El

nazwa li­te­ry L


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry l/L

 (1.2) skrót nazwy sztucz­ne­go włó­kna ela­stan


El – w mi­to­lo­gii uga­ryc­kiej naj­wyż­szy bóg ka­na­nej­ski, który we­dług tek­stów z Uga­ri­tu (XV–XIV wiek p.n.e.) był stwór­cą świa­ta, ojcem i przy­wód­cą bogów i ludzi – kró­lem i sę­dzią, straż­ni­kiem po­rząd­ku kos­micz­ne­go i po­li­tycz­ne­go, wspie­ra­ją­cym kró­lów w spra­wo­wa­niu wła­dzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ela

zdrob­nie­nie od: Elż­bie­ta (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., forma zdrob­nia­ła imie­nia Elż­bie­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (2.1) bibl. imię|pol­ski|m.;

 (2.2) geogr. do­li­na na Sze­fe­li w Judei;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elaboracik

żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: nie­zbyt ob­szer­ne, niez­wy­kle do­kład­ne i zaz­wy­czaj nudne pi­sem­ne opra­co­wa­nie ja­kie­goś te­ma­tu, za­gad­nie­nia; wy­pra­co­wan­ko, opra­co­wan­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ela­bo­rat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elaboracja

na­peł­nia­nie na­bo­jów ma­te­ria­ła­mi wy­bu­cho­wy­mi i łą­cze­nie ich po­szcze­gól­nych ele­men­tów w ca­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. łow. wpro­wa­dza­nie ła­dun­ku wy­bu­cho­we­go do wnę­trza sko­rup po­ci­sków, gło­wic lub na­bo­jów; także rze­mieśl­ni­cze przy­go­to­wy­wa­nie amu­ni­cji przez my­śli­wych;

 (1.2) psych. umy­sło­we przet­wa­rza­nie przys­wa­ja­nych in­for­ma­cji, po­le­ga­ją­ce na do­głęb­nej ana­li­zie ar­gu­men­tów lub świa­do­mym łą­cze­niu no­wych tre­ści z wcze­śniej zma­ga­zy­no­wa­ną wie­dzą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elaboracyjny

→ ela­bo­ra­cja


Patrz:elaboracja

Źródła:

SJP.pl

Elaborat

ob­szer­ne, pi­sem­ne opra­co­wa­nie ja­kie­goś za­gad­nie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­szer­ne, pi­sem­ne opra­co­wa­nie za­gad­nie­nia, me­ry­to­rycz­nie po­praw­ne, ale po­zba­wio­ne twór­cze­go za­my­słu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elaborować

opra­co­wy­wać, opra­co­wać coś mo­zol­nie; two­rzyć, stwo­rzyć ela­bo­rat


Źródła:

SJP.pl

Elaidynowy

kwas ela­i­dy­no­wy - kwas tłu­szczo­wy typu omega-9


Źródła:

SJP.pl

Elajomycyna

na­tu­ral­ny zwią­zek azowy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ce­lach lecz­ni­czych


Źródła:

SJP.pl

Elajoplast

ciał­ko ko­mór­ki ro­ślin­nej po­zba­wio­ne barw­ni­ka, wy­spe­cja­li­zo­wa­ne w wyt­wa­rza­niu i gro­ma­dze­niu tłu­szczów za­pa­so­wych


Ela­jo­plast – be­zbarw­ny le­u­ko­plast wy­stę­pu­ją­cy w ko­mór­kach ro­ślin­nych. Gro­ma­dzi ma­te­riał za­pa­so­wy w po­sta­ci tłu­szczów. Ela­jo­pla­sty obec­ne są szcze­gól­nie czę­sto u wą­tro­bow­ców i jed­no­li­ścien­nych.

Wy­stę­pu­ją w or­ga­nach prze­cho­wu­ją­cych ma­te­ria­ły za­pa­so­we w po­sta­ci tłu­szczów, mię­dzy in­ny­mi w na­sio­nach ole­i­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elajosom

zew­nętrz­na war­stwa na­sion ro­ślin z ro­dzi­ny fioł­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zew­nętrz­na, mięk­ka war­stwa na­sio­na niek­tó­rych ro­ślin, bo­ga­ta w sub­stan­cje tłu­szczo­we i sta­no­wią­ca po­karm dla mró­wek;


Ela­jo­som (gr. "élaion" – oliwa, "sōma" – ciało), ciał­ko mrów­cze, ciał­ko tłu­szczo­we – ob­fi­tu­ją­cy w tłu­szcze i wę­glo­wo­da­ny wy­ro­stek na­sion lub owo­ców niek­tó­rych ro­ślin. Sta­no­wi po­karm dla mró­wek, które przy­czy­nia­ją się w efek­cie do roz­prze­strze­nia­nia ta­kich dia­spor.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elam

sta­ro­żyt­ny kraj po­ło­żo­ny na te­re­nach zaj­mo­wa­nych współ­cze­śnie przez dwa osta­ny Iranu - Chu­ze­stan i Lu­re­stan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­ne pań­stwo i kra­i­na po­ło­żo­ne na te­re­nach obec­ne­go po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go Iranu


Elam – sta­ro­żyt­ne pań­stwo o struk­tu­rze fe­de­ra­cyj­nej, pow­sta­łe około 2400 roku p.n.e. na te­re­nach obec­ne­go po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go Iranu (ostan Chu­ze­stan na gra­ni­cy z Ira­kiem) oraz gór­skiej pro­win­cji Lu­re­stan, się­ga­ją­cej aż do Bu­szehr nad Za­to­ką Per­ską. Naj­waż­niej­szym oś­rod­kiem Elamu była Suza (od­kry­ta w 1927), le­żą­ca na wschod­nim brze­gu rzeki Kar­che (sta­roż. Cho­a­spes).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elamici

lud z po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go Iranu


Ela­mi­ci – lud z po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go Iranu, o nie­u­sta­lo­nym po­cho­dze­niu. Język ela­mic­ki, po­dob­nie jak su­me­ryj­ski trud­no po­wią­zać z ja­ką­kol­wiek grupą ję­zy­ko­wą (cza­sa­mi wska­zu­je się po­kre­wień­stwo z ję­zy­ka­mi dra­wi­dyj­ski­mi).

Pod ko­niec IV tys. p.n.e. wyt­wo­rzy­ły się, jak w są­sied­niej Me­zo­po­ta­mii, mia­sta-pań­stwa, które z cza­sem zo­sta­ły zjed­no­czo­ne w jed­no­li­te pań­stwo – Elam ze sto­li­cą w Suzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elamicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sta­roż. zwią­za­ny z Ela­mem lub Ela­mi­ta­mi, do­ty­czą­cy Elamu lub Ela­mi­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ela­mic­ki;


Źródła:

Wiktionary

Elamita

miesz­ka­niec Elamu (sta­ro­żyt­ne­go kraju)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. miesz­ka­niec Elamu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elamitka

miesz­kan­ka Elamu (sta­ro­żyt­ne­go kraju)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. miesz­kan­ka Elamu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elana

pol­skie włó­kno po­lie­stro­we


Elana – nazwa hand­lo­wa włó­kien po­lie­stro­wych pro­du­ko­wa­nych z poli(te­ref­ta­la­nu ety­le­nu) (PET), tka­ni­na otrzy­my­wa­na z tych włó­kien rów­nież na­zy­wa­na jest elaną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eland

zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, naj­więk­sza z an­ty­lop; kanna


Źródła:

SJP.pl

Elanobawełna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tka­ni­na po­lie­stro­wo-ba­weł­nia­na


Źródła:

Wiktionary

Elanobawełniany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ela­no­ba­weł­ny


Źródła:

Wiktionary

Elanolen

niem­ną­ca się tka­ni­na lnia­na z do­dat­kiem włó­kna po­lie­stro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Elanowełna

wełna z do­miesz­ką sztucz­ne­go włó­kna


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tka­ni­na po­lie­stro­wo-weł­nia­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elanowełniany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ela­no­weł­ny


Źródła:

Wiktionary

Elanowy

uszy­ty z elany


Źródła:

SJP.pl

Elantra

model sa­mo­cho­du marki Hy­un­dai


Źródła:

SJP.pl

Elara

sa­te­li­ta Jo­wi­sza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) astr. księ­życ Jo­wi­sza;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elasmoterium

no­so­ro­żec ol­brzy­mi, ży­ją­cy w plej­sto­ce­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elas­mot­he­rium|ref=tak., ro­dzaj pre­hi­sto­rycz­ne­go no­so­roż­ca;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju elas­mo­te­rium (1.1)


Elas­mo­te­rium ("Elas­mot­he­rium") – wy­mar­ły ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny no­so­roż­co­wa­tych (Rhi­no­ce­ro­ti­dae), żył od 2,6 mln – 40 tys. lat temu.

Ety­mo­lo­gia: ελασμος "elas­mos" ‘płyta’; θηριον "thērion" ‘dzike zwie­rzę’, od θηρ "thēr", θηρος "thēros" ‘zwie­rzę’.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elasmozaur

ro­dzaj gada z rzędu plez­jo­za­u­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elas­mo­sa­u­rus|ref=tak., ro­dzaj plez­jo­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju elas­mo­za­ur (1.1)


Elas­mo­za­ur ("Elas­mo­sa­u­rus") – ro­dzaj plez­jo­za­u­ra ży­ją­ce­go w Ame­ry­ce Pół­noc­nej w kam­pa­nie (kreda późna), około 80,5 mi­lio­na lat temu. Pier­wszy okaz od­kry­to w 1867 w Kan­sas bli­sko Fort Wal­la­ce, wy­sła­no go do ame­ry­kań­skie­go pa­le­on­to­lo­ga Cope’a, który na jego pod­sta­wie wy­róż­nił nowy ro­dzaj i ga­tu­nek, ten ostat­ni naz­wał E.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elastan

ela­stycz­ne włó­kno syn­te­tycz­ne; span­dex, lycra


Źródła:

SJP.pl

Elastancja

miara sprę­ży­sto­ści ob­ję­to­ścio­wej płuc; opór sprę­ży­sty


Źródła:

SJP.pl

Elastanowy

→ ela­stan


Patrz:elastan

Źródła:

SJP.pl

Elastaza

enzym pro­te­o­li­tycz­ny po­wo­du­ją­cy łą­cze­nie pę­che­rzy­ków płuc­nych i osta­tecz­nie ro­zed­mę płuc


Ela­sta­za, (EC 3.4.21.37), to enzym na­le­żą­cy do grupy hy­dro­laz, a do­kład­niej - en­do­pep­ty­daz. W swoim cen­trum ak­tyw­nym za­wie­ra ami­nok­was se­ry­nę, tak więc jest za­li­cza­na do pro­te­az se­ry­no­wych. Ela­sta­za hy­dro­li­zu­je wią­za­nia pep­ty­do­we, w są­siedzt­wie któ­rych znaj­du­ją się ami­nok­wa­sy o ma­łych łań­cu­chach bocz­nych, np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elastik

ela­styk;
1. tka­ni­na z ela­stycz­ne­go włó­kna sztucz­ne­go;
2. wyrób z tej tka­ni­ny


Ela­stik, rza­dziej ela­styk – dzia­ni­na z ela­stycz­nych włó­kien sztucz­nych lub wyrób z tejże dzia­ni­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elastiki

po­tocz­nie: spod­nie ela­stycz­ne; ela­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Elastikowy

wy­ko­na­ny z ela­sti­ku


Źródła:

SJP.pl

Elastil

przę­dza uzy­ski­wa­na w wy­ni­ku mo­dy­fi­ka­cji sti­lo­nu; tka­ni­na, dzia­ni­na z tej przę­dzy; ela­styl


Źródła:

SJP.pl

Elastilowy

przy­miot­nik od: ela­stil


Źródła:

SJP.pl

Elastografia

me­to­da dia­gno­stycz­na po­le­ga­ją­ca na po­mia­rze ela­stycz­no­ści tkan­ki przy po­mo­cy ul­tradź­wię­ków, sto­so­wa­na w dia­gno­sty­ce no­wot­wo­rów


Źródła:

SJP.pl

Elastomer

po­li­me­rycz­ne two­rzy­wo (po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go lub otrzy­my­wa­ne syn­te­tycz­nie) o wła­ści­wo­ściach ela­stycz­nych w sze­ro­kim za­kre­sie tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Elastomerowy

zwią­za­ny z ela­sto­me­rem


Źródła:

SJP.pl

Elastometr

przy­rząd op­tycz­ny do wyz­na­cza­nia stop­nia odksz­tał­ce­nia


Źródła:

SJP.pl

Elaston

1. ela­stycz­ne włó­kno po­liu­re­ta­no­we;
2. tka­ni­na z tego włó­kna


Źródła:

SJP.pl

Elastooptyczny

przy­miot­nik od: ela­sto­op­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Elastooptyka

doś­wiad­czal­na me­to­da wyz­na­cza­nia na­prę­żeń w przez­ro­czy­stych, bez­po­sta­cio­wych cia­łach ta­kich, jak szkło, ce­lu­lo­id, że­la­ty­na, ży­wi­ce akry­lo­we itp. przez prześ­wiet­la­nie ich lub ich mo­de­li świa­tłem spo­la­ry­zo­wa­nym; op­ty­ka na­prę­żeń


Ela­sto­op­ty­ka – ze­spół metod doś­wiad­czal­nych do badań stanu na­prę­żeń i odksz­tał­ceń w cia­łach bez­po­sta­cio­wych, nor­mal­nie izo­tro­po­wych (m.in. szkło, poli(me­ta­kry­lan me­ty­lu), szkli­wa, po­li­me­ry, ce­lu­lo­id), wy­ka­zu­ją­cych pod ob­cią­że­niem wła­ści­wo­ści ani­zo­tro­po­we, prze­ja­wia­ją­ce się m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elastopatia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się wiot­ko­ścią sta­wów


Ela­sto­pa­tia (na­le­żą­ca do cho­rób tkan­ki łącz­nej, CTD, con­nec­ti­ve tis­sue di­sor­der) – wro­dzo­na dys­funk­cja tkan­ki łącz­nej. Cho­ro­ba dzie­dzi­czo­na jest w spo­sób au­to­so­mal­ny re­ce­syw­ny. Na po­zio­mie ko­mór­ko­wym za­cho­dzi pro­duk­cja nie­pra­wi­dło­wej tkan­ki łącz­nej, za­wie­ra­ją­cej mniej­szą ilość włó­kien ko­la­ge­no­wych dru­gie­go typu, co w re­zul­ta­cie skut­ku­je pow­sta­niem tkan­ki o słab­szej wy­trzy­ma­ło­ści na roz­cią­ga­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elastoplast

nazwa hand­lo­wa pla­stra opa­trun­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Elastoplastyczny

ciało ela­sto­pla­stycz­ne: ciało stałe (metal lub two­rzy­wo sztucz­ne), które w pew­nych gra­ni­cach ob­cią­że­nia wy­ka­zu­je wła­ści­wo­ści pla­stycz­ne, a po­wy­żej nich jest cia­łem sprę­ży­stym


Źródła:

SJP.pl

Elastor

1. ela­stycz­ny tor­len, pol­ska przę­dza uzy­ski­wa­na przez ter­micz­ną mo­dy­fi­ka­cję (tek­stu­ro­wa­nie) tor­le­nu, uży­wa­na do wy­ro­bów dzie­wiar­skich;
2. tka­ni­na, dzia­ni­na z przę­dzy o tej samej naz­wie


Źródła:

SJP.pl

Elastorowy

zwią­za­ny z ela­sto­rem


Źródła:

SJP.pl

Elastycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ela­stycz­ny, gięt­ko

 (1.2) przen. do­sto­so­wu­jąc się do wa­run­ków, do oko­licz­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Elastyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ela­stycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Elastyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ela­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Elastyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ela­stycz­ne

 (1.2) książk. przen. łat­wość przy­sto­so­wa­nia się do no­wych wa­run­ków, do nowej sy­tu­a­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elastyczny

gięt­ki, sprę­ży­sty; roz­cią­gli­wy


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. gięt­ki, sprę­ży­sty

 (1.2) przen. łatwo się przy­sto­so­wu­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elastyk

ela­stik;
1. tka­ni­na z ela­stycz­ne­go włó­kna sztucz­ne­go;
2. wyrób z tej tka­ni­ny


Źródła:

SJP.pl

Elastyka

po­tocz­nie:
1. ela­stycz­ność;
2. cecha sil­ni­ka poz­wa­la­ją­ca na jazdę w sze­ro­kim za­kre­sie obro­tów


Źródła:

SJP.pl

Elastyki

po­tocz­nie: spod­nie ela­stycz­ne; ela­sti­ki


Źródła:

SJP.pl

Elastyl

przę­dza uzy­ski­wa­na w wy­ni­ku mo­dy­fi­ka­cji sti­lo­nu; tka­ni­na, dzia­ni­na z tej przę­dzy; ela­stil


Źródła:

SJP.pl

Elastylowy

przy­miot­nik od: ela­styl


Źródła:

SJP.pl

Elastyna

biał­ko włó­kien­ko­we wcho­dzą­ce w skład tkan­ki łącz­nej, na­da­ją­ce ela­stycz­ność ścię­gnom, wią­za­dłom i ścia­nie aorty


Ela­sty­na – hy­dro­fo­bo­we biał­ko struk­tu­ral­ne o bu­do­wie fi­bry­lar­nej (skle­ro­pro­te­i­na), które wy­stę­pu­je w tkan­ce łącz­nej. Jest głów­nym skład­ni­kiem ścię­gien, wię­za­deł, tkan­ki płuc­nej oraz ścian więk­szych na­czyń krwio­no­śnych. Ze wzglę­du na obec­ność ela­sty­ny tkan­ki w nią ob­fi­tu­ją­ce po roz­cią­gnię­ciu lub ści­śnię­ciu odzy­sku­ją swój pier­wot­ny kształt i wiel­kość (na przy­kład skóra).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elastynowy

→ ela­sty­na


Patrz:elastyna

Źródła:

SJP.pl

Elat

1. mia­sto w po­łud­nio­wym Iz­ra­e­lu, nad za­to­ką Akaba;
2. miej­sce wspom­nia­ne po raz pier­wszy przez Moj­że­sza w cza­sie wę­drów­ki Iz­ra­e­li­tów z Egip­tu do Ziemi Obie­ca­nej;
3. bo­gi­ni wy­brze­ża mor­skie­go, utoż­sa­mia­na z pla­ne­tą Wenus i jej aspek­tem jako Gwia­zda Po­ran­na, po­cząt­ko­wo żona naj­wyż­sze­go boga Ela, póź­niej żona Baala


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elater

ela­stycz­na, hi­gro­sko­pij­na ko­mór­ka nit­ko­wa­na, ułat­wia­ją­ca roz­sie­wa­nie przez wiatr za­rod­ni­ków wą­tro­bow­ców; ela­te­ra, sprę­ży­ca


Źródła:

SJP.pl

Elatera

ela­stycz­na, hi­gro­sko­pij­na ko­mór­ka nit­ko­wa­na, ułat­wia­ją­ca roz­sie­wa­nie przez wiatr za­rod­ni­ków wą­tro­bow­ców; ela­ter, sprę­ży­ca


Źródła:

SJP.pl

Elativus

ela­ti­wus; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. sto­pień naj­wyż­szy przy­miot­ni­ka lub przy­słów­ka; su­per­la­ti­wus, su­per­la­ti­vus, su­per­la­tyw;
2. przy­miot­nik lub przy­słó­wek w stop­niu naj­wyż­szym; su­per­la­ti­wus, su­per­la­ti­vus, su­per­la­tyw;
3. przy­pa­dek za­leż­ny oz­na­cza­ją­cy kie­ru­nek ruchu z wnę­trza przed­mio­tu, m.in. w ję­zy­kach ugro­fiń­skich


Ela­ti­vus – przy­pa­dek w ję­zy­kach aglu­ty­na­cyj­nych i flek­syj­nych oz­na­cza­ją­cy opu­szcze­nie przez de­sy­gnat pew­ne­go okre­ślo­ne­go obiek­tu. Wy­stę­pu­je w ję­zy­kach ugro­fiń­skich, zwła­szcza ję­zy­ku wę­gier­skim, ję­zy­ku estoń­skim i fiń­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elatiwus

ela­ti­vus; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. sto­pień naj­wyż­szy przy­miot­ni­ka lub przy­słów­ka; su­per­la­ti­wus, su­per­la­ti­vus, su­per­la­tyw;
2. przy­miot­nik lub przy­słó­wek w stop­niu naj­wyż­szym; su­per­la­ti­wus, su­per­la­ti­vus, su­per­la­tyw;
3. przy­pa­dek za­leż­ny oz­na­cza­ją­cy kie­ru­nek ruchu z wnę­trza przed­mio­tu, m.in. w ję­zy­kach ugro­fiń­skich


Źródła:

SJP.pl

Elba

1. wyspa wło­ska na Morzu Tyr­reń­skim;
2. daw­niej: Łaba (rzeka w Cze­chach i Niem­czech)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Morzu Tyr­reń­skim, po­ło­żo­na mię­dzy Pół­wy­spem Ape­niń­skim a Kor­sy­ką;


Elba ( Isola d'Elba) – trze­cia co do wiel­ko­ści wło­ska wyspa, po­ło­żo­na na Morzu Tyr­reń­skim, mię­dzy Pół­wy­spem Ape­niń­skim a Kor­sy­ką. Naj­więk­sza z Ar­chi­pe­la­gu Wysp To­skań­skich. Jest za­miesz­ka­na przez 31 592 miesz­kań­ców (dane z 2019).

Wyspa ma star­szą hi­sto­rię od sta­ro­żyt­ne­go Rzymu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elbait

rzad­ki mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów;


El­ba­it – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy tur­ma­li­nów. Mi­ne­rał rzad­ki.

Nazwa po­cho­dzi od wyspy Elby na Morzu Śró­dziem­nym, gdzie mi­ne­rał ten wy­stę­pu­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elbanka

miesz­kan­ka Elby


Źródła:

SJP.pl

Elbańczyk

miesz­ka­niec Elby


Źródła:

SJP.pl

Elbański

→ Elba


Patrz:Elba

Źródła:

SJP.pl

Elbik

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. karc. wie­lo­o­so­bo­wa gra kar­cia­na, po­pu­lar­na w XVIII-XIX wieku


Źródła:

Wiktionary

Elbl.

skrót od: el­blą­ski


Źródła:

SJP.pl

Elbląg

rzeka i mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim prze­pły­wa­ją­ca przez El­bląg (1.1);

 (1.3) geogr. adm. gmina w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;


El­bląg ( El­bin­ga, El­bin­gum, El­bin­gus; niem. El­bing) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w pół­noc­nej Pol­sce. Sie­dzi­ba władz po­wia­tu el­blą­skie­go i gminy wiej­skiej El­bląg, ale mia­sto nie wcho­dzi w ich skład, sta­no­wiąc odręb­ną jed­nost­kę sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go. Od 1992 sto­li­ca die­cez­ji el­blą­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elbląski

zwią­za­ny z El­blą­giem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy El­blą­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elbląskie

zwią­za­ny z El­blą­giem


Źródła:

SJP.pl

Elblążanin

miesz­ka­niec El­blą­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec El­blą­ga

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z El­blą­ga, uro­dzo­na w El­blą­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elblążanka

miesz­kan­ka El­blą­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka El­blą­ga

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z El­blą­ga, uro­dzo­na w El­blą­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elbrus

masyw wul­ka­nicz­ny w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­wyż­szy szczyt Ka­u­ka­zu;


Nie mylić z: El­burs.

El­brus ( Эльбрус "El­brus", Минги тау "Mingi tau") – naj­wyż­szy szczyt Ka­u­ka­zu o wy­so­ko­ści 5642 m n.p.m. Po­ło­żo­ny jest na te­re­nie Ka­bar­do-Bał­ka­rii w Rosji nie­da­le­ko gra­ni­cy z Gruz­ją. Jest naj­wyż­szym szczy­tem Rosji. W za­leż­no­ści od in­ter­pre­ta­cji prze­bie­gu gra­ni­cy Eu­ro­pa-Azja jest za­li­cza­ny do Ko­ro­ny Ziemi jako naj­wyż­szy szczyt Eu­ro­py.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elbruski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z El­bru­sem, do­ty­czą­cy El­bru­su


Źródła:

Wiktionary

Elburs

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie na Wy­ży­nie Irań­skiej w pół­noc­nym Ira­nie;


Nie mylić z: El­brus.

Na tę stro­nę wska­zu­je „Al­borz”. Zo­bacz też: Al­borz – ostan w Ira­nie.

El­burs (pers. البرز, "Al­borz") – pasmo gór­skie w pół­noc­nym Ira­nie, w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Wy­ży­ny Irań­skiej. Od Morza Ka­spij­skie­go od­dzie­lo­ne wąską Ni­zi­ną Po­łud­nio­wo­ka­spij­ską. Naj­wyż­szym szczy­tem jest De­ma­wend, który wzno­si się na wy­so­kość 5604 m n.p.m.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elcedek

po­tocz­nie: mo­ni­tor lub te­le­wi­zor LCD


Źródła:

SJP.pl

Elcia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Elż­bie­ta


Źródła:

Wiktionary

Eldorado

prze­no­śnie:
1. kra­i­na szczę­śli­wo­ści, do­bro­by­tu; raj; ar­ka­dia, eden;
2. ko­rzyst­ne wa­run­ki do pow­sta­nia, roz­wo­ju cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) raj na ziemi, mi­tycz­ny kraj szczę­ścia i bo­gact­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elea

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Eleaci

przed­sta­wi­ciel grec­kiej szko­ły fi­lo­zo­ficz­nej z VI-V w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl

Eleacki

przy­miot­nik od: ele­a­ta


Źródła:

SJP.pl

Elear

wo­jow­nik wy­zy­wa­ją­cy prze­ciw­ni­ków do walki w po­je­dyn­kę przed roz­po­czę­ciem bitwy


Źródła:

SJP.pl

Eleata

przed­sta­wi­ciel grec­kiej szko­ły fi­lo­zo­ficz­nej z VI-V w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl

Eleatyzm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na, we­dług któ­rej praw­dzi­we byty są stałe, niez­mien­ne i poz­na­wal­ne tylko po­przez my­śle­nie, a nie ob­ser­wa­cję czy doś­wiad­cze­nie; szko­ła elej­ska


Źródła:

SJP.pl

Eleazar

imię mę­skie


Zo­bacz też: Ele­a­zar (imię) i Ele­a­zar (mę­czen­nik).

Ele­a­zar – po­stać bi­blij­na wy­stę­pu­ją­ca w Sta­rym Te­sta­men­cie, syn Aa­ro­na i jego żony Eli­sze­by, ar­cy­ka­płan. Miał trzech braci: Na­da­ba, Ita­ma­ra i Abihu. Jego synem był Pin­chas. Ele­a­zar zmarł w tym samym cza­sie co Jozue, a po­cho­wa­no go w mie­ście Ga­ba­ta


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Electro

[czy­taj: elek­tro] ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej


Elec­tro (rów­nież elec­tro-funk) – ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej i wczes­ne­go hip-hopu pow­sta­ły w la­tach 80., kształ­to­wa­ny przez pro­du­cen­tów fun­ko­wych i hip-ho­po­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Electroclash

[czy­taj: elek­tro­klasz] ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej wy­wo­dzą­cy się z punka, nowej fali i elec­tro­po­pu; elec­tro clash


Elec­troc­lash (lub "elec­tro clash") – ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej wy­wo­dzą­cy się z punka, nowej fali, italo disco i elec­tro­po­pu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Electrofunk

[czy­taj: elek­tro­fank] ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Electrofunkowy

→ elec­tro­funk [czy­taj: elek­tro­fan­ko­wy]


Źródła:

SJP.pl

Electrolux

[czy­taj: elek­tro­luks] firma i marka sprzę­tu AGD


AB Elec­tro­lux – szwedz­kie przed­się­bior­stwo, zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją sprzę­tu AGD. Do­staw­ca urzą­dzeń do za­sto­so­wań do­mo­wych i pro­fe­sjo­nal­nych, sprze­da­ją­cy ponad 40 mln pro­duk­tów każ­de­go roku do od­bior­ców w ponad 150 kra­jach. Pro­du­cent m.in. pra­lek, zmy­wa­rek, lo­dó­wek, od­ku­rza­czy i ku­che­nek pod mar­ka­mi ta­ki­mi, jak Elec­tro­lux, AEG, Za­nus­si, Eu­re­ka, Faure oraz Fri­gi­da­i­re.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Electropop

[czy­taj: elek­tro­pop] od­mia­na mu­zy­ki po­pu­lar­nej; synth­pop, tech­no­pop


Źródła:

SJP.pl

Electropopowy

→ elec­tro­pop [czy­taj: elek­tro­po­po­wy]


Źródła:

SJP.pl

Eleczka

zdrob­nia­le: elka


Źródła:

SJP.pl

Elefant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) śrpol. zool. słoń

 (1.2) śrpol. zool. kość sło­nio­wa


Ele­fant (wcze­śniej na­zy­wa­ny Fer­di­nand) – cięż­kie dzia­ło pan­cer­ne – ni­szczy­ciel czoł­gów uży­wa­ne przez armię nie­miec­ką w cza­sie II wojny świa­to­wej. Pełne ofi­cjal­ne oz­na­cze­nie po­ja­zdu to Panzerjäger Tiger(P) (Sd.Kfz. 184).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elefanta

wyspa u wy­brze­ży Indii


Ele­fan­ta (hindi "Gha­ra­pu­ri") – wyspa na Morzu Arab­skim w po­bli­żu Bom­ba­ju (Ma­ha­rasz­tra) w In­diach. Nazwa po­cho­dzi od znaj­du­ją­cej się tam nieg­dyś rzeź­by sło­nia.

Znaj­du­je się na niej ze­spół sied­miu wy­ku­tych w skale świą­tyń poś­wię­co­nych bogu Śiwie z bar­dzo bo­ga­tą de­ko­ra­cją rzeź­biar­ską i pła­sko­rzeź­biar­ską, wy­ko­na­ną w tzw. stylu po­gup­tyj­skim. Po­cho­dzą one z VIII–IX w., kiedy nad tym ob­sza­rem wła­da­ła dy­na­stia Sil­ha­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elefantiaza

cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się roz­ro­stem tkan­ki łącz­nej skóry prze­waż­nie koń­czyn dol­nych, wy­wo­ła­na przez pa­so­ży­ty, bak­te­rie lub wsku­tek przew­le­kłe­go za­sto­ju krwi i obrzę­ku; sło­nio­wa­ciz­na; sło­nio­wa­tość


Źródła:

SJP.pl

Elefantyna

1. wyspa na Nilu, w Egip­cie;
2. świą­ty­nia bo­gi­ni Satet i boga Chnu­ma


Ele­fan­ty­na (od Ἐλεφαντίνη) – wyspa na rzece Nil, po­ni­żej pier­wszej ka­ta­rak­ty. Współ­cze­śnie sta­no­wi część mia­sta Asuan, w po­łud­nio­wym Egip­cie. Wyspa ma około 1200 m dłu­go­ści i 400 m sze­ro­ko­ści w naj­szer­szym miej­scu.

Ele­fan­ty­na znaj­du­je się na gra­ni­cy Egip­tu i Nubii i w cza­sach sta­ro­żyt­nych sta­no­wi­ła punkt prze­ła­dun­ko­wy dla stat­ków, a także sta­no­wi­sko obron­ne dla mia­sta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elefteria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

Wiktionary

Elefterios

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., od­po­wied­nik pol­skich Ele­u­te­riusz, Ele­u­te­ry


Źródła:

Wiktionary

Elegancik

zdrob­nie­nie od: ele­gant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. męż­czyz­na, który ubie­ra się z prze­sad­ną ele­gan­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elegancja

wy­szu­ka­ny smak w ubio­rze; wyt­wor­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dobry smak w ubio­rze i za­cho­wa­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elegancki

wyt­wor­ny, pełen klasy i do­bre­go smaku


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ele­gan­cji; cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ele­gan­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elegancko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ele­ganc­ki

 (1.2) pot. posp. super, świet­nie, bez za­rzu­tu


Źródła:

Wiktionary

Eleganckość

→ ele­ganc­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ele­ganc­kie; cecha tych, któ­rzy są ele­ganc­cy


Patrz:elegancki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elegant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ele­gan­cją


Źródła:

Wiktionary

Elegantka

→ ele­gant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ele­gant


Patrz:elegant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elegantszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ele­ganc­ki


Źródła:

SJP.pl

Elegia

utwór o róż­no­rod­nej te­ma­ty­ce, wy­wo­dzą­cy się z li­ry­ki ża­łob­nej, pie­śni la­men­ta­cyj­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. utwór po­e­tyc­ki o tre­ści po­waż­nej, re­flek­syj­ny, w tonie smut­ne­go roz­pa­mię­ty­wa­nia, roz­wa­ża­nia lub skar­gi, po­ru­sza­ją­cy te­ma­ty­kę prze­mi­ja­nia, śmier­ci lub mi­ło­ści;


Ele­gia (gr. ἐλεγεία "ele­ge­ia" – pieśń ża­łob­na) – utwór li­rycz­ny o tre­ści po­waż­nej, re­flek­syj­ny, utrzy­ma­ny w tonie smut­ne­go roz­pa­mię­ty­wa­nia, roz­wa­ża­nia lub skar­gi, do­ty­czą­cy spraw oso­bi­stych lub pro­ble­mów eg­zy­sten­cjal­nych (prze­mi­ja­nie, śmierć, mi­łość); wy­róż­nia się ele­gie mi­łos­ne i pa­trio­tycz­ne. Na­le­ży do naj­bar­dziej cha­rak­te­ry­stycz­nych form li­ry­ki bez­poś­red­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elegiacki

zwią­za­ny z ele­gią; ele­gij­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przest. ele­gij­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elegijność

→ ele­gij­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rze­czow­nik od przy­miot­ni­ka: ele­gij­ny


Patrz:elegijny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elegijny

zwią­za­ny z ele­gią; ele­giac­ki


przy­miot­nik

 (1.1) książk. wła­ści­wy ele­gii

 (1.2) smut­ny, ża­łob­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elegik

osoba two­rzą­ca ele­gie (ut­wo­ry li­rycz­ne lub in­stru­men­tal­ne)


Źródła:

SJP.pl

Elejski

szko­ła elej­ska - kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na, we­dług któ­rej praw­dzi­we byty są stałe, niez­mien­ne i poz­na­wal­ne tylko po­przez my­śle­nie, a nie ob­ser­wa­cję czy doś­wiad­cze­nie; ele­a­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Elek

po­tocz­nie:
1. odzież o roz­mia­rze L;
2. po­jazd do nauki jazdy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: Eli­giusz


Elek ( Ale­tea, Renn­dorf) – mia­sto na Wę­grzech, w ko­mi­ta­cie Békés. W stycz­niu 2011 r. po­pu­la­cja mia­sta wy­no­si­ła 4899 osób. Do 1946 r. była w nim wiel­ka spo­łecz­ność nie­miec­ko­ję­zycz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elekcja

1. urzę­do­wo: wy­bo­ry, wybór na ja­kieś ważne sta­no­wi­sko lub urząd;
2. w daw­nej Pol­sce: obiór króla


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces wy­bo­ru na sta­no­wi­sko lub urząd pań­stwo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elekcyjność

moż­li­wość elek­cji, pod­le­ga­nie elek­cji, po­cho­dze­nie z elek­cji; wy­bie­ral­ność, obie­ral­ność


Źródła:

SJP.pl

Elekcyjny

obie­ral­ny, wy­bie­ral­ny;
1. zwią­za­ny z elek­cją, po­cho­dzą­cy z elek­cji, pod­le­ga­ją­cy elek­cji - wy­bo­ra­mi na wy­so­kie sta­no­wi­sko lub urząd;
2. zwią­za­ny z elek­cją, po­cho­dzą­cy z elek­cji, pod­le­ga­ją­cy elek­cji - obio­rem króla w daw­nej Pol­sce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­cją, do­ty­czą­cy elek­cji; wy­bra­ny przez gło­so­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elekt

osoba nowo obra­na na wy­so­kie sta­no­wi­sko lub urząd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która zo­sta­ła wy­bra­na na pe­wien urząd, ale która go je­szcze nie ob­ję­ła


Elekt – osoba fi­zycz­na, co do któ­rej po wy­bo­rach prze­wi­du­je się spra­wo­wa­nie da­ne­go urzę­du, jed­nak bę­dą­ca je­szcze przed jego ob­ję­ciem.

Okre­śle­nia tego czę­sto używa się po wy­bo­rach pre­zy­denc­kich, a je­szcze przed za­przy­się­że­niem zwy­cię­skie­go kan­dy­da­ta, okre­śla­ne­go wów­czas wła­śnie mia­nem pre­zy­den­ta elek­ta. W przy­pad­ku, gdy zwy­cię­ski kan­dy­dat uzy­skał re­e­lek­cję, sy­tu­a­cja ta nie za­cho­dzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektka

→ elekt


Patrz:elekt

Źródła:

SJP.pl

Elektor

1. w Świę­tym Ce­sar­stwie Rzym­skim Na­ro­du Nie­miec­kie­go: możny świec­ki lub du­chow­ny, upraw­nio­ny do udzia­łu w wy­bo­rze ce­sa­rza;
2. w USA: osoba upraw­nio­na do udzia­łu w bez­poś­red­nim wy­bo­rze pre­zy­den­ta, wy­ła­nia­na w dro­dze gło­so­wa­nia oby­wa­te­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wy­bor­ca

 (1.2) ktoś po­wo­ła­ny do wzię­cia udzia­łu w de­cy­du­ją­cym akcie wy­bor­czym

 (1.3) hist. ksią­żę upraw­nio­ny do wy­bo­ru ce­sa­rza w Rze­szy (Nie­miec­kiej);


Zo­bacz też: Elek­tor (hi­sto­ria).

Elek­tor – wy­bor­ca. W wy­bo­rach poś­red­nich osoba upraw­nio­na do do­ko­na­nia wy­bo­ru or­ga­nu wła­dzy, np. pre­zy­den­ta Sta­nów Zjed­no­czo­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektoracik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od elek­to­rat


Źródła:

Wiktionary

Elektorat

1. ogół osób upraw­nio­nych do udzia­łu w wy­bo­rach; wy­bor­cy;
2. wła­dza, god­ność, funk­cja elek­to­ra - księ­cia nie­miec­kie­go upraw­nio­ne­go do udzia­łu w wy­bo­rze ce­sa­rza; elek­tor­stwo;
3. kraj Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go Na­ro­du Nie­miec­kie­go rzą­dzo­ny przez księ­cia elek­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół wy­bor­ców

 (1.2) daw. hist. wła­dza, god­ność elek­to­ra

 (1.3) daw. hist. kraj pod rzą­da­mi elek­to­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektorka

→ elek­tor


Patrz:elektor

Źródła:

SJP.pl

Elektorowa

daw­niej: żona elek­to­ra (kur­fir­sta); kur­fir­sto­wa


Źródła:

SJP.pl

Elektorstwo

wła­dza, god­ność, funk­cja elek­to­ra - księ­cia nie­miec­kie­go upraw­nio­ne­go do udzia­łu w wy­bo­rze ce­sa­rza; elek­to­rat


Źródła:

SJP.pl

Elektorówna

daw­niej: córka elek­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. hist. córka elek­to­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektr.

skrót od: elek­try­ka, elek­trycz­ność, elek­trycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Elektra

1. mi­ne­rał, rozt­wór stały złota i sre­bra z nie­wiel­ką ilo­ścią mie­dzi i że­la­za;
2. dawna nazwa bursz­ty­nu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektreny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim.


Elek­tre­ny (lit. "Elektrėnai") – mia­sto po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści Litwy, bę­dą­ce ad­mi­ni­stra­cyj­nie czę­ścią re­jo­nu elek­treń­skie­go, na za­chod­nim krań­cu okrę­gu wi­leń­skie­go. Za­miesz­ku­je je 13 809 osób, we­dług da­nych z roku 2008, co spra­wia, że jest to dwu­dzie­ste piąte pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto na Lit­wie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektret

po­la­ry­zo­wa­ny na stałe die­lek­tryk ma­ją­cy cha­rak­ter di­po­la elek­trycz­ne­go o trwa­łym ła­dun­ku po­wierzch­nio­wym


Elek­tret – die­lek­tryk, w któ­rym w spo­sób trwa­ły utrzy­mu­je się po­la­ry­za­cja di­po­lo­wa lub stan na­ła­do­wa­nia elek­trycz­ne­go. Elek­tret wyt­wa­rza zew­nętrz­ne pole elek­trycz­ne i w tym sen­sie jest elek­tro­sta­tycz­nym od­po­wied­ni­kiem ma­gne­su trwa­łe­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektreński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Elek­tren


Źródła:

Wiktionary

Elektrim

Elek­trim SA – spół­ka no­to­wa­na od 1992 roku do 2008 roku na war­szaw­skiej Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych, pow­sta­ła w wy­ni­ku pry­wa­ty­za­cji daw­ne­go "PTHZ Elek­trim". W pier­wszym okre­sie po pry­wa­ty­za­cji, Elek­trim SA pro­wa­dził bar­dzo roz­le­głą i zróż­ni­co­wa­ną dzia­łal­ność za poś­red­nict­wem ponad 140 spó­łek po­wią­za­nych (od pro­duk­cji tur­bin po pro­duk­cję rolną), jed­nak­że dzia­łal­ność ta ule­gła grun­tow­nej re­or­ga­ni­za­cji po­czą­wszy od 1999 roku.


Źródła:

Wikipedia

Elektro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z elek­trycz­no­ścią


Źródła:

Wiktionary

Elektroakustyczny

→ elek­tro­a­ku­sty­ka


Patrz:elektroakustyka

Źródła:

SJP.pl

Elektroakustyka

Elek­tro­a­ku­sty­ka – dzie­dzi­na tech­ni­ki i nauki łą­czą­ca w sobie ele­men­ty aku­sty­ki i elek­tro­ni­ki, zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem fal aku­stycz­nych na prąd elek­trycz­ny i na od­wrót, za po­mo­cą przet­wor­ni­ków elek­tro­a­ku­stycz­nych.


Źródła:

Wikipedia

Elektrobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­bio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Elektroblok

1. sy­stem urzą­dzeń w elek­trow­ni, przet­wa­rza­ją­cych ener­gię elek­trycz­ną;
2. ro­dzaj urzą­dze­nia za­si­la­ją­ce­go w sa­mo­cho­dach i przy­cze­pach kem­pin­go­wych


Źródła:

SJP.pl

Elektrobodziec

czyn­nik wy­wo­łu­ją­cy róż­ni­cę po­ten­cja­łów elek­trycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Elektrobus

au­to­bus na­pę­dza­ny ener­gią elek­trycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Elektroceramika

Elek­tro­ce­ra­mi­ka – ro­dzaj ma­te­ria­łu, który jest sto­so­wa­ny w elek­tro­tech­ni­ce jako die­lek­try­ki bądź pół­prze­wod­ni­ki. Ma­te­riał ten wy­ka­zu­je dużą wy­trzy­ma­łość, re­zy­styw­ność elek­trycz­ną, od­por­ność na wy­so­kie tem­pe­ra­tu­ry oraz małą strat­ność elek­trycz­ną. Do elek­tro­ce­ra­mi­ki za­li­cza się por­ce­la­ny.


Źródła:

Wikipedia

Elektrochemia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. dział che­mii fi­zycz­nej zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem za­leż­no­ści mię­dzy zja­wi­ska­mi elek­trycz­ny­mi a re­ak­cja­mi che­micz­ny­mi;


Elek­tro­che­mia – dział che­mii fi­zycz­nej ba­da­ją­cy elek­trycz­ne aspek­ty re­ak­cji che­micz­nych, a także w mniej­szym stop­niu włas­no­ścia­mi elek­trycz­ny­mi związ­ków che­micz­nych.

Przed­mio­tem jej badań są m.in. pro­ce­sy che­micz­ne to­wa­rzy­szą­ce prze­pły­wo­wi prądu elek­trycz­ne­go przez elek­tro­lit, któ­ry­mi są stopy i rozt­wo­ry związ­ków che­micz­nych zdol­nych do dy­so­cja­cji elek­tro­li­tycz­nej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrochemiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­che­mią, do­ty­czą­cy elek­tro­che­mii


Źródła:

Wiktionary

Elektrochirurgia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­to­da chi­rur­gicz­na, w któ­rej do prze­ci­na­nia tka­nek uży­wa­ny jest gal­wa­no­ka­u­ter


Źródła:

Wiktionary

Elektrochirurgiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­chi­rur­gią, do­ty­czą­cy elek­tro­chi­rur­gii


Źródła:

Wiktionary

Elektrochromatografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. fiz. me­to­da roz­dzie­la­nia mie­sza­ni­ny, która po­le­ga na wy­ko­rzy­sta­niu prze­mie­szcza­nia się skład­ni­ków rozt­wo­ru pod­da­ne­go dzia­ła­niu na­pię­cia elek­trycz­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Elektrociepłownia

za­kład ener­ge­tycz­ny wyt­wa­rza­ją­cy ener­gię elek­trycz­ną i cie­pło


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład wyt­wa­rza­ją­cy rów­no­cze­śnie z ener­gią elek­trycz­ną ener­gię ciepl­ną;


Elek­tro­cie­płow­nia – za­kład prze­my­sło­wy wyt­wa­rza­ją­cy w jed­nym pro­ce­sie tech­no­lo­gicz­nym w spo­sób sko­ja­rzo­ny ener­gię elek­trycz­ną oraz cie­pło w po­sta­ci czyn­ni­ka (naj­czę­ściej wody) o wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze dla miej­skiej sieci cie­płow­ni­czej lub prze­my­słu.

Elek­tro­cie­płow­nie to naj­czę­ściej kon­wen­cjo­nal­ne si­łow­nie ciepl­ne z tur­bi­na­mi upu­sto­wo-kon­den­sa­cyj­ny­mi i upu­sto­wo-prze­ciw­pręż­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrociepłowniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do elek­tro­cie­płow­ni, ma­ją­cy zwią­zek z elek­tro­cie­płow­nią


Źródła:

Wiktionary

Elektrociepłownik

1. pra­cow­nik elek­tro­cie­płow­ni;
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie za­o­pa­try­wa­nia bu­dyn­ków w ener­gię elek­trycz­ną i cie­płą wodę


Źródła:

SJP.pl

Elektroda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. koń­ców­ka prze­wod­ni­ka po­zo­sta­ją­ce­go w kon­tak­cie ze śro­do­wi­skiem, do któ­re­go do­pro­wa­dza lub z któ­re­go od­pro­wa­dza prąd elek­trycz­ny;


Elek­tro­da – koń­co­wy ele­ment niek­tó­rych ukła­dów lub urzą­dzeń elek­trycz­nych, prze­wod­nik elek­trycz­ny wy­sy­ła­ją­cy ła­du­nek elek­trycz­ny lub przyj­mu­ją­cy go z oto­cze­nia, albo kształ­tu­ją­cy pole elek­tro­sta­tycz­ne w swoim oto­cze­niu.

Ist­nie­ją trzy ro­dza­je elek­trod.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrodializa

Elek­tro­dia­li­za – pro­ces od­sa­la­nia/za­tę­ża­nia rozt­wo­rów elek­tro­li­tów za po­mo­cą mo­du­łu

z uło­żo­ny­mi na­prze­mien­nie mem­bra­na­mi ka­tio­no- i anio­no­wy­mien­ny­mi, za­cho­dzą­cy pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go.

Elek­tro­dia­li­za opie­ra się na zja­wi­sku mi­gra­cji jonów w polu elek­trycz­nym i wy­klu­cze­niu współ­jo­nów przez na­ła­do­wa­ne grupy im­mo­bi­li­zo­wa­ne w po­li­me­ro­wej ma­try­cy mem­bra­ny jo­no­wy­mien­nej.


Źródła:

Wikipedia

Elektrodo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: elek­tro­da


Źródła:

Wiktionary

Elektrododatni

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. taki, który ma ła­du­nek elek­trycz­ny do­dat­ni


Źródła:

Wiktionary

Elektrododatniość

→ elek­tro­do­dat­ni


Elek­tro­do­dat­niość – zdol­ność ato­mów da­ne­go pier­wiast­ka do od­da­wa­nia elek­tro­nów wa­len­cyj­nych. Wraz ze wzro­stem elek­tro­do­dat­nio­ści pier­wiast­ków ma­le­je ich elek­tro­u­jem­ność. W kon­wen­cji In­gol­da pier­wiast­ki o elek­tro­do­dat­nio­ści więk­szej od wo­do­ru oz­na­cza­ne są zna­kiem „+”, a mniej­szej „−”.


Patrz:elektrododatni

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrodowy

zwią­za­ny z elek­tro­dą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­dą, do­ty­czą­cy elek­tro­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrodrążarka

drą­żar­ka elek­trycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masz. elektr. urzą­dze­nie do wy­ci­na­nia ot­wo­rów me­to­dą obrób­ki elek­tro­e­ro­zyj­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrodyka

Elek­tro­dy­ka – dział elek­tro­che­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem re­ak­cji związ­ków i jonów, prze­bie­ga­ją­cych na elek­tro­dach oraz ki­ne­ty­ką pro­ce­sów elek­tro­do­wych. Zo­sta­ła za­po­cząt­ko­wa­na przez Ju­liu­sa Ta­fe­la w 1905 roku.


Źródła:

Wikipedia

Elektrodynamika

dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się od­dzia­ły­wa­niem pól elek­tro­ma­gne­tycz­nych, zja­wi­ska­mi zwią­za­ny­mi z elek­trycz­no­ścią i ma­gne­tyz­mem


Elek­tro­dy­na­mi­ka – dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem za­cho­wa­nia się ciał ob­da­rzo­nych ła­dun­kiem elek­trycz­nym, w szcze­gól­no­ści:

Elek­tro­dy­na­mi­kę dzie­li się na dwie odręb­ne te­o­rie:

Na­ji­stot­niej­szą róż­ni­cą mię­dzy po­wyż­szy­mi te­o­ria­mi są od­mien­ne for­ma­liz­my opi­su­ją­ce te te­o­rie:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrodynamometr

przy­rząd do mie­rze­nia sła­bych prą­dów elek­trycz­nych; gal­wa­no­metr


Źródła:

SJP.pl

Elektroencefalograf

apa­rat do ba­da­nia ak­tyw­no­ści elek­trycz­nej mózgu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. apa­rat elek­tro­nicz­ny do ba­da­nia mózgu, re­je­stru­ją­cy ode­bra­ne za po­mo­cą od­po­wied­nich elek­trod bio­prą­dy;


Elek­tro­en­ce­fa­lo­graf – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w elek­tro­en­ce­fa­lo­gra­fii (EEG); re­je­stru­je ze­spół sła­bych sy­gna­łów elek­trycz­nych za­pi­sa­nych jed­no­cze­śnie w róż­nych punk­tach skóry głowy. Sy­gna­ły te wy­ra­ża­ją rytmy i fazy zwane także fa­la­mi móz­go­wy­mi. Są to drga­nia elek­trycz­ne w miarę re­gu­lar­ne o czę­stot­li­wo­ści, która nie prze­kra­cza 0,5–35 Hz. In­for­mu­ją one o roz­mie­szcze­niu źró­deł fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych wew­nątrz mózgu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektroencefalografia

me­to­da dia­gnost. po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu na skó­rze głowy kil­ku­na­stu elek­trod, a na­stęp­nie wzmac­nia­niu i re­je­stro­wa­niu prze­sy­ła­nych przez nie po­ten­cja­łów elek­trycz­nych mózgu, peł­nią­ca dużą rolę w dia­gno­zie pa­dacz­ki, usz­ko­dzeń mózgu; EEG


Elek­tro­en­ce­fa­lo­gra­fia (EEG) − nie­in­wa­zyj­na me­to­da dia­gno­stycz­na i ba­daw­cza słu­żą­ca do ba­da­nia bio­e­lek­trycz­nej czyn­no­ści mózgu za po­mo­cą elek­tro­en­ce­fa­lo­gra­fu. Ba­da­nie po­le­ga na od­po­wied­nim roz­mie­szcze­niu na po­wierzch­ni skóry czasz­ki elek­trod, które re­je­stru­ją zmia­ny po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go na po­wierzch­ni skóry, po­cho­dzą­ce od ak­tyw­no­ści ne­u­ro­nów kory móz­go­wej i po od­po­wied­nim ich wzmoc­nie­niu two­rzą z nich zapis – elek­tro­en­ce­fa­lo­gram.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektroenergetyczny

→ elek­tro­e­ner­ge­ty­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­e­ner­ge­ty­ką; wyt­wa­rza­ją­cy, przet­wa­rza­ją­cy, prze­sy­ła­ją­cy ener­gię elek­trycz­ną


Patrz:elektroenergetyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektroenergetyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie elek­tro­e­ner­ge­ty­ki


Źródła:

Wiktionary

Elektroenergetyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział ener­ge­ty­ki i elek­tro­tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem, prze­sy­łem i roz­dzia­łem ener­gii elek­trycz­nej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) B. i D. lp. od: elek­tro­e­ner­ge­tyk


Elek­tro­e­ner­ge­ty­ka – dział elek­tro­tech­ni­ki i ener­ge­ty­ki do­ty­czą­cy wyt­wa­rza­nia, prze­sy­łu, roz­dzia­łu i użyt­ko­wa­nia ener­gii elek­trycz­nej. Jej głów­nym za­da­niem jest za­pew­nie­nie cią­głe­go (nie­za­wod­ne­go) do­pły­wu ener­gii elek­trycz­nej o od­po­wied­niej (wy­so­kiej) ja­ko­ści do od­bior­cy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrofaks

elek­tro­fo­to­gra­ficz­na me­to­da ko­pio­wa­nia tek­stów i ry­sun­ków na po­kry­te war­stwą pół­prze­wod­ni­ka po­dło­że pa­pie­ro­we


Źródła:

SJP.pl

Elektrofil

czą­stecz­ka lub grupa czą­stecz­ko­wa, w któ­rej wy­stę­pu­je nie­do­bór elek­tro­nów


Elek­tro­fil (czyn­nik elek­tro­fi­lo­wy) – in­dy­wi­du­um che­micz­ne, w któ­rej wy­stę­pu­je nie­do­miar elek­tro­nów i może je przy­jąć od nu­kle­o­fi­la, czyli być ich ak­cep­to­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrofilowy

1. wy­ka­zu­ją­cy nie­do­bór elek­tro­nów;
2. przy­łą­cza­nie elek­tro­fi­lo­we - re­ak­cja przy­łą­cza­nia czą­ste­czek z nie­do­bo­rem elek­tro­nów


Źródła:

SJP.pl

Elektrofiltr

apa­rat słu­żą­cy do usu­wa­nia pyłów z gazu, w któ­rym na do­dat­nich elek­tro­dach osa­dza­ją się na­ła­do­wa­ne ujem­nie cząst­ki pyłu lub mgły; filtr elek­tro­sta­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do usu­wa­nia pyłu ze stru­mie­nia gazu przez wy­ko­rzy­sta­nie siły elek­tro­sta­tycz­nej;


Elek­tro­filtr, filtr elek­tro­sta­tycz­ny, od­py­lacz elek­tro­sta­tycz­ny (skró­to­wo EF lub ang. ESP, czyli "elec­tro­sta­tic pre­ci­pi­ta­tor") – ro­dzaj od­py­la­cza lub fil­tru, w któ­rym usu­wa­ne są pyły, dymy i ae­ro­zo­le z gazu (gazu tech­no­lo­gicz­ne­go, spa­lin lub in­nych gazów od­lo­to­wych, po­wie­trza). Skła­da się z sze­re­gu elek­trod (ostrzo­wych, dru­to­wych, lub pła­skich) pod wy­so­kim na­pię­ciem. Pole elek­tro­sta­tycz­ne (prawo Co­u­lom­ba) elek­trod po­wo­du­je osa­dza­nie się czą­stek sta­łych na pła­skiej elek­tro­dzie wy­chwy­tu­ją­cej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrofizjolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­fiz­jo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Elektrofizjologia

Elek­tro­fiz­jo­lo­gia (z stgr. "ἥλεκτ", "ēlektron", "elek­tron"; "φύσις", "phy­sis", "na­tu­ra"; "λόγος", "lόgos", "nauka") jest dzia­łem fiz­jo­lo­gii, zaj­mu­ją­cym się ba­da­niem włas­no­ści elek­trycz­nych ży­wych ko­mó­rek i tka­nek. Obej­mu­je po­mia­ry zmian na­pię­cia lub na­tę­że­nia prądu na wielu po­zio­mach: od bia­łek po­je­dyn­cze­go ka­na­łu jo­no­we­go do ca­łych or­ga­nów, np. serca.


Źródła:

Wikipedia

Elektrofizjologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fizj. zwią­za­ny z elek­tro­fiz­jo­lo­gią, do­ty­czą­cy elek­tro­fiz­jo­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Elektrofor

naj­prost­sza od­mia­na ma­szy­ny elek­tro­sta­tycz­nej, w któ­rej ła­du­nek elek­trycz­ny otrzy­my­wa­ny jest dzię­ki wy­ko­rzy­sta­niu zja­wi­ska in­duk­cji elek­tro­sta­tycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. fiz. pro­sty przy­rząd do wyt­wa­rza­nia ła­dun­ków elek­trycz­nych przez po­cie­ra­nie, sto­so­wa­ny w dy­dak­ty­ce;


Elek­tro­for – przy­rząd, ge­ne­ra­tor ła­dun­ku elek­trycz­ne­go. W jego dzia­ła­niu wy­ko­rzy­stu­je się zja­wi­sko in­duk­cji elek­tro­sta­tycz­nej. Skon­stru­o­wa­ny zo­stał po raz pier­wszy przez szwedz­kie­go fi­zy­ka Jo­ha­na Wilc­ke­go, a udo­sko­na­lo­ny i spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w roku 1775 przez wło­skie­go fi­zy­ka Ales­san­dra Voltę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektroforetyczny

→ elek­tro­fo­re­za


Patrz:elektroforeza

Źródła:

SJP.pl

Elektroforeza

zja­wi­sko wę­dro­wa­nia czą­ste­czek w polu elek­trycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. chem. zja­wi­sko za­cho­dzą­ce w pły­nach pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go, po­le­ga­ją­ce na ruchu na­ła­do­wa­nych czą­stek w kie­run­ku jed­nej z elek­trod;


Elek­tro­fo­re­za – zja­wi­sko elek­tro­ki­ne­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na ruchu czą­stek fazy roz­pro­szo­nej w nie­ru­cho­mej fazie roz­pra­sza­ją­cej, pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go. Ruch w kie­run­ku anody na­zy­wa­ny jest ana­fo­re­zą, a w kie­run­ku ka­to­dy – ka­ta­fo­re­zą.

Opi­sa­na po raz pier­wszy w 1807 przez Alek­san­dra Re­us­sa z Mo­skiew­skie­go Uni­wer­sy­te­tu Pań­stwo­we­go, który za­ob­ser­wo­wał ruch czą­stek gliny w wo­dzie po przy­ło­że­niu do niej na­pię­cia elek­trycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrofotografia

me­to­da re­pro­duk­cji obra­zów opar­ta na zja­wi­sku fo­to­prze­wod­nict­wa; kse­ro­gra­fia


Źródła:

SJP.pl

Elektrofotograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­fo­to­gra­fią, do­ty­czą­cy elek­tro­fo­to­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Elektroftalm

apa­rat dla nie­wi­do­mych, który przet­wa­rza bodź­ce op­tycz­ne na czu­cio­we


Elek­trof­talm (gr. "ēlektron" – bursz­tyn, elek­trycz­ność + gr. "opht­hal­mós" – oko) – urzą­dze­nie ma­ją­ce po­ma­gać nie­wi­do­mym w po­ru­sza­niu się. Urzą­dze­nie opra­co­wa­ne przez pol­skie­go oku­li­stę Ka­zi­mie­rza No­i­szew­skie­go około 1897–1899 roku (za­leż­nie od źró­dła). Na świe­cie było praw­do­po­dob­nie pier­wszym apa­ra­tem tego typu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrogadżet

no­wo­czes­ne urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne nie­wiel­kich roz­mia­rów; tech­no­ga­dżet


Źródła:

SJP.pl

Elektrograf

przy­rząd do wy­pa­la­nia zna­ków na przed­mio­tach me­ta­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Elektrograt

po­tocz­nie: usz­ko­dzo­ny sprzęt elek­tro­nicz­ny; elek­tro­od­pad, elek­tro­śmieć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zwy­kle w lm nie­po­trzeb­ny, naj­czę­ściej usz­ko­dzo­ny sprzęt elek­tro­nicz­ny wy­ma­ga­ją­cy uty­li­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrogrzejny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy ener­gię elek­trycz­ną do ogrze­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Elektrohydrauliczny

dzia­ła­ją­cy pod wpły­wem ci­śnie­nia cie­czy oraz dzię­ki prą­do­wi elek­trycz­ne­mu


Źródła:

SJP.pl

Elektroimpulsowy

zwią­za­ny z elek­tro­im­pul­sem


Źródła:

SJP.pl

Elektroinstalacyjny

zwią­za­ny z elek­tro­in­sta­la­cją


Źródła:

SJP.pl

Elektroinstalator

ro­bot­nik za­kła­da­ją­cy in­sta­la­cje elek­trycz­ne


Elek­tro­in­sta­la­tor – mie­sięcz­nik o cha­rak­te­rze in­for­ma­cyj­no-prak­tycz­nym skie­ro­wa­ny do spe­cja­li­stów bran­ży elek­trycz­nej, ener­ge­tycz­nej, oś­wiet­le­nio­wej i au­to­ma­ty­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektroizolacyjność

→ elek­tro­i­zo­la­cyj­ny


Patrz:elektroizolacyjny

Źródła:

SJP.pl

Elektrokardiograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy prądy czyn­no­ścio­we mię­śnia ser­co­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce pracę serca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrokardiografia

me­to­da dia­gnost. po­le­ga­ją­ca na od­bie­ra­niu po­ten­cja­łów elek­trycz. serca z elek­trod umie­szczo­nych na koń­czy­nach i klat­ce pier­sio­wej, poz­wa­la­ją­ca oce­nić mia­ro­wość pracy serca i wiele in­nych pa­ra­me­trów po­moc­nych w dia­gno­sty­ce kar­dio­lo­gicz.; EKG


Elek­tro­kar­dio­gra­fia (EKG) – za­bieg dia­gno­stycz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny w me­dy­cy­nie prze­de wszyst­kim w celu roz­poz­na­wa­nia cho­rób serca.

Po­mi­ja­jąc EKG wy­ko­ny­wa­ne w cza­sie ope­ra­cji na sercu, jest to me­to­da poś­red­nia po­le­ga­ją­ca na re­je­stra­cji elek­trycz­nej czyn­no­ści mię­śnia ser­co­we­go z po­wierzch­ni klat­ki pier­sio­wej w po­sta­ci róż­ni­cy po­ten­cja­łów (na­pięć) po­mię­dzy dwie­ma elek­tro­da­mi, co gra­ficz­nie od­czy­tu­je­my w for­mie krzy­wej elek­tro­kar­dio­gra­ficz­nej, na spe­cjal­nym pa­pie­rze mi­li­me­tro­wym bądź na ekra­nie mo­ni­to­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrokardiograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z elek­tro­kar­dio­gra­fią lub elek­tro­kar­dio­gra­fem, do­ty­czą­cy elek­tro­kar­dio­gra­fii lub elek­tro­kar­dio­gra­fu


Źródła:

Wiktionary

Elektrokardiografio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: elek­tro­kar­dio­gra­fia


Źródła:

Wiktionary

Elektrokauter

Elek­tro­ka­u­ter, elek­tro­ko­a­gu­la­tor, apa­rat elek­tro­chi­rur­gicz­ny, nóż elek­tro­chi­rur­gicz­ny (z ko­a­gu­la­to­rem), gal­wa­no­ka­u­ter, że­ga­dło elek­trycz­ne, elek­tro­skal­pel – urzą­dze­nie me­dycz­ne sto­so­wa­ne w chi­rur­gii, ści­ślej dia­ter­mii chi­rur­gicz­nej, do cię­cia lub ka­u­te­ry­za­cji tka­nek za po­mo­cą prądu prze­mien­ne­go o wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści (od 0,3 do 0,7 MHz).


Źródła:

Wikipedia

Elektrokauteryzacja

elek­trycz­ne ko­a­gu­lo­wa­nie żywej, cho­ro­bo­wo zmie­nio­nej tkan­ki sto­so­wa­ne np. w celu przy­spie­sze­nia go­je­nia się ran, ni­szcze­nia na­ro­śli


Źródła:

SJP.pl

Elektrokinetyczny

→ elek­tro­ki­ne­ty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­ki­ne­ty­ką, do­ty­czą­cy elek­tro­ki­ne­ty­ki


Patrz:elektrokinetyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrokoagulacja

ścię­cie biał­ka pod wpły­wem prądu elek­trycz­ne­go


Elek­tro­ko­a­gu­la­cja, dia­ter­mia chi­rur­gicz­na, ter­mo­li­za – me­to­da elek­tro­chi­rur­gii sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie i kos­me­to­lo­gii. Wy­ko­rzy­stu­je się pod­czas niej dzia­ła­nie prądu elek­trycz­ne­go prze­mien­ne­go o dużej czę­stot­li­wo­ści. Po­le­ga na ścię­ciu (ko­a­gu­la­cji) biał­ka za po­mo­cą łuku elek­trycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrokorund

Elek­tro­ko­rund – syn­te­tycz­nie wyt­wa­rza­na po­stać ko­run­du, uzy­ski­wa­na po­przez prze­ta­pa­nie bok­sy­tu w pie­cach łu­ko­wych.

Elek­tro­ko­rund wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest głów­nie jako ma­te­riał ścier­ny, prze­de wszyst­kim ze wzglę­du na re­la­tyw­nie ni­skie kosz­ty jego uzy­ski­wa­nia oraz fakt, iż krysz­ta­ły elek­tro­ko­run­du są znacz­nie re­gu­lar­niej­sze i ostrzej­sze niż krysz­ta­ły ko­run­du na­tu­ral­ne­go.


Źródła:

Wikipedia

Elektrolecznictwo

me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą prądu elek­trycz­ne­go; elek­tro­te­ra­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. elektr. zob. elek­tro­te­ra­pia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrolipoliza

me­to­da lik­wi­da­cji lo­kal­nie na­gro­ma­dzo­nej tkan­ki tłu­szczo­wej za po­mo­cą prą­dów po­wo­du­ją­cych skur­cze izo­me­trycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Elektrolit

układ cie­kły zdol­ny do prze­wo­dze­nia prądu elek­trycz­ne­go dzię­ki obec­no­ści swo­bod­nie po­ru­sza­ją­cych się jonów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. sub­stan­cja zdol­na do jo­no­we­go prze­wo­dze­nia prądu elek­trycz­ne­go;


Elek­tro­lit (z gr. "ḗlektron" „bursz­tyn”, "lytós" „roz­pu­szczal­ny”) – che­micz­ny ter­min de­fi­niu­ją­cy sub­stan­cję, która po sto­pie­niu lub roz­pu­szcze­niu (zwy­kle w wo­dzie, choć roz­pu­szczal­ni­kiem mogą być też np. cie­kły amo­niak, cie­kły dwut­le­nek siar­ki i in.) ulega dy­so­cja­cji elek­tro­li­tycz­nej, a pow­sta­ły rozt­wór może prze­wo­dzić prąd elek­trycz­ny; elek­tro­li­ta­mi mogą być związ­ki jo­no­we, jak np. chlo­rek sodu (NaCl), lub nie­jo­no­we, jak np. chlo­ro­wo­dór (HCl) lub amo­niak (#PATRZ).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrolitowy

zwią­za­ny z elek­tro­li­tem


Źródła:

SJP.pl

Elektrolityczny

→ elek­tro­li­za


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. chem. do­ty­czą­cy elek­tro­li­zy lub elek­tro­li­tu, zwią­za­ny z elek­tro­li­zą lub z elek­tro­li­tem


Patrz:elektroliza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektroliza

ogół pro­ce­sów, które za­cho­dzą w elek­tro­li­cie w cza­sie prze­pły­wu przez niego prądu sta­łe­go wyt­wo­rzo­ne­go przez źró­dło zew­nętrz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. chem. zmia­na struk­tu­ry che­micz­nej sub­stan­cji, za­cho­dzą­ce pod wpły­wem przy­ło­żo­ne­go do niej zew­nętrz­ne­go na­pię­cia elek­trycz­ne­go

 (1.2) fiz. chem. pro­ces roz­kła­du pod wpły­wem przy­ło­żo­ne­go do niej zew­nętrz­ne­go na­pię­cia elek­trycz­ne­go


Elek­tro­li­za – ter­min okre­śla­ją­cy wszel­kie zmia­ny struk­tu­ry che­micz­nej sub­stan­cji, za­cho­dzą­ce pod wpły­wem przy­ło­żo­ne­go do niej zew­nętrz­ne­go na­pię­cia elek­trycz­ne­go. W węż­szym za­kre­sie po­ję­cie to obej­mu­je tylko pro­ce­sy roz­kła­du. Elek­tro­li­zie to­wa­rzy­szyć może (choć nie musi) sze­reg do­dat­ko­wych zja­wisk, ta­kich jak dy­so­cja­cja elek­tro­li­tycz­na, tran­sport jonów do elek­trod, wtór­ne prze­mia­ny jonów na elek­tro­dach i inne. W sen­sie tech­no­lo­gicz­nym przez elek­tro­li­zę ro­zu­mie się wszyst­kie te pro­ce­sy łącz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrolizer

urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do elek­tro­li­zy


Elek­tro­li­zer – urzą­dze­nie, w któ­rym prze­pro­wa­dza­na jest elek­tro­li­za, czyli roz­kład elek­tro­li­tu pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go źró­dła prądu elek­trycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrolizernia

dział fa­bry­ki, w któ­rym roz­kła­da się elek­tro­li­ty za po­mo­cą prądu elek­trycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Elektrolokacja

wy­ko­rzy­sty­wa­nie in­for­ma­cji zdo­by­tej z po­mo­cą de­tek­cji bodź­ców elek­trycz­nych do orien­to­wa­nia się w oto­cze­niu


Elek­tro­lo­ka­cja – wy­ko­rzy­sty­wa­nie in­for­ma­cji zdo­by­tej z po­mo­cą de­tek­cji bodź­ców elek­trycz­nych (elek­tro­re­cep­cji) do orien­to­wa­nia się w oto­cze­niu. Elek­tro­lo­ka­cja może być bier­na lub czyn­na. W pier­wszym przy­pad­ku wy­kry­wa­ne jest pole elek­trycz­ne wyt­wa­rza­ne przez zew­nętrz­ne źró­dła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrolot

prze­sta­rza­le: he­li­kop­ter o na­pę­dzie elek­trycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Elektroluks

daw­niej: od­ku­rzacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. pot. od­ku­rzacz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektroluminescencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. świe­ce­nie ciał, wy­wo­ła­ne dzia­ła­niem zmien­ne­go pola elek­trycz­ne­go;


Elek­tro­lu­mi­ne­scen­cja – zja­wi­sko lu­mi­ne­scen­cji w cia­łach sta­łych i ga­zach pod wpły­wem prze­pły­wu prądu, wy­ła­do­wa­nia elek­trycz­ne­go, pola elek­trycz­ne­go, fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej.

Zja­wi­sko elek­tro­lu­mi­ne­scen­cji w ga­zach wy­ko­rzy­sta­no przy bu­do­wie lamp ja­rze­nio­wych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektroluminescencyjny

zwią­za­ny z elek­tro­lu­mi­ne­scen­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­lu­mi­ne­scen­cją, do­ty­czą­cy elek­tro­lu­mi­ne­scen­cji; wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­sko elek­tro­lu­mi­ne­scen­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektromagnes

urzą­dze­nie (szta­ba z że­la­za owi­nię­ta izo­lo­wa­nym dru­tem) wyt­wa­rza­ją­ce pole ma­gne­tycz­ne w wy­ni­ku prze­pły­wu prądu elek­trycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. elektr. cewka, która za­cho­wu­je się jak ma­gnes pod­czas prze­pły­wu przez nią prądu elek­trycz­ne­go;


Elek­tro­ma­gnes – urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce pole ma­gne­tycz­ne w wy­ni­ku prze­pły­wu przez nie prądu elek­trycz­ne­go.

W 1820 r. André Ampère po­sta­wił hi­po­te­zę, wedle któ­rej za po­mo­cą cewki z prą­dem elek­trycz­nym można na­ma­gne­so­wać igłę że­laz­ną, co zwe­ry­fi­ko­wał François Arago.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektromagnet.

skrót od: elek­tro­ma­gne­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Elektromagnetyczny

→ elek­tro­ma­gne­tyzm


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z elek­tro­ma­gne­tyz­mem


Patrz:elektromagnetyzm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektromagnetyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nauk. fiz. dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się współ­za­leż­no­ścią zja­wisk elek­trycz­nych i ma­gne­tycz­nych;

 (1.2) fiz. ma­gne­tyzm o po­dło­żu elek­trycz­nym; ogół zja­wisk ma­gne­tycz­nych po­wo­do­wa­nych przez prąd elek­trycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Elektromanometr

wzmac­niacz sy­gna­łu uzy­ska­ne­go przez odksz­tał­ce­nie me­ta­lo­wej mem­bra­ny


Źródła:

SJP.pl

Elektromarket

mar­ket z to­wa­ra­mi elek­tro­nicz­ny­mi i elek­trycz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Elektromasaż

masaż przy po­mo­cy przy­rzą­dów elek­tro­nicz­nych lub prądu


Źródła:

SJP.pl

Elektromasażer

urzą­dze­nie do elek­tro­ma­sa­żu


Źródła:

SJP.pl

Elektromechaniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. techn. zwią­za­ny z elek­tro­me­cha­ni­ką, do­ty­czą­cy elek­tro­me­cha­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Elektromechanik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­me­cha­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) elektr. techn. spe­cja­li­sta w za­kre­sie elek­tro­me­cha­ni­ki; me­cha­nik pra­cu­ją­cy przy mon­ta­żu i na­pra­wach apa­ra­tów, ma­szyn i urzą­dzeń elek­trycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektromechanika

1. nauka zaj­mu­ją­ca się bu­do­wą, dzia­ła­niem i za­sto­so­wa­niem urzą­dzeń elek­trycz­nych;
2. na­pra­wa i kon­ser­wa­cja urzą­dzeń elek­trycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. na­pra­wa i kon­ser­wa­cja ma­szyn i urzą­dzeń elek­trycz­nych

 (1.2) techn. nauka o bu­do­wie, dzia­ła­niu i za­sto­so­wa­niu ma­szyn i urzą­dzeń elek­trycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektromedycyna

dział me­dy­cy­ny obej­mu­ją­cy me­to­dy le­cze­nia opie­ra­ją­ce się na za­sto­so­wa­niu prą­dów elek­trycz­nych, pól elek­trycz­nych i ma­gne­tycz­nych, pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go i ul­tradź­wię­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na me­dy­cy­ny wy­ko­rzy­stu­ją­ca elek­trycz­ność w ce­lach te­ra­pe­u­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrometalurgia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wy­do­by­wa­nie me­ta­li z rud lub oczy­szcza­nie ich przy uży­ciu prądu elek­trycz­ne­go;


Elek­tro­me­ta­lur­gia (gr. elek­tron "bursz­tyn" + me­tal­lo­ur­ge­in "wy­do­by­cie rudy") – dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się otrzy­my­wa­niem i ra­fi­na­cją (oczy­szcza­niem) oraz przet­wa­rza­niem me­ta­li i ich sto­pów przy uży­ciu prądu elek­trycz­ne­go.

Pro­ce­sy elek­tro­me­ta­lur­gii w głów­nej mie­rze opar­te są na zja­wi­sku elek­tro­li­zy sto­pio­nych rud me­ta­li.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrometalurgiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z elek­tro­me­ta­lur­gią, do­ty­czą­cy elek­tro­me­ta­lur­gii


Źródła:

Wiktionary

Elektrometr

przy­rząd elek­tro­sta­tycz­ny słu­żą­cy do po­mia­ru pod­sta­wo­wych wiel­ko­ści elek­trycz­nych


Elek­tro­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do po­mia­ru na­pię­cia elek­trycz­ne­go przy bar­dzo małym na­tę­że­niu prądu elek­trycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrometryczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy elek­tro­me­trii


Źródła:

Wiktionary

Elektromiograf

me­dycz­ny przy­rząd re­je­stru­ją­cy po­ten­cja­ły elek­trycz­ne mię­śni


Źródła:

SJP.pl

Elektromiografia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem oraz wy­ko­rzy­sta­niem w dia­gno­sty­ce po­ten­cja­łów elek­trycz­nych mię­śni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dia­gno­sty­ka czyn­no­ści elek­trycz­nej mię­śni i ner­wów ob­wo­do­wych za po­mo­cą elek­tro­mio­gra­fu;


Elek­tro­mio­gra­fia (EMG) – me­dycz­ne ba­da­nie dia­gno­stycz­ne słu­żą­ce do oceny czyn­no­ści elek­trycz­nej mię­śni i ner­wów ob­wo­do­wych (elek­tro­ne­u­ro­gra­fia). Jest pod­sta­wo­wym ba­da­niem do­dat­ko­wym słu­żą­cym do roz­poz­na­wa­nia cho­rób ob­wo­do­we­go ukła­du ner­wo­we­go oraz cho­rób mię­śni (poz­wa­la oce­nić m.in. ich zdol­ność do pracy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektromiograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­mio­gra­fią lub elek­tro­mio­gra­fem, do­ty­czą­cy elek­tro­mio­gra­fii lub elek­tro­mio­gra­fu


Źródła:

Wiktionary

Elektromiogram

zapis wahań elek­trycz­nych po­ten­cja­łów włó­kien mię­śnio­wych


Źródła:

SJP.pl

Elektromobilność

wy­ko­rzy­sty­wa­nie po­ja­zdów na­pę­dza­nych ener­gią elek­trycz­ną; e-mo­bil­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. mot. sto­so­wa­nie po­ja­zdów z na­pę­dem elek­trycz­nym;


Elek­tro­mo­bil­ność – ca­łoksz­tałt za­gad­nień zwią­za­nych ze sto­so­wa­niem po­ja­zdów z na­pę­dem elek­trycz­nym ( elec­tric ve­hic­les, w skró­cie EV).

Po­ję­cie „elek­tro­mo­bil­ność” od­no­si się za­rów­no do tech­nicz­nych i ek­splo­a­ta­cyj­nych aspek­tów do­ty­czą­cych EV, tech­no­lo­gii oraz in­fra­struk­tu­ry ła­do­wa­nia, jak rów­nież kwe­stii spo­łecz­no-go­spo­dar­czo-praw­nych zwią­za­nych z pro­jek­to­wa­niem, pro­duk­cją, na­by­wa­niem i uży­wa­niem po­ja­zdów elek­trycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektromobilny

e-mo­bil­ny;
1. o po­jeź­dzie: na­pę­dza­ny ener­gią elek­trycz­ną;
2. zwią­za­ny z po­ja­zda­mi na­pę­dza­ny­mi ener­gią elek­trycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Elektromonter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. pra­cow­nik tech­nicz­ny wy­ko­nu­ją­cy wszel­kie ro­bo­ty zwią­za­ne z urzą­dze­nia­mi elek­trycz­ny­mi


To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „Elek­tro­mon­ter”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektromonterka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca prace zwią­za­ne z urzą­dze­nia­mi elek­trycz­ny­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta elek­tro­mon­ter


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektron

1. trwa­ła cząst­ka ele­men­tar­na o ujem­nym ła­dun­ku elek­trycz­nym (e~ -1,602*10^-19 C);
2. stop ma­gne­zu z alu­mi­nium i cyn­kiem;
3. stop złota i sre­bra, uży­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści do bicia monet;
4. sta­ro­żyt­na nazwa bursz­ty­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na o ujem­nym ła­dun­ku elek­trycz­nym, bę­dą­ca lep­to­nem i skład­ni­kiem atomu;

 (1.2) techn. stop ma­gne­zu z gli­nem, man­ga­nem, krze­mem i cyn­kiem;


Elek­tron, ne­ga­ton, "e−", "β−" – trwa­ła cząst­ka ele­men­tar­na (lep­ton), jeden z ele­men­tów atomu.

Elek­tron ma ła­du­nek elek­trycz­ny równy e = −1,602 176 6208(98)×10 C (ujem­ny ła­du­nek elek­trycz­ny ele­men­tar­ny – stąd też nazwa "ne­ga­ton") i masę spo­czyn­ko­wą me ≈ 9,109 382 91×10 kg.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektron.

skrót od: elek­tro­ni­ka, elek­tro­nicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Elektronarzędzie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. na­rzę­dzie elek­trycz­ne przez­na­czo­ne do prac re­mon­to­wych i bu­dow­la­nych


Źródła:

Wiktionary

Elektroneurograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy po­ten­cja­ły bio­e­lek­trycz­ne ner­wów


Źródła:

SJP.pl

Elektroneurografia

Elek­tro­ne­u­ro­gra­fia ( nerve con­duc­tion study, NCS) – ba­da­nie do­dat­ko­we sto­so­wa­ne czę­sto w ne­u­ro­lo­gii w celu oceny ner­wów ob­wo­do­wych, a w szcze­gól­no­ści ich wła­ści­wo­ści elek­trycz­nych: prze­wod­nict­wa im­pul­sów wę­dru­ją­cych wzdłuż włó­kien czu­cio­wych, ru­cho­wych lub mie­sza­nych.


Źródła:

Wikipedia

Elektroniczka

→ elek­tro­nik


Patrz:elektronik

Źródła:

SJP.pl

Elektroniczny

1. → elek­tro­ni­ka;
2. kart­ka elek­tro­nicz­na - wia­do­mość z ży­cze­nia­mi w po­sta­ci elek­tro­nicz­nej; e-kart­ka;
3. pa­pie­ros elek­tro­nicz­ny - urzą­dze­nie do wdy­cha­nia opa­rów płynu z małym stę­że­niem ni­ko­ty­ny, przy­po­mi­na­ją­ce pa­pie­ro­sa; e-pa­pie­ros


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­ni­ką, opie­ra­ją­cy się na elek­tro­ni­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektronik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Elektronika

1. dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki ba­da­ją­ca zja­wi­ska wy­wo­ły­wa­ne ru­chem elek­tro­nów;
2. kie­ru­nek stu­diów z za­kre­su tej dzie­dzi­ny;
3. ogół urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych i ich czę­ści;
4. po­tocz­nie: mu­zy­ka elek­tro­nicz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na zaj­mu­ją­cą się wyt­wa­rza­niem i przet­wa­rza­niem sy­gna­łów w po­sta­ci prą­dów i na­pięć elek­trycz­nych;

 (1.2) pot. sprzęt elek­tro­nicz­ny, urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne

 (1.3) muz. ogół mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej


Zo­bacz też: elek­tro­ni­ka użyt­ko­wa – sprzęt elek­tro­nicz­ny do­mo­we­go użyt­ku.

Elek­tro­ni­ka – dzie­dzi­na tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się wyt­wa­rza­niem i przet­wa­rza­niem sy­gna­łów w po­sta­ci prą­dów i na­pięć elek­trycz­nych lub pól elek­tro­ma­gne­tycz­nych. Wy­ko­rzy­sty­wa­nie zja­wisk od­dzia­ły­wa­nia po­mię­dzy ła­dun­ka­mi do prze­no­sze­nia in­for­ma­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektronizacja

Elek­tro­ni­za­cja to tytuł serii ksią­żek wy­da­wa­nych w la­tach osiem­dzie­sią­tych XX wieku przez Wy­daw­nict­wa Ko­mu­ni­ka­cji i Łącz­no­ści (WKŁ) w for­mie nu­me­ro­wa­nych ze­szy­tów. Cha­rak­ter tych wy­daw­nictw naj­le­piej od­da­je pod­ty­tuł serii, który brzmiał: po­rad­nik za­wo­do­wy Były to pu­bli­ka­cje z za­kre­su elek­tro­ni­ki i in­for­ma­ty­ki oraz po­krew­nych dzie­dzin od­no­szą­ce się do prak­ty­ki za­sto­so­wań oma­wia­nych te­ma­tów.


Źródła:

Wikipedia

Elektronizować

1. wy­po­sa­żać w urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne;
2. elek­tro­ni­zo­wać się - być wy­po­sa­żo­nym w urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Elektronografia

Elek­tro­no­gra­fia – me­to­da ba­da­nia bu­do­wy sub­stan­cji opar­ta na dy­frak­cji elek­tro­nów. Wy­ko­rzy­sty­wa­na do ana­li­zo­wa­nia struk­tu­ry krysz­ta­łów, warstw po­wierzch­nio­wych, cie­czy, czą­stek itp.


Źródła:

Wikipedia

Elektronowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: elek­tro­no­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: elek­tron


Źródła:

Wiktionary

Elektronowolt

jed­nost­ka pracy i ener­gii sto­so­wa­na w fi­zy­ce ją­dro­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka ener­gii;


Elek­tro­no­wolt (eV) – jed­nost­ka ener­gii sto­so­wa­na w fi­zy­ce.

Jeden elek­tro­no­wolt to ener­gia, jaką uzy­sku­je bądź traci elek­tron, który prze­mie­ścił się w próż­ni w polu elek­trycz­nym o róż­ni­cy po­ten­cja­łów rów­nej 1 wol­to­wi. Jego war­tość wy­ra­żo­na w dżu­lach to 1 wolt pom­no­żo­ny przez elek­trycz­ny ła­du­nek ele­men­tar­ny e:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektronowy

przy­miot­nik od: elek­tron


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z elek­tro­na­mi

 (1.2) hutn. zwią­za­ny z elek­tro­nem, sto­pem me­ta­licz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektronystagmografia

Elek­tro­ny­stag­mo­gra­fia – ba­da­nie dia­gno­stycz­ne na­rzą­du rów­no­wa­gi, po­le­ga­ją­ce na re­je­stra­cji ru­chów gałek ocz­nych dzię­ki wy­ko­rzy­sta­niu po­mia­ru po­ten­cja­łu ro­gów­ko­wo-siat­ków­ko­we­go.


Źródła:

Wikipedia

Elektronówka

śro­do­wi­sko­wo: lampa elek­tro­no­wa


Źródła:

SJP.pl

Elektroodpad

odpad bę­dą­cy zu­ży­tym sprzę­tem elek­trycz­nym lub elek­tro­nicz­nym; elek­tro­śmieć


Źródła:

SJP.pl

Elektrooftalm

dia­ter­mia chi­rur­gicz­na sto­so­wa­na w za­bie­gach of­tal­mo­lo­gicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Elektrookulogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. med. zapis zmian po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go gałki ocz­nej pod­czas jej ru­chów, uzy­ski­wa­ny za po­mo­cą elek­tro­o­ku­lo­gra­fii


Elek­tro­o­ku­lo­gram (EOG) - me­to­da dia­gno­stycz­na po­le­ga­ją­ca na za­pi­sie po­ten­cja­łu spo­czyn­ko­we­go w po­bli­żu gałek ocz­nych. Ba­da­nie to sto­su­je się w dia­gno­sty­ce oku­li­stycz­nej i de­tek­cji ruchu oczu.

W celu wy­kry­cia ruchu oczu do skóry około oka, przy­kle­ja­ne są elek­tro­dy mie­rzą­ce po­ten­cjał.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrooptyczny

→ elek­tro­op­ty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­tro­op­ty­ką, do­ty­czą­cy elek­tro­op­ty­ki


Patrz:elektrooptyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektroosmotyczny

→ elek­tro­os­mo­za


Patrz:elektroosmoza

Źródła:

SJP.pl

Elektroosmoza

Elek­tro­os­mo­za – os­mo­za, która za­cho­dzi pod wpły­wem przy­ło­żo­nej róż­ni­cy po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go. Zja­wi­sko to za­cho­dzi w spo­sób za­leż­ny od kształ­tu i ro­dza­ju oś­rod­ka, a także ro­dza­ju czą­stek roz­pu­szczo­nych.

Po­le­ga na ruchu ca­łe­go oś­rod­ka, czyli fazy roz­pra­sza­ją­cej ukła­du ko­lo­i­do­we­go, w sto­sun­ku do fazy roz­pro­szo­nej.


Źródła:

Wikipedia

Elektropatologia

nauka ba­da­ją­ca zmia­ny cho­ro­bo­we pow­sta­łe pod wpły­wem po­ra­żeń prą­dem elek­trycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Elektropetryfikacja

me­to­da ze­ska­la­nia (pe­try­fi­ka­cji) grun­tu za po­mo­cą szkła wod­ne­go i chlor­ku wap­nia; ce­ber­ty­za­cja


Elek­tro­pe­try­fi­ka­cja (elek­tro- + pe­try­fi­ka­cja – gr. "pétra" „skała” + łac. "fa­ce­re" „czy­nić”), ze­ska­la­nie, ce­ber­ty­za­cja, elek­tro­i­niek­cja, elek­tro­sy­li­ka­ty­za­cja – pro­ces ze­ska­la­nia po­dło­ża (grun­tu) przez dzia­ła­nie polem elek­trycz­nym przy jed­no­czes­nym wpro­wa­dza­niu do niego za­wie­sin ce­men­to­wych i rozt­wo­rów szkła wod­ne­go oraz chlor­ku wap­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektropolerowanie

Elek­tro­po­le­ro­wa­nie – tech­ni­ka elek­tro­che­micz­nej obrób­ki stali.Pod­sta­wo­wym wa­run­kiem elek­tro­po­le­ro­wa­nia me­ta­lu jest wyt­wo­rze­nie na jego po­wierzch­ni war­stew­ki ut­wo­rzo­nej z pro­duk­tów re­ak­cji.

Po­le­ro­wa­ny przed­miot jest po­dłą­czo­ny w wan­nie gal­wa­nicz­nej do do­dat­niej elek­tro­dy (anody), w wy­ni­ku czego nie­rów­no­ści, jakie wy­stę­pu­ją na me­ta­lu, zo­sta­ją po­kry­te war­stew­ką pro­duk­tów o więk­szej re­zy­styw­no­ści niż elek­tro­lit.


Źródła:

Wikipedia

Elektropompa

pompa elek­trycz­na


Źródła:

SJP.pl

Elektropołów

połów ryb przy wy­ko­rzy­sta­niu zja­wi­ska elek­tro­tak­sji


Elek­tro­po­łów – ro­dzaj po­ło­wu ryb lub in­nych zwie­rząt wod­nych pro­wa­dzo­ny przy po­mo­cy elek­trycz­nych na­rzę­dzi po­ło­wo­wych.

W elek­tro­po­ło­wie wy­ko­rzy­stu­je się zja­wi­sko elek­tro­tak­sji, czyli za­cho­wa­nie ryb w polu elek­trycz­nym po­le­ga­ją­ce na po­dą­ża­niu w stro­nę do­dat­nio na­ła­do­wa­nej elek­tro­dy (anody).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektroradiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­ra­dio­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta w za­kre­sie elek­tro­ra­dio­lo­gii;


Elek­tro­ra­dio­log ( Ra­dia­tion The­ra­pist (RTT) / Ra­dio­grap­her) – me­dycz­ny zawód re­gu­lo­wa­ny, upraw­nio­ny do wy­ko­ny­wa­niu czyn­no­ści za­wo­do­wych w dzie­dzi­nie elek­tro­ra­dio­lo­gii na­le­żą­cej do nauk me­dycz­nych, nauk o zdro­wiu, w tym czyn­no­ści z za­kre­su ra­dio­lo­gii i dia­gno­sty­ki obra­zo­wej, ul­tra­so­no­gra­ficz­nej, ra­dio­lo­gii za­bie­go­wej, elek­tro­fiz­jo­lo­gii, me­dy­cy­ny nu­kle­ar­nej i ra­dio­te­ra­pii oraz re­a­li­zo­wa­niu zadań ochro­ny ra­dio­lo­gicz­nej pa­cjen­ta i per­so­ne­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektroradiologia

Elek­tro­ra­dio­lo­gia, obra­zo­wa­nie me­dycz­ne – dy­scy­pli­na na­le­żą­ca do nauk o zdro­wiu, upra­wia­na przez elek­tro­ra­dio­lo­gów, obej­mu­ją­ca wy­ko­rzy­sty­wa­nie przez nich tech­nik de­fek­to­sko­pii i in­for­ma­ty­ki me­dycz­nej do two­rze­nia za po­mo­cą róż­ne­go ro­dza­ju od­dzia­ły­wań fi­zycz­nych obra­zów zmian fiz­jo­lo­gicz­nych oraz pa­to­lo­gicz­nych za­cho­dzą­cych w ciele ludz­kim, przy za­pew­nie­niu jak naj­peł­niej­szej ochro­ny ra­dio­lo­gicz­nej w opar­ciu o za­sa­dy fi­zy­ki me­dycz­nej.


Źródła:

Wikipedia

Elektroradiologiczny

→ elek­tro­ra­dio­lo­gia


Patrz:elektroradiologia

Źródła:

SJP.pl

Elektrorafinacja

me­ta­lur­gicz­ny pro­ces oczy­szcza­nia me­ta­li


Elek­tro­ra­fi­na­cja (ra­fi­na­cja elek­tro­li­tycz­na) – pro­ces oczy­szcza­nia me­ta­li otrzy­ma­nych drogą hut­ni­czą w pro­ce­sie elek­tro­li­zy.

Oczy­szcza­ny metal umie­szcza­ny jest jako anoda w rozt­wo­rze włas­nej soli. Ka­to­dą jest ten sam, tyle że wcze­śniej oczy­szczo­ny metal. Anoda rozt­wa­rza się, a metal bez za­nie­czy­szczeń osa­dza się na ka­to­dzie. Za­nie­czy­szcze­nia roz­pu­szcza­ją się w rozt­wo­rze lub wy­trą­ca­ją się w po­sta­ci tzw. "szla­mu ano­do­we­go".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektroretinografia

ba­da­nie zmian po­ten­cja­łu czyn­no­ścio­we­go pow­sta­ją­ce­go w siat­ków­ce oka pod wpły­wem bły­sku świetl­ne­go, sto­so­wa­na naj­czę­ściej w dia­gno­sty­ce cho­rób siat­ków­ki i nerwu wzro­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Elektrorygiel

ry­giel elek­tro­ma­gne­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Elektroskop

przy­rząd do wy­kry­wa­nia ła­dun­ku elek­tro­sta­tycz­ne­go


Elek­tro­skop – apa­rat do wy­kry­wa­nia ła­dun­ku elek­trycz­ne­go, a wła­ści­wie na­pię­cia elek­trycz­ne­go. Pro­sty elek­tro­skop list­ko­wy skła­da się z pio­no­we­go, me­ta­lo­we­go pręta, na któ­re­go końcu są przy­mo­co­wa­ne prze­gu­bo­wo dwa pro­sto­kąt­ne list­ki z cien­kiej i lek­kiej folii prze­wo­dzą­cej prąd.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrosmog

1. po­tocz­nie: za­nie­czy­szcze­nie po­wie­trza spo­wo­do­wa­ne pro­mie­nio­wa­niem elek­tro­ma­gne­tycz­nym;
2. pola elek­tro­ma­gne­tycz­ne wyt­wa­rza­ne przez urzą­dze­nia elek­trycz­ne


Elek­tros­mog (smog elek­tro­ma­gne­tycz­ny) – po­tocz­ne okre­śle­nie pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go o róż­nej czę­stot­li­wo­ści, na­le­żą­ce­go do za­kre­su pro­mie­nio­wa­nia nie­jo­ni­zu­ją­ce­go, naj­czę­ściej od­no­szą­ce się do frag­men­tu za­kre­su fal ra­dio­wych (300 kHz – 300 GHz).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrosmogowy

→ elek­tros­mog


Patrz:elektrosmog

Źródła:

SJP.pl

Elektrosprzęt

sprzęt elek­trycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Elektrostacja

sta­cja do ła­do­wa­nia po­ja­zdów elek­trycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Elektrostal

Elek­tro­stal (ros. Электросталь) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim. Około 156 tys. miesz­kań­ców (2020).

Mia­sto to pow­sta­ło w 1916 r. w związ­ku z bu­do­wą huty stali szla­chet­nych, a w 1938 r. otrzy­ma­ło prawa miej­skie.


Źródła:

Wikipedia

Elektrostatyczny

→ elek­tro­sta­ty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z elek­tro­sta­ty­ką, do­ty­czą­cy elek­tro­sta­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrostatyka

Elek­tro­sta­ty­ka – dzie­dzi­na fi­zy­ki zaj­mu­ją­ca się od­dzia­ły­wa­nia­mi po­mię­dzy nie­ru­cho­my­mi ła­dun­ka­mi elek­trycz­ny­mi. Od­dzia­ły­wa­nia te zwane są elek­tro­sta­tycz­ny­mi. Elek­tro­sta­ty­ka roz­pa­tru­je też ła­dun­ki po­ru­sza­ją­ce się, o ile po­mi­ja się wszyst­kie efek­ty wy­ni­ka­ją­ce z ruchu ła­dun­ków z wy­jąt­kiem zmia­ny ilo­ści ła­dun­ku. Ana­lo­gicz­nie, ma­gne­to­sta­ty­ka zaj­mu­je się po­la­mi ma­gne­tycz­ny­mi sta­ły­mi w cza­sie.


Źródła:

Wikipedia

Elektrostrykcja

zja­wi­sko zmia­ny roz­mia­rów ciała pod wpły­wem przy­ło­żo­ne­go zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go


Elek­tro­stryk­cja – zja­wi­sko zmia­ny wy­mia­rów ma­te­ria­łu pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go (na­pię­cia). Cha­rak­te­ry­zu­je się tym, że zmia­na wy­mia­rów za­cho­dzi w jed­nym kie­run­ku, nie­za­leż­nie od kie­run­ku przy­ło­żo­ne­go pola elek­trycz­ne­go (zja­wi­sko pro­ste). Sto­pień odksz­tał­ce­nia jest pro­por­cjo­nal­ny do kwa­dra­tu na­tę­że­nia pola. Elek­tro­stryk­cji nie na­le­ży mylić z od­wrot­nym zja­wi­skiem pie­zo­e­lek­trycz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrostymulacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­to­da te­ra­pe­u­tycz­na wy­ko­rzy­stu­ją­ca na­pię­cie elek­trycz­ne o ni­skich war­to­ściach


Elek­tro­sty­mu­la­cja – po­bu­dza nerwy lub mię­śnie za po­mo­cą im­pul­sów elek­trycz­nych wy­wo­łu­ją­cych skurcz mię­śnia, draż­niąc prą­dem bez­poś­red­ni mię­sień albo poś­red­nio nerw za­o­pa­tru­ją­cy mię­sień. Elek­tro­sty­mu­la­cję sto­su­je się przy do­le­gli­wo­ściach bó­lo­wych (róż­ne­go po­cho­dze­nia), jako prze­ciw­dzia­ła­nie atro­fii unie­ru­cho­mio­nych mię­śni, wspo­ma­ga­ją­co przy nie­trzy­ma­niu moczu oraz le­cze­niu za­bu­rzeń krą­że­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elektroszoker

nie­wiel­kie urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce prąd elek­trycz­ny, słu­żą­ce do pa­ra­li­żo­wa­nia i obez­wład­nia­nia prze­ciw­ni­ka; pa­ra­li­za­tor


Źródła:

SJP.pl

Elektrotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie po­ru­sza­ją­cych się or­ga­niz­mów (np. pier­wot­nia­ków) lub ko­mó­rek (np. plem­ni­ków) na prze­pływ prądu w danym śro­do­wi­sku; gal­wa­no­tak­sja


Źródła:

SJP.pl

Elektrotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­tech­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta z elek­tro­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrotechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­tech­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. techn. dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się wyt­wa­rza­niem, prze­sy­ła­niem, przet­wa­rza­niem i za­sto­so­wa­niem ener­gii elek­trycz­nej


Elek­tro­tech­ni­ka "(na­zy­wa­na rów­nież in­ży­nie­rią elek­trycz­ną, po­tocz­nie elek­try­ką)" – dy­scy­pli­na tech­nicz­na zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z wyt­wa­rza­niem, przeksz­tał­ca­niem, prze­sy­ła­niem, roz­dzia­łem, ma­ga­zy­no­wa­niem oraz użyt­ko­wa­niem ener­gii elek­trycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektroterapia

me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą prądu elek­trycz­ne­go; elek­tro­lecz­nict­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­cze­nie prą­dem elek­trycz­nym;


Elek­tro­te­ra­pia, elek­tro­lecz­nict­wo – dzie­dzi­na fi­zy­ko­te­ra­pii (lecz­nict­wa fi­zy­kal­ne­go) zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem ob­ja­wo­wym scho­rzeń m.in. ukła­du ruchu i ne­u­ro­lo­gicz­nych za po­mo­cą róż­ne­go ro­dza­ju prą­dów lecz­ni­czych, w któ­rym wy­ko­rzy­stu­je się do le­cze­nia prąd stały, mo­du­lo­wa­ne prądy śred­niej czę­stot­li­wo­ści oraz prądy im­pul­so­we małej i śred­niej czę­stot­li­wo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrotermia

Elek­tro­ter­mia jest dzia­łem elek­tro­tech­ni­ki (jedna z jej spe­cja­li­za­cji), nauki i tech­ni­ki do­ty­czą­cym prze­mian ener­gii elek­trycz­nej w cie­pło do celów użyt­ko­wych lub prze­my­sło­wych.

Do prze­mian elek­tro­ter­micz­nych po­wszech­nych w prze­my­śle na­le­żą:

Do re­a­li­za­cji prze­mian ener­gii elek­trycz­nej w cie­pło wy­ko­rzy­stu­je się urzą­dze­nia elek­tro­ter­micz­ne. Można je po­dzie­lić na:


Źródła:

Wikipedia

Elektrotermik

spe­cja­li­sta w za­kre­sie tech­ni­ki zaj­mu­ją­cej się bez­poś­red­ni­mi prze­mia­na­mi ener­gii elek­trycz­nej w cie­pło


Źródła:

SJP.pl

Elektrotermoterapia

me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą ener­gii ciepl­nej wyt­wa­rza­nej przez urzą­dze­nia elek­trycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Elektrotonus

zmia­na po­bud­li­wo­ści nerwu lub mię­śnia wy­stę­pu­ją­ca pod­czas prze­pły­wu przez nie prądu sta­łe­go


Źródła:

SJP.pl

Elektrotropizm

Elek­tro­tro­pizm, gal­wa­no­tro­pizm – ro­dzaj tro­piz­mu, w któ­rym ruch wa­run­ko­wa­ny jest przez pole elek­trycz­ne. Re­ak­cję ru­cho­wą tego typu wy­ka­zu­ją: ne­u­ro­ny, ko­mór­ki mię­śni, fi­bro­bla­sty, ko­mór­ki na­błon­ka, zie­lo­ne glony, za­rod­ni­ki, ła­giew­ka pył­ko­wa.


Źródła:

Wikipedia

Elektroujemność

zdol­ność pier­wiast­ka do przy­cią­ga­nia elek­tro­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. skłon­ność atomu pier­wiast­ka do przy­cią­ga­nia elek­tro­nów w wią­za­niu che­micz­nym;


Elek­tro­u­jem­ność, skala elek­tro­u­jem­no­ści – miara ten­den­cji do przy­cią­ga­nia elek­tro­nów przez atomy da­ne­go pier­wiast­ka, gdy two­rzy on zwią­zek che­micz­ny z ato­ma­mi in­ne­go pier­wiast­ka. Bar­dziej elek­tro­u­jem­ny pier­wia­stek „przy­cią­ga” do sie­bie elek­tro­ny two­rzą­ce wią­za­nie z ato­mem mniej elek­tro­u­jem­nym, co pro­wa­dzi do po­la­ry­za­cji wią­za­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrowiert

Elek­tro­wiert – urzą­dze­nie na­pę­dza­ją­ce sprzę­żo­ny z nim świ­der wiert­ni­czy, sto­so­wa­ne w trak­cie wier­ceń obro­to­wych. Za­sad­ni­czym ele­men­tem elek­tro­wier­tu jest za­si­la­ny z po­wierzch­ni sil­nik elek­trycz­ny, prze­ka­zu­ją­cy wyt­wo­rzo­ny mo­ment obro­to­wy na na­rzę­dzie wier­cą­ce.


Źródła:

Wikipedia

Elektrowilk

elek­trycz­na ma­szy­na do mie­le­nia mięsa uży­wa­na w za­kła­dach ma­sar­skich


Źródła:

SJP.pl

Elektrownia

za­kład ener­ge­tycz­ny wyt­wa­rza­ją­cy i roz­dzie­la­ją­cy ener­gię elek­trycz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym wyt­wa­rza się ener­gię elek­trycz­ną;


Elek­trow­nia – za­kład prze­my­sło­wy wyt­wa­rza­ją­cy ener­gię elek­trycz­ną przez przet­wa­rza­nie in­nych form ener­gii pier­wot­nej.

Elek­trow­nia to obiekt tech­nicz­ny skła­da­ją­cy się z jed­ne­go lub kilku ze­spo­łów urzą­dzeń słu­żą­cych do wyt­wa­rza­nia ener­gii elek­trycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrowniany

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy elek­trow­ni


Źródła:

Wiktionary

Elektrowozownia

za­jezd­nia lo­ko­mo­tyw elek­trycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. ze­spół po­mie­szczeń i warsz­ta­tów wraz z wy­po­sa­że­niem, przy­sto­so­wa­nych do ga­ra­żo­wa­nia, kon­ser­wa­cji i na­praw elek­tro­wo­zów lub in­nych elek­trycz­nych po­ja­zdów szy­no­wych;


Elek­tro­wo­zow­nia – baza, za­kład ek­splo­a­ta­cji, za­jezd­nia; ze­spół po­mie­szczeń i warsz­ta­tów oraz torów przez­na­czo­nych do prze­cho­wy­wa­nia i ob­słu­gi­wa­nia tech­nicz­ne­go lo­ko­mo­tyw elek­trycz­nych.

W mi­nio­nych la­tach funk­cjo­no­wa­ła nie­wiel­ka licz­ba jed­no­stek ko­le­jo­wych o tej naz­wie, np. Elek­tro­wo­zow­nia Gdy­nia Ci­so­wa, ob­słu­gu­ją­ca ruch pa­sa­żer­ski w aglo­me­ra­cji trój­miej­skiej. Jed­nak więk­szość lo­ko­mo­tyw elek­trycz­nych była na sta­nie lo­ko­mo­ty­wow­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektrowstrząs

zwy­kle w licz­bie mno­giej: wstrzą­sy elek­trycz­ne spo­wo­do­wa­ne prze­pu­szcza­niem przez ciało pa­cjen­ta prądu elek­trycz­ne­go o ni­skim na­tę­że­niu; sto­so­wa­ne jako me­to­da le­cze­nia niek­tó­rych cho­rób psy­chicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. elektr. za­bieg po­le­ga­ją­cy na prze­pu­szcze­niu prądu elek­trycz­ne­go przez ciało pa­cjen­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrowstrząsowy

→ elek­trow­strząs


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z elek­trow­strzą­sa­mi, do­ty­czą­cy elek­trow­strzą­sów


Patrz:elektrowstrząs

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrowóz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. lo­ko­mo­ty­wa z na­pę­dem elek­trycz­nym;


Źródła:

Wiktionary

Elektrozaczep

urzą­dze­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne do odry­glo­wy­wa­nia i za­ry­glo­wy­wa­nia drzwi


Elek­tro­za­czep – urzą­dze­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne, w obu­do­wie sy­me­trycz­nej lub nie­sy­me­trycz­nej, słu­żą­ce do zdal­ne­go, prze­wo­do­we­go odry­glo­wy­wa­nia drzwi, fur­tek, oraz drzwi­czek sza­fek. Jest roz­po­wszech­nio­nym ele­men­tem wy­ko­naw­czym sy­ste­mów kon­tro­li do­stę­pu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrozamek

zamek do drzwi ste­ro­wa­ny za po­mo­cą sy­gna­łu elek­trycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Elektrozawór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zob. zawór elek­tro­ma­gne­tycz­ny.


Źródła:

Wiktionary

Elektrośmieć

nie­po­trzeb­ny, zwy­kle nie­spraw­ny sprzęt elek­tro­nicz­ny lub elek­trycz­ny; elek­tro­od­pad


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. nie­po­trzeb­ny, naj­czę­ściej usz­ko­dzo­ny sprzęt elek­tro­nicz­ny wy­ma­ga­ją­cy uty­li­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektrożużlowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem cie­pła przez opór sta­wia­ny przez roz­to­pio­ny żużel prą­do­wi wyt­wa­rza­ne­mu przez elek­tro­dy


Źródła:

Wiktionary

Elektrum

1. mi­ne­rał, rozt­wór stały złota i sre­bra z nie­wiel­ką ilo­ścią mie­dzi i że­la­za;
2. dawna nazwa bursz­ty­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miner. na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cy stop złota i sre­bra, daw­niej uży­wa­ny do wy­bi­ja­nia monet;


Elek­trum, elek­tron – mi­ne­rał z grupy pier­wiast­ków ro­dzi­mych bę­dą­cy sto­pem złota i sre­bra (ponad 20%), z nie­wiel­ką ilo­ścią mie­dzi oraz że­la­za.

Także otrzy­my­wa­ny sztucz­nie stop złota i sre­bra.

Nazwa wy­wo­dzi się od bla­do­żół­tej barwy przy­po­mi­na­ją­cej bursz­tyn ( elec­trum, ἤλεκτρον "ēlektron" ‘bursz­tyn’).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektryczek

tylko w po­łą­cze­niu: pstry­czek-elek­try­czek - żar­to­bli­wie: wy­łącz­nik lub prze­łącz­nik do świa­tła elek­trycz­ne­go


Patrz:elektryk

Źródła:

SJP.pl

Elektryczka

tylko w po­łą­cze­niu: pstry­czek-elek­try­czek - żar­to­bli­wie: wy­łącz­nik lub prze­łącz­nik do świa­tła elek­trycz­ne­go


Patrz:elektryk

Źródła:

SJP.pl

Elektrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy elek­trycz­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Elektryczność

1. forma ener­gii w po­sta­ci pól i ła­dun­ków elek­trycz­nych;
2. zja­wi­ska zwią­za­ne ze wza­jem­nym od­dzia­ły­wa­niem pól elek­trycz­nych;
3. prąd elek­trycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. włas­ność ma­te­rii, poz­wa­la­ją­ca jej od­dzia­ły­wać z polem elek­tro­ma­gne­tycz­nym;

 (1.2) pot. prąd elek­trycz­ny

 (1.3) pot. sztucz­ne świa­tło otrzy­my­wa­ne z prądu elek­trycz­ne­go

 (1.4) od­przym. cecha tego, co jest elek­trycz­ne


Elek­trycz­ność (od ήλεκτρον (elek­tron) – bursz­tyn) – ze­spół zja­wisk fi­zycz­nych zwią­za­nych z obec­no­ścią, ru­chem i od­dzia­ły­wa­niem ma­te­rii po­sia­da­ją­cej ła­du­nek elek­trycz­ny. Elek­trycz­ność jest po­wią­za­na z ma­gne­tyz­mem, a oba te zja­wi­ska na­le­żą do elek­tro­ma­gne­tyz­mu, opi­sa­ne­go rów­na­nia­mi Max­wel­la o związ­ku ła­dun­ków elek­trycz­nych z polem elek­tro­ma­gne­tycz­nym, skła­da­ją­ce­go się z pola elek­trycz­ne­go i pola ma­gne­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektryczny

1. przy­miot­nik od: elek­trycz­ność; od­no­szą­cy się do elek­trycz­no­ści, od­dzia­łu­ją­cy elek­trycz­nie;
2. za­si­la­ny elek­trycz­no­ścią


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z elek­trycz­no­ścią; dzia­ła­ją­cy przy wy­ko­rzy­sta­niu elek­trycz­no­ści

 (1.2) pot. elek­tro­sta­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektryfikacja

1. do­pro­wa­dze­nie ener­gii elek­trycz­nej do ja­kie­goś miej­sca, obiek­tu, ob­sza­ru;
2. za­sto­so­wa­nie ener­gii elek­trycz­nej w ja­kiejś dzie­dzi­nie prze­my­słu lub usług


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. pro­ces wpro­wa­dza­nia ener­gii elek­trycz­nej do miejsc, które jej wcze­śniej nie miały; ro­zbu­do­wa in­fra­struk­tu­ry elek­trycz­nej


Elek­try­fi­ka­cja – pro­ces ma­ją­cy na celu roz­prze­strze­nie­nie sieci elek­tro­e­ner­ge­tycz­nej. Elek­try­fi­ko­wa­ne są miej­sco­wo­ści lub obiek­ty prze­my­sło­we, przez do­pro­wa­dza­nie linii elek­trycz­nych ze sta­cji trans­for­ma­to­ro­wych. Elek­try­fi­ka­cją na­zy­wa­ne jest rów­nież za­kła­da­nie sieci trak­cyj­nej nad to­ra­mi ko­le­jo­wy­mi lub sta­wia­nie słu­pów pod­trzy­mu­ją­cych linie ener­ge­tycz­ne i od­pro­wa­dza­nie prze­wo­dów elek­trycz­nych ze słu­pów do domów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektryfikacyjny

zwią­za­ny z elek­try­fi­ka­cją


Źródła:

SJP.pl

Elektryfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­pew­nia­nie moż­li­wo­ści ko­rzy­sta­nia z ener­gii elek­trycz­nej na ja­kimś te­re­nie


Źródła:

Wiktionary

Elektryfikować

1. do­pro­wa­dzać ener­gię elek­trycz­ną do ja­kie­goś miej­sca, obiek­tu, ob­sza­ru;
2. wpro­wa­dzać sto­so­wa­nie ener­gii elek­trycz­nej w ja­kiejś dzie­dzi­nie prze­my­słu lub usług


cza­sow­nik

 (1.1) do­pro­wa­dzać ener­gię elek­trycz­ną do da­ne­go miej­sca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektryk

1. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­try­ki;
2. pra­cow­nik firmy elek­tro­mon­ta­żo­wej lub innej zwią­za­nej z elek­trycz­no­ścią; mon­ter in­sta­la­cji elek­trycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się urzą­dze­nia­mi elek­trycz­ny­mi

 (1.2) spe­cja­li­sta z za­kre­su elek­try­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. muz. gi­ta­ra elek­trycz­na

 (2.2) środ. elek­tro­nicz­ny pa­pie­ros

 (2.3) środ. mot. sa­mo­chód elek­trycz­ny


Elek­tryk – zawód zwią­za­ny z mon­ta­żem i na­pra­wą in­sta­la­cji elek­trycz­nych oraz kon­ser­wa­cyj­no-na­praw­czych in­sta­la­cji za­licz­ni­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elektryka

dział wie­dzy, który obej­mu­je za­gad­nie­nia z dzie­dzi­ny elek­trycz­no­ści i opi­su­je jej wy­ko­rzy­sta­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elektrykarz

w gór­nict­wie: wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się za­kła­da­niem i utrzy­ma­niem sieci elek­trycz­nej w ko­pal­ni


Źródła:

SJP.pl

Elektryzacja

Elek­try­za­cja (elek­try­zo­wa­nie) – zja­wi­sko fi­zycz­ne, pro­ces po­le­ga­ją­cy na wyt­wo­rze­niu w ciele, elek­trycz­nie obo­jęt­nym, nad­mia­ru ła­dun­ków elek­trycz­nych jed­ne­go znaku. Za­wsze to­wa­rzy­szy mu pow­sta­nie w oto­cze­niu ła­dun­ku o prze­ciw­nym znaku, ta­kie­go sa­me­go co do war­to­ści bezwz­ględ­nej, gdyż pro­ces ten po­le­ga na roz­dzie­le­niu już ist­nie­ją­cych ła­dun­ków o prze­ciw­nych zna­kach.


Źródła:

Wikipedia

Elektryzator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie za­si­la­ja­ce ogro­dze­nia elek­trycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Elektryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|elek­try­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Elektryzować

1. na­da­wać cze­muś ła­du­nek elek­trycz­ny;
2. pod­da­wać dzia­ła­niu prądu elek­trycz­ne­go;
3. wzbu­dzać za­in­te­re­so­wa­nie, spra­wiać silne wra­że­nie; ek­scy­to­wać;
4. elek­try­zo­wać się:
a) ła­do­wać się elek­trycz­nie, przyj­mo­wać ła­du­nek elek­trycz­ny;
b) być zdol­nym do ta­kie­go ła­do­wa­nia;
c) ule­gać dzia­ła­niu prądu elek­trycz­ne­go;
d) pod­nie­cać się czymś, ek­scy­to­wać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) fiz. na­da­wać cze­muś ła­du­nek elek­trycz­ny (zwy­kle przez po­cie­ra­nie)

 (1.2) wzbu­dzać duże za­in­te­re­so­wa­nie, ek­scy­to­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny elek­try­zo­wać się

 (2.1) fiz. na­da­wać sobie ła­du­nek elek­trycz­ny

 (2.2) być zdol­nym do bycia otrzy­my­wa­nia ła­dun­ku elek­trycz­ne­go

 (2.3) pot. ge­ne­ro­wać iskry lub hałas z po­wo­du bycia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elektryzujący

wy­wie­ra­ją­cy silne wra­że­nie; wstrzą­sa­ją­cy, pod­nie­ca­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Elektywnie

→ elek­tyw­ny


Patrz:elektywny

Źródła:

SJP.pl

Elektywny

wy­bie­ral­ny, moż­li­wy do wy­bo­ru


Źródła:

SJP.pl

Elemencik

zdrob­nie­nie od: ele­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ele­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Element

1. część skła­do­wa ja­kiejś ca­ło­ści; skład­nik na­da­ją­cy cze­muś odręb­ną cechę, wła­ści­wość; czyn­nik;
2. zbio­ro­we okre­śle­nie osób z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, za­miesz­ku­ją­cych bied­ne dziel­ni­ce miast i za­an­ga­żo­wa­nych w dzia­łal­ność prze­stęp­czą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część skła­do­wa pew­nej ca­ło­ści, struk­tu­ry

 (1.2) pot. pejor. nie­poch­leb­ne okre­śle­nie grupy spo­łecz­nej lub jej przed­sta­wi­cie­la

 (1.3) filoz. w fi­lo­zo­fii sta­ro­żyt­nej jeden z pod­sta­wo­wych skład­ni­ków zna­ne­go świa­ta (zie­mia, woda, ogień lub po­wie­trze)

 (1.4) mat. obiekt na­le­żą­cy do roz­wa­ża­ne­go zbio­ru lub klasy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elementarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ele­men­tar­ny


Źródła:

SJP.pl

Elementarność

→ ele­men­tar­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ele­men­tar­ne


Patrz:elementarny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elementarny

1. tkwią­cy u pod­staw; naj­pier­wszy, naj­prost­szy;
2. w fi­zy­ce: cząst­ki ele­men­tar­ne - cząst­ki su­ba­to­mo­we, nie­po­dziel­ne we­dług dzi­siej­szej wie­dzy;
3. w ma­te­ma­ty­ce: funk­cje ele­men­tar­ne - funk­cji wy­mier­ne, lo­ga­ryt­micz­ne, wy­kład­ni­cze i try­go­no­me­trycz­ne;
4. ko­mór­ka ele­men­tar­na - najm­niej­szy frag­ment sieci kry­sta­licz­nej;
5. daw­niej: szko­ła ele­men­tar­na - szko­ła lu­do­wa, da­ją­ca mi­ni­mum wyksz­tał­ce­nia; szko­ła pod­sta­wo­wa


przy­miot­nik

 (1.1) pod­sta­wo­wy, naj­prost­szy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elementaryzm

kie­ru­nek w pla­sty­ce, ar­chi­tek­tu­rze i wzor­nict­wie XX w. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­ko­rzy­sta­niem pro­sto­kąt­nych i pro­sto­pa­dłych form; ne­o­pla­sty­cyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. ar­chit. nurt XX w. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­ko­rzy­sta­niem pro­sto­kąt­nych i pro­sto­pa­dłych form oraz dą­żą­cy (w sztu­ce) do zwięk­sze­nia dy­na­miz­mu kom­po­zy­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elementarz

1. po­dręcz­nik uży­wa­ny do nauki pi­sa­nia i czy­ta­nia, zwła­szcza w pier­wszym roku nauki szkol­nej; pier­wsza czy­tan­ka;
2. prze­no­śnie: zbiór naj­bar­dziej pod­sta­wo­wych wia­do­mo­ści, zasad itp.; po­dręcz­nik, po­rad­nik, ABC


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. po­dręcz­nik do po­cząt­ko­wej nauki czy­ta­nia i pi­sa­nia;

 (1.2) przen. rzecz pod­sta­wo­wa; coś, co każdy po­wi­nien wie­dzieć i umieć


Ele­men­tarz ( ele­men­ta­rius „po­cząt­ko­wy”) – książ­ka wpro­wa­dza­ją­ca w naj­bar­dziej pod­sta­wo­we za­gad­nie­nia ja­kiejś dzie­dzi­ny, zbiór ele­men­tar­nej wie­dzy w danym za­gad­nie­niu, np.: ele­men­tarz ję­zy­ka pol­skie­go, dla chcą­cych się na­u­czyć czy­tać i pisać – ele­men­tarz pier­wszo­kla­si­sty (pot. abe­ca­dło).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elementarzowy

taki, który od­no­si się do ele­men­ta­rza - po­dręcz­ni­ka sto­so­wa­ne­go do nauki czy­ta­nia i pi­sa­nia lub po­rad­ni­ka zwie­ra­ją­ce­go pod­sta­wo­we in­for­ma­cje


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ele­men­ta­rzem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elementarzyk

zdrob­nie­nie od: ele­men­tarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ele­men­tarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elementowy

→ ele­ment


Patrz:element

Źródła:

SJP.pl

Elementy

1. część skła­do­wa ja­kiejś ca­ło­ści; skład­nik na­da­ją­cy cze­muś odręb­ną cechę, wła­ści­wość; czyn­nik;
2. zbio­ro­we okre­śle­nie osób z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, za­miesz­ku­ją­cych bied­ne dziel­ni­ce miast i za­an­ga­żo­wa­nych w dzia­łal­ność prze­stęp­czą


Źródła:

SJP.pl

Elemi

ży­wi­ca na­tu­ral­na otrzy­my­wa­na z drze­wa ka­na­recz­ni­ka


Elemi – na­tu­ral­na ży­wi­ca ("Ma­ni­la Elemi", "Re­si­na Elemi") otrzy­my­wa­na z drze­wa ka­na­recz­ni­ka, które ro­śnie na Fi­li­pi­nach oraz in­nych, ros­ną­cych w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Mek­sy­ku. Jest to mięk­ka, nie­przez­ro­czy­sta, pół­sta­ła, zie­lo­no­żół­ta, lepka sub­stan­cja o za­pa­chu ter­pen­ty­no­wo-cy­try­no­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elemis

marka te­le­wi­zo­rów i firma; ELEMIS


Źródła:

SJP.pl

Elemozyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ofia­ro­wa­nie daru czło­wie­ko­wi w po­trze­bie


Źródła:

Wiktionary

Elena

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elenchus

spis, lista, ka­ta­log


Źródła:

SJP.pl

Eleni

Zo­bacz też: Eleni (film).

Eleni Tzoka ( Ελένη Τζόκα) z domu Mi­lo­pu­lu ( Μυλοπούλου) (ur. 27 kwiet­nia 1956 w Bie­la­wie) – pol­ska pio­sen­kar­ka po­cho­dze­nia grec­kie­go, au­tor­ka tek­stów i kom­po­zy­tor­ka. Wy­ko­nu­je ut­wo­ry w ję­zy­ku: pol­skim, grec­kim i an­giel­skim.


Źródła:

Wikipedia

Elenia

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Eleniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Elenium

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu sta­nów lę­ko­wych i nie­po­ko­ju, za­wie­ra­ją­ce­go chlor­dia­ze­pok­syd; Li­brium


Źródła:

SJP.pl

Elenktyczny

elenk­tycz­na me­to­da - kry­tycz­na część dia­lo­gu, po­le­ga­ją­ca na zbi­ja­niu ko­lej­nych ar­gu­men­tów prze­ciw­ni­ka, sto­so­wa­na w so­kra­tej­skiej me­to­dzie na­u­cza­nia


Źródła:

SJP.pl

Eleonora

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ele­o­no­ra – imię żeń­skie nie­u­sta­lo­ne­go po­cho­dze­nia; być może he­braj­skie­go (może od "el" – „Bóg” oraz "or" – „świa­tło”; czyli „Bóg mi świa­tłem”), arab­skie­go lub grec­kie­go (od "eleo" – „li­tu­ję się”).

Jej po­sta­cią zdrob­nia­łą (skró­co­ną) jest Nora.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eleonorka

zdrob­nie­nie od: Ele­o­no­ra


Źródła:

SJP.pl

Eleonorzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ele­o­no­ry lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Elephantiasis

[czy­taj: ele­fan­tiaz-is] cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się roz­ro­stem tkan­ki łącz­nej skóry prze­waż­nie koń­czyn dol­nych i kro­cza, wy­wo­ła­na przez pa­so­ży­ty, bak­te­rie lub wsku­tek przew­le­kłe­go za­sto­ju krwi i obrzę­ku; sło­nio­wa­tość, ele­fan­tia­za, sło­nio­wa­ciz­na


Źródła:

SJP.pl

Elerowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Eleukadia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

Wiktionary

Eleusa

ikona przed­sta­wia­ją­ca Matkę Boską


Ele­u­sa (gr. "Ελεούσα" od "έλεος" czu­łość) – typ iko­no­gra­ficz­ny przed­sta­wień Matki Bożej z Dzie­ciąt­kiem, uka­zu­ją­cy Marię, która trzy­ma w ra­mio­nach mło­dzień­cze­go Chry­stu­sa i po­chy­la głowę, aby przy­tu­lić swój po­li­czek do po­licz­ka syna. Chry­stus obej­mu­je ją jedną ręką (czę­sto nie­wi­docz­ną) za szyję, a drugą trzy­ma w ręce Matki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eleusis

mia­sto w Gre­cji


Ele­u­sis (także Elef­sis, Elef­si­na; gr. Ελευσίνα Elefsína; sta­roż. "Ele­u­sis", spol. Ele­u­zis, Ele­u­zy­na) – mia­sto prze­my­sło­we w Gre­cji w At­ty­ce.

Po­ło­żo­ne o 20 km od Aten nad za­to­ką no­szą­cą grec­ką nazwę Kol­pos Elef­si­nas, u zbie­gu dwóch au­to­strad i trasy szyb­kie­go ruchu. Przy­na­leż­ne do ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej At­ty­ka, w re­gio­nie At­ty­ka, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej At­ty­ka Za­chod­nia. Sie­dzi­ba gminy Ele­u­sis. W 2011 roku li­czy­ło 24 910 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eleuteria

uro­czy­stość ku czci Zeusa, ob­cho­dzo­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji na pa­miąt­kę zwy­cię­stwa nad Per­sa­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eleuterie

uro­czy­stość ku czci Zeusa, ob­cho­dzo­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji na pa­miąt­kę zwy­cię­stwa nad Per­sa­mi


Źródła:

SJP.pl

Eleuteriusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eleutery

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

Wiktionary

Eleuteryzm

me­sja­ni­stycz­na kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na, wpro­wa­dzo­na przez Win­cen­te­go Lu­to­sław­skie­go (1863-1954)


Źródła:

SJP.pl

Eleuzyjski

mi­ste­ria ele­u­zyj­skie - uro­czy­sto­ści o cha­rak­te­rze mi­ste­riów, po­cząt­ko­wo tajne, ob­cho­dzo­ne ku czci bogiń De­me­ter i Per­se­fo­ny w mie­ście Ele­u­sis koło Aten; ele­u­zy­nia, ele­u­zy­nie, mi­ste­ria ele­u­zyń­skie


Źródła:

SJP.pl

Eleuzynia

uro­czy­sto­ści o cha­rak­te­rze mi­ste­riów, po­cząt­ko­wo tajne, ob­cho­dzo­ne ku czci bogiń De­me­ter i Per­se­fo­ny w mie­ście Ele­u­sis koło Aten; ele­u­zy­nie, ele­u­zyń­skie mi­ste­ria


Źródła:

SJP.pl

Eleuzynie

uro­czy­sto­ści o cha­rak­te­rze mi­ste­riów, po­cząt­ko­wo tajne, ob­cho­dzo­ne ku czci bogiń De­me­ter i Per­se­fo­ny w mie­ście Ele­u­sis koło Aten; ele­u­zy­nia, ele­u­zyń­skie mi­ste­ria


Źródła:

SJP.pl

Eleuzyński

mi­ste­ria ele­u­zyń­skie - uro­czy­sto­ści o cha­rak­te­rze mi­ste­riów, po­cząt­ko­wo tajne, ob­cho­dzo­ne ku czci bogiń De­me­ter i Per­se­fo­ny w mie­ście Ele­u­sis koło Aten; ele­u­zy­nia, ele­u­zy­nie, mi­ste­ria ele­u­zyj­skie


Źródła:

SJP.pl

Elew

uczeń szko­ły woj­sko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. uczeń szko­ły woj­sko­wej

 (1.2) wojsk. żoł­nierz służ­by przy­go­to­waw­czej kształ­cą­cy się na sze­re­go­we­go;

 (1.3) daw. uczeń, wy­cho­wa­nek


Elew (z fr. "élève", "uczeń") – tytuł żoł­nie­rza służ­by przy­go­to­waw­czej kształ­cą­ce­go się na sze­re­go­we­go, otrzy­my­wa­ny bez szcze­gól­ne­go na­da­nia z dniem roz­po­czę­cia peł­nie­nia służ­by przy­go­to­waw­czej w Woj­sku Pol­skim. Daw­niej był to także tytuł żoł­nie­rzy za­wo­do­wych kształ­cą­cych się w po­do­fi­cer­skich szko­łach za­wo­do­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elewacja

1. zew­nętrz­na ścia­na bu­dyn­ku; lico bu­dyn­ku;
2. po­tocz­nie: zew­nętrz­na stro­na ścia­ny bu­dyn­ku;
3. ro­dzaj ry­sun­ku ar­chi­tek­to­nicz­ne­go;
4. wy­so­kość gwia­zdy nad ho­ry­zon­tem;
5. daw­niej:
a) pod­nie­sie­nie ho­stii w cza­sie mszy;
b) pod­nie­sie­nie wy­lo­tu dzia­ła przy strze­la­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bud. zew­nętrz­na po­wierzch­nia ścia­ny bu­dyn­ku z wszyst­ki­mi znaj­du­ją­cy­mi się na niej ele­men­ta­mi;

 (1.2) astr. wy­so­kość ciała nie­bie­skie­go po­da­wa­na w stop­niach; kąt za­war­ty mię­dzy ho­ry­zon­tem a pro­stą skie­ro­wa­ną do ciała nie­bie­skie­go

 (1.3) daw. stud. twarz


Ele­wa­cja – zew­nętrz­na po­wierzch­nia ścia­ny bu­dyn­ku ze wszyst­ki­mi znaj­du­ją­cy­mi się na niej ele­men­ta­mi, lico bu­dyn­ku.

Ele­wa­cje, w za­leż­no­ści od po­ło­że­nia okre­śla się:

Przed­nia ele­wa­cja bu­dyn­ku, po­ło­żo­na od stro­ny ulicy i po­sia­da­ją­ca wej­ście (nie­ko­niecz­nie głów­ne), czę­sto naj­bar­dziej re­pre­zen­ta­cyj­na (lecz nie­ko­niecz­nie), nie­kie­dy nosi nazwę fa­sa­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elewacyjny

zwią­za­ny z ele­wa­cją


Źródła:

SJP.pl

Elewator

duży ma­ga­zyn zbo­żo­wy; spich­lerz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elewatorowy

przy­miot­nik od: ele­wa­tor


Źródła:

SJP.pl

Elewka

prze­sta­rza­le o uczen­ni­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. uczen­ni­ca, wy­cho­wan­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elewon

ele­ment uste­rze­nia umie­szczo­ny na kra­wę­dzi spły­wu skrzy­dła sa­mo­lo­tu; ste­ro­lot­ka


Źródła:

SJP.pl

Elf

w mi­to­lo­gii oraz li­te­ra­tu­rze: isto­ta poś­red­nia mię­dzy bo­ga­mi i ludź­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) isto­ta fan­ta­stycz­na;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elfa

urzą­dze­nie hy­dra­u­licz­ne spłu­ku­ją­ce bu­ra­ki cu­kro­we z wa­go­nu wprost do ka­na­łu od­pro­wa­dza­ją­ce­go je do fa­bry­ki


Źródła:

SJP.pl

Elfi

zwią­za­ny z elfem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla elfa


przy­miot­nik

 (1.1) fant. zwią­za­ny z el­fa­mi, wy­ko­na­ny przez nie; taki jak u elfów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elficki

1. zwią­za­ny jest z el­fa­mi; elfi;
2. język el­fic­ki - sztucz­ny język ut­wo­rzo­ny przez Tol­kie­na


Źródła:

SJP.pl

Elfijka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żeń­ski od­po­wied­nik elfa


Źródła:

Wiktionary

Elfik

1. mały elf;
2. ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Elfka

→ elf


Patrz:elf

Źródła:

SJP.pl

Elfryda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


El­fry­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „moc elfa” (chro­nio­na przez elfy), a zło­żo­ne z sta­ro­an­giel­skie­go słowa "ælf" po­łą­czo­ne­go z "þryð" – „siła, moc”.

Imię rzad­kie. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 1867 ko­biet o imie­niu El­fry­da na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elgar

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Elgi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Ja­ku­cji; lewy do­pływ In­dy­gir­ki;


Elgi – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Ja­ku­cji; lewy do­pływ In­dy­gir­ki. Dłu­gość 394 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 68 200 km².

Źró­dła w gó­rach Sun­tar-Cha­ja­ta; pły­nie przez Pła­sko­wyż El­giń­ski naj­pierw w kie­run­ku pół­noc­no-za­chod­nim, potem pół­noc­no-wschod­nim i wschod­nim; za­ma­rza od paź­dzier­ni­ka do maja; za­si­la­nie de­szczo­wo-śnie­go­we.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elgiebet

po­tocz­nie: osoba nie­he­te­ro­sek­su­al­na


Źródła:

SJP.pl

Elgiszewo

wieś w Pol­sce


El­gi­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Cie­cho­cin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elgiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Elgi, do­ty­czą­cy Elgi


Źródła:

Wiktionary

Eli

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. od: Ela


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Elia

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Eliab

Eliab − po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.


Źródła:

Wikipedia

Eliakim

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Eliasz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;


Eliasz, rów­nież Eliasz z Tisz­be lub Eliasz Tisz­bi­ta ( ‏אֱלִיָּהוּ‎ "Eliyáhu", Ἠλίας "Elias", Илья-пророк) – jeden z pro­ro­ków Sta­re­go Te­sta­men­tu ży­ją­cy w IX w. przed Chry­stu­sem w pół­noc­nym pań­stwie Iz­ra­e­la (imię tłu­ma­czo­ne jako: „Bo­giem jest Jah”, „moim Bo­giem jest Jahwe”). Świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, pra­wo­sław­ne­go, kop­tyj­skie­go, or­miań­skie­go i sy­ryj­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eliaszib

Elia­szib – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Ar­cy­ka­płan z cza­sów Ne­he­mia­sza, który po­mógł od­bu­do­wać mury Je­ro­zo­li­my.

Po­ja­wia się w Księ­dze Ne­he­mia­sza 3,1, 13,4-9


Źródła:

Wikipedia

Eliaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Elia­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Elia­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elida

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. gó­rzy­sta kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Pe­lo­po­ne­skie­go, z głów­ny­mi oś­rod­ka­mi w Eli­dzie (1.2) i Olim­pii

 (1.2) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto-pań­stwo po­ło­żo­ne w Eli­dzie (1.1)


Elida, rów­nież Eleia, Elea, (no­wogr. Ήλιδα a. Ηλεία, sta­rogr. Ἤλις /dia­lekt at­tyc­ki/ a. Ἄλις /dia­lekt do­ryc­ki/), ina­czej Elis – dawny nomos i gó­rzy­sta kra­i­na hi­sto­rycz­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Pe­lo­po­ne­skie­go.

Do końca 2010 roku Elida była pre­fek­tu­rą w Re­pu­bli­ce Grec­kiej ze sto­li­cą w Pir­gos w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Gre­cja Za­chod­nia. Po­wierzch­nia pre­fek­tu­ry wy­no­si­ła 2618 km², za­miesz­ki­wa­ło ją ok. 198,8 tys. ludzi (stan z roku 2005).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elidować

opu­szczać, opu­ścić sa­mo­gło­skę w są­siedzt­wie innej sa­mo­gło­ski


Źródła:

SJP.pl

Elidziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Elidy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Eliezer

po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu


Elie­zer – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Jego imię zna­czy „Bóg mego ojca był dla mnie po­mo­cą”. Głów­ny sługa Abra­ha­ma, który miał po nim dzie­dzi­czyć, gdy Abra­ham nie miał po­tom­ka. Naj­praw­do­po­dob­niej to Elie­ze­ro­wi po­wie­rzo­no misję uda­nia się do Me­zo­po­ta­mii po żonę dla Iza­a­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elifaz

Eli­faz – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu. Po­cho­dził z Te­ma­nu.

Jeden z trzech przy­ja­ciół Hioba, któ­rzy przysz­li, gdy spa­dły na niego nie­szczę­ścia.


Źródła:

Wikipedia

Eligia

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Eli­gia – żeń­ska wer­sja imie­nia Eli­giusz, po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "wy­bra­ny".

Eli­gia imie­ni­ny ob­cho­dzi 15 stycz­nia i 1 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eligiusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Eli­giusz – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go cza­sow­ni­ka "eligo, elegi, elec­tum" oz­na­cza­ją­ce – „wy­bra­ny”.

W Pol­sce imię po­ja­wi­ło się w XVIII wieku. Na­le­ży do imion rzad­kich i za­ni­ka­ją­cych. W XX wieku na­da­no je 2210 razy. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL było 1127 męż­czyzn o imie­niu Eli­giusz na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 960 męż­czyzn o imie­niu Eli­giusz na­da­nym jako imię dru­gie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eligiuszek

zdrob­nie­nie od: Eli­giusz (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Eligiuszostwo

Eli­giusz z mał­żon­ką; Eli­giu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Eligiuszowie

Eli­giusz z mał­żon­ką; Eli­giu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Eligiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eli­giu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Elihu

Elihu – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu. Elihu był synem Ba­ra­che­la Bu­zy­ty, co wska­zu­je, że był da­le­kim krew­nym Abra­ha­ma.

Młody czło­wiek z hi­sto­rii o Hio­bie, który do­ra­dzał mu, aby uni­żył się przed Bo­giem, co spo­wo­du­je, że jego skar­ga zo­sta­nie wy­słu­cha­na, a on sam po­cie­szo­ny. Po­tę­pił po­gląd trzech przy­ja­ciół Hioba (Eli­fa­za, Bil­da­da i So­fa­ra), że cier­pi on z po­wo­du swo­ich grze­chów.


Źródła:

Wikipedia

Elijski

przy­miot­nik od: Elida (kra­i­na w Gre­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Elidą, do­ty­czą­cy Elidy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eliksir

1. aro­ma­tycz­ny, słod­ki wy­ciąg ro­ślin­ny o dzia­ła­niu lecz­ni­czym i orzeź­wia­ją­cym;
2. w prze­no­śni: elik­sir życia, elik­sir mło­do­ści - ma­gicz­ny płyn za­pew­nia­ją­cy wiecz­ną mło­dość i zdro­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elimelech

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Elimelek

Eli­me­lek – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Był mężem Noemi po­cho­dzą­cym z Bet­le­jem. Miał dwóch synów Mach­lo­na i Ki­lio­na. Z po­wo­du głodu prze­niósł się z ro­dzi­ną do Moabu. Tam ich sy­no­wie po­ślu­bi­li Mo­a­bit­ki: Orpę i Rut. Tam też zmarł Eli­me­lek.


Źródła:

Wikipedia

Eliminacja

1. wy­łą­cze­nie pew­nych ele­men­tów spoś­ród in­nych; se­lek­cja;
2. pier­wszy etap kon­kur­su


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) usu­wa­nie, czę­sto drogą se­lek­cji

 (1.2) wstęp­na faza kon­kur­su, za­wo­dów

 (1.3) eufem. za­bi­cie kogoś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eliminacje

1. wy­łą­cze­nie pew­nych ele­men­tów spoś­ród in­nych; se­lek­cja;
2. pier­wszy etap kon­kur­su


Źródła:

SJP.pl

Eliminacyjność

→ eli­mi­na­cyj­ny


Patrz:eliminacyjny

Źródła:

SJP.pl

Eliminacyjny

zwią­za­ny z eli­mi­na­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z eli­mi­na­cją, do­ty­czą­cy eli­mi­na­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eliminator

1. coś usu­wa­ją­ce­go nie­po­żą­da­ne, zbęd­ne rze­czy lub zja­wi­ska;
2. układ elek­tro­nicz­ny w od­bior­ni­ku ra­dio­wym lub te­le­wi­zyj­nym usu­wa­ją­cy za­kłó­ce­nia lub nie­po­żą­da­ną część od­bie­ra­ne­go sy­gna­łu;
3. po­tocz­nie: po­cząt­ko­wy etap walki bok­ser­skich ma­ją­cy za za­da­nie wy­ło­nić naj­lep­szych za­wod­ni­ków


Eli­mi­na­tor – ósmy album stu­dyj­ny ZZ Top, wy­da­ny w marcu 1983. Płyta od­nio­sła naj­więk­szy suk­ces ko­mer­cyj­ny w hi­sto­rii grupy. Album uzy­skał rów­nież sta­tus dia­men­to­wej płyty.

W 2003 album zo­stał skla­sy­fi­ko­wa­ny na 396. miej­scu listy 500 al­bu­mów wszech cza­sów ma­ga­zy­nu Rol­ling Stone.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eliminatorka

→ eli­mi­na­tor


Patrz:eliminator

Źródła:

SJP.pl

Eliminowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|eli­mi­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Eliminować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­ny­wać eli­mi­na­cji, usu­wać, wy­klu­czać coś

 (1.2) przen. eufem. po­zba­wiać życia


Źródła:

Wiktionary

Elimozna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ele­mo­zy­na.


Źródła:

Wiktionary

Elina

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Eling

li­no­we urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne do wy­cią­ga­nia stat­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. urzą­dze­nie li­no­we w por­cie słu­żą­ce do pod­no­sze­nia i wy­cią­ga­nia stat­ków na brzeg


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elinwar

stal sto­po­wa


Elin­war – stal sto­po­wa ni­klo­wo chro­mo­wa o zni­ko­mej roz­sze­rzal­no­ści ciepl­nej i do­brych wła­ści­wo­ściach sprę­ży­stych (stały moduł sprę­ży­sto­ści w sze­ro­kim za­kre­sie tem­pe­ra­tu­ry), sto­so­wa­ny głów­nie na sprę­ży­ny do ze­gar­ków, do apa­ra­tów po­mia­ro­wych itp.

Za od­kry­cie elin­wa­ru Char­les Édouard Gu­il­la­u­me otrzy­mał w roku 1920 Na­gro­dę Nobla.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elinwarowy

przy­miot­nik od: elin­war


Źródła:

SJP.pl

Eliot

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elipsa

owal­na fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. zam­knię­ta krzy­wa dru­gie­go stop­nia taka, że suma od­le­gło­ści każ­de­go z punk­tów tej krzy­wej od dwóch in­nych, do­wol­nie obra­nych punk­tów (ognisk elip­sy) jest stała;

 (1.2) liter. fi­gu­ra re­to­rycz­na, po­le­ga­ją­ca na ce­lo­wym po­mi­nię­ciu jed­ne­go lub kilku wy­ra­zów w zda­niu lub wer­sie;


Elip­sa (gr. ἔλλειψις, "el­le­ip­sis" – „brak, opu­szcze­nie, po­mi­nię­cie”, zob. ge­ne­za) – przy­pa­dek ogra­ni­czo­nej krzy­wej stoż­ko­wej, czyli krzy­wej bę­dą­cej czę­ścią wspól­ną po­wierzch­ni stoż­ko­wej oraz prze­ci­na­ją­cej ją pła­szczyz­ny. Elip­sę można zde­fi­nio­wać także jako miej­sce ge­o­me­trycz­ne tych wszyst­kich punk­tów pła­szczyz­ny, dla któ­rych suma od­le­gło­ści od dwóch usta­lo­nych punk­tów jest stałą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elipso

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od elip­sa


Źródła:

Wiktionary

Elipsograf

na­rzę­dzie do wy­kre­śla­nia elips


Źródła:

SJP.pl

Elipsoida

1. po­wierzch­nia pow­sta­ła przez obrót elip­sy do­o­ko­ła jej osi sy­me­trii;
2. bryła, któ­rej wszyst­kie prze­kro­je pła­skie są elip­sa­mi


Elip­so­i­da – po­wierzch­nia, któ­rej wszyst­kie prze­kro­je pła­skie są elip­sa­mi. Cza­sem tym sło­wem oz­na­cza się też bryłę ogra­ni­czo­ną tą po­wierzch­nią.

Szcze­gól­nym przy­pad­kiem elip­so­i­dy jest elip­so­i­da obro­to­wa, czyli po­wierzch­nia ogra­ni­czo­na pow­sta­ła przez obrót elip­sy wokół jed­nej z jej osi sy­me­trii; z kolei elip­so­i­dy obro­to­we są uo­gól­nie­niem sfery.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elipsoidalny

przy­miot­nik od: elip­so­i­da


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt elip­so­i­dy, od­no­szą­cy się do elip­so­i­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elipsometr

przy­rząd do po­mia­ru wła­ści­wo­ści dwój­łom­nych po­wierzch­ni w świet­le od­bi­tym


Źródła:

SJP.pl

Elipsowaty

ma­ją­cy kształt elip­sy, przy­po­mi­na­ją­cy elip­sę; owal­ny


Źródła:

SJP.pl

Eliptyczno-Lancetowaty

po­dłuż­ny, spi­cza­sty i przy­po­mi­na­ją­cy elip­sę


Źródła:

SJP.pl

Eliptyczność

→ elip­tycz­ny


Patrz:eliptyczny

Źródła:

SJP.pl

Eliptyczny

1. o kształ­cie elip­sy;
2. po­le­ga­ją­cy na elip­sie, za­wie­ra­ją­cy elip­sę


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt elip­sy

 (1.2) liter. po­le­ga­ją­cy na elip­sie, za­wie­ra­ją­cy elip­sę

 (1.3) mat. zwią­za­ny z elip­są


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elisabeth

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Elisma

elis­ma wodna - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Elista

sto­li­ca Kał­mu­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne na po­łud­niu jej eu­ro­pej­skiej czę­ści, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Kał­mu­cji;


Eli­sta ( Элиста, kałm. Элст, Elst) – mia­sto na te­ry­to­rium Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny i sto­li­ca re­pu­bli­ki Kał­mu­cji, ok. 103,1 tys. miesz­kań­ców (2020). Ważny re­gio­nal­ny węzeł tran­spor­to­wy i port lot­ni­czy.

Mia­sto two­rzy odo­sob­nio­ny oś­ro­dek miej­ski na tle słabo za­lud­nio­nych ob­sza­rów pół­pu­styn­nych (pół­pu­sty­nia nad­ka­spier­ska).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elisteński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Eli­sty, zwią­za­ny z Eli­stą


Źródła:

Wiktionary

Elita

1. grupa osób wy­róż­nia­ją­cych się spoś­ród in­nych ja­ki­miś ce­cha­mi uz­na­ny­mi za ważne w danej spo­łecz­no­ści;
2. rol­nict­wo: ro­dzaj ma­te­ria­łu na­sien­ne­go ro­ślin upraw­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa ludzi wy­róż­nia­ją­ca się po­zy­tyw­nie w pew­nym śro­do­wi­sku

 (1.2) wy­o­dręb­nio­na, nie­ko­niecz­nie sfor­ma­li­zo­wa­na, grupa przy­wód­cza, sta­no­wią­ca wzór dla resz­ty spo­łe­czeń­stwa, kie­ru­ją­ca jego ży­ciem i okre­śla­ją­ca lub przy­najm­niej wpły­wa­ją­ca na kie­ru­nek jego roz­wo­ju


Elita – ka­te­go­ria osób znaj­du­ją­cych się naj­wy­żej w hie­rar­chii spo­łecz­nej, pod ja­kimś wzglę­dem wy­róż­nio­nych z ogółu spo­łe­czeń­stwa. Elity mają czę­sto za­sad­ni­czy wpływ na wła­dzę oraz na kształ­to­wa­nie się po­staw i idei w spo­łe­czeń­stwie.

Wśród so­cjo­lo­gów nie ma zgody co do tego, czy elita jest grupą spo­łecz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elitarnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób eli­tar­ny

 (1.2) eks­klu­zyw­nie, wy­biór­czo


Źródła:

Wiktionary

Elitarność

→ eli­tar­ny


Patrz:elitarny

Źródła:

SJP.pl

Elitarny

1. uprzy­wi­le­jo­wa­ny, do­stęp­ny dla elit, eks­klu­zyw­ny
2. naj­lep­szy z naj­lep­szych (np. od­dział)


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) do­stęp­ny tylko dla niek­tó­rych osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elitarysta

zwo­len­nik eli­ta­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl

Elitarystka

→ eli­ta­ry­sta


Patrz:elitarysta

Źródła:

SJP.pl

Elitarystyczny

→ eli­ta­ryzm


Patrz:elitaryzm

Źródła:

SJP.pl

Elitaryzacja

1. spra­wia­nie, że coś staje się do­stęp­ne lub wła­ści­we dla wy­róż­nia­ją­cej się, uprzy­wi­le­jo­wa­nej grupy ludzi;
2. sta­wa­nie się takim;
3. pow­sta­wa­nie, wy­o­dręb­nia­nie się elit


Źródła:

SJP.pl

Elitaryzm

1. od­gra­dza­nie się od ogółu, za­my­ka­nie się w gru­pie osób uprzy­wi­le­jo­wa­nych lub uwa­ża­ją­cych sie­bie za lep­szych pod danym wzglę­dem;
2. po­gląd spo­łecz­no-po­li­tycz­ny gło­szą­cy po­trze­bę wy­o­drę­bie­nia w spo­łe­czeń­stwie elit rzą­dzą­cych


Eli­ta­ryzm (eli­tyzm) − po­gląd, zgod­nie z któ­rym niek­tó­re jed­nost­ki czy grupy są bar­dziej war­to­ścio­we od in­nych (np. ze wzglę­du na swoje uro­dze­nie, umie­jęt­no­ści, wie­dzę, ma­ją­tek) i z tego po­wo­du po­win­ny zaj­mo­wać uprzy­wi­le­jo­wa­ną po­zy­cję w spo­łe­czeń­stwie (na­le­żeć do elit). Eli­ta­ryzm stoi w opo­zy­cji do ega­li­ta­ryz­mu i plu­ra­liz­mu, czę­sto też prze­ciw­sta­wia się kon­cep­cjom de­mo­kra­tycz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elitaryzować

eli­ta­ry­zo­wać się; sta­wać się eli­tar­nym, wła­ści­wym lub do­stęp­nym dla wy­róż­nia­ją­cej się, uprzy­wi­le­jo­wa­nej grupy ludzi; tra­cić cechy po­wszech­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Elitystyczny

→ eli­tyzm


Patrz:elityzm

Źródła:

SJP.pl

Elityzm

po­gląd, we­dług któ­re­go spo­łe­czeń­stwo jest za­wsze rzą­dzo­ne przez elitę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elixir

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Eliza

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Eliza – skró­co­na forma an­giel­skie­go imie­nia "Eli­sa­beth", czyli po pol­sku Elż­bie­ty. W Pol­sce jest znane od XVIII wieku jako imię li­te­rac­kie, a gwał­tow­ną po­pu­lar­ność zy­ska­ło w la­tach 70 XX wieku.

Eliza imie­ni­ny ob­cho­dzi: 14 czerw­ca, 17 sierp­nia i 2 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elizabeth

[czy­taj: eLIzabet] obce imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elizejski

1. zwią­za­ny z Eliz­jum, w mi­to­lo­gii grec­kiej miej­scem po­śmiert­ne­go po­by­tu dusz ludzi ucz­ci­wych;
2. zwią­za­ny z Pa­ła­cem Eli­zej­skim, miej­scem urzę­do­wa­nia pre­zy­den­ta pre­zy­den­ta Fran­cji


Źródła:

SJP.pl

Elizeusz

1. Eli­ze­usz (druga po­ło­wa IX wieku p.n.e.), pro­rok iz­ra­el­ski;
2. imię mę­skie


Eli­ze­usz ( ‏אֱלִישָׁע‎‎ – "Elišaʿ" lub "ʾĔlîšaʿ" oz­na­cza­ją­ce „"Bóg wy­ba­wił; Bóg jest wy­ba­wie­niem"”, Елисей) – pro­rok bi­blij­ny, uczeń Elia­sza, świę­ty ka­to­lic­ki i pra­wo­sław­ny, wspo­mi­na­ny w wielu in­nych Ko­ścio­łach wschod­nich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elizeuszostwo

Eli­ze­usz z mał­żon­ką; Eli­ze­u­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Elizeuszowie

Eli­ze­usz z mał­żon­ką; Eli­ze­u­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Elizeuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eli­ze­u­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Elizja

w ję­zy­koz­naw­stwie: opu­szcze­nie w mowie lub pi­śmie wy­gło­so­wej sa­mo­gło­ski lub całej sy­la­by koń­co­wej; wy­rzut­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. opu­szcze­nie wy­gło­sko­wej gło­ski lub sy­la­by wy­ra­zu przed pier­wszą sa­mo­gło­ską na­stę­pu­ją­ce­go po niej wy­ra­zu;

 (1.2) med. brak wy­po­wia­da­nia od­po­wied­nich gło­sek dźwięcz­nych w sy­ste­mie fo­ne­tycz­nym cho­re­go;


Eliz­ja – re­gu­lar­ne usu­nię­cie sa­mo­gło­ski – a nie­kie­dy sy­la­by – w są­siedzt­wie innej sa­mo­gło­ski. Zja­wi­sko to do­ty­czy naj­czę­ściej sa­mo­gło­ski (sy­la­by) wy­gło­so­wej przed na­gło­sem sa­mo­gło­sko­wym, na przy­kład l'af­fa­i­re – spra­wa, ale la ma­i­son – dom, l'acqua – woda.

Błęd­ne jest na­zy­wa­nie eliz­ją każ­de­go pro­ce­su za­ni­ku gło­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elizjum

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: świat po­za­gro­bo­wy, miej­sce po­by­tu dusz ludzi pra­wych; Pola Eli­zej­skie;
2. w mi­to­lo­gii rzym­skiej: po­dziem­na kra­i­na wiecz­ne­go szczę­ścia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. raj, miej­sce po­śmiert­nej eg­zy­sten­cji przez­na­czo­ne dla ludzi do­brych;


Eliz­jum, Pola Eli­zej­skie – w mi­to­lo­gii grec­kiej część Ha­de­su przez­na­czo­na dla dusz ludzi do­brych.

Czę­ściej jed­nak przed­sta­wia­na jako kra­i­na nad Oce­a­nem, na za­chod­nich krań­cach świa­ta – miej­sce wiecz­nej szczę­śli­wo­ści i wiecz­nej wios­ny. Pa­no­wał tam Kro­nos, syn Gai (Matki Ziemi) i Ura­no­sa (Pana Nie­bios), a jed­no­cze­śnie oj­ciec De­me­ter, He­stii, Hery, Ha­de­sa, Po­sej­do­na i Zeusa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elizka

zdrob­nie­nie od: Eliza (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Elizówka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eljakim

imię mę­skie


El­ja­kim (hebr. אליקים; ang. Ely­a­qim, lub także Elia­kim) – mo­szaw po­ło­żo­ny w Sa­mo­rzą­dzie Re­gio­nu Me­gid­do, w Dy­stryk­cie Pół­noc­nym, w Iz­ra­e­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elka

po­tocz­nie:
1. odzież o roz­mia­rze L;
2. po­jazd do nauki jazdy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ubra­nie w roz­mia­rze L, dużym

 (1.2) pot. po­jazd do nauki jazdy oz­na­ko­wa­ny li­te­rą L


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elkaem

lekki ka­ra­bin ma­szy­no­wy; lkm


Źródła:

SJP.pl

Elkaemista

żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy lekki ka­ra­bin ma­szy­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy lekki ka­ra­bin ma­szy­no­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elkaesowiec

czło­nek LKS-u (Lu­do­we­go Klubu Spor­to­we­go); LKS-owiec


Źródła:

SJP.pl

Elkaesowski

→ LKS (Lu­do­wy Klub Spor­to­wy); LKS-owski


Źródła:

SJP.pl

Elkana

Zo­bacz też: El­ka­na (po­stać bi­blij­na).

El­ka­na (hebr. אלקנה) – sa­mo­rząd lo­kal­ny po­ło­żo­ny w Dy­stryk­cie Judei i Sa­ma­rii, w za­chod­niej czę­ści Sa­ma­rii w Iz­ra­e­lu.

Leży w za­chod­niej czę­ści Sa­ma­rii, w oto­cze­niu osied­li Sza’are Tikwa, Magen Dan i Ec Efra­jim. Na pół­no­cy, wscho­dzie i po­łud­niu prze­bie­ga mur bez­pie­czeń­stwa od­dzie­la­ją­cy Iz­ra­el od Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej. Po stro­nie pa­le­styń­skiej znaj­du­ją się arab­ska wio­ska Masha i mia­sto Az-Za­wi­ja.


Źródła:

Wikipedia

Elkhound

[czy­taj: elk­hałnd] nor­we­ska rasa psów my­śliw­skich; elk­hund


Elk­ho­und to na­rzę­dzie do ge­ne­ro­wa­nia par­se­rów z opisu gra­ma­ty­ki przy uży­ciu al­go­ryt­mu GLR (Ge­ne­ra­li­zed LR). Al­go­rytm ge­ne­ro­wa­nia par­se­rów GLR dzia­ła z do­wol­ną gra­ma­ty­ką bez­kon­tek­sto­wą. Elk­ho­und ge­ne­ru­je par­se­ry w ję­zy­ku C++ i Ocaml.

Na­rzę­dzie jest do­stęp­ne z kodem źró­dło­wym w C++ na li­cen­cji BSD.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elkhund

nor­we­ska rasa psów my­śliw­skich; elk­ho­und


Źródła:

SJP.pl

Elki

futro z tchó­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) skór­ki z tchó­rza, fret­ki lub tchó­rzo­fret­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elkowy

zro­bio­ny z elków, czyli skó­rek z tchó­rzo­fret­ki


Źródła:

SJP.pl

Ella

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Ellen

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ellington

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ellinika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mała wieś w Gre­cji Środ­ko­wej


Źródła:

Wiktionary

Ellison

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ellsworth

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elmira

imię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elo

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; joł, yo, siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, siema, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, heja, hejka, ser­wus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. nie­u­sta­bi­li­zo­wa­na rasa psów wy­ho­do­wa­na w 1987 roku w Niem­czech;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) szach. me­to­da obli­cza­nia siły gry sza­chi­stów

 (2.2) szach. jed­nost­ka punk­tów w me­to­dzie elo (2.1)

wy­krzy­knik

 (3.1) slang. …na po­wi­ta­nie lub po­że­gna­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elogium

mowa po­chwal­na, sła­wie­nie


Elo­gium (łac. z gr.) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie napis po­chwal­ny, upa­mięt­nia­ją­cy czyny zmar­łych, umie­szcza­ny na na­grob­kach, pom­ni­kach lub wi­ze­run­kach zmar­łych; rów­nież mowa po­chwal­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elohim

imię Boga wy­stę­pu­ją­ce w Sta­rym Te­sta­men­cie, jedno z za­stęp­czych imion dla szcze­gól­nie czczo­ne­go imie­nia Jahwe


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. rel. Bóg w ju­da­iz­mie i chrze­ści­jań­stwie, sta­ro­te­sta­men­tal­ne imię Boga;


Elo­him (dosł. "Bo­go­wie"; hebr. אֱלֹהִים) – wy­stę­pu­ją­cy około 2700 razy w Bi­blii he­braj­skiej jeden z ty­tu­łów Boga Jahwe. W odróż­nie­niu od te­tra­gra­mu JHWH, który jest imie­niem włas­nym Boga, okre­śle­nie to po­cho­dzi od rze­czow­ni­ka po­spo­li­te­go "bóg". "Elo­him" jest dłuż­szą formą rze­czow­ni­ka "El" (אל) i jego roz­sze­rze­nia "Eloah" (אלוה), okre­śla­ją­cych Boga w Bi­blii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elohista

zwo­len­nik tra­dy­cji elo­hi­stycz­nej pow­sta­nia księ­gi Sta­re­go Te­sta­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bibl. autor elo­hi­stycz­nej war­stwy tek­stu Sta­re­go Te­sta­men­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elohistyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bibl. zwią­za­ny z elo­hi­stą, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tra­dy­cji zwią­za­nej z elo­hi­stą


Źródła:

Wiktionary

Eloksalacja

elek­tro­li­tycz­ne wyt­wa­rza­nie na po­wierzch­ni przed­mio­tów alu­mi­nio­wych cien­kiej po­wło­ki tlen­ku alu­mi­nium, głów­nie w celu ochro­ny przed ko­roz­ją; ano­dy­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ano­do­wa­nie wy­ro­bów alu­mi­no­wych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eloksalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ano­do­wa­nie.


Źródła:

Wiktionary

Eloksalować

do­ko­ny­wać elok­sa­la­cji


Źródła:

SJP.pl

Eloksydacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ano­dy­za­cja


Źródła:

Wiktionary

Elokucja

1. dział re­to­ry­ki zaj­mu­ją­cy się sty­lem wy­po­wie­dzi; po­praw­ne, jasne i ozdob­ne wy­sła­wia­nie się;
2. od­le­głość ką­to­wa sa­te­li­ty od pla­ne­ty


Elo­ku­cja (łac. "elo­cu­tio" – wy­sło­wie­nie, styl, język) – wła­ści­we, jasne i ozdob­ne wy­sło­wie­nie, od­po­wied­nie uży­cie słów do myśli, upo­rząd­ko­wa­ne wy­po­wia­da­nie myśli.

Te­o­ria elo­ku­cji obej­mu­je trzy grupy za­gad­nień:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elokwencja

1. sztu­ka wy­mo­wy, wy­mow­ność, umie­jęt­ność łat­we­go i prze­ko­ny­wa­ją­ce­go wy­sła­wia­nia się;
2. iro­nicz­nie lub żar­to­bli­wie o ga­dul­stwie, ga­dat­li­wo­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umie­jęt­ność pię­kne­go wy­sła­wia­nia się

 (1.2) iron. ga­dul­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elokwencyjny

→ elok­wen­cja (rzad­ko); elok­went­ny


Źródła:

SJP.pl

Elokwentnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób elok­went­ny


Źródła:

Wiktionary

Elokwentniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: elok­went­nie


Źródła:

SJP.pl

Elokwentniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: elok­went­ny


Źródła:

SJP.pl

Elokwentny

wy­mow­ny;
1. po­sia­da­ją­cy umie­jęt­ność łat­we­go i prze­ko­nu­ją­ce­go po­słu­gi­wa­nia się ję­zy­kiem; re­to­rycz­ny, kra­so­mów­czy, ora­tor­ski;
2. iro­nicz­nie: ma­ją­cy skłon­ność do nie­po­trzeb­ne­go wy­sła­wia­nia się; wy­ga­da­ny, roz­ga­da­ny, ga­dat­li­wy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dar umie­jęt­ne­go, łat­we­go wy­sła­wia­nia się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elongacja

1. róż­ni­ca dłu­go­ści eklip­tycz­nych pla­ne­ty i Słoń­ca;
2. od­le­głość ką­to­wa sa­te­li­ty od pla­ne­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elongacyjny

→ elon­ga­cja


Patrz:elongacja

Źródła:

SJP.pl

Elops

ro­dzaj ryb pro­mie­nio­płet­wych ży­ją­cych w wo­dach za­chod­nie­go At­lan­ty­ku


Elops – ro­dzaj ryb pro­mie­nio­płet­wych z ro­dzi­ny elop­so­wa­tych (Elo­pi­dae), w ję­zy­ku pol­skim okre­śla­nych nazwą „elop­sy” lub „oszcze­ry”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elred

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Elsa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Elsevier

El­se­vier – przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się ana­li­zą i udo­stęp­nia­niem da­nych oraz in­for­ma­cji na­u­ko­wej. Jed­no­cze­śnie jedno z naj­więk­szych świa­to­wych wy­daw­nictw na­u­ko­wych. Pu­bli­ku­je głów­nie książ­ki i cza­so­pis­ma na­u­ko­we z dzie­dzi­ny nauk przy­rod­ni­czych, me­dycz­nych i ści­słych. Jest ono czę­ścią i ma sie­dzi­bę w Am­ster­da­mie oraz filie w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, Wiel­kiej Bry­ta­nii i kil­ku­na­stu in­nych kra­jach.


Źródła:

Wikipedia

Elsheimer

[czy­taj: ELShajmer] naz­wi­sko, np. Adam Els­he­i­mer (1578-1610), nie­miec­ki ma­larz i gra­fik


Źródła:

SJP.pl

Elsner

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elstera

1. Biała El­ste­ra - rzeka w Niem­czech;
2. Czar­na El­ste­ra - rzeka w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Biała El­ste­ra.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elsynoe

imię na­da­wa­ne ko­niom


Źródła:

SJP.pl

Elsynor

mia­sto w Danii, miej­sce akcji "Ham­le­ta", tra­ge­dii Szek­spi­ra; Hel­sin­gor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Helsingør


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elton

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eluacja

w chro­ma­to­gra­fii: roz­pu­szcza­nie i wy­my­wa­nie sub­stan­cji roz­dzie­la­nych w ko­lum­nie lub na bi­bu­le; elu­o­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Eluat

rozt­wór za­wie­ra­ją­cy sub­stan­cje wy­my­te


Eluat – rozt­wór za­wie­ra­ją­cy sub­stan­cje wy­my­te. Pod­czas chro­ma­to­gra­fii ko­lum­no­wej sta­no­wi go płyn wy­pły­wa­ją­cy z ko­lum­ny chro­ma­to­gra­ficz­nej. Pro­ces wy­my­wa­nia nosi wów­czas nazwę elu­cji, a faza wy­my­wa­ją­ca z fazy sta­łej to elu­ent. Od­bie­ra­ne frak­cje elu­a­tu za­wie­ra­ją skład­ni­ki roz­dzie­la­nych mie­sza­nin, ko­lej­no wy­my­wa­ne z ko­lum­ny. W chro­ma­to­gra­fii bi­bu­ło­wej elu­a­tem jest rozt­wór uzy­ska­ny po wy­my­ciu sub­stan­cji z bi­bu­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elucja

wy­my­wa­nie skład­ni­ków roz­dzie­lo­nej mie­sza­ni­ny


Elu­cja, elu­o­wa­nie – pro­ces wy­my­wa­nia za po­mo­cą elu­en­tu (fazy ru­cho­mej) sub­stan­cji za­ad­sor­bo­wa­nej wcze­śniej na fazie sta­łej (sta­cjo­nar­nej). Ciecz wy­pły­wa­ją­ca z fazy sta­łej to eluat. W chro­ma­to­gra­fii ga­zo­wej elu­cję prze­pro­wa­dza się za po­mo­cą gazu no­śne­go, a w chro­ma­to­gra­fii cie­czo­wej za po­mo­cą roz­pu­szczal­ni­ków cie­kłych. Za­sto­so­wa­nie od­po­wied­nich wa­run­ków elu­cji jest pod­sta­wą po­wo­dze­nia pro­ce­su chro­ma­to­gra­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elucyjny

→ elu­cja


Patrz:elucja

Źródła:

SJP.pl

Eluent

płyn po­wo­du­ją­cy wy­my­wa­nie roz­dzie­la­ne­go skład­ni­ka mie­sza­ni­ny


Elu­ent – płyn wy­my­wa­ją­cy sub­stan­cje za­ad­sor­bo­wa­ne na fazie sta­łej pod­czas chro­ma­to­gra­fii. Pro­ces wy­my­wa­nia nosi nazwę elu­cji, a faza wy­pły­wa­ją­ca z fazy sta­łej to eluat.

Elu­en­ta­mi są zwy­kle związ­ki che­micz­ne o ni­skiej masie czą­stecz­ko­wej, które nie re­a­gu­ją ze zło­żem i prze­cho­dzą przez to złoże przy jak najm­niej­szych opo­rach prze­pły­wu. Na wynik ana­liz chro­ma­to­gra­ficz­nych bar­dzo duży wpływ ma czy­stość elu­en­tów. Niek­tó­re z tech­nik chro­ma­to­gra­ficz­nych (np. HPLC) wy­ma­ga­ją też od­ga­zo­wy­wa­nia elu­en­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elukubracja

książ­ko­wo: małej war­to­ści utwór li­te­rac­ki lub inny tekst pi­sa­ny z wy­sił­kiem i bez ta­len­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) utwór li­te­rac­ki o nie­wiel­kiej war­to­ści ar­ty­stycz­nej, pi­sa­ny mo­zol­nie przez osobę po­zba­wio­ną ta­len­tu pi­sar­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elukubrować

żar­to­bli­wie: wy­pra­co­wy­wać, wy­pra­co­wać coś z tru­dem, mo­zol­nie


Źródła:

SJP.pl

Elunia

zdrob­nie­nie od: Elż­bie­ta (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Elż­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eluować

w chro­ma­to­gra­fii: roz­pu­szczać i wy­my­wać sub­stan­cje roz­dzie­la­ne w ko­lum­nie lub na bi­bu­le


Źródła:

SJP.pl

Elusia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Elż­bie­ta


Źródła:

Wiktionary

Elutriacja

me­to­da se­pa­ra­cji czą­ste­czek rozt­wo­ru za po­mo­cą spe­cjal­ne­go ro­dza­ju wi­ro­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Eluwiacja

w ge­o­lo­gii: łu­go­wa­nie sub­stan­cji gle­bo­wych wsku­tek ru­chów wody gle­bo­wej


Źródła:

SJP.pl

Eluwialny

o grun­cie: pow­sta­ły w wy­ni­ku zwie­trze­nia i roz­kła­du po­dło­ża


Źródła:

SJP.pl

Eluwina

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. forma po­wi­ta­nia


Elu­wi­na – de­biu­tanc­ki sin­gel pol­skie­go in­flu­en­ce­ra Kac­pra Błoń­skie­go, który zo­stał wy­da­ny 10 stycz­nia 2019.

Na­gra­nie w Pol­sce otrzy­ma­ło sta­tus pla­ty­no­wej płyty 23 grud­nia 2024.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eluwium

reszt­ko­we na­gro­ma­dze­nie frag­men­tów skal­nych od­por­niej­szych na wie­trze­nie w miej­scu, gdzie skała pod­le­ga­ła wie­trze­niu fi­zycz­ne­mu lub che­micz­ne­mu, re­zy­du­um, re­si­du­um


Elu­wium, re­si­du­um zwie­trze­li­no­we – nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie po­zo­sta­łość skały ma­cie­rzy­stej (glina, pia­sek), która ule­gła pro­ce­so­wi zwie­trze­nia. Elu­wium jest czę­ścią tej skały, która po­zo­sta­ła w miej­scu jej zwie­trze­nia, a więc nie zo­sta­ła ani spłu­ka­na, ani unie­sio­na przez wiatr, pod­czas gdy ma­te­riał roz­pu­szczal­ny (de­lu­wium) zo­sta­je od­pro­wa­dzo­ny przez wody spły­wa­ją­ce po zbo­czach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eluś

zdrob­nie­nie od: Eli­giusz (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Elvis

imię mę­skie


Elvis – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od sta­ro­an­giel­skie­go "Eall-wis", czyli "mą­dre­go". Sta­ro­an­giel­skie ak­cen­to­wa­ne „a” czę­sto prze­cho­dzi w „e”, a więc "Alvis" → "Elvis". Cza­sa­mi w wy­ja­śnie­niach ety­mo­lo­gii imie­nia al­ter­na­tyw­ne po­da­je się, że po­cho­dzi ono od naz­wi­ska "Elwes", a wią­żąc ją z nazwą "Alwyn".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elwer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bez­ro­bot­ny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. sport. rzut karny, je­de­nast­ka


Źródła:

Wiktionary

Elwira

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


El­wi­ra – imię żeń­skie o nie­pew­nej ety­mo­lo­gii. Na ogół przy­pi­sy­wa­ne jest jej po­cho­dze­nie z goc­kie­go i zna­cze­nie „praw­dzi­wie szla­chet­na”, ale mo­gło­by też oz­na­czać „opie­kun­ka wszyst­kich”. We­dług naj­no­wszych pu­bli­ka­cji na­u­ko­wych imię to wy­wo­dzi się jed­nak z ję­zy­ka arab­skie­go, a prze­do­sta­ło się do Pol­ski za poś­red­nict­wem ję­zy­ka hisz­pań­skie­go, po­dob­nie jak Ele­o­no­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elwirka

zdrob­nie­nie od: El­wi­ra (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia El­wi­ra

 (1.2) pejor. zgrub. od imie­nia El­wi­ra


El­wir­ka – syn­te­za­tor mu­zycz­ny ("ke­y­bo­ard"), pro­du­ko­wa­ny przez Wroc­ław­skie Za­kła­dy Elek­tro­nicz­ne Mera-Elwro od oko­lic 1982 roku do końca lat 80 (ew. do po­cząt­ku lat 90), je­dy­ny in­stru­ment mu­zycz­ny ich wy­ro­bu. Obu­do­wa zo­sta­ła póź­niej za­a­dap­to­wa­na dla kom­pu­te­ra Elwro 800 Ju­nior, z za­cho­wa­niem pod­staw­ki na nuty. Miał kla­wia­tu­rę na dwie i pół ok­ta­wy, przy­cisk, który włą­czał filtr dol­no­prze­pu­sto­wy i kla­wisz vi­bra­to.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elwirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do El­wi­ry lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Elymijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ely­ma­mi (Ely­mia­na­mi), do­ty­czą­cy Ely­mów (Ely­mian)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ely­mij­ski;


Źródła:

Wiktionary

Elza

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Elż­bie­ta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elzetes

po­tocz­nie: pol­skie zrze­sze­nie gru­pu­ją­ce kluby spor­to­we dzia­ła­ją­ce w ma­łych miej­sco­wo­ściach, głów­nie na wsiach; LZS


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. sport. LZS


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elzetesowiec

czło­nek LZS-u (Lu­do­we­go Ze­spo­łu Spor­to­we­go); LZS-owiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. czło­nek LZS-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elzetesowski

przy­miot­nik od: LZS (Lu­do­we Ze­spo­ły Spor­to­we, Lu­do­wy Ze­spół Spor­to­wy); LZS-owski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z LZS-em, do­ty­czą­cy LZS-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elzewir

1. krój pisma sto­so­wa­ny w wy­daw­nict­wach El­ze­wi­rów; El­ze­wir;
2. wy­daw­nict­wo wy­da­ne w fir­mie El­ze­wi­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. dawny ho­len­der­ski krój pisma dru­kar­skie­go

 (1.2) hist. po­ligr. ma­ło­for­ma­to­we wy­daw­nict­wo po­cho­dzą­ce z dru­kar­ni za­ło­żo­nej przez Lo­de­wij­ka El­ze­vie­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elzewirowski

→ el­ze­wir; el­ze­wir­ski


Źródła:

SJP.pl

Elzewirski

→ el­ze­wir; el­ze­wi­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Elzewiry

zbiór kla­sycz­nych dzieł wy­da­ny przez wy­daw­nict­wo ro­dzi­ny El­ze­wi­rów (El­ze­vie­rów)


Źródła:

SJP.pl

Elzi

spój­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. czy, jeśli


Źródła:

Wiktionary

Elżbieciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Elż­bie­ty lub z nią zwią­za­ny


Elż­bie­ci­ny – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce.

Na po­łud­nio­wy wschód od Elż­bie­cin prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 32 i linia ko­le­jo­wa Poz­nań-Wolsz­tyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elżbieta

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie;


Elż­bie­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go wy­wo­dzą­ce się od he­braj­skie­go słowa אלשבת "eli­sze­wa" („Bóg mą przy­się­gą”). Zdrob­nie­nia to Ela, Elka, Elcia, Elu­nia, Elż­biet­ka, El­żu­nia, a po­chod­ne to Halsz­ka, Halż­bie­ta, Alż­bie­ta, Iza­be­la, Liza, Elza (germ.), Eliza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elżbietanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. liter. ar­ty­sta two­rzą­cy w epoce elż­bie­tań­skiej, szcze­gól­nie li­te­rat


Źródła:

Wiktionary

Elżbietanizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. liter. słowo, uży­cie lub cecha ję­zy­ko­wa cha­rak­te­ry­stycz­na dla li­te­ra­tu­ry an­giel­skiej okre­su elż­bie­tań­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Elżbietanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Elż­bie­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z ka­to­lic­kie­go Zgro­ma­dze­nia Sióstr św. Elż­bie­ty lub Zgro­ma­dze­nia Sióstr św. Elż­bie­ty III Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go św. Fran­cisz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elżbietanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Elż­bie­ty


Elż­bie­tan­ki, Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Elż­bie­ty – żeń­skie, rzym­sko­ka­to­lic­kie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne pow­sta­łe 27 wrze­śnia 1842 z ini­cja­ty­wy 4 mło­dych ko­biet (Marii i Ma­tyl­dy Mer­kert, Fran­cisz­ki Wer­ner i Klary Wolff – wszyst­kie na­le­ża­ły do III Za­ko­nu św. Fran­cisz­ka), zde­cy­do­wa­nych słu­żyć cho­rym i ubo­gim, o cha­rak­te­rze wspól­no­ty kon­tem­pla­cyj­no-czyn­nej, łą­czą­cej co­dzien­ną mod­lit­wę z po­słu­gą czło­wie­ko­wi, któ­re­go pa­tron­ką jest od 1850 św. Elż­bie­ta Wę­gier­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Elżbietańczyk

mi­ło­śnik lub twór­ca te­a­tru elż­bie­tań­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. liter. ar­ty­sta two­rzą­cy w epoce elż­bie­tań­skiej, szcze­gól­nie li­te­rat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elżbietański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z okre­sem pa­no­wa­nia kró­lo­wej Elż­bie­ty I w An­glii, do­ty­czą­cy okre­su jej pa­no­wa­nia

 (1.2) zwią­za­ny z elż­bie­tan­ka­mi, do­ty­czą­cy elż­bie­ta­nek

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do elż­bie­ta­nek, bę­dą­cy ich włas­no­ścią


Źródła:

Wiktionary

Elżbietka

zdrob­nie­nie od: Elż­bie­ta (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Elż­bie­ta


Elż­biet­ka – część wsi Dry­gu­lec w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Woj­cie­cho­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 Elż­biet­ka ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Elżunia

zdrob­nie­nie od: Elż­bie­ta (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od Elż­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Elżuniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do El­żu­ni lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl