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się ze słabo ob­to­czo­ne­go, gru­bo­ziar­ni­ste­go ma­te­ria­łu, który zo­stał zde­po­no­wa­ny w spo­sób nagły, naj­czę­ściej na przed­po­lu gór lub lą­do­lo­dów


Źródła:

SJP.pl

Fango

iły lub muł po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, wy­stę­pu­ją­ce rów­nież w po­bli­żu go­rą­cych źró­deł mi­ne­ral­nych, ma­ją­ce wła­ści­wo­ści ra­dio­ak­tyw­ne, sto­so­wa­ne w lecz­nict­wie do ką­pie­li błot­nych, okła­dów itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muły po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go;


Fango – błoto za­wie­ra­ją­ce skład­ni­ki mi­ne­ral­ne. Wy­do­by­wa­ne jest z na­tu­ral­nych źró­deł ter­mal­nych. Fan­giem może być też tuf ba­zal­to­wy.

Fango top­nie­je w tem­pe­ra­tu­rze 60–70 °C, a tę­że­je w tem­pe­ra­tu­rze 50 °C. Fango wy­ko­rzy­stu­je się przy po­bu­dza­niu krą­że­nia krwi i sty­mu­la­cji ukła­du od­por­no­ścio­we­go, roz­luź­nia na­pię­te mię­śnie, ła­go­dzi ból. Za­bieg ten po­pra­wia ogól­ne sa­mo­po­czu­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fangor

naz­wi­sko, m.in.: Woj­ciech Fan­gor, ma­larz, gra­fik, pla­ka­ci­sta oraz rzeź­biarz


Źródła:

SJP.pl

Fangowie

grupa ple­mion afry­kań­skich; Fang


Fan­go­wie (także: "Fang", "Fan", "Pa­hu­in", "Pang­we") – grupa et­nicz­na z grupy ję­zy­ko­wej Bantu roz­po­wszech­nio­na w trzech kra­jach Afry­ki Cen­tral­nej: Gwi­nei Rów­ni­ko­wej (80% lud­no­ści), Ga­bo­nie (32%) i w Ka­me­ru­nie (15% miesz­kań­ców). Fan­go­wie po­ro­zu­mie­wa­ją się w ję­zy­kach okak, nto­u­mou, mvai, nza­man, betsi, za­li­cza­nych do grupy ję­zy­ków bantu. Grupą po­krew­ną do Fan­gów są Beti, po­ro­zu­mie­wa­ją­cy się w ję­zy­kach ewon­do, eton, bulu, man­gu­is­sa, bene, fong.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fanianowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­nia­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Fanianowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­nia­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Fanianowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­nia­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Fanka

zwo­len­nicz­ka, sym­pa­tycz­ka, zwła­szcza zna­nych pio­sen­ka­rzy, ak­to­rów czy spor­tow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­go­rza­ła wiel­bi­ciel­ka cze­goś lub kogoś

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. zob. fana.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanklub

klub sym­pa­ty­ków, en­tuz­ja­stów ja­kie­goś pio­sen­ka­rza, spor­tow­ca itp.; fan club


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­for­mal­ne zrze­sze­nie fanów;


Fan­klub – grupa za­ło­żo­na przez ludzi (fanów) in­te­re­su­ją­cych się jakąś sław­ną osobą, grupą osób, rze­czą lub kon­kret­ną dzie­dzi­ną wie­dzy.

Człon­ko­wie fan­klu­bów zaz­wy­czaj re­gu­lar­nie spo­ty­ka­ją się lub ko­re­spon­du­ją w spra­wach zwią­za­nych z te­ma­tem klubu, wy­mie­nia­ją się in­for­ma­cja­mi oraz opi­nia­mi. Naj­czę­ściej za­in­te­re­so­wa­nia fan­klu­bów sku­pia­ją się wokół mu­zy­ków i ze­spo­łów mu­zycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanklubowy

→ fan­klub


Patrz:fanklub

Źródła:

SJP.pl

Fankuł

dwu­let­nia lub wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych; koper wło­ski, fen­kuł


Źródła:

SJP.pl

Fanodorm

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku na­sen­ne­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go cy­klo­bar­bi­tal


Źródła:

SJP.pl

Fanon

strój pa­pie­ski no­szo­ny pod­czas mszy pon­ty­fi­kal­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jed­wab­na szata li­tur­gicz­na pa­pie­ża;


Fanon ( fano) – jed­wab­na szata li­tur­gicz­na pa­pie­ża, oraz na mocy szcze­gól­ne­go przy­wi­le­ju pa­triar­chy Li­zbo­ny.

Nazwa fa­no­nu wy­wo­dzi się od "pan­nu­sa (penos)", ręcz­nie tka­nej tka­ni­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanowski

→ fan


Patrz:fan

Źródła:

SJP.pl

Fanpage

[czy­taj: fan­pejdż] in­ter­ne­to­wa stro­na fa­now­ska; fan­pejdż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­fil, stro­na w ser­wi­sie Fa­ce­bo­ok bę­dą­ce ofi­cjal­ną wi­zy­tów­ką firmy, marki pro­duk­tu lub osoby pu­blicz­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanpejdż

in­ter­ne­to­wa stro­na fa­now­ska; fan­pa­ge


Źródła:

SJP.pl

Fanpejdżowy

→ fan­pejdż


Patrz:fanpejdż

Źródła:

SJP.pl

Fanserwis

ele­men­ty da­ne­go ut­wo­ru (zwy­kle mangi lub anime) o cha­rak­te­rze ero­tycz­nym, ma­ją­ce na celu przy­cią­gnię­cie uwagi od­bior­ców


Fan­ser­wis lub fan ser­wis (jap. ファンサービス fansābisu; wasei-eigo ut­wo­rzo­ne od słów "fan" oraz "ser­vi­ce") – ele­men­ty po­ja­wia­ją­ce się w danym ut­wo­rze ma­ją­ce je­dy­nie na celu speł­nia­nie ży­czeń fanów lub (na­drzęd­nie, ale nie­ko­niecz­nie je­dy­nie) przy­cią­gnię­cie wi­dzów. Nie­ko­niecz­nie muszą obej­mo­wać na przy­kład daną scenę w anime; sam fan­ser­wis bywa re­a­li­zo­wa­ny także poza samym ut­wo­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fanszon

daw­niej: trój­kąt­na jed­wab­na chust­ka wią­za­na pod brodą


Źródła:

SJP.pl

Fant

1. w niek­tó­rych grach to­wa­rzy­skich: przed­miot, który trze­ba oddać po po­peł­nie­niu błędu lub prze­gra­niu par­tii, a na­stęp­nie go wy­ku­pić; za­staw;
2. na­gro­da rze­czo­wa w niek­tó­rych lo­te­riach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­gra­na w lo­te­rii fan­to­wej

 (1.2) przed­miot od­da­wa­ny w za­staw za zła­ma­nie zasad gry to­wa­rzy­skiej

 (1.3) daw. przed­miot sta­no­wią­cy za­staw

 (1.4) gwara wię­zien­na rzecz


Fant – dziel­ni­ca mia­sta Ma­id­sto­ne, w An­glii, w Kent, w dy­stryk­cie Ma­id­sto­ne. W 2011 roku dziel­ni­ca li­czy­ła 9570 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fanta

1. w niek­tó­rych grach to­wa­rzy­skich: przed­miot, który trze­ba oddać po po­peł­nie­niu błędu lub prze­gra­niu par­tii, a na­stęp­nie go wy­ku­pić; za­staw;
2. na­gro­da rze­czo­wa w niek­tó­rych lo­te­riach


Fanta – napój ga­zo­wa­ny o smaku owo­co­wym pro­du­ko­wa­ny przez The Coca-Cola Com­pa­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fantasia

utwór in­stru­men­tal­ny na or­ga­ny i lut­nię, kom­po­no­wa­ny w XVI-XVIII wieku; tien­to, ca­pric­cio, can­zo­na, ri­cer­car


Źródła:

SJP.pl

Fantasmagoria

1. przy­wi­dze­nie, uro­je­nie, złu­dze­nie op­tycz­ne;
2. utr­wa­lo­ny ma­lar­sko lub li­te­rac­ko obraz fan­ta­stycz­nej wizji stwo­rzo­nej przez nad­wraż­li­wą wy­o­braź­nię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. omamy wzro­ko­we, przy­wi­dze­nia


Zo­bacz też: fan­tas­ma­go­ria (spek­takl).

Fan­tas­ma­go­ria – uro­je­nie, złu­dze­nie, iluz­ja (np. fan­ta­stycz­ne obra­zy, wizje); cza­sem też wy­mie­sza­nie jawy i snu, czy też rze­czy­wi­ste­go świa­ta z fan­ta­stycz­nym (co może skut­ko­wać in­te­re­su­ją­cym efek­tem ar­ty­stycz­nym).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fantasmagoryczny

→ fan­tas­ma­go­ria; fan­tas­ma­go­ryj­ny


Źródła:

SJP.pl

Fantasmagoryjny

→ fan­tas­ma­go­ria; fan­tas­ma­go­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fantasta

osoba, która żyje w świe­cie fan­taz­ji, iluz­ji; ma­rzy­ciel, ide­a­li­sta, uto­pi­sta, ro­man­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś, kto wie­rzy w fan­taz­je, nie­re­al­ne przed­sięw­zię­cia

 (1.2) liter. twór­ca li­te­ra­tu­ry, filmu z ro­dza­ju fan­ta­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantastka

ko­bie­ta ży­ją­ca świe­cie fan­taz­ji, iluz­ji; ma­rzy­ciel­ka, ide­a­list­ka, uto­pist­ka, ro­man­tycz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która żyje w świe­cie fan­taz­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantastyczka

daw­niej: ko­bie­ta ży­ją­ca świe­cie fan­taz­ji, iluz­ji; ma­rzy­ciel­ka, ide­a­list­ka, uto­pist­ka, ro­man­tycz­ka, fan­tast­ka


Źródła:

SJP.pl

Fantastycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fan­ta­stycz­ny; nie­re­al­nie, prze­dziw­nie

 (1.2) pot. wspa­nia­le, wy­jąt­ko­wo, bar­dzo do­brze


Źródła:

Wiktionary

Fantastyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fan­ta­stycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Fantastyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fan­ta­stycz­ny; bar­dziej fan­ta­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Fantastycznieć

po­e­tyc­ko: sta­wać się fan­ta­stycz­nym, ba­śnio­wym, na­bie­rać cech ty­po­wych dla świa­ta wy­o­braź­ni


Źródła:

SJP.pl

Fantastycznonaukowy

na­le­żą­cy do ga­tun­ku scien­ce fic­tion; scien­ce fic­tion (w uży­ciu przy­miot­ni­ka)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fan­ta­sty­ką na­u­ko­wą, do­ty­czą­cy fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantastyczność

1. wła­ści­wość tego, co na­le­ży do świa­ta fan­taz­ji, wy­o­braź­ni, nie ma opar­cia w rze­czy­wi­sto­ści; ba­śnio­wość, ba­jecz­ność, fik­cyj­ność, nie­re­al­ność;
2. po­tocz­nie: cecha tego, co jest oce­nia­ne do­dat­nio; wy­jąt­ko­wość, nadz­wy­czaj­ność, wspa­nia­łość, niez­wy­kłość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fan­ta­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fan­ta­stycz­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantastyczny

1. na­le­żą­cy do świa­ta wy­o­braź­ni, fan­taz­ji, nie­ma­ją­cy opar­cia w rze­czy­wi­sto­ści; ba­jecz­ny, uro­jo­ny, fik­cyj­ny, nie­re­al­ny;
2. po­tocz­nie: nadz­wy­czaj­ny, do­sko­na­ły pod każ­dym wzglę­dem; wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty, ka­pi­tal­ny, re­we­la­cyj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) fik­cyj­ny, zmy­ślo­ny

 (1.2) liter. szt. przed­sta­wia­ją­cy świat nie­re­al­ny

 (1.3) pot. wspa­nia­ły, cu­dow­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantastyk

1. nie­sa­mo­wi­te, czę­sto nad­przy­ro­dzo­ne zja­wi­ska, bę­dą­ce wyt­wo­rem fan­taz­ji, odz­wier­cied­la­ne w mi­tach, fol­klo­rze, ut­wo­rach li­te­rac­kich, fil­mo­wych, pla­stycz­nych i mu­zycz­nych; nie­re­al­ność, ir­re­a­lizm, ba­śnio­wość, fan­ta­stycz­ność;
2. ga­tu­nek po­wie­ści, filmu itp., w któ­rym przed­sta­wia się świat ba­śnio­wy, mi­tycz­ny wy­peł­nio­ny zda­rze­nia­mi za­czerp­nię­ty­mi ze świa­ta snów, magii; fan­ta­sy


Źródła:

SJP.pl

Fantastyka

1. nie­sa­mo­wi­te, czę­sto nad­przy­ro­dzo­ne zja­wi­ska, bę­dą­ce wyt­wo­rem fan­taz­ji, odz­wier­cied­la­ne w mi­tach, fol­klo­rze, ut­wo­rach li­te­rac­kich, fil­mo­wych, pla­stycz­nych i mu­zycz­nych; nie­re­al­ność, ir­re­a­lizm, ba­śnio­wość, fan­ta­stycz­ność;
2. ga­tu­nek po­wie­ści, filmu itp., w któ­rym przed­sta­wia się świat ba­śnio­wy, mi­tycz­ny wy­peł­nio­ny zda­rze­nia­mi za­czerp­nię­ty­mi ze świa­ta snów, magii; fan­ta­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wo­ry wy­o­braź­ni obec­ne w mi­tach, fol­klo­rze, li­te­ra­tu­rze itp.

 (1.2) film. liter. ro­dzaj twór­czo­ści li­te­rac­kiej, fil­mo­wej, pla­stycz­ny­a­stycz­nej, który przed­sta­wia świat i wy­da­rze­nia nie­re­al­ne;


Fan­ta­sty­ka – ga­tu­nek li­te­rac­ki, a także fil­mo­wy, ko­mik­so­wy, gier a nie­kie­dy i ma­lar­stwa. Po­le­ga ona na kre­o­wa­niu świa­ta przed­sta­wio­ne­go, który w ca­ło­ści, lub w czę­ści różni się od rze­czy­wi­sto­ści, np. przez do­da­nie ele­men­tów nad­na­tu­ral­nych, lub stwo­rzo­nej przez au­to­ra tech­no­lo­gii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fantasy

[czy­taj: FANtazy]
1. utwór fil­mo­wy, li­te­rac­ki lub gra kom­pu­te­ro­wa, w któ­rych świat przed­sta­wio­ny ma nie­re­al­ny, mi­tycz­ny cha­rak­ter;
2. współ­czes­ny nurt fan­ta­sty­ki, do któ­re­go za­li­cza­ją się takie ut­wo­ry lub gry;
3. za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty magii, baśni i fan­ta­sty­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. szt. film. ga­tu­nek w sztu­ce przed­sta­wia­ją­cy baj­ko­we świa­ty z ele­men­ta­mi fan­ta­sty­ki

 (1.2) po­je­dyn­czy utwór fan­ta­sy (1.1)

przy­miot­nik

 (2.1) w stylu fan­ta­sy (1.1)


Fan­ta­sy (także: fan­ta­sty­ka ba­śnio­wa, fan­taz­ja, baśń no­wo­czes­na/współ­czes­na) – nie­jed­noz­nacz­nie de­fi­nio­wa­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki, fil­mo­wy i growy. Nie­kie­dy de­fi­niu­je się go jako fik­cję uży­wa­ją­cą ma­gicz­nych i in­nych nad­przy­ro­dzo­nych form, mo­ty­wów, jako pier­wszo­rzęd­ne­go skład­ni­ka fa­bu­ły, myśli prze­wod­niej, czasu, miej­sca akcji, po­sta­ci i oko­licz­no­ści zda­rzeń.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fantazja

1. umie­jęt­ność wy­o­bra­ża­nia sobie cze­goś, co w re­al­nym świe­cie jest mało praw­do­po­dob­ne lub nie­re­al­ne; wy­o­braź­nia;
2. wyt­wór wy­o­braź­ni;
3. śmia­łość i pew­ność sie­bie w po­dej­mo­wa­nych ry­zy­kow­nych dzia­ła­niach; bra­wu­ra, ani­musz;
4. dziw­ne ży­cze­nie, zach­cian­ka, którą trud­no speł­nić; ka­prys, fa­na­be­ria;
5. utwór mu­zycz­ny o swo­bod­nej bu­do­wie, łą­czą­cy prze­ciw­staw­ne lub kon­tra­stu­ją­ce mo­ty­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­o­braź­nia

 (1.2) trud­ne do speł­nie­nia ży­cze­nie

 (1.3) muz. utwór mu­zycz­ny o swo­bod­nej bu­do­wie, na­wią­zu­ją­cy do in­nych form mu­zycz­nych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fantazje

1. umie­jęt­ność wy­o­bra­ża­nia sobie cze­goś, co w re­al­nym świe­cie jest mało praw­do­po­dob­ne lub nie­re­al­ne; wy­o­braź­nia;
2. wyt­wór wy­o­braź­ni;
3. śmia­łość i pew­ność sie­bie w po­dej­mo­wa­nych ry­zy­kow­nych dzia­ła­niach; bra­wu­ra, ani­musz;
4. dziw­ne ży­cze­nie, zach­cian­ka, którą trud­no speł­nić; ka­prys, fa­na­be­ria;
5. utwór mu­zycz­ny o swo­bod­nej bu­do­wie, łą­czą­cy prze­ciw­staw­ne lub kon­tra­stu­ją­ce mo­ty­wy


Fan­taz­je – sin­gel pol­skich ra­pe­rów Miü, Pe­ze­ta i Be­do­e­sa, który zo­stał wy­da­ny 20 marca 2026 wy­da­niem włas­nym za poś­red­nict­wem Mugo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fantazjotwórca

rzad­ko: twór­ca fan­ta­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Fantazjotwórstwo

rzad­ko: two­rze­nie fan­ta­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Fantazjowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fan­taz­jo­wać.


W psy­cho­lo­gii fan­taz­jo­wa­niem na­zy­wa się me­cha­nizm obron­ny, który może być ro­zu­mia­ny jako:

Naj­czę­ściej fan­taz­jo­wa­nie jest opi­sy­wa­ne jako od­wró­ce­nie uwagi od kon­kret­ne­go za­da­nia i zwró­ce­nie jej na włas­ne re­ak­cje wyz­wo­lo­ne pod wpły­wem bodź­ców zew­nętrz­nych. Fan­taz­jo­wa­nie dzie­li się na obron­ne – nie­pro­duk­tyw­ne i adap­ta­cyj­ne – pro­duk­tyw­ne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fantazjować

1. kie­ro­wać się fan­taz­ją; ma­rzyć, zmy­ślać;
2. w mu­zy­ce: kom­po­no­wać utwór mu­zycz­ny, jed­no­cze­śnie go wy­ko­nu­jąc, np. fan­taz­jo­wać me­lo­dię do tek­stu wier­sza; im­pro­wi­zo­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­o­bra­żać sobie wiele rze­czy

 (1.2) two­rzyć niez­god­ny z rze­czy­wi­sto­ścią obraz cze­goś

 (1.3) muz. two­rzyć im­pro­wi­za­cje


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantazmat

uro­je­nie, wyt­wór wy­o­braź­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyt­wór wy­o­braź­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantazmatyczność

→ fan­taz­ma­tycz­ny; ilu­zo­rycz­ność


Źródła:

SJP.pl

Fantazmatyczny

→ fan­taz­mat; ilu­zo­rycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od fan­taz­mat; bę­dą­cy wyt­wo­rem wy­o­braź­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantazy

imię mę­skie


Fan­ta­zy – dra­mat wier­szem (czę­sto za­li­cza­ny do tra­gi­ko­me­dii) skła­da­ją­cy się z pię­ciu aktów, na­pi­sa­ny przez Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go w Pa­ry­żu, praw­do­po­dob­nie na prze­ło­mie lat 1844/1845. Nie­u­koń­czo­ny przez poetę i nie­wy­da­ny za jego życia. Pier­wo­druk dzie­ła uka­zał się w trze­cim tomie "Pism po­śmiert­nych" wy­da­nych we Lwo­wie w roku 1866. Opu­bli­ko­wa­ny także pod ty­tu­łem "Nowa De­ja­ni­ra" w roku 1898. Dra­mat wy­sta­wio­ny 5 maja 1867 w Sta­ni­sła­wo­wie pod ty­tu­łem "Nie­po­praw­ni" na­da­nym przez An­to­nie­go Ma­łec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fantazyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fan­ta­zyj­ny


Źródła:

Wiktionary

Fantazyjniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fan­ta­zyj­nie


Źródła:

SJP.pl

Fantazyjniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fan­ta­zyj­ny; bar­dziej fan­ta­zyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Fantazyjność

→ fan­ta­zyj­ny


Patrz:fantazyjny

Źródła:

SJP.pl

Fantazyjny

niez­wy­kły


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pełen fan­taz­ji, po­my­sło­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fantoccini

[czy­taj: fan­to­czi­ni] wło­skie ku­kieł­ki, fan­to­sze, ma­rio­net­ki; rów­nież: wło­ski teatr ma­rio­ne­tek


Źródła:

SJP.pl

Fantom

1. coś niez­god­ne­go z rze­czy­wi­sto­ścią, bę­dą­ce­go wyt­wo­rem wy­o­braź­ni lub umy­słu;
2. widmo, zjawa, mara, upiór;
3. model ana­to­micz­ny przed­sta­wia­ją­cy syl­wet­kę czło­wie­ka, jej część lub jakiś na­rząd;
4. am­pu­to­wa­na koń­czy­na lub jej część, po­strze­ga­na przez am­pu­tan­ta, jakby nadal była czę­ścią ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zjawa, przy­wi­dze­nie

 (1.2) med. model ana­to­micz­ny, na któ­rym od­by­wa się nauka ana­to­mii, ćwi­cze­nia udzie­la­nia pier­wszej po­mo­cy itp.

 (1.3) med. od­czu­wa­nie na­pię­cia, bólu, swę­dze­nia itp. w miej­scu po am­pu­to­wa­nej koń­czy­nie lub jej czę­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fantomas

po­stać li­te­rac­ka i fil­mo­wa


Fan­to­mas (fr. "Fantômas") – fik­cyj­ny prze­stęp­ca, bo­ha­ter cyklu kil­ku­dzie­się­ciu ksią­żek sen­sa­cyj­nych (prze­waż­nie z po­cząt­ku XX wieku) au­tor­stwa fran­cu­skich pi­sa­rzy Pier­re'a So­u­ve­stre'a (1874-1914) i Mar­ce­la Al­la­i­na (1885-1969), póź­niej po­stać w wielu fil­mach i se­ria­lach, wresz­cie pa­tron grupy mu­zycz­nej. Imie­nia użył także pi­sarz Zbi­gniew Nie­nac­ki w po­wie­ści mło­dzie­żo­wej "Pan Sa­mo­cho­dzik i Fan­to­mas".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fantomatyczny

→ fan­to­ma­ty­ka


Patrz:fantomatyka

Źródła:

SJP.pl

Fantomatyka

1. tech­ni­ka wyt­wa­rza­nia sztucz­nej rze­czy­wi­sto­ści w umy­śle ludz­kim przy wy­ko­rzy­sta­niu tech­no­lo­gii in­for­ma­tycz­nej; fan­to­mo­lo­gia;
2. sztucz­na rze­czy­wi­stość wyt­wa­rza­na w umy­śle ludz­kim przy wy­ko­rzy­sta­niu tech­no­lo­gii in­for­ma­tycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Fantomologia

tech­ni­ka wyt­wa­rza­nia sztucz­nej rze­czy­wi­sto­ści w umy­śle ludz­kim przy wy­ko­rzy­sta­niu tech­no­lo­gii in­for­ma­tycz­nej; fan­to­ma­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Fantosz

ma­rio­net­ka po­ru­sza­na za po­mo­cą nitek


Źródła:

SJP.pl

Fantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. reg-pl|Kresy. li­cy­ta­cja


Źródła:

Wiktionary

Fantować

daw­niej:
1. brać w za­staw, zaj­mo­wać;
2. fan­to­wać się - od­da­wać w za­staw, za­sta­wiać


Źródła:

SJP.pl

Fantowy

przy­miot­nik od: fant


Źródła:

SJP.pl

Fantyna

Fan­ty­na – bo­ha­ter­ka po­wie­ści "Nędz­ni­cy" Wik­to­ra Hugo.


Źródła:

Wikipedia

Fanza

chiń­ski drew­nia­ny dom miesz­kal­ny, o dachu dwu­spa­do­wym, kry­tym słomą albo trzci­ną, z okna­mi naj­czę­ściej na jed­nej ścia­nie i z ogrze­wa­ny­mi ła­wa­mi do spo­czyn­ku


Fanza (jap. ファンザ, zapis sty­li­zo­wa­ny FANZA) – ja­poń­ska wi­try­na e-com­mer­ce ob­słu­gi­wa­na przez Di­gi­tal Com­mer­ce Inc. bę­dą­ca także zna­kiem to­wa­ro­wym tej firmy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fanzin

[czy­taj: fanz-in] śro­do­wi­sko­wo: ni­sko­na­kła­do­wa, nie­pro­fe­sjo­nal­na ga­zet­ka two­rzo­na przez mi­ło­śni­ków ja­kie­goś te­ma­tu; zin, fan-zin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne przez człon­ków sub­kul­tu­ry lub kontr­kul­tu­ry;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fanzinowy

→ fan­zin [czy­taj: fanz-inowy]; zi­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Fanzolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fan­zo­lić.


Źródła:

Wiktionary

Fanzolić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. mówić bzdu­ry, mówić nie na temat; bre­dzić, beł­ko­tać


Źródła:

Wiktionary

Fao

ang. Food and Agri­cul­tu­re Or­ga­ni­za­tion of the Uni­ted Na­tions, Or­ga­ni­za­cja Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych do Spraw Wy­ży­wie­nia i Rol­nict­wa


Źródła:

SJP.pl

Faon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. heros i prze­woź­nik z wyspy Les­bos


Faon (stgr. Φάων Pháōn, dosł. „lśnią­cy”) – heros wyspy Les­bos.

W grec­kiej wer­sji mi­to­lo­gicz­nej był w Mi­ty­le­nie po­sta­rza­łym że­gla­rzem-prze­woź­ni­kiem o od­strę­cza­ją­cym wy­glą­dzie, który przy­pad­ko­wo spot­kał Afro­dy­tę pod po­sta­cią ubo­giej sta­rusz­ki. Gdy od­mó­wił przy­ję­cia za­pła­ty za prze­pra­wie­nie z wyspy, bo­gi­ni ofia­ro­wa­ła mu bal­sam, dzię­ki któ­re­mu odzy­skał mło­dość i urodę, zy­sku­jąc niez­wy­kłe po­wo­dze­nie wśród ko­biet na swej wy­spie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fapować

po­tocz­nie: ona­ni­zo­wać, ma­stur­bo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) slang. ma­stur­bo­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faq

[czy­taj: fak lub ef-ej-kju] skrót od: fre­qu­ent­ly asked qu­e­stions (naj­czę­ściej za­da­wa­ne py­ta­nia) - zbiór naj­częst­szych pytań i od­po­wie­dzi na nie


FAQ ( fre­qu­ent­ly asked qu­e­stions – czę­sto za­da­wa­ne py­ta­nia) – zbio­ry czę­sto za­da­wa­nych pytań i od­po­wie­dzi na nie, ma­ją­ce na celu udzie­le­nie da­ne­mu użyt­kow­ni­ko­wi ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go po­mo­cy bez ko­niecz­no­ści an­ga­żo­wa­nia do tego ja­kich­kol­wiek osób.

FAQ były wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez ad­mi­ni­stra­to­rów pier­wszych uczel­nia­nych ser­we­rów kom­pu­te­ro­wych w USA, two­rzą­cych zrąb ów­czes­ne­go In­ter­ne­tu, któ­rzy za­czę­li two­rzyć takie do­ku­men­ty i wy­sy­łać je jako od­po­wie­dzi na cią­gle pow­ta­rza­ją­ce się py­ta­nia po­cząt­ku­ją­cych użyt­kow­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fara

daw­niej:
1. pa­ra­fia, ko­ściół pa­ra­fial­ny;
2. po­tocz­nie: chuda fara - bieda, nie­do­sta­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. kośc. adm. głów­ny ko­ściół pa­ra­fial­ny w mie­ście;

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pa­ra­fia

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ple­ba­nia, pro­bo­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farad

jed­nost­ka po­jem­no­ści elek­trycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka miary po­jem­no­ści elek­trycz­nej w ukła­dzie SI;


|CGS-jedn =


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faradaj

ła­du­nek elek­trycz­ny gra­mo­jo­nu jed­no­war­to­ścio­we­go; stała Fa­ra­da­ya


Źródła:

SJP.pl

Faraday

[czy­taj: FEradaj] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Mi­cha­el Fa­ra­day (1791 - 1867), an­giel­ski fizyk i wy­na­laz­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faradomierz

przy­rząd do po­mia­ru po­jem­no­ści elek­trycz­nej; po­jem­no­ścio­mierz


Źródła:

SJP.pl

Faradyczny

prąd fa­ra­dycz­ny - słaby prąd elek­trycz­ny sto­so­wa­ny w fi­zy­ko­te­ra­pii


Źródła:

SJP.pl

Faradyzacja

sto­so­wa­nie sła­be­go prądu zmien­ne­go w fi­zy­ko­te­ra­pii; dia­dy­na­mik


Fa­ra­dy­za­cja – za­sto­so­wa­nie prądu fa­ra­dycz­ne­go – małej czę­stot­li­wo­ści <1000 Hz do za­bie­gów te­ra­pe­u­tycz­nych – celem wzmoc­nie­nia mię­śni lub do dia­gno­sty­ki.

Naj­czę­ściej uży­wa­nym ro­dza­jem prądu jest ne­o­fa­ra­dycz­ny prąd mo­du­lo­wa­ny.

Dzia­ła­nie: po­bu­dze­nie mię­śni po­przecz­nie praż­ko­wa­nych do skur­czu tę­życz­ko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faramuszka

1. bła­host­ka, drob­nost­ka, ba­ga­te­la;
2. daw­niej: po­lew­ka piwna


Źródła:

SJP.pl

Farandola

lu­do­wy ta­niec pro­wan­sal­ski


Fa­ran­do­la (fr. "fa­ran­do­le") – ta­niec w me­trum 6/8, po­cho­dzą­cy z Pro­wan­sji. Mu­zy­ka do niego grana jest na spe­cjal­nym, jed­no­ręcz­nym fle­cie i tam­bu­ry­nie.

Znana już pod ko­niec śred­nio­wie­cza, tań­czo­na gru­po­wo, w for­mie ko­ro­wo­du.

Ta­niec ten jest zbli­żo­ny do ga­wo­tu, gigue i ta­ran­te­li. Kar­ma­nio­la z okre­su Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej jest po­chod­ną fa­ran­do­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faraon

wład­ca sta­ro­e­gip­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wład­ca sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu;

 (1.2) daw. karc. po­pu­lar­na ha­zar­do­wa gra w karty

 (1.3) daw. gwara. więz. re­wi­ro­wy, na­czel­nik re­wi­ru po­li­cyj­ne­go


Fa­ra­on ( φαραώ) – jedno z okre­śleń wład­cy sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu, bę­dą­ce znieksz­tał­co­ną wer­sją sta­ro­e­gip­skie­go "Per-āa" – „wiel­ki dom”. Od XVIII dy­na­stii ter­min ten za­czę­to od­no­sić rów­nież do za­rząd­cy tego „wiel­kie­go domu” (pa­ła­cu), czyli wład­cy.

Do naj­wy­bit­niej­szych fa­ra­o­nów na­le­że­li: Che­fren, Tot­mes III, Seti I, Ram­zes II. Je­dy­nie w przy­pad­ku czte­rech ko­biet wład­czy­niom przyz­na­no god­ność i funk­cję fa­ra­o­nów: Ni­to­kris, Ne­fe­ru­so­bek, Hat­szep­sut i Ta­u­se­ret. "Osob­ny ar­ty­kuł: ko­bie­ta-fa­ra­on."


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faraonik

zdrob­nie­nie od: fa­ra­on (gra w karty)


Źródła:

SJP.pl

Faraonka

ga­tu­nek mrów­ki; mrów­ka fa­ra­o­na


Źródła:

SJP.pl

Faraonowy

przy­miot­nik od: fa­ra­on


Źródła:

SJP.pl

Faraoński

do­ty­czą­cy fa­ra­o­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z fa­ra­o­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Spisz. ksiądz


Źródła:

Wiktionary

Fararz

gwa­ro­wo: ple­ban, pro­boszcz, pa­stor


Źródła:

SJP.pl

Faras

(sta­roż. Pa­cho­ras) miej­sco­wość w Su­da­nie, obec­nie za­la­na wo­da­mi Je­zio­ra Na­se­ra na Nilu


Faras (sta­roż. "Pa­cho­ras") – miej­sco­wość w pół­noc­nym Su­da­nie, na pół­noc od II ka­ta­rak­ty w po­bli­żu Wadi Halfa, obec­nie za­la­na wo­da­mi je­zio­ra Na­se­ra.

Pa­cho­ras było sto­li­cą pro­win­cji kró­le­stwa Meroe od 270 p.n.e. aż do upad­ku pań­stwa w 350 n.e., a póź­niej sto­li­cą pro­win­cji kró­le­stwa No­ba­dii, które w VI w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faraski

przy­miot­nik od: Faras (miej­sco­wość w Su­da­nie)


Źródła:

SJP.pl

Farba

1. mie­sza­ni­na barw­ni­ków uży­wa­na do ma­lo­wa­nia;
2. krew ran­nej, gru­bej zwie­rzy­ny; jucha; po­so­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. szt. mie­sza­ni­na barw­ni­ków słu­żą­ca do ma­lo­wa­nia

 (1.2) stpol. kos­met. puder

 (1.3) stpol. kos­met. róż

 (1.4) łow. krew zwie­rzy­ny


Farba – sub­stan­cja po­wło­kot­wór­cza słu­żą­ca do ochron­ne­go lub de­ko­ra­cyj­ne­go po­kry­wa­nia po­wierzch­ni do­wol­nych przed­mio­tów. Może za­le­gać na ich po­wierzch­ni lub niez­nacz­nie wni­kać w głąb. Skła­da się z sub­stan­cji bar­wią­cych – naj­czę­ściej w po­sta­ci pig­men­tów oraz sub­stan­cji do­dat­ko­wych: spoiw, wy­peł­nia­czy, roz­cień­czal­ni­ków, roz­pu­szczal­ni­ków, a także sub­stan­cji bło­not­wór­czych, dy­sper­gu­ją­cych, kon­ser­wu­ją­cych, opóź­nia­ją­cych wy­sy­cha­nie, re­a­gu­ją­cych z po­dło­żem itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farbaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz. zdrob­nie­nie od|far­ban­ka.


Źródła:

Wiktionary

Farbanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz,Pod­ha­le. spód­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Farbiarka

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w far­biar­ni, zaj­mu­ją­ca się far­bo­wa­niem


Źródła:

SJP.pl

Farbiarnia

za­kład, w któ­rym far­bu­je się odzież lub tka­ni­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład lub dział, w któ­rym far­bu­je się tka­ni­ny lub przę­dzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farbiarski

do­ty­czą­cy farb lub far­bia­rza; zwią­za­ny z bar­wie­niem tka­nin


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z far­biar­stwem, do­ty­czą­cy far­biar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farbiarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gałąź prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się bar­wie­niem su­row­ców rozt­wo­rem lub za­wie­si­ną barw­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Farbiarz

czło­wiek trud­nią­cy się far­bo­wa­niem tka­nin, nici, odzie­ży itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. zaw. rze­mieśl­nik far­bu­ją­cy tka­ni­ny

 (1.2) wła­ści­ciel far­biar­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farbierski

daw­niej: far­biar­ski


przy­miot­nik

 (1.1) daw. far­biar­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farbisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­lo­ro­wy


Źródła:

Wiktionary

Farbka

nie­bie­ski barw­nik uży­wa­ny do płu­ka­nia bie­liz­ny; ul­tra­ma­ry­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. farba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farbkować

płu­kać bie­liz­nę, tka­ni­nę w wo­dzie za­pra­wio­nej farb­ką


Źródła:

SJP.pl

Farbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|far­bo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Farbować

na­sy­cać farbą, za­bar­wiać


cza­sow­nik

 (1.1) na­sy­cać farbą, za­bar­wiać

 (1.2) fryzj. na­kła­dać farbę na włosy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farbowik

w ło­wiect­wie: młody kogut cie­trze­wia lub głusz­ca obro­śnię­ty pió­ra­mi o sta­łym ko­lo­rze


Źródła:

SJP.pl

Farbownik

ro­śli­na z ro­dzi­ny szorst­ko­list­nych (ogó­recz­ni­ko­wa­tych)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych;


Far­bow­nik ("An­chu­sa" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 35 ga­tun­ków ro­ślin. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, za­chod­niej Azji (jeden ga­tu­nek sięga Chin), w pół­noc­nej Afry­ce, naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­jąc w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go. Jeden ga­tu­nek ("A. ca­pen­sis") ro­śnie w Afry­ce Po­łud­nio­wej. W Pol­sce na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją dwa ga­tun­ki – far­bow­nik polny "A. ar­ven­sis" i le­kar­ski "A. of­fi­ci­na­lis". Kilka ga­tun­ków jest upra­wia­nych i niek­tó­re przej­ścio­wo dzi­cze­ją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farbowy

1. → farba;
2. zwią­za­ny z bar­wie­niem tka­nin; far­biar­ski


Źródła:

SJP.pl

Farcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|far­cić się.


Źródła:

Wiktionary

Farciara

→ far­ciarz; far­ciar­ka, szczę­ścia­ra, szczę­ściar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta, któ­rej wie­dzie się w życiu, ma­ją­ca szczę­ście, któ­rej coś się udało, po­wio­dło się, którą omi­nę­ła nie­przy­jem­na sy­tu­a­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farciarka

→ far­ciarz; far­cia­ra, szczę­ścia­ra, szczę­ściar­ka


Źródła:

SJP.pl

Farciarski

po­tocz­nie: szczę­śli­wy, far­tow­ny


Źródła:

SJP.pl

Farciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, który ma szczę­ście, któ­re­mu coś się udało


Źródła:

Wiktionary

Farcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fart


Źródła:

Wiktionary

Farcić

po­tocz­nie: mieć wiele szczę­ścia


Źródła:

SJP.pl

Farel

skrót od: Fa­bry­ka Apa­ra­tów Rent­ge­now­skich i Elek­tro­me­dycz­nych


Phi­lips Ligh­ting-Farel Ma­zu­ry, Farel – przed­się­bior­stwo prze­my­sło­we, z sie­dzi­bą w Kę­trzy­nie, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim. Zaj­mu­je się pro­duk­cją sprzę­tu oś­wiet­le­nio­we­go, głów­nie opraw oś­wiet­le­nio­wych i urzą­dzeń ste­ru­ją­cych oś­wiet­le­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Farelka

po­tocz­nie: typ ogrze­wa­cza elek­trycz­ne­go o dużej mocy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ter­mo­wen­ty­la­tor, po­ko­jo­wy ogrze­wacz po­wie­trza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farerczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec, oby­wa­tel Wysp Ow­czych


Źródła:

Wiktionary

Farerski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wysp Ow­czych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z grupy skan­dy­naw­skiej ję­zy­ków ger­mań­skich, urzę­do­wy na Wy­spach Ow­czych;


Źródła:

Wiktionary

Farerskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem fa­rer­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem fa­rer­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku fa­rer­skim


Źródła:

Wiktionary

Farfalle

ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie ko­kar­dek


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie ko­kar­dek;


Far­fal­le (z wł., także far­fal­li­ne lub far­fal­lo­ni) – ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie ko­kar­dek. Nazwa po wło­sku oz­na­cza mo­ty­le - "far­fal­la" to motyl.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farfał

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Farfelki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. drob­ne za­cier­ki po­da­wa­ne w kuch­ni ży­dow­skiej jako do­da­tek do zup i dań głów­nych


Źródła:

Wiktionary

Farfocel

po­tocz­nie: strzę­pek, ka­wa­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. strzęp


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farfoclowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy far­foc­la


Źródła:

Wiktionary

Farfura

daw­niej: fa­jans, na­czy­nie lub wyrób fa­jan­so­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fa­jans

 (1.2) wyrób z fa­jan­su


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farfurka

na­czy­nie wy­ko­na­ne z far­fu­ry, fa­jan­su


Źródła:

SJP.pl

Farfurnia

ma­nu­fak­tu­ra ce­ra­micz­na pro­du­ku­ją­ca fa­jan­se


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. daw. ma­nu­fak­tu­ra pro­du­ku­ją­ca wy­ro­by fa­jan­so­we lub por­ce­la­no­we;


Far­fur­nia – nazwa pol­skich wyt­wór­ni fa­jan­su, po­ja­wi­ła się w Pol­sce w mo­men­cie pow­sta­nia ma­nu­fak­tur pod ko­niec XVII wieku i była uży­wa­na do po­cząt­ku XIX wieku. Z cza­sem zo­sta­ła za­stą­pio­na przez okre­śle­nie fa­jan­sar­nia lub fa­bry­ka fa­jan­su.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faridabad

mia­sto w In­diach


Fa­ri­da­bad (hindi फरीदाबाद) – mia­sto w In­diach, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej, w sta­nie Ha­ria­na. W 2011 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 1,4 mi­lio­na miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ba­weł­nia­ny, odzie­żo­wy oraz cu­kier­ni­czy.

Mia­sto to za­ło­żo­no w 1607 r. Prawa miej­skie uzy­ska­ło w 1867 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faridabadzki

→ Fa­ri­da­bad


Patrz:Faridabad

Źródła:

SJP.pl

Farinelli

Fa­ri­nel­li, wł. Carlo Maria Mi­che­lan­ge­lo Ni­co­la Bros­chi (ur. 24 stycz­nia 1705 w An­drii k. Bari, zm. 16 wrze­śnia 1782 w Bo­lo­nii) – wło­ski śpie­wak ope­ro­wy, ka­strat (so­pran). Jego bra­tem był kom­po­zy­tor Ric­car­do Bros­chi.

Jeden z ostat­nich wiel­kich ka­stra­tów w hi­sto­rii opery.


Źródła:

Wikipedia

Farinograf

przy­rząd wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ba­da­nia włas­no­ści wy­pie­ko­wych mąki pszen­nej


Źródła:

SJP.pl

Farinotom

Fa­ri­no­tom – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne do jed­no­czes­ne­go prze­cię­cia 50 zia­ren zbóż w celu oceny ich struk­tu­ry wew­nętrz­nej, a do­kład­niej stop­nia mą­czy­sto­ści i szkli­sto­ści. Na pod­sta­wie prze­kro­jów okre­śla się pro­cen­to­wy udział zia­ren mą­czy­stych, półsz­kli­stych i szkli­stych.


Źródła:

Wikipedia

Farm

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: farma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Farm.

skrót od: far­ma­cja, far­ma­ce­u­tycz­ny, far­ma­ko­lo­gia, far­ma­ko­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Farma

1. go­spo­dar­stwo rolne na­sta­wio­ne na okre­ślo­ny ro­dzaj pro­duk­cji, np. na ho­dow­lę dro­biu;
2. w kra­jach an­glo­sa­skich: go­spo­dar­stwo rolne;
3. farma wia­tro­wa - tur­bi­ny wia­tro­we wraz z in­fra­struk­tu­rą; park wia­tro­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. go­spo­dar­stwo rolne w kra­jach an­glo­sa­skich;

 (1.2) roln. zob. ferma.


Zo­bacz też: Farma (re­a­li­ty show).

Farma, także ferma – zaz­wy­czaj duże go­spo­dar­stwo rolne w kra­jach roz­wi­nię­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farmaceuta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o le­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta, znaw­ca far­ma­cji


Far­ma­ce­u­ta – zawód za­u­fa­nia pu­blicz­ne­go, który jest gwa­ran­tem ja­ko­ści leków oraz sku­tecz­no­ści i bez­pie­czeń­stwa far­ma­ko­te­ra­pii w sy­ste­mie opie­ki zdro­wot­nej, w szcze­gól­no­ści jako kie­row­nik ap­te­ki lub ap­te­karz oso­bi­ście obec­ny w ap­te­ce w go­dzi­nach jej ot­war­cia, mimo że więk­szość czyn­no­ści fa­cho­wych i po­moc­ni­czych mogą wy­ko­ny­wać rów­nież tech­ni­cy far­ma­ce­u­tycz­ni i po­mo­ce ap­tecz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farmaceutka

→ far­ma­ce­u­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie far­ma­cji


Patrz:farmaceuta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmaceutyczny

→ far­ma­ce­u­ty­ka, → far­ma­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z far­ma­cją


Patrz:farmaceutyka, → farmacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmaceutyk

pro­dukt prze­my­słu far­ma­ce­u­tycz­ne­go; lek, le­kar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja wy­pro­du­ko­wa­na przez prze­mysł far­ma­ce­u­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmaceutyka

far­ma­cja;
1. prze­mysł zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją i dy­stry­bu­cją leków;
2. nauka o le­kach; le­koz­naw­stwo;
3. kie­ru­nek stu­diów w szko­le wyż­szej poś­wię­co­ny tej nauce


Far­ma­ce­u­ty­ka – dział go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­cy się le­ka­mi po­czą­wszy od ich pro­jek­to­wa­nia po­przez pro­duk­cję aż do dy­stry­bu­cji.

Far­ma­ce­u­ty­ka zaj­mu­je się m.in. ta­ki­mi za­gad­nie­nia­mi, jak: ba­da­nia nad no­wy­mi le­ka­mi i do­pu­szcza­nie ich do pro­duk­cji, pro­duk­cja prze­my­sło­wa leków, ochro­na pa­ten­to­wa leków, do­pu­szcza­nie leków do sprze­da­ży, spo­rzą­dza­nie re­cep­tu­ro­we leków bez­poś­red­nio w ap­te­kach, prze­cho­wy­wa­nie leków, kon­tro­la ja­ko­ści leków, ty­po­wa­nie leków za­mien­nych, spo­so­by wy­da­wa­nia leków, urzę­do­we spisy leków, hur­tow­nie far­ma­ce­u­tycz­ne oraz ap­te­kar­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Farmacja

far­ma­ce­u­ty­ka;
1. prze­mysł zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją i dy­stry­bu­cją leków;
2. nauka o le­kach; le­koz­naw­stwo;
3. kie­ru­nek stu­diów w szko­le wyż­szej poś­wię­co­ny tej nauce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o le­kach;


Far­ma­cja, nauki far­ma­ce­u­tycz­ne – ze­spół nauk o le­kach, a także nazwa kie­run­ku stu­diów w szko­łach wyż­szych.

Far­ma­cja zaj­mu­je się za­rów­no le­ka­mi syn­te­tycz­ny­mi, bio­lo­gicz­ny­mi, jak i po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go oraz skład­ni­ka­mi kos­me­ty­ków oraz żyw­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farmakochemia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem związ­ków che­micz­nych sto­so­wa­nych jako środ­ki lecz­ni­cze; che­mia far­ma­ce­u­tycz­na


Źródła:

SJP.pl

Farmakodynamiczny

→ far­ma­ko­dy­na­mi­ka


Patrz:farmakodynamika

Źródła:

SJP.pl

Farmakodynamika

dzie­dzi­na far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­ca się efek­ta­mi dzia­ła­nia leków na or­ga­nizm, me­cha­niz­ma­mi tego dzia­ła­nia oraz struk­tu­ra­mi wraż­li­wy­mi na dzia­ła­nie tych leków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. dział far­ma­ko­lo­gii ba­da­ją­cy me­cha­niz­my dzia­ła­nia leków oraz re­ak­cje or­ga­niz­mu na nie;


Far­ma­ko­dy­na­mi­ka ( phar­ma­co­dy­na­mics) – dział far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się wpły­wem leków na or­ga­nizm, w tym od­po­wie­dzią far­ma­ko­lo­gicz­ną oraz cza­sem trwa­nia i wiel­ko­ścią ob­ser­wo­wa­nej od­po­wie­dzi na dane stę­że­nie leku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farmakofilia

cho­ro­bli­wa po­trze­ba przyj­mo­wa­nia leków


Źródła:

SJP.pl

Farmakofobia

cho­ro­bli­wa obawa przed przyj­mo­wa­niem leków


Źródła:

SJP.pl

Farmakogenetyczny

zwią­za­ny z dzie­dzi­ną ge­ne­ty­ki i far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem wpły­wu czyn­ni­ków ge­ne­tycz­nych na efek­ty dzia­ła­nia leków


Źródła:

SJP.pl

Farmakogenetyka

dzie­dzi­na ge­ne­ty­ki i far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wpły­wu czyn­ni­ków ge­ne­tycz­nych na efek­ty dzia­ła­nia leków


Far­ma­ko­ge­ne­ty­ka – dział nauki (z po­gra­ni­cza far­ma­ko­lo­gii i ge­ne­ty­ki) zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wpły­wu po­je­dyn­czych genów na re­ak­cję or­ga­niz­mu na po­da­nie okre­ślo­nych leków. Ba­da­nia far­ma­ko­ge­ne­tycz­ne mają istot­ne zna­cze­nie dla pro­wa­dze­nia pra­wi­dło­wej i bez­piecz­nej far­ma­ko­te­ra­pii. W tych ba­da­niach oce­nia się: sku­tecz­ność, bez­pie­czeń­stwo leków (dzia­ła­nia nie­po­żą­da­ne), a także in­te­rak­cje le­ko­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Farmakognosta

ten, kto zaj­mu­je się far­ma­ko­gnoz­ją


Źródła:

SJP.pl

Farmakognostka

→ far­ma­ko­gno­sta


Patrz:farmakognosta

Źródła:

SJP.pl

Farmakognostyczny

do­ty­czą­cy far­ma­ko­gnoz­ji


Źródła:

SJP.pl

Farmakognozja

dział far­ma­cji, nauka o su­row­cach lecz­ni­czych po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, zwie­rzę­ce­go i mi­ne­ral­ne­go


Far­ma­ko­gnoz­ja (gr. "φάρμακον" ("phar­ma­kon") – lek i "γνῶσις" ("gno­sis") – wie­dza) – dział far­ma­cji, nauka o sub­stan­cjach po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, które są wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako leki.

W szcze­gól­no­ści far­ma­ko­gnoz­ja zaj­mu­je się su­row­ca­mi ro­ślin­ny­mi, ich ana­to­mią, po­cho­dzą­cy­mi z nich skład­ni­ka­mi czyn­ny­mi, bu­do­wą che­micz­ną tych skład­ni­ków, kie­run­kiem i me­cha­niz­mem ich dzia­ła­nia na or­ga­nizm czło­wie­ka oraz spo­so­bem ich uzy­ski­wa­nia, a także pro­duk­cją leków z tych su­row­ców oraz prak­tycz­nym ich sto­so­wa­niem (leki zio­ło­we).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Farmakokinetyczny

zwią­za­ny z dzie­dzi­ną far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem szyb­ko­ści pro­ce­sów wchła­nia­nia, dy­stry­bu­cji i wy­da­la­nia leków z or­ga­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Farmakokinetyka

dzie­dzi­na far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem szyb­ko­ści pro­ce­sów wchła­nia­nia, dy­stry­bu­cji i wy­da­la­nia leków z or­ga­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. dział far­ma­ko­lo­gii ba­da­ją­cy zmia­ny stę­że­nia sub­stan­cji w ustro­ju, zwła­szcza leków i ich me­ta­bo­li­tów, w miarę upły­wu czasu;


Far­ma­ko­ki­ne­ty­ka – dzie­dzi­na far­ma­ko­lo­gii opi­su­ją­ca zmia­ny stę­że­nia leku lub jego me­ta­bo­li­tów w ustro­ju w cza­sie. Pro­ce­sy, któ­ry­mi zaj­mu­je się far­ma­ko­ki­ne­ty­ka, do­ty­czą losów leku w ustro­ju i są opi­sy­wa­ne w sy­ste­mie LADME. Far­ma­ko­ki­ne­ty­ka roz­pa­tru­je te pro­ce­sy wzglę­dem czasu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farmakolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie far­ma­ko­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) farm. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie far­ma­ko­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmakologia

nauka zaj­mu­ją­ca się wpły­wem sub­stan­cji na or­ga­nizm, ich me­cha­niz­mem dzia­ła­nia oraz moż­li­wo­ścią ich za­sto­so­wa­nia w celu le­cze­nia cho­rób


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny i far­ma­cji; nauka o dzia­ła­niu leków


Far­ma­ko­lo­gia (gr. "φάρμακον (phármakon)" – le­kar­stwo, "lógos" – słowo, nauka) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny i far­ma­cji; nauka o dzia­ła­niu leków, czyli me­cha­niz­mach ich dzia­ła­nia na or­ga­nizm oraz skut­kach tego dzia­ła­nia. Jako nauka zaj­mu­ją­cą się naj­waż­niej­szym aspek­tem leków, bywa cza­sa­mi my­lo­na z samą far­ma­cją – czyli dzie­dzi­ną wie­dzy na­drzęd­ną w sto­sun­ku do wszyst­kich za­gad­nień do­ty­czą­cych leków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farmakologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób far­ma­ko­lo­gicz­ny, za po­mo­cą leków


Źródła:

Wiktionary

Farmakologiczny

od­no­szą­cy się do far­ma­ko­lo­gii, do­ty­czą­cy sub­stan­cji lecz­ni­czych


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z far­ma­ko­lo­gią, do­ty­czą­cy far­ma­ko­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmakolożka

→ far­ma­ko­log


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie far­ma­ko­lo­gii


Patrz:farmakolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmakomania

uza­leż­nie­nie się od leków; le­ko­ma­nia


Źródła:

SJP.pl

Farmakopea

urzę­do­wy spis leków, uło­żo­ny al­fa­be­tycz­nie, po­da­ją­cy obo­wią­zu­ją­ce normy ich skła­du, przy­rzą­dza­nia, daw­ko­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia, ak­tu­a­li­zo­wa­ny co roku; le­ko­spis


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. urzę­do­wy spis leków zat­wier­dzo­nych do uży­cia w danym pań­stwie, za­wie­ra­ją­cy m.in. opis ich skła­du, wła­ści­wo­ści oraz za­le­ce­nia do­ty­czą­ce za­sto­so­wa­nia;


Far­ma­ko­pea, ko­deks ap­tecz­ny – urzę­do­wy spis leków do­pu­szczo­nych w danym kraju lub na danym te­re­nie do obro­tu, oraz ob­wa­ro­wa­ny tymi sa­my­mi za­strze­że­nia­mi spis su­row­ców słu­żą­cych do ręcz­ne­go spo­rzą­dza­nia niek­tó­rych z tych leków w ap­te­ce (leków re­cep­tu­ro­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farmakopealny

zwią­za­ny z far­ma­ko­peą, urzę­do­wym spi­sem leków


Źródła:

SJP.pl

Farmakoterapeutyczny

→ far­ma­ko­te­ra­pia


Patrz:farmakoterapia

Źródła:

SJP.pl

Farmakoterapia

1. dział far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się prak­tycz­ny­mi wska­za­nia­mi do sto­so­wa­nia leków i ich daw­ko­wa­nia
2. le­cze­nie cho­rób za po­mo­cą leków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. farm. dział far­ma­ko­lo­gii za­wie­ra­ją­cy wska­za­nia co do sto­so­wa­nia leków i ich daw­ko­wa­nia

 (1.2) za­sto­so­wa­nie leków do zwal­cze­nia cho­ro­by, le­cze­nie cho­rób le­ka­mi far­ma­ce­u­tycz­ny­mi


Far­ma­ko­te­ra­pia – le­cze­nie cho­rób przy uży­ciu leków, sto­so­wa­nie leków w celu zwal­cza­nia cho­rób lub ich ob­ja­wów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farmazon

daw­niej:
1. oszust, krę­tacz; sza­chraj, szal­bierz;
2. li­be­rał, wol­no­my­śli­ciel;
3. czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia wol­no­mu­lar­skie­go; mason


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. okre­śle­nie li­be­ra­ła, nie­do­wiar­ka, wol­no­my­śli­cie­la, ja­ko­bi­na

 (1.2) przest. oszust, krę­tacz, szal­bierz

 (1.3) daw. okre­śle­nie ma­so­na, wol­no­mu­la­rza

 (1.4) daw. gw-pl|Kresy. głu­piec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. coś bzdur­ne­go, głu­pie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmazonek

ko­bie­ta bę­dą­ca człon­ki­nią ma­so­ne­rii; ma­son­ka, wol­no­mu­lar­ka


Źródła:

SJP.pl

Farmazonia

rzad­ko: wol­no­mu­lar­stwo, ma­so­ne­ria


Źródła:

SJP.pl

Farmazoniarz

osoba, która opo­wia­da bzdu­ry, kła­mie, prze­chwa­la się bez po­kry­cia; far­ma­zon, sza­chraj


Źródła:

SJP.pl

Farmazonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od far­ma­zon


Źródła:

Wiktionary

Farmazonka

ko­bie­ta bę­dą­ca człon­ki­nią ma­so­ne­rii; ma­son­ka, wol­no­mu­lar­ka


Źródła:

SJP.pl

Farmazony

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) głup­stwa, nie­do­rzecz­no­ści, bred­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: far­ma­zon


Źródła:

Wiktionary

Farmer

osoba upra­wia­ją­ca zie­mię


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. wła­ści­ciel lub dzier­żaw­ca farmy w kra­jach an­glo­sa­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmerka

1. ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca lub pra­cu­ją­ca na far­mie w kra­jach an­glo­sa­skich;
2. po­tocz­nie: far­mer­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. wła­ści­ciel­ka lub dzier­żaw­czy­ni farmy w kra­jach an­glo­sa­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Farmerki

1. ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca lub pra­cu­ją­ca na far­mie w kra­jach an­glo­sa­skich;
2. po­tocz­nie: far­mer­stwo


Źródła:

SJP.pl

Farmerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z far­me­rem, do­ty­czą­cy far­me­ra


Źródła:

Wiktionary

Farmerstwo

dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na pro­wa­dze­niu farmy


Źródła:

SJP.pl

Farmeryzacja

przeksz­tał­ca­nie rol­nict­wa na wzór za­chod­nie­go, na­sta­wio­ne­go głów­nie na ma­so­wą pro­duk­cję to­wa­ro­wą


Źródła:

SJP.pl

Farmo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: farma


Źródła:

Wiktionary

Farmowy

→ farma


Patrz:farma

Źródła:

SJP.pl

Farmus

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Farnese

Far­ne­se – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Vi­ter­bo.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1729 osób, 33,2 os./km².

Uro­dził tu się dy­plo­ma­ta pa­pie­ski abp An­to­nio Taffi.


Źródła:

Wikipedia

Farnezen

na­tu­ral­ny pe­sty­cyd sto­so­wa­ny do zwal­cza­nia mszyc


Far­ne­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy sesk­wi­ter­pe­nów. Wy­stę­pu­je w po­sta­ci 2 izo­me­rów kon­sty­tu­cyj­nych, α i β, róż­nią­cych się po­ło­że­niem jed­ne­go z wią­zań pod­wój­nych wę­giel-wę­giel. α-Far­ne­zen to 3,7,11-tri­me­tyl-1,3,6,10-do­de­ka­te­tra­en, a β-far­ne­zen to 7,11-di­me­tyl-3-me­ty­len-1,6,10-do­de­ka­trien. Izo­mer alfa ma czte­ry, a izo­mer beta dwa ste­re­o­i­zo­me­ry róż­nią­ce się ge­o­me­trią wią­zań pod­wój­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Farnezol

al­ko­hol z grupy ter­pe­nów, ma­ją­cy za­pach kon­wa­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. al­ko­hol z grupy ter­pe­nów, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako sub­stan­cja aro­ma­ty­zu­ją­ca;


Far­ne­zol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ko­hol z grupy ter­pe­nów. Obok ge­ra­nio­lu jest naj­po­wszech­niej wy­stę­pu­ją­cym w ro­śli­nach ter­pe­nem, na­to­miast owady wy­ko­rzy­su­ją go jako fe­ro­mon. Nazwa po­cho­dzi od aka­cji Far­ne­sa. Jest skład­ni­kiem wielu olej­ków ete­rycz­nych, mię­dzy in­ny­mi z trawy cy­try­no­wej, kwia­tów po­ma­rań­czy i róży.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farniente

próż­no­wa­nie, le­niu­cho­wa­nie, nie­rób­stwo; far nien­te


Źródła:

SJP.pl

Farnochinon

wi­ta­mi­na K2, roz­pu­szczal­na w tłu­szczach; me­na­chi­non


Źródła:

SJP.pl

Farny

na­le­żą­cy, od­no­szą­cy się do fary; pa­ra­fial­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przest. przym. od fara


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faroje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pot. Wyspy Owcze


Źródła:

Wiktionary

Faron

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Farorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pro­boszcz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ksiądz


Źródła:

Wiktionary

Faros

1. wyspa na Morzu Śró­dziem­nym;
2. la­tar­nia na wy­spie Faros


Źródła:

SJP.pl

Farosz

w gwa­rze ślą­skiej: pro­boszcz


Źródła:

SJP.pl

Faroszek

zdrob­nie­nie od: fa­rosz (w gwa­rze ślą­skiej: pro­boszcz)


Źródła:

SJP.pl

Farrell

Far­rell – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Co­a­ho­ma.


Źródła:

Wikipedia

Farro

sta­ro­żyt­ne zboże; psze­ni­ca płu­skar­ka


Źródła:

SJP.pl

Farsa

1. prze­no­śnie: coś nie­po­waż­ne­go, nie­do­rzecz­ne­go, ka­ry­ka­tu­ral­ne­go; ka­ba­ret, ko­me­dia, kpina;
2. utwór ko­me­dio­wy z szyb­ką akcją i ele­men­ta­mi ka­ry­ka­tu­ry oraz gro­te­ski; kro­to­chwi­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. lekka ko­me­dia o żywej akcji;

 (1.2) pot. sy­tu­a­cja ab­sur­dal­na


Farsa (fr. "farce" – „żart”, „fi­giel”) – od­mia­na ko­me­dii, w któ­rej łat­wo­wier­ni bo­ha­te­ro­wie zo­sta­ją wcią­gnię­ci w serię coraz bar­dziej nie­praw­do­po­dob­nych, nie­wy­god­nych lub kom­pro­mi­tu­ją­cych wy­da­rzeń. Sy­tu­a­cje te naj­czę­ściej są spo­wo­do­wa­ne wa­da­mi bo­ha­te­rów, ta­ki­mi jak np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farsi

[czy­taj: fars-i] język na­le­żą­cy do grupy ję­zy­ków irań­skich, urzę­do­wy w Ira­nie i w Af­ga­ni­sta­nie; język per­ski


Źródła:

SJP.pl

Farsidło

po­tocz­nie: licha farsa


Źródła:

SJP.pl

Farski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Farsopisarstwo

1. sztu­ka pi­sa­nia fars;
2. twór­czość obej­mu­ją­ca farsy


Źródła:

SJP.pl

Farsowość

→ far­so­wy


Patrz:farsowy

Źródła:

SJP.pl

Farsowy

przy­miot­nik od: farsa


Źródła:

SJP.pl

Farsz

na­dzie­nie z róż­nych pro­duk­tów od­po­wied­nio przy­pra­wio­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. masa umie­szcza­na wew­nątrz niek­tó­rych po­traw (ciast, wy­drą­żo­nych mięs, ryb, wa­rzyw czy owo­ców) pow­sta­ła ze zmie­sza­nia sie­ka­nych lub zmie­lo­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych;


Farsz – masa mie­lo­na lub drob­no sie­ka­na, uży­wa­na do na­dzie­wa­nia mięs (w tym ryb), wa­rzyw lub cia­sta. Farsz przy­rzą­dza­ny jest zwy­kle z mie­lo­ne­go mięsa, kaszy lub mo­czo­nej bułki, jaj, grzy­bów, tłu­szczu i przy­praw.

Na­kła­da­nie far­szu (na­dzie­wa­nie po­tra­wy far­szem) to fa­sze­ro­wa­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Farszynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. kot­let ziem­nia­cza­ny fa­sze­ro­wa­ny mię­sem i jaj­kiem; tra­dy­cyj­ne danie z kuch­ni ma­zur­skiej


Źródła:

Wiktionary

Fart

szczę­ście, po­wo­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. szczę­ście


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fartem

szczę­ście, po­wo­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Farthing

[czy­taj: far­ding] dawna mo­ne­ta bry­tyj­ska o war­to­ści ćwierć pensa


Fart­hing – mo­ne­ta bry­tyj­ska o rów­no­war­to­ści 1/4 pensa, czyli 1/960 funta szter­lin­ga, bę­dą­ca w obie­gu przed wpro­wa­dze­niem sy­ste­mu dzie­sięt­ne­go.

Pier­wsze fart­hin­gi zo­sta­ły wy­bi­te w sre­brze za pa­no­wa­nia Hen­ry­ka III w pier­wszej po­ło­wie XIII wieku. Za­war­tość sre­bra w mo­ne­tach z cza­sem ma­la­ła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fartnąć

mło­dzie­żo­wo: fart­nąć się - po­szczę­ścić się; po­far­cić się


Źródła:

SJP.pl

Fartować

1. daw­niej: tre­so­wać, ujeż­dżać konia;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: wy­pu­szczać gazy tra­wien­ne; pier­dzieć


Źródła:

SJP.pl

Fartowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: far­tow­nie


Źródła:

SJP.pl

Fartowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: far­tow­ny


Źródła:

SJP.pl

Fartowność

→ far­tow­ny


Patrz:fartowny

Źródła:

SJP.pl

Fartowny

1. taki, któ­re­mu się udaje, ma­ją­cy szczę­ście;
2. po­myśl­ny, szczę­śli­wy


Źródła:

SJP.pl

Fartowy

→ fart


Patrz:fart

Źródła:

SJP.pl

Fartuch

1. okry­cie ochron­ne;
2. po­tocz­nie: szczę­ściarz; far­ciarz;
3. osło­na ma­szyn i urzą­dzeń tech­nicz­nych;
4. bla­sza­ne na­kry­cie gzym­sów, usko­ków itp.;
5. daw­niej: na­kry­cie na nogi w sa­niach, po­wo­zie itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ubra­nie ochron­ne za­kła­da­ne na wierzch co­dzien­ne­go stro­ju ma­ją­ce kształt pła­szcza, kurt­ki lub ka­wał­ka ma­te­ria­łu za­wią­zy­wa­ne­go w pasie;


Far­tuch – ubra­nie ochron­ne w po­sta­ci płata ma­te­ria­łu osła­nia­ją­ce­go front no­szą­cej go osoby (zaz­wy­czaj tułów i nogi). Naj­czę­ściej po­sia­da wią­za­nie na ple­cach oraz do­dat­ko­wy pod­trzy­mu­ją­cy pasek (lub paski) w oko­li­cach szyi lub bar­ków. Far­tuch jest także tra­dy­cyj­nym ele­men­tem niek­tó­rych stro­jów lu­do­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fartuchowy

przy­miot­nik od: far­tuch


Źródła:

SJP.pl

Fartuszek

zdrob­nie­nie od: far­tuch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: far­tuch

 (1.2) krót­ki far­tuch za­wią­zy­wa­ny w pasie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fartuszkowy

przy­miot­nik od: far­tu­szek


Źródła:

SJP.pl

Fartuszyna

nędz­ny far­tuch


Źródła:

SJP.pl

Farulewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Farwater

droga wodna wy­ty­czo­na wśród mie­lizn lub in­nych przesz­kód na­wi­ga­cyj­nych, słu­żą­ca do prze­pro­wa­dza­nia stat­ków o okre­ślo­nym za­nu­rze­niu


Źródła:

SJP.pl

Farwaterowy

przy­miot­nik od: far­wa­ter


Źródła:

SJP.pl

Faryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. nie­ra­fi­no­wa­na mącz­ka cu­kro­wa

 (1.2) daw. tania, ni­skiej ja­ko­ści ja­dło­daj­nia (zaz­wy­czaj pod gołym nie­bem)

 (1.6) daw. gw-pl|Kra­ków, Ka­mie­niec Po­dol­ski. han­del (fa­ry­ną (1.5))

 (1.11) gw-pl|Paraná, Santa Cat­ha­ri­na. mąka


Źródła:

Wiktionary

Faryngalizacja

ar­ty­ku­la­cja gło­ski wy­ma­ga­ją­ca do­dat­ko­we­go cof­nię­cia ję­zy­ka


Fa­ryn­ga­li­za­cja (od grec. "pha­rynx" – ‘gar­dło’) – pro­ces ko­ar­ty­ku­la­cyj­ny, po­le­ga­ją­cy na ut­wo­rze­niu pod­czas ar­ty­ku­la­cji dźwię­ku do­dat­ko­we­go prze­wę­ża­nia po­mię­dzy ko­rze­niem ję­zy­ka a tylną ścia­ną gar­dła. Ar­ty­ku­la­cji tej można na­u­czyć się, prze­su­wa­jąc na­sa­dę ję­zy­ka do tyłu aż do mo­men­tu, gdy po­czu­je­my na­pię­cie mię­śni, i nie roz­luź­nia­jąc ich, sta­ra­jąc się wy­po­wie­dzieć od­po­wied­nią spół­gło­skę zwy­kłą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Farynianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Faryn


Źródła:

Wiktionary

Farynianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Faryn


Źródła:

Wiktionary

Farys

1. jeź­dziec, ry­cerz arab­ski
2. prze­no­śnie: za­pa­le­niec, śmia­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) be­du­iń­ski wo­jow­nik, ry­cerz konny;

 (1.2) przen. ktoś bar­dzo śmia­ły i nie­li­czą­cy się z prze­ciw­no­ścia­mi, nie­bez­pie­czeń­stwem


Zo­bacz też: "Farys" – po­e­mat Adama Mic­kie­wi­cza.

Farys – mu­zuł­mań­ski jeź­dziec, pro­fe­sjo­nal­ny wo­jow­nik (ma­me­luk), wo­jow­nik–nie­wol­nik ghil­man, od­po­wied­nik eu­ro­pej­skie­go ry­ce­rza. Samo słowo w ję­zy­ku arab­skim oz­na­cza­ło jeźdź­ca (Ni­col­le, Sa­ra­cen Faris, stro­na 3).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faryzeizm

1. nie­szcze­rość, obłud­ność, fał­szy­wość; fa­ry­zej­stwo, fa­ry­ze­u­szo­stwo;
2. po­glą­dy i idee fa­ry­ze­u­szy - człon­ków ży­dow­skie­go stron­nict­wa re­li­gij­no-po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. rel. zbiór nauk i po­glą­dów wyz­na­wa­nych przez fa­ry­ze­u­szy

 (1.2) książk. po­sta­wa fał­szy­wej po­boż­no­ści, obłu­dy i hi­po­kryz­ji, po­łą­czo­na z za­du­fa­niem w sobie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faryzejski

obłud­ny, fał­szy­wy, świę­tosz­ko­wa­ty, fa­ry­ze­u­szow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) sta­roż. do­ty­czą­cy fa­ry­ze­u­szy

 (1.2) przen. obłud­ny, fał­szy­wy, dwu­li­co­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faryzejskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­ry­zej­skie; cecha tych, któ­rzy są fa­ry­zej­scy


Źródła:

Wiktionary

Faryzejstwo

fa­ry­ze­u­szo­stwo;
1. nie­szcze­rość, obłud­ność, fał­szy­wość; fa­ry­ze­izm;
2. ogół człon­ków ży­dow­skie­go stron­nict­wa re­li­gij­no-po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei


Źródła:

SJP.pl

Faryzeusz

1. prze­no­śnie: czło­wiek fał­szy­wy, obłud­ny; hi­po­kry­ta, bigot;
2. czło­nek stron­nict­wa po­li­tycz­no-re­li­gij­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei, prze­ciw­nik sa­du­ce­u­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. rel. czło­nek stron­nict­wa po­li­tycz­no-re­li­gij­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei uz­na­ją­cy je­dy­nie prawo pi­sa­ne (Torę);

 (1.2) przen. pejor. czło­wiek obłud­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faryzeuszka

→ fa­ry­ze­usz


Patrz:faryzeusz

Źródła:

SJP.pl

Faryzeuszostwo

fa­ry­zej­stwo;
1. nie­szcze­rość, obłud­ność, fał­szy­wość; fa­ry­ze­izm;
2. ogół człon­ków ży­dow­skie­go stron­nict­wa re­li­gij­no-po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bra­kiem szcze­ro­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faryzeuszowski

obłud­ny, fał­szy­wy, świę­tosz­ko­wa­ty, fa­ry­zej­ski


Źródła:

SJP.pl

Faryzeuszowy

→ fa­ry­ze­usz (daw­niej); fa­ry­ze­u­szow­ski


Źródła:

SJP.pl

Faryński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Faryn


Źródła:

Wiktionary

Farářka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­stor­ka


Źródła:

Wiktionary

Fas

kla­u­zu­la umowy w hand­lu mor­skim (z an­giel­skie­go: free along­si­de ship; sprze­daw­ca zo­bo­wią­za­ny jest do­star­czyć towar do burty stat­ku); FAS


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fasa

po­jem­ne na­czy­nie drew­nia­ne słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże na­czy­nie z drew­nia­nych kle­pek do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów;

 (1.2) pot. za­war­tość fasy (1.1), umow­na miara po­jem­no­ści

 (1.3) rzem. na­czy­nie wko­pa­ne w zie­mię, uży­wa­ne do gar­bo­wa­nia skór

 (1.4) daw. przen. lek­ce­wa­żą­ce okre­śle­nie czło­wie­ka oty­łe­go


Fasa (od niem. "Fass" – becz­ka) – duże drew­nia­ne na­czy­nie daw­niej uży­wa­ne do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych.

Naj­czę­ściej wy­ko­na­ne z kle­pek dę­bo­wych, bu­ko­wych bądź sos­no­wych, spię­tych obrę­cza­mi z bed­nar­ki sta­lo­wej, a wcze­śniej z le­szczy­ny. Na­zy­wa­ne też kłodą, kształ­tem przy­po­mi­na­ło becz­kę, miało jed­nak tylko jedno dno w szer­szym końcu (pod­sta­wie), jak kadź.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fasada

1. fron­to­wa ścia­na lub ele­wa­cja bu­dyn­ku;
2. prze­no­śnie o po­zo­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ozdob­na, efek­tow­na ele­wa­cja bu­dyn­ku;

 (1.2) przen. coś po­zor­ne­go, tylko na pokaz

 (1.3) in­form. wzo­rzec pro­jek­to­wy, który służy do ujed­no­li­ce­nia do­stę­pu do zło­żo­ne­go sy­ste­mu po­przez wy­sta­wie­nie upro­szczo­ne­go, upo­rząd­ko­wa­ne­go in­ter­fej­su pro­gra­mi­stycz­ne­go;

 (1.4) so­cjol. spo­sób kre­o­wa­nia włas­ne­go wi­ze­run­ku przez jed­nost­kę w trak­cie in­te­rak­cji spo­łecz­nej, ma­ją­cy na celu ma­ni­pu­la­cje wra­że­nia­mi jakie od­no­si part­ner in­te­rak­cji;

 (1.5) więz. twarz


Fa­sa­da – głów­na, efek­tow­na ele­wa­cja bu­dyn­ku, o szcze­gól­nie dużej de­ko­ra­cyj­no­ści, czę­sto mo­nu­men­tal­na, speł­nia­ją­ca funk­cje re­pre­zen­ta­cyj­ne wobec ca­łe­go gma­chu, a przez to wy­róż­nia­ją­ca się spoś­ród po­zo­sta­łych ele­wa­cji. Zaz­wy­czaj jest to ele­wa­cja przed­nia, jed­nak w bu­dyn­kach na­roż­nych mogą ist­nieć dwie fa­sa­dy, a w wol­no­sto­ją­cych nawet trzy lub wszyst­kie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fasadowość

po­zor­ność


Źródła:

SJP.pl

Fasadowy

1. do­ty­czą­cy fa­sa­dy - głów­nej ele­wa­cji bu­dyn­ku, zew­nętrz­nej ścia­ny, róż­nią­cej się od po­zo­sta­łych od­mien­ną kom­po­zy­cją ar­chi­tek­to­nicz­ną;
2. prze­no­śnie: stwa­rza­ją­cy po­zy­tyw­ne wra­że­nia, nie­od­po­wia­da­ją­ce rze­czy­wi­sto­ści; po­zor­ny, złud­ny, po­ka­zo­wy, efek­ciar­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ar­chit. zwią­za­ny z fa­sa­dą, do­ty­czą­cy fa­sa­dy

 (1.2) przen. po­zor­ny, spra­wia­ją­cy tylko wra­że­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fasadoza

wy­bu­rza­nie za­byt­ko­we­go bu­dyn­ku, tak aby zo­sta­wić tylko jego zew­nętrz­ne ścia­ny, po­mię­dzy któ­ry­mi można wy­bu­do­wać inny obiekt


Źródła:

SJP.pl

Fasadyzm

wy­bu­rza­nie za­byt­ko­we­go bu­dyn­ku, tak aby zo­sta­wić tylko jego zew­nętrz­ne ścia­ny, po­mię­dzy któ­ry­mi można wy­bu­do­wać inny obiekt


Źródła:

SJP.pl

Fasces

oz­na­ka naj­wyż­szej wła­dzy u Rzy­mian, no­szo­na na lewym ra­mie­niu przez lik­to­rów


Fa­sces (w tym zna­cze­niu plu­ra­le tan­tum, od fa­scis „wiąz­ka”) lub rózgi lik­tor­skie – ob­wią­za­ny rze­mie­niem pęk rózg, cza­sem z zat­knię­tym weń to­po­rem (wo­jen­nym) o pod­wój­nym że­laz­nym ostrzu.

"Fa­sces" pier­wot­nie sta­no­wi­ły sym­bol wła­dzy każ­de­go etru­skie­go króla – lu­ku­mo­na ("lu­cu­mo"), nie­sio­ny przez jego lik­to­rów ("lic­to­res"), sta­no­wią­cych oso­bi­stą ochro­nę wład­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fascjacja

za­bu­rze­nie wzro­stu ło­dy­gi pro­wa­dzą­ce do jej de­for­ma­cji; sta­śmie­nie ło­dy­gi


Źródła:

SJP.pl

Fascjoloza

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza owiec, kóz i bydła, nie­kie­dy czło­wie­ka, wy­wo­ły­wa­na przez mo­ty­li­cę wą­tro­bo­wą, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. mar­sko­ścią wą­tro­by; mo­ty­li­ca, cho­ro­ba mo­ty­li­cza


Fas­cjo­lo­za (łac. "fa­scio­lo­sis", ang. fa­scio­lia­sis) – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza, wy­wo­ły­wa­na przez mo­ty­li­cę wą­tro­bo­wą ("Fa­scio­la he­pa­ti­ca"). Bywa rów­nież na­zy­wa­na cho­ro­bą mo­ty­li­czą. Cho­ru­ją na nią lu­dzie i zwie­rzę­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fascykuł

prze­sta­rza­le: zwój, plik pa­pie­rów, do­ku­men­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zwój pa­pie­rów, do­ku­men­tów


Fa­scy­kuł (od łac. "fa­sci­cu­lus" – wiąz­ka).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fascynacja

bar­dzo silne za­in­te­re­so­wa­nie kimś lub czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo silne za­in­te­re­so­wa­nie się czymś lub kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fascynat

osoba czymś za­fa­scy­no­wa­na


Źródła:

SJP.pl

Fascynatka

ko­bie­ta czymś za­fa­scy­no­wa­na


Źródła:

SJP.pl

Fascynator

stro­ik do wło­sów za­kła­da­ny naj­czę­ściej z okaz­ji ślubu lub kar­na­wa­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­bie­ca ozdo­ba do wło­sów z wo­al­ką i ko­kar­dą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fascynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­scy­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Fascynować

cza­ro­wać, urze­kać, ol­śnie­wać; przy­cią­gać czy­jąś uwagę w spo­sób znie­wa­la­ją­cy


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) cza­ro­wać, ol­śnie­wać, in­te­re­so­wać; być przed­mio­tem czy­jejś uwagi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fa­scy­no­wać się

 (2.1) prze­ży­wać fa­scy­na­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fascynujący

in­te­re­su­ją­cy, atrak­cyj­ny, in­try­gu­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy fa­scy­na­cję; da­ją­cy nie­od­par­tą chęć poz­na­nia; bar­dzo przy­cią­ga­ją­cy uwagę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faseczka

zdrob­nie­nie od: faska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: faska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faseta

1. sko­śnie zesz­li­fo­wa­na kra­wędź dro­gich ka­mie­ni
2. uko­śnie ścię­ta kra­wędź na­ro­ża
3. uko­śnie ścię­ty brzeg kli­szy siat­ko­wej słu­żą­cy do jej umo­co­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pła­ska po­wierzch­nia kości lub zęba

 (1.2) bud. wklę­sły na­roż­nik mię­dzy pro­sto­pa­dły­mi ścia­na­mi

 (1.3) jubil. uko­śnie osz­li­fo­wa­na po­wierzch­nia ka­mie­nia szla­chet­ne­go

 (1.4) in­form. jeden z aspek­tów da­nych, we­dług któ­rych można je fil­tro­wać


Fa­se­ta – po­ję­cie wie­loz­nacz­ne, uży­wa­ne w bu­dow­nict­wie i ju­bi­ler­stwie.

Ina­czej faza – ukos, ucios, sko­śne ścię­cie na­roż­ni­ka lub gra­nia­stej kra­wę­dzi, w celu ochro­ny przed usz­ko­dze­niem od przy­pad­ko­we­go ude­rze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fasetka

1. pod­sta­wo­wy ele­ment bu­do­wy oka zło­żo­ne­go; oma­ti­dium;
2. zdrob­nie­nie od: fa­se­ta


Źródła:

SJP.pl

Fasetkowy

→ fa­set­ka


Patrz:fasetka

Źródła:

SJP.pl

Fasetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­se­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Fasetować

szli­fo­wać dro­gie ka­mie­nie lub me­ta­le w taki spo­sób, aby ut­wo­rzy­ły się fa­se­ty


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzem. szli­fo­wać ka­mie­nie szla­chet­ne lub metal, two­rząc uko­śnie ścię­te kra­wę­dzie (fa­se­ty)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fasetowy

→ fa­se­ta


Patrz:faseta

Źródła:

SJP.pl

Fashionable

[czy­taj: fa­szy­na­byl] z an­giel­skie­go: wyk­wint­ny, ele­ganc­ki, gu­stow­ny


Źródła:

SJP.pl

Fashionista

[czy­taj: fa­szy­ni­sta]
1. mi­ło­śnik mody;
2. osoba pro­wa­dzą­ca bloga o mo­dzie; sza­fiarz


Źródła:

SJP.pl

Fashionistka

[czy­taj: fa­szy­nist­ka]
1. mi­ło­śnicz­ka mody;
2. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca bloga o mo­dzie; sza­fiar­ka


Źródła:

SJP.pl

Fasiąg

czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny głów­nie do prze­wo­że­nia tu­ry­stów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­jazd konny do prze­wo­że­nia tu­ry­stów


Fa­siąg – czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny uży­wa­ny głów­nie na Pod­ha­lu do prze­wo­że­nia tu­ry­stów. Nazwa po­cho­dzi z gwary gó­ral­skiej, w któ­rej tym mia­nem okre­śla się wóz gó­ral­ski. „Fa­siąg” jest gwa­ro­wą, gó­ral­ską od­mia­ną wy­ra­zu „wasąg”.

Ko­mer­cyj­ne za­sto­so­wa­nie po­ja­zdu jako środ­ka tran­spor­tu zbio­ro­we­go w gór­skie oko­li­ce roz­po­czę­ło się już w po­ło­wie XIX wieku, kiedy to gó­ra­le za­czę­li prze­wo­zić nimi „ponów” z Kra­ko­wa pod Gie­wont.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fasja

daw­niej: zez­na­nie o wy­so­ko­ści do­cho­dów i roz­cho­dów ma­jąt­ku; de­kla­ra­cja po­dat­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Faska

mała becz­ka do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie bed­nar­skie o klep­kach pro­stych, szer­sze ku górze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faskula

daw­niej: kula o ta­kiej samej wiel­ko­ści, co prze­krój lufy dzia­ła


Źródła:

SJP.pl

Fasmid

na­rząd pa­rzy­sty wy­stę­pu­ją­cy na ogo­nie ni­cie­ni


Źródła:

SJP.pl

Fasola

ja­dal­na ro­śli­na strą­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­se­o­lus|L.|ref=tak., ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) spoż. kulin. na­sio­na lub całe strą­ki fa­so­li (1.1); także. po­tra­wa z nich przy­rzą­dzo­na

 (1.3) środ. uczn. i prze­stęp­cze czło­wiek nie­po­rad­ny


Fa­so­la ("Pha­se­o­lus" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych i bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej, na pół­no­cy się­ga­jąc po Con­nec­ti­cut, ale naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­ją w tro­pi­kach. Ro­dzaj obej­mu­je co najm­niej od ok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fasolada

grec­ka po­tra­wa z fa­so­li


Fa­so­la­da (ngr. φασολάδα – tran­skry­bo­wa­ne rów­nież jako "fas­so­la­da" lub "fas­so­u­la­da"; arab. فاصوليا "fa­so­u­lia", wł. "pasta fa­zo­ol" lub po­praw­niej "pasta e fa­gio­li"; znana także pod nazwą "grec­kej zupy fa­so­lo­wej", ang. "Greek bean soup") – jedna z naj­po­pu­lar­niej­szych zup w kuch­ni grec­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fasolisko

pole, na któ­rym ro­śnie fa­so­la


Źródła:

SJP.pl

Fasolka

zdrob­nie­nie od: fa­so­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zdrobn. od: fa­so­la (ro­śli­na)

 (1.2) kulin. zdrobn. od: fa­so­la (na­sio­na, po­tra­wa)

 (1.3) bud. pot. po­dłuż­ny otwór na śrubę, oczko po­dłuż­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fasolkowy

→ fa­sol­ka


Patrz:fasolka

Źródła:

SJP.pl

Fasolnik

1. fa­sol­nik egip­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych (bo­bo­wa­tych), o ja­dal­nych na­sio­nach, upra­wia­na w stre­fie podz­wrot­ni­ko­wej; wspię­ga, chro­pa­wiec po­spo­li­ty;
2. fa­sol­nik chiń­ski - ro­śli­na przy­po­mi­na­ją­ca fa­so­lę, wy­stę­pu­ją­ca na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych; wigna chiń­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fasolowa

po­tocz­nie: zupa fa­so­lo­wa; fa­so­lów­ka


Źródła:

SJP.pl

Fasolowaty

po­dob­ny kształ­tem do ziar­na fa­so­li


Źródła:

SJP.pl

Fasolowy

przy­miot­nik od: fa­so­la


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fa­so­li

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z fa­so­li, z do­dat­kiem fa­so­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fasolówka

po­tocz­nie: zupa fa­so­lo­wa; fa­so­lo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa z fa­so­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fason

1. model, wzór, krój ubio­ru;
2. fan­taz­ja, bra­wu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. kształt obu­wia lub ubio­ru

 (1.2) przen. spo­sób bycia ja­kiejś osoby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fasoniarski

po­tocz­nie: bra­wu­ro­wy, pewny sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Fasonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fason


Źródła:

Wiktionary

Fasonować

na­da­wać fason, kształ­to­wać, for­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Fasonowy

przy­miot­nik od: fason


Źródła:

SJP.pl

Fasowacz

pra­cow­nik ap­te­ki od­mie­rza­ją­cy lub od­wa­ża­ją­cy por­cje leków


Fa­so­wacz (czę­ściej jako osoba płci żeń­skiej – fa­so­wacz­ka) – pra­cow­nik ap­te­ki, nie­po­sia­da­ją­cy spe­cja­li­stycz­ne­go wyksz­tał­ce­nia far­ma­ce­u­tycz­ne­go, zaj­mu­ją­cy się od­wa­ża­niem (lub od­li­cza­niem) i pa­ko­wa­niem od­po­wied­nich por­cji leków (np. ta­ble­tek) zgod­nie z za­po­trze­bo­wa­niem pa­cjen­ta albo prze­pi­sa­ny­mi przez le­ka­rza w re­cep­cie za­le­ce­nia­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fasowaczka

pra­cow­ni­ca ap­te­ki od­mie­rza­ją­ca lub od­wa­ża­ją­ca por­cje leków


Źródła:

SJP.pl

Fasować

1. od­mie­rzać, od­wa­żać oz­na­czo­ne por­cje środ­ków le­kar­skich
2. prze­cie­rać przez sito lub ce­dzak
3. w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: wy­da­wać lub po­bie­rać z ma­ga­zy­nu żyw­ność, odzież, broń itp.


cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy. od­bie­rać wy­pła­tę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fasownia

po­mie­szcze­nie ap­tecz­ne, w któ­rym od­by­wa się fa­so­wa­nie leków


Źródła:

SJP.pl

Fasoł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. burda


Źródła:

Wiktionary

Fassait

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian wap­nia, ma­gne­zu i że­la­za


Fas­sa­it (ang. fas­sa­i­te) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, gli­no­krze­mian wap­nia, ma­gne­zu, że­la­za i glinu o wzo­rze che­micz­nym Ca(Mg,Fe,Al)(Si,Al)2O6 za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Fas­sa­it jest od­mia­ną au­gi­tu. Nazwa po­cho­dzi od do­li­ny Fassa (Valle di Fassa) koło Try­den­tu we Wło­szech.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fastback

[czy­taj: fast­bek] ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go


Fast­back – typ zam­knię­te­go nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go. Jest to nad­wo­zie dwu­bry­ło­we, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się po­cząt­ko­wo nie­ru­cho­mym tyl­nym oknem, pod któ­rym znaj­du­je się po­kry­wa ba­gaż­ni­ka lub sil­ni­ka. Po­kry­wa, wraz z tylną szybą, opada pod kątem w stro­nę tyl­nych świa­teł. Praw­do­po­dob­nie pier­wszym po­ja­zdem o takim nad­wo­ziu był ame­ry­kań­ski mi­ni­van, Stout Sca­rab z 1933 roku. Nad­wo­zie fast­back osią­gnę­ło szczyt po­pu­lar­no­ści w la­tach 60. XX wieku, od tego czasu stop­nio­wo wy­cho­dzi z mody.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fastfoodowy

→ fast food


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy fast foodu, zwią­za­ny z fast fo­o­dem


Patrz:fast food

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fasti

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie:
1. spis naj­wyż­szych urzęd­ni­ków;
2. spis dni świą­tecz­nych


Źródła:

SJP.pl

Fastigiatyna

pep­tyd kwasu glu­ta­mi­no­we­go otrzy­my­wa­ny z wo­do­ro­stów mor­skich


Źródła:

SJP.pl

Fastnachtsspiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski

 (1.1) hist. liter. ro­dzaj farsy lub kro­to­chwi­li wy­sta­wia­nej w Niem­czech w cza­sie za­pu­stów w XV-XVI wieku;


Fast­nachts­spiel – ro­dzaj farsy lub kro­to­chwi­li za­pust­nej roz­po­wszech­nio­ny w Niem­czech pod ko­niec śred­nio­wie­cza i w XVI wieku.

W czę­ści nie­miec­kich miast (m.in. w No­rym­ber­dze) ist­niał zwy­czaj, że w za­pu­sty grupy chłop­ców, zwy­kle po­prze­bie­ra­nych, po­dą­ża­ły uli­ca­mi i za­glą­da­ły do domów, tań­cząc i za­pra­sza­jąc do za­ba­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fastoso

[czy­taj: fa­sto­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: oka­za­le, pom­pa­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Fastowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­sto­wem, do­ty­czą­cy Fa­sto­wa


Źródła:

Wiktionary

Fastryga

1. nić uży­wa­na do pro­wi­zo­rycz­ne­go zszy­wa­nia ma­te­ria­łu;
2. duży, rzad­ki ścieg, któ­rym się fa­stry­gu­je


Fa­stry­ga to szyb­ki, tym­cza­so­wy ścieg pro­sty o dużej dłu­go­ści przez­na­czo­ny do usu­nię­cia. Fa­stry­gę sto­su­je się na wiele spo­so­bów:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fastrygarka

ma­szy­na szwal­ni­cza do pro­wi­zo­rycz­ne­go łą­cze­nia ma­te­ria­łów dużym, rzad­kim ście­giem


Źródła:

SJP.pl

Fastrygować

zszy­wać, z re­gu­ły nied­ba­le, przed wła­ści­wym szy­ciem


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kraw. przy­szy­wać pro­wi­zo­rycz­nie tak, by przy­szy­wa­ny ele­ment nie od­padł, lecz na tyle słabo, aby łatwo było od­ciąć nitkę i od­cze­pić ele­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fastrygowy

→ fa­stry­ga


Patrz:fastryga

Źródła:

SJP.pl

Fasty

Fasty – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Do­brzy­nie­wo Duże. Leży na pół­noc­ny za­chód od Bia­łe­go­sto­ku, nad rzeką Białą i Su­pra­ślą.

W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Fasty, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Do­brzy­nie­wo Ko­ściel­ne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Fastów

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim;


Fa­stów ( Фастів, "Fa­stiw") – mia­sto na Ukra­i­nie, sto­li­ca re­jo­nu w ob­wo­dzie ki­jow­skim. Około 44 tys. miesz­kań­ców (2024).

Do XIX wieku ofi­cjal­na nazwa mia­sta to „Chwa­stów”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fasulec

1. na­rzę­dzie do ubi­ja­nia masy for­mier­skiej przy wy­ko­ny­wa­niu form od­lew­ni­czych;
2. drąg słu­żą­cy do za­ty­ka­nia ot­wo­ru spu­sto­we­go wiel­kie­go pieca


Źródła:

SJP.pl

Fasunek

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej:
1. wy­da­wa­nie i po­bie­ra­nie żyw­no­ści i ek­wi­pun­ku z ma­ga­zy­nu woj­sko­we­go; fa­so­wa­nie;
2. żyw­ność i ek­wi­pu­nek wcho­dzą­ce w skład za­o­pa­trze­nia woj­sko­we­go


Fa­su­nek – ze­spół po­łą­czo­nych ze sobą taśm tek­styl­nych lub skó­rza­nych ma­ją­cych na celu pra­wi­dło­we mo­co­wa­nie hełmu lub kasku na gło­wie no­szą­cej go osoby. Fa­su­nek za­pew­nia op­ty­mal­ny dy­stans po­mię­dzy dzwo­nem hełmu a głową no­szą­ce­go, co ma istot­ny wpływ na amor­ty­za­cję wstrzą­sów, ude­rzeń, tra­fień odłam­ka­mi itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faszczewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Faszerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­sze­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Faszerowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: fa­sze­ro­wać

przy­miot­nik

 (2.1) kulin. gastr. prze­kła­da­ny, wy­peł­nio­ny na­dzie­niem


Źródła:

Wiktionary

Faszerować

1. na­peł­niać po­tra­wę far­szem; na­dzie­wać;
2. skła­niać do je­dze­nia cze­goś lub przyj­mo­wa­nia le­karstw w nad­mia­rze; wmu­szać, prze­kar­miać;
3. wkła­dać, wrzu­cać cze­goś dużo w jedno miej­sce; prze­peł­niać; na­bi­jać, na­py­chać;
4. fa­sze­ro­wać się:
a) jeść w nad­mier­nych ilo­ściach; ob­że­rać się, prze­kar­miać się;
b) przyj­mo­wać dużo leków, za­ży­wać nar­ko­ty­ki lub środ­ki do­pin­gu­ją­ce; szpry­co­wać się, pa­ko­wać;
c) w prze­no­śni: przyj­mo­wać nad­mier­ną ilość wie­dzy, in­for­ma­cji


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. na­dzie­wać far­szem

 (1.2) wkła­dać dużo cze­goś w jedno miej­sce, na­bi­jać, na­py­chać

 (1.3) spra­wiać, że ktoś przyj­mu­je dużą dawkę sub­stan­cji, zwła­szcza leków lub nar­ko­ty­ków

 (1.4) pot. wy­strze­li­wać w kie­run­ku kogoś wiele kul, po­ci­sków

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fa­sze­ro­wać się

 (2.1) jeść coś lub przyj­mo­wać sub­stan­cje w wiel­kich ilo­ściach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszołek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard­li­wie i lek­ce­wa­żą­co o fa­szy­ście lub ne­o­fa­szy­ście


Źródła:

Wiktionary

Faszyna

wiąz­ki wi­kli­ny lub cien­kich ga­łę­zi drzew i krze­wów le­śnych, wy­ko­rzy­sty­wa­ne przy re­gu­la­cji rzek, bu­do­wy tam, umac­nia­nia skarp, ka­na­łów itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mocno zwią­za­ne pęki chru­stu, wi­kli­ny lub ga­łę­zi, uży­wa­ne przy ro­bo­tach bu­dow­la­nych, wod­nych, for­ty­fi­ka­cyj­nych oraz dro­go­wych do uszczel­nia­nia, wy­peł­nia­nia luk, umac­nia­nia rowów, brze­gów rzek, na­sy­pów itp.;


Fa­szy­na – ele­ment bu­dow­la­ny skła­da­ją­cy się z pędów wi­kli­ny (w tym z wierz­by ro­ki­ty, wierz­by pur­pu­ro­wej), ga­łę­zi drzew li­ścia­stych (np.: dębu, grabu, le­szczy­ny, olszy, brzo­zy, buku), ga­łę­zi drzew igla­stych (np.: sosny, świer­ku), ewen­tu­al­nie z pęków chru­stu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faszynada

kon­struk­cja umac­nia­ją­ca wy­ko­na­na z ga­łę­zi i chru­stu (z fa­szy­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­struk­cja z fa­szy­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszyniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik przy­go­to­wu­ją­cy fa­szy­nę, ukła­da­ją­cy tamy z fa­szy­ny, uszczel­nia­ją­cy coś fa­szy­ną


Źródła:

Wiktionary

Faszynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. okła­da­nie, umac­nia­nie, uszczel­nia­nie, za­ty­ka­nie fa­szy­ną


Źródła:

Wiktionary

Faszynować

umac­niać, uszczel­niać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) bud. okła­dać, umac­niać, uszczel­niać, za­ty­kać fa­szy­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszynowy

zwią­za­ny z fa­szy­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zbu­do­wa­ny z fa­szy­ny; umoc­nio­ny fa­szy­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszyst.

skrót od: fa­szy­stow­ski


Źródła:

SJP.pl

Faszysta

czło­wiek wyz­na­ją­cy skraj­nie na­ro­do­wą ide­o­lo­gię


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik fa­szyz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszystka

człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji fa­szy­stow­skiej; zwo­len­nicz­ka fa­szyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka fa­szyz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszystowski

na­zi­stow­ski, hit­le­row­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fa­szyz­mem, wła­ści­wy fa­szyz­mo­wi lub fa­szy­stom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszystowskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fa­szy­stow­skie; cecha tych, któ­rzy są fa­szy­stow­scy


Źródła:

Wiktionary

Faszyzacja

wpro­wa­dza­nie fa­szyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. wpro­wa­dza­nie fa­szyz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszyzacyjny

zwią­za­ny z fa­szy­za­cją


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fa­szy­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faszyzm

kie­ru­nek i ruch po­li­tycz­ny o cha­rak­te­rze to­ta­li­tar­nym i na­cjo­na­li­stycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. dok­try­na po­li­tycz­na pow­sta­ła w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym we Wło­szech, m.in. sprze­ci­wia­ją­ca się de­mo­kra­cji par­la­men­tar­nej, gło­szą­ca kult pań­stwa;


Na tę stro­nę wska­zu­je „fa­szy­sta”. Zo­bacz też: Fa­szy­sta (epi­tet).

Ta stro­na do­ty­czy ogól­ne­go zna­cze­nia tego ter­mi­nu. Zo­bacz też: fa­szyzm w in­nych uję­ciach.

Fa­szyzm ( fa­scis­mo, od fa­sces „wiąz­ki, rózgi lik­tor­skie” i wł. fa­scio „wiąz­ka, zwią­zek”) – skraj­nie pra­wi­co­wa dok­try­na po­li­tycz­na pow­sta­ła w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Kró­le­stwie Włoch, sprze­ci­wia­ją­ca się de­mo­kra­cji par­la­men­tar­nej, gło­szą­ca kult pań­stwa (sta­to­la­trię, to­ta­li­tar­ne silne przy­wództ­wo, ter­ror pań­stwo­wy i so­li­da­ryzm spo­łecz­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faszyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. sym­pa­ty­zo­wa­nie z fa­szyz­mem

 (1.2) polit. za­pro­wa­dza­nie fa­szyz­mu


Źródła:

Wiktionary

Faszyzować

1. pod­da­wać coś wpły­wom fa­szyz­mu;
2. być zwo­len­ni­kiem fa­szyz­mu, po­pie­rać fa­szyzm


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfa­szy­zo­wać)

 (1.1) polit. wpro­wa­dzać lub upo­wszech­niać fa­szyzm

 (1.2) sym­pa­ty­zo­wać z fa­szyz­mem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fa­szy­zo­wać się (dk. sfa­szy­zo­wać się)

 (2.1) ule­gać fa­szy­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fasóng

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. gwint

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. opraw­ka gwin­to­wa­na


Źródła:

Wiktionary

Fat

skrót od: File Al­lo­ca­tion Table, sy­stem pli­ków pow­sta­ły pod ko­niec lat 70.


skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = masz. Fa­bry­ka Au­to­ma­tów To­kar­skich;

 (1.2) = in­form. z ang. File Al­lo­ca­tion Table – sy­stem pli­ków;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fat-Shaming

[czy­taj: fat­szej­ming] po­ni­ża­nie, ośmie­sza­nie kogoś z po­wo­du jego oty­ło­ści; fat sha­ming, fats­ha­ming


Źródła:

SJP.pl

Fatah

FATAH; Ruch Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go Pa­le­sty­ny


Źródła:

SJP.pl

Fatalista

czło­wiek pod­da­ją­cy się bier­nie lo­so­wi, wie­rzą­cy w przez­na­cze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która wie­rzy w fa­ta­lizm, przez­na­cze­nie; ma świa­do­mość nie­u­chron­no­ści losu


Fa­ta­li­sta – pol­ski film te­le­wi­zyj­ny z 1967 roku w re­ży­se­rii Sta­ni­sła­wa Le­nar­to­wi­cza. Adap­ta­cja opo­wia­da­nia Mi­cha­i­ła Ler­mon­to­wa pod tym samym ty­tu­łem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fatalistka

ko­bie­ta wie­rzą­ca w zły i nie­u­ni­knio­ny los


Źródła:

SJP.pl

Fatalistyczny

do­ty­czą­cy fa­ta­liz­mu, wiary w przez­na­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Fatalizm

wiara w przez­na­cze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wiara w przez­na­cze­nie

 (1.2) nie­u­chron­ność pro­ce­sów i wy­da­rzeń, zaz­wy­czaj ne­ga­tyw­nych


Fa­ta­lizm – wiara w przez­na­cze­nie, tzn. w nie­u­chron­ność przysz­ło­ści. Po­gląd ten mówi, że przysz­łość i wy­da­rze­nia, które do­pie­ro się mają wy­da­rzyć, są już usta­lo­ne (lub można uwa­żać za usta­lo­ne) przez siły wyż­sze i nie mogą być zmie­nio­ne przez żadne dzia­ła­nia po­je­dyn­cze­go czło­wie­ka lub całej ludz­ko­ści (które w naj­lep­szym razie się w "przysz­łe" przez­na­cze­nie wpi­su­ją jako jego przy­czy­na). Ludz­kie de­cyz­je i za­mie­rze­nia są w tym po­glą­dzie także czę­ścią przez­na­cze­nia i są nie­u­ni­knio­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fatalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bar­dzo źle

 (1.2) nie­u­chron­nie, pe­cho­wo


Źródła:

Wiktionary

Fatalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fa­tal­nie


Źródła:

SJP.pl

Fatalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fa­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Fatalność

splot nie­szczęść, nie­po­wo­dzeń; pech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fa­tal­ne; cecha tych, któ­rzy są fa­tal­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fatalny

przy­no­szą­cy nie­po­wo­dze­nie; zgub­ny, pe­cho­wy


przy­miot­nik

 (1.1) nio­są­cy nie­szczę­ście, pecha

 (1.2) pot. bar­dzo zły

 (1.3) z góry przez­na­czo­ny przez los


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fatamorgana

1. złu­dze­nie bę­dą­ce pro­jek­cją od­le­głe­go przed­mio­tu, lo­ka­li­za­cji, wy­stę­pu­ją­ce zaz­wy­czaj na pu­sty­niach; miraż;
2. złu­dze­nie, przy­wi­dze­nie, uro­je­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko świetl­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu po­zor­nych obra­zów od­le­głych przed­mio­tów spo­wo­do­wa­ne róż­ni­ca­mi współ­czyn­ni­ków za­ła­ma­nia świa­tła w war­stwach po­wie­trza o róż­nej tem­pe­ra­tu­rze;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fatamorganiczny

→ fa­ta­mor­ga­na, np. fa­ta­mor­ga­nicz­ne zja­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fatałach

po­tocz­nie: coś do ubra­nia albo do­da­tek do stro­ju; ciuch


Źródła:

SJP.pl

Fatałaszek

1. lekki dam­ski strój, ozdo­ba stro­ju, do­da­tek do stro­ju; szmat­ka;
2. dro­biazg, drob­nost­ka, bła­host­ka


Źródła:

SJP.pl

Fatbajk

rower do po­ru­sza­nia się po syp­kich na­wierzch­niach, śnie­gu i bło­cie; fat­bi­ke


Źródła:

SJP.pl

Fatbike

[czy­taj: fat­bajk] rower do po­ru­sza­nia się po syp­kich na­wierzch­niach, śnie­gu i bło­cie; fat­bajk


FatBike (fat tire, fat tire bike lub snow bike) – ro­dzaj ro­we­ru te­re­no­we­go (off-road), który ce­chu­je się do­dat­ko­wo sze­ro­ki­mi opo­na­mi o sze­ro­ko­ści zwy­kle od 97 mm (3,8 cala) do 12,7 mm (5 cali) i obrę­czy 55 mm (2,16 cala) lub szer­szych, za­pro­jek­to­wa­ny do ni­skie­go na­ci­sku na po­dło­że, aby umoż­li­wić jazdę po mięk­kim, nie­sta­bil­nym te­re­nie, takim jak śnieg, pia­sek, to­fro­wi­ska czy błoto.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fater

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oj­ciec

 (1.2) daw. gw-pl|War­sza­wa. oj­ciec


Źródła:

Wiktionary

Faterek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: fater


Źródła:

Wiktionary

Fatermerder

wy­so­ki koł­nie­rzyk przy mę­skiej ko­szu­li, ma­ją­cy sztyw­ne, ster­czą­ce do góry rogi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mody XIX wieku; vatermörder


Źródła:

SJP.pl

Fatersztul

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fotel bu­ja­ny


Źródła:

Wiktionary

Fatfobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do osób grub­szych, oty­łych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­chęć czy wro­gość wobec osób oty­łych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fatfobiczny

→ fat­fo­bia


Patrz:fatfobia

Źródła:

SJP.pl

Fatima

1. (ok. 606-632), córka Ma­ho­me­ta i jego pier­wszej żony Cha­di­dży;
2. miej­sco­wość w Por­tu­ga­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

 (1.2) geogr. mia­sto w Por­tu­ga­lii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fatimczyk

miesz­ka­niec Fa­ti­my


Źródła:

SJP.pl

Fatimka

miesz­kan­ka Fa­ti­my


Źródła:

SJP.pl

Fatimski

→ Fa­ti­ma (miej­sco­wość w Por­tu­ga­lii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­ti­mą, do­ty­czą­cy Fa­ti­my, po­cho­dzą­cy z Fa­ti­my (mia­sta w Por­tu­ga­lii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fatjanów

miej­sco­wość koło Ja­ro­sła­wia (Rosja), miej­sce sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne­go od­kry­te­go w 1985 r.; Fa­tia­no­wo


Źródła:

SJP.pl

Fatra

1. Mała Fatra, pasmo gór­skie w Kar­pa­tach Za­chod­nich;
2. Wiel­ka Fatra, pasmo gór­skie w Kar­pa­tach Za­chod­nich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fatras

li­te­rac­ka za­ba­wa to­wa­rzy­ska w śred­nio­wiecz­nej Fran­cji


Źródła:

SJP.pl

Fatshaming

[czy­taj: fat­szej­ming] po­ni­ża­nie, ośmie­sza­nie kogoś z po­wo­du jego oty­ło­ści; fat sha­ming, fat-sha­ming


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ni­ża­nie lub ośmie­sza­nie ofia­ry z po­wo­du jej oty­ło­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fatsja

ro­śli­na z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych


Fat­sja ("Fat­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki z Azji Wschod­niej. Ro­śli­ny te kwit­ną je­sie­nią i zimą, kwia­ty za­py­la­ne są przez owady.

Fat­sja ja­poń­ska ("F. ja­po­ni­ca") jest po­pu­lar­nie upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na. Rza­dziej w upra­wie spo­ty­ka­ny jest ga­tu­nek "F. po­ly­car­pa". Upra­wia­ny jest też mie­sza­niec mię­dzy­ro­dza­jo­wy – fat­sjo­bluszcz liz­jań­ski ×"Fats­he­de­ra lizei" pow­sta­ły ze skrzy­żo­wa­nia fat­sji ja­poń­skiej z blu­szczem ir­landz­kim "H. helix" subsp. "hi­ber­ni­ca".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fatsjobluszcz

cie­nio­lub­na, ozdob­na ro­śli­na po­ko­jo­wa


Źródła:

SJP.pl

Fatum

1. przez­na­cze­nie, los, nie­u­ni­knio­na ko­niecz­ność;
2. prze­kleń­stwo, nie­szczę­ście


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­u­chron­ny los, zwła­szcza zły


Fatum – w mi­to­lo­gii grec­kiej fatum było utoż­sa­mia­ne z Moj­ra­mi, które przę­dły i nie­u­bła­ga­nie prze­ci­na­ły nić ludz­kie­go losu. W mi­to­lo­gii rzym­skiej jest per­so­ni­fi­ka­cją nie­u­chron­ne­go, nie­od­wra­cal­ne­go losu, nie­od­wo­łal­nej woli bogów, na którą nikt nie ma wpły­wu. Fatum, które ciąży nad czło­wie­kiem ogra­ni­cza ramy jego wol­nej woli i pro­wa­dzi jego dzia­ła­nia do osta­tecz­nej klę­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fatwa

ofi­cjal­ne po­u­cze­nie do­ty­czą­ce sto­so­wa­nia prawa is­lam­skie­go; fetwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) w is­la­mie: opi­nia te­o­lo­ga mu­zuł­mań­skie­go wy­ja­śnia­ją­ca kon­tro­wer­sję te­o­lo­gicz­ną, cza­sem za­wie­ra­ją­ca kon­kret­ne wska­za­nia w in­dy­wi­du­al­nej spra­wie, np. wy­da­ją­ca wyrok śmier­ci lub za­ka­zu­ją­ca jakiś prak­tyk;


Fatwa ( fetva, arab. فتوى) – opi­nia wy­so­kie­go uczo­ne­go-te­o­lo­ga mu­zuł­mań­skie­go (muf­tie­go w sun­niz­mie lub mudż­ta­hi­da w szy­iz­mie), wy­ja­śnia­ją­ca kon­tro­wer­sję te­o­lo­gicz­ną, te­o­lo­gicz­no-praw­ną lub czy­sto praw­ną, jest wy­da­wa­na wy­łącz­nie na pi­śmie.

W sun­niz­mie, od mo­men­tu "za­trza­śnię­cia bram idż­ti­ha­du", czyli usta­le­nia się zrębu prawa (sza­riat) i ufor­mo­wa­nia szkół praw­nych, fatwa ma je­dy­nie cha­rak­ter za­le­ce­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fatware

[czy­taj: fa­tłer] po­tocz­nie: pro­gram kom­pu­te­ro­wy zaj­mu­ją­cy dużo miej­sca na dysku lub dużo pa­mię­ci po­dręcz­nej z po­wo­du nad­mia­ru funk­cji lub nie­e­fek­tyw­ne­go pro­jek­tu


Źródła:

SJP.pl

Fatyczny

o mowie, po­ro­zu­mie­wa­niu się: wy­ja­wia­ją­cy uczu­cia, poś­wię­co­ny wy­mia­nie wra­żeń, two­rze­niu at­mos­fe­ry to­wa­rzy­skiej, a nie wy­mia­nie idei czy in­for­ma­cji


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) jęz. słu­żą­cy sa­me­mu na­wią­za­niu lub pod­trzy­ma­niu kon­tak­tu mię­dzy roz­mów­ca­mi, bez istot­nej wy­mia­ny in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fatyga

wy­si­łek po­nie­sio­ny dla kogoś, w czy­jejś spra­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mę­czą­cy wy­si­łek fi­zycz­ny lub umy­sło­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fatygant

męż­czyz­na asy­stu­ją­cy i nad­ska­ku­ją­cy ko­bie­cie


Źródła:

SJP.pl

Fatygować

1. na­ra­żać kogoś na trud; tru­dzić;
2. fa­ty­go­wać się - mę­czyć się, tru­dzić się


Źródła:

SJP.pl

Fatymidzi

dy­na­stia mu­zuł­mań­ska


Fa­ty­mi­dzi ( ‏الفاطميون‎) – is­ma­i­lic­ka dy­na­stia ka­li­fów pa­nu­ją­ca w Pół­noc­nej Afry­ce w la­tach 909–1171.

Fa­ty­mi­dzi wy­wo­dzi­li swoje po­cho­dze­nie od Fa­ti­my i Alego, jed­nak przed­sta­wia­na przez nich ge­ne­a­lo­gia była po­wszech­nie kwe­stio­no­wa­na. W źró­dłach po­ja­wia­ją się po raz pier­wszy w IX wieku jako przy­wód­cy is­ma­i­lic­kie­go ruchu, dzia­ła­ją­cy w imie­niu ukry­te­go imama Mu­ham­ma­da ibn Isma’ila, któ­re­go przyj­ście jako mah­die­go mieli przy­go­to­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fatyzm

pod­trzy­my­wa­nie kon­tak­tów spo­łecz­nych po­przez roz­mo­wę


Źródła:

SJP.pl

Fau

nazwa li­te­ry "v"; we, fał


Źródła:

SJP.pl

Faukaria

ro­śli­na o gru­bych, mię­si­stych li­ściach i żół­tych kwia­tach, ros­ną­ca w pu­styn­nych te­re­nach po­łud­nio­wej Afry­ki


Źródła:

SJP.pl

Faul

na­ru­sze­nie prze­pi­sów gry, np. przez nie­doz­wo­lo­ny chwyt przesz­ka­dza­ją­cy prze­ciw­ni­ko­wi w grze; foul (rzad­ko)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. umyśl­ne lub przy­pad­ko­we za­gra­nie niez­god­ne z prze­pi­sa­mi gry;


Faul (ang. "foul") – umyśl­ne lub przy­pad­ko­we za­gra­nie niez­god­ne z prze­pi­sa­mi gry, ka­ra­ne zgod­nie z prze­pi­sa­mi obo­wią­zu­ją­cy­mi w danej dzie­dzi­nie spor­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faulik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od faul


Źródła:

Wiktionary

Faulkner

[czy­taj: fo­kner albo fol­kner] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Wil­liam Fa­ul­kner (1897-1962), pi­sarz ame­ry­kań­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­u­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Faulować

1. w spor­cie: prze­kro­czyć, prze­kra­czać prze­pi­sy gry, sto­su­jąc nie­doz­wo­lo­ne chwy­ty, ude­rze­nia;
2. książ­ko­wo, prze­no­śnie: zwy­cię­żyć, zwy­cię­żać kogoś, po­stę­pu­jąc w spo­sób niez­god­ny z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi po­stę­po­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Faun

1. lu­bież­ny bożek leśny, utoż­sa­mia­ny z grec­kim sa­ty­rem;
2. lu­bież­ny czło­wiek; satyr


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) mit. fi­gu­ra bożka le­śne­go przed­sta­wia­ne­go zaz­wy­czaj pod po­sta­cią bro­da­te­go męż­czyz­ny z ko­zi­mi ro­ga­mi i ko­py­ta­mi;


Faun (łac. "Fa­u­nus") – sta­ro­i­tal­ski bóg płod­no­ści, bóg lasów gór­skich, opie­kun pa­ste­rzy, da­rzą­cy płod­no­ścią ich stada, na­u­czy­ciel upra­wy roli. Czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w oto­cze­niu in­nych bóstw le­śnych, utoż­sa­mia­ny z grec­kim Panem. Po­cząt­ko­wo nie cha­rak­te­ry­zo­wał się żad­ny­mi spe­cjal­ny­mi ce­cha­mi, pod wpły­wa­mi grec­ki­mi przy­jął cechy Pana – kozie różki i ko­pyt­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fauna

ogół zwie­rząt na danym ob­sza­rze lub w danym okre­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ogół zwie­rząt na danym ob­sza­rze, w danym śro­do­wi­sku lub okre­sie ge­o­lo­gicz­nym;


Fauna (łac. "Fa­u­nus" – bóg trzód i pa­ste­rzy) – ogól­ne okre­śle­nie na wszyst­kie ga­tun­ki zwie­rząt na danym ob­sza­rze (np. fauna Pol­ski) lub w danym śro­do­wi­sku (fauna sa­wan­no­wa), a także okre­sie ge­o­lo­gicz­nym (np. fauna kam­bryj­ska). Ba­da­nie fauny po­zo­sta­je w ge­stii fa­u­ni­sty­ki, ale ko­rzy­sta­ją z niego rów­nież inne dzie­dzi­ny bio­lo­gii, np. eko­lo­gia i eto­lo­gia, na­to­miast od­kry­cia fa­u­ni­sty­ki są sy­ste­ma­ty­zo­wa­ne przez sy­ste­ma­ty­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fauni

→ faun


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­u­nem, do­ty­czą­cy fauna; taki jak u fauna


Patrz:faun

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fauniczny

przy­miot­nik od: faun


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­u­nem, do­ty­czą­cy fauna; wła­ści­wy fa­u­no­wi, taki jak u fauna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faunista

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fa­u­ni­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Faunistka

→ fa­u­ni­sta


Patrz:faunista

Źródła:

SJP.pl

Faunistyczny

do­ty­czą­cy fa­u­ni­sty­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zool. zwią­za­ny z fa­u­ni­sty­ką, do­ty­czą­cy fa­u­ni­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faunistyka

dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem fauny okre­ślo­nych te­re­nów i okre­sów ge­o­lo­gicz­nych


Fa­u­ni­sty­ka – dy­scy­pli­na zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się opi­sem faun okre­ślo­nych te­re­nów i okre­sów ge­o­lo­gii; roz­wi­nę­ła się buj­nie od czasu Ka­ro­la Lin­ne­u­sza, wraz z roz­wo­jem sy­ste­ma­ty­ki or­ga­niz­mów; w za­kres fa­u­ni­sty­ki wcho­dzi ba­da­nie roz­mie­szcze­nia zwie­rząt i wy­róż­nia­nie tzw. ele­men­tów fa­u­ni­stycz­nych, czemu służą ob­ser­wa­cje te­re­no­we i ko­lek­cje oka­zów zwie­rząt danej grupy; fa­u­ni­sty­ka jest pod­sta­wą in­nych dzia­łów zo­o­lo­gii, gł. zo­o­ge­o­gra­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faure

[czy­taj: for] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fauré

[czy­taj: for] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Faust

Jo­han­nes Faust (Georg Faust) (ok. 1480-ok. 1538), niem. astro­log, uwa­ża­ny za czar­nok­sięż­ni­ka; osoba bę­dą­ca pier­wow­zo­rem dla spe­cy­ficz­nej po­sta­ci li­te­rac­kiej (Dok­to­ra) Fa­u­sta, bo­ha­te­ra wielu ut­wo­rów li­te­rac­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faustowski

[czy­taj: fał­stow­ski] o czło­wie­ku: przy­po­mi­na­ją­cy bo­ha­te­ra dra­ma­tu J.W. Go­et­he­go, taki, który poś­wię­ca war­to­ści du­cho­we dla dóbr do­czes­nych, po­wo­do­wa­ny chę­cią zdo­by­cia wie­dzy, drę­czo­ny nie­u­stan­nym bo­ry­ka­niem się ze swymi dą­że­nia­mi du­cho­wy­mi; fa­u­stycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) książk. pra­gną­cy zdo­być wie­dzę za wszel­ką cenę, zwła­szcza ta­jem­ni­cę nie­śmier­tel­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faustowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­u­sta lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Faustyczny

[czy­taj: fał­stycz­ny] o czło­wie­ku: przy­po­mi­na­ją­cy bo­ha­te­ra dra­ma­tu J.W. Go­et­he­go, taki, który poś­wię­ca war­to­ści du­cho­we dla dóbr do­czes­nych, po­wo­do­wa­ny chę­cią zdo­by­cia wie­dzy, drę­czo­ny nie­u­stan­nym bo­ry­ka­niem się ze swymi dą­że­nia­mi du­cho­wy­mi; fa­u­stow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zob. fa­u­stow­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faustyn

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.,

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Fa­u­sty­na


Fa­u­styn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od rzym­skie­go naz­wi­ska "Fa­u­sti­nus", które pier­wot­nie oz­na­cza­ło „po­cho­dzą­cy od Fa­u­sta, na­le­żą­cy do Fa­u­sta”. Imię to no­si­ło wielu świę­tych, a jed­nym ze zna­nych jest św. Fa­u­styn, wspo­mi­na­ny 15 lu­te­go ze swoim bra­tem, św.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faustyna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Fa­u­styn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faustynek

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Je­zu­sa Mi­ło­sier­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Faustyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­u­sty­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Faustynka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Je­zu­sa Mi­ło­sier­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Fa­u­sty­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faustynostwo

Fa­u­styn z mał­żon­ką; Fa­u­sty­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Faustynowie

Fa­u­styn z mał­żon­ką; Fa­u­sty­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Faustynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­u­sty­na (Fa­u­sty­ny) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Faustyzm

po­sta­wa ży­cio­wa, spo­sób po­stę­po­wa­nia wła­ści­wy Fa­u­sto­wi, bo­ha­te­ro­wi wielu ut­wo­rów li­te­rac­kich; dą­że­nie do poz­na­nia ta­jem­ni­cy i sensu świa­ta, życia, dobra i zła, nie­śmier­tel­no­ści i za­pa­no­wa­nia nad cza­sem, choć­by za cenę per­trak­to­wa­nia z dia­błem


Fa­u­styzm – okre­śle­nie po­cho­dzi od po­sta­ci Fa­u­sta – bo­ha­te­ra wielu ut­wo­rów li­te­rac­kich. Pier­wow­zór Fa­u­sta od­naj­dzie­my w eu­ro­pej­skim fol­klo­rze. Naj­bar­dziej znana kon­kre­ty­za­cja tej po­sta­ci to na­to­miast bo­ha­ter dra­ma­tu Faust bo­ha­ter Go­et­he­go. Fa­u­styzm oz­na­cza dą­że­nie czło­wie­ka do poz­na­nia ta­jem­ni­cy i sensu świa­ta, życia, dobra i zła; nie­śmier­tel­no­ści i za­pa­no­wa­nia nad cza­sem, choć­by za cenę per­trak­to­wa­nia z dia­błem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faux-Pas

[czy­taj: fo PA] z fran­cu­skie­go: fał­szy­wy krok; uchy­bie­nie nor­mom to­wa­rzy­skim; nie­takt, niez­ręcz­ność, gafa, faux pas


Źródła:

SJP.pl

Fauxbourdon

[czy­taj: foburDĄ] ro­dzaj tech­ni­ki trzy­gło­so­wej po­le­ga­ją­cej na sto­so­wa­niu rów­no­le­głych akor­dów sek­sto­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska, pow­sta­ła w szko­le bur­gundz­kiej, opar­ta na rów­no­le­głym pro­wa­dze­niu trzech gło­sów, w któ­rej do naj­niż­sze­go (can­tus fir­mus) do­pi­sy­wa­no dwa wyż­sze: środ­ko­wy o ter­cję wyżej i naj­wyż­sze­go o sek­stę wyżej;


Fa­ux­bo­ur­don – (wł. "falso bor­do­ne", fał­szy­wy bur­don) – ro­dzaj tech­ni­ki trzy­gło­so­wej, po­le­ga­ją­cej na sto­so­wa­niu rów­no­le­głych akor­dów ter­cjo­wo-kwar­to­wych, przy czym w ka­den­cjach koń­czą­cych frazy lub zda­nia mu­zycz­ne po­ja­wia­ją się akor­dy kwin­to­wo-kwar­to­we. Tech­ni­ka ta roz­wi­nę­ła się w pier­wszej po­ło­wie XV w. w kręgu szko­ły bur­gundz­kiej, a za jej pro­to­typ uwa­ża­ny jest an­giel­ska tech­ni­ka gy­me­lu. Za twór­cę tej tech­ni­ki uwa­ża­ny jest John Dun­sta­ble.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Favela

dziel­ni­ca nędzy na pe­ry­fe­riach miast bra­zy­lij­skich; slum­sy, slam­sy, fa­we­la, bar­ria­das


Źródła:

SJP.pl

Favicon

[czy­taj: fa­wi­kon] ikon­ka w pasku adre­su prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej; fa­vi­co­na


Fa­vi­con ( fa­vo­ri­tes icon, ikona ulu­bio­nych, ikona wi­try­ny) – ikona, która po­ja­wia się przed adre­sem w polu adre­so­wym prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej lub na kar­cie z ot­war­tą stro­ną www. Ikona ta ma po­stać obraz­ka, we­dług pier­wot­nych pro­po­zy­cji bit­ma­py ICO lub PNG w wy­mia­rach 16×16 lub 32×32 pik­se­li, w póź­niej­szym cza­sie przy braku zgod­nej stan­da­ry­za­cji au­to­rzy czę­ści prze­glą­da­rek sa­mo­rzut­nie wpro­wa­dzi­li ob­słu­gę in­nych wy­mia­rów (np. bit­map 180×180 dla iOS) i for­ma­tów (np. SVG).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Favicona

[czy­taj: fa­wi­ko­na] ikon­ka w pasku adre­su prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej; fa­vi­con


Źródła:

SJP.pl

Favorit

model sa­mo­cho­du marki Škoda


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy marki Škoda Fa­vo­rit


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Favoritka

po­tocz­nie: sa­mo­chód typu Škoda Fa­vo­rit


Źródła:

SJP.pl

Favre

[czy­taj: fawr] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fawela

dziel­ni­ca nędzy na pe­ry­fe­riach miast bra­zy­lij­skich; slum­sy, slam­sy, fa­ve­la, bar­ria­das


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. roz­le­gła dziel­ni­ca nędzy pow­sta­ła wokół miast Bra­zy­lii, bra­zy­lij­ski slums;


Fa­we­la (port. "fa­ve­la") – ogól­na nazwa dziel­nic nędzy w Bra­zy­lii.

Fa­we­le two­rzą się wokół cen­trów miast. Domy zbu­do­wa­ne są z naj­tań­szych ma­te­ria­łów (czę­sto odzy­ska­nych z in­nych domów i ze śmiet­nisk: tek­tu­ry, dykty, bla­chy, desek itp.). Sza­cu­je się, że żyje w nich około 6% lud­no­ści Bra­zy­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fawerola

fran­cu­ska rasa kur


Źródła:

SJP.pl

Fawoniusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bóg i uo­so­bie­nie wia­tru za­chod­nie­go, utoż­sa­mia­ny z grec­kim Ze­fi­rem;


Fa­wo­niusz (łac. Fa­vo­nius, Zep­hy­rus, gr. Ζέφυρος Zéphyros) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bóg i uo­so­bie­nie wia­tru za­chod­nie­go i za­chod­niej stro­ny świa­ta.

Uo­sa­biał ła­god­ny wiatr, zwia­stu­ją­cy wios­nę. Był utoż­sa­mia­ny z grec­kim Ze­fi­rem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fawor

daw­niej: łaska, przy­chyl­ność, życz­li­wość; wzglę­dy, fa­wo­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. przy­chyl­ność, po­par­cie, ła­ska­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faworek

cien­kie, kru­che ciast­ko w kształ­cie wstąż­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kru­che ciast­ko w kształ­cie za­wi­nię­tej wstąż­ki;

 (1.2) hist. wstąż­ka no­szo­na przez ry­ce­rza jako znak jego damy

 (1.3) kra­ków. wstąż­ka bę­dą­ca ele­men­tem kra­kow­skie­go stro­ju lu­do­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Faworki

cien­kie, kru­che ciast­ko w kształ­cie wstąż­ki


Fa­wor­ki, chrust, chru­stek, chru­ścik, chru­ści­ki; daw­niej także kre­ple (choć wyraz ten oz­na­cza prze­de wszyst­kim pącz­ki) – pol­skie i li­tew­skie oraz nie­miec­kie (niem. "Ra­der­ku­chen", "Lie­bessch­le­i­fen") tra­dy­cyj­ne, chrup­kie ciast­ka o słod­kim smaku, w kształ­cie zło­żo­nej ko­kard­ki, wyt­wa­rza­ne z cia­sta zbi­ja­ne­go, us­ma­żo­ne w głę­bo­kim tłu­szczu. Naj­czę­ściej spo­ży­wa­ne w cza­sie kar­na­wa­łu i tłu­ste­go czwart­ku lub na ostat­ki, czyli we wto­rek przed Środą Po­piel­co­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Faworkowy

→ fa­wo­rek


Patrz:faworek

Źródła:

SJP.pl

Faworować

daw­niej: fa­wo­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Fawory

daw­niej: łaska, przy­chyl­ność, życz­li­wość; wzglę­dy, fa­wo­ry


Źródła:

SJP.pl

Faworyt

1. czło­wiek wy­róż­nia­ny i ob­da­rza­ny wzglę­da­mi;
2. za­wod­nik (także dru­ży­na) prze­wi­dy­wa­ny jako zwy­cięz­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś lu­bia­ny, fa­wo­ry­zo­wa­ny

 (1.2) sport. osoba lub dru­ży­na ty­po­wa­na na zwy­cięz­cę w za­wo­dach

 (1.3) daw. ko­cha­nek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) sport. zwie­rzę ty­po­wa­ne na zwy­cięz­cę w wy­ści­gach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) daw. pa­sem­ko za­ro­stu po­zo­sta­wio­ne na po­licz­ku

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. lm. od: fa­wo­ry­ta


Fa­wo­ryt – mniej lub bar­dziej ofi­cjal­ny ko­cha­nek kró­lo­wej bądź króla. Rów­nież okre­śle­nie osoby za­u­fa­nej, ob­da­rzo­nej szcze­gól­ną łaską kró­lew­ską i zaz­wy­czaj peł­nią­cej funk­cję pier­wsze­go mi­ni­stra lub pier­wszej damy dworu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faworyta

prze­sta­rza­łe: ko­chan­ka, utrzy­man­ka, zwła­szcza osoby wy­so­ko po­sta­wio­nej; mi­ło­śni­ca, me­tre­sa, ko­cha­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­chan­ka, utrzy­man­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: fa­wo­ryt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faworytka

→ fa­wo­ryt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ty­po­wa­na na zwy­cięż­cę


Gru­sza ‘Fa­wo­ryt­ka’, 'Klap­sa' (ang. "Clapp’s Fa­vo­u­ri­te") – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) gru­szy na­le­żą­ca do grupy grusz za­chod­nich o wczes­nej porze doj­rze­wa­nia (od­mia­na je­sien­na). Od­mia­na bar­dzo stara, wy­ho­do­wa­na w 1860 roku w Dor­che­ster w sta­nie Mas­sa­chu­setts (USA) przez Thad­de­u­sa Clap­pa jako siew­ka od­mia­ny Fla­mand­ka.


Patrz:faworyt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Faworyty

1. prze­sta­rza­le: pasmo za­ro­stu po­zo­sta­wio­ne na po­licz­ku; bak;
2. w wy­ści­gach: koń, pies ty­po­wa­ny na zwy­cięz­cę


Źródła:

SJP.pl

Faworytyzm

da­wa­nie pier­wszeń­stwa ulu­bień­com przy ob­sa­dza­niu sta­no­wisk; ne­po­tyzm, ku­mo­ter­stwo


Źródła:

SJP.pl

Faworyzacja

wy­róż­nia­nie, po­pie­ra­nie, fa­wo­ry­zo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Faworyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­wo­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Faworyzować

ob­da­rzać wzglę­da­mi, wy­róż­niać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­róż­niać kogoś, da­rzyć szcze­gól­ny­mi wzglę­da­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fax

faks, te­le­faks, te­le­fax;
1. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do prze­ka­zy­wa­nia i od­bie­ra­nia obra­zów (głów­nie tek­stów) za po­mo­cą sieci te­le­fo­nicz­nej;
2. obraz wy­sła­ny lub otrzy­ma­ny za poś­red­nict­wem urzą­dze­nia o tej samej naz­wie


Źródła:

SJP.pl

Fayolizm

te­o­ria ad­mi­ni­stra­cji i or­ga­ni­za­cji przed­się­biorstw


Źródła:

SJP.pl

Faz

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|faza.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Faza

1. stan zja­wi­ska w danej chwi­li
2. po­ję­cie z fi­zy­ki o róż­nych zna­cze­niach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, etap

 (1.2) techn. sko­śne ścię­cie kra­wę­dzi

 (1.3) prze­su­nię­cie fa­zo­we

 (1.4) pot. jedno z kilku źró­deł za­si­la­nia przy za­si­la­niu wie­lo­fa­zo­wym

 (1.5) pot. środ. stan do­bre­go hu­mo­ru z na­pa­da­mi śmie­chu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fazan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. ba­żant


Źródła:

Wiktionary

Fazant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zob. fazan.


Źródła:

Wiktionary

Fazenda

fa­cen­da;
1. plan­ta­cja kawy w Bra­zy­lii; dom na ta­kiej plan­ta­cji
2. go­spo­dar­stwo rolne w daw­nych ko­lo­niach hisz­pań­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bra­zy­lij­ska plan­ta­cja, zwła­szcza kawy

 (1.2) dom na ta­kiej plan­ta­cja­an­ta­cji


Fa­zen­da – pa­ra­fia "(fre­gu­e­sia)" gminy Lajes das Flo­res. W 2011 miej­sco­wość była za­miesz­ki­wa­na przez 257 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fazender

wła­ści­ciel fa­zen­dy; plan­ta­tor


Źródła:

SJP.pl

Fazka

zdrob­nie­nie od: faza


Źródła:

SJP.pl

Fazo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: faza


Źródła:

Wiktionary

Fazogram

ze­staw kilku obra­zów, ry­sun­ków lub wy­kre­sów, obra­zu­ją­cych ko­lej­ne etapy ja­kie­goś pro­ce­su, zja­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Fazomierz

przy­rząd do mie­rze­nia prze­su­nię­cia fa­zo­we­go mię­dzy dwie­ma wiel­ko­ścia­mi elek­trycz­ny­mi prze­mien­ny­mi, o jed­na­ko­wej czę­stot­li­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Fazotron

od­mia­na cy­klo­tro­nu; syn­chro­cy­klo­tron; syn­chro­fa­zo­tron


Źródła:

SJP.pl

Fazować

ści­nać kra­wę­dzie przed­mio­tów uko­śnie lub pó­ło­krą­gło


Źródła:

SJP.pl

Fazowość

→ fa­zo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­zo­we


Patrz:fazowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fazowy

przy­miot­nik od: faza


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fazy, tj. etapu, stanu lub mo­men­tu w roz­wo­ju ja­kie­goś zja­wi­ska

 (1.2) elektr. do­ty­czą­cy fazy jako okre­ślo­ne­go stanu na­pię­cia elek­trycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fał

lina słu­żą­ca do pod­no­sze­nia m.in. żagli


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina słu­żą­ca do pod­no­sze­nia cze­goś (np. żagla, drzew­ca);

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) jęz. nazwa li­te­ry v / V


Fał – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go. Służy do pod­no­sze­nia ru­cho­mych ele­men­tów oża­glo­wa­nia, omasz­to­wa­nia i in­nych. Nazwę tę noszą nie tylko wszyst­kie liny słu­żą­ce do sta­wia­nia żagli, ale także niek­tó­re z lin pod­no­szą­cych ru­cho­me czę­ści omasz­to­wa­nia oraz liny do pod­no­sze­nia płet­wy ste­ro­wej oraz mie­cza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fała

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. chwa­ła


Źródła:

Wiktionary

Fałat

ina­czej: kawał cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. ban­knot ty­siącz­ło­to­wy

 (1.2) środ. ban­knot


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałd

1. za­gię­cie na ubra­niu, pow­sta­łe przez za­ło­że­nie ma­te­ria­łu i za­pra­so­wa­nie go lub czę­ścio­we za­szy­cie; za­pra­ska, plisa, za­kład­ka, fałda;
2. po­dłuż­ne zgru­bie­nie skóry; zmarszcz­ka, fałda;
3. w ge­o­lo­gii: de­for­ma­cja tek­to­nicz­na, wy­gię­cie warstw skal­nych, skła­da­ją­ce się z czę­ści wy­pu­kłej - sio­dła i wklę­słej - łęku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­gię­cie, za­ła­ma­nie ma­te­ria­łu, skóry lub innej po­wierzch­ni

 (1.2) geol. wy­gię­cie warstw skal­nych bez przer­wa­nia ich cią­gło­ści;


Fałd – struk­tu­ra tek­to­nicz­na, de­for­ma­cja cią­gła, pow­sta­ła na sku­tek wy­gię­cia warstw bez przer­wa­nia cią­gło­ści oś­rod­ka skal­ne­go. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je fał­dów: an­ty­kli­ny i syn­kli­ny. An­ty­kli­na po­sia­da w swoim ją­drze ut­wo­ry star­sze, na­to­miast syn­kli­na – młod­sze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fałda

1. za­gię­cie na ubra­niu, pow­sta­łe przez za­ło­że­nie ma­te­ria­łu i za­pra­so­wa­nie go lub czę­ścio­we za­szy­cie; za­pra­ska, plisa, za­kład­ka, fałd;
2. po­dłuż­ne zgru­bie­nie skóry; zmarszcz­ka, fałd;
3. w tech­ni­ce: wada po­wierzch­ni su­ro­wej od­le­wu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ła­ma­nie tka­ni­ny, skóry itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałdeczka

zdrob­nie­nie od: fałd­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: fałd­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałdek

zdrob­nie­nie od: fałd; fał­dzik


Źródła:

SJP.pl

Fałdka

mała fałda


Źródła:

SJP.pl

Fałdopłetwe

gro­ma­da naj­star­szych wy­mar­łych szczę­kow­ców, za­sied­la­ją­cych wody mor­skie i śród­lą­do­we przez około 150 mi­lio­nów lat, bli­sko spo­krew­nio­nych z ry­ba­mi kost­ny­mi; akan­to­dy


Fał­do­płet­we, akan­to­dy (Acant­ho­dii) – gro­ma­da wy­mar­łych ryb słod­ko­wod­nych i mor­skich łą­czą­cych cechy póź­niej­szych ryb chrzęst­nych i kost­nych. Z po­wo­du licz­nych kol­ców w płet­wach i spod­niej czę­ści ciała na­zy­wa­ne są cza­sem kol­cza­sty­mi re­ki­na­mi (gr. "ákantha" oz­na­cza "kolec").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fałdopłetwy

o ce­chach fał­do­płet­wych (gro­ma­da ryb)


Źródła:

SJP.pl

Fałdowanie

ukła­dać w fałdy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. pro­ces pow­sta­wa­nia fał­dów

 (1.2) biol. (w en­zy­mo­lo­gii, o biał­kach) struk­tu­ra prze­strzen­na łań­cu­cha po­li­pep­ty­do­we­go za­pew­nia­ją­ca zdol­ność do peł­nie­nia funk­cji bio­lo­gicz­nej;

 (1.3) biol. (w en­zy­mo­lo­gii, o biał­kach) na­da­wa­nie fał­do­wa­nia (1.2) łań­cu­cho­wi po­li­pep­ty­do­we­mu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fałdować

ukła­dać w fałdy


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­fał­do­wać, sfał­do­wać)

 (1.1) robić fałdy

 (1.2) ukła­dać w fałdy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fał­do­wać się (dk. po­fał­do­wać się)

 (2.1) ukła­dać się w fałdy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałdowce

ro­dzi­na fisz­bi­now­ców z rzędu wa­le­ni; płet­wa­lo­wa­te


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­la­e­nop­te­ri­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du fisz­bi­now­ców;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałdowiec

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny fisz­bi­now­ców z rzędu wa­le­ni


Źródła:

SJP.pl

Fałdownik

ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny Hy­lo­co­mia­ce­ae


Źródła:

SJP.pl

Fałdowy

przy­miot­nik od: fałd (de­for­ma­cja tek­to­nicz­na)


Źródła:

SJP.pl

Fałdziasty

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. fał­dzi­sty


Źródła:

Wiktionary

Fałdzik

zdrob­nie­nie od: fałd; fał­dek


Źródła:

SJP.pl

Fałdzistka

jed­no­rocz­na ro­śli­na ole­i­sta po­cho­dzą­ca z Iranu; la­le­man­cja


Źródła:

SJP.pl

Fałdzistość

→ fał­dzi­sty


Patrz:fałdzisty

Źródła:

SJP.pl

Fałdzisty

ma­ją­cy fałdy; ukła­da­ją­cy się w fałdy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy fałdy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałdziściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: fał­dzi­ście, fał­dzi­sto


Źródła:

SJP.pl

Fałdówka

fał­dów­ka sio­strzycz­ka - motyl z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Fałek

naz­wi­sko


Fałek – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fałesznik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. czło­wiek fał­szy­wy


Źródła:

Wiktionary

Fałkowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fał­ko­wa


Źródła:

Wiktionary

Fałkowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fał­ko­wa


Źródła:

Wiktionary

Fałkowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fał­ko­wic


Źródła:

Wiktionary

Fałkowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fał­ko­wic


Źródła:

Wiktionary

Fałkowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fał­ko­wic


Źródła:

Wiktionary

Fałkowski

przy­miot­nik od: Fał­ko­wo, Fał­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fał­ko­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałków

wieś w Pol­sce


Fał­ków – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Fał­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

Fał­ków uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1340, zde­gra­do­wa­ny w 1869. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fałowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Fałowy

→ fał (lina)


Źródła:

SJP.pl

Fałsz

1. niez­god­ność z praw­dą; nie­praw­da; obłu­da; kłam­stwo;
2. po­dro­bie­nie, fał­szer­stwo;
3. nie­wła­ści­wy dźwięk, zbyt ni­skie lub za wy­so­kie brzmie­nie tonu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­praw­da

 (1.2) mat. log. jedna z dwóch war­to­ści lo­gicz­nych, obok praw­dy;

 (1.3) muz. nie­po­praw­nie wy­ko­na­ny (za­gra­ny/zaś­pie­wa­ny) dźwięk

 (1.4) uda­wa­nie, nie­szcze­rość, dwu­li­co­wość

 (1.5) kłam­stwo, wpro­wa­dza­nie w błąd


Fałsz – jedna z dwóch pod­sta­wo­wych war­to­ści lo­gicz­nych (drugą jest praw­da). Fałsz jest niez­god­no­ścią tre­ści sądu (zda­nia) z tym, do czego się od­no­si.

W lo­gi­ce ma­te­ma­tycz­nej fałsz jest je­dy­nie sym­bo­lem, nie ma żad­ne­go głęb­sze­go zna­cze­nia.

W mowie po­tocz­nej i lo­gi­ce tra­dy­cyj­nej za fałsz uważa się stwier­dze­nie cze­goś, co nie miało miej­sca w rze­czy­wi­sto­ści lub za­prze­cze­nie cze­muś, co miało miej­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fałszerka

1. po­tocz­nie: fał­szo­wa­nie, po­dra­bia­nie;
2. po­tocz­nie: nie­le­gal­na kopia ja­kiejś rze­czy, zwła­szcza po­dro­bio­ny do­ku­ment; fal­sy­fi­kat, fał­szyw­ka;
3. ko­bie­ta po­dra­bia­ją­ca coś;
4. ko­bie­ta po­da­ją­ca in­for­ma­cje niez­god­ne z praw­dą


Źródła:

SJP.pl

Fałszerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­na­nie po­drób­ki

 (1.2) przest. przed­sta­wia­nie cze­goś niez­god­nie z praw­dą


Fał­szer­stwo – pro­ces po­dra­bia­nia (imi­to­wa­nia) lub prze­ra­bia­nia (adap­to­wa­nia) przed­mio­tów jak np. do­ku­men­tów, zna­ków pie­nięż­nych, pa­pie­rów war­to­ścio­wych, dzieł sztu­ki, zna­le­zisk ar­che­o­lo­gicz­nych itp., celem uży­cia ich jako au­ten­tycz­nych, wpro­wa­dze­nia w błąd, oszu­stwa, de­zin­for­ma­cji, przed­sta­wie­nia cze­goś niez­god­nie z praw­dą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fałszerz

1. osoba po­dra­bia­ją­ca coś;
2. osoba po­da­ją­ca in­for­ma­cje niez­god­ne z praw­dą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która coś fał­szu­je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fał­szo­wać.

 (1.2) two­rze­nie kopii, która ma uda­wać ory­gi­nał


Źródła:

Wiktionary

Fałszować

1. przed­sta­wiać coś niez­god­nie z praw­dą;
2. grać lub śpie­wać nie­czy­sto


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przed­sta­wiać coś niez­god­nie z praw­dą

 (1.2) pre­pa­ro­wać imi­ta­cje przed­mio­tów

 (1.3) ob­ni­żać ja­kość

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) muz. grać lub śpie­wać nie­czy­sto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałszywie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fał­szy­wy


Źródła:

Wiktionary

Fałszywiec

hi­po­kry­ta, obłud­nik


Źródła:

SJP.pl

Fałszywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fał­szy­wie


Źródła:

SJP.pl

Fałszywka

po­tocz­nie: nie­le­gal­na kopia ja­kiejś rze­czy, zwła­szcza po­dro­bio­ny do­ku­ment; fal­sy­fi­kat, fał­szer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. nie­le­gal­na kopia danej rze­czy, ma­ją­ca wpro­wa­dzić kogoś w błąd przez na­śla­do­wa­nie ory­gi­na­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałszywość

nie­szcze­rość, obłu­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest fał­szy­we, niez­god­ne z praw­dą

 (1.2) cecha tego, co jest po­dro­bio­ne, sfał­szo­wa­ne

 (1.3) cecha kogoś, kto po­stę­pu­je fał­szy­wie, dwu­li­co­wo, obłud­nie

 (1.4) za­cho­wa­nie kogoś, kto pod­szy­wa się pod inną osobę

 (1.5) cecha tego, co jest po­zba­wio­ne har­mo­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałszywszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fał­szy­wy


Źródła:

SJP.pl

Fałszywy

1. nie­praw­dzi­wy, oszu­kań­czy, po­dro­bio­ny;
2. nie­szcze­ry, obłud­ny, zwod­ni­czy;
3. świad­czą­cy o czy­jejś obłu­dzie;
4. pod­szy­wa­ją­cy się pod kogoś, uda­ją­cy kogoś;
5. w od­nie­sie­niu do dźwię­ku: brzmią­cy nie­czy­sto, nie­har­mo­nicz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) sztucz­ny, po­dro­bio­ny

 (1.2) o dźwię­ku: nie­har­mo­nicz­ny

 (1.3) o czło­wie­ku: obłud­ny, za­kła­ma­ny, prze­wrot­ny; kie­ru­ją­cy się ne­ga­tyw­ny­mi uczu­cia­mi

 (1.4) niez­god­ny z rze­czy­wi­sto­ścią, z praw­dą; błęd­ny, mylny

 (1.5) po­zor­ny, uda­ją­cy coś, sy­mu­lo­wa­ny, uda­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fałtynowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Faścianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­stów


Źródła:

Wiktionary

Faścianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­stów


Źródła:

Wiktionary

Faściański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­stów


Źródła:

Wiktionary