Eu

sym­bol eu­ro­pu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euancjum

hi­po­te­za eu­an­cjum - jedna z hi­po­tez wy­ja­śnia­ją­cych po­cho­dze­nie kwia­tu ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Eubakteria

tak­son obej­mu­ją­cy wszyst­kie pro­ka­rion­ty nie­bę­dą­ce ar­che­a­na­mi; bak­te­rie wła­ści­we


Źródła:

SJP.pl

Eubea

wyspa na Morzu Egej­skim sta­no­wią­ca te­ry­to­rium Gre­cji; Eu­be­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Eu­be­ja.


Eubea (gr. "Εύβοια" – no­wogr. Ewia; dawna, wło­ska nazwa Ne­gro­pon­te po­ja­wia się je­szcze cza­sa­mi w pra­cach hi­sto­rycz­nych) – przy­brzeż­na wyspa grec­ka w za­chod­niej czę­ści Morza Egej­skie­go, druga co do wiel­ko­ści wyspa Gre­cji po Kre­cie.

Od kon­ty­nen­tal­nej Gre­cji jest od­dzie­lo­na wą­ski­mi za­to­ka­mi Eu­bej­ską Pół­noc­ną i Po­łud­nio­wą oraz znaj­du­ją­cą się po­mię­dzy nimi cie­śni­ną Ewri­pos, która w naj­węż­szym miej­scu ma sze­ro­kość 40 m, a jej brze­gi są po­łą­czo­ne mo­stem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eubeja

wyspa na Morzu Egej­skim sta­no­wią­ca te­ry­to­rium Gre­cji; Eubea


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. przy­brzeż­na wyspa grec­ka w za­chod­niej czę­ści Morza Egej­skie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eubejczyk

miesz­ka­niec Eubei (wyspy na Morzu Egej­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Eubei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eubejka

miesz­kan­ka Eubei (wyspy na Morzu Egej­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Eubei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eubejski

przy­miot­nik od: Eubea (Eu­be­ja), wyspa grec­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Eubeą, do­ty­czą­cy Eubei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eubiotyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ra­cjo­nal­nym sty­lem życia ułat­wia­ją­cym re­kon­wa­le­scen­cję


Źródła:

SJP.pl

Eublefar

ro­dzaj ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych


Źródła:

SJP.pl

Eucardin

[czy­taj: eł­kar­din] nazwa hand­lo­wa leku o dzia­ła­niu roz­sze­rza­ją­cym na­czy­nia krwio­no­śne i wspo­ma­ga­ją­cym krą­że­nie, za­wie­ra­ją­ce­go ami­no­fi­li­nę, pa­pa­we­ry­nę i fe­no­bar­bi­tal


Źródła:

SJP.pl

Euceryna

mie­sza­ni­na wa­ze­li­ny, al­ko­ho­lu ety­lo­we­go i cho­le­ste­ro­lu, sto­so­wa­na do wy­ro­bu maści i kre­mów


Eu­ce­ry­na ( Eu­ce­ri­num, eu­ce­ry­na bez­wod­na – "Eu­ce­ri­num an­hy­dri­cum", eu­ce­ry­na ap­tecz­na, maść eu­ce­ry­no­wa – "Un­gu­en­tum Eu­ce­ri­ni") – pre­pa­rat ga­le­no­wy do użyt­ku zew­nętrz­ne­go, spo­rzą­dza­ny we­dług prze­pi­su far­ma­ko­pe­al­ne­go. W Pol­sce pier­wsza mo­no­gra­fia szcze­gó­ło­wa tej maści po­ja­wi­ła się w Far­ma­ko­pei Pol­skiej su­ple­me­cie FP IX (2013).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eucerynowy

→ eu­ce­ry­na


Patrz:euceryna

Źródła:

SJP.pl

Eucharistikon

w li­te­ra­tu­rze sta­ro­żyt­nej: re­to­rycz­ny wiersz dzięk­czyn­ny


Źródła:

SJP.pl

Euchariusz

imię mę­skie


Eu­cha­riusz, Eu­che­riusz ("Eu­cha­rius") – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Oz­na­cza „przy­jaz­ny”. Pa­tro­nem imie­nia jest św. Eu­cha­riusz, który był pier­wszym bi­sku­pem Tre­wi­ru pod ko­niec III wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eucharysta

czło­nek za­ko­nu Ojców od Najś­więt­sze­go Sa­kra­men­tu


Źródła:

SJP.pl

Eucharystia

1. sa­kra­ment chrze­ści­jań­ski;
2. ho­stia spo­ży­wa­na w cza­sie aktu przy­ję­cia tego sa­kra­men­tu;
3. msza w ko­ście­le ka­to­lic­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. jeden z sa­kra­men­tów w chrze­ści­jań­stwie;

 (1.2) rel. po­sta­cie eu­cha­ry­stycz­ne, kon­se­kro­wa­na ho­stia i wino;

 (1.3) rel. po­rzą­dek ce­le­bra­cji li­tur­gicz­nej w chrze­ści­jań­stwie, ina­czej msza;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eucharystka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Słu­żeb­nic Je­zu­sa w Eu­cha­ry­stii


Źródła:

SJP.pl

Eucharystyczny

→ eu­cha­ry­stia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. od­no­szą­cy się do eu­cha­ry­stii, zwią­za­ny z eu­cha­ry­stią


Patrz:eucharystia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eucheriusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Euchologion

pra­wo­sław­na księ­ga li­tur­gicz­na dla ka­pła­nów i dia­ko­nów


Eu­cho­lo­gion (gr. bi­zant. Εὐχολόγιον, od euche „mod­lit­wa” + lego „zbie­ram”), treb­nik ( тре́бникъ, od trie­ba „po­trze­ba”) – pra­wo­sław­na księ­ga li­tur­gicz­na przez­na­czo­na dla ka­pła­nów i dia­ko­nów, za­wie­ra­ją­ca po­rzą­dek obrzę­dów niew­cho­dzą­cych w skład cyklu do­bo­we­go na­bo­żeństw oraz sa­kra­men­tów i poś­wię­ceń (wiel­ki eu­cho­lo­gion) lub tylko sa­kra­men­tów i poś­wię­ceń (mały eu­cho­lo­gion); od­po­wied­nik Ry­tu­a­łu Rzym­skie­go w Ko­ście­le ła­ciń­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euchromatyna

luźno ze­spi­ra­li­zo­wa­na chro­mo­so­mo­wa chro­ma­ty­na


Eu­chro­ma­ty­na – roz­luź­nio­na forma chro­ma­ty­ny. Może ule­gać cał­ko­wi­tej de­kon­den­sa­cji, gdyż luźny jej stan jest jed­nym z wa­run­ków ko­niecz­nych do pro­ce­su tran­skryp­cji. Naj­waż­niej­szym skład­ni­kiem eu­chro­ma­ty­ny jest DNA. Eu­chro­ma­ty­na za­wie­ra głów­nie geny ak­tyw­ne tran­skryp­cyj­nie. W wy­ni­ku kon­den­sa­cji eu­chro­ma­ty­ny do­cho­dzi do pow­sta­nia chro­ma­ty­ny zwar­tej (he­te­ro­chro­ma­ty­ny), która w okre­sach wzmo­żo­nej ak­tyw­no­ści tran­skryp­cyj­nej może po­now­nie przeksz­tał­cać się (de­kon­den­so­wać) w chro­ma­ty­nę luźną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eucrasia

[czy­taj: eu­kra­sja] w me­dy­cy­nie sta­ro­żyt­nych Gre­ków: wła­ści­wy, nor­mal­ny skład cie­czy (soków) w ustro­ju


Źródła:

SJP.pl

Eudajmonia

w sta­ro­żyt­nej etyce: peł­nia oso­bi­ste­go szczę­ścia, po­czu­cie speł­nie­nia wy­ni­ka­ją­ce z god­ne­go życia; eu­de­mo­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: stan za­do­wo­le­nia i sa­tys­fak­cji z życia, ro­zu­mia­ny róż­nie przez róż­nych fi­lo­zo­fów;


Eu­daj­mo­nia (gr. "εὐδαιμονία") – ter­min fi­lo­zo­ficz­ny sto­so­wa­ny po­wszech­nie w fi­lo­zo­fii życia sta­ro­żyt­nej Gre­cji. Eu­daj­mo­nia, która w naj­prost­szy spo­sób może być ro­zu­mia­na jako szczę­ście, nie miała nigdy ści­śle okre­ślo­nej de­fi­ni­cji i roz­ma­i­ci grec­cy fi­lo­zo­fo­wie, w za­leż­no­ści od szko­ły fi­lo­zo­ficz­nej, do któ­rej na­le­że­li, ro­zu­mie­li ten ter­min w różny spo­sób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eudajmonista

czło­wiek dą­żą­cy do szczę­ścia oso­bi­ste­go, uwa­ża­ją­cy je za ży­cio­wy cel; eu­de­mo­ni­sta


Źródła:

SJP.pl

Eudajmonistyczny

→ eu­daj­mo­nizm; eu­de­mo­ni­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Eudajmonizm

po­gląd etycz­ny, wi­dzą­cy w dą­że­niu do szczę­ścia oso­bi­ste­go naj­wyż­sze dobro; eu­de­mo­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. sta­no­wi­sko etycz­ne gło­szą­ce, że szczę­ście jest naj­wyż­szą war­to­ścią i celem życia czło­wie­ka


Eu­daj­mo­nizm (z gr. εὐδαίμων "eu­da­i­mon" – "szczę­śli­wy", dosł. "ma­ją­cy do­bre­go ducha") – sta­no­wi­sko etycz­ne gło­szą­ce, że szczę­ście ("eu­da­i­mo­nia") jest naj­wyż­szą war­to­ścią i celem życia ludz­kie­go. Eu­daj­mo­nizm wy­stę­pu­je pra­wie wy­łącz­nie w te­o­riach etycz­nych hel­le­niz­mu oraz w bud­dyj­skim opi­sie mo­ty­wu i celu dzia­ła­nia istot ży­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eudajmonologia

nauka o celu i szczę­ściu czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Eudemonia

w sta­ro­żyt­nej etyce: peł­nia oso­bi­ste­go szczę­ścia, po­czu­cie speł­nie­nia wy­ni­ka­ją­ce z god­ne­go życia; eu­daj­mo­nia


Źródła:

SJP.pl

Eudemonista

czło­wiek dą­żą­cy do szczę­ścia oso­bi­ste­go, uwa­ża­ją­cy je za ży­cio­wy cel; eu­daj­mo­ni­sta


Źródła:

SJP.pl

Eudemonistyczny

→ eu­de­mo­nizm; eu­daj­mo­ni­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Eudemonizm

po­gląd etycz­ny, wi­dzą­cy w dą­że­niu do szczę­ścia oso­bi­ste­go naj­wyż­sze dobro; eu­daj­mo­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. eu­daj­mo­nizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eudemonologia

w kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nej Scho­pen­ha­u­e­ra: umie­jęt­ność szczę­ścia, sztu­ka bycia szczę­śli­wym


Źródła:

SJP.pl

Eudialit

mi­ne­rał, krze­mian sodu, wap­nia, że­la­za i cyr­ko­nu


Eu­dia­lit – mi­ne­rał za­li­cza­ny do gro­ma­dy krze­mia­nów. Jest krze­mia­nem pier­ście­nio­wym. Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od zło­że­nia dwóch grec­kich słów "eu" = do­brze i "dia­li­tos" = roz­kła­dal­ny, co na­wią­zu­je do łat­wo­ści roz­pu­szcze­nia tego mi­ne­ra­łu w kwa­sach. Po­tocz­nie eu­dia­lit na­zy­wa się krwią pół­no­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eudimorfodon

ro­dzaj za­u­rop­sy­da z rzędu pte­ro­za­u­rów


Eu­di­mor­fo­don ("Eu­di­morp­ho­don") – pte­ro­za­ur z ro­dzi­ny Cam­py­lo­gnat­ho­i­di­dae

Żył w okre­sie póź­ne­go tria­su (noryk), ok. 216-203 mln lat temu, na te­re­nach obec­nej Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 70-100 cm, wy­so­kość ok. 20 cm, roz­pię­tość skrzy­deł ok. 1-1,2 m, masa ok. 2 kg. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no we Wło­szech, w oko­li­cach mia­sta Ber­ga­mo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eudiometr

apa­rat do zbie­ra­nia i po­mia­ru ob­ję­to­ści gazów


Eu­dio­metr – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru róż­ni­cy ob­ję­to­ści mie­sza­ni­ny gazów pow­sta­ją­cych na sku­tek roz­ma­i­tych pro­ce­sów che­micz­nych np. spa­la­nia, ab­sorp­cji itp.

Może mieć po­stać cy­lin­dra mia­ro­we­go od­wró­co­ne­go do góry dnem znaj­du­ją­ce­go się na górze pod­czas gdy dolna część urzą­dze­nia jest za­nu­rzo­na w wo­dzie albo w rtęci.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eudocja

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Eudokia

imię żeń­skie


Eu­do­kia, Eu­do­cja, "Fla­via Eu­do­cia" (439–474?) – star­sza córka ce­sa­rza Wa­len­ty­nia­na III, żona Pal­la­diu­sza, syna ce­sa­rza Pe­tro­niu­sza Mak­sy­mu­sa, a także Hu­ne­ry­ka, syna króla Wan­da­lów Gen­ze­ry­ka. Jej młod­szą sio­strą była Pla­cy­dia, żona ce­sa­rza Oli­briu­sza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eudokim

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Eudoksja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eudoksjusz

imię mę­skie


Eu­dok­sjusz, Eu­dok­sy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "sława".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euergetes

sta­ro­żyt­nej Gre­cji:
1. tytuł przyz­na­wa­ny oso­bie ob­ce­go po­cho­dze­nia, która za­słu­ży­ła się dla polis; do­bro­czyń­ca;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


Źródła:

SJP.pl

Euf.

skrót od: eu­fe­mizm


Źródła:

SJP.pl

Eufazja

przed­sta­wi­ciel rzędu eu­faz­ji (Eup­ha­sia), nie­wiel­ki mor­ski sko­ru­piak


Źródła:

SJP.pl

Eufazje

rząd mor­skich pan­ce­rzow­ców; szczęt­ki


Źródła:

SJP.pl

Eufem.

skrót od: eu­fe­mi­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Eufemia

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eufemian

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Eufemianostwo

Eu­fe­mian z mał­żon­ką; Eu­fe­mia­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Eufemianowie

Eu­fe­mian z mał­żon­ką; Eu­fe­mia­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Eufemianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­fe­mia­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eufemiczny

nie­wy­ra­ża­ją­cy wprost, nie­do­słow­ny, zwy­kle w celu zmniej­sze­nia dra­stycz­no­ści lub do­sad­no­ści; eu­fe­mi­stycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zob. eu­fe­mi­stycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eufeminy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­fe­mii lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eufeminów

Eu­fe­mi­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny.

Pow­sta­ła w roku 1830, za­ło­żo­na przez Jana Su­chec­kie­go herbu Poraj, nazwa wsi pow­sta­ła od imie­nia jego żony Eu­fe­mii z Chwa­li­bo­gów herbu Strze­mię. Wieś zo­sta­ła wy­dzie­lo­na z ma­jąt­ku Bedoń.


Źródła:

Wikipedia

Eufemio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: Eu­fe­mia


Źródła:

Wiktionary

Eufemistycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zmięk­czo­ny, uni­ka­ją­cy do­sad­ne­go wy­ra­że­nia


Źródła:

Wiktionary

Eufemistyczny

nie­wy­ra­ża­ją­cy wprost, nie­do­słow­ny, zwy­kle w celu zmniej­sze­nia dra­stycz­no­ści lub do­sad­no­ści; eu­fe­micz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) uni­ka­ją­cy uży­cia draż­li­wych słów po­przez za­stą­pie­nie ich wy­ra­że­nia­mi de­li­kat­niej­szy­mi lub wy­mi­ja­ją­cy­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eufemiusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Eu­fe­miusz, Eu­fe­mian – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „po­myśl­nie wró­żą­cy”, „przy­chyl­ny”.

Spo­ty­ka­ne je­szcze w XIX wieku. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, nie wy­ka­za­no męż­czyzn o imie­niu Eu­fe­miusz/Eu­fe­mian na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eufemizacja

zła­go­dze­nie wy­po­wie­dzi przez za­stą­pie­nie wy­ra­żeń draż­li­wych, nie­przyz­wo­i­tych lub dra­stycz­nych bar­dziej oględ­ny­mi, de­li­kat­niej­szy­mi


Źródła:

SJP.pl

Eufemizm

zła­go­dze­nie;
1. wyraz, wy­ra­że­nie lub zwrot uży­wa­ny za­miast in­ne­go, któ­re­go chce się uni­knąć ze wzglę­dów oby­cza­jo­wych, po­li­tycz­nych, re­li­gij­nych itp., np. "zas­nąć na wieki" za­miast "um­rzeć"; okre­śle­nie pe­ry­fra­stycz­ne;
2. w fil­moz­naw­stwie: przed­sta­wie­nie scen dra­stycz­nych za po­mo­cą ła­god­niej­szych obra­zów fil­mo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. oględ­ne, de­li­kat­ne słowo lub ostroż­ne bądź alu­zyj­ne wy­ra­że­nie za­stę­pu­ją­ce inne, zbyt dra­stycz­ne, do­sad­ne lub nie­przyz­wo­i­te;


Eu­fe­mizm (z ευφημισμός "euphēmismós", od "eu" „do­brze”, "phemi" „mówić”) – słowo lub po­łą­cze­nie wy­ra­zo­we za­stę­pu­ją­ce okre­śle­nia, które nie mogą lub nie po­win­ny być uży­wa­ne ze wzglę­du na: tabu kul­tu­ro­we, re­li­gij­ne, za­bo­bon, cen­zu­rę, au­to­cen­zu­rę (po­li­tycz­ną lub oby­cza­jo­wą), normy to­wa­rzy­skie, pru­de­rię, współ­czu­cie (em­pa­tię), po­praw­ność po­li­tycz­ną, de­li­kat­ność, uprzej­mość czy dobre wy­cho­wa­nie mó­wią­ce­go/pi­szą­ce­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eufemizować

uży­wać eu­fe­miz­mu dla okre­śle­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Eufilina

nazwa hand­lo­wa leku roz­sze­rza­ją­ce­go os­krze­la, za­wie­ra­ją­ce­go te­o­fi­li­nę


Źródła:

SJP.pl

Eufonia

1. uni­ka­nie po­łą­czeń fo­ne­tycz­nych od­czu­wa­nych jako trud­ne przez wsta­wia­nie w nie no­wych gło­sek, ułat­wia­ją­cych wy­mo­wę; har­mo­nij­ne brzmie­nie gło­sek w wy­ra­zie
2. dział po­e­ty­ki za­wie­ra­ją­cy te­o­re­tycz­ną wie­dzę o har­mo­nij­nym do­bo­rze gło­sek; eu­fo­no­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. wyraz, fraza lub zda­nie ma­ją­ce struk­tu­rę fo­ne­tycz­ną skut­ku­ją­cą w har­mo­nij­nym i przez to przy­jem­nym aku­stycz­nie jego brzmie­niu, też: to przy­jem­ne brzmie­nie;

 (1.2) jęz. ce­lo­we ry­mo­wa­nie wy­ra­zów wy­stę­pu­ją­cych w tej samej wy­po­wie­dzi, zaz­wy­czaj dla efek­tu ko­micz­ne­go

 (1.3) jęz. uni­ka­nie i czę­sto za tym idąca re­duk­cja trud­nych w wy­mo­wie zbi­tek gło­sko­wych

 (1.5) liter. dział po­e­ty­ki zaj­mu­ją­cy się eu­fo­nią (1.4)

 (1.6) muz. zgod­ność i współbrz­mie­nie tonów

 (1.7) spec. w lo­go­pe­dii: czy­sta po­stać głosu ludz­kie­go


Eu­fo­nia ( εὐφωνία "eup­ho­nia" „pię­kne brzmie­nie”) – nazwa zbior­cza dla wszyst­kich typów or­ga­ni­za­cji nad­da­nej tek­stu w jego war­stwie brzmie­nio­wej, które w ja­kimś okre­sie uwa­ża­ne są za este­tycz­nie do­dat­nie. Eu­fo­nia to przy­jem­ny brzmie­nio­wo ton wy­po­wie­dzi, har­mo­nij­ny dobór dźwię­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eufoniczność

cecha cze­goś zwią­za­ne­go z eu­fo­nią


Źródła:

SJP.pl

Eufoniczny

do­ty­czą­cy eu­fo­nii


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy eu­fo­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eufonium

ae­ro­fon ust­ni­ko­wy, ba­ry­to­no­wa od­mia­na tuby


Eu­fo­nium (gr. εὖ "eû" „do­brze” i φωνή "phōnḗ" „dźwięk” – „o miłym dźwię­ku”) – in­stru­ment dęty bla­sza­ny o ni­skim dźwię­ku, ina­czej tuba ba­ry­to­no­wa, ba­ry­ton, za­li­cza­ny do ro­dzi­ny, po­dob­nie jak skrzy­dłów­ka, saks­horn te­no­ro­wy i tuba.

Eu­fo­nium jest udo­sko­na­lo­ną po­sta­cią ofi­klej­dy, która z kolei po­cho­dzi od ser­pen­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eufonolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie eu­fo­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Eufonologia

dział po­e­ty­ki za­wie­ra­ją­cy te­o­re­tycz­ną wie­dzę o har­mo­nij­nym do­bo­rze gło­sek; eu­fo­nia


Eu­fo­no­lo­gia – nauka o brzmie­nio­wym uksz­tał­to­wa­niu tek­stu li­te­rac­kie­go, na­zy­wa­na rów­nież fo­ne­ty­ką po­e­tyc­ką, fo­no­sty­li­sty­ką lub fo­no­e­ste­ty­ką. Nie­kie­dy używa się też nazwy eu­fo­nia, które jest dwuz­nacz­ne, po­nie­waż oz­na­cza rów­nież przed­miot ba­da­nia tej nauki. W kręgu za­in­te­re­so­wa­nia eu­fo­no­lo­gii znaj­du­ją się różne od­mia­ny in­stru­men­ta­cji gło­sko­wej i wpływ sto­so­wa­nia fo­ne­tycz­nych środ­ków sty­li­stycz­nych na zna­cze­nie ut­wo­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euforbia

ro­śli­na ziel­na lub drze­wia­sta z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, za­wie­ra­ją­ca w pę­dach sok mlecz­ny, upra­wia­na w ce­lach ozdob­nych; wil­czom­lecz, ostrom­lecz


Źródła:

SJP.pl

Euforia

1. stan za­do­wo­le­nia, unie­sie­nia i ra­dos­ne­go pod­nie­ce­nia;
2. cho­ro­bli­wy stan nie­u­za­sad­nio­nej we­so­ło­ści, po­zor­nie do­bre­go sa­mo­po­czu­cia i nie­na­tu­ral­ne­go pod­nie­ce­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan du­że­go za­do­wo­le­nia, bło­go­stan, stan ra­dos­ne­go pod­nie­ce­nia


Eu­fo­ria (gr. "eu" – do­brze, "phero" – trzy­mać się) – stan wy­jąt­ko­wo do­bre­go sa­mo­po­czu­cia z ten­den­cją do śmie­chu, ra­do­ści, płyt­kiej we­so­ło­ści i dow­cip­ko­wa­nia, doz­na­wa­ny cza­sa­mi nawet po­mi­mo rze­czy­wi­stych nie­do­ma­gań or­ga­niz­mu. Dłu­gotr­wa­ły stan eu­fo­rii jest prze­waż­nie ob­ja­wem cho­ro­by psy­chicz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Euforyczka

→ eu­fo­ryk


Patrz:euforyk

Źródła:

SJP.pl

Euforyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: eu­fo­rycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Euforyczność

1. cecha cze­goś, co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla eu­fo­rii;
2. cecha cze­goś wy­ra­ża­ją­ce­go eu­fo­rię;
3. cecha kogoś skłon­ne­go do eu­fo­rii


Źródła:

SJP.pl

Euforyczny

wy­wo­ła­ny eu­fo­rią, świad­czą­cy o eu­fo­rii, od­no­szą­cy się do eu­fo­rii - stanu za­chwy­tu, ra­dos­ne­go unie­sie­nia, pod­nie­ce­nia; en­tuz­ja­stycz­ny, ek­sta­tycz­ny, fre­ne­tycz­ny, owa­cyj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ce­chu­ją­cy się eu­fo­rią; w sil­nym uczu­ciu unie­sie­nia, nad­mier­nej ra­do­ści i po­bu­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euforyk

czło­wiek łatwo po­pa­da­ją­cy w eu­fo­rię, ra­dos­ne pod­nie­ce­nie, stany unie­sie­nia i we­so­ło­ści


Źródła:

SJP.pl

Euforyzować

do­pro­wa­dzać do eu­fo­rii


Źródła:

SJP.pl

Eufracki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Eu­fra­tem, do­ty­czą­cy Eu­fra­tu


Źródła:

Wiktionary

Eufrat

rzeka w Tur­cji, Syrii i Iraku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Azji, prze­pły­wa przez Tur­cję, Syrię i Irak;


Eu­frat ( Εὐφράτης "Eu­fra­tes"; także Firat, ‏الفرات‎, "Nahr al-Furat", Ferat) – obok Ty­gry­su jedna z dwóch naj­więk­szych rzek Me­zo­po­ta­mii. Nazwa „Eu­frat” ma ko­rze­nie w ję­zy­ku aka­dyj­skim, w któ­rym okre­śla­no ją mia­nem "Pu­rat­tu", w per­skiej wer­sji "Ufrat­tu", co oz­na­cza­ło „dobro”, a z kolei z per­skiej formy po­cho­dzi nazwa grec­ka "Euph­ra­tes".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eufratowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Eu­fra­tem, do­ty­czą­cy Eu­fra­tu


Źródła:

Wiktionary

Eufrazy

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Eufrosyne

w mi­to­lo­gii grec­kiej: jedna z cha­ryt, duch na­tu­ry z or­sza­ku Afro­dy­ty, uo­sa­bia­ją­cy buj­ność przy­ro­dy, wcie­le­nie pię­kna i mi­łos­ne­go po­wa­bu


Źródła:

SJP.pl

Eufrozyna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) mit. jedna z mi­to­lo­gicz­nych Cha­ryt;


Eu­fro­zy­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "euphrosýne" oz­na­cza­ją­ce­go ra­dość. Eu­fro­sy­ne była jedną z mi­to­lo­gicz­nych Gra­cji, bogiń wdzię­ku i ra­do­ści.

Wy­stę­po­wa­nie pot­wier­dzo­ne w Pol­sce od 1220 r., spo­ty­ka­ne do XIX wieku. Imię rzad­kie, w stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 141 ko­biet o imie­niu Eu­fro­zy­na na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eufrozyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­fro­zy­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eufuizm

styl w li­te­ra­tu­rze an­giel­skiej wczes­ne­go ba­ro­ku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bo­gact­wem efek­tów re­to­rycz­nych, prze­sad­ną wyt­wor­no­ścią


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. ozdob­ny styl li­te­rac­ki ce­chu­ją­cy się wy­szu­ka­ną formą i na­gro­ma­dze­niem środ­ków re­to­rycz­nych; kie­ru­nek sty­li­stycz­ny w li­te­ra­tu­rze an­giel­skiej wczes­ne­go ba­ro­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eug

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = ekon. polit. Eu­ro­az­ja­tyc­ka Unia Go­spo­dar­cza;


Źródła:

Wiktionary

Euganejski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Eugenia

ni­skie drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; drze­wo goź­dzi­ko­we, goź­dzi­ko­wiec, jam­błusz­nik goź­dzi­ko­wy, eu­gen­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 45;


Eu­ge­nia – imię po­cho­dze­nia grec­kie­go, żeń­ska forma mę­skie­go imie­nia Eu­ge­niusz.

Eu­ge­nia imie­ni­ny ob­cho­dzi: 7 lu­te­go, 6 marca, 10 marca, 16 wrze­śnia i 25 grud­nia (jako wspom­nie­nie mę­czen­ni­cy św. Eu­ge­nii Rzym­skiej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eugeniczka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie eu­ge­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka eu­ge­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eugeniczny

→ eu­ge­ni­ka


przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z eu­ge­ni­ką, do­ty­czą­cy eu­ge­ni­ki

 (1.2) biol. rzad. zwią­za­ny z dzie­dzicz­no­ścią, do­ty­czą­cy dzie­dzicz­no­ści


Patrz:eugenika

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eugenik

osoba po­pie­ra­ją­ca te­o­rię gło­szą­cą do­sko­na­le­nie ludzi i zwie­rząt po­przez zmia­ny ge­ne­tycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik eu­ge­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eugenika

te­o­ria gło­szą­ca do­sko­na­le­nie ludzi i zwie­rząt po­przez se­lek­tyw­ne rozm­na­ża­nie i za­nie­cha­nie re­pro­duk­cji osob­ni­ków mniej war­to­ścio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. sy­stem po­glą­dów do­ty­czą­cych moż­li­wo­ści se­lek­tyw­ne­go rozm­na­ża­nia zwie­rząt lub ludzi w celu ulep­sze­nia ga­tun­ków w opar­ciu o cechy dzie­dzi­czo­ne;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) D., B. lp. od: eu­ge­nik


Eu­ge­ni­ka ( εὐγενής, "eu­ge­nes" „do­brze uro­dzo­ny”) – po­ję­cie wpro­wa­dzo­ne w 1869 przez Fran­ci­sa Gal­to­na, ku­zy­na Ka­ro­la Dar­wi­na, które do­ty­czy­ło se­lek­tyw­ne­go rozm­na­ża­nia zwie­rząt, aby ulep­szać ga­tun­ki z po­ko­le­nia na po­ko­le­nie, szcze­gól­nie jeśli cho­dzi o cechy dzie­dzi­czo­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eugeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­ge­nii lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eugeniusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Eu­ge­niusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Oz­na­cza „zacny“ lub „szla­chet­nie uro­dzo­ny”. Jego żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest Eu­ge­nia.

W po­pu­la­cji Po­la­ków imię to zaj­mo­wa­ło w 2017 r. 70. miej­sce (82 921 nadań).

Eu­ge­niusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 4 stycz­nia, 4 marca, 2 czerw­ca, 8 lipca, 13 lipca, 18 lipca, 29 lipca, 6 wrze­śnia, 13 li­sto­pa­da, 13 grud­nia, 20 grud­nia i 30 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eugeniuszostwo

Eu­ge­niusz z mał­żon­ką; Eu­ge­niu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Eugeniuszowie

Eu­ge­niusz z mał­żon­ką; Eu­ge­niu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Eugeniuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­ge­niu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eugenizm

czy­stość rasy


Źródła:

SJP.pl

Eugenka

ni­skie drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; drze­wo goź­dzi­ko­we, goź­dzi­ko­wiec, jam­błusz­nik goź­dzi­ko­wy, eu­ge­nia


Źródła:

SJP.pl

Eugenol

be­zbarw­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, ole­i­sta ciecz bę­dą­ca głów­nym skład­ni­kiem olej­ku goź­dzi­ko­we­go; sto­so­wa­ny w sto­ma­to­lo­gii jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy


Eu­ge­nol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­no­li. Jest "para"-al­li­lo­wą po­chod­ną gwa­ja­ko­lu. Ut­le­nia­jąc eu­ge­nol można otrzy­mać wa­ni­li­nę, co jest jedną z pod­sta­wo­wych metod jej otrzy­my­wa­nia w prze­my­śle.

Jest związ­kiem za­pa­cho­wym, bę­dą­cym pod­sta­wo­wym skład­ni­kiem olej­ku z goź­dzi­ków (72–90%).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eugenolowy

→ eu­ge­nol


Patrz:eugenol

Źródła:

SJP.pl

Euglena

słod­ko­wod­ny pier­wot­niak; klej­not­ka


Eu­gle­na, klej­not­ka ("Eu­gle­na" Ehr. 1830) – ro­dzaj jed­no­ko­mór­ko­wych eu­gle­nin z ro­dzi­ny Eu­gle­na­ce­ae. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest eu­gle­na zie­lo­na ("E. vi­ri­dis"). W daw­nych sy­ste­mach tak­so­no­micz­nych uwz­ględ­nia­ją­cych je­dy­nie po­dział na ro­śli­ny i zwie­rzę­ta wraz z in­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi tej grupy umie­szcza­na w obu tych kró­le­stwach jako glon lub pier­wot­niak.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eugleny

tak­son glo­nów za­li­cza­ny do wi­ciow­ców; klej­not­ki


Źródła:

SJP.pl

Euhelop

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów


Eu­he­lop ("Eu­he­lo­pus") – ro­dzaj za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny Eu­he­lo­po­di­dae ży­ją­ce­go we wczes­nej kre­dzie na obec­nych te­re­nach Azji. Zo­stał opi­sa­ny w 1929 roku przez Carla Wi­ma­na na pod­sta­wie ska­mie­nia­ło­ści od­kry­tych w chiń­skiej pro­win­cji Szan­tung pod nazwą "He­lo­pus zdan­skyi" jako pier­wszy di­no­za­ur z Chin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euhelopy

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów


Eu­he­lo­py ( Eu­he­lo­po­di­dae) – ro­dzi­na za­u­ro­po­dów z grupy Ti­ta­no­sa­u­ri­for­mes.

Żyły we wczes­nej kre­dzie i być może także w póź­nej kre­dzie (mię­dzy ce­no­ma­nem a san­to­nem, przy za­ło­że­niu, że do tej ro­dzi­ny na­le­żał ro­dzaj "Er­ke­tu") na obec­nych te­re­nach wschod­niej Azji. Ich szcząt­ki znaj­do­wa­no na te­re­nie Chin, a być może także Mon­go­lii, Laosu i Taj­lan­dii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euhemer

Eu­he­mer z Mes­se­ny lub Akra­gas ( Εὐήμερος "Euhémeros", IV/III p.n.e.) – fi­lo­zof i po­dróż­nik grec­ki. Autor za­cho­wa­ne­go we frag­men­tach opisu po­dró­ży Ἱερὰ ἀναγραφή "Hiera ana­grap­he" ("Świę­te Pismo"), w któ­rym mówi o swo­ich po­dró­żach po Oce­a­nie In­dyj­skim na fik­cyj­ną wyspę Pan­chai, gdzie ist­nia­ło ide­al­ne pań­stwo Pan­cha­jów (zob. uto­pia).


Źródła:

Wikipedia

Euhemerystyczny

→ eu­he­me­ryzm


Patrz:euhemeryzm

Źródła:

SJP.pl

Euhemeryzm

Eu­he­me­ryzm – te­o­ria, zgod­nie z którą wy­o­bra­że­nia bogów pow­sta­ły w wy­ni­ku de­i­fi­ka­cji wy­bit­nych ludzi z przesz­ło­ści, np. wład­ców, he­ro­sów.

Ter­min wy­wo­dzi się od Eu­he­me­ra z Mes­sa­ny, au­to­ra po­e­ma­tu opi­su­ją­ce­go po­dróż po Oce­a­nie In­dyj­skim, w trak­cie któ­rej miał od­kryć gro­bow­ce Zeusa i jego braci. W no­wo­żyt­no­ści od­no­wi­cie­lem tego po­glą­du był an­giel­ski re­li­gioz­naw­ca Her­bert Spen­cer.


Źródła:

Wikipedia

Eukajryt

mi­ne­rał, se­le­nek mie­dzi i sre­bra


Źródła:

SJP.pl

Eukaliptol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­nów, be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu kam­fo­ry, wy­stę­pu­ją­ca w olej­ku ete­rycz­nym otrzy­my­wa­nym z eu­ka­lip­tu­sa, pio­łu­nu i roz­ma­ry­nu; cy­ne­ol


Źródła:

SJP.pl

Eukaliptus

1. Eu­ca­lyp­tus, drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, o wiecz­nie zie­lo­nych, skó­rza­stych li­ściach oraz naj­czę­ściej bia­łych kwia­tach;
2. farm. ole­jek ete­rycz­ny otrzy­my­wa­ny z liści drze­wa o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eu­ca­lyp­tus|L'Hér.|ref=tak., drze­wo lub krzew o wiecz­nie zie­lo­nych li­ściach ros­ną­ce w Au­stra­lii;


Eu­ka­lip­tus ("Eu­ca­lyp­tus" L’Hér.) – ro­dzaj drzew i krze­wów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny mir­to­wa­tych. Na­le­ży do niego ponad 700 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na­tu­ral­nie w Au­stra­lii, Nowej Gwi­nei, po­łud­nio­wo-wschod­niej In­do­nez­ji i na Fi­li­pi­nach. Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne roz­po­wszech­ni­ły się w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i na ob­sza­rach pod wpły­wem cie­płe­go kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go, licz­ne ga­tun­ki po in­tro­duk­cji oka­za­ły się in­wa­zyj­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eukaliptusowy

przy­miot­nik od: eu­ka­lip­tus


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z eu­ka­lip­tu­sem, do­ty­czą­cy eu­ka­lip­tu­sa

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści eu­ka­lip­tu­sa

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią eu­ka­lip­tu­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eukariont

or­ga­nizm żywy zbu­do­wa­ny z ko­mó­rek eu­ka­rio­tycz­nych tj. po­sia­da­ją­cych jądra ko­mór­ko­we; ją­dro­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. or­ga­nizm zbu­do­wa­ny z ko­mó­rek po­sia­da­ją­cych jądro ko­mór­ko­we z chro­mo­so­ma­mi

 (1.2) biol. syst. or­ga­nizm na­le­żą­cy do kró­le­stwa eu­ka­rion­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eukarionty

or­ga­nizm żywy zbu­do­wa­ny z ko­mó­rek eu­ka­rio­tycz­nych tj. po­sia­da­ją­cych jądra ko­mór­ko­we; ją­dro­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eu­ca­ry­o­ta|Whit­ta­ker|ref=tak., do­me­na obej­mu­ją­ca or­ga­niz­my zbu­do­wa­ne z ko­mó­rek po­sia­da­ją­cych jądro ko­mór­ko­we z chro­mo­so­ma­mi;


Eu­ka­rion­ty, eu­ka­rio­ta, eu­ka­rio­ty, or­ga­niz­my eu­ka­rio­tycz­ne (Eu­ka­ry­o­ta, Eu­ka­rya), okre­śla­ne też jako ją­drow­ce, ją­dro­we, or­ga­niz­my ją­dro­we, ka­rio­ty, ka­rio­ta (Ka­ry­o­bion­ta) – or­ga­niz­my zbu­do­wa­ne z ko­mó­rek po­sia­da­ją­cych jądro ko­mór­ko­we z chro­mo­so­ma­mi, co jest jed­nym z ele­men­tów odróż­nia­ją­cych je od pro­ka­rion­tów. Jądro ko­mór­ko­we od­gra­ni­czo­ne jest od cy­to­plaz­my pod­wój­ną błoną biał­ko­wo-li­pi­do­wą. Nazwa na­u­ko­wa po­cho­dzi od grec­kich słów εὖ ("eu", „do­brze”) i κάρυον ("ka­ry­on," „orzech”, „jądro”).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eukariota

do­me­na obej­mu­ją­ca or­ga­niz­my żywe zbu­do­wa­ne z ko­mó­rek ma­ją­cych jądra ko­mór­ko­we; or­ga­niz­my ją­dro­we (eu­ka­rio­tycz­ne), ją­drow­ce, ją­dro­we, eu­ka­rion­ty, ka­rion­ty, ka­rio­ty


Źródła:

SJP.pl

Eukariotyczny

o ko­mór­ce: po­sia­da­ją­ca jądro ko­mór­ko­we z chro­mo­so­ma­mi, błoną ją­dro­wą i mi­to­chon­dria­mi; o or­ga­niz­mie: zbu­do­wa­ny z ta­kich ko­mó­rek


przy­miot­nik

 (1.1) biol. po­sia­da­ją­cy w ko­mór­ce jądro z chro­mo­so­ma­mi

 (1.2) biol. na­le­żą­cy do eu­ka­rion­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euker

gra kar­cia­na


Euker (ang. Eu­chre) – gra kar­cia­na dla 4 osób gra­ją­cych w pa­rach po­dob­na do Ecarté. Po­le­ga na bra­niu lew. Wy­my­śli­li ją przy­by­wa­ją­cy do Sta­nów nie­miec­cy emi­gran­ci. Praw­do­po­dob­nie gra jest matką jo­ke­ra z 2 po­wo­dów: po­dob­na wy­mo­wa i drugi waż­niej­szy – wcze­śniej jo­ke­rem była biała karta za­stęp­cza, z cza­sem po­ja­wiał się na niej obra­zek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euklaz

mi­ne­rał, be­ry­lo­krze­mian glinu


Eu­klaz – rzad­ki i szla­chet­ny mi­ne­rał klasy krze­mia­nów wy­spo­wych.

Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go "εὖ" oz­na­cza­ją­ce­go "łatwo" i "κλάσις" = "pę­knię­cie", co na­wią­zu­je do jego do­sko­na­łej łu­pli­wo­ści. Eu­klaz zo­stał po raz pier­wszy zgło­szo­ny z okrę­gu Oren­burg na ro­syj­skim Uralu, gdzie wy­stę­pu­je z in­ny­mi ma­te­ria­ła­mi szla­chet­ny­mi i zło­tem w żwi­rach stru­mie­nio­wych. Jego ty­po­wą lo­ka­li­za­cją jest Ouro Preto w sta­nie Minas Ge­ra­is w Bra­zy­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euklides

(IV/III w. p.n.e.) ma­te­ma­tyk grec­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) grec­ki ma­te­ma­tyk;


Eu­kli­des z Alek­san­drii ( Εὐκλείδης, "Eu­kle­i­des", ur. ok. 365 p.n.e., zm. ok. 270 p.n.e.) – grec­ki ma­te­ma­tyk i fizyk, przez więk­szość życia dzia­ła­ją­cy w Alek­san­drii.

Autor "Ele­men­tów" ( Στοιχεῖα, "Sto­i­che­ia"), jed­ne­go z naj­słyn­niej­szych dzieł ma­te­ma­tycz­nych w hi­sto­rii. Oprócz ma­te­ma­ty­ki i fi­zy­ki, Eu­kli­des zaj­mo­wał się także op­ty­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Euklidesowy

od­no­szą­cy się do Eu­kli­de­sa, np. ge­o­me­tria eu­kli­de­so­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nauk. do­ty­czą­cy pew­ni­ków, któ­rych au­to­rem zo­stał Eu­kli­des, sta­ro­żyt­ny grec­ki ma­te­ma­tyk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euknemezaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z po­drzę­du za­u­ro­po­do­mor­fów


Eu­kne­ne­za­ur ("Euc­ne­me­sa­u­rus") – di­no­za­ur z grupy za­u­ro­po­do­mor­fów.

Di­no­za­ur ten zo­stał naz­wa­ny ze wzglę­du na bu­do­wę kości pi­szcze­lo­wej – "Euc­ne­me­sa­u­rus" zna­czy "ja­szczur z praw­dzi­wą ko­ścią pi­szcze­lo­wą" (gr. "eu" – "dobry, praw­dzi­wy" + gr. "kneme" – "kość pi­szcze­lo­wa, koń­czy­na dolna" + gr. "sa­u­ros" – "ja­szczur­ka"). Od­na­le­zio­ny ma­te­riał to kręgi, część kości ło­no­wej, kość udowa i dwa pi­szcze­le.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eukomia

drze­wo po­cho­dzą­ce z Chin; wy­ciąg z kory i ga­łą­zek ma wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze


Źródła:

SJP.pl

Eukomiowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów okry­to­na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Eukomiowaty

o ce­chach eu­ko­mio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Eukomiowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z klasy de­re­nio­wych; Eu­com­mia­les


Źródła:

SJP.pl

Eukomiowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z klasy de­re­nio­wych


Źródła:

SJP.pl

Eukomis

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych; war­kocz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Eukryt

ro­dzaj me­te­o­ry­tu po­cho­dzą­ce­go z wierzch­niej war­stwy pla­ne­to­id


Eu­kryt ( eu­cri­te) – grupa me­te­o­ry­tów ka­mien­nych na­le­żą­cych do achon­dry­tów. Sta­no­wią one 50% ca­łe­go klanu HED, sta­no­wiąc dwa ro­dza­je brek­cji mo­no­mik­tycz­nych. Są ska­ła­mi mag­mo­wy­mi.

Eu­kry­ty dzie­li się na eu­kry­ty ku­mu­la­tyw­ne i eu­kry­ty ba­zal­to­we. Eu­kry­ty ku­mu­la­tyw­ne pow­sta­ją z kry­sta­li­za­cji mi­ne­ra­łów na dnie ba­se­nu mag­mo­we­go, z czego do­mi­nu­ją u nich krysz­ta­ły takie jak: kli­no­pi­rok­se­ny i pla­gio­klaz wap­nio­wy (An 89-90), za­wie­ra­ją­cy chro­mit oraz krze­mion­ka, fos­for­ki, il­me­nit, tro­i­lit i cyr­kon.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euksenit

mi­ne­rał, tle­nek ziem rzad­kich


Euk­se­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków. Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go i zna­czy "przy­jaz­ny dla ob­cych", gdyż w jego struk­tu­rze może wy­stę­po­wać za­mien­nie wiele róż­nych pier­wiast­ków che­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eulajos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. rzeka w Ira­nie, obec­nie na­zy­wa­na Karun


Źródła:

Wiktionary

Eulalia

imię żeń­skie


Eu­la­lia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów εὐ („do­brze”) i λαλεῖν („mówić”), oz­na­cza­ją­ce­go „do­brze mó­wią­ca” lub „elok­went­na”.

Imię rzad­kie w Pol­sce. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 1230 ko­biet o imie­niu Eu­la­lia na­da­nym jako imię pier­wsze


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eulaliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­la­lii lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eulaliusz

imię mę­skie


Eu­la­liusz (zm. w 423 w Kam­pa­nii) – an­ty­pa­pież w okre­sie od 27 grud­nia 418 do 3 kwiet­nia 419.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eulaliuszostwo

Eu­la­liusz z mał­żon­ką; Eu­la­liu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Eulaliuszowie

Eu­la­liusz z mał­żon­ką; Eu­la­liu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Eulaliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­la­liu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Euler

ro­dzaj skoku w łyż­wiar­stwie fi­gu­ro­wym wy­ko­ny­wa­ny z wy­sko­ku tyłem i z lą­do­wa­niem na lewej nodze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eulogia

chleb bło­go­sła­wio­ny, opła­tek


Eu­lo­gia (gr. koine εὐλογία – „dobre słowo” od εὐ- „dobry” + λόγος „słowo”) – bło­go­sła­wień­stwo we wczes­nym chrze­ści­jań­stwie. Wier­ni w pier­wszych wie­kach po Chry­stu­sie przy­no­si­li do świą­ty­ni chle­by i przed mszą kład­li je na oł­ta­rzu. Część z przy­nie­sio­nych chle­bów bi­skup - zgod­nie z wiarą Ko­ścio­ła - mocą Je­zu­sa prze­mie­niał w "Ciało Pań­skie", a po­zo­sta­łą część bło­go­sła­wił po mszy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eulogiusz

imię mę­skie


Eu­lo­giusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wśród pa­tro­nów – św. Eu­lo­giusz z Tar­ra­go­ny, dia­kon, spa­lo­ny na sto­sie w 259, św. Eu­lo­giusz, bi­skup Edes­sy (zm. w 383), św. Eu­lo­giusz z Kor­do­by, mę­czen­nik, ścię­ty w 859, a także św. Eu­lo­giusz Alek­san­dryj­ski, pa­triar­cha Alek­san­drii, zm. w 608.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eumenida

każda z trzech bogiń zem­sty, które prze­śla­do­wa­ły zdraj­ców, wia­ro­łom­ców i prze­stęp­ców; Eu­me­ni­da, Ery­nia, ery­nia


Źródła:

SJP.pl

Eumolpos

Eu­mol­pos – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Po­sej­do­na i Chio­ne (w innej wer­sji po­to­mek Her­me­sa i Agla­u­lus). Był ponoć zna­ko­mi­tym mu­zy­kiem i śpie­wa­kiem. Grał na au­lo­sie i lirze. Miał za­po­cząt­ko­wać mi­ste­ria ele­u­zyń­skie.

Chio­ne ze stra­chu przed ojcem wrzu­ci­ła go do morza.


Źródła:

Wikipedia

Eunice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Eunika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Eu­ni­ka – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, skła­da­ją­ce się ze słów "eu" „do­brze” i "níke" „zwy­cię­stwo”. Imię roz­sła­wił Hen­ryk Sien­kie­wicz, który nadał je w po­wie­ści "Quo vadis" Eu­ni­ce, uko­cha­nej Pe­tro­niu­sza.

Imię wy­stę­pu­je w Bi­blii. No­si­ła je matka Ty­mo­te­u­sza, wzmian­ko­wa­na w 2. Li­ście do Ty­mo­te­u­sza (2 Tm 1, 5).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eunomia

1. me­to­da za­rzą­dza­nia, w któ­rej in­for­ma­cje o dzia­ła­niach firmy są do­stęp­ne dla wszyst­kich za­in­te­re­so­wa­nych stron, w szcze­gól­no­ści dla pra­cow­ni­ków; jaw­ność, tran­spa­rent­ność;
2. do­stoj­ka eu­no­mia - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eunuch

męż­czyz­na po­zba­wio­ny jąder; ka­strat; rze­za­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na z wy­cię­ty­mi ją­dra­mi;

 (1.2) daw. sługa dwor­ski, po­ko­jo­wiec


Eu­nuch (gr. „straż­nik łoża”, od "eune" – „łoże” i "eche­in" – „trzy­mać, mieć”) – wy­ka­stro­wa­ny męż­czyz­na lub chło­piec. Inne dawne okre­śle­nia to trze­bie­niec i rze­za­niec. Nie­kie­dy uz­na­wa­ni za trze­cią płeć.

Ka­stro­wa­no ich z przy­czyn re­li­gij­nych, me­dycz­nych, jako karę (dla ho­mo­sek­su­a­li­stów, gwał­ci­cie­li i cu­dzo­łoż­ni­ków), jako spo­sób po­hań­bie­nia prze­ciw­ni­ka po­ko­na­ne­go na woj­nie, z po­wo­dów sek­su­al­nych, po­li­tycz­nych oraz dla ułat­wie­nia dzie­ciom ka­rie­ry dwor­skiej albo ko­ściel­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eunuchoid

męż­czyz­na dot­knię­ty eu­nu­cho­i­dyz­mem, czyli nie­do­czyn­no­ścią hor­mo­nal­ną jąder, która za­ist­nia­ła po okre­sie pok­wi­ta­nia; im­po­tent


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. osob­nik ma­ją­cy cechy eu­nu­cha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eunuchoidalny

→ eu­nu­cho­id


Patrz:eunuchoid

Źródła:

SJP.pl

Eunuchoidyzm

nie­do­czyn­ność jąder skut­ku­ją­ca nie­do­roz­wo­jem fi­zycz­nych i psy­chicz­nych cech mę­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. psych. za­bu­rze­nie hor­mo­nal­ne spo­wo­do­wa­ne nie­do­czyn­no­ścią jąder;


Eu­nu­cho­i­dyzm – za­bu­rze­nie hor­mo­nal­ne wy­stę­pu­ją­ce u osob­ni­ków mę­skich, roz­wi­ja­ją­ce się wsku­tek trwa­ją­cej dłuż­szy czas nie­do­czyn­no­ści hor­mo­nal­nej jąder. Może być wro­dzo­ne (na przy­kład wsku­tek wro­dzo­ne­go braku jąder – anor­chii), bądź na­by­te – wsku­tek ka­stra­cji, prze­by­te­go za­pa­le­nia jąder (na przy­kład z po­wo­du świn­ki) lub skrę­tu jądra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eunuchowatość

po­tocz­nie: brak zde­cy­do­wa­nia i wy­ra­zi­sto­ści; bezpł­cio­wość, ni­ja­kość


Źródła:

SJP.pl

Eunuszy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z eu­nu­chem, do­ty­czą­cy eu­nu­cha


Źródła:

Wiktionary

Euoplocefal

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; ste­re­o­ce­fal, sko­lo­za­ur


Eu­o­plo­ce­fal ("Eu­o­plo­cep­ha­lus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów (An­ky­lo­sa­u­ri­dae).

Za­miesz­ki­wał te­re­ny dzi­siej­szej Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Ka­na­dy (Al­ber­ta) i USA (Mon­ta­na) w okre­sie póź­nej kredy. Wy­róż­nia­ny jest jeden ga­tu­nek – "Eu­o­plo­cep­ha­lus tutus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euparkeria

ro­dzaj nie­wiel­kie­go gada z pod­gro­ma­dy diap­sy­dów


Eu­par­ke­ria – ro­dzaj nie­wiel­kie­go ar­cho­za­u­ro­mor­fa z grupy Ar­cho­sa­u­ri­for­mes. Żył we wczes­nym tria­sie, około 248 mi­lio­nów lat temu. Jego szcząt­ki od­kry­to tylko na jed­nym sta­no­wi­sku w re­gio­nie Karoo. Znane są ska­mie­nia­ło­ści za­led­wie kilku osob­ni­ków. Nazwa "Eu­par­ke­ria" na­wią­zu­je do naz­wi­ska W. K. Par­ke­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eupatoria

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Kry­mie, port nad Mo­rzem Czar­nym;


Eu­pa­to­ria ( Євпаторія – "Jew­pa­to­ri­ja", "Kez­lev" ("Gez­lev"), Евпатория – "Jew­pa­to­ri­ja", Ευπατορία, Κερκινίτις, Κερκινίτιδα – "Ef­pa­to­ria, Ker­ki­ni­tis, Ker­ki­ni­ti­da", daw­niej po pol­sku "Ko­złów", Եվպատորիա – "Jew­pa­to­ria") – mia­sto ukra­iń­skie na Kry­mie, od 2014 oku­po­wa­ne przez Rosję, port nad Mo­rzem Czar­nym. Około 107 tys. miesz­kań­ców (2014).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eupatoryjski

→ Eu­pa­to­ria (mia­sto na Ukra­i­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Eu­pa­to­rią, do­ty­czą­cy Eu­pa­to­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eupatryda

czło­nek rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nych Ate­nach


Źródła:

SJP.pl

Eupatrydzi

czło­nek rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nych Ate­nach


Eu­pa­try­dzi (gr. "εὐπατρίδαι, eu­pa­tri­dai" w l.p. "εὐπατρίδης, eupatrídēs" „z do­bre­go ojca” od "εὖ, eu" „dobry”, "πατήρ, pater" „oj­ciec” i "-ίδης, -ides" przy­ro­stek oz­na­cza­ją­cy bycie synem) – ateń­ska ary­sto­kra­cja ro­do­wa, szlach­ta, war­stwa wiel­kich po­sia­da­czy ziem­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eupelagial

po­wierzch­nio­we wody ot­war­te mórz, oce­a­nów i je­zior; epi­pe­la­gial


Źródła:

SJP.pl

Euploidia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) genet. stan, w któ­rym ko­mór­ka lub or­ga­nizm po­sia­da pra­wi­dło­wą, cał­ko­wi­tą licz­bę ze­sta­wów chro­mo­so­mów, bę­dą­cą wie­lo­krot­no­ścią pod­sta­wo­wej licz­by ha­plo­i­dal­nej dla da­ne­go ga­tun­ku


Źródła:

Wiktionary

Eur

euro (skrót sto­so­wa­ny prze­de wszyst­kim przy po­da­wa­niu kursu tej wa­lu­ty)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eur.

skrót od: eu­ro­pej­ski


Źródła:

SJP.pl

Eurak

po­tocz­nie: euro


Źródła:

SJP.pl

Euras

po­tocz­nie: euro


Źródła:

SJP.pl

Eurasier

[czy­taj: oj­raz­jer lub ju­rejz­jer] rasa psów o buj­nym owło­sie­niu i wy­glą­dzie szpi­ca, po­cho­dzą­ca z Nie­miec


Eu­ra­sier – rasa psów na­le­żą­ca do grupy 5 FCI - szpi­ców i psów pier­wot­nych, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji szpi­ców az­ja­tyc­kich i ras po­krew­nych. Typ li­so­wa­ty. Nie pod­le­ga pró­bom pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euratom

ang. Eu­ro­pe­an Ato­mic Ener­gy Com­mu­ni­ty, Eu­ro­pej­ska Wspól­no­ta Ener­gii Ato­mo­wej, mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja zaj­mu­ją­ca się wie­lo­ma spra­wa­mi do­ty­czą­cy­mi wy­ko­rzy­sty­wa­nia ener­gii ato­mo­wej


Źródła:

SJP.pl

Eurazja

kon­ty­nent obej­mu­ją­cy Eu­ro­pę i Azję


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­szy su­per­kon­ty­nent na Ziemi, po­dzie­lo­ny umow­nie na Eu­ro­pę i Azję;


Eu­raz­ja (nie­nor­ma­tyw­na forma: Eu­ro­az­ja) – zbior­cze okre­śle­nie na ob­sza­ry Eu­ro­py i Azji, obej­mu­ją­ce po­wierzch­nię około 55 mln km², za­miesz­ka­ne przez 4,918 mld ludzi, co sta­no­wi 70,65% lud­no­ści świa­ta (z czego 60,25% za­miesz­ku­je Azję). Kon­ty­nent eu­raz­ja­tyc­ki dzie­li się umow­nie na Eu­ro­pę i Azję, okre­śla­ne tra­dy­cyj­nie mia­nem kon­ty­nen­tów (Eu­ro­pa, tak samo jak Pół­wy­sep In­dyj­ski, jest ra­czej sub­kon­ty­nen­tem Eu­raz­ji).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eurazjat.

skrót od: eu­raz­ja­tyc­ki


Źródła:

SJP.pl

Eurazjatycki

zwią­za­ny z Eu­raz­ją, do­ty­czą­cy Eu­raz­ji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny Eu­raz­ją, do­ty­czą­cy Eu­raz­ji, po­cho­dzą­cy z Eu­raz­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurazjatyzm

ruch po­li­tycz­ny pow­sta­ły na po­cząt­ku lat 20. XX wieku w śro­do­wi­sku bia­łej emi­gra­cji, za­kła­da­ją­cy, że cy­wi­li­za­cja ro­syj­ska nie sta­no­wi eu­ro­pej­skiej czę­ści cy­wi­li­za­cji za­chod­niej


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) polit. jedna z waż­niej­szych szkół w tra­dy­cji ro­syj­skiej ge­o­po­li­ty­ki;


Eu­raz­ja­tyzm ( евразийство, "je­wra­zij­stwo") – ro­syj­ski ruch in­te­lek­tu­al­ny i po­li­tycz­ny, za­po­cząt­ko­wa­ny w la­tach 20. XX wieku w śro­do­wi­sku ro­syj­skiej „bia­łej emi­gra­cji". Jego przed­sta­wi­cie­le gło­si­li, że Rosja sta­no­wi odręb­ną cy­wi­li­za­cję, nie­re­du­ko­wal­ną ani do Eu­ro­py, ani do Azji, i pełni szcze­gól­ną misję dzie­jo­wą jako cen­trum kon­ty­nen­tu eu­raz­ja­tyc­kie­go. Cen­tral­nym ele­men­tem dok­try­ny było odrzu­ce­nie eu­ro­po­cen­tryz­mu oraz wrogi sto­su­nek do cy­wi­li­za­cji za­chod­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eureka

he­u­re­ka, okrzyk ra­do­ści po do­ko­na­niu ja­kie­goś od­kry­cia


wy­krzy­knik

 (1.1) „zna­la­złem!”, okrzyk ra­do­ści po do­ko­na­niu ja­kie­goś od­kry­cia lub zna­le­zie­niu roz­wią­za­nia pro­ble­mu

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) met. stop 60% mie­dzi i 40% niklu cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się stałą re­zy­styw­no­ścią


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eureko

prze­no­śnie: od­kry­cie, coś od­kryw­cze­go; he­u­re­ka


Źródła:

SJP.pl

Euretyka

umie­jęt­ność do­ko­ny­wa­nia wy­na­laz­ków; wy­na­laz­czość


Źródła:

SJP.pl

Euriale

w mi­to­lo­gii grec­kiej: jedna z trzech gor­gon; Eu­ry­a­le


Eu­ria­le (Eu­ry­a­le, gr. Εὐρυάλη "Euryálē", łac. "Eu­ry­a­le") – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z trzech gor­gon.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurinozaur

ga­tu­nek dol­no­ju­raj­skie­go ich­tio­za­u­ra o mocno wy­dłu­żo­nej gór­nej szczę­ce


Eu­ri­no­za­ur ("Eur­hi­no­sa­u­rus lon­gi­ro­stris") – ich­tio­za­ur z ro­dzi­ny Lep­to­nec­ti­dae; jego nazwa zna­czy "ja­szczur z ład­nym nosem".

Żył w okre­sie wczes­nej jury na te­re­nach obec­nej Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 2 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Niem­czech.

Po­sia­dał nie­pro­por­cjo­nal­nie długi pysk w sto­sun­ku do roz­mia­rów ciała. Kształ­tem przy­po­mi­nał miecz, po­dob­nie jak u ryby-piły.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euro

wa­lu­ta więk­szo­ści państw Unii Eu­ro­pej­skiej i niek­tó­rych państw poza nią


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta Unii Eu­ro­pej­skiej;


Euro (znak: €, kod ISO 4217: EUR; евро, trb. ewro; ευρώ; eiro; euras; ewro; evro; euró) – nazwa wa­lu­ty wpro­wa­dzo­nej w więk­szo­ści państw Unii Eu­ro­pej­skiej, a także in­nych, w miej­sce walut kra­jo­wych. W for­mie go­tów­ko­wej wa­lu­tę euro wpro­wa­dzo­no do obie­gu dnia 1 stycz­nia 2002 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Euro-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z Eu­ro­pą, Eu­ro­pej­czy­ka­mi lub Unią Eu­ro­pej­ską


Źródła:

Wiktionary

Euroamerykanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eufem. etn. bia­ło­skó­ry Ame­ry­ka­nin po­cho­dze­nia eu­ro­pej­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Euroamerykański

do­ty­czą­cy Eu­ro­py i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, zwią­za­ny ze spo­łe­czeń­stwem za­chod­nim i jego war­to­ścia­mi; euro-ame­ry­kań­ski, eu­ro­at­lan­tyc­ki


Źródła:

SJP.pl

Euroatlantycki

do­ty­czą­cy Eu­ro­py i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, zwią­za­ny ze spo­łe­czeń­stwem za­chod­nim i jego war­to­ścia­mi; eu­ro­a­me­ry­kań­ski


Źródła:

SJP.pl

Euroazjatycki

do­ty­czą­cy Eu­ro­py i Azji, np. szczyt eu­ro­az­ja­tyc­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Eu­ro­py i Azji, dzie­ją­cy się w Eu­ro­pie i Azji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurobarometr

oś­ro­dek badań opi­nii pu­blicz­nej


Eu­ro­ba­ro­metr – mię­dzy­na­ro­do­wy pro­jekt re­gu­lar­ne­go ba­da­nia opi­nii pu­blicz­nej re­a­li­zo­wa­ny na zle­ce­nie Ko­mi­sji Eu­ro­pej­skiej.

Ba­da­nia opi­nii pu­blicz­nej pro­wa­dzo­ne są od 1973 roku przez Ko­mi­sję Eu­ro­pej­ską dwa razy w roku (wios­ną i je­sie­nią). Po­le­ga­ją one na ana­li­zie spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nych an­kiet, które wy­peł­nia­ne są przez re­pre­zen­ta­cję 1000 oby­wa­te­li (w przy­pad­ku Wiel­kiej Bry­ta­nii – 1300, a Luk­sem­bur­ga – 500) z każ­de­go państw człon­kow­skich Unii Eu­ro­pej­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurobeat

[czy­taj: eł­ro­bit] ga­tu­nek ta­necz­nej mu­zy­ki po­cho­dzą­cy z Eu­ro­py


Eu­ro­be­at – ga­tu­nek mu­zy­ki po­cho­dzą­cy z Eu­ro­py. Pod­ga­tu­nek italo disco z lat osiem­dzie­sią­tych (znany jako eu­ro­di­sco). W USA na­zy­wa­ny Hi-NRG i przez krót­ki okres dzie­lił to okre­śle­nie z wczes­ny­mi hi­ta­mi mu­zy­ki fre­e­sty­le’owej.

„Eu­ro­be­at” jest rów­nież sil­nie po­wią­za­ny z ja­poń­ską kul­tu­rą Para Para, ale w zu­peł­nie inny spo­sób, co jest wy­ja­śnio­ne w dal­szej czę­ści ar­ty­ku­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurobiedota

po­gard­li­wie: bied­niej­sze pań­stwa na­le­żą­ce do Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurobiurokracja

eu­ro­kra­cja;
1. sy­stem za­rzą­dza­nia, w któ­rym de­cyz­je po­dej­mo­wa­ne są przez urzęd­ni­ków Unii Eu­ro­pej­skiej;
2. wy­so­cy urzęd­ni­cy Unii Eu­ro­pej­skiej, prze­strze­ga­ją­cy z nad­mier­nym for­ma­liz­mem obo­wią­zu­ją­cych w niej reguł urzę­do­wych i przed­kła­da­ją­cy in­te­re­sy tej or­ga­ni­za­cji nad in­te­re­sy po­szcze­gól­nych państw


Źródła:

SJP.pl

Eurobiurokrata

urzęd­nik Unii Eu­ro­pej­skiej, pra­cu­ją­cy w Bruk­se­li, słabo zo­rien­to­wa­ny w rze­czy­wi­stych pro­ble­mach miesz­kań­ców Eu­ro­py; eu­ro­kra­ta


Źródła:

SJP.pl

Eurobiurokratka

→ eu­ro­biu­ro­kra­ta


Patrz:eurobiurokrata

Źródła:

SJP.pl

Eurobiznes

in­te­res eu­ro­pej­ski, biz­nes eu­ro­pej­ski


Źródła:

SJP.pl

Eurobungee

[czy­taj: euroBANdżi] tram­po­li­na ze spe­cjal­nym ste­la­żem li­no­wym do wy­ko­ny­wa­nia akro­ba­cji w po­wie­trzu


Źródła:

SJP.pl

Euroburdel

po­gard­li­wie: Unia Eu­ro­pej­ska; eu­ro­koł­choz


Źródła:

SJP.pl

Eurobusiness

[czy­taj: eł­ro­biz­nes] eko­no­micz­na gra plan­szo­wa


Eu­ro­bu­si­ness – pol­ska gra plan­szo­wa wzo­ro­wa­na na Mo­no­po­ly, pro­du­ko­wa­na od 1983 przez firmę Labo (obec­nie Labo Mar­ket Sp. z o.o.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurocent

mo­ne­ta Unii Eu­ro­pej­skiej równa 1/100 euro


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. monet. mo­ne­ta zdaw­ko­wa o war­to­ści jed­nej set­nej (1/100) euro

 (1.2) ekon. jedna setna eu­ro­do­la­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurocentryczka

→ eu­ro­cen­tryk


Patrz:eurocentryk

Źródła:

SJP.pl

Eurocentryczność

→ eu­ro­cen­trycz­ny


Patrz:eurocentryczny

Źródła:

SJP.pl

Eurocentryczny

→ eu­ro­cen­tryzm


Patrz:eurocentryzm

Źródła:

SJP.pl

Eurocentryk

Eu­ro­pej­czyk oce­nia­ją­cy kul­tu­ry in­nych re­gio­nów świa­ta wy­łącz­nie z eu­ro­pej­skie­go punk­tu wi­dze­nia; eu­ro­po­cen­tryk


Źródła:

SJP.pl

Eurocentryzm

ro­dzaj et­no­cen­tryz­mu, po­sta­wa niek­tó­rych Eu­ro­pej­czy­ków po­le­ga­ją­ca na oce­nia­niu in­nych re­gio­nów świa­ta wy­łącz­nie z eu­ro­pej­skie­go punk­tu wi­dze­nia; eu­ro­po­cen­tryzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. so­cjol. oce­nia­nie in­nych kul­tur wy­łącz­nie z punk­tu wi­dze­nia Eu­ro­pej­czy­ków


Eu­ro­cen­tryzm (też: eu­ro­po­cen­tryzm) – prak­ty­ka i po­sta­wa ce­chu­ją­ce świa­do­me lub nieś­wia­do­me sta­wia­nie eu­ro­pej­skich (i ge­ne­ral­nie za­chod­nich) roz­wią­zań, pro­ble­mów, kul­tu­ry czy war­to­ści wyżej niż te z in­nych krę­gów kul­tu­ro­wych. Eu­ro­cen­tryzm jest od­mia­ną et­no­cen­tryz­mu, wy­jąt­ko­wo wpły­wo­wą z po­wo­du jej for­so­wa­nia na pod­sta­wie bie­żą­cej i mi­nio­nej siły po­li­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eurocity

[czy­taj: euro-s-ity] typ po­łą­czeń ko­le­jo­wych o wy­so­kim stan­dar­dzie re­a­li­zo­wa­nych po­mię­dzy mia­sta­mi pol­ski­mi a mia­sta­mi in­nych kra­jów eu­ro­pej­skich


EuroCity (skrót EC) – mię­dzy­na­ro­do­wa ka­te­go­ria po­cią­gów ut­wo­rzo­na 31 maja 1987 r. przez za­rzą­dy ko­le­jo­we państw EWG oraz Szwaj­ca­rii i Au­strii.

Po­cią­gi EC są na­stęp­ca­mi Trans-Europ-Ex­press (TEE), który kur­so­wał mię­dzy 1957 i 1987 r. Pod­sta­wo­wą róż­ni­cą mię­dzy TEE i EC jest to, że TEE miał tylko pier­wszą klasę, a EC ma też drugą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euroczek

czek na oka­zi­cie­la, ak­cep­to­wa­ny jako śro­dek płat­ni­czy w wielu punk­tach hand­lo­wych i usłu­go­wych Eu­ro­py


Źródła:

SJP.pl

Euroczekowy

zwią­za­ny z eu­ro­cze­kiem


Źródła:

SJP.pl

Eurodance

[czy­taj: eł­ro­dens] ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki klu­bo­wej po­pu­lar­ny w la­tach 90. XX wieku, bę­dą­cy pod­ga­tun­kiem mu­zy­ki dance


Eu­ro­dan­ce – ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej (klu­bo­wej) po­pu­lar­ny w la­tach 90. XX wieku, bę­dą­cy pod­ga­tun­kiem mu­zy­ki dance.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurodeputowana

→ eu­ro­de­pu­to­wa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. de­pu­to­wa­na do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go


Patrz:eurodeputowany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurodeputowany

czło­nek Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go; eu­ro­par­la­men­ta­rzy­sta, eu­ro­po­seł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurodolar

ame­ry­kań­ska wa­lu­ta znaj­du­ją­ca się w for­mie de­po­zy­tu w ban­kach eu­ro­pej­skich, gwa­ran­to­wa­na przez te banki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekon. dolar ame­ry­kań­ski w for­mie znaj­du­ją­ce­go się poza Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi de­po­zy­tu ban­ko­we­go lub po­życz­ki udzie­lo­nej in­ne­mu pań­stwu;


Eu­ro­do­lar – dolar ame­ry­kań­ski prze­cho­wy­wa­ny jako de­po­zyt ban­ko­wy poza Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eurodolarowy

zwią­za­ny z eu­ro­do­la­rem


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od eu­ro­do­lar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euroentuzjasta

osoba bę­dą­ca zwo­len­ni­kiem in­te­gra­cji w ra­mach Unii Eu­ro­pej­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. go­rą­cy zwo­len­nik in­te­gra­cji z Unią Eu­ro­pej­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euroentuzjastka

→ eu­ro­en­tuz­ja­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: eu­ro­en­tuz­ja­sta


Patrz:euroentuzjasta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euroentuzjastyczny

→ eu­ro­en­tuz­jazm


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pełen en­tuz­jaz­mu w sto­sun­ku do Unii Eu­ro­pej­skiej


Patrz:euroentuzjazm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euroentuzjazm

1. en­tuz­jazm wobec Unii Eu­ro­pej­skiej;
2. en­tuz­jazm wobec in­te­gra­cji w ra­mach Unii Eu­ro­pej­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa pełna za­pa­łu wobec in­te­gra­cji z Unią Eu­ro­pej­ską


Nie mylić z: Pro­e­u­ro­pe­izm.

Eu­ro­en­tuz­jazm – po­sta­wa spo­łecz­no-po­li­tycz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się zde­cy­do­wa­nym po­par­ciem dla pro­ce­sów in­te­gra­cji eu­ro­pej­skiej oraz po­li­ty­ki i in­sty­tu­cji Unii Eu­ro­pej­skiej. Sta­no­wi ona bez­poś­red­nią od­wrot­ność eu­ro­scep­ty­cyz­mu. Eu­ro­en­tuz­jaz­mu nie na­le­ży mylić z pro­e­u­ro­pe­iz­mem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eurofarmer

rol­nik eu­ro­pej­ski ob­ję­ty sy­ste­mem Wspól­nej Po­li­ty­ki Rol­nej Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurofederalista

zwo­len­nik fe­de­ra­liz­mu w ra­mach Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurofederalizm

fe­de­ra­lizm w ra­mach Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurofob

osoba prze­ja­wia­ją­ca silną nie­chęć do Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurofundusz

fun­dusz w ra­mach bu­dże­tu Unii Eu­ro­pej­skiej, wy­dzie­lo­ny do re­a­li­za­cji jed­ne­go z jej pro­gra­mów


Źródła:

SJP.pl

Eurogrupa

nie­for­mal­na struk­tu­ra de­cy­zyj­na w Unii Eu­ro­pej­skiej, skła­da­ją­ca się z przed­sta­wi­cie­li kra­jów stre­fy euro


Eu­ro­gru­pa (ang. "Eu­ro­gro­up", "Euro Group", znana także jako "Euro-X-co­un­cil") – ut­wo­rzo­ny w 1997 roku nie­for­mal­ny ele­ment struk­tu­ry de­cy­zyj­nej w Unii Go­spo­dar­czej i Wa­lu­to­wej. W jej skład wcho­dzą mi­ni­stro­wie fi­nan­sów z państw stre­fy euro. Przy­ję­ty wraz z trak­ta­tem li­zboń­skim "Pro­to­kół w spra­wie Eu­ro­gru­py" do­ko­nu­je jej in­sty­tu­cjo­na­li­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euroinflacja

in­fla­cja w stre­fie euro


Źródła:

SJP.pl

Eurointegracja

pro­ces przy­łą­cza­nia do Unii Eu­ro­pej­skiej lub za­cie­śnia­nie z nią współ­pra­cy


Źródła:

SJP.pl

Euroinwestycja

in­we­sty­cja współ­fi­nan­so­wa­ne z fun­du­szy Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Euroizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. wpro­wa­dze­nie euro do obro­tu jako urzę­do­wą wa­lu­tę w pań­stwie nie­na­le­żą­cym do Unii Eu­ro­pej­skiej;


Eu­ro­i­za­cja – przy­ję­cie euro przez pań­stwo nie­bę­dą­ce człon­kiem Unii Go­spo­dar­czej i Wa­lu­to­wej. Jed­no­stron­na eu­ro­i­za­cja oz­na­cza "de facto" zgodę na re­zy­gna­cję z wpły­wu na po­li­ty­kę mo­ne­tar­ną, gdyż nie wiąże się z wpro­wa­dze­niem przed­sta­wi­cie­li tego pań­stwa do or­ga­nów funk­cjo­nu­ją­cych w ra­mach Eu­ro­pej­skie­go Sy­ste­mu Ban­ków Cen­tral­nych. Eu­ro­pej­ski Bank Cen­tral­ny stoi na sta­no­wi­sku, że wej­ście do stre­fy euro po­win­no być zwień­cze­niem pro­ce­su kon­wer­gen­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Euroizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|eu­ro­i­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Euroizować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ekon. wpro­wa­dzać euro do obro­tu jako urzę­do­wą wa­lu­tę w pań­stwie nie­na­le­żą­cym do Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

Wiktionary

Eurojapoński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Eu­ro­pą i Ja­po­nią


Źródła:

Wiktionary

Eurojen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. jen ja­poń­ski w for­mie znaj­du­ją­ce­go się poza Ja­po­nią de­po­zy­tu ban­ko­we­go lub po­życz­ki udzie­lo­nej in­ne­mu pań­stwu


Źródła:

Wiktionary

Eurojenowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od eu­ro­jen


Źródła:

Wiktionary

Eurokampania

kam­pa­nia wy­bor­cza do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Eurokarta

mię­dzy­na­ro­do­wa karta płat­ni­cza


Źródła:

SJP.pl

Eurokomisarz

ko­mi­sarz eu­ro­pej­ski


Źródła:

SJP.pl

Eurokompromis

kom­pro­mis osią­gnię­ty w ja­kiejś kwe­stii przez przy­wód­ców kra­jów Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurokomuch

po­gard­li­wie: eu­ro­ko­mu­ni­sta


Źródła:

SJP.pl

Eurokomunista

zwo­len­nik eu­ro­ko­mu­niz­mu, zwła­szcza czło­nek jed­nej z par­tii ko­mu­ni­stycz­nych dzia­ła­ją­cych na za­cho­dzie Eu­ro­py


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik eu­ro­ko­mu­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurokomunistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka eu­ro­ko­mu­niz­mu


Źródła:

Wiktionary

Eurokomunistyczny

→ eu­ro­ko­mu­nizm


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy eu­ro­ko­mu­niz­mu


Patrz:eurokomunizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurokomunizm

pow­sta­ły w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku w Eu­ro­pie Za­chod­niej nurt ko­mu­niz­mu, al­ter­na­tyw­ny wobec wer­sji ko­mu­niz­mu kra­jów bloku ra­dziec­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. od­mia­na ko­mu­niz­mu pow­sta­ła w la­tach 70., po­rzu­ca­ją­ca dyk­ta­tu­rę pro­le­ta­ria­tu i le­ni­nizm na rzecz po­ko­jo­we­go i de­mo­kra­tycz­ne­go prze­ję­cia wła­dzy oraz przys­wo­je­nia niek­tó­rych ele­men­tów go­spo­dar­ki ka­pi­ta­li­stycz­nej;


Eu­ro­ko­mu­nizm – nurt ide­o­wo-pro­gra­mo­wy przy­ję­ty w po­ło­wie lat 70. XX w. przez część par­tii ko­mu­ni­stycz­nych Eu­ro­py Za­chod­niej (z Hisz­pa­nii, Gre­cji, Włoch, Bel­gii, Wiel­kiej Bry­ta­nii, w mniej­szym stop­niu Fran­cji), a także przez par­tie spoza sta­re­go kon­ty­nen­tu, m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eurokorpus

Eu­ro­kor­pus (ang. "Eu­ro­corps"), Kor­pus Eu­ro­pej­ski (ang. „ The Eu­ro­pe­an Corps”) – wie­lo­na­ro­do­wa struk­tu­ra woj­sko­wa szyb­kie­go re­a­go­wa­nia, ut­wo­rzo­na w celu udzia­łu w ope­ra­cjach kry­zy­so­wych, hu­ma­ni­tar­nych, ra­tun­ko­wych oraz wy­mu­sza­nia i utrzy­ma­nia po­ko­ju – za­rów­no na po­trze­by Unii Eu­ro­pej­skiej, jak i NATO.


Źródła:

Wikipedia

Eurokołchoz

po­gard­li­wie: Unia Eu­ro­pej­ska; eu­ro­bur­del


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. polit. po­gard. Unia Eu­ro­pej­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurokołchozowy

→ eu­ro­koł­choz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) neol. polit. po­gard. zwią­za­ny z eu­ro­koł­cho­zem, Unią Eu­ro­pej­ską


Patrz:eurokołchoz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurokracja

eu­ro­biu­ro­kra­cja;
1. sy­stem za­rzą­dza­nia, w któ­rym de­cyz­je po­dej­mo­wa­ne są przez urzęd­ni­ków Unii Eu­ro­pej­skiej;
2. wy­so­cy urzęd­ni­cy Unii Eu­ro­pej­skiej, prze­strze­ga­ją­cy z nad­mier­nym for­ma­liz­mem obo­wią­zu­ją­cych w niej reguł urzę­do­wych i przed­kła­da­ją­cy in­te­re­sy tej or­ga­ni­za­cji nad in­te­re­sy po­szcze­gól­nych państw


Źródła:

SJP.pl

Eurokrata

urzęd­nik Unii Eu­ro­pej­skiej, pra­cu­ją­cy w Bruk­se­li, słabo zo­rien­to­wa­ny w rze­czy­wi­stych pro­ble­mach miesz­kań­ców Eu­ro­py; eu­ro­biu­ro­kra­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. żart. wy­so­ko po­sta­wio­ny urzęd­nik Unii Eu­ro­pej­skiej, ce­chu­ją­cy się nad­mier­nym biu­ro­kra­tyz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurokratka

→ eu­ro­kra­ta


Patrz:eurokrata

Źródła:

SJP.pl

Eurokratyczny

→ eu­ro­kra­cja


Patrz:eurokracja

Źródła:

SJP.pl

Eurokrytyczny

1. kry­tycz­ny wobec in­te­gra­cji Unii Eu­ro­pej­skiej i po­więk­sze­nia jej o nowe pań­stwa;
2. kry­tycz­ny wobec wej­ścia swo­je­go kraju do Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Euroksiądz

po­tocz­nie: ksiądz o po­glą­dach pro­e­u­ro­pej­skich


Źródła:

SJP.pl

Eurokuchnia

spo­sób wy­po­sa­że­nia kuch­ni upo­wszech­nio­ny w wielu kra­jach za­chod­niej Eu­ro­py na prze­ło­mie lat 80. i 90.


Źródła:

SJP.pl

Euroland

grupa kra­jów człon­kow­skich Unii Eu­ro­pej­skiej, po­słu­gu­ją­cych się wspól­ną wa­lu­tą euro; Eu­ro­land


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­śle­nie kra­jów eu­ro­pej­skich po­słu­gu­ją­cych się wspól­ną wa­lu­tą euro


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euroliga

mię­dzy­na­ro­do­we, klu­bo­we roz­gryw­ki w eu­ro­pej­skiej ko­szy­ków­ce


Zo­bacz też: EuroLiga ko­biet.

EuroLiga (ang. "EuroLeague") – mię­dzy­na­ro­do­we, klu­bo­we roz­gryw­ki ko­szy­kar­skie, przez­na­czo­ne dla naj­lep­szych oraz naj­bo­gat­szych mę­skich dru­żyn Eu­ro­py i za­chod­niej Azji (tj. zaj­mu­ją­cych naj­wyż­sze miej­sca w czo­ło­wych li­gach kra­jo­wych), or­ga­ni­zo­wa­ne i za­rzą­dza­ne przez Eu­ro­le­a­gue Ba­sket­ball Com­pa­ny, a wcze­śniej przez FIBA Eu­ro­pa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euroligowy

→ eu­ro­li­ga


Patrz:euroliga

Źródła:

SJP.pl

Euromandat

peł­no­moc­nict­wo do peł­nie­nia urzę­du eu­ro­po­sła


Źródła:

SJP.pl

Euromarket

śro­do­wi­sko­wo: su­per­mar­ket lub hi­per­mar­ket wy­stę­pu­ją­cy w wielu kra­jach eu­ro­pej­skich


Źródła:

SJP.pl

Euronaiwny

wią­żą­cy prze­sad­ne na­dzie­je z wej­ściem do Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Euroobligacja

1. obli­ga­cja de­no­mi­no­wa­na w wa­lu­cie kra­jo­wej, która jest przed­mio­tem obro­tu fi­nan­so­we­go w in­nych kra­jach;
2. obli­ga­cja emi­to­wa­na w euro przez Eu­ro­pej­ski Bank Cen­tral­ny


Eu­ro­o­bli­ga­cja (ang. "Eu­ro­bond") – śred­nio- lub dłu­go­ter­mi­no­wy dłuż­ny pa­pier war­to­ścio­wy na oka­zi­cie­la, w któ­rym – po­dob­nie jak w przy­pad­ku kla­sycz­nej obli­ga­cji – emi­tent zo­bo­wią­zu­je się do speł­nie­nia okre­ślo­ne­go świad­cze­nia (tj. do za­pła­ty po­sia­da­czo­wi eu­ro­o­bli­ga­cji na­leż­no­ści głów­nej wraz z od­set­ka­mi w okre­ślo­nych od­stę­pach czasu aż do upły­wu ter­mi­nu jej wy­ku­pu).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Europ

pier­wia­stek che­micz­ny, metal o sym­bo­lu Eu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu "Eu" i licz­bie ato­mo­wej 63;


Europ (Eu, łac. "eu­ro­pium") – pier­wia­stek che­micz­ny, lan­ta­no­wiec, sre­brzy­sto­bia­ły metal. Nazwa po­cho­dzi od nazwy kon­ty­nen­tu – Eu­ro­py. W tech­ni­ce ją­dro­wej uwa­ża­ny za tru­ciz­nę re­ak­to­ro­wą, z uwagi na duży prze­krój czyn­ny na po­chła­nia­nie ne­u­tro­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Europ.

skrót od: eu­ro­pej­ski, eu­ro­pej­skość (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = eu­ro­pej­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europa

[czy­taj: eł­ro­pa] śro­do­wi­sko­wo: szkla­ne opa­ko­wa­nie o po­jem­no­ści 0,5 litra, w kształ­cie bu­te­lek, przy­sto­so­wa­ne do prze­cho­wy­wa­nia na­po­jów, głów­nie piwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. kró­lew­na ty­ryj­ska i kró­lo­wa kre­teń­ska, córka Age­no­ra i ko­chan­ka Zeusa oraz matka Mi­no­sa, Ra­da­man­ty­sa i Sar­pe­do­na;

 (1.2) geogr. część świa­ta po­ło­żo­na na pół­ku­li pół­noc­nej, sta­no­wią­ca razem z Azją kon­ty­nent zwany Eu­raz­ją;

 (1.3) astr. jeden z księ­ży­ców Jo­wi­sza;

 (1.4) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 52;

 (1.5) geogr. wyspa na po­łud­niu Afry­ki;


Eu­ro­pa – część świa­ta le­żą­ca na pół­ku­li pół­noc­nej, na po­gra­ni­czu pół­ku­li wschod­niej i za­chod­niej. Jest uz­na­wa­na za kon­ty­nent albo za część świa­ta two­rzą­cą wraz z Azją kon­ty­nent Eu­raz­ję.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Europaleta

po­tocz­nie: uni­wer­sal­ny typ pa­le­ty (drew­nia­nej plat­for­my na to­wa­ry), pa­su­ją­cy do każ­de­go wózka wi­dło­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­le­ta o wy­mia­rach 80 cm na 120 cm i wy­so­ko­ści 14,4 cm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europarlament

wy­bie­ra­ny w wy­bo­rach bez­poś­red­nich Par­la­ment Unii Eu­ro­pej­skiej, ma­ją­cy sie­dzi­by w Bruk­se­li i Sztras­bur­gu


Źródła:

SJP.pl

Europarlamentarny

→ eu­ro­par­la­ment


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go


Patrz:europarlament

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europarlamentarzysta

czło­nek Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go; eu­ro­de­pu­to­wa­ny, eu­ro­po­seł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europarlamentarzystka

→ eu­ro­par­la­men­ta­rzy­sta


Patrz:europarlamentarzysta

Źródła:

SJP.pl

Europe

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Europeidalny

rasa eu­ro­pe­i­dal­na - jeden z fe­no­ty­pów czło­wie­ka jako ga­tun­ku bio­lo­gicz­ne­go; rasa ka­u­ka­zo­i­dal­na, rasa biała


Źródła:

SJP.pl

Europeista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie eu­ro­pe­i­sty­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie eu­ro­pe­i­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europeistka

→ eu­ro­pe­i­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie eu­ro­pe­i­sty­ki


Patrz:europeista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europeistyczny

→ eu­ro­pe­izm, → eu­ro­pe­i­sty­ka


Patrz:europeizm, → europeistyka

Źródła:

SJP.pl

Europeistyka

1. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem kul­tu­ry, prawa i go­spo­dar­ki eu­ro­pej­skiej oraz eu­ro­pej­skich sto­sun­ków mię­dzy­na­ro­do­wych;
2. wy­dział lub kie­ru­nek w szko­le wyż­szej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na zaj­mu­ją­ca się ca­łoksz­tał­tem za­gad­nień zwią­za­nych z Unią Eu­ro­pej­ską

 (1.2) pot. stu­dia obej­mu­ją­ce eu­ro­pe­i­sty­kę (1.1) na wyż­szej uczel­ni


Eu­ro­pe­i­sty­ka – ob­szar badań na­u­ko­wych zaj­mu­ją­cych się Eu­ro­pą jako zło­żo­nym zja­wi­skiem spo­łecz­no-kul­tu­ro­wym oraz kie­ru­nek stu­diów w szko­łach wyż­szych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Europeizacja

1. wpro­wa­dza­nie lub przys­wa­ja­nie sobie cy­wi­li­za­cji eu­ro­pej­skiej;
2. glo­ba­li­za­cja ogra­ni­czo­na do Eu­ro­py lub kra­jów Unii Eu­ro­pej­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś eu­ro­pej­skim, na­da­wa­nie cech eu­ro­pej­skich;

 (1.2) zy­ski­wa­nie cech eu­ro­pej­skich


Eu­ro­pe­i­za­cja – wie­lo­pła­szczyz­no­wy roz­wi­ja­ją­cy się w cza­sie pro­ces po­le­ga­ją­cy na zło­żo­nej in­te­rak­cyj­no­ści zmien­nych, skut­ku­ją­cy zróż­ni­co­wa­ny­mi, współ­za­leż­ny­mi, a nawet sprzecz­ny­mi efek­ta­mi, wy­stę­pu­ją­cy w wielu dzie­dzi­nach życia i od­mien­nie in­ter­pre­to­wa­ny w uję­ciu po­szcze­gól­nych dzie­dzin i dy­scy­plin na­u­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Europeizacyjny

→ eu­ro­pe­i­za­cja


Patrz:europeizacja

Źródła:

SJP.pl

Europeizm

1. ze­spół cech świad­czą­cych o przy­na­leż­no­ści do kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej; eu­ro­pej­skość;
2. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja gra­ma­tycz­na wy­stę­pu­ją­ca w kilku ję­zy­kach eu­ro­pej­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. zbiór wła­ści­wo­ści de­cy­du­ją­cych o przy­na­leż­no­ści do cy­wi­li­za­cji eu­ro­pej­skiej

 (1.2) jęz. lek­sem funk­cjo­nu­ją­cy w zbli­żo­nej for­mie w wielu ję­zy­kach Eu­ro­py, ma­ją­cy zaz­wy­czaj źró­dło w ła­ci­nie lub grece


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europeizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś eu­ro­pej­skim, na­da­wa­nie cech eu­ro­pej­skich

 (1.2) zy­ski­wa­nie cech eu­ro­pej­skich


Źródła:

Wiktionary

Europeizować

1. na­da­wać cze­muś cechy ty­po­we dla cy­wi­li­za­cji eu­ro­pej­skiej;
2. eu­ro­pe­i­zo­wać się - przys­wa­jać cy­wi­li­za­cję eu­ro­pej­ską


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ze­u­ro­pe­i­zo­wać)

 (1.1) czy­nić coś eu­ro­pej­skim

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny eu­ro­pe­i­zo­wać się (dk. ze­u­ro­pe­i­zo­wać się)

 (2.1) zy­ski­wać cechy eu­ro­pej­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europejczyk

prze­no­śnie: osoba zwią­za­na z kul­tu­rą eu­ro­pej­ską


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Eu­ro­py


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europejka

prze­no­śnie: ko­bie­ta zwią­za­na z kul­tu­rą eu­ro­pej­ską, bę­dą­ca pod jej sil­nym wpły­wem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Eu­ro­py


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europejski

przy­miot­nik od: Eu­ro­pa (kon­ty­nent)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Eu­ro­py


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europejsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób eu­ro­pej­ski, po eu­ro­pej­sku


Źródła:

Wiktionary

Europejskość

→ eu­ro­pej­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest eu­ro­pej­skie; cecha tych, któ­rzy są eu­ro­pej­scy


Patrz:europejski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europejszczyzna

wszyst­ko to, co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla Eu­ro­py, dla kul­tu­ry i cy­wi­li­za­cji eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Europida

czło­wiek na­le­żą­cy do bia­łej od­mia­ny


Źródła:

SJP.pl

Europocentryczność

→ eu­ro­po­cen­trycz­ny


Patrz:europocentryczny

Źródła:

SJP.pl

Europocentryczny

→ eu­ro­po­cen­tryzm


Patrz:europocentryzm

Źródła:

SJP.pl

Europocentryk

Eu­ro­pej­czyk oce­nia­ją­cy kul­tu­ry in­nych re­gio­nów świa­ta wy­łącz­nie z eu­ro­pej­skie­go punk­tu wi­dze­nia; eu­ro­cen­tryk


Źródła:

SJP.pl

Europocentryzm

ro­dzaj et­no­cen­tryz­mu, po­sta­wa niek­tó­rych Eu­ro­pej­czy­ków po­le­ga­ją­ca na oce­nia­niu in­nych re­gio­nów świa­ta wy­łącz­nie z eu­ro­pej­skie­go punk­tu wi­dze­nia; eu­ro­cen­tryzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. so­cjol. oce­nia­nie in­nych kul­tur wy­łącz­nie z punk­tu wi­dze­nia Eu­ro­pej­czy­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europol

agen­cja Unii Eu­ro­pej­skiej peł­nią­ca funk­cje po­li­cyj­ne i ko­or­dy­nu­ją­ca dzia­ła­nia po­li­cyj­ne kra­jów człon­kow­skich; eu­ro­po­li­cja


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) Eu­ro­pej­ski Urząd Po­li­cji, agen­cja po­li­cyj­na z sie­dzi­bą w Hadze;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europolicja

agen­cja Unii Eu­ro­pej­skiej peł­nią­ca funk­cje po­li­cyj­ne i ko­or­dy­nu­ją­ca dzia­ła­nia po­li­cyj­ne kra­jów człon­kow­skich; Eu­ro­pol


Źródła:

SJP.pl

Europoselski

→ eu­ro­po­seł


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z eu­ro­po­słem, eu­ro­po­słan­ką, do­ty­czą­cy eu­ro­po­słów


Patrz:europoseł

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europoseł

czło­nek Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go; eu­ro­de­pu­to­wa­ny, eu­ro­par­la­men­ta­rzy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. publ. poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europosłanka

→ eu­ro­po­seł


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. publ. po­słan­ka do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go;


Patrz:europoseł

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Europowy

→ europ


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy eu­ro­pu


Patrz:europ

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurorealista

re­a­li­sta w za­kre­sie in­te­gra­cji z Unią Eu­ro­pej­ską


Źródła:

SJP.pl

Eurorealistka

→ eu­ro­re­a­li­sta


Patrz:eurorealista

Źródła:

SJP.pl

Eurorealizm

Eu­ro­re­a­lizm – dok­try­na po­li­tycz­na i nurt w dy­sku­sji o in­te­gra­cji eu­ro­pej­skiej, sy­tu­u­ją­cy się mię­dzy ra­dy­kal­nym fe­de­ra­liz­mem a ra­dy­kal­nym eu­ro­scep­ty­cyz­mem. Za­kła­da po­strze­ga­nie Unii Eu­ro­pej­skiej jako wspól­no­ty su­we­ren­nych państw na­ro­do­wych, współ­pra­cu­ją­cych głów­nie na pła­szczyź­nie go­spo­dar­czej. Eu­ro­re­a­li­ści sprze­ci­wia­ją się nad­mier­nej cen­tra­li­za­cji i prze­ka­zy­wa­niu klu­czo­wych kom­pe­ten­cji or­ga­nom po­nad­na­ro­do­wym, opo­wia­da­jąc się za kon­cep­cją „Eu­ro­py na­ro­dów”


Źródła:

Wikipedia

Euroregion

wy­dzie­lo­na jed­nost­ka na te­ry­to­rium dwóch lub wię­cej państw Unii Eu­ro­pej­skiej, bę­dą­ca ob­sza­rem współ­pra­cy tych państw


Eu­ro­re­gion – jed­nost­ka na ob­sza­rze dwóch lub wię­cej państw, forma współ­pra­cy po­mię­dzy re­gio­na­mi państw człon­kow­skich Unii Eu­ro­pej­skiej, państw kan­dy­du­ją­cych oraz re­gio­na­mi ich są­sia­dów. W two­rze­niu eu­ro­re­gio­nu uczest­ni­czą przed­sta­wi­cie­le lo­kal­nych i re­gio­nal­nych władz sa­mo­rzą­do­wych, a nie­kie­dy także inni po­sło­wie spo­łecz­ni i eko­no­micz­ni re­gio­nów przy­gra­nicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euroregionalny

→ eu­ro­re­gion


Patrz:euroregion

Źródła:

SJP.pl

Eurorynek

sieć za­gra­nicz­nych filii ban­ków, dzia­ła­ją­ca na te­re­nie całej Eu­ro­py


Źródła:

SJP.pl

Euros

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg i uo­so­bie­nie wia­tru po­łud­nio­wo-wschod­nie­go, utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Wul­tur­nu­sem;


Euros (gr. Εὖρος Euros ‘ten, który pali’, łac. Eurus ‘wiatr po­łud­nio­wo-wschod­ni’, Vul­tur­nus ‘wiatr po­łud­nio­wo-wschod­ni’) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg i uo­so­bie­nie wia­tru po­łud­nio­wo-wschod­nie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eurosceptycyzm

nie­chęć do Unii Eu­ro­pej­skiej, po­sze­rza­nia jej o nowe kraje i zwięk­sza­nia kom­pe­ten­cji jej władz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. ne­ga­tyw­ne na­sta­wie­nie do in­te­gra­cji z Unią Eu­ro­pej­ską;


Eu­ro­scep­ty­cyzm – po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce nie­chęć do więk­szej in­te­gra­cji kra­jów Unii Eu­ro­pej­skiej i po­więk­sze­nia jej o nowe pań­stwa człon­kow­skie lub sprze­ciw wobec wej­ścia do niej w przy­pad­ku kra­jów kan­dy­du­ją­cych. Jako okre­śle­nie po­tocz­ne sto­so­wa­ne jest w róż­nych zna­cze­niach; zwy­kle dla opi­sa­nia po­glą­dów osób kry­tycz­nych wobec róż­nych ele­men­tów bie­żą­cej po­li­ty­ki oraz sy­ste­mu praw­ne­go Unii Eu­ro­pej­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eurosceptyczka

→ eu­ro­scep­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prze­ciw­na in­te­gra­cji z Unią Eu­ro­pej­ską


Patrz:eurosceptyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurosceptycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób eu­ro­scep­tycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Eurosceptyczny

nie­chęt­ny wobec Unii Eu­ro­pej­skiej, po­sze­rza­nia jej o nowe kraje i zwięk­sza­nia kom­pe­ten­cji jej władz


przy­miot­nik

 (1.1) prze­ciw­ny Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurosceptyk

osoba nie­chęt­na Unii Eu­ro­pej­skiej, po­sze­rza­niu jej o nowe kraje i zwięk­sza­niu kom­pe­ten­cji jej władz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba prze­ciw­na in­te­gra­cji z Unią Eu­ro­pej­ską


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurosieroctwo

stan dziec­ka, któ­re­go ro­dzi­ce wy­je­cha­li za gra­ni­cę, zwy­kle w celu pod­ję­cia pracy za­rob­ko­wej


Eu­ro­sie­roct­wo – szcze­gól­na forma sie­roct­wa bę­dą­ca skut­kiem mi­gra­cji jed­ne­go lub oboj­ga ro­dzi­ców, w wy­ni­ku któ­rej dzie­ci po­zo­sta­ją naj­czę­ściej pod opie­ką dru­gie­go współ­mał­żon­ka, dziad­ków, dal­szej ro­dzi­ny, a nawet same. Naj­czę­ściej mi­gra­cje ro­dzi­ciel­skie są ra­czej krót­kotr­wa­łe, mają cha­rak­ter se­zo­no­wy lub spo­ra­dycz­ny, tzn.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurosierota

dziec­ko, któ­re­go ro­dzi­ce wy­je­cha­li za gra­ni­cę, zwy­kle w celu pod­ję­cia pracy za­rob­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) publ. dziec­ko, któ­re­go jedno lub oboje ro­dzi­ców wy­je­cha­ło za gra­ni­cę w ce­lach za­rob­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euroskrzynka

skrzyn­ka pocz­to­wa od­po­wia­da­ją­ca nor­mom Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurosondaż

son­daż do­ty­czą­cy wy­bo­rów par­tii po­li­tycz­nych do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Eurosport

fran­cu­ski kanał te­le­wi­zyj­ny, jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych ka­na­łów spor­to­wych


Eu­ro­sport – spół­ka za­leż­na od War­ner Bros. Di­sco­ve­ry. W Eu­ro­pie Eu­ro­sport wy­star­to­wał 5 lu­te­go 1989 roku. Dzia­ła kilka sta­cji te­le­wi­zyj­nych z na­ci­skiem na sport. W 1999 uru­cho­mił w In­ter­ne­cie por­tal in­for­ma­cyj­ny, który od sa­me­go po­cząt­ku na­le­ży do naj­chęt­niej od­wie­dza­nych przez In­ter­na­u­tów w Eu­ro­pie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurostar

prze­woź­nik ko­le­jo­wy ob­słu­gu­ją­cy po­łą­cze­nia du­żych pręd­ko­ści mię­dzy Wiel­ką Bry­ta­nią, Fran­cją, Bel­gią i Ho­lan­dią


Eu­ro­star – prze­woź­nik ko­le­jo­wy ob­słu­gu­ją­cy po­łą­cze­nia du­żych pręd­ko­ści po­mię­dzy Wiel­ką Bry­ta­nią, Fran­cją, Bel­gią i Ho­lan­dią.

Eu­ro­star ob­słu­gu­je głów­nie po­łą­cze­nia St Pan­cras In­ter­na­tio­nal – Bruk­se­la Midi/Zuid i St Pan­cras In­ter­na­tio­nal – Paryż Gare du Nord (sta­cje poś­red­nie dla wy­bra­nych po­łą­czeń: Lille-Eu­ro­pe, Ash­ford In­ter­na­tio­nal, Ca­la­is-Fréthun,).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurostat

urząd sta­ty­stycz­ny Unii Eu­ro­pej­skiej, z sie­dzi­bą w Luk­sem­bur­gu


Źródła:

SJP.pl

Eurostrefa

grupa państw Unii Eu­ro­pej­skiej, które uży­wa­ją euro jako swo­jej wa­lu­ty


Źródła:

SJP.pl

Eurotunel

ko­le­jo­wy tunel pod ka­na­łem La Man­che łą­czą­cy Ca­la­is we Fran­cji z Fol­ke­sto­ne w Wiel­kiej Bry­ta­nii


Eu­ro­tu­nel ( Tun­nel sous la Man­che, Chan­nel Tun­nel, także Eu­ro­tun­nel) – tunel ko­le­jo­wy pod Cie­śni­ną Ka­le­tań­ską – naj­węż­szą czę­ścią ka­na­łu La Man­che. Długi na ok. 50 km. Łączy Ca­la­is we Fran­cji z Fol­ke­sto­ne w Wiel­kiej Bry­ta­nii. Zo­stał wy­bu­do­wa­ny i jest ob­słu­gi­wa­ny przez bry­tyj­sko-fran­cu­skie, pry­wat­ne kon­sor­cjum Eu­ro­tun­nel plc. Koszt bu­do­wy wy­niósł (w ce­nach z 1985) 4,65 mi­liar­da £. Od­da­ny do użyt­ku w 1994 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurowaluta

wa­lu­ta, w któ­rej utrzy­my­wa­ne są de­po­zy­ty i udzie­la­ne kre­dy­ty poza kra­jem jej po­cho­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. wa­lu­ta da­ne­go kraju w for­mie znaj­du­ją­ce­go się poza tym kra­jem de­po­zy­tu ban­ko­we­go lub po­życz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurowalutowy

zwią­za­ny z eu­ro­wa­lu­tą


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od eu­ro­wa­lu­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurowicz

po­tocz­nie: osoba, która wzię­ła kre­dyt w euro


Źródła:

SJP.pl

Eurowizja

or­ga­ni­za­cja wy­mie­nia­ją­ca pro­gra­my te­le­wi­zyj­ne kra­jów na­le­żą­cych do Eu­ro­pej­skiej Unii Ra­dio­fo­nii


Źródła:

SJP.pl

Eurowizyjny

przy­miot­nik od: Eu­ro­wiz­ja


Źródła:

SJP.pl

Eurowpierdol

wul­gar­nie: kom­pro­mi­tu­ją­ca po­raż­ka pol­skie­go ze­spo­łu w roz­gryw­kach mię­dzy­na­ro­do­wych


Źródła:

SJP.pl

Eurowy

→ euro (wa­lu­ta}


Źródła:

SJP.pl

Eurowyborczy

zwią­za­ny z wy­bo­ra­mi do in­sty­tu­cji Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eurowybory

wy­bo­ry do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wy­bo­ry do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurozona

miej­sca, w któ­rych obo­wią­zu­je wa­lu­ta euro


Źródła:

SJP.pl

Eurozłącze

złą­cze słu­żą­ce do prze­sy­ła­nia sy­gna­łu ana­lo­go­we­go w ze­sta­wach audio-video; scart


Źródła:

SJP.pl

Eurus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. zob. Wul­tur­nus.


Eurus (także Wul­tur­nus, łac. Eurus, Vul­tur­nus, gr. Εὖρος Eúros) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bóg i uo­so­bie­nie wia­tru wschod­nie­go (lub po­łud­nio­wo-wschod­nie­go albo pół­noc­no-wschod­nie­go) i wschod­niej stro­ny świa­ta.

Uo­sa­biał silny, burz­li­wy wiatr. Był utoż­sa­mia­ny z grec­kim Eu­ro­sem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eury-

prze­dro­stek

 (1.1) ekol. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na sze­ro­ki za­kres to­le­ran­cji na dany czyn­nik


Źródła:

Wiktionary

Euryale

w mi­to­lo­gii grec­kiej: jedna z trzech gor­gon; Eu­ria­le


Źródła:

SJP.pl

Eurybiont

or­ga­nizm o sze­ro­kiej to­le­ran­cji wobec czyn­ni­ków śro­do­wi­ska, np. wró­bel do­mo­wy; eu­ry­top


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekol. ga­tu­nek o sze­ro­kim za­kre­sie to­le­ran­cji w sto­sun­ku do czyn­ni­ków śro­do­wi­sko­wych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurybiotyzm

zja­wi­sko do­sto­so­wy­wa­nia się or­ga­niz­mu do życia w róż­nych wa­run­kach


Źródła:

SJP.pl

Eurydyka

w mi­to­lo­gii grec­kiej: żona Or­fe­u­sza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Euryfag

or­ga­nizm o dużym za­kre­sie to­le­ran­cji na ro­dzaj przyj­mo­wa­ne­go po­kar­mu; zwie­rzę wie­lo­żer­ne, po­li­fag


Źródła:

SJP.pl

Euryfagiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się dużą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do ro­dza­ju spo­ży­wa­ne­go po­ży­wie­nia


Źródła:

Wiktionary

Euryfot

or­ga­nizm zdol­ny do życia w róż­nych wa­run­kach świetl­nych


Źródła:

SJP.pl

Euryfotyzm

zja­wi­sko do­bre­go zno­sze­nia du­żych róż­nic w sile oś­wiet­le­nia swo­je­go oto­cze­nia przez or­ga­nizm


Źródła:

SJP.pl

Euryhalin

or­ga­nizm wy­trzy­mu­ją­cy duże wa­ha­nia za­so­le­nia wody


Źródła:

SJP.pl

Euryhalinowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się dużą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do róż­nych wiel­ko­ści za­so­le­nia


Źródła:

Wiktionary

Euryhigryczny

do­brze zno­szą­cy duże wa­ha­nia wil­got­no­ści; eu­ry­hy­drycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Euryhydryczny

do­brze zno­szą­cy duże wa­ha­nia wil­got­no­ści; eu­ry­hi­grycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się dużą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do wahań wil­got­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurypides

(ok. 485-406 p.n.e.), grec­ki tra­ge­dio­pi­sarz


Eu­ry­pi­des (gr. Εὐριπίδης "Euripídēs", ur. około 480 p.n.e., zm. 406 p.n.e.) – jeden z naj­wy­bit­niej­szych dra­ma­tur­gów sta­ro­żyt­nej Gre­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurypidesowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­ry­pi­de­sa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Euryterm

or­ga­nizm zno­szą­cy duże wa­ha­nia tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Eurytermiczność

wy­trzy­ma­łość na zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry w roz­le­głej skali


Źródła:

SJP.pl

Eurytermiczny

zdol­ny do życia w róż­nych wa­run­kach ciepl­nych, o sze­ro­kiej to­le­ran­cji eko­lo­gicz­nej na tem­pe­ra­tu­rę


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się dużą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do zmian tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eurytermizm

zja­wi­sko do­bre­go zno­sze­nia du­żych wahań tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia przez or­ga­nizm


Źródła:

SJP.pl

Eurythmics

Eu­ryth­mics – bry­tyj­ski duet mu­zycz­ny, za­ło­żo­ny w 1980 przez Annie Len­nox i Da­vi­da Ste­war­ta, two­rzą­cy mu­zy­kę synth­po­po­wą, a w póź­niej­szym okre­sie swo­jej dzia­łal­no­ści także pop-roc­ko­wą. Duet zdo­był świa­to­wą sławę dzię­ki sin­glo­wi „Sweet Dre­ams (Are Made of This)” w 1983. Do naj­więk­szych prze­bo­jów grupy za­li­cza się także „Love Is a Stran­ger”, „Who’s That Girl?”, „Here Comes the Rain Again”, „There Must Be an Angel” i „The Mi­rac­le of Love”.


Źródła:

Wikipedia

Eurytmia

1. zgod­ność ru­chów ta­necz­nych z ryt­mem mu­zycz­nym
2. dział po­e­ty­ki, zaj­mu­ją­cy się har­mo­nicz­nym ukła­dem rytmu w po­ez­ji i pro­zie


Eu­ryt­mia (gr. – dosł. "dobre po­ru­sza­nie się") − opra­co­wa­na przez Ru­dol­fa Ste­i­ne­ra w roku 1911, in­spi­ro­wa­na an­tro­po­zo­fią sztu­ka po­ru­sza­nia się przy mu­zy­ce i od­po­wied­nich tek­stach (przy­po­mi­na formą ta­niec). Sta­no­wi przed­miot w szko­łach wal­dorf­skich. Ist­nie­je eu­ryt­mia ar­ty­stycz­na, wy­ko­ny­wa­na sce­nicz­nie, eu­ryt­mia pe­da­go­gicz­na jako przed­miot na­u­cza­nia w szko­łach wal­dorf­skich, eu­ryt­mia lecz­ni­cza i te­ra­pe­u­tycz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eurytmiczny

→ eu­ryt­mia


Patrz:eurytmia

Źródła:

SJP.pl

Eurytop

or­ga­nizm o sze­ro­kiej to­le­ran­cji wobec czyn­ni­ków śro­do­wi­ska, np. wró­bel do­mo­wy; eu­ry­biont


Źródła:

SJP.pl

Eurytopizm

przy­sto­so­wa­nie się or­ga­niz­mów do znacz­nych wahań czyn­ni­ków śro­do­wi­sko­wych


Źródła:

SJP.pl

Eurytopowy

ga­tu­nek eu­ry­to­po­wy - ga­tu­nek ce­chu­ją­cy się sze­ro­ką to­le­ran­cją wobec czyn­ni­ków śro­do­wi­ska; eu­ry­top, eu­ry­biont


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ekol. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sze­ro­kim za­kre­sem to­le­ran­cji, mo­gą­cy żyć i roz­wi­jać się w śro­do­wi­sku o zróż­ni­co­wa­nych wa­run­kach i du­żych wa­ha­niach czyn­ni­ków zew­nętrz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Euskara

język Ba­sków


Źródła:

SJP.pl

Euskelozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów


Eu­ske­lo­za­ur ("Eu­ske­lo­sa­u­rus brow­ni") – na­le­ży do ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów (Pla­te­o­sa­u­ri­dae). Pro­za­u­ro­pod po­krew­ny pla­te­o­za­u­ro­wi.

Ga­tu­nek "E. brow­ni" zo­stał po raz pier­wszy opi­sa­ny przez Tho­ma­sa Henry’ego Hux­le­ya w 1866 roku. Jego nazwa zna­czy: ja­szczur o do­brych no­gach. Młod­sze sy­no­ni­my: Gi­gan­to­sce­lus, Ori­no­sa­u­rus.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eustachia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Eu­sta­chia – imię po­cho­dze­nia grec­kie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imion Eu­sta­chy i Eu­sta­chiusz.

Eu­sta­chia ob­cho­dzi imie­ni­ny 4 lu­te­go, 20 lu­te­go, 29 marca, 16 lipca, 8 wrze­śnia, 20 wrze­śnia, 3 paź­dzier­ni­ka, 12 paź­dzier­ni­ka, 10 grud­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eustachiusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eustachiuszostwo

Eu­sta­chiusz z mał­żon­ką; Eu­sta­chiu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Eustachiuszowie

Eu­sta­chiusz z mał­żon­ką; Eu­sta­chiu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Eustachiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­sta­chiu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eustachostwo

Eu­sta­chy z mał­żon­ką; Eu­sta­cho­wie


Źródła:

SJP.pl

Eustachowie

Eu­sta­chy z mał­żon­ką; Eu­sta­cho­stwo


Źródła:

SJP.pl

Eustachowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­sta­che­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eustachy

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


– imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, któ­re­go zna­cze­nie można ob­ja­śnić jako „kwit­ną­cy”, „płod­ny”. Imię to nosił mę­czen­nik Eu­sta­chy Rzym­ski, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go.

Jego obocz­ną formą jest imię Eu­sta­chiusz, żeń­ską formą imie­nia Eu­sta­chia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eustatyczny

eu­sta­tycz­ny ruch mórz - ruchy mas wody na całej kuli ziem­skiej zwięk­sza­ją­ce lub zmniej­sza­ją­ce ogól­ny po­ziom oce­a­nu świa­to­we­go, wy­ni­ka­ją­ce z czyn­ni­ków glo­bal­nych


Źródła:

SJP.pl

Eustazy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Eu­sta­zy, Eu­staz­jusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, któ­re­go pier­wszym czło­nem jest "eu-" ("do­brze"), a dru­gim – "stás(is)" ("sta­ra­nie, trwa­nie, wytr­wa­łość").


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eustenopteron

ro­dzaj ko­pal­nych ryb z gro­ma­dy mię­śnio­płet­wych z okre­su de­wo­nu; eust­he­nop­te­ron


Eu­ste­nop­te­ron ( Eust­he­nop­te­ron) – ro­dzaj ko­pal­nych ryb mię­śnio­płet­wych (Sar­cop­te­ry­gii).

Żyły w okre­sie de­wo­nu (ok. 385 mln lat temu) w je­zio­rach i rze­kach. Sta­no­wią jedno z ogniw poś­red­nich w ewo­lu­cji krę­gow­ców od ryb do pła­zów. Były spo­krew­nio­ne z ro­dza­jem "Hy­ne­ria".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eusthenopteron

[czy­taj: eu­ste­nop­te­ron] ro­dzaj ko­pal­nych ryb z gro­ma­dy mię­śnio­płet­wych z okre­su de­wo­nu; eu­ste­nop­te­ron


Źródła:

SJP.pl

Eustoma

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych


Eu­sto­ma ("Eu­sto­ma" Nutt.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych ("Gen­tia­na­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia 2 lub 3 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją na pre­riach, w wid­nych la­sach, czę­sto w miej­scach su­chych, także na te­re­nach przeksz­tał­co­nych przez czło­wie­ka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Mek­sy­ku oraz na Wy­spach Ka­ra­ib­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eustres

stres przy­jem­ny, lekki, który sty­mu­lu­je po­zy­tyw­ną adre­na­li­nę w or­ga­niz­mie


Źródła:

SJP.pl

Eustyl

w ar­chi­tek­tu­rze sta­ro­żyt­nej: cha­rak­te­ry­stycz­ne roz­sta­wie­nie ko­lumn


Źródła:

SJP.pl

Eutaksja

ujem­na eu­tro­pia


Źródła:

SJP.pl

Eutanasta

wy­ko­naw­ca lub zwo­len­nik eu­ta­naz­ji


Źródła:

SJP.pl

Eutanazja

do­bro­wol­ne za­koń­cze­nie życia osoby nie­u­le­czal­nie cho­rej, zwy­kle na jej proś­bę, w celu za­koń­cze­nia cier­pie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­da­nie śmier­ci oso­bie nie­u­le­czal­nie cho­rej umo­ty­wo­wa­ne skró­ce­niem jej cier­pień;


Eu­ta­naz­ja (od εὐθανασία, "eut­ha­na­sia" – „dobra śmierć”) – po­zba­wie­nie życia osoby nie­u­le­czal­nie cho­rej i cier­pią­cej, na żą­da­nie jej lub jej naj­bliż­szej ro­dzi­ny. W niek­tó­rych ko­dek­sach kar­nych eu­ta­naz­ję okre­śla się jako ro­dzaj za­bój­stwa (w tym w pol­skim jako "za­bój­stwo na żą­da­nie i pod wpły­wem współ­czu­cia"). Od po­ło­wy XX w. eu­ta­naz­ja jest oma­wia­na w kon­tek­ście nauki bio­tech­no­lo­gii, bio­e­ty­ki, prawa, po­li­ty­ki i re­li­gii. Ter­min "eu­ta­naz­ja" sto­su­je się także w przy­pad­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eutanazyjny

→ eu­ta­naz­ja


Patrz:eutanazja

Źródła:

SJP.pl

Eutektoid

mie­sza­ni­na skład­ni­ków struk­tu­ral­nych stopu (o sta­łym skła­dzie che­micz­nym), wy­dzie­la­ją­ca się w okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­rze z rozt­wo­ru sta­łe­go


Eu­tek­to­id (eu­tek­to­i­da, mie­sza­ni­na eu­tek­to­i­dal­na) – drob­no­kry­sta­licz­na mie­sza­ni­na dwóch lub wię­cej faz przy­po­mi­na­ją­ca bu­do­wą mie­sza­ni­nę eu­tek­tycz­ną, ale pow­sta­ła w sta­nie sta­łym.

W naj­le­piej zna­nym przy­pad­ku rów­no­wa­gi fa­zo­wej w ukła­dzie że­la­zo z wę­giel prze­mia­na eu­tek­to­i­dal­na za­cho­dzi w tem­pe­ra­tu­rze 727 °C w za­kre­sie stę­żeń 0,0218–2,11%C.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eutektoidalny

→ eu­tek­to­id


Patrz:eutektoid

Źródła:

SJP.pl

Eutektyczny

1. wła­ści­wy eu­tek­ty­ko­wi, mie­sza­ni­nie sub­stan­cji sta­łych (zwy­kle me­ta­li) wy­ka­zu­ją­cej tem­pe­ra­tu­rę top­nie­nia znacz­nie niż­szą niż po­szcze­gól­ne skład­ni­ki;
2. tem­pe­ra­tu­ra eu­tek­tycz­na - tem­pe­ra­tu­ra krzep­nię­cia rozt­wo­ru o skła­dzie eu­tek­tycz­nym;
3. punkt eu­tek­tycz­ny - punkt wy­kre­su fa­zo­we­go, w któ­rym wspó­łist­nie­ją cie­kłe i stałe skład­ni­ki mie­sza­ni­ny (rozt­wo­ru, stopu)


Źródła:

SJP.pl

Eutektyk

mie­sza­ni­na dwóch lub wię­cej skład­ni­ków fa­zo­wych stopu ma­ją­ce­go okre­ślo­ny skład che­micz­ny i tem­pe­ra­tu­rę


Źródła:

SJP.pl

Eutektyka

mie­sza­ni­na dwóch lub wię­cej skład­ni­ków fa­zo­wych stopu ma­ją­ce­go okre­ślo­ny skład che­micz­ny i tem­pe­ra­tu­rę


Eu­tek­ty­ka (eu­tek­tyk, mie­sza­ni­na eu­tek­tycz­na) – mie­sza­ni­na dwóch lub wię­cej faz o okre­ślo­nym skła­dzie, która wy­dzie­la się z rozt­wo­rów cie­kłych w pew­nej tem­pe­ra­tu­rze, zwa­nej tem­pe­ra­tu­rą eu­tek­tycz­ną. Mie­sza­ni­na ta jest pro­duk­tem prze­mia­ny eu­tek­tycz­nej. Nazwa wy­wo­dzi się z grec­kie­go słowa "eu­tek­tos", co zna­czy „łatwo to­pli­wy”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eutenik

spe­cja­li­sta ana­li­zu­ją­cy różne spo­so­by od­dzia­ły­wa­nia na śro­do­wi­sko w celu stwo­rze­nia lu­dziom naj­lep­szych wa­run­ków do życia


Źródła:

SJP.pl

Eutenika

spe­cja­li­sta ana­li­zu­ją­cy różne spo­so­by od­dzia­ły­wa­nia na śro­do­wi­sko w celu stwo­rze­nia lu­dziom naj­lep­szych wa­run­ków do życia


Źródła:

SJP.pl

Euterpa

ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Euterpe

w mi­to­lo­gii grec­kiej: muza po­ez­ji li­rycz­nej, przed­sta­wia­na z au­lo­sem w rę­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. muza po­ez­ji li­rycz­nej i gry na au­lo­sie, jedna z to­wa­rzy­szek Apol­la; córka Zeusa i Mne­mo­sy­ne;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 27, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1853 r.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eutrof

ro­śli­na, która dla pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju wy­ma­ga żyz­nej, bo­ga­tej w sub­stan­cje odżyw­cze gleby


Źródła:

SJP.pl

Eutrofia

wy­so­ka za­war­tość sub­stan­cji odżyw­czych w śro­do­wi­sku, żyz­ność śro­do­wi­ska; eu­tro­ficz­ność


Źródła:

SJP.pl

Eutroficzność

wy­so­ka za­war­tość sub­stan­cji odżyw­czych w śro­do­wi­sku, żyz­ność śro­do­wi­ska; eu­tro­fia


Źródła:

SJP.pl

Eutroficzny

bo­ga­ty, ob­fi­ty w po­karm


Źródła:

SJP.pl

Eutrofizacja

pro­ces wzbo­ga­ca­nia zbior­ni­ków wod­nych w sub­stan­cje po­kar­mo­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. pro­ces stop­nio­we­go wzbo­ga­ca­nia zbior­ni­ka wod­ne­go w sub­stan­cje po­kar­mo­we wsku­tek wzmo­żo­ne­go ich do­pły­wu


Eu­tro­fi­za­cja, prze­żyź­nie­nie – pro­ces wzbo­ga­ca­nia zbior­ni­ków wod­nych w pier­wiast­ki bio­fil­ne, skut­ku­ją­cy wzro­stem tro­fii, czyli żyz­no­ści wód. Pro­ces ten do­ty­czy nie tylko zbior­ni­ków wod­nych, ale rów­nież cie­ków.

Bio­rąc pod uwagę ge­o­lo­gicz­ną hi­sto­rię je­zior, naj­czę­ściej uważa się, że eu­tro­fi­za­cja jest pro­ce­sem na­tu­ral­nym (we­dług in­nych au­to­rów na­tu­ral­nym pro­ce­sem jest dy­stro­fi­za­cja, a eu­tro­fi­za­cja uwa­ża­na jest za pro­ces an­tro­po­ge­nicz­ny, spo­wo­do­wa­ny zmia­na­mi w zlew­ni).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eutrofizm

Eu­tro­fizm, eu­tro­fia – stan bio­lo­gicz­ny sied­li­ska, w któ­rym wy­stę­pu­je bo­gact­wo sub­stan­cji po­kar­mo­wych. W śro­do­wi­sku wod­nym (np. w je­zio­rach) umoż­li­wia to ob­fi­ty roz­wój au­to­tro­fów (fi­to­plank­to­nu, ma­kro­fi­tów). Roz­wój plank­to­nu zmniej­sza przez­ro­czy­stość wody, przez co roz­wój ma­kro­fi­tów ogra­ni­czo­ny jest do płyt­kiej stre­fy, a duża ilość opa­da­ją­cych szcząt­ków po­wo­du­je szyb­ki przy­rost osa­dów den­nych.


Źródła:

Wikipedia

Eutropiusz

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eutych

Eu­tych (gr. "Εὐτυχής" „Szczę­śli­wy” od "εὐ" „do­brze” i "τῠ́χη" „los”) – po­stać bi­blij­na z No­we­go Te­sta­men­tu.

Mło­dzie­niec, który udał się do Tro­a­dy, aby wy­słu­chać Pawła. Było późno i Eu­tych zas­nął tak głę­bo­ko, że wy­padł z okna na trze­cim pię­trze i po­niósł śmierć. Paweł przy­wró­cił go do życia.


Źródła:

Wikipedia

Eutyches

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.


Eu­ty­ches (ur. ok. 378, zm. ok. 454) – ar­chi­man­dry­ta klasz­to­ru w Kon­stan­ty­no­po­lu, twór­ca mo­no­fi­zy­tyz­mu.

Jako za­go­rza­ły zwo­len­nik Cy­ry­la Alek­san­dryj­skie­go bro­nił uchwał so­bo­ru efe­skie­go. Wy­stę­pu­jąc prze­ciw Ne­sto­riu­szo­wi, sfor­mu­ło­wał po­gląd, że w chwi­li wcie­le­nia dwie na­tu­ry ut­wo­rzy­ły w Chry­stu­sie tylko jedną na­tu­rę, jed­no­cze­śnie boską i ludz­ką.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eutychianin

zwo­len­nik eu­ty­chia­niz­mu (mo­no­fi­zy­tyz­mu - dok­try­ny te­o­lo­gicz­nej)


Źródła:

SJP.pl

Eutychianizm

dok­try­na z V wieku mó­wią­ca o jed­nej, bo­skiej na­tu­rze Chry­stu­sa; mo­no­fi­zy­tyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. dok­try­na gło­szą­ca, że w Chry­stu­sie była tylko jedna boska na­tu­ra, zaś ludz­ka zo­sta­ła wchło­nię­ta przez boską tuż po wcie­le­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eutyfronika

nauka zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi ochro­ny pod­sta­wo­wych war­to­ści ludz­kich w świe­cie cy­wi­li­za­cji tech­nicz­nej


Eu­ty­fro­ni­ka (ang. "eut­hyph­ro­nics") – kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na Jó­ze­fa Bańki, oma­wia­na w li­te­ra­tu­rze m.in. w kon­tek­ście jego fi­lo­zo­fii tech­ni­ki, etyki pro­sto­myśl­no­ści i re­cen­ty­wiz­mu. Jej autor okre­ślał eu­ty­fro­ni­kę jako „naukę hu­ma­ni­stycz­ną” do­ty­czą­cą życia czło­wie­ka w sy­ste­mach tech­nicz­nych, zwła­szcza nie­za­mie­rzo­ne­go wpły­wu tech­ni­ki na psy­chi­kę czło­wie­ka oraz ochro­ny tej psy­chi­ki. Sta­tus eu­ty­fro­ni­ki jako „nauki” był jed­nak w li­te­ra­tu­rze ko­men­to­wa­ny ostroż­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eutymia

we­so­łość, po­go­da ducha


Źródła:

SJP.pl

Euzebia

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Eu­ze­bia – żeń­ski od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Eu­ze­biusz. Wy­wo­dzi się od grec­kie­go wy­ra­zu "eusébeia" – po­boż­ność.

W Pol­sce za­wsze rzad­ko na­da­wa­ne. Szczyt czę­sto­ści nadań przy­padł w la­tach 30. XX wieku (134 na­da­nia). W la­tach 40. imię na­da­no mniej razy (106 dzie­ci), a np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Euzebiusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Eu­ze­biusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go "eusébeios". Pier­wot­nie przy­miot­nik ten użyty zo­stał dla okre­śle­nia jed­ne­go z mie­się­cy na cześć ce­sa­rza rzym­skie­go An­to­ni­na Piusa. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „bo­go­boj­ny”, „świę­ty”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Euzebiuszostwo

Eu­ze­biusz z mał­żon­ką; Eu­ze­biu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Euzebiuszowie

Eu­ze­biusz z mał­żon­ką; Eu­ze­biu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Euzebiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­ze­biu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl