C

1. li­te­ra oz­na­cza­ją­ca gło­skę "c";
2. skrót od: lo­renc (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
3. pier­wszy dźwięk skali dia­to­nicz­nej; w skali sol­mi­za­cyj­nej: do


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. czwar­ta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;


C (wy­mo­wa: "ce", mi­nu­sku­ła: c) – trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, czwar­ta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ca

circa


skrót

 (1.1) = circa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Caatinga

suchy las zło­żo­ny z palm i su­ku­len­tów, wy­stę­pu­je w Gu­ja­nie i Bra­zy­lii; ca­tin­ga; ka­tin­ga


Ca­a­tin­ga – for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca na su­chych ob­sza­rach pół­noc­no-wschod­niej Bra­zy­lii. Two­rzą ją rzad­ko ros­ną­ce, su­cho­ro­ślo­we, ni­skie i zwy­kle cier­ni­ste drze­wa i krze­wy, zrzu­ca­ją­ce li­ście na okres suszy, czę­sto z dużym udzia­łem su­ku­len­tów, za to zwy­kle z nie­wiel­kim udzia­łem traw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cab

[czy­taj: käb] konny po­jazd dwu­ko­ło­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) powóz czte­ro­ko­ło­wy jako od­mia­na ka­brio­le­tu

 (1.2) hist. dawny po­jazd dwu­ko­ło­wy z obu­do­wa­nym z trzech stron pu­dłem i wy­so­kim ko­złem dla woź­ni­cy w tyle nad­wo­zia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cabaj

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Cabak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Cabaletta

[czy­taj: ka­ba­let­ta] krót­ka pieśń, speł­nia­ją­ca rolę wpro­wa­dze­nia do ut­wo­ru ope­ro­we­go


Ca­ba­let­ta (wł. "co­bo­la", "cobla" – ku­plet) – pier­wot­nie aria ope­ro­wa z pro­stym, oży­wio­nym ryt­mem; póź­niej – krót­ka, szyb­ka, fi­nal­na część arii ope­ro­wej, wpro­wa­dza­na zwy­kle pod ko­niec aktu.

Przy­kła­dem wczes­ne­go typu ca­ba­let­ty jest aria "Le belle im­ma­gi­ni" z opery Gluc­ka "Parys i He­le­na" (1770).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caballero

[czy­taj ka­wa­je­ro lub ka­wal­je­ro]
1. hisz­pań­ski ry­cerz, jeź­dziec, szlach­cic;
2. hisz­pań­ski młody męż­czyz­na, ka­wa­ler


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wiecz­nej Hisz­pa­nii: konny wo­jow­nik

 (1.2) daw. grzecz­no­ścio­we okre­śle­nie szlach­ci­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caballé

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Caban

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cabanatuan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Fi­li­pi­nach nad rzeką Pam­pan­ga;


Ca­ba­na­tu­an – mia­sto na Fi­li­pi­nach, w środ­ko­wej czę­ści wyspy Luzon, nad rzeką Pam­pan­ga, w re­gio­nie Luzon Środ­ko­wy, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Nueva Ecija. W 2010 roku jego po­pu­la­cja li­czy­ła 256 177 miesz­kań­ców.

Oś­ro­dek hand­lu w waż­nym re­gio­nie rol­ni­czym; głów­nie upra­wa ryżu, trzci­ny cu­kro­wej, ba­na­nów i ku­ku­ry­dzy, łu­szczar­nie ryżu. Roz­wi­nię­ty prze­mysł spo­żyw­czy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cabanowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Cabas

wy­krzy­knik uży­wa­ny na okre­śle­nie szyb­kie­go ruchu, jakim ktoś chwy­ta coś


Źródła:

SJP.pl

Cabasa

[czy­taj: ka­ba­sa] bra­zy­lij­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny; ka­ba­sa, cabaça


Ca­ba­sa – bra­zy­lij­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny, czę­sto uży­wa­ny w ze­spo­łach gra­ją­cych mu­zy­kę la­ty­no­a­me­ry­kań­ską. Po­cho­dze­nie wy­wo­dzi się z te­re­nów afry­kań­skich, gdzie zbu­do­wa­ny był z tykwy kształ­tu cy­lin­drycz­ne­go i ople­cio­ny me­ta­lo­wą siat­ką, w środ­ku któ­rej umie­szczo­ne są mu­szel­ki bądź pa­cior­ki, które po­ru­sza­ne w rytm mu­zy­ki wy­da­ją brzę­czą­cy dźwięk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cabaça

[czy­taj: ka­ba­sa] bra­zy­lij­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny; ka­ba­sa, ca­ba­sa


Źródła:

SJP.pl

Cabała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Cabernet

[czy­taj: kaberNE] ga­tu­nek czer­wo­ne­go fran­cu­skie­go wina


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­mia­na wi­no­ro­śli z owo­ca­mi o ciem­nej skór­ce, po­cho­dzą­ca z te­re­nów mię­dzy Bor­de­a­ux a Kra­jem Ba­sków;

 (1.2) wino wy­pro­du­ko­wa­ne z owo­ców ca­ber­net (1.1)


Ca­ber­net – ro­dzi­na od­mian wi­no­ro­śli o ciem­nej skór­ce. Po­wszech­nie upra­wia­ne są szcze­py ca­ber­net sa­u­vi­gnon i ca­ber­net franc, po­cho­dzą­ce z te­re­nów mię­dzy re­gio­nem Bor­de­a­ux a Kra­jem Ba­sków.

W in­sty­tu­tach wi­niar­skich uzy­ska­no po­krew­ne od­mia­ny, któ­rym na­da­no nazwy zwią­za­ne z ca­ber­ne­ta­mi:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cabiuna

[czy­taj: ka­biu­na] bra­zy­lij­skie drze­wo ró­ża­ne; pa­li­san­der, dal­ber­gia


Źródła:

SJP.pl

Caboche

[czy­taj: kaBOSZ] naz­wi­sko fran­cu­ski, np. po­stać z po­wie­ści Alek­san­dra Du­ma­sa "Kró­lo­wa Mar­got"


Źródła:

SJP.pl

Caboclo

[czy­taj: ka­bo­klo] Metys bra­zy­lij­ski; ka­bo­klo


Ca­boc­lo ("ca­bo­co"; z tupi "kaa'boc" – 'ten, który przy­szedł z lasu') – okre­śle­nie uży­wa­ne w sto­sun­ku do bra­zy­lij­skich Me­ty­sów, bę­dą­cych po­tom­ka­mi miej­sco­wych In­dian i Eu­ro­pej­czy­ków.

Nazwa ta nie od­no­si się do wszyst­kich bra­zy­lij­skich Me­ty­sów, ale do po­tom­ków tak zwa­nych "gu­mo­wych żoł­nie­rzy", czyli mło­dych, głów­nie bia­łych, męż­czyzn z po­łud­nio­wo-wschod­niej Bra­zy­lii, któ­rzy wy­je­cha­li w głąb dżun­gli ama­zoń­skiej, aby pra­co­wać przy po­zy­ski­wa­niu ka­u­czu­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caboto

[czy­taj: Ka­bo­to] naz­wi­sko wło­skie


Źródła:

SJP.pl

Cabrio

[czy­taj: ka­brio] ka­brio; po­tocz­nie: ka­brio­let;
1. nad­wo­zie sa­mo­cho­du oso­bo­we­go ze skła­da­nym da­chem;
2. sa­mo­chód o takim nad­wo­ziu


Źródła:

SJP.pl

Caca

żar­to­bli­wie, zwy­kle w ję­zy­ku dzie­cię­cym: dobry, ładny; do­brze, ład­nie; cacy


Źródła:

SJP.pl

Cacanka

tylko w wy­ra­że­niu: obie­can­ka ca­can­ka - obiet­ni­ca bez po­kry­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tylko we fra­ze­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cacany

żar­to­bli­wie: dobry, do­sko­na­ły, grzecz­ny, miły itp.


przy­miot­nik

 (1.1) daw. ładny, pię­kny

 (1.2) daw. miły, grzecz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caccia

[czy­taj: kaczcz­ja albo kacz­cza] wo­kal­ny kanon dwu­gło­so­wy


Cac­cia – wło­ska forma wo­kal­na, od­po­wied­nik fran­cu­skie­go "chace", po­pu­lar­na od epoki tre­cen­ta do XVI wieku, zwią­za­na te­ma­tycz­nie z po­lo­wa­niem po­przez wy­ko­rzy­sta­nie licz­nych ono­ma­to­pei. Zwy­kle w for­mie ka­no­nu z akom­pa­nia­men­tem in­stru­men­tów dę­tych, zwła­szcza rogów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cachaça

rze­czow­nik

 (1.1) de­sty­lat z trzci­ny cu­kro­wej, skład­nik po­pu­lar­ne­go bra­zy­lij­skie­go drin­ku o naz­wie ca­i­pi­rin­ha (or­to­gra­ficz­ny|ka­i­pi­ri­nia.);


Cachaça (wym.) – po­pu­lar­ny w Bra­zy­lii de­sty­lo­wa­ny napój al­ko­ho­lo­wy pro­du­ko­wa­ny z fer­men­to­wa­ne­go soku trzci­no­we­go, z za­war­to­ścią al­ko­ho­lu na po­zio­mie 38 lub 48%, z do­dat­kiem sze­ściu gra­mów cukru na litr. Znany rów­nież jako agu­ar­den­te i agu­ar­dien­te, po­rów­ny­wa­ny z wódką.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cache

[czy­taj: kesz]
1. po­dręcz­na pa­mięć pro­ce­so­ra
2. miej­sce na dysku twar­dym, w któ­rym prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa prze­cho­wu­je od­wie­dzo­ne uprzed­nio stro­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pa­mięć po­dręcz­na; pa­mięć prze­cho­wu­ją­ca dane po to, by do­stęp do nich był szyb­szy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cache-Pot

[czy­taj: kaszPO] ro­dzaj ozdob­ne­go na­czy­nia na do­nicz­kę z kwia­ta­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ażu­ro­wy ko­szyk lub ce­ra­micz­ne na­czy­nie do de­ko­ro­wa­nia do­nicz­ki;


Cache-pot (czyt. "kasz­po", z franc. "ca­cher" + "pot" → "ukry­wać" + "gar­nek") – ro­dzaj ce­ra­micz­ne­go na­czy­nia lub ko­szy­ka uży­wa­ne­go do ozda­bia­nia do­nicz­ki z kwia­ta­mi.

Spo­pu­la­ry­zo­wa­ne najw­cze­śniej we Fran­cji, w XVII w. pro­du­ko­wa­ne w ma­nu­fak­tu­rach w Vin­cen­nes i Sev­res; w po­wszech­nym uży­ciu do cza­sów współ­czes­nych. Cza­sa­mi by­wa­ją bo­ga­to zdo­bio­ne, sta­no­wiąc przed­miot sztu­ki użyt­ko­wej i ko­lek­cjo­ner­ski ek­spo­nat.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cachet

[czy­taj: kaSZE] mała pie­częć kró­lew­ska, uży­wa­na we Fran­cji do 1789 roku


Źródła:

SJP.pl

Cachurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ca­chu­ra­mi, do­ty­czą­cy Ca­chu­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ca­chur­ski;


Źródła:

Wiktionary

Caciki

[czy­taj: cac-iki] grec­ki sos ze świe­żych, roz­drob­nio­nych ogór­ków z czosn­kiem i jo­gur­tem albo śmie­ta­ną, zwy­kle do­da­wa­ny do po­traw mięs­nych; tzat­zi­ki, tzat­zy­ki, dza­dzi­ki, ca­cy­ki


Źródła:

SJP.pl

Cackanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|cac­kać.


Źródła:

Wiktionary

Cackarstwo

żar­to­bli­wie: nad­miar ozdób, cacek


Źródła:

SJP.pl

Cackać

1. rzad­ko, cza­sem iro­nicz­nie: pie­ścić, bawić; cec­kać, ciać­kać;
2. cac­kać się:
a) ob­cho­dzić się z czymś lub z kimś czule;
b) poś­wię­cać zbyt wiele czasu na wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści; cec­kać się (re­gio­nal­nie), cieć­kać się (re­gio­nal­nie), ciać­kać się (re­gio­nal­nie)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. iron. pie­ścić, bawić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny cac­kać się

 (2.1) pot. ob­cho­dzić się z czymś zbyt de­li­kat­nie, poś­wię­cać cze­muś wiele czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cacko

1. drob­ny przed­miot o war­to­ści ar­ty­stycz­nej, pre­cy­zyj­nie wy­ko­na­ny;
2. coś ślicz­ne­go, ele­ganc­kie­go;
3. ozdo­ba cho­in­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. coś atrak­cyj­ne­go, ma­łe­go i cen­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cackowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Cacoyannis

[czy­taj: ka­ko­ja­nis] obce naz­wi­sko, m.in. Mi­cha­el (Mi­cha­lis) Ca­co­y­an­nis (ur. 1922) - grec­ki re­ży­ser fil­mo­wy i te­a­tral­ny, sław­ny dzię­ki ekra­ni­za­cji po­wie­ści "Grek Zorba"; Ka­ko­ja­nis


Źródła:

SJP.pl

Cacuszko

1. rzecz da­ją­ca wła­ści­cie­lo­wi sa­tys­fak­cję z jej po­sia­da­nia;
2. coś no­we­go, nie­u­ży­wa­ne­go;
3. coś, co zo­sta­ło do­brze wy­ko­na­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od cacko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cacuś

1. małe, spra­wia­ją­ce miłe wra­że­nie dziec­ko;
2. pie­szczot­li­wie o małym, nie­a­gre­syw­nym zwie­rzę­ciu


Źródła:

SJP.pl

Cacy

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie:
a) dobry, ładny;
b) do­brze, ład­nie


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pot. pieszcz. do­brze, w po­rząd­ku, ład­nie, przy­jem­nie

przy­miot­nik

 (2.1) pot. pieszcz. dobry, świet­ny, ładny, przy­jem­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cacy-Cacy

pie­szczot­li­wie lub iro­nicz­nie: ład­nie, uprzej­mie


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pot. ład­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cacyki

grec­ki sos ze świe­żych, roz­drob­nio­nych ogór­ków z czosn­kiem i jo­gur­tem albo śmie­ta­ną, zwy­kle do­da­wa­ny do po­traw mięs­nych; tzat­zi­ki, tzat­zy­ki, dza­dzi­ki, ca­ci­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. grec­ki zimny sos z jo­gur­tu i świe­że­go ogór­ka;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caców

wieś w Pol­sce


Caców – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Na­gło­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

1870–1954 w gmi­nie Przą­sław, 1954–1959 w gro­ma­dzie Cier­no Ża­bie­niec, 1959–1972 w gro­ma­dzie Przą­sław, 1973–1976 w gmi­nie Oksa, 1976–1991 w gmi­nie Na­gło­wi­ce-Oksa, od 1991 w gmi­nie Na­gło­wi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cad

[czy­taj: kad] skrót od: Com­pu­ter Aided De­sign - pro­jek­to­wa­nie wspo­ma­ga­ne kom­pu­te­ro­wo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cadaver

[czy­taj: ka­da­wer] z ła­ci­ny: ciało czło­wie­ka zmar­łe­go lub śmier­tel­nie cho­re­go, za­tra­ca­ją­ce funk­cje ży­cio­we; ka­da­wer


Źródła:

SJP.pl

Caddie

[czy­taj: kädi] osoba no­szą­ca kije na polu gol­fo­wym (zwy­kle młody chło­pak)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. po­moc­nik i do­rad­ca gol­fi­sty no­szą­cy kije gol­fo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caddy

[czy­taj: kadi] po­jem­ni­czek, do któ­re­go wkła­da się płytę CD-ROM przez wło­że­niem jej do na­gry­war­ki bez wy­su­wa­nej tacki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cadenza

[czy­taj: ka­den­ca] od­ci­nek ut­wo­ru mu­zycz­ne­go o cha­rak­te­rze wir­tu­o­zow­skim, zaz­wy­czaj w za­koń­cze­niu pier­wszej czę­ści kon­cer­tu; ka­den­cja


Źródła:

SJP.pl

Cadenzato

[czy­taj: ka­den­ca­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zde­cy­do­wa­nie, jak gdyby koń­cząc


Źródła:

SJP.pl

Cadet

[czy­taj: kadet] jacht klasy Cadet; kadet


Zo­bacz też: Cadet (raper).

Cadet – mo­no­ty­po­wa, mię­dzy­na­ro­do­wa klasa jach­tów dwu­o­so­bo­wych za­pro­jek­to­wa­na przez An­gli­ka, Jacka Holta w 1947 r. Ka­dłub sko­śno­den­ny ze ścię­tym dzio­bem, miecz szy­bro­wy, oża­glo­wa­nie ber­mudz­kie (grot i fok + spi­na­ker). Klasa zo­sta­ła za­pro­jek­to­wa­na jako jacht dla mło­dzie­ży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cadilac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rzad. mot. sa­mo­chód marki Ca­dil­lac


Źródła:

Wiktionary

Cadillac

[czy­taj: KAdilak] marka sa­mo­cho­dów i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Ca­dil­lac


Zo­bacz też: Ca­dil­lac (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ca­dil­lac – ame­ry­kań­ski pro­du­cent luk­su­so­wych sa­mo­cho­dów oso­bo­wych dzia­ła­ją­cy od 1902 roku, z sie­dzi­bą w War­ren (stan Mi­chi­gan). Na­le­ży do ame­ry­kań­skie­go kon­cer­nu Ge­ne­ral Mo­tors.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cadyk

ży­dow­ski mę­drzec utrzy­my­wa­ny przez rze­szę cha­sy­dów, któ­rym udzie­la róż­ne­go ro­dza­ju rad


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. przy­wód­ca du­cho­wy cha­sy­dów;

 (1.2) przen. dog­ma­tyk, mę­drek


Cadyk, cadik, sadyk (z hebr. צדיק, "spra­wied­li­wy") – cha­ryz­ma­tycz­ny przy­wód­ca cha­sy­dyz­mu (jed­nej z form ju­da­iz­mu), zwany także rebe (hebr. רבי) lub admor (hebr. אדמו״ר, skró­to­wiec od nasz "mistrz, na­u­czy­ciel i rabi").

Okre­śle­nie wzię­ło się z bi­blij­nej Księ­gi Przy­słów i le­gen­dy o trzy­dzie­stu sze­ściu spra­wied­li­wych (ca­dy­ków), któ­rzy swo­i­mi cno­ta­mi mają pod­trzy­my­wać ist­nie­nie świa­ta. Spra­wied­li­wi mieli ujaw­nić się w mo­men­cie, gdy świat bę­dzie go­to­wy na zba­wie­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cadów

wieś w Pol­sce


Cadów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­bie­le Wiel­kie.

przez wieś bie­gnie Łódz­ka Ma­gi­stra­la Ro­we­ro­wa N-S

W la­tach 1975–1998 wierś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cae

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Caen

[czy­taj: ką] mia­sto pół­noc­nej Fran­cji, hi­sto­rycz­na sto­li­ca Nor­man­dii


Caen () – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Fran­cji, sto­li­ca hi­sto­rycz­nej Nor­man­dii i oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­gio­nu Nor­man­dia oraz de­par­ta­men­tu Cal­va­dos.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 112 846 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 4391 osób/km² (wśród 1815 gmin Dol­nej Nor­man­dii Caen pla­su­je się na 1. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 56.). W aglo­me­ra­cji miesz­ka­ło około 220 ty­się­cy osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caf

kla­u­zu­la w umo­wie hand­lo­wej, która re­gu­lu­je wa­run­ki prze­wo­zu to­wa­ru stat­kiem, opła­ty i ubez­pie­cze­nia (cena to­wa­ru za­wie­ra wszyst­kie kosz­ty prze­wo­zu)


skró­to­wiec

 (1.1) = Cen­tral­na Agen­cja Fo­to­gra­ficz­na;

 (1.2) = Cen­tral­ne Ar­chi­wum Fil­mo­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cafeteria

[czy­taj: ka­fe­te­ria] rzad­ko: nie­wiel­ki lokal, w któ­rym można coś zjeść i wypić; ka­fe­te­ria


Źródła:

SJP.pl

Cafuso

[czy­taj: ka­fu­zo] po­to­mek In­dia­ni­na i Mu­rzyn­ki, bądź Mu­rzy­na i In­dian­ki miesz­ka­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Café

[czy­taj: kaFE] lokal ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym ser­wu­je się go­rą­ce na­po­je, np. kawę, her­ba­tę, go­rą­cą cze­ko­la­dę, a także wy­ro­by cu­kier­ni­cze, np. cia­sta, wa­fel­ki; ka­wiar­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cage

[czy­taj: kejdż] naz­wi­sko an­giel­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cagliari

[czy­taj: ka­lia­ri] mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, sto­li­ca au­to­no­micz­ne­go re­gio­nu Sar­dy­nia;


Ca­glia­ri [czyt. 'kal­ja­ri] (sard. "Ca­sted­du" – "zamek") – mia­sto i gmina we Wło­szech, sto­li­ca au­to­no­micz­ne­go re­gio­nu Sar­dy­nia i mia­sta me­tro­po­li­tal­ne­go Ca­glia­ri. Mia­sto Ca­glia­ri znaj­du­je się na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Sar­dy­nii, nad za­to­ką o tej samej naz­wie i na rów­ni­nie Cam­pi­da­no. We­dług da­nych na rok 2021 gminę za­miesz­ki­wa­ło 149 572 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cagliostro

[czy­taj: ka­lio­stro] naz­wi­sko wło­skie, np. Ales­san­dro di Ca­glio­stro (1743 - 1795) wło­ski awan­tur­nik, okul­ty­sta, al­che­mik, uz­dro­wi­ciel


Źródła:

SJP.pl

Cahors

[czy­taj: kaOR] fran­cu­skie wino o ciem­nej bar­wie


Ca­hors () – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia. Jest pre­fek­tu­rą de­par­ta­men­tu Lot. W 2013 roku po­pu­la­cja gminy wy­no­si­ła 20 764 miesz­kań­ców. Przez teren gminy prze­pły­wa rzeka Lot.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caillois

[czy­taj: kajŁA] naz­wi­sko, m.in. Roger Ca­il­lo­is - fran­cu­ski in­te­lek­tu­a­li­sta, kry­tyk li­te­rac­ki, so­cjo­log i fi­lo­zof


Źródła:

SJP.pl

Caine

[czy­taj: kejn] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Mi­cha­el Caine, aktor bry­tyj­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caipiroska

[czy­taj: kaj­pi­ro­ska] kok­tajl al­ko­ho­lo­wy z wódki, li­mon­ki i cukru trzci­no­we­go


Ca­i­pi­ro­ska, ca­i­pi­rov­ka – kok­tajl al­ko­ho­lo­wy, od­mia­na ca­i­pi­rin­hy. Jest przy­go­to­wy­wa­ny z wódki za­miast sto­so­wa­nej w ca­i­pi­rin­hi cachaçy. Po­zo­sta­łe skład­ni­ki kok­taj­lu to cząst­ki li­mon­ki, cu­kier trzci­no­wy oraz kru­szo­ny lód.

Ca­i­pi­ro­ska jest kok­taj­lem szcze­gól­nie po­pu­lar­nym w Bra­zy­lii oraz Ar­gen­ty­nie, Pa­rag­wa­ju i Urug­wa­ju


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cairn

[czy­taj: kern] po­tocz­nie: pies rasy cairn ter­rier


Cairn (wy­mo­wa) – kom­pu­te­ro­wa sy­mu­la­cyj­na gra przy­go­do­wa z 2026 roku w re­ży­se­rii Eme­ri­ca Thoi, wy­pro­du­ko­wa­na i wy­da­na przez fran­cu­skie stu­dio. Gracz wcie­la się w Aavę, pro­fe­sjo­nal­ną al­pi­nist­kę dą­żą­cą do zdo­by­cia ta­jem­ni­czej góry Kami. Choć jej po­dróż jest w dużej mie­rze sa­mot­na, na­po­ty­ka in­nych wspi­na­czy i miesz­kań­ców góry, od­kry­wa ślady mi­nio­nych ek­spe­dy­cji oraz za­gi­nio­ną cy­wi­li­za­cję.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cajg

mocna tka­ni­na ubra­nio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) włók. mocna ba­weł­nia­na tka­ni­na;


Cajg ( Zeug - tka­ni­na) – mocna tka­ni­na ba­weł­nia­na lub weł­nia­na wy­ko­ny­wa­na w splo­cie sko­śnym ła­ma­nym. Za­sto­so­wa­nie tego splo­tu two­rzy po­dłuż­ne (wzdłuż os­no­wy) pasy. Była naj­tań­szą tka­ni­ną uży­wa­ną na ubra­nia ro­bo­cze. W Pol­sce pro­du­ko­wa­na od XVII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cajgocze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spod­nie z kiep­skie­go ma­te­ria­łu


Źródła:

Wiktionary

Cajgowy

zro­bio­ny z cajgu


Źródła:

SJP.pl

Cajniarnia

śred­nio­wiecz­na huta lub kuź­nia, w któ­rej wy­ra­bia­no szta­by że­laz­ne za po­mo­cą kucia mło­tem; kle­par­nia


Źródła:

SJP.pl

Cajon

[czy­taj: kaHON] drew­nia­ny in­stru­ment per­ku­syj­ny po­cho­dzą­cy z Afry­ki


Źródła:

SJP.pl

Cajtunek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­mia. ga­ze­ta


Źródła:

Wiktionary

Cajtung

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ga­ze­ta


Źródła:

Wiktionary

Cajun

[czy­taj: kaŻĘ lub KEJdżyn]
1. mu­zy­ka lu­do­wa fran­cu­sko­ję­zycz­nej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej wy­brze­że Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej w USA;
2. od­mia­na ję­zy­ka fran­cu­skie­go, dia­lekt uży­wa­ny przez tę grupę et­nicz­ną


Cajun lub Ca­dien – osoba na­le­żą­ca do fran­cu­sko­ję­zycz­nej grupy et­nicz­nej („Ca­juns”) za­miesz­ku­ją­cej wy­brze­że Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej w USA. W więk­szo­ści za­miesz­ku­ją 22 po­łud­nio­we pa­ra­fie stanu Lu­iz­ja­na (ten ob­szar na­zy­wa­ny jest Aka­dia­ną). „Cajun” to także nazwa dia­lek­tu, kul­tu­ry i mu­zy­ki tej lud­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cake-Walk

[czy­taj: kej­kłok] żywy, to­wa­rzy­ski ta­niec, pow­sta­ły w dru­giej po­ło­wie XIX wieku jako ta­niec Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, na po­cząt­ku XX wieku po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie; ca­ke­walk


Cake-walk – ta­niec to­wa­rzy­ski w żywym tem­pie, me­trum 2/4 i syn­ko­po­wa­nym ryt­mie.

Pod ko­niec XIX wieku był to pier­wszy po­pu­lar­ny ta­niec na te­re­nie USA, który lan­so­wał ruchy ciała cha­rak­te­ry­stycz­ne dla tań­ców afry­kań­skich. Łą­czył pod­sta­wo­we kroki mar­szu, polki i two-stepa. Spo­pu­la­ry­zo­wa­ły go wę­drow­ne grupy wo­de­wi­lo­we, a od­bie­ra­ny był jako gro­te­ska tań­ców mu­rzyń­skich. Na po­cząt­ku XX wieku był po­pu­lar­ny także w Eu­ro­pie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cakewalk

[czy­taj: kej­kłok] żywy, to­wa­rzy­ski ta­niec, pow­sta­ły w dru­giej po­ło­wie XIX wieku jako ta­niec Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, na po­cząt­ku XX wieku po­pu­lar­ny w Eu­ro­pie; cake-walk


Źródła:

SJP.pl

Cakiel

owca gór­ska


Źródła:

SJP.pl

Cakle

owca gór­ska


Cakle – jedna z ras owcy do­mo­wej, ho­do­wa­na w Pol­sce.

Jest to rasa owiec gór­skich, tra­dy­cyj­nie cho­wa­na na Pod­ha­lu i w Kar­pa­tach. Naj­czę­ściej owce tej rasy utoż­sa­mia się z pol­ską owcą gór­ską, na­le­ży jed­nak zwró­cić uwagę, że pier­wot­ne cakle obec­nie w Pol­sce pra­wie nie wy­stę­pu­ją. Stało się tak, po­nie­waż przez wiele lat mo­dy­fi­ko­wa­no je przez krzy­żo­wa­nie usz­la­chet­nia­ją­ce z in­ny­mi ra­sa­mi owiec. W 2007 roku opra­co­wa­no pro­gram ochro­ny za­so­bów ge­ne­tycz­nych tej rasy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cal

1. jed­nost­ka dłu­go­ści, dziś sto­so­wa­na tylko w kra­jach an­glo­sa­skich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna pol­ska jed­nost­ka dłu­go­ści równa 24 cm (cal sta­ro­pol­ski), 24,8 cm (cal no­wo­pol­ski), dla gru­bo­ści desek - 16 cm;
3. we fli­sact­wie: tylny ko­niec trat­wy; tafla, ple­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary dłu­go­ści od­po­wia­da­ją­ca sze­ro­ko­ści kciu­ka, około 2,54 cm;

 (1.2) jed­nost­ka gru­bo­ści desek równa 1,6 cm


|CGS-jedn = for­mu­la_1


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Calabar

[czy­taj: ka­la­bar] mia­sto w Ni­ge­rii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calais

[czy­taj: kaLE] fran­cu­skie mia­sto por­to­we po­ło­żo­ne nad Cie­śni­ną Ka­le­tań­ską


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto por­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji, nad Cie­śni­ną Ka­le­tań­ską;


Ca­la­is ([]) – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Pas-de-Ca­la­is, po­ło­żo­ne nad Cie­śni­ną Ka­le­tań­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Calamian

[czy­taj: ka­la­mian] grupa około 100 wysp w za­chod­nich Fi­li­pi­nach


Ca­la­mian (ang. "Ca­la­mian Group"; tagal. "Pang­kat ng Ca­la­mian") – ar­chi­pe­lag na Morzu Po­łud­nio­wo­chiń­skim, po­ło­żo­ny po­mię­dzy wy­spa­mi Min­do­ro a Pa­la­wan, w za­chod­nio-cen­tral­nych Fi­li­pi­nach. Skła­da się z wysp Bu­su­an­ga, i oraz około 95 mniej­szych wysp ko­ra­lo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calando

[czy­taj: ka­lan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwal­nia­jąc, ści­sza­jąc


Ca­lan­do – oz­na­cze­nie w no­ta­cji mu­zycz­nej na­ka­zu­ją­ce stop­nio­we zmniej­sza­nie na­tę­że­nia dźwię­ku (patrz dy­na­mi­ka) z jed­no­czes­nym zmniej­sza­niem szyb­ko­ści gry (patrz tempo). W par­ty­tu­rach po­ja­wi­ło się w po­ło­wie XVIII wieku, m.in. w "" W.A. Mo­zar­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calanetics

[czy­taj: ka­la­ne­tiks] roz­cią­ga­ją­ca gim­na­sty­ka dla ko­biet, ćwi­cze­nia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym tem­pie i wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ne; ka­la­ne­ty­ka, cal­la­ne­tics, ka­la­ne­tiks


Źródła:

SJP.pl

Calascione

[czy­taj: ka­la­szio­ne] dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, pry­mi­tyw­na forma lutni ba­so­wej; co­la­scio­ne


Źródła:

SJP.pl

Calata

[czy­taj: ka­la­ta] sta­ro­wło­ski spo­koj­ny ta­niec


Ca­la­ta — ta­niec sta­ro­wło­ski (z po­cząt­ku XVI wieku), wy­stę­pu­ją­cy w mu­zy­ce lut­nio­wej. Po­ja­wia się m.in. w "In­ta­vo­la­tu­ra de lauto" Ok­ta­wia­na Pe­truc­cie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calcando

[czy­taj: kal­kan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: jak gdyby cięż­ko stą­pa­jąc, dep­cząc, ale rów­no­cze­śnie przy­spie­sza­jąc


Źródła:

SJP.pl

Calcei

[czy­taj: KALcei] ro­dzaj obu­wia w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Źródła:

SJP.pl

Calcipiryna

[czy­taj: kalc-ipi­ry­na] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go kwas ace­ty­lo­sa­li­cy­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Calcium

[czy­taj: kal­cjum] ła­ciń­ska nazwa wap­nia (kal­cjum)


Cal­cium – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Jef­fer­son.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calcowy

→ calec


Patrz:calec

Źródła:

SJP.pl

Caldarium

[czy­taj: kal­da­rium] sala do go­rą­cych ką­pie­li w daw­nych łaź­niach rzym­skich


Cal­da­rium (łac., także "ca­li­da­rium", "cella cal­da­ria", "cella coc­ti­lium", od "cal­dus/ca­li­dus" – go­rą­cy) – po­mie­szcze­nie z ba­se­nem z go­rą­cą wodą w sta­ro­żyt­nych ter­mach rzym­skich. Było naj­cie­plej­szym z po­mie­szczeń w rzym­skich łaź­niach, z tem­pe­ra­tu­rą uzy­ski­wa­ną za po­mo­cą sy­ste­mu pod­po­dło­go­we­go ogrze­wa­nia zwa­ne­go hy­po­ca­u­stum


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calderon

naz­wi­sko, np. Pedro Cal­de­rón de la Barca [czy­taj: pedro kaldeRON de barka] (1600 - 1681), hisz­pań­ski poeta i dra­ma­turg, oj­ciec hisz­pań­skie­go te­a­tru


Źródła:

SJP.pl

Caldwell

[czy­taj: kol­dłel] naz­wi­sko an­giel­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cale

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) daw. cał­ko­wi­cie, cał­kiem, wcale


Cale – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ne­va­da.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Calec

1. twar­dy grunt pod war­stwą orną; ca­liz­na;
2. jed­no­li­ty masyw skały; po­kład


Calec, ina­czej ca­liz­na – okre­śle­nie war­stwy ziemi lub skał nie­na­ru­szo­nych przez prace rol­ni­cze, ro­bo­ty gór­ni­cze. W słow­ni­ku ar­che­o­lo­gicz­nym jest to grunt ja­ło­wy ar­che­o­lo­gicz­nie nie­za­wie­ra­ją­cy ma­te­ria­łu kul­tu­ro­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calendarium

[czy­taj: ka­len­da­rium] ka­len­da­rium


Źródła:

SJP.pl

Calendula

ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; na­gie­tek


Źródła:

SJP.pl

Calgary

[czy­taj: KAlgary] mia­sto w Ka­na­dzie, gdzie w 1988 roku zor­ga­ni­zo­wa­no zi­mo­we igrzy­ska olim­pij­skie


Cal­ga­ry – naj­więk­sze mia­sto ka­na­dyj­skiej pro­win­cji Al­ber­ta, le­żą­ce na przed­gó­rzu Gór Ska­li­stych u zbie­gu rzek Bow i Elbow. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto Ka­na­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cali

1. jed­nost­ka dłu­go­ści, dziś sto­so­wa­na tylko w kra­jach an­glo­sa­skich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna pol­ska jed­nost­ka dłu­go­ści równa 24 cm (cal sta­ro­pol­ski), 24,8 cm (cal no­wo­pol­ski), dla gru­bo­ści desek - 16 cm;
3. we fli­sact­wie: tylny ko­niec trat­wy; tafla, ple­ni­ca


Cali ("San­tia­go de Cali") – mia­sto w za­chod­niej Ko­lum­bii, w An­dach Pół­noc­nych. Jest sto­li­cą de­par­ta­men­tu Valle del Cauca. We­dług spisu lud­no­ści z 30 czerw­ca 2018 roku li­czy­ło 2 172 527 miesz­kań­ców, co czy­ni­ło je trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem kraju[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caliber

[czy­taj: KAlyber] model sa­mo­cho­du marki Dodge


Źródła:

SJP.pl

Calibra

[czy­taj: ka­li­bra] model sa­mo­cho­du marki Opel


Źródła:

SJP.pl

Calik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Calineczka

po­stać z bajki


Ca­li­necz­ka, "Ca­lin­ka",

"Ca­ló­wecz­ka", "Pa­lusz­ka", "Odro­bin­ka", "Dzie­cię elfów" – baśń Hansa Chri­stia­na An­der­se­na, wy­da­na po raz pier­wszy w 1835 r. w dru­gim tomie zbio­ru "Even­tyr, for­tal­te for Børn" ("Ba­śnie dla dzie­ci") pod ory­gi­nal­nym duń­skim ty­tu­łem "Tom­me­li­se".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calisia

[czy­taj: ka­li­sja] marka for­te­pia­nów i pia­nin oraz firma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. for­te­pian marki Ca­li­sia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Calizna

1. twar­dy grunt pod war­stwą orną; calec
2. gleba je­szcze nie zo­ra­na;
3. masyw pier­wot­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. skała nie­na­ru­szo­na ro­bo­ta­mi gór­ni­czy­mi

 (1.2) roln. nie­za­o­ra­na gleba

 (1.3) część grun­tu znaj­du­ją­ca się pod orną war­stwą gleby


Za­su­ge­ro­wa­no, aby ten ar­ty­kuł na różne ar­ty­ku­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Caliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Call

[czy­taj: kol] po­tocz­nie: roz­mo­wa gło­so­wa lub wideo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Call-Back

[czy­taj: kol­bek] usłu­ga po­le­ga­ją­ca na po­łą­cze­niu się z ope­ra­to­rem sieci te­le­fo­nicz­nej, który oddz­wa­nia do użyt­kow­ni­ka i koszt po­łą­cze­nia bie­rze na sie­bie; call back, call­back


Źródła:

SJP.pl

Call-Girl

[czy­taj: kol gerl] pro­sty­tut­ka przyj­mu­ją­ca zle­ce­nia na te­le­fon; call girl


Źródła:

SJP.pl

Callampas

[czy­taj: kaJAMpas] dziel­ni­ca nędzy na pe­ry­fe­riach miast chi­lij­skich; slum­sy, slam­sy, bar­ria­das


Źródła:

SJP.pl

Callan

[czy­taj: kalan] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Cur­tis Cal­lan, ame­ry­kań­ski fizyk te­o­re­tyk, ba­dacz so­li­to­nów, te­o­rii strun i te­o­rii ce­cho­wa­nia


Cal­lan (irl. "Cal­la­inn") – mia­sto w hrab­stwie Kil­ken­ny w Ir­lan­dii, le­żą­ce 16 km od mia­sta Kil­ken­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Callanetics

[czy­taj: ka­la­ne­tiks] roz­cią­ga­ją­ca gim­na­sty­ka dla ko­biet, ćwi­cze­nia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym tem­pie i wie­lo­krot­nie pow­ta­rza­ne; ka­la­ne­ty­ka, ca­la­ne­tics, ka­la­ne­tiks


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­staw ćwi­czeń gim­na­stycz­nych wy­szczu­pla­ją­cych i ujędr­nia­ją­cych ciało


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Callao

[czy­taj: KAjao] mia­sto w Peru


Cal­lao – naj­więk­szy i naj­waż­niej­szy port w Peru po­ło­żo­ny 12 km na za­chód od sto­li­cy pań­stwa, Limy.

Cal­lao jest jed­nym z 25 re­gio­nów Peru, skła­da­ją­cym się z po­je­dyn­czej pro­win­cji, która obej­mu­je 7 dy­stryk­tów.

 "Zo­bacz też: Po­dział ad­mi­ni­stra­cyj­ny Peru i Pro­win­cje Peru."


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Callas

[czy­taj: KAlas] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Callback

[czy­taj: kol­bek] usłu­ga po­le­ga­ją­ca na po­łą­cze­niu się z ope­ra­to­rem sieci te­le­fo­nicz­nej, który oddz­wa­nia do użyt­kow­ni­ka i koszt po­łą­cze­nia bie­rze na sie­bie; call back, call-back


Źródła:

SJP.pl

Callisto

Kal­li­sto; sa­te­li­ta Jo­wi­sza, ósmy co do od­le­gło­ści od tej pla­ne­ty


Cal­li­sto – fiń­ski ze­spół mu­zycz­ny, wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę bę­dą­cą wy­pad­ko­wą wpły­wów hard­co­re’a i doom me­ta­lu (zob. slud­ge metal). Brzmie­nio­wo i kom­po­zy­cyj­nie ut­wo­ry ze­spo­łu ko­ja­rzo­no z do­ko­na­nia­mi ze­spo­łów Isis, Cult of Luna i Pe­li­can. Wczes­ne do­ko­na­nia ze­spo­łu opi­sy­wa­no nie­kie­dy jako "at­mos­fe­rycz­ny slud­ge metal", ale już mu­zy­ka z al­bu­mu "Noir" (2006) na­le­ży ra­czej do post me­ta­lu. Ze wzglę­du na tek­sty ze­spół za­li­cza­ny jest do ze­spo­łów chrze­ści­jań­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calmato

[czy­taj: kal­ma­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: spo­koj­nie, ła­god­nie


Źródła:

SJP.pl

Calonne

[czy­taj: kaLON] naz­wi­sko fran­cu­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calowy

przy­miot­nik od: cal


Źródła:

SJP.pl

Calszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: cały (w zna­cze­niu: nie­na­ru­szo­ny, nie­usz­ko­dzo­ny)


Źródła:

SJP.pl

Caluchny

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: cały; ca­lut­ki, ca­luś­ki


Źródła:

SJP.pl

Calusieńki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: ca­luś­ki; ca­lu­teń­ki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caluteńki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: ca­luś­ki; ca­lu­sień­ki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Calutki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: cały; ca­luś­ki, ca­luch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: cały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caluśki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: cały; ca­lut­ki, ca­luch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Calvados

[czy­taj: kalwaDOS] fran­cu­ska wódka pro­du­ko­wa­na z ja­błek, o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu i smaku; kal­wa­dos


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calvin

[czy­taj: kal­win lub kalWĘ] obce naz­wi­sko, np. Jean Cal­vin (Jan Kal­win), fran­cu­ski te­o­log, twór­ca kal­wi­niz­mu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calypso

[czy­taj: ka­lip­so] bal­la­do­wa im­pro­wi­za­cja w ryt­mach afry­kań­skich; ka­lip­so


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ga­tu­nek mu­zycz­ny po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go;

 (1.2) cho­re­ogr. po­cho­dzą­cy z wysp Morza Ka­ra­ib­skie­go ta­niec to­wa­rzy­ski, któ­re­go mu­zy­ka opar­ta jest na im­pro­wi­zo­wa­nej bal­la­dzie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Calzone

[czy­taj: kal­co­ne] ro­dzaj pie­ro­ga pow­sta­ją­ce­go po­przez za­wi­ja­nie pizzy


Cal­zo­ne – po­tra­wa kuch­ni wło­skiej. Ro­dzaj pizzy, za­wi­ja­nej na kształt pie­ro­ga, w któ­rym znaj­du­je się na­dzie­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Calówka

li­nij­ka skła­da­na z po­dział­ką ca­lo­wą i cen­ty­me­tro­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skła­da­na li­nij­ka drew­nia­na lub me­ta­lo­wa, z po­dział­ką ca­lo­wą i cen­ty­me­tro­wą

 (1.2) przed­miot o gru­bo­ści, dłu­go­ści lub sze­ro­ko­ści jed­ne­go cala


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cam

[czy­taj: kam] skrót od: Com­pu­ter Aided Ma­nu­fac­tu­ring – kom­pu­te­ro­we wspo­ma­ga­nie wyt­wa­rza­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camargue

[czy­taj: ka­marg] rasa koni z fran­cu­skie­go wy­brze­ża Morza Śró­dziem­ne­go


Ca­mar­gue (czy­taj: "kamárg") – kra­i­na ge­o­gra­ficz­na na po­łud­niu Fran­cji po­ło­żo­na mię­dzy dwie­ma głów­ny­mi od­no­ga­mi Ro­da­nu w del­cie tej rzeki i wy­brze­żem Morza Śró­dziem­ne­go. Znaj­du­je się na te­re­nie de­par­ta­men­tu Bo­u­ches-du-Rhône, w gmi­nach Arles i Sa­in­tes-Ma­ries-de-la-Mer. Tzw. Mała Ca­mar­gue ("la Pe­ti­te Ca­mar­gue") jest ba­gien­ną ni­zi­ną na za­chód od Ca­mar­gue, w de­par­ta­men­cie Gard.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camaro

[czy­taj: ka­ma­ro] model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mot. model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cambio

[czy­taj: kam­bio] zo­bo­wią­za­nie dłuż­ni­cze, wek­sel


Źródła:

SJP.pl

Cambrai

[czy­taj: kąBRE] mia­sto we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce;


Cam­brai (, hist. pi­sow­nia: "Cam­bray") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord; pod­pre­fek­tu­ra de­par­ta­men­tu.

We­dług da­nych na rok 1990 gmina za­miesz­ki­wa­ły 33 092 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 1826 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Cam­brai pla­su­je się na 16. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 79.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cambric

[czy­taj: kam­brik] kam­bryk;
1. cien­kie, przez­ro­czy­ste płót­no ba­weł­nia­ne po­dob­ne do ba­ty­stu
2. ba­tyst lnia­ny


Źródła:

SJP.pl

Cambridge

[czy­taj: kejm­bridż lub kem­bridż]
1. mia­sto w An­glii;
2. mia­sto w Ka­na­dzie;
3. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto uni­wer­sy­tec­kie w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii Wschod­niej;


Cam­brid­ge (wym. []) – mia­sto ("city") i dy­strykt nie­me­tro­po­li­tal­ny we wschod­niej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), sto­li­ca hrab­stwa Cam­brid­ges­hi­re, po­ło­żo­ne nad rzeką Cam, około 80 km na pół­noc­ny wschód od Lon­dy­nu. W 2021 mia­sto li­czy­ło 152 740 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cambronne

Cam­bron­ne – sta­cja linii nr 6 metra w Pa­ry­żu. Sta­cja znaj­du­je się w 15. dziel­ni­cy Pa­ry­ża. Zo­sta­ła ot­war­ta 6 paź­dzier­ni­ka 1942 r.


Źródła:

Wikipedia

Camel

[czy­taj: kamel] marka pa­pie­ro­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­pie­ros marki „Camel”


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Camelbak

[czy­taj: ka­mel­bak] umie­szcza­ny w ple­ca­ku po­jem­nik na wodę z pla­sti­ko­wą rurką, umoż­li­wia­ją­cą picie w cza­sie wy­sił­ku fi­zycz­ne­go


Ca­mel­bak (kamel, ka­mel­bak) – po­tocz­na nazwa spe­cja­li­stycz­nych bu­kła­ków na wodę. Nazwa po­cho­dzi od jed­nej z firm pro­du­ku­ją­cych takie bu­kła­ki - CamelBak.

Ca­mel­bak to ro­dzaj ple­ca­ka (lub rza­dziej torby), za­wie­ra­ją­cy ela­stycz­ny wkład na wodę (bu­kłak), z któ­re­go wy­pro­wa­dzo­na jest ela­stycz­na rurka, się­ga­ją­ca do ust użyt­kow­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camelot

[czy­taj: KAmelot] zamek w An­glii, w któ­rym pa­no­wał le­gen­dar­ny król Artur


Ca­me­lot – w le­gen­dach ar­tu­riań­skich był to zamek-mia­sto za­miesz­ki­wa­ny przez króla Ar­tu­ra i jego żonę Gi­ne­wrę oraz do­rad­cę króla – Mer­li­na. W zamku znaj­do­wa­ła się kom­na­ta z Okrą­głym Sto­łem, wokół któ­re­go zbie­ra­li się Ry­ce­rze Okrą­głe­go Stołu. Jego nazwa po­cho­dzi­ła od boga Ca­mu­lo­sa, utoż­sa­mia­ne­go przez Rzy­mian z Mar­sem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camelowy

[czy­taj: ka­me­lo­wy] be­żo­wy


Źródła:

SJP.pl

Camembert

[czy­taj: kamamBER] mięk­ki ser wyt­wa­rza­ny w for­mie nie­wiel­kich krąż­ków z po­ro­stem bia­łej ple­śni, ma­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny grzyb­ny smak i za­pach; ka­mam­ber


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kulin. tłu­sty, ła­god­ny, mięk­ki ser pod­puszcz­ko­wy z peł­ne­go mleka kro­wie­go, z po­ro­stem pleś­ńe­śni;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cameo

[czy­taj: kamio] krót­ki wy­stęp zna­nej osoby (np. mu­zy­ka, po­li­ty­ka) w fil­mie lub se­ria­lu


Zo­bacz też: Cameo (ze­spół mu­zycz­ny).

Cameo – krót­ki udział zna­nej oso­bi­sto­ści (np. ak­to­ra, mu­zy­ka lub po­li­ty­ka) w fil­mie, se­ria­lu lub w grze kom­pu­te­ro­wej, ogra­ni­czo­ny do roli sta­ty­sty bądź po­sta­ci epi­zo­dycz­nej. Czę­sto osoba taka nie jest wy­mie­nio­na w czo­łów­ce bądź też w na­pi­sach koń­co­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camera

[czy­taj: ka­me­ra] ka­me­ra;
1. urzą­dze­nie do re­je­stra­cji obra­zu (cza­sem dźwię­ku);
2. ko­mo­ra mię­dzy obiek­ty­wem a kli­szą apa­ra­tu;
3. w daw­nej Pol­sce urząd za­rzą­dza­ją­cy do­bra­mi kró­lew­ski­mi;
4. daw­niej: zam­knię­te po­mie­szcze­nie, cela, ko­mo­ra


Źródła:

SJP.pl

Camerata

[czy­taj: ka­me­ra­ta] grupa mu­zy­ków, po­e­tów i in­te­lek­tu­a­li­stów flo­renc­kich, pow­sta­ła w XVI wieku w celu odro­dze­nia an­tycz­ne­go te­a­tru mu­zycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. mała or­kie­stra ka­me­ral­na lub chór li­czą­cy do 40-60 mu­zy­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Camerimage

[czy­taj: ka­me­ri­mydż] po­łą­czo­ny a warsz­ta­ta­mi pol­ski fe­sti­wal fil­mo­wy poś­wię­co­ny sztu­ce ope­ra­tor­skiej; Ca­me­ri­ma­ge Plus


Mię­dzy­na­ro­do­wy Fe­sti­wal Sztu­ki Au­to­rów Zdjęć Fil­mo­wych Ca­me­ri­ma­ge – jeden z naj­więk­szych na świe­cie fe­sti­wa­li fil­mo­wych poś­wię­co­ny sztu­ce ope­ra­to­rów fil­mo­wych. Trzy pol­skie mia­sta były go­spo­da­rza­mi tego wy­da­rze­nia – Toruń (1993–1999), Łódź (2000–2009), Byd­goszcz (2010–2018) i po­now­nie Toruń (od 2019).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camerlengo

[czy­taj: ka­mer­len­go] skarb­nik ko­le­gium kar­dy­na­łów; ca­mer­lin­go; ka­mer­ling


Źródła:

SJP.pl

Camerlingo

[czy­taj: ka­mer­lin­go] skarb­nik ko­le­gium kar­dy­na­łów; ka­mer­ling; ca­mer­len­go


Źródła:

SJP.pl

Cameron

[czy­taj: KAmeron] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camille

[czy­taj: kaMIL] fran­cu­skie imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Camkini

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dam­ski strój pla­żo­wy (od­mia­na tan­ki­ni), skła­da­ją­cy się z fig i topu na cien­kich ra­miącz­kach


Źródła:

Wiktionary

Camminando

[czy­taj: kam­mi­nan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­spie­sza­jąc


Źródła:

SJP.pl

Camo

[czy­taj: kamo] śro­do­wi­sko­wo: w bar­wach ka­mu­fla­żu woj­sko­we­go


Camo – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Cuneo.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 238 osób, 79,3 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camorra

[czy­taj: ka­mor­ra] tajna or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza dzia­ła­ją­ca w Kró­le­stwie Ne­a­po­lu w la­tach 1830-1870; obec­nie or­ga­ni­za­cja ma­fij­na dzia­ła­ją­ca na te­re­nie Ne­a­po­lu i całej Kam­pa­nii; ka­mo­ra; ka­mor­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. ka­mo­ra.


Ca­mor­ra (ka­mor­ra) – wło­ska or­ga­ni­za­cja prze­stęp­cza, któ­rej po­cząt­ki da­tu­je się na rok 1820.

Or­ga­ni­za­cja pow­sta­ła w Kam­pa­nii w Kró­le­stwie Oboj­ga Sy­cy­lii, w okre­sie rzą­dów ab­so­lu­ty­stycz­nych była wy­ko­rzy­sty­wa­na do celów po­li­tycz­nych. Człon­ko­wie ca­mor­ry po­dej­mo­wa­li dzia­ła­nia wy­mie­rzo­ne w rząd zjed­no­czo­nych Włoch, dążąc do pod­trzy­ma­nia na­stro­jów se­pa­ra­ty­stycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Camp

utwór uwa­ża­ny przez swą tan­det­ność za dow­cip­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Campana

[czy­taj: kam­pa­na] in­stru­ment per­ku­syj­ny skła­da­ją­cy się z kil­ku­na­stu me­ta­lo­wych rur za­wie­szo­nych na wspól­nej ramie, w które ude­rza się drew­nia­nym młot­kiem; dzwo­ny or­kie­stro­we, dzwo­ny ru­ro­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Campanella

[czy­taj: kam­pa­nel­la]
1. wło­ska nazwa dzwon­ków, in­stru­men­tów mu­zycz­nych z grupy idio­fo­nów; cam­pa­nel­li;
2. kom­po­zy­cja na­śla­du­ją­ca dźwięk dzwon­ka


Źródła:

SJP.pl

Campanila

[czy­taj: kam­pa­ni­la] dzwon­ni­ca w kształ­cie wys­mu­kłej wieży, wol­no­sto­ją­ca obok ko­ścio­ła, cha­rak­te­ry­stycz­na dla ar­chi­tek­tu­ry wło­skiej; kam­pa­ni­la


Źródła:

SJP.pl

Campari

[czy­taj: kam­pa­ri] gorz­kie, zio­ło­we wino wło­skie


Cam­pa­ri – wło­ski bit­ter po­ma­rań­czo­wy o słod­ko-gorz­kim smaku i za­war­to­ści około 25% al­ko­ho­lu, pro­du­ko­wa­ny przez Da­vi­de Cam­pa­ri (me­dio­lań­skie przed­się­bior­stwo za­ło­żo­ne przez Ga­spa­re'a Cam­pa­rie­go w 1860, na­le­żą­ce obec­nie do In­ter­na­tio­nal Di­stil­lers & Vint­ners).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Campbell

[czy­taj: kembl] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camper

[czy­taj: kam­per] sa­mo­chód tu­ry­stycz­ny z miej­scem do mycia się, spa­nia oraz spo­rzą­dza­nia i prze­cho­wy­wa­nia je­dze­nia; kam­per


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. gry­komp. osoba, trzy­ma­ją­ca się stale jed­ne­go miej­sca, z któ­re­go strze­la do in­nych gra­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Campering

[czy­taj: kam­pe­rink] spę­dza­nie czasu wol­ne­go na po­dró­żo­wa­niu cam­pe­rem; kam­pe­ring


Źródła:

SJP.pl

Camperowicz

[czy­taj: kam­pe­ro­wicz] osoba spę­dza­ją­ca czas wolny na po­dró­żo­wa­niu cam­pe­rem; kam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wiec, kam­pe­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Camperowiec

[czy­taj: kam­pe­ro­wiec] osoba spę­dza­ją­ca czas wolny na po­dró­żo­wa­niu cam­pe­rem; kam­pe­ro­wicz, cam­pe­ro­wicz, kam­pe­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Camperowy

→ cam­per [czy­taj: kam­pe­ro­wy]; kam­pe­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Campesino

[czy­taj: kam­pes-ino] in­diań­ski rol­nik lub ro­bot­nik rolny


Źródła:

SJP.pl

Campinas

[czy­taj: kam­pi­nas] mia­sto w Bra­zy­lii


Cam­pi­nas (wym. []) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Bra­zy­lii, we wschod­niej czę­ści stanu São Paulo, po­ło­żo­ne 100 km na pół­noc od mia­sta São Paulo. We­dług spisu lud­no­ści z 2010 r. Po­pu­la­cja mia­sta wy­no­si 1 080 999, co czyni go czter­na­stym naj­bar­dziej za­lud­nio­nym mia­stem Bra­zy­lii i trze­cią pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści gminą w sta­nie São Paulo. Ob­szar me­tro­po­li­tal­ny mia­sta obej­mu­je dwa­dzie­ścia gmin o łącz­nej licz­bie 3 665 363 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Camping

[czy­taj: kem­ping] kem­ping;
1. ogro­dzo­ny teren wy­po­sa­żo­ny w umy­wal­nie, elek­trycz­ność itp., przy­sto­so­wa­ny do obo­zo­wa­nia w na­mio­tach albo w dom­kach (przy­cze­pach) cam­pin­go­wych;
2. cza­so­we prze­by­wa­nie na takim te­re­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. kem­ping.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Campingowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bi­wa­ko­wa­nie na cam­pin­gu


Źródła:

Wiktionary

Campingować

[czy­taj: kem­pin­go­wać] obo­zo­wać na cam­pin­gu, spę­dzać wa­ka­cje na świe­żym po­wie­trzu; kem­pin­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Campingowiec

[czy­taj: kem­pin­go­wiec] po­tocz­nie o oso­bie obo­zu­ją­cej na cam­pin­gu, spę­dza­ją­cej wa­ka­cje na świe­żym po­wie­trzu; kem­pin­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Campingowy

przy­miot­nik od: cam­ping (kem­ping), np. oś­ro­dek cam­pin­go­wy; kem­pin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Campo

[czy­taj: kampo] ro­dzaj po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej wy­żyn­nej sa­wan­ny z wy­so­ki­mi tra­wa­mi i roz­pro­szo­ny­mi ni­ski­mi drze­wa­mi; cam­pos


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Campoformio

[czy­taj: kam­po­for­mio] mia­sto we Wło­szech; Campo For­mio


Źródła:

SJP.pl

Campos

[czy­taj: kam­pos] ro­dzaj po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej wy­żyn­nej sa­wan­ny z wy­so­ki­mi tra­wa­mi i roz­pro­szo­ny­mi ni­ski­mi drze­wa­mi; campo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Campowy

→ camp [czy­taj: kam­po­wy]


Źródła:

SJP.pl

Campus

[czy­taj: kam­pus] wyz­na­czo­ny teren wraz z bu­dyn­ka­mi na­le­żą­cy do an­glo­sa­skiej szko­ły wyż­szej; kam­pus


Cam­pus – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Li­ving­ston.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Campusowy

→ cam­pus [czy­taj: kam­pu­so­wy]; kam­pu­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Camry

[czy­taj: kamry lub kamri] model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


Źródła:

SJP.pl

Camus

1. [czy­taj: kaMI albo kaMÜ, w od­mia­nie: kaMIsa albo kaMÜsa, kaMIsie albo kaMÜsie itd.] naz­wi­sko, np. Al­bert Camus (1913-60), fran­cu­ski pi­sarz, ese­i­sta i pu­bli­cy­sta;
2. [czy­taj: kamus] naz­wi­sko, np. Mario Camus (ur. 1935), hisz­pań­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canadian

[czy­taj: ka­nad­jen] rzeka w USA


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canaletto

[czy­taj: ka­na­let­to]
1. (wła­ści­wie Gio­van­ni An­to­nio Canal, 1697-1768), ma­larz wło­ski;
2. (wła­ści­wie Ber­nar­do Bel­lot­to, 1721-80), ma­larz wło­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canarie

[czy­taj: ka­na­ri]
1. ta­niec w szyb­kim tem­pie po­pu­lar­ny w dru­giej po­ło­wie wieku XVI i w wieku XVII;
2. mu­zycz­na forma ta­necz­na opar­ta na tańcu o tej samej naz­wie


Zo­bacz też: Ca­na­rie (mu­zy­ka).

Ca­na­rie – ta­niec o szyb­kim tem­pie, o me­trum 3/8 albo 6/8, wy­wo­dzą­cy się praw­do­po­dob­nie z Wysp Ka­na­ryj­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canarinhos

[czy­taj: ka­na­ri­nios] po­tocz­nie w spor­cie: re­pre­zen­ta­cja Bra­zy­lii


Źródła:

SJP.pl

Canasta

[czy­taj: ka­na­sta] gra kar­cia­na dla 2 lub 4 osób wy­ko­rzy­stu­ją­ca dwie pełne talie kart (z jo­ke­ra­mi); ka­na­sta


Źródła:

SJP.pl

Canaveral

[czy­taj: ka­na­we­ral] (1963-73 Przy­lą­dek Ken­ne­dy'ego) przy­lą­dek w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


Zo­bacz też: Cape Ca­na­ve­ral.

Ca­na­ve­ral ( Cape Ca­na­ve­ral, w la­tach 1963–1973 Przy­lą­dek Ken­ne­dy’ego, ang. Cape Ken­ne­dy) – przy­lą­dek znaj­du­ją­cy się na po­łud­nio­wo-wschod­nim wy­brze­żu Sta­nów Zjed­no­czo­nych, we wschod­niej czę­ści pół­wy­spu Flo­ry­da. Znaj­du­je się tu Cen­trum Kos­micz­ne Johna F. Ken­ne­dy’ego oraz Sta­cja Sił Po­wietrz­nych Cape Ca­na­ve­ral.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canberczyk

[czy­taj: kan­ber­czyk] miesz­ka­niec Can­ber­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Can­ber­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Canberka

[czy­taj: kan­ber­ka] miesz­kan­ka Can­ber­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Can­ber­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Canberra

[czy­taj: kan­be­ra] sto­li­ca Au­stra­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Au­stra­lii;


Can­ber­ra (wym. [] lub []) – sto­li­ca Au­stra­lii, mia­sto le­żą­ce w od­le­gło­ści 280 km od Syd­ney i 660 km od Mel­bo­ur­ne w obrę­bie Au­stra­lij­skie­go Te­ry­to­rium Sto­łecz­ne­go. Jest naj­więk­szym mia­stem Au­stra­lii po­ło­żo­nym w środ­ku lądu i 8. co do wiel­ko­ści mia­stem kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Canberski

→ Can­ber­ra [czy­taj: kan­ber­ski]; kan­ber­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Can­ber­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Canca

[czy­taj: kanka] in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów szar­pa­nych, słu­żą­cy do akom­pa­nia­men­tu przy śpie­wie, uży­wa­ny w Afry­ce, zwła­szcza w Kongo; sanza


Źródła:

SJP.pl

Cancelować

[czy­taj: kan­se­lo­wać] pu­blicz­nie po­tę­piać i boj­ko­to­wać osobę, or­ga­ni­za­cję lub markę za kon­tro­wer­syj­ne za­cho­wa­nia lub wy­po­wie­dzi, zwła­szcza w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


Źródła:

SJP.pl

Cancer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Cancioneiro

[czy­taj: kan­sjo­nej­ro] zbiór po­ez­ji li­rycz­nych w li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej i por­tu­gal­skiej; can­cio­ne­ro


Źródła:

SJP.pl

Cancionero

[czy­taj: kan­sjo­ne­ro] zbiór po­ez­ji li­rycz­nych w li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej i por­tu­gal­skiej; can­cio­ne­i­ro


Źródła:

SJP.pl

Candi

ro­dzaj świą­ty­ni spo­ty­ka­ny na Jawie i Bali; tjan­di, czan­di


Źródła:

SJP.pl

Candida

[czy­taj: kan­di­da] krój pisma dru­kar­skie­go sto­so­wa­ny w li­no­ty­pach


Can­di­da Berk­ho­ut (biel­nik) – ro­dzaj grzy­bów za­li­cza­ny do droż­dży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Candiru

[czy­taj: KANdiru] mały sum ży­ją­cy w Ama­zon­ce i ży­wią­cy się krwią


Źródła:

SJP.pl

Candomble

[czy­taj: kandomBLE] syn­kre­tycz­ny kult afro­a­me­ry­kań­ski, po­pu­lar­ny w Bra­zy­lii; candomblé


Źródła:

SJP.pl

Candomblé

[czy­taj: kandomBLE] syn­kre­tycz­ny kult afro­a­me­ry­kań­ski, po­pu­lar­ny w Bra­zy­lii; candomblé


Candomblé – re­li­gia afro­a­me­ry­kań­ska, prak­ty­ko­wa­na głów­nie w Bra­zy­lii, a także w są­sied­nich kra­jach. Nazwy re­li­gii po­cho­dzą z ję­zy­ka jo­ru­ba.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canelloni

[czy­taj: ka­ne­lo­ni] can­nel­lo­ni;
1. ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie du­żych, gru­bych rurek;
2. po­tra­wa z ma­ka­ro­nu ca­nel­lo­ni wy­peł­nio­ne­go far­szem, po­sy­pa­ne­go serem, a na­stęp­nie za­pie­czo­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Canetti

[czy­taj: ka­net­ti] naz­wi­sko, np. Elias Ca­net­ti (1905 - 94), dra­ma­turg szwaj­car­ski


Źródła:

SJP.pl

Canga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ob­cę­gi


Źródła:

Wiktionary

Cangi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ob­cę­gi


Źródła:

Wiktionary

Canioning

[czy­taj: ka­nio­ning] po­ko­ny­wa­nie głę­bo­kich ka­nio­nów lub wo­do­spa­dów za po­mo­cą lin al­pi­ni­stycz­nych; ka­nio­ning


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. zob. ka­nio­ning.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cannabis

[czy­taj: ka­na­bis] jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ko­no­pio­wa­tych; ka­na­bis, ko­no­pie


Źródła:

SJP.pl

Cannavaro

[czy­taj: kan­na­wa­ro] naz­wi­sko wło­skie


Źródła:

SJP.pl

Cannelloni

[czy­taj: ka­ne­lo­ni] ca­nel­lo­ni;
1. ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie du­żych, gru­bych rurek;
2. po­tra­wa z ma­ka­ro­nu can­nel­lo­ni wy­peł­nio­ne­go far­szem, po­sy­pa­ne­go serem, a na­stęp­nie za­pie­czo­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w po­sta­ci rurek o śred­ni­cy około trzech cm, po­da­wa­ny czę­sto z far­szem;


Can­nel­lo­ni – wło­ski ma­ka­ron wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­cy rurki o śred­ni­cy około 3 cm. Naj­czę­ściej na­dzie­wa­ny jest mię­sem mie­lo­nym, sosem po­mi­do­ro­wym oraz be­sza­me­lo­wym, a ca­łość po­sy­py­wa­na jest star­tym serem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cannes

[czy­taj: kan] mia­sto we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Fran­cji na La­zu­ro­wym Wy­brze­żu;


Can­nes (, ; Canas) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że, w de­par­ta­men­cie Alpy Nad­mor­skie na La­zu­ro­wym Wy­brze­żu. Obec­nie mia­sto znane jest na całym świe­cie dzię­ki mię­dzy­na­ro­do­we­mu fe­sti­wa­lo­wi fil­mo­we­mu i tu­ry­sty­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Canneński

→ Can­nes [czy­taj: kan­neń­ski]; kan­neń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Can­nes (miej­sco­wo­ścią we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cannolo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny sy­cy­lij­ski deser w for­mie rurki ze słod­kim na­dzie­niem z ri­cot­ty;


Can­no­lo /kan’n:lo/ (l.m. "can­no­li") – deser sy­cy­lij­ski; rurki z chru­pią­ce­go cia­sta na­dzia­ne kre­mem z sera ri­cot­ta.

Tra­dy­cyj­ne sy­cy­lij­skie "can­no­li" wy­ko­na­ne są z kor­pu­sów us­ma­żo­nych w głę­bo­kim tłu­szczu.

Le­gen­da mówi, że "can­no­li" pier­wszy raz zo­sta­ły stwo­rzo­ne w IX wieku w mia­stecz­ku Cal­ta­nis­set­ta na Sy­cy­lii przez na­łoż­ni­ce emira, jako hołd dla jego po­ten­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cannon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Canoe

[czy­taj: kaNU] kanoe, kanu;
1. łódź eski­mo­ska o szkie­le­cie z fisz­bi­nu lub kości wie­lo­ry­ba; kajak eski­mo­ski;
2. in­diań­ska łódź o szkie­le­cie z drew­na jodły po­kry­tym korą brzo­zo­wą;
3. łódź spor­to­wa stwo­rzo­na na wzór łodzi in­diań­skiej; ka­na­dyj­ka


Canoe (pol. "kanu") – tra­dy­cyj­na łódź wio­sło­wa (cza­sem ża­glo­wa) In­dian pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich; sta­no­wi­ła ogrom­ny wkład w ek­splo­ra­cję i pod­bój wschod­nich ob­sza­rów kon­ty­nen­tu przez przy­by­szów z Eu­ro­py, któ­rym ułat­wia­ła po­ru­sza­nie się po bo­ga­tym w rzeki i je­zio­ra te­re­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canon

[czy­taj: kanon] marka apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych i dru­ka­rek oraz firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fot. pot. sprzęt marki Canon


Canon Inc. (jap. キヤノン株式会社 Ky­a­non Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha) – ja­poń­skie przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w pro­duk­tach op­tycz­nych oraz roz­wią­za­niach do pro­fe­sjo­nal­ne­go druku.

Port­fo­lio marki obej­mu­je apa­ra­ty fo­to­gra­ficz­ne, ka­me­ry, dru­kar­ki oso­bi­ste i biz­ne­so­we, ska­ne­ry, plo­te­ry, opro­gra­mo­wa­nie do za­rzą­dza­nia śro­do­wi­skiem druku oraz urzą­dze­nia dia­gno­sty­ki obra­zo­wej. Canon ofe­ru­je także usłu­gi biz­ne­so­we oraz kon­sul­ting.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Canopus

[czy­taj: ka­no­pus] gwia­zda; Ka­no­pus


Źródła:

SJP.pl

Canossa

Ka­nos­sa; miej­sco­wość we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Ka­nos­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Canotier

[czy­taj: kanotJE] ro­dzaj sze­ro­kie­go, słom­ko­we­go ka­pe­lu­sza; ka­no­tie­ra, ka­no­tier


Źródła:

SJP.pl

Canova

[czy­taj: ka­no­wa] naz­wi­sko, np. An­to­nio Ca­no­va, ma­larz, ar­chi­tekt oraz przed­sta­wi­ciel kla­sy­cyz­mu w rzeź­bie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canowiecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Cantabile

[czy­taj: kanTAbile] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: śpiew­nie


Can­ta­bi­le ( śpiew­nie) – ter­min w mu­zy­ce od­no­szą­cy się do wpraw­ne­go stylu śpie­wu lub gry na in­stru­men­cie. W do­słow­nym tłu­ma­cze­niu z ję­zy­ka wło­skie­go „śpiew­nie”. Gio­sef­fo Zar­li­no w opra­co­wa­niu "" z 1558 na­pi­sał, że "can­ta­bi­le" zna­czy „do­brze zaś­pie­wa­ne”. "The Ox­ford dic­tio­na­ry of music" in­ter­pre­tu­je ter­min w od­nie­sie­niu do spraw­nie, płyn­nie wy­ko­na­nej i do­brze wy­ek­spo­no­wa­nej me­lo­dii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cantal

[czy­taj: kąTAL] ga­tu­nek fran­cu­skie­go sera po­dob­ne­go do ched­da­ra, wy­ra­bia­ne­go w Ower­nii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cantalamessa

[czy­taj: KANtalamessa] naz­wi­sko wło­skie


Źródła:

SJP.pl

Cantatorium

[czy­taj: kan­ta­to­rium] w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: księ­ga ze śpie­wa­mi so­lo­wy­mi, wy­ko­ny­wa­ny­mi w trak­cie li­tur­gii słowa


Źródła:

SJP.pl

Cantedeskia

by­li­na ba­gien­na; upra­wia­na w szklar­niach na kwia­ty cięte (rza­dziej jako ro­śli­na do­nicz­ko­wa); can­te­de­skia etiop­ska - kalla, kalia


Zo­bacz też: kibuc Kalja.

Can­te­de­skia, ka­lij­ka, kalia ("Zan­te­des­chia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 8 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych ze środ­ko­wo-po­łud­nio­wej Afry­ki, z jed­nym ga­tun­kiem in­tro­du­ko­wa­nym na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. Z uwagi na bar­dzo atrak­cyj­ne kwia­to­sta­ny i ulist­nie­nie can­te­de­skie, za­rów­no ga­tun­ki bo­ta­nicz­ne, jak i ich kul­ty­wa­ry, są sze­ro­ko upra­wia­ne na świe­cie jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canterbury

[czy­taj: KANterbery]
1. mia­sto w An­glii;
2. ni­zi­na w Nowej Ze­lan­dii


Can­ter­bu­ry – mia­sto o sta­tu­sie "city" w An­glii, w hrab­stwie Kent, w dy­stryk­cie Can­ter­bu­ry, po­ło­żo­ne nad rzeką Stour. Sie­dzi­ba ar­cy­bi­skup­stwa Can­ter­bu­ry, cen­tral­ne­go dla an­gli­kań­skie­go Ko­ścio­ła An­glii. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si 42 258 (2001), a po­wierzch­nia 23,54 km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canticum

[czy­taj: KANtikum] w li­tur­gii rzym­sko­ka­to­lic­kiej: pod­nio­sła pieśń po­dob­na do psal­mu; hymn, kan­tyk


Źródła:

SJP.pl

Cantiga

[czy­taj: kan­ti­ga] śred­nio­wiecz­na pieśń o cha­rak­te­rze świec­kim lub sa­kral­nym


Can­ti­ga – ga­tu­nek śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji w ję­zy­ku ga­li­cyj­sko-por­tu­gal­skim ("gallegoportugués"); pieśń jed­no­gło­so­wa o cha­rak­te­rze świec­kim lub sa­kral­nym. Miała wiele form w za­leż­no­ści od tre­ści po­e­tyc­kiej:

W XIII w. była od­po­wied­ni­kiem fran­cu­skie­go vi­re­lai i wło­skiej laudy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cantilena

[czy­taj: kan­ty­le­na] kan­ty­le­na;
1. krót­ka pieśń epic­ka w śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji fran­cu­skiej;
2. ro­dzaj sek­sty­ny;
3. w mu­zy­ce in­stru­men­tal­nej: me­lo­dia odz­na­cza­ją­ca się śpiew­no­ścią


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cantino

[czy­taj: kan­ti­no] naj­wy­żej brzmią­ca stru­na w in­stru­men­cie


Źródła:

SJP.pl

Canto

[czy­taj: kanto] mu­zy­ka:
1. głos pro­wa­dzą­cy me­lo­dię;
2. śpiew;
3. me­lo­dia


Źródła:

SJP.pl

Canyoning

[czy­taj: ka­nio­ning] wy­czy­no­we po­ko­ny­wa­nie rzek i wo­do­spa­dów w gór­skich ka­nio­nach za po­mo­cą lin al­pi­ni­stycz­nych; ca­nio­ning, ka­nio­ning


Źródła:

SJP.pl

Canzona

[czy­taj: kan­co­na] kan­co­na;
1. ro­dzaj wier­sza li­rycz­ne­go o te­ma­ty­ce mi­łos­nej i wo­jen­nej
2. wie­lo­gło­so­wa pieśń świec­ka z XV i XVI w.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Canzonetta

[czy­taj: kan­co­net­ta] kan­co­ne­ta; kan­co­net­ta;
1. krót­ki utwór wo­kal­ny po­pu­lar­ny w XVI wieku
2. li­rycz­ny utwór in­stru­men­tal­ny


Can­zo­net­ta (wym. "kan­co­net­ta"; wł., zdrob. od can­zo­na) – krót­ka, po­pu­lar­na forma mu­zycz­na z XVI i XVII wieku o lek­kim cha­rak­te­rze, wy­wo­dzą­ca się z Włoch.

Can­zo­net­ta po­sia­da pro­stą bu­do­wę (aa b cc) i jest ho­mo­fo­nicz­na. Były po­pu­lar­ne w Niem­czech oraz An­glii, gdzie przeksz­tał­ci­ły się w an­giel­ską ayre. Kom­po­zy­to­rzy two­rzą­cy can­zo­net­ty:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cap

1. sa­miec kozy do­mo­wej (ko­zioł) lub owcy (baran), zwła­szcza stary albo wy­trze­bio­ny;
2. sa­miec ko­zi­cy lub sarny;
3. po­tocz­nie: czło­wiek nie­sym­pa­tycz­nie wy­glą­da­ją­cy;
4. po­tocz­nie: upar­ciuch, głu­piec;
5. hak na linie do opu­szcza­nia i pod­no­sze­nia apa­ra­tu wiert­ni­cze­go; hak wy­cią­go­wy;
6. prze­sta­rza­łe: kołek spi­na­ją­cy dwa bale; czop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) baran lub ko­zioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. czło­wiek mało in­te­li­gent­ny, głupi

 (2.2) łow. sa­miec ko­zi­cy

 (2.3) pot. bro­dacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) techn. za­wie­szo­ny na linie hak słu­żą­cy do opu­szcza­nia i pod­no­sze­nia świ­dra pod­czas ręcz­ne­go wy­ko­ny­wa­nia ot­wo­ru wiert­ni­cze­go

 (3.2) daw. czop łą­czą­cy drew­nia­ne bale

 (3.3) ro­dzaj mo­dy­fi­ka­cji RNA;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Capa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) zob. cap.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Capacitas

[czy­taj: kaPAcitas] z ła­ci­ny: zdol­ność poj­mo­wa­nia; po­jęt­ność, by­strość


Źródła:

SJP.pl

Capart

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­ład, nie­po­rzą­dek


Źródła:

Wiktionary

Capała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Capella

[czy­taj: ka­pel­la] naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Woź­ni­cy; Ka­pel­la; Koza


Ca­pel­la – mia­sto w Au­stra­lii, w sta­nie Qu­e­ens­land.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Capetown

[czy­taj: kejp­tałn] rzad­ko: Kapsz­tad (sto­li­ca RPA)


Źródła:

SJP.pl

Capi

ina­czej: kozi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Capienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|capić.


Źródła:

Wiktionary

Capierzyć

re­gio­nal­nie: ca­pie­rzyć się - cza­pie­rzyć się (roz­po­ście­rać się na różne stro­ny)


Źródła:

SJP.pl

Capieć

daw­niej: głu­pieć, dur­nieć; ba­ra­nieć


Źródła:

SJP.pl

Capik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Capina

na­rzę­dzie drwa­la do prze­su­wa­nia kłód; sku­bli­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. na­rzę­dzie do prze­mie­szcza­nia drew­na, zło­żo­ne z haku z drew­nia­ną rę­ko­je­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Capitulum

[czy­taj: ka­pi­tu­lum] wer­set od­czy­ty­wa­ny pod­czas ka­to­lic­kich obrzę­dów li­tur­gicz­nych, nie bę­dą­cy cy­ta­tem z Pisma Świę­te­go


Źródła:

SJP.pl

Capiący

przy­miot­nik

 (1.1) pot. śmier­dzą­cy, brzyd­ko pach­ną­cy


Źródła:

Wiktionary

Capić

1. po­tocz­nie: śmier­dzieć, cuch­nąć, syfić;
2. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: łapać, chwy­tać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Ma­ło­pol­ska, Pod­ha­le. śmier­dzieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ca­plo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Caplować

zwy­kle o koniu: prze­bie­rać szyb­ko no­ga­mi, drep­tać


cza­sow­nik

 (1.1) o koniu: drep­tać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Capnąć

po­tocz­nie:
1. chwy­cić, zła­pać; uca­pić;
2. ukraść; gwizd­nąć, buch­nąć;
3. poj­mać, za­a­resz­to­wać; przys­krzy­nić, za­pusz­ko­wać;
4. ugryźć, uką­sić, użąd­lić; dziab­nąć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. capać)

 (1.1) pot. chwy­cić coś nagle

 (1.2) pot. szyb­ko prze­jąć coś, co na­le­ży do kogoś in­ne­go

 (1.3) pot. nie­spo­dzie­wa­nie aresz­to­wać kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Capoeira

[czy­taj: ka­pu­ej­ra lub ka­po­ej­ra] sztu­ka walki stwo­rzo­na przez bra­zy­lij­skich nie­wol­ni­ków na prze­ło­mie XVIII i XIX wieku, łą­czą­ca ele­men­ty tańca i walki; ka­po­e­i­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. bra­zy­lij­ska sztu­ka walki;

 (1.2) sport. środ. tre­ning ca­po­e­i­ry (1.1)


Ca­po­e­i­ra – bra­zy­lij­ska sztu­ka walki, któ­rej formy są ryt­micz­ne, akro­ba­tycz­ne i sku­pia­ją się na kop­nię­ciach. Ruchy ca­po­e­i­ra są bar­dzo płyn­ne i ryt­micz­ne. Z Bra­zy­lii, a więc z ję­zy­ka por­tu­gal­skie­go, po­cho­dzą słow­nict­wo i tek­sty pio­se­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Capote

[czy­taj: ka­poł­ti] obce naz­wi­sko, np. Tru­man Ca­po­te (1924 - 84), pi­sarz ame­ry­kań­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Capoń

capoń osi­ko­wy, capoń mgli­sty - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Cappadocia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie Abruz­ja, w pro­win­cji L'Aqu­i­la;

 (1.2) geogr. adm. gmina we Wło­szech, z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Cap­pa­do­cii (1.1)


Cap­pa­do­cia – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Abruz­ja, w pro­win­cji L’Aqu­i­la.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 504 osoby, 7,5 os./km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cappuccinator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. spoż. urzą­dze­nie lub jego część słu­żą­ce do spie­nia­nia mleka na cap­puc­ci­no


Źródła:

Wiktionary

Cappuccino

[czy­taj: ka­pu­czi­no]
1. czar­na kawa ze zmik­so­wa­nym mle­kiem;
2. coś o smaku ta­kiej kawy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. wło­ski napój skła­da­ją­cy się z kawy z do­dat­kiem spie­nio­ne­go mleka;

przy­miot­nik

 (2.1) ma­ją­cy smak cap­puc­ci­no (1.1)

 (2.2) ma­ją­cy kolor cap­puc­ci­no (1.1)

 (2.3) ma­ją­cy za­pach cap­puc­ci­no (1.1)


Cap­puc­ci­no (wym. [], upro­szczo­na: "kap­pu­czi­no") – wło­ski napój ka­wo­wy z do­dat­kiem spie­nio­ne­go mleka (rza­dziej z bitą śmie­ta­ną) i szczyp­tą syp­kiej cze­ko­la­dy lub kakao dla ozdo­by. Po­da­wa­ne czę­sto do smaku z gałką lodów w śmie­tan­ce, ma orze­cho­wy kolor.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cappuccinowy

[czy­taj: ka­pu­czi­no­wy]
1. ma­ją­cy smak cap­puc­ci­no - na­po­ju;
2. ma­ją­cy kolor be­żo­wy, taki jak cap­puc­ci­no - napój


Źródła:

SJP.pl

Capra

[czy­taj: kapra] naz­wi­sko wło­skie


Źródła:

SJP.pl

Caprese

[czy­taj: ka­pre­ze] wło­ska sa­łat­ka z moz­za­rel­li i po­mi­do­rów, czę­sto z do­dat­kiem liści ba­zy­lii i oliwy z oli­wek


Ca­pre­se – ro­dzaj sa­łat­ki po­cho­dzą­cej z re­gio­nu Kam­pa­nia w po­łud­nio­wych Wło­szech. Przy­rzą­dza się ją z po­kro­jo­nych w pla­stry po­mi­do­rów oraz moz­za­rel­li prze­ło­żo­nych na prze­mian, po­la­nych oliwą z oli­wek po­sy­pa­nych grubo zmie­lo­nym pie­przem i ude­ko­ro­wa­nych liść­mi ba­zy­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Capri

[czy­taj: kapri]
1. wyspa na Morzu Tyr­reń­skim;
2. miej­sco­wość we Wło­szech


Capri – wło­ska wyspa na Morzu Tyr­reń­skim w Za­to­ce Ne­a­po­li­tań­skiej, w ob­sza­rze mia­sta me­tro­po­li­tal­ne­go Ne­a­po­lu. Część ar­chi­pe­la­gu Wysp Kam­pań­skich, po­ło­żo­na jest w po­bli­żu pół­wy­spu Sor­ren­to, od­dzie­lo­na od niego cie­śni­ną Pic­co­la.

Nie­wiel­ka, o wy­dłu­żo­nym kształ­cie, gó­rzy­sta wyspa zbu­do­wa­na jest ze skał wa­pien­nych (po­bli­ska Is­chia jest po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Capriccio

[czy­taj ka­pricz­czio] ka­prys;
1. in­stru­men­tal­ny utwór w stylu wol­nym;
2. przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­ne w for­mie gra­fi­ki, ry­sun­ku itp. od­bie­ga­ją­ce od przy­ję­tych, sto­so­wa­nych form, uj­mu­ją­ce jakiś temat w spo­sób nie­ty­po­wy, ka­ry­ka­tu­ral­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Capricciosa

ro­dzaj pizzy z szyn­ką, pie­czar­ka­mi, kar­czo­cha­mi i oliw­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Capriccioso

[czy­taj: ka­pricz­jo­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: żar­to­bli­wie, ka­pry­śnie


Źródła:

SJP.pl

Capricornus

[czy­taj: ka­pri­kor­nus] Ko­zio­ro­żec, jeden ze zna­ków zo­dia­ku, gwia­zdo­zbiór wi­docz­ny na nie­bie pół­ku­li po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Caprifolium

[czy­taj: ka­pri­fo­lium] by­li­na pnąca z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; ka­pry­fo­lium, prze­wier­cień


Źródła:

SJP.pl

Capsa

[czy­taj: kapsa lub kafsa] mia­sto w Tu­nez­ji


Źródła:

SJP.pl

Capsella

[czy­taj: kap­sel­la] po­spo­li­ty, trud­ny do wy­tę­pie­nia chwast, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w zie­lar­stwie; tasz­nik po­spo­li­ty


Źródła:

SJP.pl

Capstrzyk

1. sy­gnał apelu wie­czor­ne­go w woj­sku lub na obo­zach mło­dzie­żo­wych, ode­gra­ny na trąb­ce lub na bęb­nie;
2. prze­marsz woj­ska lub człon­ków ja­kiejś or­ga­ni­za­cji uli­ca­mi mia­sta wraz z or­kie­strą, od­by­wa­ją­cy się z okaz­ji ja­kiejś uro­czy­sto­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­gnał na bęb­nie lub trąb­ce ogła­sza­ją­cy czas spo­czyn­ku w woj­sku, obo­zach ćwi­czeb­nych dla mło­dzie­ży itp.

 (1.2) prze­marsz wie­czor­ny, czę­sto z or­kie­strą i z po­chod­nia­mi ma­łe­go od­dzia­łu woj­sko­we­go lub związ­ko­we­go uli­ca­mi mia­sta dla ucz­cze­nia ja­kiejś uro­czy­sto­ści, która ma się odbyć na­stęp­ne­go dnia


Cap­strzyk – usta­lo­ny sy­gnał wy­ko­ny­wa­ny na trąb­ce lub na sy­gna­łów­ce, oz­naj­mu­ją­cy ko­niec zajęć dzien­nych i wzy­wa­ją­cy do spo­czyn­ku i ciszy noc­nej lub apelu wie­czor­ne­go, uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi w woj­sku czy har­cer­stwie. Słowo to może także oz­na­czać wie­czor­ny prze­marsz od­dzia­łów woj­sko­wych, dru­żyn har­cer­skich lub in­nych or­ga­ni­za­cji uli­ca­mi mia­sta, zaz­wy­czaj z or­kie­strą (a nie­kie­dy także z po­chod­nia­mi), od­by­wa­ją­cy się w wie­czór po­prze­dza­ją­cy uro­czy­stość z ich udzia­łem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Captagon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. syn­te­tycz­ny nar­ko­tyk o dzia­ła­niu sty­mu­lu­ją­cym pro­du­ko­wa­ny na Bli­skim Wscho­dzie, od­mia­na fe­ne­ty­li­ny


Źródła:

Wiktionary

Captcha

[czy­taj: kap­cza] ro­dzaj za­bez­pie­cze­nia na stro­nach in­ter­ne­to­wych, któ­re­go za­da­niem jest ochro­na przed spa­mem i ak­tyw­no­ścią botów


CAPTCHA (Com­ple­te­ly Au­to­ma­ted Pu­blic Tu­ring test to tell Com­pu­ters and Hu­mans Apart) – ro­dzaj tech­ni­ki sto­so­wa­nej jako za­bez­pie­cze­nie na stro­nach www, celem któ­rej jest do­pu­szcze­nie do prze­sła­nia da­nych wy­peł­nio­nych tylko przez czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Captiva

[czy­taj: kap­ti­wa] model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


Cap­ti­va – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Lee, nad Za­to­ką Mek­sy­kań­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Capu

część wy­ra­że­nia

 (1.1) tylko w wy­ra­że­niu zob. łapu-capu, łapu capu, na łapu-capu, na łapu capu.


Źródła:

Wiktionary

Capua

[czy­taj: KApu-a] rzym­ska nazwa wło­skie­go mia­sta Kapua


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Kapua.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Capuletti

[czy­taj: ka­pu­let­ti] naz­wi­sko ro­do­we ty­tu­ło­wej bo­ha­ter­ki tra­ge­dii mi­łos­nej "Romeo i Julia" au­tor­stwa Wil­lia­ma Szek­spi­ra; Ka­pu­le­ti, Ca­pu­le­ti


Źródła:

SJP.pl

Caputa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Caqueteuse

[czy­taj: kakTEZ] dawne krze­sło z wy­so­kim opar­ciem, po­rę­cza­mi i sie­dzi­skiem w kształ­cie tra­pe­zu


Źródła:

SJP.pl

Car

1. dawny wład­ca w Rosji, Buł­ga­rii lub Ser­bii;
2. żar­to­bli­wie: osoba naj­waż­niej­sza w ja­kiejś gru­pie lub naj­lep­sza w ja­kiejś dzie­dzi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ce­sarz Rosji, wład­ca Buł­ga­rii lub śred­nio­wiecz­nej Ser­bii (w do­my­śle: Rosji);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. lo­be­lia wodna


Car ( цар, царь, цар / "car") – tytuł mo­nar­szy uży­wa­ny w Eu­ro­pie Wschod­niej; pań­stwo rzą­dzo­ne przez cara to car­stwo, z kolei sam sy­stem rzą­dów na­zy­wa­ny jest ca­ra­tem. Car­stwa­mi były Buł­ga­ria (od X wieku), Ser­bia (od XIV wieku) i Rosja (od XVI wieku), a carem ("ca­rzem") na­zy­wa­no także wład­ców Gruz­ji i cha­nów ta­tar­skich, zwła­szcza chana krym­skie­go – car pe­re­kop­ski (zob. Złota Orda, Wiel­ka Orda, Cha­nat Krym­ski, Cha­nat Ka­zań­ski, Cha­nat Sy­be­ryj­ski i in.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Car-Detailing

[czy­taj: kar­di­tej­ling] do­kład­ne czy­szcze­nie, od­no­wie­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­du; de­ta­i­ling, auto de­ta­i­ling, au­to­de­ta­i­ling, auto-de­ta­i­ling, car­de­ta­i­ling, car de­ta­i­ling


Źródła:

SJP.pl

Car-Pooling

[czy­taj: kar­pu­ling] prze­wo­że­nie autem osób ko­rzy­sta­ją­cych z tej samej trasy w za­mian za po­kry­cie czę­ści kosz­tów pa­li­wa; car­po­o­ling


Źródła:

SJP.pl

Car-Sharing

[czy­taj: kar­sze­ring] sa­mo­ob­słu­go­wy sy­stem wspól­ne­go użyt­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów oso­bo­wych; car sha­ring, cars­ha­ring, kar­sze­ring


Car-sha­ring ([]) – sy­stem wspól­ne­go użyt­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów. Sa­mo­cho­dy udo­stęp­nia­ne są za opła­tą użyt­kow­ni­kom przez ope­ra­to­rów floty po­ja­zdów, któ­ry­mi są różne przed­się­bior­stwa, agen­cje pu­blicz­ne, spół­dziel­nie, sto­wa­rzy­sze­nia lub grupy osób fi­zycz­nych.

Sto­so­wa­nie tego sy­ste­mu zwięk­sza in­ten­syw­ność wy­ko­rzy­sta­nia po­ja­zdów w ciągu doby, co pro­wa­dzi do za­ha­mo­wa­nia wzro­stu licz­by sa­mo­cho­dów re­je­stro­wa­nych pry­wat­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cara

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od car


Źródła:

Wiktionary

Carabobo

[czy­taj: ka­ra­wo­wo] pro­win­cja w We­ne­zu­e­li


Ca­ra­bo­bo ( Esta­do Ca­ra­bo­bo) – jeden z 23 sta­nów We­ne­zu­e­li. Sto­li­cą stanu jest Va­len­cia, mia­sto to jest rów­no­cze­śnie głów­nym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym kraju.

Stan Ca­ra­bo­bo leży na za­chód od sto­li­cy We­ne­zu­e­li, Ca­ra­cas. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 4650 km², a w roku 2011 za­miesz­ki­wa­ło go 2 245 744 osób. Dla po­rów­na­nia, w roku 1970 miesz­kań­ców było 497 tys.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caracas

[czy­taj: ka­ra­kas] sto­li­ca We­ne­zu­e­li


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca We­ne­zu­e­li;


Ca­ra­cas (pełna nazwa: San­tia­go de León de Ca­ra­cas) – sto­li­ca We­ne­zu­e­li, naj­więk­sze mia­sto w kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Caranista

czło­nek ru­muń­skiej Na­ro­do­wej Par­tii Chłop­skiej, ist­nie­ją­cej w la­tach 1926 - 1947, re­sty­tu­o­wa­nej w roku 1990


Źródła:

SJP.pl

Carat

ustrój pań­stwo­wy, w któ­rym ab­so­lut­ną wła­dzę po­sia­da car; ca­ryzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. ustrój pań­stwo­wy, w któ­rym wła­dza ab­so­lut­na jest spra­wo­wa­na przez cara


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Caravaggio

[czy­taj: ka­ra­wadż­jo] (wła­ści­wie: Mi­che­lan­ge­lo Me­ri­si, 1573-1610) ma­larz wło­ski


Mi­che­lan­ge­lo Me­ri­si da Ca­ra­vag­gio (ur. 29 wrze­śnia 1571 w Me­dio­la­nie, zm. 18 lipca 1610 w koło Monte Ar­gen­ta­rio) – wło­ski ma­larz dzia­ła­ją­cy w la­tach 1593–1610 w Rzy­mie, Ne­a­po­lu, na Mal­cie i Sy­cy­lii.

Był re­for­ma­to­rem ma­lar­stwa eu­ro­pej­skie­go na prze­ło­mie XVI i XVII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caravaggionista

[ka­ra­wadż­jo­ni­sta] ma­larz two­rzą­cy pod wpły­wem sztu­ki Ca­ra­vag­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ma­larz ar­ty­sta, który two­rzy w nur­cie ca­ra­vag­gio­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caravaggionistyczny

→ ca­ra­vag­gio­nizm [czy­taj: ka­ra­wadż­jo­ni­stycz­ny]


Źródła:

SJP.pl

Caravaggionizm

[czy­taj: ka­ra­wa­dżio­nizm] kie­ru­nek ba­ro­ko­we­go ma­lar­stwa re­a­li­stycz­ne­go, czer­pią­ce­go prze­de wszyst­kim ze sztu­ki Ca­ra­vag­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. hist. for­mu­ła sty­li­stycz­na w ma­lar­stwie ba­ro­ko­wym wpro­wa­dzo­na i roz­wi­nię­ta przez kon­ty­nu­a­to­rów i na­śla­dow­ców Ca­ra­vag­gia;


Ca­ra­vag­gio­nizm – for­mu­ła sty­li­stycz­na w ma­lar­stwie ba­ro­ko­wym wpro­wa­dzo­na i roz­wi­nię­ta ok. 1605–1640 przez wło­skich kon­ty­nu­a­to­rów i na­śla­dow­ców Ca­ra­vag­gia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Caravan

[czy­taj: ka­ra­wan] przy­cze­pa sa­mo­cho­do­wa peł­nią­ca funk­cję miesz­ka­nia; ka­ra­wan


Ca­ra­van – bry­tyj­ska pro­gre­syw­na grupa roc­ko­wa wy­wo­dzą­cą się ze sceny Can­ter­bu­ry.

Grupa pow­sta­ła w 1968, za­ło­żo­na przez Pye’a Ha­sting­sa gra­ją­ce­go w me­lo­dyj­nym stylu na gi­ta­rze elek­trycz­nej i Da­vi­da Sinc­la­i­ra na jaz­zo­wo brzmią­cych or­ga­nach. Cha­rak­te­ry­stycz­ne dla brzmie­nia grupy było po­łą­cze­nie fol­ko­we­go i jaz­zo­we­go brzmie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caravaning

[czy­taj: ka­ra­wa­ning] ka­ra­wa­ning;
1. tu­ry­sty­ka po­le­ga­ją­ca na po­dró­żo­wa­niu sa­mo­cho­dem z przy­cze­pą kem­pin­go­wą;
2. sa­mo­chód prze­bu­do­wa­ny na wę­drow­ny domek cam­pin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Caravaningowiec

[czy­taj: ka­ra­wa­nin­go­wiec] osoba upra­wia­ją­ca tu­ry­sty­kę po­le­ga­ją­cą na po­dró­żo­wa­niu sa­mo­cho­dem z przy­cze­pą kem­pin­go­wą lub sa­mo­cho­dem prze­bu­do­wa­nym na wę­drow­ny domek kem­pin­go­wy; ka­ra­wa­nin­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Caravaningowy

→ ca­ra­va­ning [czy­taj: ka­ra­wa­nin­go­wy]; ka­ra­wa­nin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Carbo

[czy­taj: karbo] z ła­ci­ny: wę­giel (pier­wia­stek che­micz­ny)


Źródła:

SJP.pl

Carbonada

[czy­taj: kar­bo­na­da] pie­czeń z rusz­tu; kar­bo­na­da


Źródła:

SJP.pl

Carbonara

[czy­taj: kar­bo­na­ra] po­tra­wa kuch­ni wło­skiej skła­da­ją­ca się z ma­ka­ro­nu spag­het­ti z sosem na bazie jajek, sera i bocz­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wło­ska po­tra­wa w po­sta­ci ma­ka­ro­nu w sosie pow­sta­łym z jajek, pod­gard­la (gu­an­cia­le) lub bocz­ku (pan­cet­ta), twar­de­go żół­te­go sera (par­me­za­nu lub pe­co­ri­no) oraz czar­ne­go pie­przu;

przy­miot­nik

 (2.1) zwią­za­ny z car­bo­na­rą (1.1) lub za­wie­ra­ją­cy tę po­tra­wę


– po­tra­wa kuch­ni wło­skiej zło­żo­na z ma­ka­ro­nu, jajek, "pan­cet­ty" lub "gu­an­cia­le", sera "pe­co­ri­no ro­ma­no" lub par­me­za­nu oraz czar­ne­go pie­przu. Nie­po­praw­nym jest mó­wie­nie o „sosie car­bo­na­ra”, po­nie­waż ma­ka­ron i po­zo­sta­łe skład­ni­ki sta­no­wią tu nie­ro­zer­wal­ną ca­łość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carcassonne

[czy­taj: karkaSON] mia­sto we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Fran­cji, w Ok­sy­ta­nii


Car­cas­son­ne (, Car­cas­so­na) – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia. Mia­sto jest pre­fek­tu­rą de­par­ta­men­tu Aude. Przez gminę prze­pły­wa rzeka Aude.

Po­ło­żo­ne jest w Lang­we­do­cji, daw­nej pro­win­cji, przy dro­dze łą­czą­cej Pi­re­ne­je z Ma­sy­wem Cen­tral­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carcinogen

[czy­taj: karc-ino­gen] zew­nętrz­ny czyn­nik ra­kot­wór­czy; kar­ci­no­gen, kan­ce­ro­gen


Źródła:

SJP.pl

Carcinoma

[czy­taj: karc-inoma] no­wot­wór zło­śli­wy wy­wo­dzą­cy się naj­czę­ściej z tkan­ki na­błon­ko­wej; rak


Źródła:

SJP.pl

Cardano

[czy­taj: kar­da­no] naz­wi­sko wło­skie, np. Gi­ro­la­mo Car­da­no (1501 - 76), wło­ski ma­te­ma­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cardetailing

[czy­taj: kar­di­tej­ling] do­kład­ne czy­szcze­nie, od­no­wie­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­du; de­ta­i­ling, auto de­ta­i­ling, au­to­de­ta­i­ling, auto-de­ta­i­ling, car de­ta­i­ling, car-de­ta­i­ling


Źródła:

SJP.pl

Cardetailingowy

→ car­de­ta­i­ling [czy­taj: kar­di­tej­lin­go­wy]; au­to­de­ta­i­lin­go­wy, de­ta­i­lin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Cardiff

[czy­taj: kar­dif] sto­li­ca Walii


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i sto­li­ca Walii;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­kum­na­stu miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, Ka­na­dzie, Au­stra­lii i Nowej Ze­lan­dii


Car­diff (wym. []; wal. "Ca­er­dydd", wym. []) – mia­sto ze sta­tu­sem "city" w Wiel­kiej Bry­ta­nii, sto­li­ca Walii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Car­diff, hi­sto­rycz­nie wcho­dzą­ce w skład w hrab­stwa Gla­mor­gan (Mor­gannwg). Jest po­ło­żo­ne nad rzeką Taff, u jej uj­ścia do Ka­na­łu Bri­stol­skie­go. W 2011 roku mia­sto li­czy­ło 335 145 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cardigan

[czy­taj: kar­di­gen, kar­di­gan] za­pi­na­ny swe­ter bez koł­nie­rza; kar­di­gan


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) inna pi­sow­nia wy­ra­zu → kar­di­gan


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cardin

[czy­taj: karDĘ, w od­mia­nie: kar­de­na, kar­de­no­wi itd.] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Cardinale

[czy­taj: kar­di­na­le]
1. naz­wi­sko
2. miej­sco­wość we Wło­szech


Car­di­na­le – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Ka­la­bria, w pro­win­cji Ca­tan­za­ro. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2113 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cardinalia

[czy­taj: kar­di­na­lia] li­czeb­ni­ki głów­ne


Źródła:

SJP.pl

Carding

[czy­taj: kar­ding] nie­le­gal­ne wy­ko­rzy­sty­wa­nie nu­me­rów cu­dzych kart kre­dy­to­wych w In­ter­ne­cie


Źródła:

SJP.pl

Cardio

[czy­taj: kar­dio] o ćwi­cze­niach: zwięk­sza­ją­ce tętno i po­pra­wia­ją­ce wy­dol­ność ukła­du krą­że­nia i od­de­cho­we­go; kar­dio


Car­dio – utwór pol­skie­go ra­pe­ra Pa­lu­cha, wy­da­ny w paź­dzier­ni­ku 2017 roku, po­cho­dzą­cy z al­bu­mu Złota Owca.

Na­gra­nie uzy­ska­ło cer­ty­fi­kat czte­ro­krot­nie pla­ty­no­wej płyty (2021). Utwór zdo­był ponad 50 mi­lio­nów wyś­wiet­leń w ser­wi­sie YouTube (2023) oraz ponad 11 mi­lio­nów od­słu­chań w ser­wi­sie Spo­ti­fy (2023).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cardo

[czy­taj: kardo] głów­na ulica w rzym­skim obo­zie woj­sko­wym lub mie­ście, bie­gną­ca z pół­no­cy na po­łud­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cardox

[czy­taj: kar­doks] urzą­dze­nie do bez­piecz­ne­go ura­bia­nia węgla w wa­run­kach gro­żą­cych wy­bu­chem me­ta­nu lub pyłu wę­glo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Carewicz

syn cara


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. syn cara


Ca­re­wicz (ros. царевич) – tytuł okre­śla­ją­cy syna cara (Rosji, Buł­ga­rii, Ser­bii). Tytuł okre­śla­ją­cy córkę cara to ca­rew­na (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa ca­re­wicz uży­wa­no w dwóch zna­cze­niach:

W XVIII wieku tytuł ten stop­nio­wo za­rzu­co­no, wpro­wa­dza­jąc w za­mian tytuł ce­sa­rze­wi­cza (ce­sa­rzów­ny) oraz wiel­kie­go księ­cia (wiel­kiej księż­nej). Ostat­nim, któ­re­mu przy­słu­gi­wał tytuł ca­re­wi­cza, był Alek­sy Pio­tro­wicz Ro­ma­now.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carewna

córka cara; ca­rów­na


Źródła:

SJP.pl

Carewo

mia­sto w Buł­ga­rii


Ca­re­wo (bułg. Царево; do 1934 Wa­si­li­ko, 1950–93 Mi­czu­rin) – mia­sto w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bur­gas, nie­wiel­ki port i ku­rort nad Mo­rzem Czar­nym, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na gminy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carey

[czy­taj: karej lub kari] naz­wi­sko an­giel­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carezzando

[czy­taj: ka­rec­can­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pie­szczot­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Cargo

[czy­taj: kargo]
1. ła­du­nek stat­ku albo sa­mo­lo­tu; kargo;
2. ubez­pie­cze­nie tran­spor­to­we obej­mu­ją­ce wszel­kie za­gro­że­nia prze­wo­żo­ne­go ła­dun­ku; kargo;
3. śro­dek tran­spor­tu przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia okre­ślo­ne­go ła­dun­ku; kargo;
4. część portu przez­na­czo­na na za­ła­du­nek i ro­zła­du­nek to­wa­ru; kargo;
5. kult cargo - kult prak­ty­ko­wa­ny w Au­stra­lii i Oce­a­nii przez Abo­ry­ge­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mors. towar tran­spor­to­wa­ny na po­kła­dzie stat­ku

 (1.2) hand. ubez­pie­cze­nie tran­spor­to­wa­ne­go to­wa­ru


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carillion

[czy­taj: ka­ry­lion] in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów, umie­szcza­ny na wie­żach ko­ściel­nych, ra­tu­szo­wych itp.; ku­rant dzwo­no­wy, ca­ril­lon, ka­ry­lion


Źródła:

SJP.pl

Carillon

[czy­taj: kariJĄ] in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów, umie­szcza­ny na wie­żach ko­ściel­nych, ra­tu­szo­wych itp.; ku­rant dzwo­no­wy, ca­ril­lion, ka­ry­lion


Ca­ril­lon, ka­ry­lion (z fr. "ca­ril­lon", ze sta­rofr. "ca­re­i­gnon" albo "qu­ar­ril­lon", z łac. "quaterniō" – „czwór­ka (obiek­tów)”) – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, bę­dą­cy ze­spo­łem za­wie­szo­nych nie­ru­cho­mo dzwo­nów (wie­żo­wych), na któ­rych można wy­bi­jać me­lo­die młot­ka­mi za po­mo­cą spe­cjal­nej kla­wia­tu­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carillonowy

→ ca­ril­lon [czy­taj: ka­ril­jo­no­wy]; ka­ry­lio­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Carina

[czy­taj: ka­ri­na] model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


Ca­ri­na – typ jach­tu ża­glo­we­go, slup jed­no­ka­dłu­bo­wy, ba­la­sto­wy lub ba­la­sto­wo-mie­czo­wy.

Jego dłu­gość wy­no­si 5,96 metra, sze­ro­kość 2,11 metra, a po­wierzch­nia oża­glo­wa­nia około 16 m². Wy­so­kość od KLW 8,5 m. Ka­dłub jest la­mi­na­to­wy, ma 4 koje, brak wy­dzie­lo­ne­go kam­bu­za i king­sto­na. W Pol­sce do­pu­szczo­ny do że­glu­gi po mor­skich wo­dach wew­nętrz­nych i wo­dach śród­lą­do­wych. Pro­du­ko­wa­ny w Mor­skiej Stocz­ni Jach­to­wej im. L. Te­li­gi w Szcze­ci­nie w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych XX w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carioca

[czy­taj: ka­rio­ka] la­ty­no­ska od­mia­na fok­stro­ta; ca­rio­ka, ka­rio­ka


Ca­rio­ca (pol. ka­rio­ka) – pio­sen­ka pop z 1933 roku, do któ­rej mu­zy­kę na­pi­sał Vin­cent Yo­u­mans, a tekst Ed­ward Eli­scu i Gus Kahn. Ca­rio­ca to także nazwa tańca opra­co­wa­ne­go na po­trze­by filmu "Ka­rio­ka" (1933). W fil­mie utwór zaś­pie­wa­ły Alice Gent­le, Mo­vi­ta Ca­sta­ne­da i Etta Moten, a tań­czy­li Fred Asta­i­re i Gin­ger Ro­gers jako część ro­zbu­do­wa­ne­go ut­wo­ru ta­necz­ne­go bę­dą­ce­go przy­kła­dem tańca to­wa­rzy­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carioka

[czy­taj: ka­rio­ka] la­ty­no­ska od­mia­na fok­stro­ta; ca­rio­ca, ka­rio­ka


Źródła:

SJP.pl

Carisma

[czy­taj: ka­riz­ma] model sa­mo­cho­du marki Mit­su­bis­hi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy marki Mit­su­bis­hi Ca­ris­ma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caritas

[czy­taj: KAritas] w chrze­ści­jań­stwie: mi­łość bliź­nie­go, mi­ło­sier­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. mi­łość do bliź­nie­go po­dyk­to­wa­na mi­ło­ścią do Boga


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carl

[czy­taj: karl] imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carlisle

[czy­taj: kar­lajl] mia­sto w An­glii


Car­lis­le (wym.) – mia­sto (city) w pół­noc­no-za­chod­niej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie Kum­bria, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny dy­stryk­tu (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Cum­ber­land, po­ło­żo­ne nad uj­ścia­mi rzek i do rzeki Eden, około 16 km na po­łud­nie od gra­ni­cy Szko­cji. W 2001 roku li­czy­ło 71 773 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carlo

[czy­taj: karlo] imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Carlos

[czy­taj: kar­los] hisz­pań­skie imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carlsbad

[czy­taj: karls­bad] mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carlsberg

[czy­taj: karls­berg] marka piwa i firma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carlyle

[czy­taj: kar­lajl] naz­wi­sko an­giel­skie


Car­ly­le – sztucz­ny zbior­nik wodny w więk­szo­ści po­ło­żo­ny w hrab­stwie Clin­ton, a czę­ścio­wo w hrab­stwie Bond i hrab­stwie Fa­y­et­te. Jest to naj­więk­szy (105,2 km²) sztucz­ny zbior­nik w sta­nie Il­li­no­is i naj­więk­sze je­zio­ro cał­ko­wi­cie po­ło­żo­ne w tym sta­nie.

Je­zio­ro zo­sta­ło stwo­rzo­ne przez Kor­pus In­ży­nie­rów Armii Sta­nów Zjed­no­czo­nych, któ­rzy wy­bu­do­wa­li za­po­rę Car­ly­le w po­przek rzeki Ka­ska­skia na wy­so­ko­ści 136 me­trów po­wy­żej po­zio­mu morza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carmagnola

[czy­taj: kar­ma­nio­la] kar­ma­nio­la;
1. nazwa pie­śni re­wo­lu­cyj­nej i tańca z cza­sów Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej;
2. płaszcz z dłu­gim koł­nie­rzem, no­szo­ny przez re­wo­lu­cjo­ni­stów fran­cu­skich w okre­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Pie­mon­cie;


Car­ma­gno­la – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Pie­mont, w pro­win­cji Turyn. We­dług da­nych na rok 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ło 29 115 osób, 304 os./km².

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Car­ma­gno­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carmagnole

[czy­taj: karmaNIOL] nazwa pie­śni re­wo­lu­cyj­nej i tańca z cza­sów Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej; car­ma­gno­la, kar­ma­nio­la


Źródła:

SJP.pl

Carmen

[czy­taj: kar­men]
1. w sta­ro­żyt­nej po­ez­ji ła­ciń­skiej: pieśń li­rycz­na albo wiersz li­rycz­ny;
2. prze­no­śnie: po­ez­ja;
3. de­kolt w su­kien­ce lub bluz­ce od­sła­nia­ją­cy plecy i ra­mio­na; de­kolt hisz­pań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pa­pie­ros marki „Car­men”


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carnap

[czy­taj: kar­nap] naz­wi­sko, np. Ru­dolf Car­nap (1891 - 1970), fi­lo­zof nie­miec­ki


Źródła:

SJP.pl

Carnauba

[czy­taj: kar­na­u­ba] na­tu­ral­ny wosk ro­ślin­ny z liści ko­per­ni­cji; kar­na­u­ba


Źródła:

SJP.pl

Carnival

[czy­taj: KARniwal] model sa­mo­cho­du marki Kia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carnot

[czy­taj: karNO] naz­wi­sko fran­cu­skie, np. Marie François Sadi Car­not (1837 - 1894), pre­zy­dent Fran­cji, Ni­co­las Léonard Sadi Car­not (1796 - 1832), fran­cu­ski fizyk i ma­te­ma­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caro

[czy­taj: karo] model sa­mo­cho­du marki Po­lo­nez


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carobójca

za­bój­ca cara


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­bój­ca cara


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Carobójczy

do­ty­czą­cy ca­ro­bój­cy lub ca­ro­bój­stwa


Źródła:

SJP.pl

Carobójczyni

→ ca­ro­bój­ca


Patrz:carobójca

Źródła:

SJP.pl

Carobójstwo

za­bi­cie cara


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. za­bój­stwo cara


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Carogrodzki

przy­miot­nik od: Ca­ro­gród


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Ca­ro­gro­dem, do­ty­czą­cy Ca­ro­gro­du (współcz. Stam­buł)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Carogród

dawna sło­wiań­ska nazwa Kon­stan­ty­no­po­la (obec­nie Stam­buł)


Źródła:

SJP.pl

Carol

[czy­taj: karol] nazwa tra­dy­cyj­nych pie­śni lu­do­wych o po­god­nym cha­rak­te­rze, wy­wo­dzą­cych się z po­gań­skich obrzę­dów zwią­za­nych z okre­sem zi­mo­we­go prze­si­le­nia dnia z nocą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carolina

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Caroline

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Carowa

ca­ry­ca;
1. żona cara;
2. wład­czy­ni w daw­nej Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona cara


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Carpaccio

[czy­taj: kar­pacz­czio] przy­staw­ka z cien­kich pla­strów su­ro­we­go mięsa z sosem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. przy­staw­ka wło­ska przy­rzą­dza­na z bar­dzo cien­kich pla­ste­ra­strów su­ro­we­go mięsa lub ryby, po­la­na sosem lub oliwą z oli­wek;


Car­pac­cio (wym.) – danie kuch­ni wło­skiej z su­ro­we­go mięsa, ser­wo­wa­ne zaz­wy­czaj jako przy­staw­ka.

Tra­dy­cyj­nie przy­go­to­wy­wa­ne jest z wo­ło­wi­ny, współ­cze­śnie także z cie­lę­ci­ny, ło­so­sia lub tuń­czy­ka, jako bar­dzo cien­ko po­kro­jo­ne lub ro­zbi­te mięso. Mięso w car­pac­cio jest zaz­wy­czaj po­la­ne oliwą, so­kiem z cy­try­ny, cza­sem przy­pra­wia­ne sza­lot­ką, ka­pa­ra­mi, a po­da­wa­ne z do­dat­ka­mi – sa­ła­ta­mi i cien­ko po­kro­jo­ny­mi se­ra­mi, np. par­me­za­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carpentier

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Carpooling

[czy­taj: kar­pu­ling] prze­wo­że­nie autem osób ko­rzy­sta­ją­cych z tej samej trasy w za­mian za po­kry­cie czę­ści kosz­tów pa­li­wa; car-po­o­ling


Car­po­o­ling, car-po­o­ling – współ­dzie­le­nie prze­ja­zdów (np.: do pracy); sy­stem upo­dob­nia­ją­cy i do­sto­so­wu­ją­cy sa­mo­chód oso­bo­wy do tran­spor­tu zbio­ro­we­go. Po­le­ga na zwięk­sza­niu licz­by pa­sa­że­rów w cza­sie prze­ja­zdu sa­mo­cho­dem, głów­nie po­przez ko­ja­rze­nie osób do­jeż­dża­ją­cych do pracy lub nauki na tych sa­mych tra­sach. Jest roz­wi­ja­ny w sy­tu­a­cjach, gdy ze wzglę­du na małe na­tę­że­nie ruchu nie­o­pła­cal­ne jest uru­cha­mia­nie linii zor­ga­ni­zo­wa­ne­go tran­spor­tu zbio­ro­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carpoolingowy

→ car­po­o­ling [czy­taj: kar­pu­lin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Carracci

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Carrara

[czy­taj: kar­ra­ra] mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia;


Car­ra­ra – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia, w pro­win­cji Massa-Car­ra­ra. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 65 560 osób, 923,4 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carrefour

[czy­taj: karFUR] sieć fran­cu­skich hi­per­mar­ke­tów dzia­ła­ją­ca na te­re­nach wielu kra­jów, w tym w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Carrera

[czy­taj: kar­re­ra] model sa­mo­cho­du marki Pors­che


Źródła:

SJP.pl

Carroccio

[czy­taj: karROczjo] czte­ro­ko­ło­wy wóz za­przę­gnię­ty w muły, uży­wa­ny przez wło­skie woj­sko w XI-XIV wieku


Car­roc­cio – ryd­wan, wóz bo­jo­wy za­przę­żo­ny w woły, uży­wa­ny przez armie śred­nio­wiecz­nych re­pu­blik i księstw wło­skich. Była to pro­sto­kąt­na plat­for­ma na peł­nych, drew­nia­nych ko­łach, na któ­rej umie­szcza­no sztan­dar mia­sta i oł­tarz po­lo­wy, gdzie ka­płan od­pra­wiał mszę przed bitwą, i z któ­rej trę­ba­cze za­grze­wa­li woj­sko do boju.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carrol

[czy­taj: KErol] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Carroll

[czy­taj: karol] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carsharing

[czy­taj: kar­sze­ring] sa­mo­ob­słu­go­wy sy­stem wspól­ne­go użyt­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów oso­bo­wych; car sha­ring, car-sha­ring, kar­sze­ring


Źródła:

SJP.pl

Carsharingowy

→ cars­ha­ring [czy­taj: kar­sze­rin­go­wy]; kar­sze­rin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Carski

przy­miot­nik od: car


przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy, od­no­szą­cy się do cara lub Rosji z cza­sów, gdy wła­da­li nią ca­ro­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Carskosielski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Car­skim Sio­łem, do­ty­czą­cy Car­skie­go Sioła


Źródła:

Wiktionary

Carson

[czy­taj: KA:rsen] naz­wi­sko, m.in. Sir Ed­ward Henry Car­son (1854-1935) - po­li­tyk bry­tyj­sko-ir­landz­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carstwo

1. pań­stwo rzą­dzo­ne przez cara;
2. pa­no­wa­nie cara, wła­dza cara


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) carat

 (1.2) śrpol. pań­stwo


Car­stwo, carat – pań­stwo, któ­re­go pa­nu­ją­cy mo­nar­cha nosi tytuł cara lub ca­ry­cy. Nazwa po­ja­wi­ła się w śred­nio­wie­czu. „Car­stwo” jest sło­wiań­ską nazwą ce­sar­stwa, wy­wo­dzą­cą się z Bi­zan­cjum. Ty­tu­łu car uży­wa­li wład­cy Rosji, Buł­ga­rii i Ser­bii.

W 1721 Piotr I Wiel­ki przy­jął god­ność im­pe­ra­to­ra, która miała być trak­to­wa­na jako od­po­wied­nik ce­sar­skiej, zaś ty­tu­la­tu­rę car­ską okre­ślo­no jako od­po­wied­nik kró­lew­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cartagena

[czy­taj: kar­ta­he­na]
1. mia­sto i port w Ko­lum­bii;
2. mia­sto i port w Hisz­pa­nii; Kar­ta­ge­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cartageński

→ Car­ta­ge­na [czy­taj: kar­ta­heń­ski]; kar­ta­geń­ski


Źródła:

SJP.pl

Carter

[czy­taj: kar­ter] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cartier

Car­tier – sta­cja metra w Mon­tre­a­lu, na linii po­ma­rań­czo­wa. Ob­słu­gi­wa­na przez Société de tran­sport de Montréal (STM). Znaj­du­je się w Pont-Viau, w mie­ście Laval.


Źródła:

Wikipedia

Carting

[czy­taj: kar­ting] sport mo­to­ro­wy lub za­wo­dy spor­to­we roz­gry­wa­ne przy uży­ciu go­kar­tów; kar­ting


Źródła:

SJP.pl

Cartingowy

→ car­ting [czy­taj: kar­tin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Cartman

[czy­taj: kart­man] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Cartridge

[czy­taj: kar­tridż] cy­lin­drycz­ny po­jem­nik z na­bo­ja­mi albo po­jem­nik z tu­szem do dru­ka­rek; kar­trydż; kar­tridż


Źródła:

SJP.pl

Caruso

[czy­taj: ka­ru­zo] naz­wi­sko wło­skie, np. En­ri­co Ca­ru­so (1873 - 1921), wło­ski tenor


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carving

[czy­taj: kar­wing] kar­wing;
1. tech­ni­ka jazdy na nar­tach po­le­ga­ją­ca na po­ru­sza­niu się na kra­wę­dziach nart, zwy­kle bez kij­ków, poz­wa­la­ją­ca na osią­ga­nie więk­szych pręd­ko­ści w po­rów­na­niu z kla­sycz­ną jazdą;
2. sztu­ka rzeź­bie­nia w owo­cach i wa­rzy­wach, po­pu­lar­na w kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. tech­ni­ka jazdy nar­ciar­skiej po­le­ga­ją­ca na licz­nych skrę­tach i jeź­dzie na kra­wę­dziach nart;

 (1.2) pot. narta do upra­wia­nia car­vin­gu (1.1)

 (1.3) szt. kulin. po­cho­dzą­ca z Azji sztu­ka rzeź­bie­nia w owo­cach i wa­rzy­wach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carvingi

[czy­taj: kar­win­gi] narty do upra­wia­nia car­vin­gu (tech­ni­ki jazdy); kar­win­gi, narty car­vin­go­we


Źródła:

SJP.pl

Carvingować

[czy­taj: kar­win­go­wać]
1. rzeź­bić w owo­cach i wa­rzy­wach;
2. po­ru­szać się na kra­wę­dziach nart, zwy­kle bez kij­ków


Źródła:

SJP.pl

Carvingowiec

[czy­taj: kar­win­go­wiec] nar­ciarz sto­su­ją­cy car­ving (tech­ni­kę nar­ciar­ską)


Źródła:

SJP.pl

Carvingowy

→ car­ving [czy­taj: kar­win­go­wy]; kar­win­go­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z car­vin­giem, do­ty­czą­cy car­vin­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caryca

ca­ro­wa;
1. żona cara;
2. wład­czy­ni w daw­nej Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wład­czy­ni Rosji

 (1.2) hist. żona cara


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Carycyn

dawna nazwa obec­ne­go Woł­go­gra­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. nazwa Woł­go­gra­du do 1925 roku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caryzm

ustrój pań­stwo­wy, w któ­rym ab­so­lut­ną wła­dzę po­sia­da car; carat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem rzą­dów car­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Caryński

naz­wi­sko


Ca­ryń­ski (też: Potok Ca­ryń­ski) – potok w pol­skiej czę­ści Bie­szcza­dów Za­chod­nich. Dłu­gość 6,46 km. Na au­stro-wę­gier­skiej „Spe­zial­kar­te” z 1880 r. oraz w "Słow­ni­ku ge­o­gra­ficz­nym Kró­le­stwa Pol­skie­go i in­nych kra­jów sło­wiań­skich" z tego sa­me­go roku wy­stę­po­wał pod nazwą "Ca­ryń­czyk". Sze­ro­ką do­li­nę po­to­ku w jego gór­nej czę­ści zaj­mo­wa­ła boj­kow­ska wieś Ca­ryń­skie, zni­szczo­na i opu­szczo­na tuż po II woj­nie świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Carz

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. wład­ca, pa­nu­ją­cy

 (1.2) daw. wład­ca ta­tar­ski, chan

 (1.3) daw. wład­ca tu­rec­ki, suł­tan

 (1.4) daw. wład­ca ruski, car

 (1.5) daw. ce­sarz rzym­ski na­ro­du nie­miec­kie­go

 (1.6) daw. bot. le­pięż­nik


Źródła:

Wiktionary

Carzyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. wład­ca mało zna­czą­ce­go ce­sar­stwa


Źródła:

Wiktionary

Carzątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. syn cara


Źródła:

Wiktionary

Carówna

córka cara; ca­rew­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka cara


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Casa

[czy­taj: kasa] sa­mo­lot marki CASA


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Casablanca

[czy­taj: ka­sa­blan­ka] mia­sto w Ma­ro­ku; Ca­sa­blan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto Ma­ro­ka;


Ca­sa­blan­ca ( ‏الدار البيضاء‎, "Ad-Dār al-Bayḍāʾ"; marok. arab. "ḍ-Ḍar l-Biḍa") – mia­sto w za­chod­nim Ma­ro­ku, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­gio­nu Ca­sa­blan­ca-Sat­tat. W 2024 roku li­czy­ło ok. 3,2 mln miesz­kań­ców, co czyni je naj­więk­szym pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem w kraju oraz całym Magh­re­bie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Casablanka

[czy­taj: ka­sa­blan­ka] mia­sto w Ma­ro­ku; Ca­sa­blan­ca


Źródła:

SJP.pl

Casanova

[czy­taj: ka­sa­no­wa lub ka­za­no­wa] książ­ko­wo: po­szu­ki­wacz przy­gód mi­łos­nych; ca­sa­no­wa, ka­sa­no­wa, uwo­dzi­ciel, don­żu­an


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. ba­ła­mut, uwo­dzi­ciel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Casanowa

[czy­taj: ka­sa­no­wa lub ka­za­no­wa] książ­ko­wo: po­szu­ki­wacz przy­gód mi­łos­nych; ca­sa­no­va, ka­sa­no­wa, uwo­dzi­ciel, don­żu­an


Źródła:

SJP.pl

Casarecce

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie ru­lo­ni­ków per­ga­mi­nu, po­pu­lar­ny szcze­gól­nie w kuch­ni sy­cy­lij­skiej


Źródła:

Wiktionary

Casco

[czy­taj: kasko] ubez­pie­cze­nie obej­mu­ją­ce środ­ki tran­spor­tu, ale nie­do­ty­czą­ce prze­wo­żo­ne­go to­wa­ru; kasko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Case

[czy­taj: kejs] śro­do­wi­sko­wo:
1. etui na smart­fon; kejs;
2. przy­pa­dek, spra­wa, zda­rze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cash

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Cashback

[czy­taj: kesz­bek] cash back;
1. zwrot czę­ści ceny pro­duk­tu przy pła­ce­niu kartą płat­ni­czą;
2. usłu­ga ban­ko­wa umoż­li­wia­ją­ca po­bra­nie go­tów­ki w cza­sie pła­ce­nia kartą za za­ku­py


Źródła:

SJP.pl

Cashbackowy

→ cash­back


Patrz:cashback

Źródła:

SJP.pl

Cashew

[czy­taj: kaszü lub keszu] orzech ner­kow­ca (na­ner­cza za­chod­nie­go)


Źródła:

SJP.pl

Cashomat

[czy­taj: ke­szo­mat] ma­szy­na wy­da­ją­ca go­tów­kę po wsu­nię­ciu karty toż­sa­mo­ści w otwór i wy­bi­ciu na kla­wia­tu­rze żą­da­nej sumy oraz nu­me­ru szy­fru; ban­ko­mat, au­to­ma­tycz­ny ka­sjer


Źródła:

SJP.pl

Casio

[czy­taj: kasjo] marka ze­gar­ków i kal­ku­la­to­rów oraz firma


Casio (jap. カシオ計算機株式会社 Kas­hio Ke­i­san­ki Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha) – ja­poń­skie przed­się­bior­stwo bran­ży elek­tro­nicz­nej, z sie­dzi­bą w dziel­ni­cy Shi­bu­ya w Tokio.

Firmę Casio za­ło­żył w kwiet­niu 1946 r.. W 1957 roku do­tych­cza­so­wa nazwa Kas­hio Se­i­sa­ku­jo zo­sta­ła zmie­nio­na na Casio Com­pu­ter Co.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cassapanca

[czy­taj: kas­sa­pan­ka] we wło­skiej sztu­ce re­ne­san­so­wej - bo­ga­to rzeź­bio­na ława ze skrzy­nią i opar­cia­mi, bę­dą­ca pro­to­ty­pem ka­na­py; kas­sa­pan­ka


Cas­sa­pan­ca – mebel słu­żą­cy do sie­dze­nia bę­dą­cy pro­to­ty­pem ka­na­py, ława z peł­nym opar­ciem pod kątem pro­stym wzglę­dem sie­dze­nia i po­dło­kiet­ni­ka­mi, usta­wia­na na po­de­ście. Zo­sta­ła roz­po­wszech­nio­na w re­ne­san­sie. Jej po­przed­ni­kiem była "cas­so­ne" – ozdob­na skrzy­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cassata

[czy­taj: kas­sa­ta] ro­dzaj lodów wło­skich w for­mie pół­ku­li zło­żo­nej z kilku warstw lodów o róż­nych sma­kach; kas­sa­ta


Źródła:

SJP.pl

Cassate

[czy­taj: kas­sa­te] lody cas­sa­te: lody wło­skie o kilku sma­kach z mro­żo­ną bitą śmie­ta­ną i owo­ca­mi; kas­sa­te


Źródła:

SJP.pl

Cassazione

[czy­taj: kas­sa­cio­ne] z wło­skie­go: ka­sa­cja; utwór mu­zycz­ny wy­ko­ny­wa­ny na wol­nym po­wie­trzu, ro­dzaj di­ver­ti­men­ta lub se­re­na­dy


Źródła:

SJP.pl

Cassettone

[czy­taj: kas­set­to­ne] pro­to­typ ko­mo­dy, mebel roz­po­wszech­nio­ny we Wło­szech w XVI wieku


Źródła:

SJP.pl

Cassidy

Cas­si­dy, Barry Adrian Resse (ur. 7 lipca 1982) – ame­ry­kań­ski raper, za­de­biu­to­wał w 2004 roku z al­bu­mem "Split Per­so­na­li­ty" z któ­re­go po­cho­dzi prze­bój "Hotel" na­gra­ny z pio­sen­ka­rzem R&B R. Kel­lym.


Źródła:

Wikipedia

Cassini

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Cassino

[czy­taj: kas-ino] mia­sto we Wło­szech


Cas­si­no – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Fro­si­no­ne. Mia­sto znaj­du­je się u pod­nó­ża wzgó­rza Monte Cas­si­no. Głów­ny prze­mysł: mon­taż sa­mo­cho­dów i wyrób za­ba­wek. W są­sied­nim Pie­di­mon­te San Ger­ma­no znaj­du­je się duży za­kład Fiata Sta­bi­li­men­to Fiat di Cas­si­no.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cassirer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Cassis

[czy­taj: kaS-IS] ni­sko­pro­cen­to­wy li­kier z czar­nych po­rze­czek


Cas­sis – gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że, w de­par­ta­men­cie Delta Ro­da­nu (13). Po­ło­żo­na jest na wschod­nich przed­mie­ściach Mar­sy­lii, bez­poś­red­nio przy Parku Na­ro­do­wym Ca­lan­qu­es i za­chod­nim krań­cu La­zu­ro­we­go Wy­brze­ża, mię­dzy Mar­sy­lią (30 km) i Tu­lo­nem (42 km).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cassone

[czy­taj: kas­so­ne] re­ne­san­so­wa, duża wło­ska skrzy­nia, przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia ubio­rów i kosz­tow­no­ści


Cas­so­ne (z wł. "cassa" – kufer, skrzy­nia; l. mn. cas­so­ni) – niska, pro­sto­kąt­na, ozdob­na skrzy­nia, prze­waż­nie drew­nia­na – cha­rak­te­ry­stycz­ny mebel wło­skie­go re­ne­san­su, zwła­szcza w Sie­nie i Flo­ren­cji.

Słu­ży­ła do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży, przed­mio­tów co­dzien­ne­go użyt­ku, bi­żu­te­rii lub po­sa­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cassoulet

[czy­taj: kasuLE] fran­cu­ska po­tra­wa, za­pie­kan­ka z bia­łej fa­so­li, wie­przo­wi­ny, ba­ra­ni­ny, bocz­ku wę­dzo­ne­go z do­dat­kiem ziół, przy­praw i róż­nych wa­rzyw; rów­nież ogniotr­wa­łe na­czy­nie, w któ­rym przy­go­to­wu­je się i po­da­je tę po­tra­wę


Cas­so­u­let – wolno go­to­wa­ny gu­lasz wa­rzyw­no-mięs­ny po­cho­dzą­cy z po­łud­nio­wej Fran­cji. Jest przy­go­to­wy­wa­ny z bia­łej fa­so­li z do­dat­kiem kacz­ki lub gęsi, kieł­ba­sy, wie­przo­wi­ny, ba­ra­ni­ny i do­pra­wio­ny czosn­kiem oraz zio­ła­mi. We­dług tra­dy­cji po­cho­dzi z mia­sta Ca­stel­na­u­da­ry w de­par­ta­men­cie Aude w re­gio­nie Ok­sy­ta­nii. W Aude wy­stę­pu­ją różne od­mia­ny tego dania.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Castiglione

Ca­sti­glio­ne (kors. "I Ca­sti­glio­ni") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Górna Kor­sy­ka.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 22 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 1 osób/km².


Źródła:

Wikipedia

Casting

[czy­taj: ka­sting] ka­sting;
1. wy­bie­ra­nie osób do filmu, re­kla­my, po­ka­zu mody itp.;
2. spot­ka­nie, na któ­rym wy­bie­ra się takie osoby


rze­czow­nik

 (1.1) środ. film. kon­kurs ma­ją­cy wy­ło­nić ak­to­ra, pre­zen­te­ra, mo­del­kę itp. (cza­sem także zwie­rzę) do ja­kiejś roli;

 (1.2) wędk. sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na rzu­ca­niu lekką musz­ką lub cię­żar­kiem do tar­czy, wy­ko­rzy­stu­ją­ca naj­waż­niej­sze tech­ni­ki węd­kar­skie: mu­cho­wą i spin­nin­go­wą;


Zo­bacz też: ca­sting – spor­to­wa kon­ku­ren­cja węd­kar­ska.

Ca­sting [wy­mo­wa: ka­sting], ka­sting – spot­ka­nie, na któ­rym do­ko­nu­je się wy­bo­ru ak­to­ra, mo­de­la, pre­zen­te­ra do roli w fil­mie lub re­kla­mie, wy­stę­pu w po­ka­zie mody i tym po­dob­nych.

Ak­to­rzy nie­pro­fe­sjo­nal­ni lub bez me­ne­dże­ra (dzie­ci, mo­de­le, sta­ty­ści) zaz­wy­czaj ko­rzy­sta­ją z usług agen­cji ca­stin­go­wych (in­for­mu­ją­cych o zbli­ża­ją­cych się ca­stin­gach).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Castingować

[czy­taj: ka­stin­go­wać] wy­bie­rać osoby do filmu, re­kla­my, po­ka­zu mody itp.


Źródła:

SJP.pl

Castingowiec

[czy­taj: ka­stin­go­wiec] osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca ca­sting; ka­stin­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Castingowy

→ ca­sting [czy­taj: ka­stin­go­wy]; ka­stin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Castor

[czy­taj: ka­stor] smo­li­sta ciecz pow­sta­ją­ca z od­ga­zo­wa­nia węgla ka­mien­ne­go, sto­so­wa­na jako skład­nik bu­dow­la­nych za­praw ce­men­to­wych (zwięk­sza ich wła­ści­wo­ści wo­do­szczel­ne)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Castorama

[czy­taj: ka­sto­ra­ma] sieć hi­per­mar­ke­tów bu­dow­la­nych


Ca­sto­ra­ma – sieć skle­pów z ma­te­ria­ła­mi bu­dow­la­ny­mi, re­mon­to­wy­mi, de­ko­ra­cyj­ny­mi i ogrod­ni­czy­mi. Wy­wo­dzą­ca się z Fran­cji firma jest od 2002 czę­ścią bry­tyj­skiej grupy King­fis­her.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Castra

[czy­taj: ka­stra] rzym­ski wa­row­ny obóz woj­sko­wy; ca­strum


Źródła:

SJP.pl

Castries

sto­li­ca Saint Lucia


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Saint Lucia;


Ca­stries – sto­li­ca Saint Lucia i dy­stryk­tu Ca­stries, na za­chod­nim wy­brze­żu wyspy, port nad Mo­rzem Ka­ra­ib­skim. We­dług da­nych z 2001 roku mia­sto li­czy­ło 10 873 miesz­kań­ców. Za­byt­kiem mia­sta jest ka­te­dra Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia NMP wznie­sio­na w 1899 roku. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy (pro­duk­cja rumu i cukru), stocz­nio­wy. W 1941 wy­bu­do­wa­no tu bazę Armii Sta­nów Zjed­no­czo­nych. W 1948 i 1953 ule­gło zni­szcze­niom w wy­ni­ku po­ża­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Castro

[czy­taj: ka­stra] rzym­ski wa­row­ny obóz woj­sko­wy; ca­strum


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Castroizm

[czy­taj: ka­stro­izm] le­wi­co­wa ide­o­lo­gia stwo­rzo­na przez Fi­de­la Ca­stro, łą­czą­ca mark­sizm z kon­cep­cja­mi José Martí i so­li­dar­no­ścią la­ty­no­a­me­ry­kań­ską


Źródła:

SJP.pl

Castrum

[czy­taj: ka­strum] rzym­ski obóz woj­sko­wy za­bez­pie­czo­ny przed wro­giem wałem ziem­nym i fosą; ca­stra


Źródła:

SJP.pl

Castryzm

[czy­taj: ka­stryzm] sy­stem spo­łecz­no-po­li­tycz­ny pow­sta­ły na Kubie po doj­ściu do wła­dzy Fi­de­la Ca­stro; ka­stryzm


Źródła:

SJP.pl

Casual

[czy­taj: ka­żu­al] zwy­kle o odzie­ży: przez­na­czo­ny do co­dzien­ne­go użyt­ku; ka­żu­a­lo­wy, ca­su­a­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Casualowy

[czy­taj: ka­żu­a­lo­wy] zwy­kle o odzie­ży: przez­na­czo­ny do co­dzien­ne­go użyt­ku; ka­żu­a­lo­wy, ca­su­al


Źródła:

SJP.pl

Casus

[czy­taj: kasus] kazus; prze­sta­rza­le:
1. zda­rze­nie, wy­pa­dek, przy­kry zbieg oko­licz­no­ści;
2. za­gad­nie­nie, pro­blem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cat

[czy­taj: ket] wyspa na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, na­le­żą­ca do Ba­ha­mów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cat-Friendly

[czy­taj: kat frend­li] przy­jaz­ny dla kotów


Źródła:

SJP.pl

Catalina

[czy­taj: ka­ta­li­na] ska­li­sta wyspa w Ka­li­for­nii na­le­żą­ca do ar­chi­pe­la­gu Wysp Santa Bar­ba­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Catanzaro

[czy­taj: kan­tan­ca­ro] mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wych Wło­szech, sto­li­ca re­gio­nu Ka­la­bria i pro­win­cji Ca­tan­za­ro (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na na po­łud­niu kraju, w Ka­la­brii;


Ca­tan­za­ro – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Ka­la­bria, w pro­win­cji Ca­tan­za­ro. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ło 90 240 osób.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Ca­tan­za­ro.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Catcalling

[czy­taj: kat­ko­ling] or­dy­nar­ne ko­men­ta­rze lub za­czep­ki o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym kie­ro­wa­ne przez męż­czyzn w stro­nę ko­biet w miej­scu pu­blicz­nym; cat cal­ling


Źródła:

SJP.pl

Catch

[czy­taj: kacz] utwór po­li­fo­nicz­ny, w któ­rym linię me­lo­dycz­ną głosu roz­po­czy­na­ją­ce­go pow­ta­rza­ją ko­lej­no wszyst­kie wy­stę­pu­ją­ce głosy; kanon


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. utwór po­li­fo­nicz­ny, w któ­rym linię me­lo­dycz­ną głosu roz­po­czy­na­ją­ce­go pow­ta­rza­ją ko­lej­no wszyst­kie wy­stę­pu­ją­ce głosy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Catch-As-Catch-Can

[czy­taj: kacz as kacz ken] z an­giel­skie­go: chwy­taj, jak mo­żesz chwy­cić;
1. uży­wa­nie wszyst­kich do­stęp­nych środ­ków ułat­wia­ją­cych osią­gnię­cie celu;
2. dzia­ła­nie cha­o­tycz­ne, bez­pla­no­we;
3. w spor­cie: walka za­pa­śni­cza, w któ­rej wszyst­kie chwy­ty są doz­wo­lo­ne; wol­no­a­me­ry­kan­ka


Źródła:

SJP.pl

Catechu

[czy­taj: ka­te­chu] wy­ciąg z kory i drew­na niek­tó­rych in­dyj­skich drzew tro­pi­kal­nych; ka­te­chu


Źródła:

SJP.pl

Catenaccio

[czy­taj: ka­te­na­czio] w piłce noż­nej - tak­ty­ka zma­so­wa­nej obro­ny, mu­ro­wa­nie włas­nej bram­ki, zwła­szcza dla utrzy­ma­nia osią­gnię­te­go już, ko­rzyst­ne­go dla włas­nej dru­ży­ny wy­ni­ku


Ca­te­nac­cio (wł. "ry­giel, za­suw­ka") – sy­stem tak­tycz­ny w piłce noż­nej kła­dą­cy szcze­gól­ny na­cisk na do­brze zor­ga­ni­zo­wa­ną obro­nę oraz faule tak­tycz­ne, sku­pia­ją­cy się na chro­nie­niu włas­nej bram­ki bar­dziej niż zdo­by­wa­niu goli. Znany stał się dzię­ki ar­gen­tyń­skie­mu tre­ne­ro­wi He­le­nio Her­re­rze, który w la­tach sześć­dzie­sią­tych wdro­żył ten sy­stem w In­te­rze Me­dio­lan. Dzię­ki niemu Inter w Serie A wy­gry­wał więk­szość swych me­czów wy­ni­kiem 1:0.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caterer

[czy­taj: ka­te­rer] osoba przy­go­to­wu­ją­ca ca­te­ring


Źródła:

SJP.pl

Catering

[czy­taj: ka­te­ring] ka­te­ring;
1. usłu­ga po­le­ga­ją­ca na od­płat­nym do­star­cza­niu oraz ser­wo­wa­niu je­dze­nia i na­po­jów na przy­ję­ciach;
2. po­si­łek ser­wo­wa­ny w sa­mo­lo­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­słu­ga przy­jęć lub firm po­le­ga­ją­ca na przy­go­to­wy­wa­niu po­traw i do­star­cza­niu ich w go­to­wej po­sta­ci na miej­sce;


Ca­te­ring, ka­te­ring – usłu­ga po­le­ga­ją­ca na przy­go­to­wy­wa­niu i do­star­cza­niu na za­mó­wie­nie go­to­wych po­traw lub na or­ga­ni­za­cji przy­jęć np. (wesel, ju­bi­le­u­szy), im­prez, ban­kie­tów i kon­fe­ren­cji, wy­da­rzeń kul­tu­ral­nych, wy­da­rzeń fir­mo­wych, jak rów­nież co­dzien­ne za­pew­nia­nie po­sił­ków w szko­łach, miej­scach pracy etc.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cateringowy

→ ca­te­ring [czy­taj: ka­te­rin­go­wy]; ka­te­rin­go­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ca­te­rin­giem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Catgut

[czy­taj: kat­gut lub ket­gut] cien­ka nić chi­rur­gicz­na do zszy­wa­nia tka­nek i na­rzą­dów, ule­ga­ją­ca wchło­nię­ciu po kilku ty­god­niach; ket­gut, kat­gut


Źródła:

SJP.pl

Catherine

1. [czy­taj: katrIN] żeń­skie imię fran­cu­skie
2. [czy­taj: KEtrin] żeń­skie imię an­giel­skie


Cat­he­ri­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Wil­cox.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Catinga

[czy­taj: ka­tin­ga] suchy las zło­żo­ny z palm i su­ku­len­tów, wy­stę­pu­je w Gu­ja­nie i Bra­zy­lii; ca­a­tin­ga; ka­tin­ga


Źródła:

SJP.pl

Catio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fe­li­nol. spe­cjal­ny wy­bieg dla kota do­mo­we­go za­spo­ka­ja­ją­cy jego po­trze­bę ruchu, ob­ser­wa­cji i ek­splo­ta­cji, a jed­no­cze­śnie za­pew­nia­ją­cy bez­pie­czeń­stwo tak dla sa­me­go kota, jak i dla śro­do­wi­ska


Źródła:

Wiktionary

Cauda

[czy­taj: kałda] pio­no­wa kre­ska bę­dą­ca ele­men­tem niek­tó­rych nut lub li­ga­tur w sy­ste­mach no­ta­cyj­nych sto­so­wa­nych ok. XIII-XVI wieku


cauda ("cau"; łac. ogon, ogo­nia­sty) – po­zio­ma i nisko za­wie­szo­na chmu­ra, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ca ogon, roz­cią­ga­ją­ca się od głów­nej stre­fy opa­dów de­szczu w su­per­ko­mór­ce bu­rzo­wej do chmu­ry stro­po­wej ("murus"), bę­dą­cej zaz­wy­czaj na tej samej wy­so­ko­ści co "cauda". Ruch chmu­ry od­by­wa się od głów­ne­go ob­sza­ru opa­dów w stro­nę chmu­ry stro­po­wej, a w miej­scu jej po­łą­cze­nia z chmu­rą "murus" czę­sto można za­ob­ser­wo­wać gwał­tow­ne prądy wstę­pu­ją­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Caudillismo

[czy­taj: ka­u­di­jis­mo lub ka­u­dil­jis­mo] au­to­ry­tar­ny spo­sób rzą­dze­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla la­ty­no­a­me­ry­kań­skich ca­u­dil­los; ca­u­dil­lizm


Źródła:

SJP.pl

Caudillizm

[czy­taj: ka­u­di­lizm] au­to­ry­tar­ny spo­sób rzą­dze­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla la­ty­no­a­me­ry­kań­skich ca­u­dil­los; ca­u­dil­lis­mo


Źródła:

SJP.pl

Caudillo

[czy­taj: kał­di­jo lub kał­dil­jo] la­ty­no­a­me­ry­kań­ski przy­wód­ca woj­sko­wy lub po­li­tycz­ny, po­sia­da­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę; tytuł ta­kie­go przy­wód­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) polit. przy­wód­ca hisz­pań­ski

 (1.2) polit. hisz­pań­ski lub la­ty­no­a­me­ry­kań­ski przy­wód­ca, ro­dzaj dyk­ta­to­ra lub ka­cy­ka


Ca­u­dil­lo – hisz­pań­ski ter­min oz­na­cza­ją­cy przy­wód­cę po­li­tycz­ne­go (z re­gu­ły woj­sko­we­go), uży­wa­ny w Hisz­pa­nii i kra­jach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Po­sia­da także por­tu­gal­ski od­po­wied­nik – ca­u­dil­ho.

Po­cząt­ko­wo ter­mi­nem tym okre­śla­no do­wód­ców woj­sko­wych w walce z Ara­ba­mi w Hisz­pa­nii do XV w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Causa

[czy­taj: kałsa] w pra­wie:
1. spra­wa, in­te­res, pro­ces;
2. sto­su­nek praw­ny, pod­sta­wa praw­na


Causa (łac. "przy­czy­na") – praw­nie istot­na przy­czy­na do­ko­na­nia czyn­no­ści praw­nej.

Za­sa­da przy­czy­no­wo­ści czyn­no­ści praw­nych.

Czyn­no­ści praw­ne przy­spa­rza­ją­ce dzie­li się na ka­u­zal­ne i ab­strak­cyj­ne (oder­wa­ne). Dla waż­no­ści tych pier­wszych wy­ma­ga­ne jest ist­nie­nie i waż­ność (zgod­ność z pra­wem) praw­nie istot­nej przy­czy­ny przy­spo­rze­nia (causy).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Causeur

[czy­taj: koZER] czło­wiek umie­ją­cy roz­ma­wiać, ga­wę­dzić in­te­re­su­ją­co, dow­cip­nie; ga­wę­dziarz; kozer


Źródła:

SJP.pl

Caval

[czy­taj: kawal] dęty in­stru­ment drew­nia­ny po­dob­ny do fletu pro­ste­go, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w bał­kań­skiej i tu­rec­kiej mu­zy­ce lu­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Cavalieri

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Cavaliers

[czy­taj: KAwaljers] ko­szy­kar­ski klub z Cle­ve­land, wy­stę­pu­ją­cy w NBA


Źródła:

SJP.pl

Cavalli

naz­wi­sko, m.in.: Fran­ce­sco Ca­val­li (1602-1676), wło­ski kom­po­zy­tor, or­ga­ni­ska oraz śpie­wak te­no­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Cavata

[czy­taj: ka­wa­ta] w mu­zy­ce: so­lo­wa pieśń li­rycz­na po­pu­lar­na w ope­rze w wie­kach XVIII i XIX, krót­sza i prost­sza od arii; ka­wa­ty­na, ca­va­ti­na


Źródła:

SJP.pl

Cavatina

[czy­taj: ka­wa­ti­na] w mu­zy­ce: so­lo­wa pieśń li­rycz­na po­pu­lar­na w ope­rze w wie­kach XVIII i XIX, krót­sza i prost­sza od arii; ka­wa­ty­na, ka­wa­ti­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. krót­ka pieśń so­lo­wa o prost­szej bu­do­wie niż aria

 (1.2) muz. krót­ki i po­wol­ny utwór in­stru­men­tal­ny


Ca­va­ti­na (ka­wa­ti­na, ka­wa­ty­na) – krót­kie ario­so, które w ope­rze i ora­to­rium za­my­ka­ło re­cy­ta­tyw, szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w XVIII wieku.

Ca­va­ti­na ma nie­wiel­kie roz­mia­ry, pro­stą struk­tu­rę, czę­sto cha­rak­ter li­rycz­ny. Jest po­zba­wio­na re­pe­ty­cji (jak np. „Porgi amor” w "We­se­lu Fi­ga­ra" Mo­zar­ta) i zwro­tów or­na­men­tal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cave

[czy­taj: kejw] naz­wi­sko


Cave – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Rzym.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 9519 osób, 559,9 os./km².

Uro­dził tu się dy­plo­ma­ta pa­pie­ski abp An­to­ni­no Pinci.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cavendish

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Caxton

Cax­ton – wieś w An­glii, w hrab­stwie Cam­brid­ges­hi­re, w dy­stryk­cie South Cam­brid­ges­hi­re. Leży 15 km na za­chód od mia­sta Cam­brid­ge i 78 km na pół­noc od Lon­dy­nu. Miej­sco­wość liczy 480 miesz­kań­ców.

Na obrze­żu wsi znaj­du­je się za­byt­ko­wy wia­trak Bourn Wind­mill z XVI/XVII wieku.


Źródła:

Wikipedia

Cayatte

[czy­taj: kaJAT] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. André Ca­y­at­te (1909-1989) - sce­na­rzy­sta i re­ży­ser fil­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Cayenne

[czy­taj: kaJEN] przy­pra­wa ze sprosz­ko­wa­nych owo­ców chili


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. pieprz ka­jeń­ski;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cazin

mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie


Cazin – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie uńsko-sań­skim, sie­dzi­ba mia­sta Cazin. W 2013 roku li­czy­ło 13 863 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Bosz­nia­cy.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy oraz elek­tro­ma­szy­no­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cał

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. śrpol. cały


Źródła:

Wiktionary

Cała

1. ogar­nia­ją­cy cał­ko­wi­cie, obej­mu­ją­cy wszyst­ko; wszy­stek, pełny, zu­peł­ny;
2. pełen cze­goś;
3. je­dy­ny, wy­łącz­ny;
4. duży, znacz­ny;
5. w do­brym sta­nie, nie­na­ru­szo­ny, nie­usz­ko­dzo­ny;
6. po­tocz­nie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie sa­me­go


Źródła:

SJP.pl

Całbecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Całka

jedno z pod­sta­wo­wych pojęć ana­li­zy ma­te­ma­tycz­nej, sto­so­wa­ne w tech­ni­ce, fi­zy­ce, eko­no­mii i in­nych na­u­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. wspól­na nazwa wielu po­wią­za­nych pojęć ra­chun­ku cał­ko­we­go;

 (1.2) techn. jedna ze ścian zło­żo­nych z bla­tów su­ro­wiz­no­wych, la­nych w ogni­sku fry­szer­skim, któ­ry­mi piec pło­mien­ny jest ob­sta­wio­ny zew­nątrz i które two­rzą skrzy­nię

 (1.3) daw. rub. nie­win­na dziew­czy­na, dzie­wi­ca


Całka – ogól­ne okre­śle­nie wielu róż­nych, choć po­wią­za­nych ze sobą, pojęć ana­li­zy ma­te­ma­tycz­nej. Naj­czę­ściej przez „całkę” ro­zu­mie się całkę oz­na­czo­ną lub całkę nie­oz­na­czo­ną, choć ist­nie­je wiele in­nych od­mian całki. Ści­słe de­fi­ni­cje można zna­leźć w ar­ty­ku­łach do­ty­czą­cych po­szcze­gól­nych całek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Całki

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. cały

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: całka


Źródła:

Wiktionary

Całkiem

zu­peł­nie


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób cał­ko­wi­ty, zu­peł­ny, pełny

 (1.2) w spo­sób wy­star­cza­ją­cy; dość, dosyć, w miarę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całkowalność

ist­nie­nie całki ja­kiejś funk­cji w okre­ślo­nym sen­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co może być scał­ko­wa­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całkowalny

da­ją­cy się scał­ko­wać


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. da­ją­cy się scał­ko­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całkowanie

li­cze­nie całek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. wy­ko­ny­wa­nie ope­ra­cji ma­te­ma­tycz­nej przy uży­ciu całek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całkować

wy­li­czać całkę


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mat. szu­kać całki dla danej róż­nicz­ki lub po­chod­nej albo roz­wią­za­nia da­ne­go rów­na­nia róż­nicz­ko­we­go

 (1.2) przen. uj­mo­wać w jedną ca­łość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całkowicie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób cał­ko­wi­ty, pełny, bez resz­ty


Źródła:

Wiktionary

Całkowiciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: cał­ko­wi­cie


Źródła:

SJP.pl

Całkowitoliczbowy

zwią­za­ny z licz­ba­mi cał­ko­wi­ty­mi, do­ty­czą­cy liczb cał­ko­wi­tych


Źródła:

SJP.pl

Całkowitość

wszyst­kie czę­ści, frag­men­ty po­łą­czo­ne ze sobą, two­rzą­ce sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę; ca­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co jest cał­ko­wi­te (obej­mu­je sobą pewną ca­łość)

 (1.2) mat. cecha cze­goś, co jest cał­ko­wi­te (może zo­stać wy­ra­żo­ne jako wynik do­da­wa­nia lub odej­mo­wa­nia je­dy­nek)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całkowity

1. obej­mu­ją­cy ca­łość, kom­plet­ny;
2. taki, który na­le­ży do zbio­ru liczb, w któ­rym żadna z liczb nie jest ułam­kiem


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który obej­mu­je ca­łość; jest pełny, zu­peł­ny, kom­plet­ny, nie jest ułam­ko­wy, czę­ścio­wy

 (1.2) mat. bę­dą­cy licz­bą cał­ko­wi­tą, czyli do­dat­nią lub ujem­ną wie­lo­krot­no­ścią jeden, albo zerem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całkowy

zwią­za­ny z całką


przy­miot­nik

 (1.1) mat. zwią­za­ny z całką, do­ty­czą­cy całki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całkujący

taki, który do­ko­nu­je cał­ko­wa­nia, zgro­ma­dze­nia, zin­te­gro­wa­nia cze­goś, np. ele­ment lub układ tech­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Cało

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w ca­ło­ści, bez uszczerb­ku, bez szko­dy


Źródła:

Wiktionary

Całobrzegi

o li­ściu: ma­ją­cy brze­gi gład­kie, bez ząb­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. o li­ściu: ma­ją­cy gład­ki brzeg, po­zba­wio­ny wcięć i ząb­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całodniowość

cecha cze­goś trwa­ją­ce­go cały dzień; ca­ło­dzien­ność


Źródła:

SJP.pl

Całodniowy

taki, który trwa lub jest ak­tu­al­ny przez cały dzień; ca­ło­dzien­ny


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy cały dzień, bę­dą­cy re­zul­ta­tem ca­łe­go dnia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całodobowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) przez całą dobę, 24 go­dzi­ny na dobę


Źródła:

Wiktionary

Całodobowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ca­ło­do­bo­we


Źródła:

Wiktionary

Całodobowy

1. trwa­ją­cy całą dobę; dwu­dzie­stocz­te­ro­go­dzin­ny;
2. pra­cu­ją­cy całą dobę


przy­miot­nik

 (1.1) ot­war­ty lub czyn­ny całą dobę

 (1.2) trwa­ją­cy całą dobę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całodobówka

po­tocz­nie: pla­ców­ka lub punkt usłu­go­wy dzia­ła­ją­cy 24 go­dzi­ny na dobę


Źródła:

SJP.pl

Całodzienność

cecha cze­goś trwa­ją­ce­go cały dzień; ca­łod­nio­wość


Źródła:

SJP.pl

Całodzienny

taki, który trwa lub jest ak­tu­al­ny przez cały dzień; ca­łod­nio­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który trwa przez cały dzień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całogodzinny

trwa­ją­cy całą go­dzi­nę


Źródła:

SJP.pl

Całokształt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na ca­łość, roz­wa­ża­ny w ca­ło­ści układ


Źródła:

Wiktionary

Całoletni

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który trwa całe lato


Źródła:

Wiktionary

Całomiesięczny

trwa­ją­cy cały mie­siąc


Źródła:

SJP.pl

Całonocny

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy całą noc


Źródła:

Wiktionary

Całopalenie

pa­le­nie zwłok w ofie­rze; cia­ło­pa­le­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bibl. rel. zło­że­nie w ofie­rze ca­łe­go zwie­rzę­cia lub daru ofiar­ne­go

 (1.2) przen. poś­wię­ce­nie wszyst­kie­go, nawet sie­bie


Nie mylić z: Cia­ło­pa­le­nie.

Ca­ło­pa­le­nie lub ofia­ra ca­ło­pa­le­nia (hebr. "עלה", trb. 'ola, stgr. "ὁλόκαυστος", trb. ho­lo­ka­u­stos, łac. "ho­lo­ca­u­stum") – ofia­ra skła­da­na bó­stwu, cał­ko­wi­cie tra­wio­na przez ogień.

Obrzęd po­pu­lar­ny szcze­gól­nie w tra­dy­cji ży­dow­skiej, wie­lo­krot­nie wspom­nia­ny w Bi­blii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Całopalny

przy­miot­nik

 (1.1) rel. przez­na­czo­ny do ca­ło­pa­le­nia


Źródła:

Wiktionary

Całopanek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rzad. żart. pan; czło­wiek bę­dą­cy prze­ci­wień­stwem pół­pan­ka


Źródła:

Wiktionary

Całopojazdowy

tran­sport ca­ło­po­ja­zdo­wy - tran­sport, w któ­rym zle­ce­nio­daw­ca płaci za całą po­wierzch­nię po­ja­zdu


Źródła:

SJP.pl

Całopostaciowy

przed­sta­wia­ją­cy całą po­stać


Źródła:

SJP.pl

Całoroczność

→ ca­ło­rocz­ny


Patrz:całoroczny

Źródła:

SJP.pl

Całoroczny

trwa­ją­cy cały rok


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy cały rok; czyn­ny cały rok; obej­mu­ją­cy cały rok


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całosemestralny

trwa­ją­cy cały se­mestr


Źródła:

SJP.pl

Całospektaklowy

o ut­wo­rze sce­nicz­nym: wy­peł­nia­ją­cy cały spek­takl


Źródła:

SJP.pl

Całostka

nie­wiel­ka, sa­mo­dziel­na część więk­szej ca­ło­ści


Źródła:

SJP.pl

Całostkowy

→ ca­łost­ka


Patrz:całostka

Źródła:

SJP.pl

Całostronicowy

wy­peł­nia­ją­cy cała stro­nę (zaz­wy­czaj o tek­ście)


przy­miot­nik

 (1.1) zaj­mu­ją­cy całą stro­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całotonowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ca­ło­to­no­we


Źródła:

Wiktionary

Całotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy cały ty­dzień; obej­mu­ją­cy cały ty­dzień


Źródła:

Wiktionary

Całowagonowy

wy­peł­nia­ją­cy cały wagon


Źródła:

SJP.pl

Całowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ty­ka­nie usta­mi kogoś, rza­dziej cze­goś


Ca­ło­wa­nie – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie Kar­czew.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w War­sza­wi­cach.

Wieś szla­chec­ka Ca­ło­wa­nie po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie czer­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Całować

1. do­ty­kać usta­mi w celu wy­ra­że­nia swo­ich uczuć; skła­dać po­ca­łu­nek, dawać buzi;
2. ca­ło­wać się - ca­ło­wać wza­jem­nie jeden dru­gie­go


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) dawać komuś po­ca­łu­nek; do­ty­kać usta­mi kogoś, rza­dziej cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ca­ło­wać się (dk. brak)

 (2.1) dawać i do­sta­wać po­ca­łu­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całościować

łą­czyć coś w ca­łość


Źródła:

SJP.pl

Całościowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ca­ło­ścio­wy, uwz­ględ­nia­jąc ca­łość


Źródła:

Wiktionary

Całościowość

→ ca­ło­ścio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ca­ło­ścio­we; cecha tych, któ­rzy są ca­ło­ścio­wi


Patrz:całościowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całościowy

przy­miot­nik

 (1.1) obej­mu­ją­cy ca­łość, do­głęb­ny


Źródła:

Wiktionary

Całościujący

łą­czyć coś w ca­łość


Źródła:

SJP.pl

Całość

1. wszyst­kie czę­ści, frag­men­ty po­łą­czo­ne ze sobą, two­rzą­ce sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę; cał­ko­wi­tość;
2. nie­na­ru­szal­ność, nie­ty­kal­ność;
3. licz­ba na­le­żą­ca do zbio­ru liczb cał­ko­wi­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wszyst­kie ele­men­ty cze­goś two­rzą­ce razem jakąś sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę

 (1.2) filoz. zwar­ty układ, któ­re­go cechy i pra­wi­dło­wo­ści de­cy­du­ją o wszel­kich wła­ści­wo­ściach jego po­szcze­gól­nych skład­ni­ków

 (1.3) książk. nie­na­ru­szal­ność i nie­po­dziel­ność cze­goś

 (1.4) mat. licz­ba cał­ko­wi­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całun

lekka tka­ni­na słu­żą­ca do przy­kry­wa­nia trum­ny, zwłok; kir


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. tka­ni­na, ro­dzaj za­sło­ny słu­żą­cej do okry­wa­nia zwłok, trum­ny lub ka­ta­fal­ku;


Całun (sta­ro­pol­ski "cza­łun" sieć, tka­ni­na we wzo­rze sieci) – w Pol­sce okre­śle­nie za­sło­ny, okry­wy z tka­ni­ny (naj­czę­ściej w ko­lo­rze czar­nym), słu­żą­cej do przy­kry­wa­nia zwłok, trum­ny i ka­ta­fal­ku naj­czę­ściej w de­li­kat­nym wzo­rze sieci. We Fran­cji mia­nem "cha­lon" okre­śla­no daw­nej ro­dzaj spe­cjal­nej tka­ni­ny, o wzor­nict­wie sza­chow­ni­cy, wy­pro­du­ko­wa­nej z wełny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Całunek

daw­niej: po­ca­łu­nek


Źródła:

SJP.pl

Całunny

przy­miot­nik od: całun


Źródła:

SJP.pl

Całunowy

→ całun, np. płót­no ca­łu­no­we


Źródła:

SJP.pl

Całus

po­ca­łu­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­ca­łu­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całusek

zdrob­nie­nie od: całus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od całus

 (1.2) pot. po­ca­łu­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Całuski

zdrob­nie­nie od: całus


Źródła:

SJP.pl

Całuskowy

→ ca­łu­sek


Patrz:całusek

Źródła:

SJP.pl

Całuśny

lu­bią­cy się ca­ło­wać


przy­miot­nik

 (1.1) pot. lu­bią­cy się ca­ło­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cały

1. ogar­nia­ją­cy cał­ko­wi­cie, obej­mu­ją­cy wszyst­ko; wszy­stek, pełny, zu­peł­ny;
2. pełen cze­goś;
3. je­dy­ny, wy­łącz­ny;
4. duży, znacz­ny;
5. w do­brym sta­nie, nie­na­ru­szo­ny, nie­usz­ko­dzo­ny;
6. po­tocz­nie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie sa­me­go


przy­miot­nik

 (1.1) zu­peł­ny, za­wie­ra­ją­cy wszyst­kie ele­men­ty w cza­sie i prze­strze­ni

 (1.2) je­dy­ny, wy­łącz­ny

 (1.3) duży, wiel­ki

 (1.4) nie usz­ko­dzo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary