Exbud

Exbud Skan­ska - przed­się­bior­stwo bu­dow­la­ne


Exbud Skan­ska – przed­się­bior­stwo bu­dow­la­ne, pow­sta­łe w 1977 r. jako Przed­się­bior­stwo Ek­spor­tu Bu­dow­nict­wa i Usług Tech­nicz­nych w Kiel­cach. Spry­wa­ty­zo­wa­ne i przeksz­tał­co­ne w spół­kę Exbud 28 wrze­śnia 1990 r. Wpro­wa­dzo­na na Gieł­dę Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie jako jedna z 5 pier­wszych spó­łek. No­to­wa­na na gieł­dzie do 25 lipca 2002 r. Od roku 2000 na­le­ży do Grupy Skan­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Exc.

skrót od: ex­cu­dit (z ła­ci­ny: wyrył, wy­rzeź­bił - słowo znaj­du­ją­ce się na daw­nych szty­chach)


Źródła:

SJP.pl

Excalibur

[czy­taj: ek­ska­li­bur] le­gen­dar­ny miecz tkwią­cy w ka­mie­niu, ma­ją­cy zag­wa­ran­to­wać tron bry­tyj­ski oso­bie, która go wy­cią­gnie; zdo­by­ty przez Ar­tu­ra


Ex­ca­li­bur (Ek­ska­li­bur) ( Ca­ledfwlch, w wol­nym prze­kła­dzie „miecz świa­tła”) – miecz z le­gend ar­tu­riań­skich. Otrzy­mał go król Artur od Pani Je­zio­ra po tym, jak zła­mał po­przed­ni „Miecz z Ka­mie­nia”. Broń ta miała być wiecz­na, a jej po­chwa miała tę wła­ści­wość, że no­szą­ce­mu nie za­gra­ża­ły żadne rany.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Excel

[czy­taj: eksel] ar­kusz kal­ku­la­cyj­ny bę­dą­cy jed­nym z ele­men­tów pa­kie­tu Mi­cro­soft Of­fi­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Excelsior

krój pisma dru­kar­skie­go opie­ra­ją­cy się na wzo­rach kla­sycz­nych; ex­cel­sior


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Exchange

[czy­taj: eks­czejndż] skró­to­wa nazwa Mi­cro­soft Ex­chan­ge, sy­ste­mu pocz­to­we­go przez­na­czo­ne­go dla sy­ste­mów Win­dows NT


Źródła:

SJP.pl

Exclusive

Exc­lu­si­ve – okre­śle­nie opro­gra­mo­wa­nia (zaz­wy­czaj gry kom­pu­te­ro­wej lub kon­so­lo­wej), wy­da­wa­ne­go wy­łącz­nie na jedną plat­for­mę sprzę­to­wo-pro­gra­mo­wą w wy­ni­ku pod­pi­sa­nia umów na wy­łącz­ność po­mię­dzy pro­du­cen­tem a dy­stry­bu­to­rem opro­gra­mo­wa­nia. Okre­śle­nie jest uży­wa­ne głów­nie w ce­lach mar­ke­tin­go­wych w przy­pad­ku zna­nych ty­tu­łów i ma za za­da­nie za­chę­cić po­ten­cjal­ne­go klien­ta do za­ku­pu kon­kret­ne­go sprzę­tu i opro­gra­mo­wa­nia, aby móc ko­rzy­stać z da­ne­go pro­duk­tu.


Źródła:

Wikipedia

Excudit

łac. wyrył, wy­rzeź­bił (słowo znaj­du­ją­ce się na daw­nych szty­chach)


Źródła:

SJP.pl

Exe

roz­sze­rze­nie pliku kom­pu­te­ro­we­go, apli­ka­cja


Zo­bacz też: rzeka o naz­wie „Exe”.

EXE (od exe­cu­ta­ble, wy­ko­ny­wal­ny) – roz­sze­rze­nie nazwy pliku wy­ko­ny­wal­ne­go w sy­ste­mach Mi­cro­soft Win­dows, MS-DOS oraz OS/2; pliki o tym roz­sze­rze­niu w za­mie­rze­niu za­wie­ra­ją prze­de wszyst­kim skom­pi­lo­wa­ny kod ma­szy­no­wy pro­gra­mu, choć może za­wie­rać także inne za­so­by (np. do­ty­czą­ce struk­tu­ry okien, ikony, obra­zy, dźwię­ki, itp.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Exemplum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. wzór, przy­kład


Exem­plum, eg­zem­plum, kom­me­mo­ra­cja (łac. "com­me­mo­ra­tio"), przy­kład ( exem­plum), wzór ( model) – w re­to­ry­ce i dia­lek­ty­ce ar­gu­ment z wy­da­rze­nia lub wy­da­rzeń rze­czy­wi­stych czy fik­cyj­nych, który jest ele­men­tem wy­po­wie­dzi. Pod­czas ar­gu­men­ta­cji exem­plum jest prze­słan­ką pro­wa­dzą­cą przez po­do­bień­stwo (łac. "si­mi­li­tu­do") lub po­rów­na­nie (łac. "com­pa­ra­tio") do orze­ka­nia o pod­mio­cie wnio­sko­wa­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Exequatur

[czy­taj: ek­sek­wa­tur] ex­se­qu­a­tur;
1. fakt zat­wier­dze­nia kon­su­la przez pań­stwo, w któ­rym pełni on swoje przed­sta­wi­ciel­stwo;
2. pismo pot­wier­dza­ją­ce ten fakt


Exe­qu­a­tur (z łac. "niech bę­dzie wy­ko­na­ne") – zgoda pań­stwa przyj­mu­ją­ce­go na wy­ko­ny­wa­nie przez okre­ślo­ną osobę funk­cji kie­row­ni­ka urzę­du kon­su­lar­ne­go pań­stwa wy­sy­ła­ją­ce­go.

Exe­qu­a­tur wy­da­wa­ne jest w sto­sun­ku do przed­sta­wio­nych przez kie­row­ni­ka urzę­du tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Exeter

[czy­taj: Eks-ister] mia­sto w An­glii


Exe­ter (wym.) – mia­sto i dy­strykt w Wiel­kiej Bry­ta­nii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Devon, port nad rzeką Exe, w po­bli­żu jej uj­ścia do ka­na­łu La Man­che. W 2001 roku mia­sto li­czy­ło 106 772 miesz­kań­ców, a w 2021 roku – 126 175 miesz­kań­ców. W mie­ście znaj­du­je się głów­ny kam­pus i sie­dzi­ba Uni­wer­sy­te­tu w Exe­te­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Exhortatio

Ex­hor­ta­tio, eks­hor­ta­cja ( ex­hor­ta­tio ‘na­pom­nie­nie, prze­stro­ga’) – [].

Ła­ciń­skim ter­mi­nem "ex­hor­ta­tio" okre­śla się także krót­kie oko­licz­no­ścio­we ka­za­nie, wy­gła­sza­ne w cza­sie po­grze­bu, lub prze­mo­wę na uro­czy­sto­ści z okaz­ji rocz­ni­cy śmier­ci, w któ­rych mówca za­chę­ca słu­cha­czy do na­śla­do­wa­nia zmar­łe­go; sy­no­ni­mem ter­mi­nu "ex­hor­ta­tio" jest słowo ‘eg­zor­ta’ (mowa po­grze­bo­wa).


Źródła:

Wikipedia

Exodium

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: we­so­ła scen­ka koń­czą­ca po­waż­ne dra­ma­tycz­ne przed­sta­wie­nie


Źródła:

SJP.pl

Exodos

1. w te­a­trze an­tycz­nym: ostat­nia pieśń chóru na za­koń­cze­nie tra­ge­dii;
2. koń­co­wa część dra­ma­tu za­wie­ra­ją­ca roz­wią­za­nie akcji


Exo­dos (gr. ἔξοδος, "éksodos" – „odej­ście”) – w li­te­ra­tu­rze grec­kiej pieśń śpie­wa­na na za­koń­cze­nie tra­ge­dii przez chór scho­dzą­cy z or­che­stry, już po za­koń­cze­niu wła­ści­wej akcji ut­wo­ru. Za­sad­ni­czo nie wpro­wa­dza no­wych zda­rzeń, ale jest ich pod­su­mo­wa­niem oraz li­rycz­no-mo­ra­li­stycz­nym ko­men­ta­rzem do nich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Exodus

wyj­ście, wy­jazd wiel­kiej licz­by ludzi bądź zwie­rząt z ja­kie­goś miej­sca; ek­so­dus, ma­so­wa emi­gra­cja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Expanded

ang. in­form. roz­sze­rzo­ny


Źródła:

SJP.pl

Expander

Ex­pan­der Ad­vi­sors Sp. z o.o. – pier­wszy w Pol­sce nie­za­leż­ny do­rad­ca fi­nan­so­wy, obec­nie poś­red­nik fi­nan­so­wy. Przed­się­bior­stwo po­sia­da sieć 83 od­dzia­łów (w tym 57 pla­có­wek fran­czy­zo­wych) w 59 mia­stach. Dzia­łal­ność pro­wa­dzo­na jest w for­mie spół­ki z ogra­ni­czo­ną od­po­wie­dzial­no­ścią.


Źródła:

Wikipedia

Expat

śro­do­wi­sko­wo, rzad­ko: wy­bit­ny spe­cja­li­sta, który opu­ścił oj­czyz­nę, by pra­co­wać za gra­ni­cą; ek­spat


Expat – bi­blio­te­ka par­su­ją­ca XML, na­pi­sa­na w C. Jako pier­wszy ot­war­toź­ró­dło­wy par­ser XML zna­la­zła miej­sce w wielu pro­jek­tach, m.in. Apa­che, Mo­zil­la, Perl, Pyt­hon i PHP. API tej bi­blio­te­ki zo­sta­ło także na­pi­sa­ne w wielu in­nych ję­zy­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Expedite

z ła­ci­ny: bar­dzo do­brze, bie­gle, wpraw­nie; ek­spe­di­te


Źródła:

SJP.pl

Expedition

model sa­mo­cho­du marki Ford


Źródła:

SJP.pl

Expić

śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych: zdo­by­wać punk­ty doś­wiad­cze­nia; ek­spić


Źródła:

SJP.pl

Explicit

z ła­ci­ny: for­mu­ła koń­czą­ca, za­my­ka­ją­ca tekst


(łac. "ex­pli­ca­re" – roz­wi­jać; w tym kon­tek­ście: "ex­pli­cit" – tu się koń­czy) – ter­min oz­na­cza­ją­cy ostat­ni frag­ment rę­ko­pi­su lub in­ku­na­bu­łu.

Pier­wot­nie, w sta­ro­żyt­no­ści, była to for­muł­ka, po któ­rej pi­sa­no tytuł dzie­ła (lub np. roz­dzia­łu), który zwy­cza­jo­wo był umie­szcza­ny na końcu tek­stu, a za­ra­zem zwoju, przez co wi­docz­ny był do­pie­ro po jego cał­ko­wi­tym prze­czy­ta­niu (czyli roz­wi­nię­ciu).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Explicite

[czy­taj: eksPLIc-ite] z ła­ci­ny: wy­raź­nie, jasno, nie po­zo­sta­wia­jąc ni­cze­go do­my­słom od­bior­cy


Źródła:

SJP.pl

Exploit

śro­do­wi­sko­wo: atak wy­ko­rzy­stu­ją­cy luki w za­bez­pie­cze­niach kom­pu­te­rów lub sieci


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. spo­sób wy­ko­rzy­sta­nia błędu w opro­gra­mo­wa­niu do ataku in­for­ma­tycz­ne­go


Ex­plo­it – pro­gram ma­ją­cy na celu wy­ko­rzy­sta­nie ist­nie­ją­cych błę­dów w opro­gra­mo­wa­niu.

Ex­plo­it wy­ko­rzy­stu­je wy­stę­pu­ją­cy w opro­gra­mo­wa­niu błąd pro­gra­mi­stycz­ny (np. prze­peł­nie­nie bu­fo­ra na sto­sie lub ster­cie, czy for­mat string) w celu prze­ję­cia kon­tro­li nad dzia­ła­niem pro­ce­su i wy­ko­na­nia od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­ne­go kodu ma­szy­no­we­go (tzw. shell­co­de), który naj­czę­ściej wy­ko­nu­je wy­wo­ła­nie sy­ste­mo­we uru­cha­mia­ją­ce po­wło­kę sy­ste­mo­wą z upraw­nie­nia­mi pro­gra­mu, w któ­rym wy­kry­to lukę w za­bez­pie­cze­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Exploitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. pot. wy­ko­rzy­sty­wa­nie w ataku in­for­ma­tycz­nym błę­dów w opro­gra­mo­wa­niu


Źródła:

Wiktionary

Explorer

model sa­mo­cho­du marki Ford


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Expo

wiel­ka wy­sta­wa na­ro­do­wa lub mię­dzy­na­ro­do­wa; expo


Źródła:

SJP.pl

Exposé

[czy­taj: ekspoZE] pro­gra­mo­we wy­stą­pie­nie pre­mie­ra lub mi­ni­stra, wy­gła­sza­ne zwy­kle w par­la­men­cie po ob­ję­ciu sta­no­wi­ska, do­ty­czą­ce za­ło­żeń naj­bliż­szej po­li­ty­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. prze­mó­wie­nie pre­mie­ra lub mi­ni­stra przed­sta­wia­ne w sej­mie


Exposé – prze­mó­wie­nie pro­gra­mo­we przed­sta­wia­ne na forum par­la­men­tu (jed­nej z jego izb).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Expres

ek­spres;
1. poś­piesz­na prze­sył­ka pocz­to­wa;
2. po­ciąg poś­piesz­ny; ex­press;
3. urzą­dze­nie elek­trycz­ne do szyb­kie­go pa­rze­nia kawy;
4. daw­niej: ka­ra­bin szyb­ko­strzel­ny;
5. po­tocz­nie: zamek bły­ska­wicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Expresowy

→ ex­pres; ek­spre­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Express

[czy­taj: ek­spres] po­ciąg poś­piesz­ny; ex­pres, ek­spres


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Exprès

ek­spres;
1. poś­piesz­na prze­sył­ka pocz­to­wa;
2. po­ciąg poś­piesz­ny; ex­press;
3. urzą­dze­nie elek­trycz­ne do szyb­kie­go pa­rze­nia kawy;
4. daw­niej: ka­ra­bin szyb­ko­strzel­ny;
5. po­tocz­nie: zamek bły­ska­wicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Exsequatur

[czy­taj: ek­sek­wa­tur] exe­qu­a­tur;
1. fakt zat­wier­dze­nia kon­su­la przez pań­stwo, w któ­rym pełni on swoje przed­sta­wi­ciel­stwo;
2. pismo pot­wier­dza­ją­ce ten fakt


Źródła:

SJP.pl

Exsultet

sta­ro­żyt­ny hymn wiel­ka­noc­ny śpie­wa­ny przez dia­ko­na przy świę­ce­niu świe­cy pas­chal­nej; exul­tet


Źródła:

SJP.pl

Extasy

[czy­taj: EKStazy] ec­sta­sy, ek­sta­zy, ek­sta­za, ex­ta­zy;
1. syn­te­tycz­ny nar­ko­tyk bę­dą­cy po­chod­ną am­fe­ta­mi­ny, śro­dek psy­cho­ak­tyw­ny nie­le­gal­ny w Pol­sce;
2. po­tocz­nie: ta­blet­ka za­wie­ra­ją­ca ten nar­ko­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) war. zob. ec­sta­sy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Extazy

[czy­taj: EKStazy] ec­sta­sy, ek­sta­zy, ek­sta­za, ex­ta­sy;
1. syn­te­tycz­ny nar­ko­tyk bę­dą­cy po­chod­ną am­fe­ta­mi­ny, śro­dek psy­cho­ak­tyw­ny nie­le­gal­ny w Pol­sce;
2. po­tocz­nie: ta­blet­ka za­wie­ra­ją­ca ten nar­ko­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Extended

ang. in­form. roz­sze­rzo­ny, wzbo­ga­co­ny


Źródła:

SJP.pl

Extr.

skrót od: ex­trac­tum (w far­ma­cji: wy­ciąg, ek­strakt)


Źródła:

SJP.pl

Extra

ek­stra; po­tocz­nie:
1. w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym:
a) do­dat­ko­wy, np. mi­nu­ta extra;
b) atrak­cyj­ny, bar­dzo dobry, np.: Ten film był extra.; świet­ny, super, hiper;
2. w uży­ciu przy­słów­ko­wym:
a) do­dat­ko­wo, np.: Do­sta­niesz dłu­go­pis extra.;
b) atrak­cyj­nie, bar­dzo do­brze, np.: W tej bluz­ce wy­glą­dasz extra.; świet­nie, super, hiper


Źródła:

SJP.pl

Extractum

[czy­taj: ek­strak­tum] w far­ma­cji: wy­ciąg, ek­strakt


Źródła:

SJP.pl

Extranet

w in­for­ma­ty­ce: sy­stem łą­czą­cy sieci in­tra­ne­to­we kilku współ­pra­cu­ją­cych przed­się­biorstw lub or­ga­ni­za­cji; ek­stra­net


Źródła:

SJP.pl

Extravaganza

Ex­tra­va­gan­za – ro­dzaj wi­do­wi­ska słow­no–mu­zycz­ne­go za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty rewii, pan­to­mi­my, ba­le­tu a nawet cyrku, za­po­wia­da­ją­cy na­dej­ście mu­si­ca­lu.

Ter­min po raz pier­wszy zo­stał użyty w od­nie­sie­niu do spek­ta­klu Char­le­sa Bar­ra­sa "" z 1866 roku, w któ­rym to spek­ta­klu rola mu­zy­ki była je­szcze ogra­ni­czo­na.


Źródła:

Wikipedia

Extérieur

[czy­taj: eksterJER] wy­gląd zew­nętrz­ny, po­wierz­chow­ność


Źródła:

SJP.pl

Exultet

sta­ro­żyt­ny hymn wiel­ka­noc­ny śpie­wa­ny przez dia­ko­na przy świę­ce­niu świe­cy pas­chal­nej; ex­sul­tet


Źródła:

SJP.pl

Exxon

[czy­taj: EKson] kon­cern naf­to­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia