Es

1. dźwięk e ob­ni­żo­ny o pół tonu
2. nazwa li­te­ry S


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. SMS, wia­do­mość, mes

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) nazwa li­te­ry s / S

 (2.2) muz. dźwięk e ob­ni­żo­ny o pół­ton;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Es-Dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku es


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku es (w za­pi­sie nu­to­wym z trze­ma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji Es-dur (1.1)


Es-dur – gama du­ro­wa, któ­rej to­ni­ką jest es. Skła­da się z dźwię­ków: es, f, g, as, b, c, d.

Po­krew­ną jej mo­lo­wą to­na­cją pa­ra­lel­ną jest c-moll, jed­no­i­mien­ną mo­lo­wą – es-moll.

Es-dur to także akord, zbu­do­wa­ny z pier­wsze­go (es), trze­cie­go (g) i pią­te­go (b) stop­nia gamy Es-dur.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Es-Moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku es


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja mo­lo­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku es (w za­pi­sie nu­to­wym z sze­ścio­ma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord mo­lo­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji es-moll (1.1)


es-moll – gama opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest es. Gama ta w od­mia­nie na­tu­ral­nej (eol­skiej) za­wie­ra dźwię­ki: es, f, ges, as, b, ces, des. W za­pi­sie to­na­cji es-moll wy­stę­pu­je sześć be­mo­li.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esaltato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z eg­zal­ta­cją, z pod­nie­ce­niem


Źródła:

SJP.pl

Esauł

sto­pień ofi­cer­ski u Ko­za­ków za­po­ro­skich; asa­wuł(a), asauł(a)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. sto­pień ka­wa­le­ryj­ski w woj­skach ko­zac­kich car­skiej Rosji;

 (1.2) hist. wojsk. ofi­cer no­szą­cy sto­pień esa­u­ła (1.1)

 (1.3) hist. wojsk. za­stęp­ca lub przy­bocz­ny ata­ma­na ko­szo­we­go u Ko­za­ków za­po­ro­skich


Esauł, asauł (z tur. "ja­sa­uł") – sto­pień ofi­cer­ski w woj­skach ko­zac­kich car­skiej Rosji.

Od 1576 r. w woj­skach ko­zac­kich z okre­su car­skie­go była to ranga (sto­pień) i za­ra­zem sta­no­wi­sko (esauł ge­ne­ral­ny, mar­szo­wy, sta­nicz­ny, so­ten­ny, puł­ko­wy, ar­ty­le­ryj­ski itp.). W la­tach 1798-1800 zrów­na­no go w ka­wa­le­rii z rangą rot­mi­strza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esbc

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­skie­go

 (1.1) = ekon. Eu­ro­pej­ski Sy­stem Ban­ków Cen­tral­nych;


Źródła:

Wiktionary

Esbecja

po­tocz­nie o Służ­bie Bez­pie­czeń­stwa, apa­ra­cie po­wo­ła­nym do ochro­ny bez­pie­czeń­stwa i po­rząd­ku pu­blicz­ne­go w PRL


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. Służ­ba Bez­pie­czeń­stwa, po­li­cja po­li­tycz­na w PRL od 1956 roku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esbecki

zwią­za­ny z SB (Służ­bą Bez­pie­czeń­stwa), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pra­cow­ni­ków SB; es­bow­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z SB (Służ­bą Bez­pie­czeń­stwa), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pra­cow­ni­ków SB


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esbeczka

po­tocz­nie: funk­cjo­na­riusz­ka Służ­by Bez­pie­czeń­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. funk­cjo­na­riusz­ka Służ­by Bez­pie­czeń­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esbek

po­tocz­nie o funk­cjo­na­riu­szu Służ­by Bez­pie­czeń­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. funk­cjo­na­riusz Służ­by Bez­pie­czeń­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esbol

po­gard­li­wie o funk­cjo­na­riu­szu Służ­by Bez­pie­czeń­stwa


Źródła:

SJP.pl

Esbowiec

czło­nek SB (Służ­by Bez­pie­czeń­stwa); esbek (po­tocz­nie), esbol (po­gard­li­wie)


Źródła:

SJP.pl

Esbowski

zwią­za­ny z SB (Służ­bą Bez­pie­czeń­stwa), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pra­cow­ni­ków SB; es­bec­ki


Źródła:

SJP.pl

Esc

skrót od: Esca­pe (czy­ta­ny jako cały od­mien­ny wyraz)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Escape

[czy­taj: eskejp] kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ro­wej, umie­szczo­ny w lewym gór­nym rogu; Esca­pe


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eschatokół

za­koń­cze­nie w śred­nio­wiecz­nych do­ku­men­tach per­ga­mi­no­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­koń­cze­nie do­ku­men­tu śred­nio­wiecz­ne­go za­wie­ra­ją­ce pod­pi­sy, datę i miej­sce wy­sta­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eschatolog

ba­dacz losów po­śmiert­nych czło­wie­ka oraz celu i przez­na­cze­niu świa­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie es­cha­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eschatologia

po­glą­dy i wy­o­bra­że­nia o losie czło­wie­ka po jego śmier­ci i po końcu świa­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. filoz. dział te­o­lo­gii i fi­lo­zo­fii do­ty­czą­cy spraw osta­tecz­nych: śmier­ci, końca świa­ta, życia po­za­gro­bo­we­go, ro­dza­jów sądu po­śmiert­ne­go, świa­ta zmar­łych itp.


Es­cha­to­lo­gia (gr. έσχατος [éschatos] = "osta­tecz­ny", λόγος [lógos] = "słowo", "nauka") – dok­try­na do­ty­czą­ca osta­tecz­ne­go przez­na­cze­nia świa­ta, ludz­ko­ści i czło­wie­ka w spo­sób szcze­gól­ny zwią­za­na z ju­da­iz­mem, chrze­ści­jań­stwem i is­la­mem, oraz po­sta­wy z za­kre­su wiary re­li­gij­nej w spra­wy zwią­za­ne ze śmier­cią, koń­cem świa­ta, a w dok­try­nach chrze­ści­jań­skich z pa­ruz­ją i Sądem Osta­tecz­nym, nie­śmier­tel­no­ścią duszy, pro­ble­ma­ty­ką te­o­dy­cei, erą me­sjań­ską, zmart­wychw­sta­niem umar­łych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eschatologiczny

przy­miot­nik od: es­cha­to­lo­gia (te­o­ria fi­lo­zo­ficz­na i re­li­gij­na trak­tu­ją­ca o życiu po­śmiert­nym i celu osta­tecz­nym świa­ta)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. rel. zwią­za­ny z es­cha­to­lo­gią, do­ty­czą­cy es­cha­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eschatolożka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie es­cha­to­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Eschaton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ko­niec wszyst­kie­go, osta­tecz­ny kres i przez­na­cze­nie świa­ta;


Es­cha­ton – ko­niec wszyst­kie­go, osta­tecz­ne przez­na­cze­nie świa­ta, przed­miot badań es­cha­to­lo­gii. W te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej es­cha­to­nem jest ko­niec obec­nych cza­sów, czego kul­mi­na­cją ma być po­wrót Chry­stu­sa i za­pa­no­wa­nie no­we­go ładu, wraz z nowym nie­bem i zie­mią.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eschenbach

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eschyl

prze­sta­rza­le: Ajs­chy­los


Źródła:

SJP.pl

Escitalopram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek sto­so­wa­ny do te­ra­pii de­pre­sji, za­bu­rzeń lę­ko­wych i in­nych ner­wic; silny, wy­biór­czy in­hi­bi­tor wy­chwy­tu zwrot­ne­go se­ro­to­ni­ny; S-enan­cjo­mer ci­ta­lo­pra­mu


Nie mylić z: ci­ta­lo­pram.

Esci­ta­lo­pram – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, "S"-enan­cjo­mer ci­ta­lo­pra­mu, który jest do­tych­czas naj­bar­dziej se­lek­tyw­nym in­hi­bi­to­rem wy­chwy­tu zwrot­ne­go se­ro­to­ni­ny, kla­sy­fi­ko­wa­ny jako al­lo­ste­rycz­ny in­hi­bi­tor zwrot­ne­go wy­chwy­tu se­ro­to­ni­ny (ASRI).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Escobar

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Escorial

mia­sto w Hisz­pa­nii


Esco­rial, Esku­rial (hiszp. "Real Mo­na­ste­rio de San Lo­ren­zo de El Esco­rial") – mo­nu­men­tal­ny ar­chi­tek­to­nicz­ny ze­spół pa­ła­co­wo-klasz­tor­no-bi­blio­tecz­ny w San Lo­ren­zo de El Esco­rial, 45 ki­lo­me­trów na pół­noc­ny za­chód od Ma­dry­tu. Kom­pleks zbu­do­wa­no z sza­re­go gra­ni­tu, w pow­ścią­gli­wym i su­ro­wym stylu póź­ne­go re­ne­san­su.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Escort

[czy­taj: eskort] model sa­mo­cho­du marki Ford


Źródła:

SJP.pl

Escudo

[czy­taj: esku­do] esku­do;
1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (1 escu­do = cen­ta­vos);
2. do 2002 r. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Por­tu­ga­lii (1 escu­do = 100 cen­ta­vos), za­stą­pio­na przez euro;
3. złota mo­ne­ta hisz­pań­ska bita w XVI-XIX wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta państw por­tu­gal­sko­ję­zycz­nych;


Escu­do (port. i hiszp. "tar­cza"), esku­do – nazwa daw­nej bądź (w za­leż­no­ści od pań­stwa) współ­czes­nej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej kra­jów por­tu­gal­sko­ję­zycz­nych, a także Chile (lata 1960–75, za­stą­pio­na przez peso), Hisz­pa­nii (złote escu­do od 1566 do 1833 i srebr­ne escu­do w la­tach 1864–69, za­stą­pio­ne przez pe­se­tę) oraz Zjed­no­czo­nych Pro­win­cji Ame­ry­ki Środ­ko­wej. Esku­do zaz­wy­czaj dzie­li się na 100 "cen­ta­vos", a jego sym­bol to naj­czę­ściej cifrão (for­mu­la_1). Prze­de wszyst­kim wy­róż­nia się:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Escyna

mie­sza­ni­na sa­po­nin z na­sion kasz­ta­now­ca zwy­czaj­ne­go


Escy­na – mie­sza­ni­na sa­po­nin z na­sion kasz­ta­now­ca zwy­czaj­ne­go ("Ae­scu­lus hip­po­ca­sta­num" L.). Lek dzia­ła­ją­cy prze­ciw­za­pal­nie, ła­go­dzi ból, zmniej­sza obrzę­ki. Po­pra­wia prze­pływ krwi, zmniej­sza kru­chość, przy­wra­ca ela­stycz­ność oraz wła­ści­we na­pię­cie na­czyń krwio­no­śnych. Zwięk­sza dot­le­nie­nie tka­nek, przy­spie­sza roz­pu­szcza­nie za­krze­pów krwi w pod­skór­nych war­stwach tka­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esdecja

po­tocz­nie: So­cjal­de­mo­kra­cja Kró­le­stwa Pol­skie­go i Litwy, dzia­ła­ją­ca na prze­ło­mie XIX i XX wieku pol­ska mark­si­stow­ska par­tia po­li­tycz­na


Źródła:

SJP.pl

Esdecki

na­le­żą­cy, od­no­szą­cy się do es­de­ków, do So­cjal-De­mo­kra­cji


Źródła:

SJP.pl

Esdeczka

po­tocz­nie: so­cjal­de­mo­krat­ka


Źródła:

SJP.pl

Esdek

po­tocz­nie: so­cjal­de­mo­kra­ta


Źródła:

SJP.pl

Eseista

autor ese­jów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) li­te­rat, autor ese­jów, szki­ców li­te­rac­kich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eseistka

au­tor­ka ese­jów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. li­te­rat­ka, au­tor­ka ese­jów, szki­ców li­te­rac­kich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eseistyczność

→ ese­i­stycz­ny


Patrz:eseistyczny

Źródła:

SJP.pl

Eseistyczny

od­no­szą­cy się do ese­i­sty­ki; na­pi­sa­ny na wzór eseju, ma­ją­cy formę eseju


Źródła:

SJP.pl

Eseistyka

pu­bli­cy­sty­ka li­te­rac­ka, dział li­te­ra­tu­ry obej­mu­ją­cy eseje


Źródła:

SJP.pl

Eseizacja

na­da­wa­nie ut­wo­ro­wi cech eseju, swo­bod­ne­go i su­biek­tyw­ne­go szki­cu li­te­rac­kie­go lub fi­lo­zo­ficz­ne­go


Ese­i­za­cja – zja­wi­sko to po­le­ga na tym, że nar­ra­tor po­wie­ści w pew­nym mo­men­cie prze­sta­je re­kon­stru­o­wać fa­bu­łę oraz myśli bo­ha­te­rów i za­czy­na ana­li­zo­wać wy­bra­ny pro­blem np. czasu, śmier­ci, czy życia, a nar­ra­cja przy­bie­ra formę eseju.

Przy­kła­dem ese­i­za­cji może być słyn­ne dzie­ło au­striac­kie­go pi­sa­rza Ro­ber­ta Mu­si­la (1880-1942) "Czło­wiek bez wła­ści­wo­ści" (1930-34).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eseizować

na­da­wać tek­stom stylu eseju


Źródła:

SJP.pl

Esej

szkic fi­lo­zo­ficz­ny, na­u­ko­wy, kry­tycz­ny, mo­ra­li­stycz­ny lub pu­bli­cy­stycz­ny, w któ­rym autor w spo­sób swo­bod­ny i kunsz­tow­ny roz­wi­ja in­ter­pre­ta­cję ja­kie­goś zja­wi­ska lub roz­trzą­sa pro­blem, nie ma­sku­jąc su­biek­tyw­no­ści przy­ję­te­go punk­tu wi­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. forma li­te­rac­ka lub li­te­rac­ko-na­u­ko­wa, pre­zen­tu­ją­ca punkt wi­dze­nia au­to­ra;


Esej ( essay, z essai „próba”) – forma li­te­rac­ka lub li­te­rac­ko-na­u­ko­wa, pre­zen­tu­ją­ca punkt wi­dze­nia au­to­ra. Esej może po­ru­szać te­ma­ty­kę fi­lo­zo­ficz­ną, spo­łecz­ną lub ar­ty­stycz­ną, być formą kry­ty­ki li­te­rac­kiej, ma­ni­fe­stu po­li­tycz­ne­go, fi­lo­zo­ficz­ne­go lub też do­ty­czyć in­nych re­flek­sji au­to­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esejowy

→ esej


Patrz:esej

Źródła:

SJP.pl

Esek

po­tocz­nie:
1. ubra­nie o roz­mia­rze S;
2. SMS; es, esek, ese­mes;
3. droga ek­spre­so­wa;
4. śro­do­wi­sko­wo: ro­dzaj blasz­ki węd­kar­skiej wy­gię­tej w kształ­cie li­te­ry S, słu­żą­cej do po­ło­wu me­to­dą spin­nin­go­wą


Źródła:

SJP.pl

Eseldowiec

czło­nek SLD (So­ju­szu Le­wi­cy De­mo­kra­tycz­nej); SLD-owiec


Źródła:

SJP.pl

Eseldowski

→ SLD (So­jusz Le­wi­cy De­mo­kra­tycz­nej); SLD-owski


Źródła:

SJP.pl

Eselowiec

czło­nek SL (Stron­nict­wa Lu­do­we­go); SL-owiec


Źródła:

SJP.pl

Eselowski

przy­miot­nik od: SL (Stron­nict­wo Lu­do­we); SL-owski


Źródła:

SJP.pl

Esemes

krót­ka wia­do­mość tek­sto­wa, SMS


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. in­form. krót­ka wia­do­mość tek­sto­wa wy­sy­ła­na z te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go lub bram­ki in­ter­ne­to­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esemesek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ese­mes


Źródła:

Wiktionary

Esemesowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) te­le­kom. wy­sy­ła­nie SMS-ów


Źródła:

Wiktionary

Esemesować

wy­sy­łać ese­me­sy; SMS-ować


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ode­se­me­so­wać)

 (1.1) pisać i wy­sy­łać SMS-y


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esemesowy

→ ese­mes (SMS), np. bram­ka ese­me­so­wa; SMS-owy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ese­me­sem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esencja

1. stę­żo­ny napar her­ba­cia­ny;
2. isto­ta, sedno


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. stę­żo­ny napar her­ba­cia­ny

 (1.2) wy­ciąg, wywar

 (1.3) isto­ta, sedno

 (1.4) filoz. isto­ta rze­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esencjalizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny prze­ciw­staw­ny fe­no­me­na­liz­mo­wi, za­kła­da­ją­cy ist­nie­nie esen­cjal­nej rze­czy­wi­sto­ści pod po­wierzch­nią ob­ser­wo­wal­nych zja­wisk


Esen­cja­lizm ( es­sen­tia – isto­ta, treść) – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny:

"Esen­cja" okre­śla sub­stan­cję lub ideę w sen­sie spo­ty­ka­nym w ide­a­liz­mie pla­toń­skim. Jest stała, niez­mien­na, wiecz­na i obec­na w każ­dym z moż­li­wych świa­tów. W kla­sycz­nym hu­ma­niz­mie ist­nie­je kon­cep­cja esen­cja­li­stycz­na czło­wie­ka, to zna­czy, ist­nie­je prze­ko­na­nie, że na­tu­ra ludz­ka jest od­wiecz­na i niez­mien­na. Ten ele­ment hu­ma­niz­mu był kry­ty­ko­wa­ny przez Mark­sa i Nietzs­che­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esencjalny

za­wie­ra­ją­cy isto­tę rze­czy; esen­cjo­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Esencjonalizm

po­gląd, we­dług któ­re­go cechy psy­chicz­ne czło­wie­ka są niez­mien­nie uksz­tał­to­wa­ne jego ce­cha­mi ge­ne­tycz­ny­mi, np. rasą, płcią


Źródła:

SJP.pl

Esencjonalnie

przy­miot­nik

 (1.1) chem. kulin. bez roz­cień­cza­nia

 (1.2) przen. za­wie­ra­jąc treść czego, isto­tę rze­czy


Źródła:

Wiktionary

Esencjonalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: esen­cjo­nal­nie


Źródła:

SJP.pl

Esencjonalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: esen­cjo­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Esencjonalność

→ esen­cjo­nal­ny


Patrz:esencjonalny

Źródła:

SJP.pl

Esencjonalny

1. za­wie­ra­ją­cy isto­tę rze­czy; esen­cjal­ny;
2. nie­roz­cień­czo­ny, mocny


Źródła:

SJP.pl

Eser

czło­nek ro­syj­skiej Par­tii So­cja­li­stów-Re­wo­lu­cjo­ni­stów; ese­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Eserka

człon­ki­ni ro­syj­skiej Par­tii So­cja­li­stów-Re­wo­lu­cjo­ni­stów


Źródła:

SJP.pl

Eserowcy

ro­syj­ska par­tia So­cja­li­stów-Re­wo­lu­cjo­ni­stów, za­ło­żo­na w 1901 roku, zlik­wi­do­wa­na po re­wo­lu­cji bol­sze­wic­kiej; ese­rzy


Źródła:

SJP.pl

Eserowiec

czło­nek ro­syj­skiej Par­tii So­cja­li­stów-Re­wo­lu­cjo­ni­stów; eser


Źródła:

SJP.pl

Eserowski

zwią­za­ny z ro­syj­ską Par­tią So­cja­li­stów-Re­wo­lu­cjo­ni­stów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z ese­ra­mi (ese­row­ca­mi), do­ty­czą­cy ese­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eseryna

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach bo­bo­trut­ki ka­la­bar­skiej, sto­so­wa­ny w le­cze­niu ja­skry; fi­zo­styg­mi­na


Źródła:

SJP.pl

Eses

dźwięk e ob­ni­żo­ny o cały ton


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk e ob­ni­żo­ny o cały ton;


."

Dźwię­ki eses na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: eses¹, eses², Eses, eses°.

Eses – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla eses¹ wy­no­si około 293,7 Hz. Jest to ob­ni­żo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go be­mo­la dźwięk e. En­har­mo­nicz­nie dźwię­ki o tej samej wy­so­ko­ści to: cisis i d.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esesman

czło­nek SS, hit­le­row­skich par­tyj­nych od­dzia­łów sztur­mo­wych; ese­so­wiec, SS-owiec, SS-man


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­nek SS, pa­ra­mi­li­tar­nej eli­tar­nej for­ma­cji hit­le­row­skich Nie­miec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. środ. wia­do­mość SMS


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esesmanka

człon­ki­ni SS, hit­le­row­skich par­tyj­nych od­dzia­łów sztur­mo­wych; SS-manka


Źródła:

SJP.pl

Esesmański

przy­miot­nik od: eses­man


Źródła:

SJP.pl

Esesowiec

czło­nek SS, hit­le­row­skich par­tyj­nych od­dzia­łów sztur­mo­wych; SS-owiec, eses­man, SS-man


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek SS


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esesowski

przy­miot­nik od: SS (for­ma­cja zbroj­na nie­miec­kiej par­tii hit­le­row­skiej); SS-owski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z ese­sow­ca­mi (SS), do­ty­czą­cy ese­sow­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esgiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. po­gard. funk­cjo­na­riusz stra­ży gra­nicz­nej


Źródła:

Wiktionary

Eshaelka

po­tocz­nie: mo­to­cykl marki SHL


Źródła:

SJP.pl

Esica

eso­wa­to wy­gię­ta część je­li­ta gru­be­go


Źródła:

SJP.pl

Esidrex

[czy­taj: es-idreks] nazwa hand­lo­wa leku mo­czo­pęd­ne­go i ob­ni­ża­ją­ce­go ci­śnie­nie krwi, za­wie­ra­ją­ce­go hy­droch­lo­ro­tia­zyd


Źródła:

SJP.pl

Esik

zdrob­nie­nie od: es (za­wi­jas)


Źródła:

SJP.pl

Esk.

skrót od:
1. eska­dra;
2. eski­mo­ski


Źródła:

SJP.pl

Eska

po­tocz­nie:
1. ubra­nie o roz­mia­rze S;
2. SMS; es, esek, ese­mes;
3. droga ek­spre­so­wa;
4. śro­do­wi­sko­wo: ro­dzaj blasz­ki węd­kar­skiej wy­gię­tej w kształ­cie li­te­ry S, słu­żą­cej do po­ło­wu me­to­dą spin­nin­go­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ubra­nie w roz­mia­rze S, małym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskadra

1. jed­nost­ka lot­nict­wa woj­sko­we­go skła­da­ją­ca się z kilku lub kil­ku­na­stu sa­mo­lo­tów;
2. jed­nost­ka ma­ry­nar­ki wo­jen­nej zło­żo­na z kilku du­żych okrę­tów oraz sił po­moc­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. lotn. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na lot­nict­wa woj­sko­we­go, skła­da­ją­ca się z kilku lub kil­ku­na­stu, rza­dziej kil­ku­dzie­się­ciu sa­mo­lo­tów;

 (1.2) wojsk. mors. ze­spół okrę­tów jed­ne­go lub zbli­żo­ne­go ro­dza­ju do­wo­dzo­ny przez jed­ne­go do­wód­cę;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskadron

prze­sta­rza­łe: od­dział ka­wa­le­rii, jed­nost­ka tak­tycz­na od­po­wia­da­ją­ca kom­pa­nii; szwa­dron


Źródła:

SJP.pl

Eskadrowy

→ eska­dra


Patrz:eskadra

Źródła:

SJP.pl

Eskaer

spół­dziel­nia kółek rol­ni­czych; SKR


Źródła:

SJP.pl

Eskaerowski

przy­miot­nik od: SKR (Spół­dziel­nia Kółek Rol­ni­czych); SKR-owski


Źródła:

SJP.pl

Eskalacja

stop­nio­we po­tę­go­wa­nie się cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stop­nio­we zwięk­sza­nie, po­tę­go­wa­nie się cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskalacyjny

→ eska­la­cja


Patrz:eskalacja

Źródła:

SJP.pl

Eskalada

zdo­by­wa­nie zam­ko­wych murów za po­mo­cą dra­bin


Źródła:

SJP.pl

Eskalator

ru­cho­me scho­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. techn. scho­dy ru­cho­me


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskalonia

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny Escal­lo­nia­ce­ae;
2. eska­lo­nia czer­wo­na - rzad­ki, zi­mo­zie­lo­ny krzew ozdob­ny z Ja­po­nii


Źródła:

SJP.pl

Eskalop

ro­dzaj kot­le­ta z mięsa lub ryby; eska­lo­pek, eska­lop­ka


Źródła:

SJP.pl

Eskalopek

ro­dzaj kot­le­ta z mięsa lub ryby; eska­lop­ka, eska­lop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pła­ski, ro­zbi­ty kot­le­cik z mięsa lub ryby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskalopka

ro­dzaj kot­le­ta z mięsa lub ryby; eska­lo­pek, eska­lop


Eska­lop­ka (także eska­lop lub eska­lo­pek, od fr. "esca­lo­pe") – mięso (głów­nie cie­lę­ci­na) w po­sta­ci nie­wiel­kie­go pla­stra, lekko ro­zbi­te i us­ma­żo­ne w tłu­szczu.

Do przy­rzą­dze­nia może być wy­ko­rzy­sta­ne rów­nież mięso z ryb. Wsku­tek niez­nacz­nej wiel­ko­ści po­tra­wa zwy­kle bywa ser­wo­wa­na w więk­szej licz­bie (w menu wy­mie­nia­ne na ogół jako «eska­lop­ki»).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eskalopki

ro­dzaj kot­le­ta z mięsa lub ryby; eska­lo­pek, eska­lop


Źródła:

SJP.pl

Eskalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) suk­ce­syw­ne zwięk­sza­nie, po­tę­go­wa­nie i na­si­la­nie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Eskalować

stop­nio­wo zwięk­szać, po­tę­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Eskamotować

prze­sta­rza­le: zręcz­nie coś sprząt­nąć (sprzą­tać), ukryć (ukry­wać), zwła­szcza za po­mo­cą sztucz­ki ku­glar­skiej


Źródła:

SJP.pl

Eskapada

wy­ciecz­ka, wy­pra­wa, czę­sto ry­zy­kow­na, lek­ko­myśl­na; wypad


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. nie­bez­piecz­na, we­so­ła, swa­wol­na, lek­ko­myśl­na wy­pra­wa; wy­ciecz­ka z przy­go­da­mi


Eska­pa­da (ang. "Angel") – ame­ry­kań­ski me­lo­dra­mat z 1937 roku w re­ży­se­rii Ern­sta Lu­bits­cha.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskapadka

zdrob­nie­nie od: eska­pa­da


Źródła:

SJP.pl

Eskapista

osoba ucie­ka­ją­ca od rze­czy­wi­sto­ści i pro­ble­mów z nią zwią­za­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się eska­piz­mem, osoba upra­wia­ją­ca eska­pizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskapistka

→ eska­pi­sta


Patrz:eskapista

Źródła:

SJP.pl

Eskapistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób eska­pi­stycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Eskapistyczny

oder­wa­ny od rze­czy­wi­sto­ści i zwią­za­nych z nią pro­ble­mów


Źródła:

SJP.pl

Eskapizm

uciecz­ka, oder­wa­nie się od rze­czy­wi­sto­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. uciecz­ka od pro­ble­mów co­dzien­no­ści i życia spo­łecz­ne­go;


Eska­pizm ( esca­pism od "esca­pe" – „uciecz­ka”) – ter­min na­u­ko­wy, okre­śla­ją­cy uciecz­kę czło­wie­ka od pro­ble­mów zwią­za­nych z ży­ciem spo­łecz­nym, co­dzien­no­ścią i rze­czy­wi­sto­ścią w świat iluz­ji i fan­taz­ji. W li­te­ra­tu­rze jest to oder­wa­nie tek­stu dzie­ła od re­a­liów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskariol

od­mia­na en­dy­wii upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne li­ście; eska­rio­la


Źródła:

SJP.pl

Eskariola

od­mia­na en­dy­wii upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne li­ście; eska­riol


Źródła:

SJP.pl

Esker

wąski wał zbu­do­wa­ny z pia­sków i żwi­rów na­nie­sio­nych przez wody pły­ną­ce szcze­li­na­mi wew­nątrz­lo­dow­co­wy­mi; oz


Źródła:

SJP.pl

Eskimolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ję­zy­ka i kul­tu­ry Eski­mo­sów


Źródła:

SJP.pl

Eskimolożka

→ eski­mo­log


Patrz:eskimolog

Źródła:

SJP.pl

Eskimos

przed­sta­wi­ciel rdzen­nej lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej ob­sza­ry Gren­lan­dii, Ka­na­dy, Ala­ski i Sy­be­rii; In­nu­i­ta, Inu­i­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel rdzen­nych ludów ży­ją­cych na ru­bie­żach pół­ku­li pół­noc­nej Ziemi (Gren­lan­dia, Ame­ry­ka Pół­noc­na oraz skra­wek wschod­niej Sy­be­rii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskimosi

rdzen­na lud­ność za­miesz­ku­ją­ca ob­sza­ry Gren­lan­dii, Ka­na­dy, Ala­ski i Sy­be­rii; In­nu­i­ci, Inu­i­ci


Źródła:

SJP.pl

Eskimoska

obrót ka­ja­ka wzdłuż osi po­dłuż­nej o kąt 360 stop­ni


Eski­mo­ska ("prze­wrot­na eski­mo­ska") – tech­ni­ka po­wro­tu do po­zy­cji pio­no­wej w ka­ja­ku bez wy­sia­da­nia z niego. Nazwa wy­wo­dzi się od Eski­mo­sów, któ­rzy jako pierw­si ją sto­so­wa­li. Nauka eski­mo­sek zaz­wy­czaj od­by­wa się i daje naj­lep­sze efek­ty na ba­se­nie.

Po wy­wrot­ce ka­ja­karz znaj­du­je się zwy­kle pod od­wró­co­nym do góry dnem ka­ja­kiem, a jego kor­pus jest cał­ko­wi­cie za­nu­rzo­ny w wo­dzie. Jeśli ma on za­ło­żo­ny far­tuch, to woda nie na­le­je się do wnę­trza ka­ja­ka i po wy­ko­na­niu eski­mo­ski może kon­ty­nu­o­wać pły­nię­cie.


Patrz:Eskimos

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eskimoski

→ Eski­mos; in­nu­ic­ki, inu­ic­ki


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Eski­mo­sa­mi, do­ty­czą­cy Eski­mo­sów


Patrz:Eskimos

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskont

ter­min hand­lo­wy oz­na­cza­ją­cy "po­trą­ce­nie z sumy wy­pła­co­nej przed ter­mi­nem płat­no­ści"


Źródła:

SJP.pl

Eskonto

ter­min hand­lo­wy oz­na­cza­ją­cy "po­trą­ce­nie z sumy wy­pła­co­nej przed ter­mi­nem płat­no­ści"


Źródła:

SJP.pl

Eskopeta

dawna, ręcz­na broń palna uży­wa­na w walce na nie­wiel­ką od­le­głość


Źródła:

SJP.pl

Eskort

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­pak do ho­mo­sek­su­al­ne­go to­wa­rzy­stwa


Źródła:

Wiktionary

Eskorta

ochro­na, straż to­wa­rzy­szą­ca komuś lub cze­muś w dro­dze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­dział zbroj­ny, grupa okrę­tów lub po­ja­zdów, to­wa­rzy­szą­cy komuś lub cze­muś w dro­dze jako ochro­na lub ho­no­ro­wa asy­sta

 (1.2) przen. osoba lub kilka osób to­wa­rzy­szą­ce komuś po to, żeby się nim opie­ko­wać lub mieć nad nim kon­tro­lę


Eskor­ta – od­dział skła­da­ją­cy się z do­wód­cy (ofi­ce­ra lub po­do­fi­ce­ra) i sze­re­go­wych żoł­nie­rzy (żan­dar­mów, po­li­cjan­tów) ma­ją­cy za za­da­nie od­pro­wa­dza­nie w okre­ślo­ne miej­sce jeń­ców wo­jen­nych, aresz­tan­tów, de­zer­te­rów, ran­nych i cho­rych. Po wy­ko­na­niu za­da­nia od­dział po­wra­ca do ma­cie­rzy­stej jed­nost­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskortant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba to­wa­rzy­szą­ca w cza­sie tran­spor­tu w celu ochro­ny


Źródła:

Wiktionary

Eskorter

okręt wo­jen­ny przez­na­czo­ny do osło­ny kon­wo­jów mor­skich; eskor­to­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okręt wo­jen­ny przez­na­czo­ny do osło­ny kon­wo­jów mor­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskortka

ko­bie­ta świad­czą­ca usłu­gi to­wa­rzy­skie na wy­so­kim po­zio­mie, w tym usłu­gi sek­su­al­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. luk­su­so­wa dziew­czy­na do to­wa­rzy­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskortowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czyn­ność po­le­ga­ją­ca na to­wa­rzy­sze­niu komuś pod­czas po­dró­ży w celu ochro­ny


Źródła:

Wiktionary

Eskortować

kon­wo­jo­wać;
1. pro­wa­dzić kogoś (np. więź­nia, jeńca) pod stra­żą;
2. to­wa­rzy­szyć w dro­dze komuś lub cze­muś jako ochro­na lub straż ho­no­ro­wa


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. prze­e­skor­to­wać)

 (1.1) pro­wa­dzić pod ochro­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskortowiec

okręt wo­jen­ny przez­na­czo­ny do osło­ny kon­wo­jów mor­skich; eskor­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. mors. nie­jed­no­li­ta klasa okrę­tów eskor­to­wych małej lub śred­niej wiel­ko­ści;


Okręt eskor­to­wy – zbior­cze okre­śle­nie klas, a także klasa okrę­tów bo­jo­wych (eskor­to­wiec), któ­rych pod­sta­wo­wym przez­na­cze­niem jest eskor­to­wa­nie kon­wo­jów stat­ków oraz in­nych cen­nych okrę­tów – ich ochro­na przed ata­ka­mi sił wroga, prze­de wszyst­kim okrę­tów pod­wod­nych i lot­nict­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskortowy

zwią­za­ny z eskor­tą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z eskor­to­wa­niem, do­ty­czą­cy eskor­to­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskudo

escu­do;
1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka (1 esku­do = cen­ta­vos);
2. do 2002 r. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Por­tu­ga­lii (1 esku­do = 100 cen­ta­vos), za­stą­pio­na przez euro;
3. złota mo­ne­ta hisz­pań­ska bita w XVI-XIX wieku


Źródła:

SJP.pl

Eskulap

żar­to­bli­wie: le­karz; dok­to­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. przest. żart. le­karz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskulapski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. żart. zwią­za­ny z esku­la­pem, do­ty­czą­cy esku­la­pa


Źródła:

Wiktionary

Eskwilin

wzgó­rze bę­dą­ce dziel­ni­cą miesz­kal­ną w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wzgó­rze w Rzy­mie;


Esk­wi­lin ( Es­qu­i­li­nus mons, wł. "Es­qu­i­li­no") – jedno z sied­miu wzgórz rzym­skich, po­ło­żo­ne w środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści mia­sta po­mię­dzy wzgó­rza­mi Wi­mi­nał i Ce­lius.

W sta­ro­żyt­no­ści znaj­do­wa­ły się na nim osady la­tyń­skie. Póź­niej, w okre­sie re­pu­bli­ki był za­miesz­ka­ny przez ubogą lud­ność rzym­ską. Na po­cząt­ku okre­su ce­sar­stwa Esk­wi­lin włą­czo­no w obręb mia­sta. Wtedy pow­sta­ły ogro­dy Me­ce­na­sa. Wy­bu­do­wa­no wiele bu­dow­li: Por­tyk Liwii, Złoty Dom Ne­ro­na, termy, łuk, ak­we­duk­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskwiliński

przy­miot­nik od: Esk­wi­lin (wzgó­rze w Rzy­mie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Esk­wi­li­nem, do­ty­czą­cy Esk­wi­li­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esman

rzad­ko, skró­to­wo: eses­man - czło­nek SS, hit­le­row­skich par­tyj­nych od­dzia­łów sztur­mo­wych; ese­so­wiec, SS-owiec, SS-man


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. eses­man.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esmanka

rzad­ko, skró­to­wo: eses­man­ka - człon­ki­ni SS, hit­le­row­skich par­tyj­nych od­dzia­łów sztur­mo­wych; SS-manka


Źródła:

SJP.pl

Esmański

→ esman


Patrz:esman

Źródła:

SJP.pl

Esmeralda

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Esowaty

ma­ją­cy kształt li­te­ry S


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry S


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esować

kre­ślić linie w kształ­cie li­te­ry "s"


Źródła:

SJP.pl

Esownica

motyw or­na­men­tal­ny o kształ­cie przy­po­mi­na­ją­cym li­te­rę S ze spi­ra­la­mi na obu koń­cach


Esow­ni­ca (wo­lu­ta pod­wój­na) – ele­ment de­ko­ra­cji ar­chi­tek­to­nicz­nej wy­stę­pu­ją­cy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, re­ne­san­sie i ba­ro­ku.

Motyw zło­żo­ny jest z dwóch (naj­czę­ściej jed­nej mniej­szej i dru­giej więk­szej) wolut na kształt li­te­ry "S". Ze wzglę­du na dwie wo­lu­ty zwany jest rów­nież wo­lu­tą pod­wój­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esownik

w ar­chi­tek­tu­rze: pro­fil w kształ­cie li­te­ry S; cyma, sima, esow­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Esowy

ma­ją­cy kształt li­te­ry S


Źródła:

SJP.pl

Esp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = techn. elek­trow­nia szczy­to­wo-pom­po­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Esp.

skrót od: espe­ran­to; esper.


skrót

 (1.1) jęz. = espe­ran­to


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Espace

[czy­taj: esPAS] model sa­mo­cho­du marki Re­na­ult


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Espada

głów­ny uczest­nik kor­ri­dy, za­da­ją­cy by­ko­wi za­bój­czy cios szpa­dą; ma­ta­dor, to­re­a­dor (tor­re­a­dor), to­re­ro (tor­re­ro)


Źródła:

SJP.pl

Espadon

duży, dwu­ręcz­ny miecz, uży­wa­ny ongiś przez nie­miec­kich lanc­knech­tów i szwaj­car­ską pie­cho­tę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Espadryl

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) lekki pan­to­fel na sznur­ko­wej po­desz­wie; espa­dry­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. lekki, mięk­ki płó­cien­ny pan­to­fel na sznur­ko­wej po­desz­wie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Espadryla

(zwy­kle w l.m.) lekki pan­to­fel na sznur­ko­wej po­desz­wie; espa­dryl


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obuw. lekki, mięk­ki płó­cien­ny pan­to­fel na sznur­ko­wej po­desz­wie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Espagnolette

[czy­taj: espanioLET] re­lie­fo­wy motyw de­ko­ra­cyj­ny, przed­sta­wia­ją­cy przy­stro­jo­ną głów­kę ko­bie­cą


Espa­gno­let­te – motyw de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie ko­bie­cej głów­ki o za­cze­sa­nych do góry wło­sach, ozdo­bio­nej czę­sto dia­de­mem, dra­pe­rią, musz­lą, wach­la­rzem, pę­kiem piór lub bi­żu­te­rią, oto­czo­nej ob­szer­nym, sztyw­nym koł­nie­rzem lub za­koń­czo­ną esow­ni­cą czy kar­tu­szem).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esparceta

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; spar­ce­ta


Źródła:

SJP.pl

Esparto

śró­dziem­no­mor­ski ga­tu­nek ost­ni­cy; halfa; alfa


Espar­to – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Yolo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Espelecja

ro­śli­na ziel­na z astro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Esper.

skrót od: espe­ran­to; esp.


skrót

 (1.1) jęz. = espe­ran­to


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esperal

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu uza­leż­nie­nia od al­ko­ho­lu, za­wie­ra­ją­ce­go di­sul­fi­ram; An­ta­bus, An­ti­col, An­ti­kol


Źródła:

SJP.pl

Esperanca

obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Esperancja

w ra­chun­ku praw­do­po­do­bień­stwa: war­tość ocze­ki­wa­na zmien­nej lo­so­wej


Źródła:

SJP.pl

Esperancki

do­ty­czą­cy espe­ran­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. do­ty­czą­cy espe­ran­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esperanto

sztucz­ny język mię­dzy­na­ro­do­wy, opar­ty głów­nie na ję­zy­kach ro­mań­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. sztucz­ny język mię­dzy­na­ro­do­wy, opra­co­wa­ny przez Lud­wi­ka Ła­za­rza Za­men­ho­fa w 1887 r.;


Espe­ran­to (espe­ran­to: "osoba ma­ją­ca na­dzie­ję", pier­wot­nie Ling­vo In­ter­na­cia, w tłum. "język mię­dzy­na­ro­do­wy") – naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny na świe­cie mię­dzy­na­ro­do­wy język po­moc­ni­czy. Jego nazwa po­cho­dzi od pse­u­do­ni­mu „Dr. Espe­ran­to” ("dok­tor ma­ją­cy na­dzie­ję"), pod któ­rym Lud­wik Za­men­hof opu­bli­ko­wał w 1887 pod­sta­wy ję­zy­ka w książ­ce "Język mię­dzy­na­ro­do­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esperantysta

czło­wiek pro­pa­gu­ją­cy język espe­ran­to lub mó­wią­cy ję­zy­kiem espe­ran­to


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba mó­wią­ca ję­zy­kiem espe­ran­to lub pro­pa­gu­ją­ca go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esperantystka

ko­bie­ta pro­pa­gu­ją­ca język espe­ran­to lub mó­wią­ca ję­zy­kiem espe­ran­to


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta mó­wią­ca ję­zy­kiem espe­ran­to lub pro­pa­gu­ją­ca go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Espero

model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Espingola

1. dawna, krót­ka ręcz­na broń palna z pod­pór­ką
2. ma­ło­ka­li­bro­we dzia­ło okrę­to­we uży­wa­ne do po­ło­wy XIX w.


Źródła:

SJP.pl

Esplanada

1. sze­ro­ka ulica z ale­ja­mi spa­ce­ro­wy­mi poś­rod­ku
2. nie­za­bu­do­wa­na prze­strzeń przed for­ty­fi­ka­cja­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. sze­ro­ka ulica z alej­ka­mi spa­ce­ro­wy­mi;

 (1.2) ar­chit. plac przed dużym bu­dyn­kiem, naj­czę­ściej sa­kral­nym

 (1.3) hist. nie­za­bu­do­wa­na prze­strzeń przed for­ty­fi­ka­cja­mi, naj­czę­ściej pas po­mię­dzy mia­stem a twier­dzą


Espla­na­da – sze­ro­ka ulica z aleją spa­ce­ro­wą, pro­me­na­da. Pier­wot­nie była to nie­za­bu­do­wa­na prze­strzeń przed for­ty­fi­ka­cja­mi, naj­czę­ściej pas po­mię­dzy mia­stem a twier­dzą, da­ją­cy do­sko­na­łą wi­docz­ność i moż­li­wość pro­wa­dze­nia ostrza­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Espoo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Uu­si­maa;


Espoo ( Esbo) – mia­sto w po­łud­nio­wej Fin­lan­dii, na wscho­dzie gra­ni­czą­ce bez­poś­red­nio z mia­stem sto­łecz­nym Hel­sin­ki; drugi pod wzglę­dem wiel­ko­ści oś­ro­dek miej­ski w Fin­lan­dii; wraz z mia­sta­mi Hel­sin­ki, Van­taa i Ka­u­nia­i­nen two­rzy ze­spół miej­ski Hel­si­nek.

Espoo obej­mu­je ob­szar 528 km², z czego 312 km² sta­no­wi teren lą­do­wy. Po­pu­la­cja Espoo liczy 305,2 tys. miesz­kań­ców (we­dług da­nych z 2022).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Espressivo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z ek­spre­sją, z uczu­ciem


Źródła:

SJP.pl

Espresso

bar­dzo mocna kawa po­da­wa­na w ma­łych fi­li­żan­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ska mocna kawa z ek­spre­su ci­śnie­nio­we­go, przy­go­to­wa­na z małej, około 30 ml, ilo­ści wody;


Espres­so – nazwa spo­so­bu przy­go­to­wy­wa­nia kawy w spe­cjal­nym ek­spre­sie, przez prze­pu­szcze­nie 25-35 ml go­rą­cej (90,5-96 °C) wody pod ci­śnie­niem 8,5-9,5 bara przez bar­dzo drob­no zmie­lo­ne i ubite ziar­na ka­wow­ca. Rów­nież nazwa uzy­ska­ne­go w ten spo­sób na­po­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Espringola

śred­nio­wiecz­na ma­chi­na oblęż­ni­cza; ar­ka­ba­li­sta, ark­ba­li­sta


Esprin­go­la – na­stęp­ca ark­ba­li­sty, ma­chi­na mio­ta­ją­ca wy­ko­rzy­stu­ją­ca ener­gię ne­u­ro­ba­li­stycz­ną.

Wiel­kie ark­ba­li­sty, zwane esprin­go­la­mi, ra­dzi­ły sobie sku­tecz­nie z mu­ra­mi oble­ga­nych twierdz, jed­nak z racji swej wiel­ko­ści, cię­ża­ru i małej ruch­li­wo­ści nie na­da­wa­ły się do walk w polu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esprit

[czy­taj: espRI] by­strość, polot, in­te­li­gen­cja


Esprit – marka odzie­żo­wa, sprze­da­ją­ca odzież dam­ską, męską, dzie­cię­cą, a także obu­wie, ze­gar­ki oraz ak­ce­so­ria. Firma zo­sta­ła za­ło­żo­na przez Susie Tomp­kins Buell i Do­u­gla­sa Tomp­kin­sa.

Firma pow­sta­ła w 1968. Ma sieć bu­ti­ków w 40 pań­stwach świa­ta. Sieć ma także swoje skle­py w Pol­sce. W 2024 roku marka zło­ży­ła wnio­ski o upa­dłość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esq

es­qu­i­re


Źródła:

SJP.pl

Esquire

bry­tyj­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy (skrót: Esq.); daw­niej: tytuł szlach­ci­ców naj­niż­szej rangi


Zo­bacz też: es­qu­i­re (tytuł).

Es­qu­i­re – ame­ry­kań­ski ma­ga­zyn dla męż­czyzn uka­zu­ją­cy się od 1933 roku. Re­dak­to­rem na­czel­nym jest David M. Gran­ger.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Essa

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. mło­dzie­żo­wy hurra! (okrzyk ra­do­ści, zwy­cię­stwa)

 (1.2) slang. mło­dzie­żo­wy na­przód! (okrzyk wy­ra­ża­ją­cy po­czu­cie bycia nie do pow­strzy­ma­nia oraz po­gar­dę dla prze­ciw­ni­ków, np. w grze)

przy­miot­nik

 (2.1) slang. mło­dzie­żo­wy łatwy

przy­słó­wek

 (3.1) slang. mło­dzie­żo­wy łatwo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (4.1) slang. mło­dzie­żo­wy coś łat­we­go

 (4.2) slang. mło­dzie­żo­wy swo­bo­da, na­tu­ral­ność, brak trudu i ogra­ni­czeń


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Esseksyt

skała mag­mo­wa, głę­bi­no­wa, za­sa­do­wa, za­li­cza­na do ga­bro­i­dów fo­i­do­wych


Źródła:

SJP.pl

Essen

dieta lak­to­we­ge­ta­riań­ska prak­ty­ko­wa­na przez człon­ków sekty wyz­na­ją­cej, że Jezus był we­ge­ta­ria­ni­nem odży­wia­ją­cym się su­ro­wiz­na­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­nich Niem­czech, po­ło­żo­ne w środ­ku Za­głę­bia Ruhry;


Essen ("MAF:",) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Düsseldorf. Pełni funk­cję portu nad Ruhrą i nad Ka­na­łem Ren-Herne. Pod ko­niec 2019 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą około 580 tys., Essen zaj­mo­wa­ło dzie­sią­te miej­sce w Niem­czech pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Essenka

[czy­taj: esen­ka] człon­ki­ni ży­dow­skie­go stron­nict­wa re­li­gij­ne­go w daw­nej Judei


Źródła:

SJP.pl

Essex

[czy­taj: Es-iks] naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hrab­stwo ce­re­mo­nial­ne i nie­me­tro­po­li­tal­ne we wschod­niej An­glii;

 (1.2) geogr. nazwa wielu hrabstw, miej­sco­wo­ści, gmin oraz in­nych to­po­ni­mów w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych;

 (1.3) hist. śred­nio­wiecz­ne kró­le­stwo ist­nie­ją­ce we wschod­niej An­glii w la­tach 527–825;


Essex – hrab­stwo ad­mi­ni­stra­cyj­ne (nie­me­tro­po­li­tal­ne), ce­re­mo­nial­ne i hi­sto­rycz­ne we wschod­niej An­glii, w re­gio­nie East of En­gland, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Lon­dy­nu, nad Mo­rzem Pół­noc­nym, za­li­cza­ne do tzw. "Home Co­un­ties". Nazwa hrab­stwa po­cho­dzi od ist­nie­ją­ce­go we wczes­nym śred­nio­wie­czu an­glo­sa­skie­go Kró­le­stwa Es­sek­su.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esseńczyk

[czy­taj: eseń­czyk] czło­nek ży­dow­skie­go stron­nict­wa re­li­gij­ne­go w daw­nej Judei


Źródła:

SJP.pl

Esseński

[czy­taj: eseń­ski] przy­miot­nik od: Essen


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Essen (mia­stem w Niem­czech)

 (1.2) hist. rel. zwią­za­ny z sektą es­seń­czy­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Est

skrót od: Księ­ga Este­ry - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Este­ry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Est.

skrót od: estoń­ski


skrót

 (1.1) = estoń­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Establishment

[czy­taj: eSTAbliszment lub iSTAbliszment] osoby, in­sty­tu­cje ma­ją­ce wła­dzę w danym pań­stwie, wy­wie­ra­ją­ce wpływ na życie pu­blicz­ne, czę­sto oce­nia­ne ne­ga­tyw­nie z po­wo­du swo­jej nie­chę­ci do zmian; elita wła­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. okre­śle­nie grupy osób spra­wu­ją­cych wła­dzę w Wiel­kiej Bry­ta­nii, uwa­ża­nych za eks­klu­zyw­ną i uprzy­wi­le­jo­wa­ną spo­łecz­ność

 (1.2) pejor. w szer­szym zna­cze­niu: elita wła­dzy w każ­dym kraju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Establishmentowy

→ esta­blish­ment [czy­taj: ista­blisz­men­to­wy]


Źródła:

SJP.pl

Estadualny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Pa­ra­na. sta­no­wy


Źródła:

Wiktionary

Estakada

ro­dzaj po­mo­stu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj mostu prze­no­szą­ce­go drogę lub linię ko­le­jo­wą nad te­re­nem za­bu­do­wa­nym albo ob­ni­że­niem te­re­nu;


Esta­ka­da (z esta­ca­de) – bu­dow­la mo­sto­wa ma­ją­ca na celu prze­pro­wa­dze­nie ciągu ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go (droga, linia ko­le­jo­wa) nad te­re­nem za­bu­do­wa­nym lub ob­ni­że­niem te­re­nu, za­stę­pu­jąc wy­so­ki nasyp. Jako esta­ka­dę można przy­jąć wie­lo­przę­sło­we kon­struk­cje in­ży­nier­skie speł­nia­ją­ce czę­ścio­wo funk­cję wia­duk­tu, a czę­ścio­wo wy­so­kie­go na­sy­pu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estakadowy

→ esta­ka­da


Patrz:estakada

Źródła:

SJP.pl

Estampa

od­bit­ka z płyty me­ta­lo­wej, zwła­szcza mie­dzio­ryt


Źródła:

SJP.pl

Estampaż

od­bit­ka wy­ko­na­na z ka­mie­nia nie­gra­ficz­ne­go, np. z in­skryp­cji na­grob­ko­wej


Estam­paż (fr. "estam­pa­ge") – tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia od­bi­tek pła­sko­rzeźb i na­pi­sów z ka­mie­nia lub z brązu za po­mo­cą pa­pie­ru. Estam­paż zo­stał wy­na­le­zio­ny w Chi­nach w cza­sach dy­na­stii Tang (618-907).

W Chi­nach od III w. p.n.e. ogła­sza­no ce­sar­skie edyk­ty m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estancja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. ro­dzaj go­spo­dar­stwa rol­ne­go cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kra­jów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


Estan­cja – ro­dzaj go­spo­dar­stwa rol­ne­go w pół­noc­nej

Ar­gen­ty­nie, po­sia­da­ją­ce­go po­wierzch­nię od 15 000 do 35 000 ha. W więk­szo­ści przy­pad­ków jest włas­no­ścią firm spe­cja­li­zu­ją­cych się w pro­duk­cji spo­żyw­czej, rza­dziej jest to la­ty­fun­dium sta­no­wią­ce włas­ność osób pry­wat­nych. Ho­du­je się na niej prze­de wszyst­kim zwie­rzę­ta opa­so­we i owce (ze wzglę­du na wełnę) oraz ro­śli­ny pa­stew­ne i zboża. Ty­po­wa dla Ar­gen­ty­ny forma ha­cjen­dy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ester

zwią­zek or­ga­nicz­ny bę­dą­cy po­chod­ną kwa­sów i al­ko­ho­li lub fe­no­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku dzia­ła­nia kwasu na al­ko­hol lub fenol;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estera

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esteraza

enzym z klasy hy­dro­laz ka­ta­li­zu­ją­cy roz­kład wią­za­nia estro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Esterhazy

[czy­taj: ESterhazi] naz­wi­sko wę­gier­skie


Źródła:

SJP.pl

Esterka

1. Ester­ka Ma­łach, le­gen­dar­na lub praw­dzi­wa ko­chan­ka Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go;
2. zdrob­nie­nie od Este­ra (imię żeń­skie)


Zo­bacz też: Ester­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ester­ka, Ester­ka Ma­łach (XIV wiek) – sły­ną­ca z urody Ży­dów­ka, we­dług kro­ni­ka­rza Jana Dłu­go­sza uko­cha­na (ko­chan­ka) króla Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go. Była wnucz­ką sza­no­wa­ne­go kupca i le­ka­rza z Opocz­na i "znała wiele ta­jem­nic me­dycz­nych". We­dług Jana Dłu­go­sza miała z kró­lem dwóch synów: Nie­mi­ra (Nie­mie­rzę) i Pełkę, co współ­cze­śni hi­sto­ry­cy po­da­ją w wąt­pli­wość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esterkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ester­ki lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Esterzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Este­ry lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Esteta

czło­wiek wraż­li­wy na pię­kno, znaw­ca pię­kna


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wraż­li­wy na pię­kno, znaw­ca pię­kna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estetka

ko­bie­ta wraż­li­wa na pię­kno, znaw­czy­ni pię­kna


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta przy­wią­zu­ją­ca uwagę do este­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estety

na­rzą­dy do­ty­ko­we mię­cza­ków z gro­ma­dy chi­to­nów, wy­stę­pu­ją­ce w po­sta­ci bro­daw­ko­wa­tych sku­pisk ko­mó­rek zmy­sło­wych


Źródła:

SJP.pl

Estetyczka

→ este­tyk


Patrz:estetyk

Źródła:

SJP.pl

Estetycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób este­tycz­ny, sta­ran­ny


Źródła:

Wiktionary

Estetyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: este­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Estetyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: este­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Estetyczność

→ este­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest este­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są este­tycz­ni


Patrz:estetyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estetyczny

→ este­ty­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z wy­ma­ga­nia­mi este­ty­ki, do­ty­czą­cy zmy­słu pię­kna

 (1.2) zwią­za­ny z este­ty­ką jako nauką


Patrz:estetyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estetyk

ten, kto zaj­mu­je się este­ty­ką jako nauką o sztu­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) te­o­re­tyk este­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estetyka

1. pię­kny, ele­ganc­ki, schlud­ny wy­gląd cze­goś;
2. nauka o sztu­ce, do­ty­czą­ca okre­śla­nia jej wa­lo­rów i kry­te­riów oceny, zwią­za­na z isto­tą two­rze­nia, jej związ­kiem z rze­czy­wi­sto­ścią oraz z me­to­da­mi ar­ty­stycz­ne­go wy­ra­zu;
3. fi­lo­zo­fia: dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­niem pię­kna i har­mo­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ładny, gu­stow­ny wy­gląd cze­goś

 (1.2) su­biek­tyw­ne kry­te­ria pię­kna

 (1.3) filoz. szt. nauka o pię­knie;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: este­tyk


Este­ty­ka ( "aist­he­ti­kos" – dosł. "do­ty­czą­cy poz­na­nia zmy­sło­we­go", ale też "wraż­li­wy") – dzie­dzi­na fi­lo­zo­fii zaj­mu­ją­ca się pię­knem i in­ny­mi war­to­ścia­mi este­tycz­ny­mi.

Sama de­fi­ni­cja este­ty­ki pod­le­ga róż­nym uję­ciom, mó­wią­cych o este­ty­ce jako:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estetyzacja

na­da­nie cze­muś urody, este­ty­ki, pię­kna; upięk­sze­nie


Źródła:

SJP.pl

Estetyzacyjny

→ este­ty­za­cja


Patrz:estetyzacja

Źródła:

SJP.pl

Estetyzm

po­gląd przyz­na­ją­cy war­to­ściom este­tycz­nym na­czel­ne miej­sce; oce­nia­nie dzieł sztu­ki bez wzglę­du na ich war­tość spo­łecz­ną; lu­bo­wa­nie się w sztu­ce i oce­nia­nie wszyst­kie­go tylko ze wzglę­du na war­tość este­tycz­ną


Este­tyzm – ruch in­te­lek­tu­al­ny i ar­ty­stycz­ny, pow­sta­ły pod wpły­wem fran­cu­skim u schył­ku XIX wieku w Wiel­kiej Bry­ta­nii, opar­ty na fi­lo­zo­fii „sztu­ka dla sztu­ki”, ak­cen­tu­ją­cy wy­jąt­ko­wą war­tość sztu­ki i przy­jem­no­ści znaj­do­wa­nej w od­kry­wa­niu rze­czy pię­knych. Był kom­pi­la­cją zło­żo­ną z wielu sty­lów. Głów­ne źró­dła jego in­spi­ra­cji to kla­sy­cyzm i sztu­ka ja­poń­ska. Był po­pu­lar­ny w la­tach 1870–1900.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estetyzować

1. na­da­wać tre­ści wa­lo­ry este­tycz­ne;
2. spra­wiać, że coś wy­glą­da ład­niej; upięk­szać, upię­kniać


Źródła:

SJP.pl

Estezja

wra­że­nie, czu­cie


Źródła:

SJP.pl

Estezjologia

Estez­jo­lo­gia – dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ana­to­mią (bu­do­wą) i fiz­jo­lo­gią (czyn­no­ścia­mi) na­rzą­dów zmy­słów oraz od­bie­ra­nych przez nie bodź­ców.


Źródła:

Wikipedia

Estezjometr

przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia wraż­li­wo­ści skóry na dot­knię­cie


Estez­jo­metr (gr. "aísthesis" „od­czu­wa­nie zmy­sła­mi” + "metreín" „mie­rzyć”) − przy­rząd do ba­da­nia wraż­li­wo­ści skóry na bodź­ce me­cha­nicz­ne (dot­knię­cie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estinguendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: gas­ną­co, za­mie­ra­ją­co; estin­to


Źródła:

SJP.pl

Estinto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: gas­ną­co, za­mie­ra­ją­co; estin­gu­en­do


Źródła:

SJP.pl

Estokada

w szer­mier­ce: cios szpa­dą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. w szer­mier­ce: trud­ne do spa­ro­wa­nia ude­rze­nie szpa­dą, wy­ko­ny­wa­ne po­przez prze­pro­wa­dze­nie ostrza pod ra­mie­niem prze­ciw­ni­ka

 (1.2) daw. na­tar­czy­we na­ga­by­wa­nie o po­życz­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estonia

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Tal­li­nie; Re­pu­bli­ka Estoń­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;


Esto­nia ( Eesti), Re­pu­bli­ka Estoń­ska (est. Eesti Va­ba­riik) – pań­stwo uni­tar­ne w Eu­ro­pie Pół­noc­nej, nad Mo­rzem Bał­tyc­kim, nad Za­to­ką Fiń­ską, nad którą leży Tal­linn, sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto kraju, i Za­to­ką Ryską. Pow­sta­ło po I woj­nie świa­to­wej. Czło­nek Unii Eu­ro­pej­skiej i NATO. Gra­ni­czy z Łotwą od po­łud­nia i z Rosją od wscho­du oraz z Fin­lan­dią przez Za­to­kę Fiń­ską. Jedno z naj­bar­dziej zin­for­ma­ty­zo­wa­nych państw świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estonka

oby­wa­tel­ka Esto­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści estoń­skiej, oby­wa­tel­ka Esto­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estopel

za­sa­da, zgod­nie z którą pań­stwo nie może za­ne­go­wać ist­nie­nia fak­tów lub praw, jeśli uprzed­nio wy­cią­gnę­ło z nich ko­rzy­ści


Źródła:

SJP.pl

Estończyk

oby­wa­tel Esto­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­wiek na­ro­do­wo­ści estoń­skiej, oby­wa­tel Esto­nii, miesz­ka­niec Esto­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estoński

przy­miot­nik od: Esto­nia


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Esto­nii lub Estoń­czy­ków

 (1.2) od­no­szą­cy się do ję­zy­ka estoń­skie­go (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Esto­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem estoń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem estoń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku estoń­skim


Źródła:

Wiktionary

Estońskość

→ estoń­ski


Patrz:estoński

Źródła:

SJP.pl

Estrada

1. pod­wyż­sze­nie przy­sto­so­wa­ne do wy­stę­pów ar­ty­stycz­nych;
2. po­tocz­nie: dzia­łal­ność roz­ryw­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­wyż­sze­nie do wy­stę­pów roz­ryw­ko­wych – mu­zycz­nych i ka­ba­re­to­wych

 (1.2) przen. mu­zycz­ny i ka­ba­re­to­wy prze­mysł roz­ryw­ko­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estradiol

na­tu­ral­ny hor­mon płcio­wy żeń­ski na­le­żą­cy do estro­ge­nów, od­po­wied­nik mę­skie­go te­sto­ste­ro­nu, syn­te­ty­zo­wa­ny głów­nie w jaj­ni­kach, wpły­wa na pow­sta­wa­nie dru­go­rzę­do­wych cech płcio­wych oraz re­gu­lu­je cykl płcio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. jeden z pod­sta­wo­wych estro­ge­nów, na­tu­ral­ny hor­mon ste­ro­i­do­wy, wyt­wa­rza­ny głów­nie w jaj­ni­kach, od­po­wie­dzial­ny za roz­wój i utrzy­ma­nie żeń­skich cech płcio­wych oraz cykl mie­siącz­ko­wy


Estra­diol, E2 ( estra­dio­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ste­ry­do­wy hor­mon płcio­wy. Jest pod­sta­wo­wym, na­tu­ral­nym estro­ge­nem. Z che­micz­ne­go punk­tu wi­dze­nia jest ste­ro­i­dem, po­chod­ną estra­nu.

Od­po­wie­dzial­ny za roz­wój żeń­skich na­rzą­dów roz­rod­czych, roz­rost błony ślu­zo­wej ma­ci­cy, re­gu­lu­je cykl płcio­wy i ma wpływ na za­cho­wa­nie sek­su­al­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estradka

zdrob­nie­nie od: estra­da (pod­wyż­sze­nie przy­sto­so­wa­ne do wy­stę­pów ar­ty­stycz­nych)


Źródła:

SJP.pl

Estradkowy

żar­to­bli­wie lub lek­ce­wa­żą­co: estra­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Estradowiec

ar­ty­sta wy­stę­pu­ją­cy na estra­dzie


Źródła:

SJP.pl

Estradowy

1. zwią­za­ny z estra­dą;
2. po­tocz­nie: roz­ryw­ko­wy, za­ba­wo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z estra­dą, do­ty­czą­cy estra­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estragon

dra­ga­nek;
1. ga­tu­nek by­li­cy, ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
2. przy­pra­wa z ziela tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. pot. zob. by­li­ca dra­ga­nek.

 (1.2) spoż. aro­ma­tycz­na przy­pra­wa z su­che­go lub świe­że­go ziela estra­go­nu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estragonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od estra­gon


Źródła:

Wiktionary

Estragonowy

przy­miot­nik od: estra­gon


przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zro­bio­ny z estra­go­nu, przy­pra­wio­ny estra­go­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estreicher

naz­wi­sko, np. Karol Estre­i­cher młod­szy (1906-1984)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estremadura

1. hisz­pań­ski re­gion au­to­no­micz­ny i kra­i­na hi­sto­rycz­na;
2. Estre­ma­du­ra Por­tu­gal­ska - kra­i­na hi­sto­rycz­na w Por­tu­ga­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna ze wspól­not au­to­no­micz­nych w Hisz­pa­nii ze sto­li­cą w Méridzie;

 (1.2) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na i dawna pro­win­cja w za­chod­niej czę­ści Por­tu­ga­lii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estremadurczyk

1. miesz­ka­niec Estre­ma­du­ry;
2. miesz­ka­niec Estre­ma­du­ry Por­tu­gal­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Estre­ma­du­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estremadurka

1. miesz­kan­ka Estre­ma­du­ry;
2. miesz­kan­ka Estre­ma­du­ry Por­tu­gal­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Estre­ma­du­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estremadurski

przy­miot­nik od: Estre­ma­du­ra


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Estre­ma­du­rą (kra­i­ną w Hisz­pa­nii)

 (1.2) zwią­za­ny z Estre­ma­du­rą (kra­i­ną w Por­tu­ga­lii)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język za­chod­nio­ro­mań­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estrichgips

spo­i­wo otrzy­my­wa­ne przez wy­pa­la­nie ka­mie­nia gip­so­we­go


Źródła:

SJP.pl

Estriol

żeń­ski hor­mon płcio­wy o dzia­ła­niu i struk­tu­rze che­micz­nej po­dob­nej do estra­dio­lu


Estriol, E3 ( estrio­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na estra­nu. Jest ludz­kim hor­mo­nem ste­ro­i­do­wym. Wzrost jego syn­te­zy na­stę­pu­je w ciąży. Więk­szość krą­żą­ce­go estrio­lu w trze­cim try­me­strze ciąży jest pro­duk­tem płodu i ło­ży­ska. Jego pre­kur­sor jest syn­te­ty­zo­wa­ny w gru­czo­łach nad­ner­czo­wych płodu, a na­stęp­nie przeksz­tał­ca­ny przez wą­tro­bę i ło­ży­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estrogen

ste­ro­i­do­wy hor­mon płcio­wy wyt­wa­rza­ny przez korę nad­ner­czy i jaj­ni­ki lub jądra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. żeń­ski hor­mon płcio­wy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estrogenizacja

nad­mier­ne wy­dzie­la­nie się estro­ge­nów w or­ga­niz­mie


Źródła:

SJP.pl

Estrogenny

→ estro­gen; estro­ge­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Estrogenowy

→ estro­gen; estro­gen­ny


przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. do­ty­czą­cy estro­ge­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estrogeny

ste­ro­i­do­wy hor­mon płcio­wy wyt­wa­rza­ny przez korę nad­ner­czy i jaj­ni­ki lub jądra


Estro­ge­ny – grupa hor­mo­nów płcio­wych, do któ­rych za­li­cza się trzy głów­ne po­sta­cie estro­ge­nu na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­ce u ko­biet estron (E1), estra­diol (E2) i estriol (E3), a także estro­gen wyt­wa­rza­ny tylko w cza­sie ciąży este­trol (E4).

Estro­ge­ny na­zy­wa­ne są hor­mo­na­mi żeń­ski­mi i naj­waż­niej­szą rolę od­gry­wa­ją w or­ga­niz­mie ko­biet, ale są też nie­zbęd­ne dla męż­czyzn – ich nie­do­bór w ją­drach może po­wo­do­wać bez­płod­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estron

żeń­ski hor­mon płcio­wy; fo­li­ku­li­na


Estron ( estro­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ke­to­no­wo – hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na estra­nu. Jest ste­ro­i­do­wym estro­ge­nem o dzia­ła­niu po­dob­nym do estra­dio­lu.

Jest to pier­wszy żeń­ski hor­mon płcio­wy, od­kry­ty w 1929 przez póź­niej­sze­go pro­fe­so­ra Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej Adol­fa Bu­te­nand­ta. Za prace nad hor­mo­na­mi płcio­wy­mi Bu­te­nandt zo­stał uho­no­ro­wa­ny w 1939 Na­gro­dą Nobla.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estrowy

zwią­za­ny z estrem


Źródła:

SJP.pl

Estrus

faza cyklu płcio­we­go u samic ssa­ków, w któ­rej jest moż­li­we za­płod­nie­nie jaja; ruja


Źródła:

SJP.pl

Estry

zwią­zek or­ga­nicz­ny bę­dą­cy po­chod­ną kwa­sów i al­ko­ho­li lub fe­no­li


Na tę stro­nę wska­zu­je „Ester”. Zo­bacz też: Ester (jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych) i Estry (miej­sco­wość we Fran­cji).

Estry (od Essigäther – octan etylu, "Essig" – ocet i "Äther" – eter) – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych bę­dą­cych pro­duk­ta­mi kon­den­sa­cji kwa­sów i al­ko­ho­li lub fe­no­li. Kom­po­nen­ta­mi kwa­so­wy­mi mogą być za­rów­no kwasy kar­bok­sy­lo­we, jak i kwasy nie­or­ga­nicz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estryfikacja

re­ak­cja otrzy­my­wa­nia estrów z kwa­sów i al­ko­ho­li lub fe­no­li


Estry­fi­ka­cja – re­ak­cja che­micz­na, w wy­ni­ku któ­rej pow­sta­ją estry. Naj­czę­ściej za­cho­dzi ona po­mię­dzy kwa­sa­mi (głów­nie kar­bok­sy­lo­wy­mi) i al­ko­ho­la­mi (sze­rzej: związ­ka­mi za­wie­ra­ją­cy­mi grupę hy­drok­sy­lo­wą), niem­niej moż­li­we i czę­sto sto­so­wa­ne są inne me­to­dy syn­te­zy estrów np. z bez­wod­ni­ków czy chlor­ków kwa­so­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estryfikować

pod­da­wać re­ak­cji otrzy­my­wa­nia estru z al­ko­ho­lu lub fe­no­lu i kwasu


Źródła:

SJP.pl

Estuarium

lej­ko­wa­te uj­ście rzecz­ne roz­sze­rza­ją­ce się ku morzu, pow­sta­łe wsku­tek ero­zyj­ne­go dzia­ła­nia fali przy­pły­wo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. po­sze­rzo­ne, lej­ko­wa­te uj­ście rzeki, pow­sta­łe w wy­ni­ku dzia­ła­nia pły­wów mor­skich;


Estu­a­rium (z ae­stu­a­rium „droga mor­ska”) – po­sze­rzo­ne, lej­ko­wa­te uj­ście rzeki, pow­sta­łe w wy­ni­ku dzia­ła­nia pły­wów mor­skich.

Przy­pły­wy i od­pły­wy dzia­ła­ją ero­zyj­nie, wy­dzie­ra­jąc w stro­nę morza aku­mu­lo­wa­ny przez rzekę ma­te­riał, i w związ­ku z tym po­sze­rza­ją uj­ście rzeki, jed­no­cze­śnie unie­moż­li­wia­jąc ut­wo­rze­nie się delty z ma­te­ria­łu aku­mu­lo­wa­ne­go z bie­giem rzeki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estusia

zdrob­nie­nie od: Este­ra (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Estyma

książ­ko­wo: duże uz­na­nie, sza­cu­nek, po­wa­ża­nie; re­spekt, mir, re­we­ren­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sza­cu­nek, po­wa­ża­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estymacja

1. okre­śla­nie przy­bli­żo­nej war­to­ści; sza­co­wa­nie, przy­bli­ża­nie;
2. w sta­ty­sty­ce: okre­śla­nie pa­ra­me­trów całej po­pu­la­cji na pod­sta­wie ba­da­nia jej próby


Esty­ma­cja (łac. "ae­sti­ma­tio" 'osza­co­wa­nie') – dział wnio­sko­wa­nia sta­ty­stycz­ne­go bę­dą­cy zbio­rem metod poz­wa­la­ją­cych na uo­gól­nia­nie wy­ni­ków ba­da­nia próby lo­so­wej na niez­na­ną po­stać i pa­ra­me­try roz­kła­du zmien­nej lo­so­wej całej po­pu­la­cji oraz sza­co­wa­nie błę­dów wy­ni­ka­ją­cych z tego uo­gól­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estymacyjny

→ esty­ma­cja


Patrz:estymacja

Źródła:

SJP.pl

Estymata

po­tocz­nie: okre­śle­nie przy­bli­żo­nej war­to­ści; osza­co­wa­nie, przy­bli­że­nie, esty­ma­cja


Źródła:

SJP.pl

Estymator

w sta­ty­sty­ce: funk­cja słu­żą­ca do osza­co­wa­nia pa­ra­me­tru roz­kła­du całej po­pu­la­cji na pod­sta­wie ba­da­nia jej czę­ści


Esty­ma­tor – sta­ty­sty­ka (funk­cja, któ­rej war­to­ści za­le­żą od ze­bra­nych da­nych) słu­żą­ca do sza­co­wa­nia war­to­ści pa­ra­me­tru for­mu­la_1 cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go fak­tycz­nie ist­nie­ją­cy roz­kład praw­do­po­do­bień­stwa cechy w po­pu­la­cji; przy tym za­kła­da się, że roz­kład opi­su­ją­cy doś­wiad­cze­nie lo­so­we na­le­ży do ro­dzi­ny roz­kła­dów for­mu­la_2 dla pew­ne­go zbio­ru for­mu­la_3


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estymować

1. w ma­te­ma­ty­ce: sza­co­wać, okre­ślać w przy­bli­że­niu;
2. daw­niej: sza­no­wać, po­wa­żać


Źródła:

SJP.pl

Estywacja

1. stan odręt­wie­nia, spo­wol­nie­nie funk­cji ży­cio­wych, od­po­czy­nek letni u zwie­rząt, bę­dą­ce ob­ja­wem ich przy­sto­so­wa­nia się do wa­run­ków życia;
2. spo­sób roz­mie­szcze­nia wzglę­dem sie­bie liści w pącz­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. fizj. stan spo­wol­nie­nia pro­ce­sów ży­cio­wych u zwie­rząt pod­czas upa­łów, suszy lub braku po­ży­wie­nia w celu przetr­wa­nia tych trud­nych wa­run­ków;


Esty­wa­cja (łac. "ae­sti­va­tio"), sen letni – dia­pa­u­za let­nia, wy­stę­pu­ją­ce u niek­tó­rych zwie­rząt w lecie spo­wol­nie­nie pro­ce­sów ży­cio­wych o cha­rak­te­rze przy­sto­so­waw­czym, zwięk­sza­ją­ce to­le­ran­cję or­ga­niz­mów wobec nies­przy­ja­ją­cych wa­run­ków śro­do­wi­sko­wych. W sta­nie esty­wa­cji na­stę­pu­je zanik ak­tyw­no­ści i ob­ni­że­nie me­ta­bo­liz­mu, ułat­wia­ją­ce zwie­rzę­tom przetr­wa­nie okre­su nie­do­bo­ru wody lub po­kar­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estywować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zool. fizj. trwać w sta­nie esty­wa­cji


Źródła:

Wiktionary

Esw

skró­to­wiec

 (1.1) = Eu­ro­pej­ski Sy­stem Wa­lu­to­wy;


Źródła:

Wiktionary

Eswatini

nie­wiel­kie pań­stwo w po­łud­nio­wej Afry­ce ze sto­li­cą w Lo­bam­bie; daw­niej Suazi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Mba­ba­ne;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Suazi”. Zo­bacz też: Suazi – grupa et­nicz­na oraz suazi – język z grupy bantu.

Es­wa­ti­ni, daw­niej: "Suazi", "Ngwa­ne" (Kró­le­stwo Es­wa­ti­ni, daw­niej: Kró­le­stwo Suazi, Kró­le­stwo Ngwa­ne; Es­wa­ti­ni, King­dom of Es­wa­ti­ni, daw­niej: Swa­zi­land, King­dom of Swa­zi­land, Ngwa­ne, King­dom of Ngwa­ne; suazi eSwatini, Um­bu­so weSwatini) – śród­lą­do­we pań­stwo w po­łud­nio­wej Afry­ce (jedno z najm­niej­szych na kon­ty­nen­cie), gra­ni­czą­ce z Mo­zam­bi­kiem i Po­łud­nio­wą Afry­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eswatinijczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Es­wa­ti­ni


Źródła:

Wiktionary

Eswatinijka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Es­wa­ti­ni


Źródła:

Wiktionary

Eswatinijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Es­wa­ti­ni, do­ty­czą­cy Es­wa­ti­ni

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do Es­wa­ti­ni, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Es­wa­ti­ni


Źródła:

Wiktionary

Esy-Floresy

wzór w kształ­cie za­wi­łych, krę­tych linii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) za­wi­łe ry­sun­ki

 (1.2) kręte linie two­rzą­ce wy­myśl­ne or­na­men­ty lub baz­gro­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eszelon

jed­nost­ka w tran­spor­cie woj­sko­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. jed­nost­ka prze­wo­zo­wa

 (1.2) daw. część zgru­po­wa­nia woj­sko­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eszelonować

daw­niej: usta­wiać woj­sko w esze­lo­nie (ro­dzaj szyku bo­jo­we­go)


Źródła:

SJP.pl

Eszeweria

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych; ecze­we­ria


Esze­we­ria ("Eche­ve­ria") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych. Obej­mu­je 199 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej (od Tek­sa­su po Pa­na­mę) oraz w za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (od We­ne­zu­e­li po pół­noc­ną Ar­gen­ty­nę. Ro­dzaj naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w Mek­sy­ku. Licz­ne ga­tun­ki i mie­szań­ce upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eszolcja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych; po­złot­ka, ma­czek


Źródła:

SJP.pl

Esztaol

Esz­ta­ol — (hbr: אֶשְׁתָּאוֹל) co zna­czy Bła­ga­nie, miej­sco­wość wy­stę­pu­ją­ca w Pi­śmie Świę­tym Sta­re­go Te­sta­men­tu, jako gra­nicz­na dla ple­mie­nia Judy (Joz 15:33) i Dana (Joz 19:41). W Bi­blii wy­stę­pu­je wraz z są­sied­nim Sorea. Po­wią­za­na z dzia­łal­no­ścią i miej­scem po­chów­ku Sam­so­na. To w tej oko­li­cy obo­zo­wa­li Da­ni­ci (Sdz 13:25) i stąd wy­ru­szy­li na po­szu­ki­wa­nia in­ne­go miej­sca niż to, które przy­dzie­lił im Pan (Sdz r. 18). O póź­niej­szych jej lo­sach nie ma już w Bi­blii wzmian­ki.


Źródła:

Wikipedia

Esztergom

mia­sto na Wę­grzech


Źródła:

SJP.pl

Esztergomski

przy­miot­nik od: Esz­ter­gom (mia­sto na Wę­grzech)


Źródła:

SJP.pl

Eszynantus

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych


Eszy­nan­tus ("Aes­chy­nant­hus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych ("Ges­ne­ria­ce­ae"). Obej­mu­je ponad 190 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji. Przed­sta­wi­cie­le to w więk­szo­ści epi­fi­tycz­ne liany lub pół­krze­wy o mię­si­stych li­ściach. Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esówka

1. na­rzę­dzie do for­mo­wa­nia w kształ­cie li­te­ry S;
2. da­chów­ka o prze­kro­ju w kształ­cie li­te­ry S; da­chów­ka ho­len­der­ska


Źródła:

SJP.pl