Br

sym­bol bromu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Br.

skrót od: bie­żą­ce­go roku


skrót

 (1.1) = bie­żą­ce­go roku

 (1.2) = brat (za­kon­ny)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brabancja

kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Eu­ro­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na obej­mu­ją­ca część obec­nej Bel­gii i Ho­lan­dii, w śred­nio­wie­czu two­rzy­ła nie­za­leż­ne księ­stwo;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brabancki

przy­miot­nik od: Bra­ban­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­ban­cją, do­ty­czą­cy Bra­ban­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brabanson

koń uży­wa­ny do prac w rol­nict­wie i do cięż­kie­go tran­spor­tu; belg


Źródła:

SJP.pl

Brabansona

koń uży­wa­ny do prac w rol­nict­wie i do cięż­kie­go tran­spor­tu; belg


Źródła:

SJP.pl

Brabant

1. bel­gij­ska rasa kur;
2. tuja bra­bant - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; ży­wot­nik za­chod­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hipol. jeźdz. koń rasy bel­gij­skiej;

 (1.2) zo­o­techn. rasa kur;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ogrod. bot. od­mia­na tui


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brabantczyk

rasa ma­łych psów bel­gij­skich; gry­fo­nik bra­banc­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bra­ban­cji


Bra­bant­czyk – rasa psów na­le­żą­ca do grupy psów do to­wa­rzy­stwa, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji ma­łych psów bel­gij­skich. Znaj­du­je się w pod­sek­cji bra­bant­czy­ków. Typ do­go­wa­ty. We­dług FCI nie pod­le­ga pró­bom pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brabantka

miesz­kan­ka Bra­ban­cji (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bra­ban­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bracero

[czy­taj: braSEro] kon­trak­to­wy ro­bot­nik mek­sy­kań­ski, pra­cu­ją­cy zwy­kle w USA


Źródła:

SJP.pl

Brach

po­u­fa­le: brat, kam­rat (naj­czę­ściej w wo­ła­czu: bra­chu!)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­u­fa­le o ko­le­dze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lm. od: ber


Brach – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Ży­ron­da.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 188 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 7 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Brach pla­su­je się na 989. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 331.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brachaczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brachiacja

na­drzew­ny spo­sób po­ru­sza­nia się niek­tó­rych ga­tun­ków małp


Bra­chia­cja ( brachíōn ‘ramię’, ‘bark’) – spo­sób po­ru­sza­nia się w ko­ro­nach drzew cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niek­tó­rych ga­tun­ków małp. Po­le­ga na prze­mie­szcza­niu się z ga­łę­zi na gałąź przy po­mo­cy rąk i nóg w po­zy­cji zwisu. Czyn­ność tę ułat­wia wa­ha­dło­we ko­ły­sa­nie cia­łem. Do po­ru­sza­nia się tym spo­so­bem przy­sto­so­wa­ne są je­dy­nie te małpy, które mają sil­nie wyksz­tał­co­ne koń­czy­ny górne i obręcz bar­ko­wą, tj.: gib­bo­ny, oran­gu­ta­ny, a także cze­pia­ki i bo­no­bo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brachiodontyzm

u więk­szo­ści ssa­ków: zęby o sto­sun­ko­wo ni­skiej ko­ro­nie


Bra­chio­don­tyzm – w kla­sy­fi­ka­cji uzę­bie­nia ssa­ków oz­na­cza zęby o sto­sun­ko­wo ogra­ni­czo­nym pro­ce­sie wzro­stu, ni­skiej i sze­ro­kiej ko­ro­nie. Wy­stę­pu­je u więk­szo­ści ssa­ków. Prze­ci­wień­stwem jest uzę­bie­nie hyp­so­don­tycz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brachiopod

drob­ny mor­ski bez­krę­go­wiec; ra­mie­nio­pław, ra­mie­nio­nóg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mor­ski bez­krę­go­wiec, po­dob­ny z wy­glą­du do małży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brachiopody

drob­ny mor­ski bez­krę­go­wiec; ra­mie­nio­pław, ra­mie­nio­nóg


Źródła:

SJP.pl

Brachiozaur

di­no­za­ur z grupy za­u­ro­po­dów, naj­więk­sze zwie­rzę ży­ją­ce kie­dy­kol­wiek na Ziemi (nie­mal 13 me­trów wy­so­ko­ści i 80 ton wagi), ro­śli­no­żer­ny gi­gant o ostrych zę­bach, dłu­giej szyi, czwo­ro­noż­nym cho­dzie, po­trze­bu­ją­cy cią­gle jeść, aby za­o­pa­trzyć ciało w ener­gię (po­chła­niał 300-400 kg ro­ślin dzien­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bra­chio­sa­u­rus|Riggs|ref=tak., ro­dzaj za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny bra­chio­za­u­rów;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju bra­chio­za­u­rów (1.1)


Bra­chio­za­ur ("Bra­chio­sa­u­rus") – ro­dzaj za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny bra­chio­za­u­rów (Bra­chio­sa­u­ri­dae), o „ży­ra­fiej” szyi i syl­wet­ce. Jeden z naj­więk­szych i naj­bar­dziej zna­nych ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brachistochrona

krzy­wa, po któ­rej czas sta­cza­nia się masy punk­to­wej od punk­tu A do punk­tu B pod wpły­wem sta­łej siły cięż­ko­ści jest naj­krót­szy


Bra­chi­sto­chro­na, krzy­wa naj­krót­sze­go spad­ku (gr. βραχιστoς "bra­chi­stos" – „naj­krót­szy” + χρovoς "chro­nos" – „czas”) – krzy­wa, po któ­rej masa punk­to­wa pod wpły­wem sta­łej siły (siły cięż­ko­ści) sta­cza się w moż­li­wie naj­krót­szym cza­sie. Bra­chi­sto­chro­na jest frag­men­tem cy­klo­i­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brachman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bra­min


Źródła:

Wiktionary

Brachmański

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brachol

po­tocz­nie: brat; bra­ciak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. brat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brachu

po­u­fa­le: brat, kam­rat (naj­czę­ściej w wo­ła­czu: bra­chu!)


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. forma bar­dzo bez­poś­red­nie­go zwró­ce­nia się do kom­pa­na, to­wa­rzy­sza

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. W. od brach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brachycefal

czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się krót­ko­gło­wo­ścią; krót­ko­gło­wiec


Źródła:

SJP.pl

Brachycefalia

kształt głowy ludz­kiej, wi­dzia­nej z góry, zbli­żo­ny do okrą­głe­go; ty­po­wy dla lud­no­ści środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py; krót­ko­gło­wość, krót­ko­gło­wie, bra­chy­ke­fa­lia


Bra­chy­ce­fa­lia (po­cho­dzi od sta­ro­grec­kie­go "βραχύς", „krót­ki” i "κεφαλή", „głowa”) – kształt czasz­ki krót­szej niż prze­cięt­na u da­ne­go ga­tun­ku. Jest po­strze­ga­na jako cecha po­żą­da­na pod wzglę­dem este­tycz­nym u niek­tó­rych udo­mo­wio­nych ras psów i kotów, zwła­szcza u mop­sów i per­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brachycefaliczny

→ bra­chy­ce­fa­lia


Patrz:brachycefalia

Źródła:

SJP.pl

Brachycefalizacja

pro­ces skra­ca­nia się dłu­go­ści głowy ludz­kiej i zmia­ny jej kształ­tu na za­o­krą­glo­ny, ujaw­nia­ją­ca się u schył­ku pa­le­o­li­tu


Źródła:

SJP.pl

Brachygrafia

książ­ko­wo: sztu­ka sto­so­wa­nia skró­tów w pi­śmie i ich od­czy­ty­wa­nia


Bra­chy­gra­fia (gr. brachýs „krót­ki”, grap­ho „pisać”) – jedna z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, bę­dą­ca dzia­łem pa­le­o­gra­fii. Zaj­mu­je się ba­da­niem i roz­szy­fro­wy­wa­niem skró­tów. Szcze­gól­nie istot­na dla hi­sto­ry­ków me­die­wi­stów (w śred­nio­wiecz­nej ła­ci­nie i grece bar­dzo czę­sto uży­wa­no skró­tów w pi­śmie). W szer­szym zna­cze­niu bra­chy­gra­fię można ro­zu­mieć jako naukę o skró­tach, bądź zdol­ność do po­słu­gi­wa­nia się skró­ta­mi w pi­śmie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brachygraficzny

→ bra­chy­gra­fia


Patrz:brachygrafia

Źródła:

SJP.pl

Brachykefalia

kształt głowy ludz­kiej, wi­dzia­nej z góry, zbli­żo­ny do okrą­głe­go; ty­po­wy dla lud­no­ści środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py; krót­ko­gło­wość, krót­ko­gło­wie, bra­chy­ce­fa­lia


Źródła:

SJP.pl

Brachykolon

wiersz skła­da­ją­cy się wy­łącz­nie z wy­ra­zów jed­no­sy­la­bo­wych


Źródła:

SJP.pl

Brachylogia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na zwię­złym wy­po­wia­da­niu się, sto­so­wa­niu elips oraz krót­kich zdań;


Bra­chy­lo­gia (gr. βραχυλογία "brakhylogía"), bre­wi­lok­wen­cja ( bre­vi­lo­qu­en­tia) – fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na zwię­zło­ści wy­po­wie­dzi, krót­ko­ści, tre­ści­wo­ści, la­pi­dar­no­ści, zwar­to­ści wy­ra­że­nia.

Przy­kład bra­chy­lo­gii we frag­men­cie wier­sza Je­rze­go Ju­ran­do­ta:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brachyrofus

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z grupy igu­a­no­do­nów; kamp­to­za­ur, kum­no­ria


Źródła:

SJP.pl

Brachysynklina

Bra­chy­syn­kli­na (Bra­chy­fałd) ("geol.") – syn­kli­na, któ­rej sze­ro­kość w przy­bli­że­niu od­po­wia­da dłu­go­ści.

Krót­ki fałd wy­gię­ty w dwie stro­ny w kie­run­kach pro­sto­pa­dłych do sie­bie, któ­re­go sze­ro­kość jest nieco mniej­sza od dłu­go­ści. War­stwy skal­ne fałdu (bra­chy­syn­kli­ny) na­chy­lo­ne są w kie­run­ku środ­ka niec­ki.


Źródła:

Wikipedia

Brachyterapia

me­to­da le­cze­nia no­wot­wo­rów zło­śli­wych, po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu źró­dła pro­mie­niot­wór­cze­go (lub ukła­du źró­deł) bez­poś­red­nio w guzie lub w jamie ciała w jego oko­li­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. tech­ni­ka le­cze­nia w ra­dio­te­ra­pii;


Bra­chy­te­ra­pia, te­ra­pia kon­tak­to­wa, cu­rie­te­ra­pia – ra­dio­te­ra­pe­u­tycz­na tech­ni­ka le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na bez­poś­red­nim na­pro­mie­nia­niu zmian cho­ro­bo­wych, przez umie­szcze­nie źró­dła pro­mie­nio­wa­nia w guzie lub jego są­siedzt­wie. Pod­sta­wo­wym za­sto­so­wa­niem bra­chy­te­ra­pii jest le­cze­nie zmian no­wot­wo­ro­wych, ale jest ona wy­ko­rzy­sty­wa­na także w te­ra­pii in­nych scho­rzeń (tocz­nia, bliz­now­ca).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bracia

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (1.1) M. i W. lm. od: brat

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) stpol. bra­cia (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Braciak

po­tocz­nie: brat; bra­chol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. brat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bracianek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. brat stry­jecz­ny


Źródła:

Wiktionary

Bracianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. bra­ta­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Bracie

1. męski po­to­mek w sto­sun­ku do in­nych dzie­ci tych sa­mych ro­dzi­ców;
2. przy­ja­ciel, ktoś bli­ski ze wzglę­du na wspól­ne prze­ży­cia, za­in­te­re­so­wa­nia;
3. za­kon­nik;
4. czło­nek bract­wa, ugru­po­wa­nia


wy­krzy­knik

 (1.1) forma bar­dzo bez­poś­red­nie­go zwró­ce­nia się do kom­pa­na, to­wa­rzy­sza

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. Ms. i W. od brat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bracieniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. brat

 (1.2) stpol. bra­ta­nek


Źródła:

Wiktionary

Braciszek

zdrob­nie­nie od: brat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: brat

 (1.2) mały, nie­do­ro­sły brat

 (1.3) pot. po­u­fa­le o bra­cie za­kon­nym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braciszewo

Zo­bacz też: Bra­ci­sze­wo (osada).

Bra­ci­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no. We wsi dwór z prze­ło­mu XIX/XX w.

Wieś du­chow­na, włas­ność ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej gnieź­nień­skiej, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Braciszku

zdrob­nie­nie od: brat


Źródła:

SJP.pl

Braciszów

Bra­ci­szów ( Vratišovy, Bratsch) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest w Gó­rach Opaw­skich na po­gra­ni­czu z Pła­sko­wy­żem Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

Miej­sco­wość znaj­du­je się w Ob­sza­rze Chro­nio­ne­go Kra­jo­bra­zu Rejon Mokre – Le­wi­ce. Leży na te­re­nie Nad­le­śnict­wa Prud­nik (obręb Prud­nik).


Źródła:

Wikipedia

Brack

mia­sto w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, nad rzeką An­ga­rą;


Brack ( Братск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, nad rzeką An­ga­rą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bracket

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. uchwyt do mo­co­wa­nia lampy bły­sko­wej poz­wa­la­ją­cy na usta­wie­nie lampy w innym po­ło­że­niu i więk­szej od­le­gło­ści w sto­sun­ku do osi obiek­ty­wu


Źródła:

Wiktionary

Bracketing

[czy­taj: bra­ke­ting] me­to­da fo­to­gra­ficz­na po­le­ga­ją­ca na kil­ku­krot­nym naś­wiet­la­niu tego sa­me­go obra­zu ze zmia­ną pa­ra­me­trów ek­spo­zy­cji, sto­so­wa­na w celu uzy­ska­nia op­ty­mal­ne­go naś­wiet­le­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. tech­ni­ka po­le­ga­ją­ca na fo­to­gra­fo­wa­niu tego sa­me­go kadru z lekko zmie­nio­ny­mi pa­ra­me­tra­mi ek­spo­zy­cji – od nie­doś­wiet­le­nia do prześ­wiet­le­nia, cza­sem także z różną ostro­ścią lub ba­lan­sem bieli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bracki

prze­sta­rza­łe: do­ty­czą­cy bract­wa, zwią­za­ny z bract­wem


przy­miot­nik dzier­żaw­czy i re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. zwią­za­ny z bract­wem, do­ty­czą­cy bract­wa, na­le­żą­cy do bract­wa

 (1.2) daw. zwią­za­ny z bra­tem, do­ty­czą­cy brata, na­le­żą­cy do brata

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z Brac­kiem, do­ty­czą­cy Brac­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bractwo

1. krąg współ­to­wa­rzy­szy; kom­pa­nia, to­wa­rzy­stwo, brać;
2. świec­ki zwią­zek wier­nych, ma­ją­cy kon­kret­ne cele, np. bract­wo po­kut­ne;
3. daw­niej: zwią­zek, or­ga­ni­za­cja, sto­wa­rzy­sze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. grono zna­ją­cych się osób

 (1.2) rel. świec­kie sto­wa­rzy­sze­nie wier­nych o kon­kret­nych ce­lach

 (1.3) daw. zwią­zek osób kon­kret­ne­go za­wo­du lub za­in­te­re­so­wa­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braczarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. wy­mie­nia­ją­cy pie­nią­dze


Źródła:

Wiktionary

Braczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od brak


Źródła:

Wiktionary

Bracław

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie nie­mi­row­skim, na pra­wym brze­gu rzeki Boh;


Brac­ław (ukr. Брацлав, jid. בראָסלעוו, "bros­lew") – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie nie­mi­row­skim, na pra­wym brze­gu rzeki Boh. Liczy ok. 5400 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu lniar­skie­go, spo­żyw­cze­go i ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bracławski

→ Brac­ław


Patrz:Bracław

Źródła:

SJP.pl

Brad

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bradbury

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bradecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brades

fak­tycz­na sto­li­ca Mont­ser­ra­tu (sie­dzi­ba rządu)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, fak­tycz­na sto­li­ca Mont­ser­ra­tu, bry­tyj­skie­go te­ry­to­rium za­leż­ne­go po­ło­żo­ne­go w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li;


Bra­des rów­nież Bra­des Esta­te – fak­tycz­na sto­li­ca Mont­ser­ra­tu (ofi­cjal­nie sto­li­cą jest zni­szczo­ne przez wy­buch wul­ka­nu Soufrière Hills mia­sto Ply­mo­uth).

Po­ło­żo­ne jest w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści wyspy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bradford

[czy­taj: bred­ford] mia­sto w An­glii


Brad­ford – mia­sto ("city") w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii, po­ło­żo­ne w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym i me­tro­po­li­tal­nym West Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym City of Brad­ford, około 26 km na za­chód od Leeds. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 546 976 miesz­kań­ców.

W po­bli­żu funk­cjo­nu­je mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy Leeds/Brad­ford.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bradfordzki

→ Brad­ford


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Brad­for­dem, do­ty­czą­cy Brad­for­du (mia­sta w Wiel­kiej Bry­ta­nii)


Patrz:Bradford

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bradiaga

(r. żeń­ski) daw­niej: ko­bie­ta lu­bią­ca łazić, włó­czyć się, wa­łę­sać się; bro­dia­ga, bra­dzia­ga; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


Źródła:

SJP.pl

Bradiażyć

daw­niej: wieść hu­la­szczy tryb życia; bra­dzia­żyć (się)


Źródła:

SJP.pl

Bradley

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bradykardia

spo­wol­nie­nie skur­czów serca po­ni­żej 60 na mi­nu­tę; rzad­ko­skurcz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan, kiedy czę­stość akcji serca wy­no­si po­ni­żej pięć­dzie­się­ciu razy na mi­nu­tę;


Bra­dy­kar­dia ( bra­dy­car­dia) – stan, kiedy czę­stość akcji serca wy­no­si po­ni­żej 60 razy na mi­nu­tę (we­dług Kon­tur­ka). Le­cze­nia wy­ma­ga tylko bra­dy­kar­dia ob­ja­wo­wa, tzn. po­wo­du­ją­ca np. omd­le­nia, utra­ty przy­tom­no­ści itp. Bra­dy­kar­dia może pro­wa­dzić do asy­sto­lii.

Wy­tre­no­wa­ni spor­tow­cy lub młode, zdro­we osoby mogą rów­nież mieć wolny spo­czyn­ko­wy rytm serca, np. za­wo­do­wy ko­larz Mi­gu­el In­du­ra­in, któ­re­go spo­czyn­ko­we tętno wy­no­si­ło 29 ude­rzeń na mi­nu­tę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bradykinezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spo­wol­nie­nie ru­cho­we czę­sto to­wa­rzy­szą­ce cho­ro­bom ukła­du ner­wo­we­go, ob­ja­wia­ją­ce się nie­zdol­no­ścią do wy­ko­ny­wa­nia szyb­kich ru­chów oraz opóź­nio­ną ini­cja­cją ruchu;


Bra­dy­ki­nez­ja (gr. βραδυκινησία; z gr.: βραδυ = po­wol­ny + κίνηση = ruchy) to ina­czej spo­wol­nie­nie ru­cho­we, ob­ja­wia­ją­ce się ubó­stwem ru­chów oraz opóź­nio­ną ini­cja­cją ruchu.

Bra­dy­ki­nez­ja oz­na­cza spo­wol­nie­nie ru­chów, aki­nez­ja – ich brak, zaś hi­po­ki­nez­ja – zmniej­szo­ną licz­bę lub am­pli­tu­dę ru­chów. Czę­sto jed­nak w li­te­ra­tu­rze po­ję­cie bra­dy­ki­nez­ji obej­mu­je wszyst­kie wyżej wy­mie­nio­ne sy­tu­a­cje.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bradykinina

hor­mon tkan­ko­wy wy­dzie­la­ny przy dużym wy­sił­ku oraz przy nad­mier­nym wy­dzie­la­niu in­nych sub­stan­cji or­ga­nicz­nych za­wie­ra­ją­cych pro­te­a­zę - re­cep­tor bó­lo­wy usz­ko­dzo­nych tka­nek, po­wo­du­ją­cy także miej­sco­we pod­wyż­sze­nie ci­śnie­nia krwi przez roz­sze­rze­nie na­czyń krwio­no­śnych


Bra­dy­ki­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy oli­go­pep­ty­dów zbu­do­wa­ny z 9 ami­nok­wa­sów (no­na­pep­tyd), pep­ty­do­wy hor­mon tkan­ko­wy. Pow­sta­je w or­ga­niz­mie przez dzia­ła­nie pro­te­az, znaj­du­ją­cych się m.in. w pocie, śli­nie i wy­dzie­li­nach gru­czo­łów wy­dzie­la­nia zew­nętrz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bradytelia

po­wol­ne tempo ewo­lu­cji szcze­pów, np. mał­żów, ryb trzo­no­płet­wych


Źródła:

SJP.pl

Bradziaga

(r. żeń­ski) daw­niej: ko­bie­ta lu­bią­ca łazić, włó­czyć się, wa­łę­sać się; bra­dia­ga, bro­dia­ga; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


Źródła:

SJP.pl

Bradziażenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­dzia­żyć.


Źródła:

Wiktionary

Bradziażyć

daw­niej: włó­czyć się po lo­ka­lach, spe­lun­kach, pro­wa­dzić hu­la­szcze życie; łaj­da­czyć się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. wiecz­nie włó­czyć się po knaj­pach, spe­lu­nach, żyć hu­la­szczo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bra­dzia­żyć się

 (2.1) bra­dzia­żyć (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brafiterski

zwią­za­ny z pro­fe­sjo­nal­nym do­bie­ra­niem biu­sto­no­szy; bra­fit­ter­ski


Źródła:

SJP.pl

Brafitter

spe­cja­li­sta w za­kre­sie do­bo­ru biu­sto­no­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie do­bo­ru wła­ści­we­go biu­sto­no­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brafitterka

[czy­taj: bra­fi­ter­ka] spe­cja­list­ka w za­kre­sie do­bo­ru biu­sto­no­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w za­kre­sie do­bo­ru wła­ści­we­go biu­sto­no­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brafitterski

→ bra­fit­ter [czy­taj: bra­fi­ter­ski]; bra­fi­ter­ski


Źródła:

SJP.pl

Brafitting

[czy­taj: bra­fi­ting] pro­fe­sjo­nal­ne do­bie­ra­nie biu­sto­no­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sztu­ka in­dy­wi­du­al­ne­go do­bie­ra­nia biu­sto­no­sza


Bra­fit­ting – me­to­do­lo­gia i tech­ni­ka do­bie­ra­nia biu­sto­no­szy oraz ar­ty­ku­łów bie­liź­nia­nych ma­ją­cych kon­struk­cję po­dob­ną do biu­sto­no­sza, np. bas­que, uwz­ględ­nia­jąc wa­run­ki ana­to­micz­ne oraz oso­bi­ste pre­fe­ren­cje i ak­tyw­ność klient­ki lub klien­ta.

Hi­sto­ria i za­po­trze­bo­wa­nie na pro­fe­sjo­nal­ny dobór.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braford

rasa bydła po­cho­dzą­ca z krzy­żo­wa­nia ras brah­man i he­re­ford


Źródła:

SJP.pl

Braga

mia­sto w Por­tu­ga­lii


Braga – mia­sto i gmina, sto­li­ca pół­noc­no-za­chod­nie­go dy­stryk­tu Braga i hi­sto­rycz­nej kra­i­ny Minho. Dy­strykt Braga li­czy­ła 193 324 miesz­kań­ców (w 2021 r.), sta­no­wi siód­mą co do wiel­ko­ści gminę w Por­tu­ga­lii pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.

Braga jest mia­stem cen­tral­nym Wiel­kiej Aglo­me­ra­cji Minho (port. "Gran­de Área Me­tro­po­li­ta­na do Minho"), która liczy ponad 800 tys. miesz­kań­ców. W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Braga[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Braha

cie­kły pro­dukt ubocz­ny pow­sta­ją­cy przy pro­duk­cji spi­ry­tu­su


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wywar po­zo­sta­ły po pę­dze­niu wódki, słu­żą­cy za po­karm dla trzo­dy i bydła


Braha ( Брага) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim. W 2001 roku li­czy­ła 175 miesz­kań­ców.

Miej­sco­wość leży na pra­wym brze­gu Dnie­stru, na­prze­ciw twier­dzy cho­cim­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brahe

[czy­taj: BRA-e] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brahma

rasa du­żych kur po­cho­dzą­cych z Indii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. mit. w hin­du­iz­mie naj­wy­żej wy­nie­sio­na po­boż­na żywa isto­ta, która wraz z Wisz­nu i Śiwą two­rzy Trój­cę;


Nie mylić z: Brah­ma­nem ani Bra­mi­nem.

Brah­ma (de­wa­na­ga­ri ब्रह्मा, பிரம்மா) – w hin­du­iz­mie wraz z Wisz­nu i Śiwą two­rzy Tri­mur­ti. W każ­dym z niez­li­czo­nej ilo­ści wszechś­wia­tów, stwa­rza­nych przez Ma­ha­wisz­nu Brah­ma jest pier­wszą, śmier­tel­ną, żywą isto­tą, zro­dzo­ną z formy "virat" – kwia­tu lo­to­su wy­ra­sta­ją­ce­go z je­zio­ra umiej­sco­wio­ne­go w pępku Garb­ho­da­ka­śa­ji Wisz­nu, stąd bie­rze się jego inne imię "Aja".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brahman

prze­sta­rza­le: czło­nek naj­wyż­szej kasty ka­płań­skiej w tra­dy­cyj­nym spo­łe­czeń­stwie hin­du­skim; bra­man, bra­min


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. filoz. (w fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej i hin­du­iz­mie) tran­scen­dent­ny, wiecz­ny aspekt Ab­so­lu­tu, be­zo­so­bo­wa naj­wyż­sza nied­wo­i­sta ist­ność, pier­wot­ne źró­dło i osta­tecz­ny cel wszyst­kich ist­nień, nie bę­dą­cy obiek­tem kultu re­li­gij­ne­go, lecz me­dy­ta­cji i wie­dzy


Brah­man (san­skryt: ब्रह्मन्) – w hin­du­iz­mie fun­da­men­tal­ne, me­ta­fi­zycz­ne po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce ab­so­lut­ną, osta­tecz­ną rze­czy­wi­stość. Jest to be­zo­so­bo­wa, wiecz­na i nie­skoń­czo­na za­sa­da bytu, która sta­no­wi źró­dło, po­dło­że i isto­tę wszyst­kie­go, co ist­nie­je. W sy­ste­mie fi­lo­zo­ficz­nym we­dan­ty oraz w "Upa­ni­sza­dach" Brah­man sta­no­wi cen­tral­ny ele­ment, utoż­sa­mia­ny z jed­nią prze­kra­cza­ją­cą czas, prze­strzeń i całą zja­wi­sko­wość świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brahmana

świę­te pismo in­dyj­skie z IX-VI wieku p.n.e., poś­wię­co­ne na­u­cza­niu bra­mi­nów wy­ko­ny­wa­nia ry­tu­a­łów we­dyj­skich


Źródła:

SJP.pl

Brahmanizm

przej­ścio­wy okres w In­diach po­mię­dzy we­dyz­mem a hin­du­iz­mem (ok. X-V wiek p.n.e.), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­li­te­iz­mem, wzmoc­nie­niem obrzę­do­wo­ści re­li­gij­nej, zwła­szcza ry­tu­a­łów (ofiar) spra­wo­wa­nych przez ka­pła­nów (bra­mi­nów) na pod­sta­wie ksiąg zwa­nych brah­ma­na­mi, ka­sto­wo­ścią spo­łe­czeń­stwa i roz­wo­jem nauki o wę­drów­ce dusz; bra­ma­nizm, bra­mi­nizm


Źródła:

SJP.pl

Brahmany

tek­sty na­pi­sa­ne prozą, pier­wsza war­stwa Wed z ko­men­ta­rza­mi do mantr i opi­sa­mi ce­re­mo­nii ofiar­nych


Brah­ma­ny (de­wa­na­ga­ri ब्राह्मण, trl. brāhmana) – ob­szer­ne ko­men­ta­rze prozą do Wed, przy­na­le­żą­ce do li­te­ra­tu­ry śruti. Za­wie­ra­ją eg­ze­ge­zę ry­tu­a­łów śra­u­ta (ofia­ry we­dyj­skiej) oraz tek­stów san­hit nie­zbęd­nych do wy­ko­na­nia tego ry­tu­a­łu.

Każda brah­ma­na od­no­si się do okre­ślo­nej san­hi­ty (wedy) w kon­kret­nej re­dak­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brahmaputra

rzeka w Chi­nach, In­diach i Ban­gla­de­szu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Chi­nach, In­diach i Ban­gla­de­szu;


Brah­ma­pu­tra – rzeka w Chi­nach, In­diach i Ban­gla­de­szu. Jej dłu­gość wy­no­si 2840 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 935 tys. km². Źró­dło­we po­to­ki w lo­dow­cach ma­sy­wów gór­skich Hi­ma­la­jów i Trans­hi­ma­la­jów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brahmsowski

[czy­taj: bram­sow­ski] taki jak u Brahm­sa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ut­wo­rów Brahm­sa


Źródła:

SJP.pl

Brahmsowy

[czy­taj: bram­so­wy] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Brahm­sa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Braille

[czy­taj: brejl, brajl] naz­wi­sko, np. Louis Bra­il­le (1809-1852); Fran­cuz, twór­ca al­fa­be­tu dla nie­wi­do­mych


Źródła:

SJP.pl

Brailski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­i­łą, do­ty­czą­cy Bra­i­ły


Źródła:

Wiktionary

Brainrot

ab­sur­dal­ne tre­ści lub zja­wi­ska in­ter­ne­to­we uz­na­wa­ne za ogłu­pia­ją­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. pejor. ni­skiej ja­ko­ści, czę­sto ab­sur­dal­ne czy bez­sen­sow­ne tre­ści, po­pu­lar­ne w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych głów­nie poś­ród po­ko­le­nia Alfa

 (1.2) slang. pejor. ogół kul­tu­ry in­ter­ne­to­wej po­ko­le­nia Alfa

 (1.3) slang. pejor. szkod­li­we efek­ty, takie jak krót­ki za­kres uwagi, wy­wo­ła­ne przez nad­mier­ne kon­su­mo­wa­nie bra­in­ro­tu (1.1)


Bra­in­rot, rza­dziej brain rot ( gni­cie mózgu) – slan­go­we okre­śle­nie na tre­ści in­ter­ne­to­we po­zba­wio­ne okre­ślo­ne­go zna­cze­nia i celu oraz ne­ga­tyw­nych skut­ków (psy­cho­lo­gicz­nych, poz­naw­czych itp.) przez nie wy­wo­ła­nych, po­tocz­nie przy­rów­ny­wa­nych do „gni­cia mózgu”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braiła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej czę­ści Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­i­ła (1.2), nad brze­giem Du­na­ju;

 (1.2) geogr. okręg we wschod­niej Ru­mu­nii (Wo­ło­szczyz­na);


Bra­i­ła ( "Brăila") – mia­sto we wschod­niej czę­ści Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­i­ła, nad brze­giem Du­na­ju. We­dług da­nych z 2002 r. liczy 216 292 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brajan

po­gard­li­wie: chło­piec, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, gdyż uważa się je za prze­jaw błę­dów wy­cho­waw­czych ro­dzi­ców; Bra­jan, Bra­ja­nek, bra­ja­nek, Pio­ter, pio­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Bra­jan ( Brian, "Bryan") – imię mę­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go, wy­wo­dzą­ce się naj­praw­do­po­dob­niej od słów "bru­a­ich" „wzgó­rze”, "brigh" „wy­so­ki”; „szla­chet­nie uro­dzo­ny” lub "bri" „silny”. Do Pol­ski tra­fi­ło z ję­zy­ka an­giel­skie­go i za­czę­ło być na­da­wa­ne czę­ściej do­pie­ro w la­tach 90. XX wieku. Po­pu­lar­ne jest w kra­jach an­glo­sa­skich, gdzie funk­cjo­nu­je za­rów­no jako sa­mo­dziel­ne imię, jak i jako forma zdrob­nia­ła od Ber­nar­da i Bar­na­by.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brajanek

po­gard­li­wie: chło­piec, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, gdyż uważa się je za prze­jaw błę­dów wy­cho­waw­czych ro­dzi­ców; Bra­jan, bra­jan, Bra­ja­nek, Pio­ter, pio­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Bra­jan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brajdak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. brat


Źródła:

Wiktionary

Brajka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. dawna po­tra­wa na bazie roz­go­to­wa­nych zia­ren, pier­wot­nie prosa, póź­niej psze­ni­cy, jęcz­mie­nia, or­ki­szu lub żyta z róż­ny­mi do­dat­ka­mi


Źródła:

Wiktionary

Brajl

al­fa­bet dla nie­wi­do­mych, od­czy­ty­wa­ny za po­mo­cą do­ty­ku


Źródła:

SJP.pl

Brajlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­słu­gi­wa­nie się al­fa­be­tem Bra­il­le’a


Źródła:

Wiktionary

Brajlować

po­tocz­nie: uży­wać al­fa­be­tu Bra­il­le'a


Źródła:

SJP.pl

Brajlowski

→ brajl


Patrz:brajl

Źródła:

SJP.pl

Brajter

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brajtszwanc

skór­ka fu­ter­ko­wa z nie­do­no­szo­nych lub przedw­cze­śnie uro­dzo­nych ja­gniąt ka­ra­ku­łów lub in­nych owiec tłu­sto­o­go­nia­stych, uży­wa­na do wy­ro­bu cen­nych futer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) skóra na futro z ja­gnię­cia ka­ra­ku­ła uro­dzo­ne­go przedw­cze­śnie lub nie­do­no­szo­ne­go

 (1.2) brajtsz­wan­ce → futro z brajtsz­wan­ców (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brajtszwance

cenne futro ze skór nie­do­no­szo­nych lub przedw­cze­śnie uro­dzo­nych ja­gniąt ka­ra­ku­łów lub in­nych owiec tłu­sto­o­go­nia­stych


Źródła:

SJP.pl

Brajtszwancowy

do­ty­czą­cy brajtsz­wan­ca


Źródła:

SJP.pl

Brajłów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, po­ło­żo­ne przy uj­ściu rzeki Rów do Bohu;


Braj­łów (hist. "Bra­hi­łów"; Браїлів, "Bra­ji­liw") – osied­le na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie żme­ryń­skim, w hro­ma­dzie Żme­ryn­ka, przy uj­ściu rzeki Riw do Bohu. W 2019 roku li­czy­ło ok. 4,6 tys. miesz­kań­ców.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Braj­łów, po­ło­żo­na na linii Odes­sa – Kijów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brak

pro­dukt z uster­ka­mi, nie­od­po­wia­da­ją­cy nor­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fakt nie­ist­nie­nia cze­goś

 (1.2) de­fekt, wada, uster­ka

wyraz pre­dy­ka­tyw­ny

 (2.1) gw-pl|oko­li­ce Kras­no­jar­ska. trze­ba


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brakarka

spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się oceną su­row­ca lub wy­ro­bów


Źródła:

SJP.pl

Brakarnia

po­mie­szcze­nie w fa­bry­ce, gdzie do­ko­nu­je się prze­glą­du su­row­ca lub to­wa­ru; sor­tow­nia


Źródła:

SJP.pl

Brakarski

przy­miot­nik od: bra­karz


Źródła:

SJP.pl

Brakarstwo

1. pro­fe­sja bra­ka­rza
2. ocena stanu ja­ko­ści su­row­ców, to­wa­rów przed pro­duk­cją czy wy­sył­ką, w celu wy­e­li­mi­no­wa­nia bra­ków


Źródła:

SJP.pl

Brakarz

pra­cow­nik kon­tro­li tech­nicz­nej w fa­bry­ce oce­nia­ją­cy ja­kość go­to­wych wy­ro­bów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. pra­cow­nik oce­nia­ją­cy ja­kość wy­ro­bu lub su­row­ca

 (1.2) stpol. wy­mie­nia­ją­cy pie­nią­dze


Bra­karz – pra­cow­nik kon­tro­li w fa­bry­ce oce­nia­ją­cy ja­kość go­to­wych wy­ro­bów.

W prze­my­śle drzew­nym osoba zaj­mu­ją­ca się kla­sy­fi­ka­cją ja­ko­ścio­wą i wy­mia­ro­wą su­row­ca drzew­ne­go.

Bra­ka­rze w opar­ciu o Pol­ską Normę do­ty­czą­cą wad drew­na, spo­so­bu ich po­mia­ru i wpły­wu na po­szcze­gól­ne klasy ja­ko­ści, oraz ko­rzy­sta­jąc z Ra­mo­wych Wa­run­ków Tech­nicz­nych na Drew­no Okrą­głe lub w opar­ciu o inne normy usta­lo­ne ze zle­ce­nio­daw­cą prac, okre­śla­ją ja­kość su­row­ca drzew­ne­go, wa­run­ku­jąc tym samym jego ewen­tu­al­ne przez­na­cze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braki

pro­dukt z uster­ka­mi, nie­od­po­wia­da­ją­cy nor­mie


Braki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Nowa Sucha.

W la­tach 1954–1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Braki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Braknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­knąć.


Źródła:

Wiktionary

Braknąć

być w zbyt małej ilo­ści lub licz­bie; bra­ko­wać


cza­sow­nik nie­wła­ści­wy nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny lub do­ko­na­ny

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­bra­knąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brakoniecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brakorób

po­tocz­nie: czło­wiek wy­ko­nu­ją­cy nied­ba­le swoją pracę; kno­ciarz, pa­ta­łach, fu­szer, par­tacz


Źródła:

SJP.pl

Brakoróbczy

do­ty­czą­cy bra­ko­rób­stwa, po­wo­du­ją­cy braki


Źródła:

SJP.pl

Brakoróbstwo

pro­du­ko­wa­nie bra­ków


Źródła:

SJP.pl

Brakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­ko­wać.


Bra­ko­wa­nie – w cho­wie zwie­rząt: pla­no­we usu­wa­nie ze stada osob­ni­ków nie­po­żą­da­nych z punk­tu wi­dze­nia celów ho­dow­la­nych czło­wie­ka.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brakować

kon­tro­lo­wać ja­kość to­wa­rów lub wy­ro­bów, odrzu­ca­jąc braki


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bra­knąć, przest. za­bra­ko­wać)

 (1.1) być w zbyt małej ilo­ści lub licz­bie, nie wy­star­czać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bra­ko­wać)

 (2.1) urz. kon­tro­lo­wać ja­kość to­wa­rów, wy­ro­bów po­przez odrzu­ca­nie bra­ków

 (2.2) stpol. wy­bie­rać, prze­bie­rać w czymś

 (2.3) stpol. po­gar­dzać, odrzu­cać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brakownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym oce­nia się ja­kość su­row­ca lub to­wa­rów; sor­tow­nia; bra­kar­nia


Źródła:

SJP.pl

Brakowny

daw­niej: ma­ją­cy braki, nie­wie­le wart; bra­ko­wy, lichy, wy­bra­ko­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Brakowy

daw­niej:
1. ma­ją­cy braki, nie­wie­le wart; bra­kow­ny, lichy, wy­bra­ko­wa­ny;
2. do­sko­na­ły, wy­śmie­ni­ty


Źródła:

SJP.pl

Brakteat

śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta wy­bi­ta jed­no­stron­nie z cien­kiej blasz­ki na mięk­kiej pod­kład­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. nu­mizm. cien­ka, jed­no­stron­nie bita w śred­nio­wie­czu srebr­na mo­ne­ta de­na­ro­wa w Eu­ro­pie XII-XV wieku ;


Brak­te­at ("num­mus brac­te­a­tus", od łac. "brac­tea, brat­tea" – blasz­ka) – śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta srebr­na wy­bi­ja­na jed­no­stron­nie z cien­kiej blasz­ki krusz­co­wej na mięk­kim pod­kła­dzie.

W po­sta­ci brak­te­a­tów bito prze­de wszyst­kim w XII–XIV wieku w środ­ko­wej Eu­ro­pie ni­sko­war­to­ścio­we de­na­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brakujący

kon­tro­lo­wać ja­kość to­wa­rów lub wy­ro­bów, odrzu­ca­jąc braki


Źródła:

SJP.pl

Brakówka

gwa­ro­wo: owca przez­na­czo­na na chów


Źródła:

SJP.pl

Bralczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Braletka

mięk­ki biu­sto­nosz bez fisz­bin w po­sta­ci trój­kąt­ne­go topu, wy­ko­na­ny zwy­kle z cien­kich ko­ro­nek


Źródła:

SJP.pl

Bralin

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Braliński

przy­miot­nik od: Bra­lin, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


Źródła:

SJP.pl

Bralęcin

Bra­lę­cin ( Bral­len­tin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Do­li­ce, po­ło­żo­na 6 km na pół­noc­ny wschód od Dolic (sie­dzi­by gminy) i 16 km na po­łud­nio­wy wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Bram

część omasz­to­wa­nia, oża­gle­nia albo oli­no­wa­nia, znaj­du­ją­ca się bez­poś­red­nio nad sten­gą masz­tu


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: brama


Bram – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Aude. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa rzeka Fres­qu­el.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2899 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 164 osoby/km² (wśród 1545 gmin Lang­we­do­cji-Ro­us­sil­lon Bram pla­su­je się na 136. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 442.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brama

1. zam­knię­cie ot­wo­ru wej­ścio­we­go lub wja­zdo­we­go do bu­dyn­ku, po­se­sji itp.; sam ten otwór
2. przej­ście pro­wa­dzą­ce w obręb twier­dzy wraz z mu­ro­wa­nym obu­do­wa­niem obron­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ru­cho­me zam­knię­cie wej­ścia bądź wja­zdu;

 (1.2) hist. wojsk. ufor­ty­fi­ko­wa­ny wjazd lub wej­ście do twier­dzy lub mia­sta

 (1.3) ar­chit. bu­dow­la wzno­szo­na na cześć zwy­cię­skie­go wodza dla trium­fal­ne­go wja­zdu wojsk

 (1.4) sym­bo­licz­na bu­dow­la zaz­na­cza­ją­ca wjazd do cze­goś

 (1.5) ar­chit. rel. cha­rak­te­ry­stycz­na ja­poń­ska bu­dow­la o sym­bo­licz­nym, mi­stycz­nym zna­cze­niu;

 (1.6) geogr. kra­i­na sta­no­wią­ca przej­ście mię­dzy pas­ma­mi gór­ski­mi

 (1.7) książk. coś, co daje w przysz­ło­ści moż­li­wość osią­gnię­cia tego, co lep­sze i bar­dziej po­żą­da­ne

 (1.8) stpol. ozdo­ba no­szo­na przez ko­bie­ty na ręce lub nodze

 (1.9) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Brama brama|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny bra­mo­wa­tych;

 (1.10) rzem. ozdob­na fu­trza­na obra­mów­ka sukna


Brama ("wrota") – głów­ne wej­ście lub wjazd na teren zam­knię­ty, otwór, naj­czę­ściej za­my­ka­ny, umie­szczo­ny w okre­ślo­nej bu­dow­li (ogro­dze­niu, murze, bu­dyn­ku) ujęty w obu­do­wę kon­struk­cyj­no-ar­chi­tek­to­nicz­ną.

Ze wzglę­du na funk­cję można roz­róż­nić na­stę­pu­ją­ce bramy:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braman

czło­nek naj­wyż­szej kasty ka­płań­skiej w tra­dy­cyj­nym spo­łe­czeń­stwie hin­du­skim; brah­man, bra­min


Bra­man – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Kay.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bramanizm

przej­ścio­wy okres w In­diach po­mię­dzy we­dyz­mem a hin­du­iz­mem (ok. X-V wiek p.n.e.), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­li­te­iz­mem, wzmoc­nie­niem obrzę­do­wo­ści re­li­gij­nej, zwła­szcza ry­tu­a­łów (ofiar) spra­wo­wa­nych przez ka­pła­nów (bra­mi­nów) na pod­sta­wie ksiąg zwa­nych brah­ma­na­mi, ka­sto­wo­ścią spo­łe­czeń­stwa i roz­wo­jem nauki o wę­drów­ce dusz; brah­ma­nizm, bra­mi­nizm


Źródła:

SJP.pl

Brambulec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. grub. grud­ka kału przy­le­pio­na do wło­sów przy od­by­cie


Źródła:

Wiktionary

Brameczka

zdrob­nie­nie od: bram­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. bram­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bramiasty

o przej­ściu, ot­wo­rze: sze­ro­ki


Źródła:

SJP.pl

Bramin

czło­nek naj­wyż­szej kasty ka­płań­skiej w tra­dy­cyj­nym spo­łe­czeń­stwie hin­du­skim; bra­man, brah­man


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. ka­płan hin­du­ski, który po­sia­da świę­tą wie­dzę; naj­wyż­szy stan spo­łecz­ny daw­nych Indii


Bra­min (De­wa­na­ga­ri: ब्राह्मण trl. "brāhmaṇa") – w hin­du­iz­mie czło­nek naj­wyż­szej warny: klasy ka­płań­skiej. Przy­na­leż­ność do warny bra­miń­skiej, jak i po­zo­sta­łych jest dzie­dzicz­na.

We­dług mi­to­lo­gii in­dyj­skiej bra­mi­ni pow­sta­li przy stwo­rze­niu świa­ta z ust "Pu­ru­szy".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braminizm

przej­ścio­wy okres w In­diach po­mię­dzy we­dyz­mem a hin­du­iz­mem (ok. X-V wiek p.n.e.), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­li­te­iz­mem, wzmoc­nie­niem obrzę­do­wo­ści re­li­gij­nej, zwła­szcza ry­tu­a­łów (ofiar) spra­wo­wa­nych przez ka­pła­nów (bra­mi­nów) na pod­sta­wie ksiąg zwa­nych brah­ma­na­mi, ka­sto­wo­ścią spo­łe­czeń­stwa i roz­wo­jem nauki o wę­drów­ce dusz; brah­ma­nizm, bra­ma­nizm


Bra­mi­nizm, brah­ma­nizm – etap roz­wo­ju re­li­gii in­dyj­skiej mię­dzy we­dyz­mem a wła­ści­wym hin­du­iz­mem. Obej­mu­je roz­po­wszech­nio­ne mię­dzy X–VI w. p.n.e. formy życia re­li­gij­ne­go, opie­ra­ją­ce się na We­dach (głów­nie Ja­dźur­we­dzie i At­har­wa­we­dzie), brah­ma­nach, upa­ni­sza­dach i prze­ni­ka­ją­cych do już póź­ne­go we­dyz­mu wie­rze­niach lu­do­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Braminka

→ bra­min


Patrz:bramin

Źródła:

SJP.pl

Bramiński

od­no­szą­cy się do bra­mi­na lub bra­mi­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Bramka

1. przej­ście w ogro­dze­niu; furt­ka;
2. urzą­dze­nie skła­da­ją­ce się z dwóch pio­no­wych słup­ków po­łą­czo­nych po­przecz­ką, od tyłu zwy­kle ogra­ni­czo­ne siat­ką, uży­wa­ne w spor­to­wych grach ze­spo­ło­wych;
3. punkt zdo­by­ty w grach ze­spo­ło­wych, które po­le­ga­ją na wbi­ciu piłki do bram­ki;
4. dawna ozdo­ba ko­bie­cej głowy; czół­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: brama

 (1.2) sport. dwa słup­ki za­koń­czo­ne łą­czą­cą je po­przecz­ką;

 (1.3) sport. punkt zdo­by­ty po­przez umie­szcze­nie piłki lub krąż­ka w bram­ce (1.2)

 (1.4) techn. ele­ment re­a­li­zu­ją­cy funk­cję lo­gicz­ną;

 (1.5) sport. w nar­ciar­stwie i ka­ja­kar­stwie dwa słup­ki mię­dzy któ­ry­mi na­le­ży prze­je­chać

 (1.6) pot. przej­ście strze­żo­ne przed oso­ba­mi nie­po­żą­da­ny­mi

 (1.7) sport. w kry­kie­cie trzy słup­ki wraz z le­żą­cy­mi na nich po­przecz­ka­mi;

 (1.8) daw. ko­bie­ce przy­bra­nie głowy w kształ­cie opa­ski dia­de­mo­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bramkarka

1. za­wod­nicz­ka bro­nią­ca bram­ki w wielu spor­tach dru­ży­no­wych, cza­sem po­sia­da­ją­ca pewne przy­wi­le­je w sto­sun­ku do po­zo­sta­łych za­wod­ni­ków; gol­ki­per­ka;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję ochro­nia­rza przy wej­ściu do lo­ka­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: bram­karz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bramkarski

przy­miot­nik od: bram­karz


Źródła:

SJP.pl

Bramkarz

1. za­wod­nik bro­nią­cy bram­ki w wielu spor­tach dru­ży­no­wych, cza­sem po­sia­da­ją­cy pewne przy­wi­le­je w sto­sun­ku do po­zo­sta­łych za­wod­ni­ków; gol­ki­per;
2. po­tocz­nie: ochro­niarz w klu­bie, dy­sko­te­ce, sto­ją­cy przy wej­ściu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec, któ­re­go głów­nym za­da­niem pod­czas gry jest obro­na bram­ki przed strza­łem;

 (1.2) pot. ochro­niarz sto­ją­cy „na bram­ce” przy wej­ściu do lo­ka­lu


Bram­karz – w grach ze­spo­ło­wych – czło­nek ze­spo­łu, któ­re­go za­da­niem jest bez­poś­red­nie unie­moż­li­wie­nie zdo­by­cia bram­ki (gola) za­wod­ni­kom dru­ży­ny prze­ciw­nej.

W wielu grach spor­to­wych ist­nie­je po­zy­cja bram­ka­rza, który jest od­po­wie­dzial­ny za bez­poś­red­nie prze­ciw­dzia­ła­nie zdo­by­ciu gola przez dru­ży­nę prze­ciw­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bramki

1. przej­ście w ogro­dze­niu; furt­ka;
2. urzą­dze­nie skła­da­ją­ce się z dwóch pio­no­wych słup­ków po­łą­czo­nych po­przecz­ką, od tyłu zwy­kle ogra­ni­czo­ne siat­ką, uży­wa­ne w spor­to­wych grach ze­spo­ło­wych;
3. punkt zdo­by­ty w grach ze­spo­ło­wych, które po­le­ga­ją na wbi­ciu piłki do bram­ki;
4. dawna ozdo­ba ko­bie­cej głowy; czół­ko


Bram­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Bło­nie. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży ok. 35 km na za­chód od cen­trum War­sza­wy, nad rzeką Ko­ryt­ni­cą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bramkostrzelność

→ bram­ko­strzel­ny


Patrz:bramkostrzelny

Źródła:

SJP.pl

Bramkostrzelny

(w spor­cie, m.in. w piłce noż­nej, w ho­ke­ju) zdo­by­wa­ją­cy wiele bra­mek


Źródła:

SJP.pl

Bramkowanie

se­lek­tyw­nie prze­pu­szczać albo blo­ko­wać in­for­ma­cje lub bodź­ce przy usta­lo­nych wa­run­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bram­ko­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bramkować

se­lek­tyw­nie prze­pu­szczać albo blo­ko­wać in­for­ma­cje lub bodź­ce przy usta­lo­nych wa­run­kach


Źródła:

SJP.pl

Bramkowy

→ bram­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bram­ki

 (1.2) sport. za­koń­czo­ny zdo­by­ciem bram­ki (gola), zwią­za­ny ze zdo­by­wa­niem bra­mek


Patrz:bramka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bramny

1. zwią­za­ny z bramą; bra­mo­wy;
2. dom bram­ny - typ bu­dow­li w niek­tó­rych zam­kach


Źródła:

SJP.pl

Bramo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: brama


Źródła:

Wiktionary

Bramowanie

1. ozdo­ba w kształ­cie pasa cze­goś, przy­mo­co­wa­ne­go na brze­gach czę­ści ubra­nia;
2. daw­niej: la­mów­ka, ob­szyw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­mo­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bramować

ob­szy­wać, la­mo­wać, stro­ić, ozda­biać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kraw. ota­czać brze­gi la­mów­ką

 (1.2) śrpol. fał­szy­wie oskar­żać, szka­lo­wać da­ta­def|1570|1610.

 (1.3) gw-pl|Bie­drzy­chów. do­ku­czać, plot­ko­wać o kimś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bra­mo­wać się

 (2.1) śrpol. przy­stra­jać się da­ta­def|1568.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bramownica

urzą­dze­nie dźwi­go­we uży­wa­ne zwy­kle poza za­bu­do­wa­nia­mi; suw­ni­ca bra­mo­wa


Źródła:

SJP.pl

Bramowy

1. zwią­za­ny z bramą; bram­ny;
2. suw­ni­ca bra­mo­wa - urzą­dze­nie dźwi­go­we uży­wa­ne zwy­kle poza za­bu­do­wa­nia­mi; bra­mow­ni­ca


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bramą, do­ty­czą­cy bramy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bramreja

czwar­ta, li­cząc od po­kła­du, reja przy­mo­co­wa­na do masz­tu, słu­żą­ca do mo­co­wa­nia gór­nej czę­ści żagla re­jo­we­go


Bram­re­ja - "żegl." czwar­ta, li­cząc od po­kła­du, reja przy­mo­co­wa­na do bram­sten­gi masz­tu, słu­żą­ca do mo­co­wa­nia gór­nej czę­ści żagla re­jo­we­go. W za­leż­no­ści od masz­tu bram­re­ja otrzy­mu­je do­dat­ko­wą nazwę, np. fok­bram­re­ja, grot­bram­re­ja itd.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bramsel

w że­glar­stwie: pro­sto­kąt­ny lub tra­pe­zo­wy ża­giel pod­no­szo­ny na bram­rei; bram­ża­giel


Bram­sel lub bram­ża­giel – pro­sto­kąt­ny ża­giel re­jo­wy pod­no­szo­ny na bram­rei. W za­leż­no­ści od tego, na któ­rym masz­cie jest pod­no­szo­ny, otrzy­mu­je do­dat­ko­wą nazwę, np. fok­bram­sel, grot­bram­sel itd.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bramstenga

trze­cia od po­kła­du część masz­tu ża­glow­ca, umo­co­wa­na do sten­gi, sta­no­wią­ca jej prze­dłu­że­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. dru­gie od po­kła­du prze­dłu­że­nie masz­tu ża­glow­ca;


Bram­sten­ga – druga, li­cząc od po­kła­du, część masz­tu ża­glow­ca, umo­co­wa­na do sten­gi i sta­no­wią­ca jej prze­dłu­że­nie. Bram­sten­gę łączy ze sten­gą spe­cjal­ne mo­co­wa­nie zwane sa­lin­giem. W za­leż­no­ści od masz­tu otrzy­mu­je do­dat­ko­wą nazwę, np. fok­bram­sten­ga, grot­bram­sten­ga itd.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bramówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka


Źródła:

Wiktionary

Bramżagiel

w że­glar­stwie: pro­sto­kąt­ny lub tra­pe­zo­wy ża­giel pod­no­szo­ny na bram­rei; bram­sel


Źródła:

SJP.pl

Bramżaglowy

zwią­za­ny z bram­ża­glem


Źródła:

SJP.pl

Brana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. brama

 (1.2) fiz. (w te­o­rii strun) punk­ty za­mo­co­wa­nia strun;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przym. bier­ny ż. od: brać


Brany – obiek­ty uży­wa­ne w te­o­rii strun, M-te­o­rii oraz jej po­chod­nej, kos­mo­lo­gii bran.

W te­o­rii strun brany uży­wa­ne są jako punk­ty za­mo­co­wa­nia strun. Od­po­wied­nio 0-brana przy­trzy­mu­je jed­no­wy­mia­ro­wą stru­nę, 1-brana – dwu­wy­mia­ro­wą, itd.

W M-te­o­rii p-brany (nazwa po­cho­dzą­ca od uo­gól­nie­nia mem­bra­ny) to obiek­ty ist­nie­ją­ce w hi­per­prze­strze­ni o p wy­mia­rach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Branchiozaur

czwo­ro­noż­ne zwie­rzę ko­pal­ne z wy­mar­łej grupy pła­zów pan­cer­nych


Bran­chio­sa­u­rus (z gr. "skrze­lo­wa­ta ja­szczur­ka") jest nazwą pro­ble­ma­tycz­nych ska­mie­nia­ło­ści płaza ży­ją­ce­go w okre­sie od końca kar­bo­nu po po­czą­tek permu (około 300 mi­lio­nów lat temu). Naj­praw­do­po­dob­niej jest to nazwa ro­dza­jo­wa zwie­rzę­cia, które w rze­czy­wi­sto­ści nigdy nie ist­nia­ło.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brand

[czy­taj: brend] pro­dukt wy­róż­nia­ją­cy się wśród po­dob­nych, łatwo roz­poz­na­wa­ny przez kon­su­men­tów dzię­ki za­sto­so­wa­niu od­po­wied­niej re­kla­my


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brandenburczyk

miesz­ka­niec Bran­den­bur­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bran­den­bur­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brandenburg

1. mia­sto w Niem­czech; Bran­den­burg an der Havel;
2. mia­sto w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. skr. Bran­den­burg an der Havel, mia­sto w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, po­ło­żo­ne nad rzeką Ha­we­lą;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brandenburgia

kraj związ­ko­wy Nie­miec


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kraj związ­ko­wy w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec ze sto­li­cą w Pocz­da­mie;


Bran­den­bur­gia ( Bran­den­burg, Bram­bor­ska) – jeden z 16 kra­jów związ­ko­wych Nie­miec. Sto­li­cą oraz naj­więk­szym mia­stem jest Pocz­dam. Obec­ny pre­mier Bran­den­bur­gii to Diet­mar Wo­id­ke (SPD).

Ob­szar Bran­den­bur­gii w la­tach 1949–1990 wcho­dził w skład Nie­miec­kiej Re­pu­bli­ki De­mo­kra­tycz­nej. Zo­sta­ła odt­wo­rzo­na jako kraj związ­ko­wy po zjed­no­cze­niu Nie­miec w 1990 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brandenburka

miesz­kan­ka Bran­den­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bran­den­bur­ga (mia­sta w Niem­czech)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brandenburski

przy­miot­nik od: Bran­den­burg, Bran­den­bur­gia


przy­miot­nik

 (1.1) od Bran­den­burg

 (1.2) od Bran­den­bur­gia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brander

jed­nost­ka pły­wa­ją­ca, za­ła­do­wa­na ma­te­ria­ła­mi wy­bu­cho­wy­mi lub łat­wo­pal­ny­mi, uży­wa­na do pod­pa­la­nia mo­stów i nie­przy­ja­ciel­skich okrę­tów w cza­sie dzia­łań wo­jen­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. wojsk. jed­nost­ka pły­wa­ją­ca wy­peł­nio­na ma­te­ria­ła­mi łat­wo­pal­ny­mi, którą po opu­szcze­niu przez za­ło­gę i pod­pa­le­niu pu­szcza­no w stro­nę okrę­tów nie­przy­ja­cie­la, aby wznie­cić na nich pożar;


Bran­der (z niem. "brand" – pożar) – jed­nost­ka pły­wa­ją­ca wy­peł­nio­na ma­te­ria­ła­mi łat­wo­pal­ny­mi (np. drew­no, smoła, ży­wi­ca, oliwa itp.), którą po opu­szcze­niu przez za­ło­gę i pod­pa­le­niu pu­szcza­no z wia­trem lub prą­dem w stro­nę okrę­tów nie­przy­ja­cie­la, aby wznie­cić na nich pożar.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Branding

1. w mar­ke­tin­gu: tech­ni­ka kre­o­wa­nia marki i utr­wa­la­nia u kon­su­men­tów jej po­zy­tyw­ne­go od­bio­ru;
2. śro­do­wi­sko­wo: tech­ni­ka zdo­bie­nia ciała przez wy­pa­la­nie wzo­rów na skó­rze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brandingowy

→ bran­ding


Patrz:branding

Źródła:

SJP.pl

Brandmur

daw­niej: ścia­na bu­dyn­ku wy­sta­ją­ca ponad dach, ogra­ni­cza­ją­ca roz­prze­strze­nia­nie się po­ża­ru; ognio­mur, ścia­na ognio­wa


Źródła:

SJP.pl

Brando

1. miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka;
2. naz­wi­sko, np. Mar­lon Bran­do (1924-2004), sław­ny ame­ry­kań­ski aktor


Bran­do (kors. "Bran­du") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Górna Kor­sy­ka.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 1334 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 60 osób/km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brandon

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brandować

oz­na­czać okre­ślo­ną marką


Źródła:

SJP.pl

Brandowy

→ brand [czy­taj: bren­do­wy]


Źródła:

SJP.pl

Brandt

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brandwica

Brand­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Pysz­ni­ca. Po­ło­żo­na na pra­wym brze­gu Sanu.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­nod­wa so­łect­wa: "Brand­wi­ca" i "Bąków".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Brandy

[czy­taj: bren­dy] napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­my­wa­ny przez de­sty­la­cję wina, za­fer­men­to­wa­nej miaz­gi wi­no­gro­no­wej lub prze­fer­men­to­wa­ne­go soku owo­co­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. napój al­ko­ho­lo­wy pow­sta­ły po­przez de­sty­la­cję wina;


Bran­dy (pol. "wy­pa­lan­ka", "wi­niak") – napój al­ko­ho­lo­wy (wy­traw­na wódka) de­sty­lo­wa­ny z wina, głów­nie gro­no­we­go. Bran­dy może być de­sty­lo­wa­na rów­nież z wina owo­co­we­go, wów­czas jed­nak po­win­na być od­po­wied­nio oz­na­czo­na, np. "Cher­ry Bran­dy" – bran­dy wi­śnio­wa itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brandys

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brandzel

cien­ka, ela­stycz­na skóra do okła­da­nia po­desz­wy wew­nątrz obu­wia i łą­czą­ca spód obu­wia z jego wierz­chem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. skó­rza­ne, wew­nętrz­ne po­łą­cze­nie wierz­chu buta z jego spo­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brandzlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. ona­ni­zo­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Brandzlować

brandz­lo­wać się:
1. ma­stur­bo­wać się, ona­ni­zo­wać się;
2. zbyt długo wy­ko­ny­wać jakąś czyn­ność; cac­kać się


Źródła:

SJP.pl

Brandzlowy

przy­miot­nik od: bran­dzel


Źródła:

SJP.pl

Brandzlówka

wyrób ze skóry brandz­lo­wej


Źródła:

SJP.pl

Brangelina

[czy­taj: bran­dże­li­na] po­tocz­nie: mał­żeń­stwo Brada Pitta i An­ge­li­ny Jolie, ame­ry­kań­skich ak­to­rów i ce­le­bry­tów; Brad­ge­li­na


Źródła:

SJP.pl

Brangus

ame­ry­kań­ska rasa bydła mięs­ne­go po­cho­dzą­ca z krzy­żo­wa­nia ras angus i brah­man


Źródła:

SJP.pl

Braniborski

przy­miot­nik

 (1.1) hist. bran­den­bur­ski


Źródła:

Wiktionary

Branica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Branice

1. wieś w Pol­sce;
2. część Kra­ko­wa


Bra­ni­ce ( Bránice, Bra­nitz) – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim. Sie­dzi­ba gminy Bra­ni­ce.

W Bra­ni­cach znaj­du­je się m.in. szpi­tal psy­chia­trycz­ny za­ło­żo­ny przez bi­sku­pa Jó­ze­fa Na­ta­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Branicki

→ Bra­ni­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­ni­ca­mi, do­ty­czą­cy Bra­nic


Patrz:Branice

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Branie

je­dze­nie przy­nę­ty znaj­du­ją­cej się na ha­czy­ku przy wędce przez rybę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|brać.

 (1.2) wędk. chwy­ta­nie przy­nę­ty przez rybę

 (1.3) żart. po­wo­dze­nie w mi­ło­ści


Bra­nie – w węd­kar­stwie: atak ryby na przy­nę­tę, dla węd­ka­rza sy­gnał do za­cię­cia.

Ryba po wzię­ciu przy­nę­ty do pa­szczy albo ak­cep­tu­je ją jako po­karm i usi­łu­je poł­knąć, albo usi­łu­je wy­pluć. Bra­nie sy­gna­li­zo­wa­ne jest węd­ka­rzo­wi wzro­ko­wo (drga­nie spła­wi­ka) lub do­ty­ko­wo (szarp­nię­cie). W przy­pad­ku spin­nin­go­wa­nia bra­nie sy­gna­li­zu­je za­trzy­ma­nie ruchu przy­nę­ty. Bra­niem pu­stym okre­śla się atak ryby na przy­nę­tę nie za­koń­czo­ny za­cię­ciem lub po nie­u­da­nej pró­bie za­cię­cia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braniec

męż­czyz­na wzię­ty do nie­wo­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. osoba wzię­ta do nie­wo­li w trak­cie dzia­łań wo­jen­nych; je­niec

 (1.2) hist. osoba wzię­ta przy­mu­so­wo do woj­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braniecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Braniewianin

miesz­ka­niec Bra­nie­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bra­nie­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bra­nie­wa, uro­dzo­na w Bra­nie­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braniewianka

miesz­kan­ka Bra­nie­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bra­nie­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bra­nie­wa, uro­dzo­na w Bra­nie­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braniewo

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;


}|-

Bra­nie­wo ( Bra­uns­berg) – mia­sto na War­mii w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu bra­niew­skie­go. Po­ło­żo­ne jest na Rów­ni­nie War­miń­skiej, nad rzeką Pa­słę­ką w po­bli­żu uj­ścia do Za­le­wu Wi­śla­ne­go.

Naj­star­sze mia­sto na War­mii i jej pier­wsza sto­li­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braniewski

→ Bra­nie­wo


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bra­nie­wa, zwią­za­ny z Bra­nie­wem


Patrz:Braniewo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Branka

daw­niej:
1. ko­bie­ta wzię­ta do nie­wo­li;
2. przy­mu­so­wy pobór do woj­ska;
3. w cza­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej: zmu­sza­nie do wy­ja­zdu na ro­bo­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wy­wo­że­nie na przy­mu­so­we ro­bo­ty

 (1.2) hist. w okre­sie pow­sta­nia stycz­nio­we­go: przy­mu­so­wy pobór do woj­ska ro­syj­skie­go

 (1.3) hist. przy­mu­so­wy pobór do woj­ska

 (1.4) ko­bie­ta wzię­ta do nie­wo­li


Bran­ka – po­tocz­na nazwa po­bo­ru do Car­skiej Armii Ro­syj­skiej, za­rzą­dzo­ne­go w Kró­le­stwie Pol­skim 6 paź­dzier­ni­ka 1862 z ini­cja­ty­wy na­czel­ni­ka rządu cy­wil­ne­go Alek­san­dra Wie­lo­pol­skie­go, który nie chciał do­pu­ścić do wy­bu­chu pow­sta­nia. Pobór miał objąć około 8 ty­się­cy re­kru­tów spoś­ród osób po­dej­rze­wa­nych o dzia­łal­ność kon­spi­ra­cyj­ną, za­miesz­ka­łych w mia­stach, a zwła­szcza w War­sza­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brankard

kryty wagon po­cią­gu to­wa­ro­we­go, przez­na­czo­ny dla kie­row­ni­ka i ob­słu­gi po­cią­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. kryty wagon przez­na­czo­ny dla ob­słu­gi po­cią­gu;


Bran­kard (z fr. "bran­card", do­słow­nie: nosze) – wagon służ­bo­wy przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu per­so­ne­lu ko­le­jo­we­go (kie­row­ni­ka po­cią­gu, dru­ży­ny ma­ne­wro­wej i ba­ga­żo­wych) w po­cią­gu to­wa­ro­wym. Słu­żył do użyt­ku wew­nętrz­ne­go, prze­waż­nie na li­niach lo­kal­nych (dru­go­rzęd­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brankardier

sa­ni­ta­riusz w woj­sku Księ­stwa War­szaw­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Brankardowy

przy­miot­nik od: bran­kard


Źródła:

SJP.pl

Branle

[czy­taj: brąl]
1. sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy w tem­pie umiar­ko­wa­nym;
2. utwór mu­zycz­ny sty­li­zo­wa­ny na ten ta­niec


Bran­le (fr. "bran­ler", "ko­ły­sać się") – grupa dwor­skich tań­ców z XV i XVI w.

Wy­wo­dzi­ły się z fran­cu­skie­go "bran­le­ra", cho­ciaż mogły być znane od XIV w. i po­cho­dzić od je­szcze star­szej ca­ro­le. Miały wiele lo­kal­nych od­mian, z któ­rych licz­ne na­le­ża­ły do typu tań­ców „za przod­ku­ją­cy­mi”. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą bran­le były ruchy ko­ły­szą­ce oraz to­wa­rzy­sze­nie śpie­wu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Branno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Branny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bru­nat­ny (o maści konia)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. koń maści bru­nat­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bransoleta

duża, ma­syw­na bran­so­let­ka, ozdo­ba w kształ­cie małej obrę­czy no­szo­na zwy­kle na nad­garst­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdo­ba, bi­żu­te­ria no­szo­na na nad­garst­ku lub ra­mie­niu

 (1.2) me­ta­lo­wy pasek od ze­gar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bransoletka

1. ozdo­ba w kształ­cie małej obrę­czy;
2. po­tocz­nie: kaj­dan­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdo­ba w for­mie opa­ski, no­szo­na na nad­garst­ku lub (rza­dziej) na nodze;


Bran­so­let­ka (fr. "bra­ce­let"), sta­ro­pol. ma­ne­la – ko­li­sta ozdo­ba no­szo­na na nad­garst­ku, bę­dą­ca jed­nym z ele­men­tów bi­żu­te­rii oso­bi­stej.

Bran­so­let­ki ro­bio­ne są ze skóry, tka­nin, me­ta­lu, si­li­ko­nu, a nawet szkła. Bran­so­let­ki mogą być ozda­bia­ne ele­men­ta­mi z drew­na, ka­mie­nia lub musz­la­mi. Bran­so­let­ki są rów­nież uży­wa­ne w ce­lach te­ra­pe­u­tycz­nych, czy też dla iden­ty­fi­ka­cji, np. "bran­so­let­ki an­ty­a­ler­gicz­ne", "bran­so­let­ki iden­ty­fi­ka­cyj­ne" w szpi­ta­lach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bransoletki

1. ozdo­ba w kształ­cie małej obrę­czy;
2. po­tocz­nie: kaj­dan­ki


Źródła:

SJP.pl

Branson

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brant

daw­niej: wytop złota lub sre­bra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Branzlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|branz­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Branzlować

slan­go­wo: branz­lo­wać się - ona­ni­zo­wać się; brandz­lo­wać się


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zob. brandz­lo­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Branża

gałąź pro­duk­cji, hand­lu lub usług obej­mu­ją­ca jeden typ to­wa­ru lub dzia­łal­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gałąź pro­duk­cji, hand­lu lub usług obej­mu­ją­ca jeden typ to­wa­ru lub dzia­łal­no­ści


Bran­ża (z bran­che – gałąź, dzie­dzi­na) – najm­niej­sza jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cji go­spo­dar­czej.

We­dług "Słow­ni­ka ję­zy­ka pol­skie­go" PWN jest to gałąź go­spo­dar­ki (hand­lu lub pro­duk­cji), która obej­mu­je usłu­gi lub pro­du­ko­wa­ne to­wa­ry jed­ne­go ro­dza­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Branżowiec

osoba pra­cu­ją­ca w danej bran­ży; spe­cja­li­sta w danej dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl

Branżowość

→ bran­żo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bran­żo­we; cecha tych, któ­rzy są bran­żo­wi


Patrz:branżowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Branżowy

przy­miot­nik od: bran­ża


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy (danej) bran­ży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Branżysta

spe­cja­li­sta z danej bran­ży; bran­żo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Branżystka

→ bran­ży­sta


Patrz:branżysta

Źródła:

SJP.pl

Branżówka

po­tocz­nie: szko­ła bran­żo­wa


Źródła:

SJP.pl

Braque

[czy­taj: brak] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Ge­or­ges Bra­que (1882-1963) - ma­larz, gra­fik i rzeź­biarz


Źródła:

SJP.pl

Bras

w że­glar­stwie: lina umo­co­wa­na przy koń­cach rei, słu­żą­ca do ma­ne­wro­wa­nia ża­gla­mi w pła­szczyź­nie po­zio­mej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina do obra­ca­nia rei w pła­szczyź­nie po­zio­mej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brasiliana

[czy­taj: bra­zy­lia­na] bra­zy­lia­na;
1. sy­stem gry w piłce noż­nej po­le­ga­ją­cy na tym, że w linii obro­ny i w ataku gra po czte­rech za­wod­ni­ków, a w po­mo­cy dwóch;
2. po­tocz­nie: popis szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści pod­czas gry w piłkę nożną


Bra­si­lia­na – sy­stem gry w piłkę nożną, w któ­rym w linii obro­ny gra czte­rech za­wod­ni­ków, po­mo­cy – dwóch, a ataku – czte­rech, czyli 4-2-4. Mimo iż na­ro­dził się na po­cząt­ku lat 50. w Pa­rag­wa­ju, naj­peł­niej­sze za­sto­so­wa­nie zna­lazł w wy­ko­na­niu re­pre­zen­ta­cji Bra­zy­lii pod­czas mun­dia­lu 1958, na któ­rym „Ca­na­rin­hos” zdo­by­li tytuł mi­strza świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brasilianin

[czy­taj: braz-ilia­nin] miesz­ka­niec Bra­si­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii); Bra­si­lij­czyk


Źródła:

SJP.pl

Brasilianka

[czy­taj: braz-ilian­ka] miesz­kan­ka Bra­si­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii); Bra­si­lij­ka


Źródła:

SJP.pl

Brasiliański

przy­miot­nik od: Bra­si­lia, sto­li­ca Bra­zy­lii


Źródła:

SJP.pl

Brasilijczyk

[czy­taj: braz-ilij­czyk] miesz­ka­niec Bra­si­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii); Bra­si­lia­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brasílii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brasilijka

[czy­taj: braz-ilij­ka] miesz­kan­ka Bra­si­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii); Bra­si­lian­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brasílii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brasilijski

→ Brasília [czy­taj: braz-ilij­ski]


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Brasília


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. obra­ca­nie rej w pła­szczyź­nie po­zio­mej za po­mo­cą bra­sów


Źródła:

Wiktionary

Brasować

w że­glar­stwie obra­cać reje za po­mo­cą bra­sów


Źródła:

SJP.pl

Brasse

[czy­taj: bras] spo­sób pły­wa­nia na pier­siach lub grzbie­cie, bez wy­rzu­ca­nia rąk ponad po­wierzch­nię wody


Źródła:

SJP.pl

Brasserie

[czy­taj: braseRI]
1. bro­war; pi­wiar­nia;
2. po­łą­cze­nie dużej re­sta­u­ra­cji z ka­wiar­nią


Źródła:

SJP.pl

Braszowianin

miesz­ka­niec Bra­szo­wa (mia­sta w Ru­mu­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bra­szo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braszowianka

miesz­kan­ka Bra­szo­wa (mia­sta w Ru­mu­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bra­szo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braszowice

Bra­szo­wi­ce ( Ba­um­gar­ten) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie, nad rzeką Bra­szów­ką.


Źródła:

Wikipedia

Braszowski

przy­miot­nik od: Bra­szów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­szo­wem, do­ty­czą­cy Bra­szo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braszpil

wcią­gar­ka do pod­no­sze­nia kot­wic; bratsz­pil, winda kot­wicz­na


Źródła:

SJP.pl

Braszów

mia­sto w Ru­mu­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów;

 (1.2) geogr. adm. okręg w środ­ko­wej Ru­mu­nii;


Bra­szów ( Brașov IPA: [braˈʃov], 1951–1961: "(Orașul) Sta­lin", Bras­só, Kron­stadt, saski dia­lekt sied­mio­grodz­ki "Kru­nen") – mia­sto w środ­ko­wej Ru­mu­nii, na Wy­ży­nie Tran­syl­wań­skiej, w okrę­gu Bra­szów (Sied­mio­gród), ok. 166 km od Bu­ka­resz­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brasília

[czy­taj: braZ-ILja] sto­li­ca Bra­zy­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bra­zy­lii;


Brasília (wym. []) – sto­li­ca Bra­zy­lii i sie­dzi­ba rządu Dy­stryk­tu Fe­de­ral­ne­go. Mia­sto jest po­ło­żo­ne na Wy­ży­nie Bra­zy­lij­skiej, w środ­ko­wo-za­chod­niej czę­ści kraju. Sza­cu­je się, że Bra­si­lia jest trze­cim naj­bar­dziej za­lud­nio­nym mia­stem w Bra­zy­lii.

Bra­si­lia zo­sta­ła za­pro­jek­to­wa­na i wy­bu­do­wa­na przez Lucio Costę, Osca­ra Nie­me­y­e­ra i Jo­a­qu­i­ma Car­do­zo w 1956 roku, w ra­mach planu prze­nie­sie­nia sto­li­cy Bra­zy­lii do bar­dziej cen­tral­nej lo­ka­li­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brasław

mia­sto na Bia­ło­ru­si


Bra­sław ( Браслаў, "Bra­słau"; Браслав, "Bra­sław") – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu bra­sław­skie­go. W 2010 roku li­czy­ło ok. 9,5 tys. miesz­kań­ców.

Bra­sław leży na Po­je­zie­rzu Bra­sław­skim, nad je­zio­rem Dry­wia­ty. Bra­sław­ska Grupa Je­zior leży na ob­sza­rze Parku Na­ro­do­we­go „Je­zio­ra Bra­sław­skie”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brasławski

→ Bra­sław


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bra­sła­wia, zwią­za­ny z Bra­sła­wiem


Patrz:Brasław

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brat

1. męski po­to­mek w sto­sun­ku do in­nych dzie­ci tych sa­mych ro­dzi­ców;
2. przy­ja­ciel, ktoś bli­ski ze wzglę­du na wspól­ne prze­ży­cia, za­in­te­re­so­wa­nia;
3. za­kon­nik;
4. czło­nek bract­wa, ugru­po­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­to­mek płci mę­skiej (w sto­sun­ku do ro­dzeń­stwa); syn tego sa­me­go ojca; syn tej samej matki;

 (1.2) rel. za­kon­nik, mnich

 (1.3) to­wa­rzysz broni, przy­ja­ciel, brat ślub­ny

 (1.4) czło­nek braci szla­chec­kiej


Brat – nazwa re­la­cji ro­dzin­nej dla krew­ne­go dru­gie­go stop­nia w linii bocz­nej o płci mę­skiej, na­le­żą­ce­go do ro­dzeń­stwa. Brat może mieć z pro­ban­tem tych sa­mych oboje ro­dzi­ców (brat ro­dzo­ny) bądź tylko jed­ne­go wspól­ne­go (brat przy­rod­ni). "Sensu stric­to" tzw. brat przy­bra­ny (syn oj­czy­ma lub ma­co­chy z ich po­przed­nich związ­ków, bę­dą­cy pa­sier­bem dla ro­dzo­ne­go ojca lub matki) nie jest krew­nym ani po­wi­no­wa­tym. Syn brata to bra­ta­nek, a córka brata to bra­ta­ni­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bratanek

syn brata; sy­no­wiec (daw­niej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn brata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratanica

córka brata; bra­tan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka brata


Bra­ta­ni­ca ( Братаница) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Pa­zar­dżik, w gmi­nie Pa­zar­dżik. W 2024 roku li­czy­ła 1562 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bratanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­tać.


Źródła:

Wiktionary

Brataniec

prze­sta­rza­łe: bra­ta­nek


Źródła:

SJP.pl

Bratanka

córka brata; bra­ta­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. bra­ta­ni­ca.


Gru­sza 'Bra­tan­ka' – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) gru­szy na­le­żą­ca do grupy grusz za­chod­nich. Od­mia­na pow­sta­ła w Sa­dow­ni­czo-Szkół­kar­skim Za­kła­dzie Doś­wiad­czal­nym w Al­bi­go­wej, w Pol­sce, w roku 1987 jako siew­ka z wol­ne­go za­py­le­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bratać

1. łą­czyć, jed­no­czyć, ze­spa­lać;
2. bra­tać się - za­wie­rać przy­jaźń z kimś, na­wią­zy­wać za­ży­łe sto­sun­ki


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) łą­czyć, jed­no­czyć, ze­spa­lać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bra­tać się (dk. brak)

 (2.1) na­wią­zy­wać z kimś za­ży­łe, przy­ja­ciel­skie sto­sun­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bratek

zdrob­nie­nie od: brat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ogrod. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Viola wit­troc­kia­na|ref=tak., dwu­let­nia ro­śli­na ozdob­na o ak­sa­mit­nych, róż­no­barw­nych kwia­tach, bę­dą­ca skrzy­żo­wa­niem dzi­kich ga­tun­ków fioł­ka;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Viola tri­co­lor|ref=tak., jed­no­rocz­na lub dwu­let­nia ro­śli­na polna o pię­cio­płat­ko­wych, zwy­kle fio­le­to­wo-żół­tych kwia­tach

 (1.3) więz. krata w wię­zien­nym oknie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. zdrobn. od: brat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Braterski

1. przy­ja­ciel­ski, ser­decz­ny;
2. wła­ści­wy bratu


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do brata, braci

 (1.2) przy­ja­ciel­ski, przy­jaz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratersko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób bra­ter­ski, so­li­dar­nie


Źródła:

Wiktionary

Braterskość

→ bra­ter­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bra­ter­skie; cecha tych, któ­rzy są bra­ter­scy


Patrz:braterski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braterstwo

1. więzy po­kre­wień­stwa łą­czą­ce synów jed­nych ro­dzi­ców
2. uczu­cia bra­ter­skie, opar­te na za­u­fa­niu, szcze­ro­ści; przy­jaźń, so­li­dar­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kre­wień­stwo mię­dzy sy­na­mi jed­nych ro­dzi­ców

 (1.2) bra­ter­skie uczu­cia, jak m.in. za­u­fa­nie, szcze­rość, so­li­dar­ność, poś­wię­ce­nie

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (2.1) brat ze swoją żoną


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bratian

1. gmina w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


Bra­tian – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bra­tian, przy uj­ściu rzeki Wel do Drwę­cy. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Po­zo­sta­ły tu ruiny śred­nio­wiecz­ne­go zamku krzy­żac­kie­go w Bra­tia­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bratiański

→ Bra­tian (gmina w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Bratkartofle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. sma­żo­ne ziem­nia­ki


Brat­kar­to­fle (z bra­ten – „piec”, „sma­żyć”) – pro­sta po­tra­wa ziem­nia­cza­na, po­pu­lar­na w Niem­czech, i na Gór­nym Ślą­sku oraz War­mii, Ma­ło­pol­sce (Ga­li­cji) i Ma­zu­rach. Przy­go­to­wa­na z ugo­to­wa­nych wcze­śniej i po­kro­jo­nych na małe ka­wał­ki lub pla­ster­ki ziem­nia­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bratkasta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pie­kar­nik


Źródła:

Wiktionary

Bratkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bratkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bratkowy

→ bra­tek


Patrz:bratek

Źródła:

SJP.pl

Bratku

zdrob­nie­nie od: brat


Źródła:

SJP.pl

Bratnal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. przest. zob. bret­nal.


Źródła:

Wiktionary

Bratni

1. zwią­za­ny po­kre­wień­stwem ro­dzin­nym lub na­ro­do­wym, np. brat­nia dusza;
2. przy­ja­ciel­ski, ser­decz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) bra­ter­ski

 (1.2) zwią­za­ny po­kre­wień­stwem, np. ro­dzin­nym, na­ro­do­wym, ide­o­lo­gicz­nym , du­cho­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratny

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bratobójca

za­bój­ca włas­ne­go brata


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. za­bój­ca brata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratobójczy

za­bi­ja­ją­cy brata lub kogoś zwią­za­ne­go po­kre­wień­stwem, przy­jaź­nią, związ­ka­mi ple­mien­ny­mi lub prze­ko­na­nia­mi


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bra­to­bój­cy lub bra­to­bój­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratobójczyni

za­bój­czy­ni włas­ne­go brata


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­bój­czy­ni brata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratobójstwo

za­bój­stwo brata albo osoby zwią­za­nej po­kre­wień­stwem, przy­jaź­nią itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. za­bój­stwo brata lub in­ne­go krew­ne­go, także kogoś, z kim jest się zwią­za­nym przy­jaź­nią, przy­na­leż­no­ścią do jed­nej grupy itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratostwo

brat z żoną


Źródła:

SJP.pl

Bratoszewice

Bra­to­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków.

Bra­to­sze­wi­ce uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską przed 1458 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne w 1661 roku. Do 1954 roku ist­nia­ła gmina Bra­to­sze­wi­ce. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gminy Bra­to­sze­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w ów­czes­nym wo­je­wództ­wie łódz­kim.


Źródła:

Wikipedia

Bratoszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bratowa

żona brata


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona brata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratowicha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gw-pl|Kra­ków. bra­to­wa


Źródła:

Wiktionary

Bratowy

→ brat (daw­niej); bra­ter­ski


Źródła:

SJP.pl

Bratrura

w gwa­rze lwow­skiej: pie­kar­nik


Źródła:

SJP.pl

Bratruła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pie­kar­nik


Źródła:

Wiktionary

Bratszpil

wcią­gar­ka do pod­no­sze­nia kot­wic; brasz­pil, winda kot­wicz­na


Źródła:

SJP.pl

Bratucice

Bra­tu­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie bo­cheń­skim, w gmi­nie Rze­za­wa.

Wieś kró­lew­ska w te­nu­cie nie­po­ło­mic­kiej w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Bra­tu­ci­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Bró­dek, Łazek, Mole, Pod­le­sie, Ra­dzie­jów.


Źródła:

Wikipedia

Bratul

po­u­fa­ły zwrot kie­ro­wa­ny zwy­kle do bli­skie­go ko­le­gi; brat; bra­tek


Źródła:

SJP.pl

Bratumiliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bra­tu­mi­ły lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Bratumił

imię mę­skie


Bra­tu­mił, Bra­to­mił, Brat­mił, (zniem.) Bre­to­mił, Bret­mił – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Bratu-" ("bratu", "człon­ko­wi wspól­no­ty ro­do­wej", "czło­wie­ko­wi bli­skie­mu") i "-mił" ("miły"). Zna­cze­nie imie­nia: "miły swoim bli­skim".

Żeń­skie formy: Bra­tu­mi­ła, Bra­to­mi­ła, Brat­mi­ła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bratumiła

imię żeń­skie


Bra­tu­mi­ła, Bra­to­mi­ła, Brat­mi­ła – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Bratu-" ("bratu", "człon­ko­wi wspól­no­ty ro­do­wej", "czło­wie­ko­wi bli­skie­mu") i "-miła" ("miła"). Zna­cze­nie imie­nia: "miła swoim bli­skim". W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XIII wieku (1265 rok).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bratumiłostwo

Bra­tu­mił z mał­żon­ką; Bra­tu­mi­ło­wie


Źródła:

SJP.pl

Bratumiłowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Bratumiłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bra­tu­mi­ła lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Bratunio

pie­szczot­li­wie: brat


Źródła:

SJP.pl

Bratwa

brat­wa bar­wier­ska: ro­śli­na użyt­ko­wa z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych, do­star­cza­ją­ca cen­ne­go barw­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku brat­wa bar­wier­ska, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bap­ti­sia tinc­to­ria|L.|ref=tak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratysława

sto­li­ca Sło­wa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Sło­wa­cji;


Bra­ty­sła­wa ( i Bra­tis­la­va, wym. ; Press­burg; Poz­so­ny; pol. daw­niej "Pożoń", także "Presz­burg") – sto­li­ca oraz naj­więk­sze mia­sto Sło­wa­cji pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (478 040 miesz­kań­ców) i po­wierzch­ni (367,5 km²). Jest je­dy­ną sto­li­cą na świe­cie, która gra­ni­czy z dwoma pań­stwa­mi, tj. na po­łud­niu z Wę­gra­mi, a na za­cho­dzie z Au­strią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bratysławianin

miesz­ka­niec Bra­ty­sła­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bra­ty­sła­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratysławianka

miesz­kan­ka Bra­ty­sła­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bra­ty­sła­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bratysławski

przy­miot­nik od: Bra­ty­sła­wa (sto­li­ca Sło­wa­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bra­ty­sła­wy, zwią­za­ny z Bra­ty­sła­wą

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bra­ty­sła­wy lub bra­ty­sła­wian, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Bra­ty­sła­wie lub bra­ty­sła­wia­nom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braun

marka AGD i elek­tro­ni­ki oso­bi­stej oraz firma


Źródła:

SJP.pl

Brauning

marka ręcz­ne­go pi­sto­le­tu au­to­ma­tycz­ne­go i firma; Brow­ning


Źródła:

SJP.pl

Braunista

osoba iden­ty­fi­ku­ją­ca się z dzia­łal­no­ścią lub ide­o­lo­gią Grze­go­rza Bra­u­na; bra­u­niarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. neol. zwo­len­nik Grze­go­rza Bra­u­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Braunistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. neol. zwo­len­nicz­ka Grze­go­rza Bra­u­na


Źródła:

Wiktionary

Braunit

krze­mian ma­gne­zu, czar­ny mi­ne­rał o me­ta­licz­nym po­ły­sku, sto­so­wa­ny jako naj­waż­niej­sza ruda man­ga­nu, głów­nie do pro­duk­cji że­la­zo­man­ga­nu; pi­ro­fa­nit


Bra­u­nit – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, tle­no­krze­mian man­ga­nu o wzo­rze #PATRZ (tle­nek man­ga­nu(III)). Jego nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go ba­da­cza K. Bra­u­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Braunmileryt

mi­ne­rał od­kry­ty przez Lor­ri­na Tho­ma­sa Brown­mil­le­ra (stąd nazwa), wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w Niem­czech i w Iz­ra­e­lu


Źródła:

SJP.pl

Braunschweig

[czy­taj: brałnsz­wajg] mia­sto w Niem­czech; Brunsz­wik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Braunsztyn

mi­ne­rał, dwut­le­nek man­ga­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. dwut­le­nek man­ga­nu wy­stę­pu­ją­cy w przy­ro­dzie w po­sta­ci pi­ro­lu­zy­tu


Bra­unsz­tyn – naj­waż­niej­sza ruda man­ga­nu za­wie­ra­ją­ca głów­nie tle­nek man­ga­nu(IV) (#PATRZ). Wy­stę­pu­je razem z ru­da­mi że­la­za (wy­ta­pia się je razem, otrzy­mu­jąc że­la­zo­man­gan). Mi­ne­ra­ły: pi­ro­lu­zyt, po­lio­nit, psy­lo­me­lan.

Głów­ne złoża bra­unsz­ty­nu wy­stę­pu­ją na Uralu, w In­diach i w po­łud­nio­wej Afry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brauny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Mosz­na,Chrzą­sto­wi­ce (po­wiat opol­ski),Sowin (po­wiat nyski). bru­nat­ny

 (1.2) o uma­szcze­niu konia:

:: (1.2.1) gw-pl|Za­rze­cze (po­wiat cie­szyń­ski),Sowin (po­wiat nyski). kasz­ta­no­wa­te

:: (1.2.2) gw-pl|Mi­li­ce,Prę­ży­na,Sowin (po­wiat nyski). gnia­de

:: (1.2.3) gw-pl|Ryb­nik. o cięż­kim do okre­śle­nia ko­lo­rze


Źródła:

Wiktionary

Brauza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk,Mar­klo­wi­ce,Odra,Żory,Jan­ko­wi­ce Ryb­nic­kie,Ruda Ślą­ska,Za­brze. prysz­nic, na­trysk

 (1.2) gw-pl|Żory,Ryb­nik,Ruda Ślą­ska,Pa­niów­ki,La­so­wi­ce Wiel­kie. oran­ża­da


Źródła:

Wiktionary

Brava

model sa­mo­cho­du marki Fiat


Brava – wyspa na­le­żą­ca do Wysp Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka. Jest najm­niej­szą za­miesz­ka­ną wyspą w ar­chi­pe­la­gu Wysp Pod­wietrz­nych. Pier­wsze sied­li­ska pow­sta­ły w la­tach 40. XVI wieku, a licz­ba lud­no­ści wzro­sła po erup­cji Mount Fogo w 1680 na są­sied­niej wy­spie Fogo. Długo głów­nym prze­my­słem po­zo­sta­wa­ło wie­lo­ryb­nict­wo, a obec­nie jest nim rol­nict­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bravissimo

okrzyk bę­dą­cy wy­ra­zem za­chwy­tu, naj­więk­sze­go uz­na­nia; nadz­wy­czaj­nie! ge­nial­nie! wy­bor­nie! wspa­nia­le! do­sko­na­le! ba­jecz­nie! świet­nie! pię­knie! cu­dow­nie! ka­pi­tal­nie! bosko!


Źródła:

SJP.pl

Bravo

cza­so­pis­mo zaj­mu­ją­ce się pop­kul­tu­rą


Bravo – dwu­ty­god­nik dla mło­dzie­ży, po­cho­dzą­cy z Nie­miec, uka­zu­ją­cy się też w wielu in­nych kra­jach Eu­ro­py. W Pol­sce po­ja­wił się po raz pier­wszy w 1991 roku i wy­da­wa­ny był przez Wy­daw­nict­wo Bauer. Ostat­ni numer pol­skie­go wy­da­nia "Bravo" uka­zał się w grud­niu 2017.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brawa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: brawo


Źródła:

Wiktionary

Brawada

daw­niej:
1. bra­wu­ra na pokaz;
2. zu­chwa­łość, prze­chwał­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. bra­wu­ra na pokaz, za­dzie­rzy­ste prze­chwał­ki, efek­ciar­skie zu­chwal­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brawko

zdrob­nie­nie od: brawo (okla­ski)


Źródła:

SJP.pl

Brawo

okla­ski i okrzy­ki, wy­ra­ża­ją­ce uz­na­nie, po­dziw, za­chwyt


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zwy­kle w lm. wyraz uz­na­nia; okla­ski

wy­krzy­knik

 (2.1) … po­ka­zu­ją­cy en­tuz­ja­stycz­ną apro­ba­tę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brawowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­wo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Brawować

po­pi­sy­wać się od­wa­gą, wy­sta­wiać się nie­po­trzeb­nie na nie­bez­pie­czeń­stwo


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) śrpol. ha­ła­so­wać da­ta­def|od XVII w..

 (1.2) przest. na­ra­żać się na nie­bez­pie­czeń­stwo, cheł­pić się od­wa­gą, hasać, ju­na­ko­wać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. lek­ce­wa­żyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brawura

po­sta­wa lek­ce­wa­żą­ca nie­bez­pie­czeń­stwo, od­wa­ga na pokaz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­pi­sy­wa­nie się od­wa­gą


Bra­wu­ra (ang. "Test Pilot") – ame­ry­kań­ski film z 1938 roku w re­ży­se­rii Vic­to­ra Fle­min­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brawurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­pi­sy­wa­nie się bra­wu­rą


Źródła:

Wiktionary

Brawurowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bra­wu­ro­wy


Źródła:

Wiktionary

Brawurowość

→ bra­wu­ro­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest bra­wu­ro­we; cecha tych, któ­rzy są bra­wu­ro­wi


Patrz:brawurowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brawurowy

zwią­za­ny z bra­wu­rą


przy­miot­nik

 (1.1) po­pi­su­ją­cy się od­wa­gą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brawędzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bra­wę­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Brawędzić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. żart. lek­cew. ma­ru­dzić, gadać


Źródła:

Wiktionary

Braz.

skrót od: bra­zy­lij­ski


Źródła:

SJP.pl

Brazauskas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brazos

rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


Bra­zos ( Bra­zos River, pier­wot­nie Rio Bra­zos de Dios) – rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas. Jej dłu­gość wy­no­si 1352 km, a do­rze­cze ma 116 tys. km².

Jej źró­dła znaj­du­ją się na wy­ży­nie Llano Esta­ca­do. Ucho­dzi do Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej w mie­ście Fre­e­port, w oko­li­cach Ho­u­ston.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brazylia

pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; Fe­de­ra­cyj­na Re­pu­bli­ka Bra­zy­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.2) rzad. geogr. Brasília, sto­li­ca Bra­zy­lii (1.1)


Bra­zy­lia ( Bra­sil,), ofi­cjal­nie Fe­de­ra­cyj­na Re­pu­bli­ka Bra­zy­lii ( República Fe­de­ra­ti­va do Bra­sil,) – pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści kon­ty­nen­tu, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Naj­więk­sze i naj­lud­niej­sze pań­stwo tego kon­ty­nen­tu, a jed­no­cze­śnie jedno z naj­więk­szych i naj­lud­niej­szych państw świa­ta. Zaj­mu­je ob­szar 8 515 767 km² (5. pod wzglę­dem po­wierzch­ni na świe­cie), a za­miesz­ka­ne jest przez 213 562 666 ludzi (szac. 2026, 7. na świe­cie). Sto­li­cą kraju jest Brasília.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brazyliana

1. sy­stem gry w piłce noż­nej po­le­ga­ją­cy na tym, że w linii obro­ny i w ataku gra po czte­rech za­wod­ni­ków, a w po­mo­cy dwóch; bra­si­lia­na;
2. po­tocz­nie: popis szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści pod­czas gry w piłkę nożną; bra­si­lia­na;
3. po­tocz­nie: de­pi­la­cja oko­lic ło­no­wych u ko­biet;
4. po­tocz­nie: te­le­no­we­la, któ­rej akcja kon­cen­tru­je się wokół skom­pli­ko­wa­nych wąt­ków mi­łos­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. czar­na kawa

 (1.2) kos­met. eufem. stan oko­lic ło­no­wych po ich cał­ko­wi­tej de­pi­la­cji

 (1.3) gra ba­zu­ją­ca na piłce noż­nej po­le­ga­ją­ca na tym, że paru gra­czy stoi w kó­łecz­ku, w któ­rym to po­da­ją sobie piłkę tak, by ta nie dot­knę­ła ziemifakt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brazylianin

miesz­ka­niec Bra­zy­lii - mia­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Porto Ale­gre. Bra­zy­lij­czyk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brazylianit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał peg­ma­ty­to­wy;


Bra­zy­lia­nit – przez­ro­czy­sty mi­ne­rał peg­ma­ty­to­wy. Nazwa po­cho­dzi od miej­sca gdzie go od­kry­to w 1945 roku - w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Con­sel­he­ria Peua w Minas Ge­ra­is (Bra­zy­lia). Wy­glą­dem przy­po­mi­na chry­zo­be­ryl i żółte od­mia­ny be­ry­lu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brazylianka

miesz­kan­ka Bra­zy­lii (sto­li­cy Bra­zy­lii)


Źródła:

SJP.pl

Brazyliany

1. sy­stem gry w piłce noż­nej po­le­ga­ją­cy na tym, że w linii obro­ny i w ataku gra po czte­rech za­wod­ni­ków, a w po­mo­cy dwóch; bra­si­lia­na;
2. po­tocz­nie: popis szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści pod­czas gry w piłkę nożną; bra­si­lia­na;
3. po­tocz­nie: de­pi­la­cja oko­lic ło­no­wych u ko­biet;
4. po­tocz­nie: te­le­no­we­la, któ­rej akcja kon­cen­tru­je się wokół skom­pli­ko­wa­nych wąt­ków mi­łos­nych


Źródła:

SJP.pl

Brazylijczyk

oby­wa­tel Bra­zy­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bra­zy­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brazylijka

oby­wa­tel­ka Bra­zy­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bra­zy­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brazylijski

zwią­za­ny z pań­stwem Bra­zy­lia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­zy­lią, do­ty­czą­cy Bra­zy­lii lub Bra­zy­lij­czy­ków, wy­wo­dzą­cy się z Bra­zy­lii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bra­zy­lii i Bra­zy­lij­czy­ków, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Bra­zy­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brazylijskość

→ bra­zy­lij­ski


Patrz:brazylijski

Źródła:

SJP.pl

Brazylit

mi­ne­rał, dwut­le­nek cyr­ko­nu, od­kry­ty przez Jo­sep­ha Bad­de­le­ya; ba­de­le­it, bad­de­le­it


Źródła:

SJP.pl

Brazzaville

[czy­taj: brazaWIL] sto­li­ca Konga


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Konga;


Braz­za­vil­le – naj­więk­sze mia­sto, sto­li­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na i fi­nan­so­wa Konga, po­ło­żo­ne nad rzeką Kongo. Mia­sto za­miesz­ku­je ponad 2,1 mln osób, co sta­no­wi ponad jedną trze­cią (35%) lud­no­ści tego kraju. Na­prze­ciw­ko Braz­za­vil­le, po dru­giej stro­nie rzeki, znaj­du­je się Kin­sza­sa (sto­li­ca De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga), gdzie żyje ponad 17 mi­lio­nów osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brazzawilczyk

[czy­taj: bra­za­wil­czyk] miesz­ka­niec Braz­za­vil­le


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Braz­za­vil­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brazzawilka

[czy­taj: bra­za­wil­ka] miesz­kan­ka Braz­za­vil­le (sto­li­cy Konga)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Braz­za­vil­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brazzawilski

[czy­taj: bra­za­wil­ski] przy­miot­nik od: Braz­za­vil­le


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Braz­za­vil­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brać

1. uj­mo­wać, chwy­tać;
2. obej­mo­wać w po­sia­da­nie;
3. za­bie­rać coś siłą


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wziąć)

 (1.1) chwy­tać coś ręką, uno­sić coś

 (1.2) pot. prze­kra­czać, mijać coś

 (1.3) ko­rzy­stać z cze­goś

 (1.4) wy­ko­rzy­sty­wać kogoś do cze­goś; zo­bo­wią­zy­wać kogoś

 (1.5) zo­bo­wią­zy­wać się do cze­goś

 (1.6) chwy­tać, łapać, znie­wa­lać

 (1.7) ro­zu­mieć, przyj­mo­wać coś

 (1.8) weź, weźmy, weź­cie uży­wa­ne jako za­chę­ta do wy­ko­na­nia czyn­no­ści

 (1.9) pot. wziąć jako cza­sow­nik po­sił­ko­wy w try­bie roz­ka­zu­ją­cym

 (1.10) kie­ro­wać czymś/kimś, pro­wa­dzić coś, usta­wiać coś

 (1.11) za­ży­wać coś

 (1.12) kupić lub wy­na­jąć coś

 (1.13) po­siąść kogoś w sen­sie sek­su­al­nym

 (1.14) uwa­żać, po­strze­gać

 (1.15) pot. przyj­mo­wać ko­rzy­ści ma­jąt­ko­we

 (1.16) daw. środ. polit. aresz­to­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny brać się (dk. wziąć się)

 (2.1) roz­po­czy­nać jakąś czyn­ność

 (2.2) chwy­tać sie­bie wza­jem­nie

 (2.3) zma­gać się z czymś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) bract­wo, grupa ludzi do­brze się zna­ją­cych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brałniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. osoba za­ży­wa­ją­ca he­ro­i­nę


Źródła:

Wiktionary

Brałza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bra­u­za.


Źródła:

Wiktionary

Brańka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brańsk

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Brańsk – mia­sto i gmina we wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim.

Brańsk jest sie­dzi­ba władz wiej­skiej gminy Brańsk, a także rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brański

przy­miot­nik od: Brańsk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Brań­ska, zwią­za­ny z Brań­skiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brańszczanin

miesz­ka­niec Brań­ska (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brań­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brańszczanka

miesz­kan­ka Brań­ska (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brań­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brańszczycki

→ Brań­szczyk


Źródła:

SJP.pl

Brańszczyk

wieś w Pol­sce


Brań­szczyk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na nad rzeką Bug w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie Brań­szczyk. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Brań­szczyk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brb

skrót od: Be Right Back - zaraz wra­cam; ZW (zw)


Źródła:

SJP.pl

Brczko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w pół­noc­nej Bośni i Her­ce­go­wi­nie;


Brczko (bośn., chor. "Brčko", serb. "Брчко") – mia­sto w pół­noc­nej Bośni i Her­ce­go­wi­nie, sie­dzi­ba Dy­stryk­tu Brczko. Leży przy uj­ściu rzeki Brki do Sawy. W 2013 roku li­czy­ło 39 893 miesz­kań­ców, z czego więk­szość sta­no­wi­li Ser­bo­wie.

Sta­no­wi oś­ro­dek prze­my­słu (go­rzel­nie) i hand­lu w re­gio­nie sa­dow­ni­czym (śliwy).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brda

rzeka w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce, lewy do­pływ Wisły;


Brda (niem. "Brahe") – rzeka w pół­noc­nej Pol­sce, lewy do­pływ Wisły, naj­więk­szy w jej dol­nym biegu. Dolny frag­ment Brdy jest frag­men­tem drogi wod­nej Wisła-Odra, mię­dzy­na­ro­do­wej drogi wod­nej E70 oraz Byd­go­skie­go Węzła Wod­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brdulak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brdysanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg. bry­ka­nie


Źródła:

Wiktionary

Brdysać

rzad­ko: ska­kać, bry­kać, do­ka­zy­wać, za­cho­wy­wać się nies­for­nie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. pod­ska­ki­wać, za­cho­wy­wać się nies­for­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brdyujście

dziel­ni­ca Byd­go­szczy, w któ­rej Brda wpada do Wisły


Brdy­uj­ście – osied­le w Byd­go­szczy w re­jo­nie uj­ścia rzeki Brdy do Wisły. Znaj­du­je się tam tor re­ga­to­wy oraz śluzy, jaz i elek­trow­nia wodna, bę­dą­ce ele­men­tem Byd­go­skie­go Węzła Wod­ne­go. W 1939 w Brdy­uj­ściu znaj­do­wał się port Od­dzia­łu Wy­dzie­lo­ne­go Rzeki Wisły (tzw. flo­tyl­li wi­śla­nej).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brdziański

przy­miot­nik od: Brda


Źródła:

SJP.pl

Brdów

wieś w Pol­sce


Brdów – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Ba­biak; po­ło­żo­na na po­gra­ni­czu Kujaw i Wiel­ko­pol­ski, na Po­je­zie­rzu Ku­jaw­skim, na tzw. Ku­ja­wach Bo­ro­wych, nad Je­zio­rem Brdow­skim. Daw­niej mia­sto: sie­dzi­ba bur­mi­strzów i wój­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bre

skrót od: Bank Roz­wo­ju Ek­spor­tu SA


Źródła:

SJP.pl

Break

[czy­taj: brejk] w bok­sie: ko­men­da wy­po­wia­da­na przez sę­dzie­go rin­go­we­go w sy­tu­a­cji zbyt dłu­gie­go prze­trzy­my­wa­nia się przez za­wod­ni­ków w zwar­ciu, na­ka­zu­ją­ca im chwi­lo­we za­prze­sta­nie walki i od­stą­pie­nie o krok w tył


wy­krzy­knik

 (1.1) sport. ko­men­da w bok­sie na­ka­zu­ją­ca przer­wa­nie walki

rze­czow­nik

 (2.1) sport. w sno­o­ke­rze: licz­ba punk­tów zdo­by­ta przy jed­nym po­dej­ściu do stołu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Breakbeat

ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej, o tem­pie poś­red­nim mię­dzy hip-hopem a house'em


Bre­ak­be­at – ga­tu­nek elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej, w któ­rej mocno ak­cen­to­wa­ne są in­stru­men­ty per­ku­syj­ne, czę­sto przez sam­ple, jak rów­nież bębny i wszel­kie­go ro­dza­ju in­stru­men­ty two­rzą­ce ryt­micz­ne ude­rze­nia (tzw. beaty).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Breakbeatowy

→ bre­ak­be­at [czy­taj: brejk­bi­to­wy]


Źródła:

SJP.pl

Breakdance

[czy­taj: brejk­dens, brejk­dans] niez­wy­kle dy­na­micz­ny ta­niec wy­ko­rzy­stu­ją­cy wiele ele­men­tów z gim­na­sty­ki spor­to­wej, akro­ba­ty­ki itp., po­pu­lar­ny głów­nie wśród mło­dzie­ży; break dance


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. jeden ze sty­lów ulicz­ne­go tańca z ele­men­ta­mi akro­ba­cji na rę­kach i ewo­lu­cji w par­te­rze; część sub­kul­tu­ry hip hopu;


Bre­ak­dan­ce, bre­ak­dan­cing (inne nazwy: break, bre­a­king, bbo­y­ing) – ro­dzaj spe­cy­ficz­ne­go i uni­ka­to­we­go tańca z dużą licz­bą ele­men­tów si­ło­wo-spraw­no­ścio­wych, oraz kro­ków wy­ko­ny­wa­nych „w par­te­rze”, czyli rę­ka­mi i no­ga­mi (a czę­sto całym cia­łem) na ziemi. Osoba tań­czą­ca bre­ak­dan­ce to b-boy/"biboj" (męż­czyz­na) lub b-girl/"bi­gerl" (ko­bie­ta). Jest to skrót od słowa break-boy/bre­ak­dan­ce-boy. Po raz pier­wszy słowa "b-boy" użył DJ Kool Herc na jed­nej z mię­dzy­blo­ko­wych im­prez (block party/stre­et jam).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Breakdance'owy

→ bre­ak­dan­ce [czy­taj: brejk­den­so­wy lub brejk­dan­so­wy]; bre­ak­dan­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Breakdancer

[czy­taj: brejk­den­ser lub brejk­dan­ser] osoba tań­czą­ca bre­ak­dan­ce; b-boy


Źródła:

SJP.pl

Breakdancerka

→ bre­ak­dan­cer [czy­taj: brejk­den­ser­ka lub brejk­dan­ser­ka]


Źródła:

SJP.pl

Breakdansowy

→ bre­ak­dan­ce [czy­taj: brejk­dan­so­wy]; bre­ak­dan­ce'owy


Źródła:

SJP.pl

Breaking

[czy­taj: brej­king] niez­wy­kle dy­na­micz­ny ta­niec wy­ko­rzy­stu­ją­cy wiele ele­men­tów z gim­na­sty­ki spor­to­wej, akro­ba­ty­ki itp., po­pu­lar­ny głów­nie wśród mło­dzie­ży; break dance, bre­ak­dan­ce


Źródła:

SJP.pl

Breakingowy

→ bre­a­king [czy­taj: brej­kin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Breakpoint

[czy­taj: brejk­pojnt] break point; w te­ni­sie: sy­tu­a­cja, gdy stro­nie bro­nią­cej bra­ku­je jed­nej piłki do wy­gra­nia gema; też ta piłka


Źródła:

SJP.pl

Breatharianizm

[czy­taj: bre­ta­ria­nizm] rze­ko­ma zdol­ność czło­wie­ka do życia bez po­ży­wie­nia dzię­ki ener­gii po­bie­ra­nej z po­wie­trza; bre­ta­ria­nizm, ine­dia


Źródła:

SJP.pl

Brecha

po­tocz­nie:
1. ubaw, coś śmiesz­ne­go; heca, beka, po­lew­ka, zlewa, zlew, zwała;
2. łom


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań. łom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brechacz

kłam­ca, oszczer­ca; czło­wiek mó­wią­cy bred­nie


Źródła:

SJP.pl

Brechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. posp. mó­wie­nie dużo i bez sensu


Źródła:

Wiktionary

Brechać

mówić dużo, a bez sensu; pleść


Źródła:

SJP.pl

Brechnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Bu­ko­wi­na, Kra­kow­skie. kłam­stwo, bred­nia


Źródła:

Wiktionary

Brechsztanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań. łom


Źródła:

Wiktionary

Brecht

po­tocz­nie: śmiech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. przest. śmiech


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brechta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pot. głup­stwo, nie­do­rzecz­ność, bred­nia


Źródła:

Wiktionary

Brechtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|brech­tać.


Źródła:

Wiktionary

Brechtać

po­tocz­nie:
1. mówić dużo, a bez sensu; pleść, bre­chać;
2. brech­tać się - śmiać się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) slang. śmiać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny brech­tać się (dk. brak)

 (2.1) slang. śmiać się

 (2.2) gw-pl|Poz­nań. ta­plać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brechtowski

taki jak u Brech­ta, ma­ją­cy styl Brech­ta


Źródła:

SJP.pl

Breda

mia­sto w Ho­lan­dii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ho­lan­dii;


Breda – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ho­lan­dii, w pro­win­cji Bra­ban­cja Pół­noc­na, ok. 40 km na pd.-wsch. od Rot­ter­da­mu, w po­bli­żu gra­ni­cy z Bel­gią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brednia

coś, co nie ma sensu lub odz­wier­cied­le­nia w rze­czy­wi­sto­ści; nie­do­rzecz­ność, bzdu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bez­sens, bzdu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bredzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bre­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Bredzić

1. mówić o rze­czach nie ma­ją­cych sensu lub odz­wier­cied­le­nia w rze­czy­wi­sto­ści;
2. wy­po­wia­dać pod­czas snu lub wy­so­kiej go­rącz­ki słowa, które naj­czę­ściej nie mają ze sobą żad­ne­go związ­ku; ma­ja­czyć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mówić bez sensu we śnie lub w cho­ro­bie

 (1.2) mówić głup­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bredzki

przy­miot­nik od: Breda (mia­sto w Ho­lan­dii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bredą, do­ty­czą­cy Bredy, po­cho­dzą­cy z Bredy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brega

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na i kró­le­stwo w śred­nio­wiecz­nej Ir­lan­dii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bregencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Au­strii, nad Je­zio­rem Bo­deń­skim, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Prze­da­ru­la­nia, sie­dzi­ba po­wia­tu;


Zo­bacz też: Bre­genz.

Bre­gen­cja (niem. "Bre­genz") – mia­sto w Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Vo­rarl­berg oraz sie­dzi­ba po­wia­tu Bre­gen­cja. Leży nad Je­zio­rem Bo­deń­skim, u uj­ścia Bre­gen­zer Ach, u stóp góry Pfänder na­le­żą­cej do ma­sy­wu Lasu Bre­genc­kie­go w Pół­noc­nych Al­pach Wa­pien­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bregencki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bre­gen­cją, do­ty­czą­cy Bre­gen­cji, po­cho­dzą­cy z Bre­gen­cji


Źródła:

Wiktionary

Bregeryt

mi­ne­rał pro­mie­niot­wór­czy, tle­nek uranu lub toru


Źródła:

SJP.pl

Breguła

naz­wi­sko


Bre­gu­ła – przy­sió­łek wsi Gro­dzi­sko w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Opol­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brehm

[czy­taj: brem] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Breja

gęsta, pół­płyn­na masa, czę­sto o nie­przy­jem­nym wy­glą­dzie; bryja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. brud­na, nie­przy­jem­nie wy­glą­da­ją­ca ciecz

 (1.2) pot. nie­a­pe­tycz­ne je­dze­nie w po­sta­ci papki

 (1.3) pot. błoto zmie­sza­ne z to­pią­cym się śnie­giem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brejdak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg-pl|Lu­blin. brat


Źródła:

Wiktionary

Brejk

w sno­o­ke­rze: licz­ba punk­tów zdo­by­tych przez za­wod­ni­ka w danym po­dej­ściu; break


Źródła:

SJP.pl

Brejnak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brejneryt

wę­gla­no­wy mi­ne­rał zło­żo­ny z izo­mor­ficz­nych do­mie­szek me­ta­li (man­ga­nu, że­la­za lub ma­gne­zu)


Źródła:

SJP.pl

Brejo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: zob. breja.


Źródła:

Wiktionary

Brejowaty

przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du breję, nie­przy­jem­ny, ma­zio­wa­ty; bry­jo­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Brejowie

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brek

1. od­kry­ty, czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny na re­so­rach
2. budka przy wa­go­nie to­wa­ro­wym przez­na­czo­na dla ha­mu­ją­ce­go po­ciąg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­kry­ty czte­ro­ko­ło­wy po­jazd wie­lo­kon­ny z re­so­ra­mi i bocz­ny­mi ław­ka­mi;

 (1.2) kolej. budka umiej­sco­wio­na na krót­szej ścia­nie wa­go­nu to­wa­ro­we­go przez­na­czo­na dla czło­wie­ka ha­mu­ją­ce­go po­ciąg


Brek (rów­nież brake oraz break) – wóz po­pu­lar­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku. Nie po­sia­dał osłon z boku, miał za to stały, mięk­ki dach, utrzy­mu­ją­cy się na prę­tach jak bal­da­chim.

Roz­wią­za­nie kon­struk­cyj­ne na­śla­do­wa­ło konny brek my­śliw­ski (tzn. powóz, do któ­re­go pa­sa­że­ro­wie wsia­da­li od tyłu).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brekcja

zli­ty­fi­ko­wa­na skała zło­żo­na z ostro­kra­wę­dzi­stych zia­ren, po­dob­na do zle­pień­ca; druz­got; okru­cho­wiec


Brek­cja ( brec­cia ‘prze­łom, wyłom’), in. druz­got, okru­cho­wiec – zli­ty­fi­ko­wa­na skała okru­cho­wa skła­da­ją­ca się z ostro­kra­wę­dzi­stych frag­men­tów in­nych skał i mi­ne­ra­łów (blo­ków i gruzu) sce­men­to­wa­nych ze sobą przy po­mo­cy spo­i­wa krze­mion­ko­we­go, wa­pien­ne­go, że­la­zi­ste­go, ila­ste­go lub in­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brekinia

ga­tu­nek ja­rzę­bu, drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; brzęk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. brzęk, ja­rząb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brekowy

zwią­za­ny z bre­kiem


Źródła:

SJP.pl

Brel

naz­wi­sko, m.in. Ja­qu­es Brel (1929-1978) - bel­gij­ski pio­sen­karz, kom­po­zy­tor i poeta, aktor i re­ży­ser fil­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Brele

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oku­la­ry


Źródła:

Wiktionary

Breloczek

mały bre­lok


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bre­lok

 (1.2) mały wi­sio­rek do spi­na­nia klu­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brelok

ozdob­ny wi­sio­rek z me­ta­lu lub na me­ta­lo­wym za­cze­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wi­sio­rek, ozdo­ba na łań­cusz­ku lub bran­so­le­cie

 (1.2) ozdo­ba spi­na­ją­ca klu­cze w jeden pęk


Bre­lok – czę­sto uży­wa­na ozdo­ba do­cze­pia­na spi­na­czem lub łań­cusz­kiem do klu­czy spię­tych kół­kiem lub ka­ra­biń­czy­kiem. Naj­czę­ściej wy­ko­na­na z me­ta­lu, two­rzy­wa sztucz­ne­go lub skóry.

Funk­cja este­tycz­na wy­ko­rzy­sty­wa­na jest m.in. przez firmy, które czę­sto uży­wa­ją bre­lo­ków jako ga­dże­tów re­kla­mo­wych. W takim przy­pad­ku bre­lok ozdo­bio­ny jest nazwą firmy, jej logo lub na­wią­zu­je kształ­tem i ko­lo­rem do łatwo roz­poz­na­wal­ne­go pro­duk­tu (np. felgi mar­ko­we­go sa­mo­cho­du czy bu­tel­ki na­po­ju) albo ma­skot­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brema

1. kraj związ­ko­wy w Niem­czech; Bre­men;
2. mia­sto nad We­ze­rą, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nych Niem­czech nad We­ze­rą;

 (1.2) geogr. adm. kraj związ­ko­wy Nie­miec, zło­żo­ny z dwóch miast: Bremy (1.1) i Bre­mer­ha­ven;


Brema, Wolne Han­ze­a­tyc­kie Mia­sto Brema (niem. "Bre­men", "Freie Han­se­stadt Bre­men") – mia­sto (niem. "Stadt­ge­me­in­de") w pół­noc­nych Niem­czech, sto­li­ca najm­niej­sze­go kraju związ­ko­we­go Brema, do któ­re­go na­le­ży rów­nież Bre­mer­ha­ven. Leży nad rzeką We­ze­rą w od­le­gło­ści ok. 60 km od jej uj­ścia do Morza Pół­noc­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bremen

kraj związ­ko­wy w Niem­czech; Brema


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bremenka

miesz­kan­ka Bremy (mia­sta)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bremy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bremer

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bremerhaven

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech;


Bre­mer­ha­ven – mia­sto ("Stadt­ge­me­in­de") w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Brema, któ­re­go jest eks­kla­wą. Leży u uj­ścia We­ze­ry do Morza Pół­noc­ne­go. Naj­więk­sze mia­sto w Niem­czech le­żą­ce nad Mo­rzem Pół­noc­nym.

Porty Bremy sta­no­wią drugi co do wiel­ko­ści port w Niem­czech, po por­cie w Ham­bur­gu (4,4 mln TEU w 2024 roku).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bremeńczyk

miesz­ka­niec Bremy (mia­sta)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bremy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bremeński

przy­miot­nik od: Brema


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bremy, zwią­za­ny z Bremą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bremza

daw­niej: ha­mu­lec w wa­go­nie


Źródła:

SJP.pl

Brenda

imię żeń­skie


Bren­da – żeń­skie imię, które jest od­po­wied­ni­kiem mę­skie­go imie­nia Bren­dan. Imię po­pu­lar­ne w kul­tu­rze ame­ry­kań­skiej i an­giel­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brendan

Zo­bacz też: Bren­dan (łódź).

Bren­dan, Bran­don – imię mę­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go wy­wo­dzą­ce się z wa­lij­skie­go "bre­en­hin", 'ksią­żę'.

Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Bren­dan Że­glarz, VI-wiecz­ny mnich i ere­mi­ta ir­landz­ki, który we­dług le­gen­dy w po­szu­ki­wa­niu odo­sob­nie­nia wy­ru­szył ło­dzią na ocean At­lan­tyc­ki.


Źródła:

Wikipedia

Breneka

amu­ni­cja my­śliw­ska


Bre­ne­ka (Bren­ne­ke) – po­pu­lar­na nazwa cięż­kich po­ci­sków mo­no­li­tycz­nych przy­sto­so­wa­nych do wy­strze­li­wa­nia z broni gład­ko­lu­fo­wej za­pro­jek­to­wa­nych w 1898. Nazwa wy­wo­dzi się od twór­cy, nie­miec­kie­go kon­struk­to­ra broni i amu­ni­cji Wil­hel­ma Bren­ne­ke (1865–1951). Firma "Bren­ne­ke", za­rzą­dza­na przez ro­dzi­nę wy­na­laz­cy, ist­nie­je do dziś.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Breneński

przy­miot­nik od: Bren­na (wieś w Pol­sce, miej­sco­wość we Wło­szech lub gród sło­wac­ki nad Ha­we­lą); bren­niań­ski, bren­neń­ski


Źródła:

SJP.pl

Brenieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bren­nej, zwią­za­ny z Bren­ną


Źródła:

Wiktionary

Brenna

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­wie­cie cie­szyń­skim;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Como;

 (1.3) geogr. hist. pra­sło­wiań­ska twier­dza nad Ha­we­lą w Bran­den­bur­gii;


Bren­na (daw­niej "Brina, Brena") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Bren­na. Sie­dzi­ba gminy Bren­na, obej­mu­ją­cej rów­nież Górki Wiel­kie i Górki Małe.

W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie biel­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brenner

prze­łęcz na gra­ni­cy Au­strii i Włoch


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jedna z naj­waż­niej­szych al­pej­skich prze­łę­czy na gra­ni­cy Au­strii i Włoch;


Bren­ner (wł. "Passo del Bren­ne­ro", niem. "Bren­ner­pass") – jedna z naj­waż­niej­szych al­pej­skich prze­łę­czy na gra­ni­cy Au­strii i Włoch, po­ło­żo­na na wy­so­ko­ści 1374 m n.p.m. Od­dzie­la Alpy Zil­ler­tal­skie od Alp Sztu­baj­skich w Al­pach Cen­tral­nych.

Ze wzglę­du na sto­sun­ko­wo małą wy­so­kość n.p.m. przez Bren­ner pro­wa­dzi naj­do­god­niej­sza linia tran­zy­to­wa sta­no­wią­ca po­łą­cze­nie Nie­miec przez Au­strię z Wło­cha­mi – au­striac­ka au­to­stra­da A13 i wło­ska au­to­stra­da A22, obie bę­dą­ce czę­ścią trasy eu­ro­pej­skiej E45.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brennerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bren­ne­rem, do­ty­czą­cy Bren­ne­ru


Źródła:

Wiktionary

Brenneński

przy­miot­nik od: Bren­na (wieś w Pol­sce, miej­sco­wość we Wło­szech lub gród sło­wac­ki nad Ha­we­lą); bre­neń­ski, bren­niań­ski


Źródła:

SJP.pl

Brennianin

miesz­ka­niec Bren­nej (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bren­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brennianka

miesz­kan­ka Bren­nej (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bren­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brenniański

przy­miot­nik od: Bren­na (wieś w Pol­sce, miej­sco­wość we Wło­szech lub gród sło­wac­ki nad Ha­we­lą); bre­neń­ski, bren­neń­ski


Źródła:

SJP.pl

Brenno

Bren­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Wi­je­wo.


Źródła:

Wikipedia

Brentano

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bresaola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­na wło­ska so­lo­na wo­ło­wi­na, która doj­rze­wa przez dwa, trzy mie­sią­ce su­szo­na na po­wie­trzu, aż stward­nie­je i zmie­ni kolor na ciem­no­czer­wo­ny, pra­wie fio­le­to­wy


Źródła:

Wiktionary

Brescia

[czy­taj: BRESZja] mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto Lom­bar­dii; sie­dzi­ba władz pro­win­cji Bre­scia (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści kraju, w Lom­bar­dii;


Bre­scia [] – mia­sto i gmina miej­ska ("co­mu­ne") w pół­noc­nych Wło­szech. Jest sto­li­cą pro­win­cji Bre­scia; dru­gie po Me­dio­la­nie pod wzglę­dem po­pu­la­cji mia­sto Lom­bar­dii.

Za­cho­wa­ny tu mo­nu­men­tal­ny teren "Forum Ro­ma­num" oraz kom­pleks klasz­tor­ny "San Sal­va­to­re-Santa Giu­lia" zo­sta­ły wpi­sa­ne na Listę Świa­to­we­go Dzie­dzict­wa UNESCO i są czę­ścią ze­spo­łu za­byt­ków o naz­wie „Lon­go­bar­do­wie we Wło­szech. Oś­rod­ki wła­dzy, 568–774 n.e.”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brescianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bre­scii, osoba z tego mia­sta


Źródła:

Wiktionary

Bresciański

→ Bre­scia [czy­taj: breszJAŃski]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bre­scią, do­ty­czą­cy Bre­scii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bresler

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bresson

[czy­taj: breSĄ] naz­wi­sko, m.in. Ro­bert Bres­son (1907-1999) - fran­cu­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy


Bres­son – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Isère.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 753 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 271 osób/km² (wśród 2880 gmin re­gio­nu Rodan-Alpy Bres­son pla­su­je się na 940. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1659.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brest

mia­sto we Fran­cji, port wo­jen­ny z bazą okrę­tów ato­mo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia;


Brest – mia­sto i gmina w pół­noc­no-za­chod­niej Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Finistère, naj­więk­sze mia­sto Dol­nej Bre­ta­nii, naj­da­lej wy­su­nię­te na za­chód duże mia­sto fran­cu­skie, usy­tu­o­wa­ne nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, li­czą­ce 140 993 miesz­kań­ców (2022 r.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bresteński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bre­stem, do­ty­czą­cy Bre­stu


Źródła:

Wiktionary

Bresza

wyłom w murze twier­dzy wy­ko­na­ny przez oble­ga­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Breszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. łom


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Breszyć

re­gio­nal­nie: mówić głu­po­ty, pleść bzdu­ry; bre­dzić


Źródła:

SJP.pl

Bretania

re­gion we Fran­cji nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion w pół­noc­no-za­chod­niej Fran­cji;


Bre­ta­nia ( Bre­ta­gne, Bre­izh, gal. "Bertaèyn") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Fran­cji, po­ło­żo­na na Pół­wy­spie Bre­toń­skim, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Obej­mu­je fa­li­ste i pa­gór­ko­wa­te te­re­ny Pół­wy­spu Bre­toń­skie­go, z kul­mi­na­cja­mi na wzno­szą­cych się w cen­trum wzgó­rzach d’Arrée (To­us­sa­i­nes, 384 m n.p.m.) i No­i­res (326 m n.p.m.). Wśród re­gio­nów fran­cu­skich wy­róż­nia się dużą odręb­no­ścią kul­tu­ro­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bretarianin

w in­dyj­skiej sek­cie tan­trycz­nej: osoba nie­przyj­mu­ją­ca po­kar­mów, ży­ją­ca dzię­ki ener­gii po­bie­ra­nej z po­wie­trza


Źródła:

SJP.pl

Bretarianizm

rze­ko­ma zdol­ność czło­wie­ka do życia bez po­ży­wie­nia dzię­ki ener­gii po­bie­ra­nej z po­wie­trza; ine­dia, bre­at­ha­ria­nizm


Źródła:

SJP.pl

Bretnal

długi gwóźdź że­laz­ny z dużym łeb­kiem; gon­tal (rzad­ko)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. gwóźdź o pła­skim i dużym łebku do przy­bi­ja­nia papy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bretnalówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. mocna wódka, do któ­rej wrzu­ca­no ka­wa­łek że­la­za, czę­sto gwóźdź, rze­ko­mo dla na­da­nia więk­szej mocy


Źródła:

Wiktionary

Breton

zwie­rzę na­le­żą­ce do rasy koni za­przę­go­wych, pow­sta­łej ze skrzy­żo­wa­nia kuców z Pół­wy­spu Bre­toń­skie­go z końmi ras cięż­kich i z nor­fol­ski­mi kłu­sa­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Bretonka

miesz­kan­ka Bre­ta­nii (re­gio­nu we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bre­ta­nii


Bre­ton­ka – obraz pol­skiej ma­lar­ki Olgi Boz­nań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bretończyk

miesz­ka­niec Bre­ta­nii (re­gio­nu we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bre­ta­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bretoński

przy­miot­nik od: Bre­ta­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bre­ta­nią, do­ty­czą­cy Bre­ta­nii lub Bre­toń­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język cel­tyc­ki, któ­rym po­słu­gu­ją się Bre­toń­czy­cy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bretońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem bre­toń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem bre­toń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku bre­toń­skim


Źródła:

Wiktionary

Breughel

[czy­taj: bröchel, bre­chel albo broj­gel] naz­wi­sko, np. Piotr (albo Peter) Bre­ug­hel (ok. 1528-69), ma­larz ni­der­landz­ki; Bru­e­gel


Źródła:

SJP.pl

Breughlowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bre­ugh­la (Bru­e­gla) lub z nim zwią­za­ny; Bru­e­glow­ski


Źródła:

SJP.pl

Breve

1. de­kret pa­pie­ski od­no­śnie mniej istot­nych spraw; brewe;
2. w mu­zy­ce: utwór krót­szy od stan­dar­du danej formy, np. sym­fo­nia breve, so­na­ta breve


Źródła:

SJP.pl

Brevier

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy je­de­na­stu punk­tom (4,1349 mm)


Źródła:

Wiktionary

Breviter

z ła­ci­ny: krót­ko, w skró­cie


Źródła:

SJP.pl

Brew

pasmo wło­sków nad oczo­do­łem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pasmo krót­kich wło­sów nad oczo­do­łem


Brew ( su­per­ci­lium) – łu­ko­wa­ta wy­pu­kłość na kości czo­ło­wej nad oczo­do­łem po­ra­sta­ją­ca krót­ki­mi wło­sa­mi. Pod­sta­wo­wą jej funk­cją jest ochro­na oka przed do­sta­niem się do niego potu i wody de­szczo­wej (rów­nież krwi przy ura­zach głowy).

Włosy brwi róż­nią się bu­do­wą hi­sto­lo­gicz­ną od tych po­ra­sta­ją­cych więk­szą część ludz­kie­go ciała. Cecha wy­róż­nia­ją­ca to część rdzen­na. Upo­dab­nia ona włosy ludz­kich brwi i rzęs do sier­ści in­nych zwie­rząt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brewczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brewe

de­kret pa­pie­ski od­no­śnie mniej istot­nych spraw


Brewe (także breve, z breve – krót­kie pismo) – urzę­do­we pismo pa­pie­skie do­ty­czą­ce spraw mniej­szej wagi. W odróż­nie­niu od bulli ma mniej uro­czy­sty cha­rak­ter, jest pi­sa­ne zwy­kłą ła­ci­ną na cien­kim per­ga­mi­nie i opa­trzo­ne czer­wo­ną wo­sko­wą pie­czę­cią pa­pie­ską, którą jest od­ci­śnię­ty Pier­ścień Ry­ba­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Breweria

1. kłót­nia, awan­tu­ra, burda; bre­we­rie;
2. daw­niej: za­wa­diact­wo, ju­nact­wo, za­dzie­rzy­stość; ju­na­kie­ria


Źródła:

SJP.pl

Breweriant

osoba wy­pra­wia­ją­ca bre­we­rie; awan­tur­nik


Źródła:

SJP.pl

Brewerie

za­cho­wa­nie za­kłó­ca­ją­ce po­rzą­dek, wy­wo­łu­ją­ce za­mie­sza­nie; burda, kłót­nia, awan­tu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga

 (1.1) awan­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brewiarz

zbiór mod­litw uło­żo­ny na różne czę­ści dnia, roku lub świę­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. co­dzien­na li­tur­gicz­na mod­lit­wa Ko­ścio­ła, mod­lit­wa Li­tur­gią go­dzin;

 (1.2) liter. rel. księ­ga z tek­sta­mi do od­ma­wia­nia Li­tur­gii go­dzin;


Bre­wiarz ( bre­via­rium – skrót) – w chrze­ści­jań­stwie księ­ga li­tur­gicz­na do od­pra­wia­nia li­tur­gii go­dzin, czyli co­dzien­nej mod­lit­wy Ko­ścio­ła.

Zna­cze­nie ter­mi­nu „bre­wiarz” i hi­sto­ria bre­wia­rza.

W pier­wot­nym chrze­ści­jań­stwie ce­le­bra­cja li­tur­gii go­dzin miała cha­rak­ter wspól­no­to­wy, a po­trzeb­ne tek­sty znaj­do­wa­ły się w kilku róż­nych księ­gach (m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brewiarzowy

→ bre­wiarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bre­wia­rzem, od­no­szą­cy się do bre­wia­rza


Patrz:brewiarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brewier

czcion­ka o wy­so­ko­ści 11 punk­tów


Źródła:

SJP.pl

Brewilokwencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­kość i zwię­złość wy­po­wie­dzi przy za­cho­wa­niu tre­ści­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Brewis

znak dia­kry­tycz­ny w kształ­cie łuku, umie­szcza­ny nad li­te­rą


Bre­wis (znak krót­ko­ści; od łac. bre­vis: „krót­ki”) – znak dia­kry­tycz­ny sto­so­wa­ny w al­fa­be­cie ru­muń­skim, tu­rec­kim, wiet­nam­skim i in­nych. W cy­ry­li­cy wy­stę­pu­je w ro­syj­skim Й, й oraz bia­ło­ru­skim Ў. W tran­skryp­cji fo­ne­tycz­nej służy zwy­kle do oz­na­cza­nia sa­mo­gło­sek sła­bych, tzw. krót­kich (np. w ła­ci­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brewiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brewka

1. zdrob­nie­nie od: brew;
2. jedno z dwu ciem­nych, uko­śnych pasm zmar­szczo­nej kory, kry­ją­cych pod sobą zro­śnię­ty sęk


Brew­ka, brew­ki – wada drew­na z grupy sęków za­ro­śnię­tych. Są to sy­me­trycz­ne pasma uko­śnych zmar­szczeń kory, bie­gną­ce stycz­nie do okrą­głej, owal­nej lub trój­kąt­nej bliz­ny, za­kry­wa­ją­cej zro­śnię­ty sęk. Od kory pnia róż­nią się (naj­czę­ściej) ciem­niej­szym za­bar­wie­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brexit

po­tocz­nie: wyj­ście Wiel­kiej Bry­ta­nii z Unii Eu­ro­pej­skiej; bri­xit


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ekon. polit. wyj­ście Wiel­kiej Bry­ta­nii z Unii Eu­ro­pej­skiej


Bre­xit ( Bre­xit, od Bri­tish – bry­tyj­skie i exit – wyj­ście) – pro­ces opu­szcza­nia przez Wiel­ką Bry­ta­nię struk­tur Unii Eu­ro­pej­skiej. Wiel­ka Bry­ta­nia opu­ści­ła Unię Eu­ro­pej­ską 31 stycz­nia 2020 o godz. 24:00 CET (o go­dzi­nie 23:00 czasu lo­kal­ne­go – GMT). Do 21 marca 2019 zgod­nie z trak­ta­tem li­zboń­skim ter­mi­nem tym był 29 marca 2019, po czym, zgod­nie z przy­ję­ty­mi po­ro­zu­mie­nia­mi, do 10 kwiet­nia 2019 ter­mi­nem był 12 kwiet­nia 2019, a do 28 paź­dzier­ni­ka 2019 ter­mi­nem był 31 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brexitowiec

po­tocz­nie: zwo­len­nik bre­xi­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik opu­szcze­nia Unii Eu­ro­pej­skiej przez Wiel­ką Bry­ta­nię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brexitowy

→ bre­xit


przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z opu­szcze­niem Unii Eu­ro­pej­skiej przez Wiel­ką Bry­ta­nię


Patrz:brexit

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Breza

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brezencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bre­zent


Źródła:

Wiktionary

Brezent

gruba tka­ni­na nie­prze­ma­kal­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruba, nie­prze­ma­kal­na tka­ni­na, uży­wa­na do wy­ro­bu na­mio­tów, plan­de­ka­an­dek, ple­ca­ków itp.;


Bre­zent – gruba, mocna, wy­ko­na­na z włó­kien na­tu­ral­nych (np. ba­weł­nia­nych, lnia­nych) tka­ni­na im­pre­gno­wa­na, uży­wa­na do wy­ro­bu nie­prze­ma­kal­nej odzie­ży, na­mio­tów, plan­dek, po­krow­ców i ple­ca­ków. Cha­rak­te­ry­zu­je się nie­prze­ma­kal­no­ścią i dużą wy­trzy­ma­ło­ścią. W celu po­lep­sze­nia wła­ści­wo­ści, przy jej pro­duk­cji sto­su­je się im­pre­gna­cje wo­do­od­por­ną, ognio­od­por­ną i prze­ciw­gnil­ną oraz do­dat­ki włó­kien syn­te­tycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brezentowy

przy­miot­nik od: bre­zent


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny, zro­bio­ny z bre­zen­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brezno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Sło­wa­cji


Brez­no (1927–1948 "Brez­no nad Hro­nom"), niem. "Brie­sen", węg. "Breznóbánya") – mia­sto po­wia­to­we w środ­ko­wej Sło­wa­cji, w kraju bań­sko­by­strzyc­kim, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Ho­reh­ro­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brezylia

prze­sta­rza­le:
1. drze­wo lub pnący krzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ce­zal­pi­nia, bre­zyl­ka;
2. drew­no lub kora bre­zyl­ki - drze­wa


Źródła:

SJP.pl

Brezyliowate

po­dro­dzi­na ro­ślin obej­mu­ją­ca drze­wa i pnące krze­wy stre­fy tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej; bre­zyl­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Brezyliowaty

o ce­chach bre­zy­lio­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Brezylka

drze­wo lub pnący krzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ce­zal­pi­nia, bre­zy­lia


Bre­zyl­ka, ce­zal­pi­nia ("Ca­e­sal­pi­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (po­dro­dzi­na bre­zyl­ko­wych "Ca­e­sal­pi­nio­i­de­ae"). W sze­ro­kim (tra­dy­cyj­nym) uję­ciu za­li­cza­no tu 140–162 ga­tun­ki, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, z nie­licz­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi się­ga­ją­cy­mi także stref umiar­ko­wa­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brezylkowate

po­dro­dzi­na ro­ślin obej­mu­ją­ca drze­wa i pnące krze­wy stre­fy tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej; bre­zy­lio­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Brezylkowaty

o ce­chach bre­zyl­ko­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Breń

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Breżniew

naz­wi­sko, np. Le­o­nid Breż­niew (1906-1982), dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, se­kre­tarz Ko­mu­ni­stycz­nej Par­tii Związ­ku Ra­dziec­kie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Breżniewizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. sy­stem po­li­tycz­ny pa­nu­ją­cy w ZSRR gdy u wła­dzy był Le­o­nid Breż­niew


Źródła:

Wiktionary

Breżniewowski

taki jak u Breż­nie­wa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Breż­nie­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z po­sta­cią ra­dziec­kie­go przy­wód­cy Le­o­ni­da Breż­nie­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brian

[czy­taj: bra­jan] obce imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Briand

[czy­taj: briJĄ lub brian] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Briard

ow­cza­rek fran­cu­ski briard – rasa psów pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Briańsk

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Rosji, nad Desną, sto­li­ca ob­wo­du briań­skie­go;


Briańsk (ros. Брянск) – mia­sto ob­wo­do­we w za­chod­niej czę­ści Rosji, nad Desną, w po­bli­żu gra­ni­cy z Bia­ło­ru­sią i Ukra­i­ną. Leży na ob­sza­rze hi­sto­rycz­nej Sie­wier­szczyz­ny.

Ważny węzeł ko­le­jo­wy, oś­ro­dek prze­my­sło­wy, na­u­ko­wy (4 szko­ły wyż­sze) i kul­tu­ral­ny (2 muzea). We­dług spisu po­wszech­ne­go z 2010 roku mia­sto li­czy­ło 415 721, a okręg miej­ski 435 245 miesz­kań­ców. W 2015 roku było to od­po­wied­nio 407 256 i 426 255 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Briański

→ Briańsk


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Briań­skiem, do­ty­czą­cy Briań­ska


Patrz:Briańsk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Briańszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Briań­ska; osoba z tego mia­sta


Źródła:

Wiktionary

Briańszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Briań­ska; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

Wiktionary

Bric-À-Brac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zbiór przed­mio­tów o cha­rak­te­rze an­tyk­wa­rycz­nym


Źródła:

Wiktionary

Bricolage

[czy­taj: brikoLAŻ] maj­ster­ko­wa­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brics

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ekon. grupa współ­pra­cu­ją­cych kra­jów roz­wi­ja­ją­cych się: Bra­zy­lia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;


BRICS (ang. "Bra­zil, Rus­sia, India, China, South Afri­ca") – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­rzą­do­wa skła­da­ją­ca się z dzie­się­ciu państw człon­kow­skich: Bra­zy­lii, Rosji, Indii, Chin, Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki, Egip­tu, Etio­pii, In­do­nez­ji, Iranu i Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tów Arab­skich, a od szczy­tu w Ka­za­niu w 2024 r. także z trzy­na­stu państw part­ner­skich. Pań­stwa BRICS za­miesz­ku­je ok. 45% lud­no­ści świa­ta, a ich łącz­ny PKB we­dług pa­ry­te­tu siły na­byw­czej sta­no­wi ok. 40% świa­to­we­go PKB, prze­wyż­sza­jąc udział G7.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brideoreksja

[czy­taj: braj­do­rek­sja] ob­se­syj­ne od­chu­dza­nie się panny mło­dej przed ślu­bem


Źródła:

SJP.pl

Bridge

[czy­taj: bridż] mu­zy­ka: drugi temat cho­ru­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. środ­ko­wa część ut­wo­ru jaz­zo­we­go łą­czą­ca dwie skraj­ne czę­ści o po­dob­nym cha­rak­te­rze

 (1.2) karc. brydż


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bridges

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bridgestone

[czy­taj: bridż­stołn] marka opon i firma


Brid­ge­sto­ne Cor­po­ra­tion (jap. 株式会社ブリヂストン Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha Bu­ri­ji­su­ton) – naj­więk­szy pro­du­cent wy­ro­bów gu­mo­wych i opon na świe­cie. Przed­się­bior­stwo zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1931 roku przez Shōjirō Is­hi­bas­hie­go w mie­ście Ku­ru­me w Ja­po­nii.

Nazwa "Brid­ge­sto­ne" po­cho­dzi z do­słow­ne­go tłu­ma­cze­nia z ję­zy­ka ja­poń­skie­go na an­giel­ski naz­wi­ska za­ło­ży­cie­la, a na­stęp­nie prze­sta­wie­nia i po­łą­cze­nia wy­ra­zów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bridgetown

[czy­taj: bridż­tałn] sto­li­ca Bar­ba­do­su


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bar­ba­do­su;


Brid­ge­town – sto­li­ca, głów­ne mia­sto i naj­więk­szy port Bar­ba­do­su, nad At­lan­ty­kiem. Je­dy­ny port wy­wo­zo­wy Bar­ba­do­su; leży na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu wyspy, na wy­brze­żu za­to­ki Char­lis­le.

Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1628 r. przez An­gli­ków i no­si­ło nieg­dyś nazwę "Mia­sto Świę­te­go Mi­cha­ła" (Town of Saint Mi­cha­el). W 1854 r. epi­de­mia cho­le­ry po­chło­nę­ła około 20 tys. ofiar.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bridż

czte­ro­o­so­bo­wa gra w karty 52-kar­to­wą talią, gdzie gra­cze pa­ra­mi roz­gry­wa­ją par­tie zło­żo­ne z li­cy­ta­cji i roz­gryw­ki; brydż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. gra roz­gry­wa­na jedną talią kart przez czte­ry osoby, two­rzą­ce dwie pary


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bridżista

osoba gra­ją­ca w bry­dża; bri­dży­sta, bry­dży­sta


Źródła:

SJP.pl

Bridżistka

→ bri­dżi­sta; bri­dżyst­ka, bry­dżyst­ka


Źródła:

SJP.pl

Bridżorama

urzą­dze­nie po­ka­zu­ją­ce ki­bi­com mi­strzostw bry­dżo­wych układ kart za­wod­ni­ków; bry­dżo­ra­ma


Źródła:

SJP.pl

Bridżowiec

rzad­ko: ama­tor bry­dża; bry­dżo­wiec, bry­dży­sta, bri­dży­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. osoba gra­ją­ca w bri­dża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bridżowy

zwią­za­ny z bri­dżem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) karc. do­ty­czą­cy bri­dża, zwią­za­ny z bri­dżem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bridżyk

zdrob­nie­nie od: bridż


Źródła:

SJP.pl

Bridżysta

osoba gra­ją­ca w bry­dża; bry­dży­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. osoba gra­ją­ca w bry­dża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bridżystka

ko­bie­ta gra­ją­ca w bry­dża; bry­dżyst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. ko­bie­ta gra­ją­ca w bri­dża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brie

[czy­taj: bri] mięk­ki ser otrzy­my­wa­ny z mleka kro­wie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kulin. fran­cu­ski ser ple­śnio­wy wyt­wa­rza­ny z kro­wie­go mleka, o de­li­kat­nej woni pleś­ńe­śni oraz dymu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brief

[czy­taj: brif] do­ku­ment za­wie­ra­ją­cy za­ło­że­nia twór­cze oraz naj­waż­niej­sze dane do­ty­czą­ce kam­pa­nii re­kla­mo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar­ket. do­ku­ment za­wie­ra­ją­cy ze­staw za­ło­żeń i istot­nych in­for­ma­cji od klien­ta, sta­no­wią­cy pod­sta­wę do two­rze­nia kam­pa­nii lub kre­a­cji re­kla­mo­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Briefing

[czy­taj: bri­fing] krót­ka kon­fe­ren­cja pra­so­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­pra­wa dla dzien­ni­ka­rzy, ro­dzaj kon­fe­ren­cji pra­so­wej, zwy­kle na jeden temat

 (1.2) lotn. od­pra­wa dla pi­lo­tów przed od­lo­tem


Brie­fing (wym. "bri­fing", rów­nież "brie­fing pra­so­wy") – krót­ka kon­fe­ren­cja pra­so­wa, zwy­kle poś­wię­co­na jed­ne­mu pro­ble­mo­wi lub sy­tu­a­cji. Jest to na­rzę­dzie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pu­blic re­la­tions. W szcze­gól­no­ści ko­rzy­sta­ją z niej po­li­ty­cy. Może ono przy­bie­rać formę szyb­kiej pre­zen­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Briefować

[czy­taj: bri­fo­wać] prze­ka­zy­wać na­ji­stot­niej­sze in­for­ma­cje na dany temat


Źródła:

SJP.pl

Brifkastla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzyn­ka pocz­to­wa


Źródła:

Wiktionary

Briftasza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. port­fel

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tecz­ka na akta


Źródła:

Wiktionary

Briftreger

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. li­sto­nosz


Źródła:

Wiktionary

Briggs

[czy­taj: brigz] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brighton

[czy­taj: braj­ton] mia­sto w An­glii


Brigh­ton – mia­sto w po­łud­nio­wej An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym East Sus­sex, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Brigh­ton and Hove, po­ło­żo­ne nad ka­na­łem La Man­che. Two­rzy zwar­ty or­ga­nizm miej­ski z są­sied­nim Hove; łącz­na licz­ba miesz­kań­ców obu miast wy­no­si 229 700 (2011). Ze­spół miej­ski, obej­mu­ją­cy także są­sied­nie mia­sta Sho­re­ham-by-Sea, Wort­hing i Litt­le­hamp­ton, liczy 474 485 miesz­kań­ców (2011).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brigida

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Brigitte

[czy­taj: bri­żit] obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Briks

typ gaź­ni­ka w sil­ni­ku spa­li­no­wym


Źródła:

SJP.pl

Brillante

[czy­taj: briJĄT] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: bły­skot­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Brindisi

[czy­taj: brin­diz-i] toast, pieśń bie­siad­na śpie­wa­na w ope­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we i gmina we Wło­szech, w Apu­lii, po­ło­żo­ne na Pół­wy­spie Sa­len­tyń­skim;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w Apu­lii;


([], Brun­di­sium, Βρεντέσιον, me­sa­pij­skie "Bren­tion") – mia­sto por­to­we i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Apu­lia, w pro­win­cji Brin­di­si.

Nazwa mia­sta praw­do­po­dob­nie po­cho­dzi od me­sa­pij­skie­go słowa "bren­tion", co zna­czy „głowa je­le­nia” i zdaje się od­no­sić do na­tu­ral­ne­go kształ­tu portu mia­sta, przy­po­mi­na­ją­ce­go głowę tego zwie­rzę­cia. Od sta­ro­żyt­nej nazwy mia­sta po­cho­dzi okre­śle­nie brązu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brinkmanship

[czy­taj: BRInkmanszyp] z an­giel­skie­go: ba­lan­so­wa­nie na kra­wę­dzi (wojny); w okre­sie zim­nej wojny: stan, w któ­rym nie­wiel­ki in­cy­dent mógł do­pro­wa­dzić do wy­bu­chu kon­flik­tu zbroj­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Brio

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: żwawo, bły­skot­li­wie, z werwą; brio­so


BRIO – sło­weń­ski kanał te­le­wi­zyj­ny na­le­żą­cy do przed­się­bior­stwa Pro Plus. Zo­stał uru­cho­mio­ny w 2013 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brioche

[czy­taj: brjosz] fran­cu­skie ciast­ko droż­dżo­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zob. briosz­ka.


Brio­che, briosz­ka – fran­cu­skie lekko słod­kie pie­czy­wo droż­dżo­we, pie­czo­ne z cia­sta bo­ga­te­go w masło i jaja, o cien­kiej jak pa­pier zło­ci­sto­brą­zo­wej skór­ce i mięk­kiej, de­li­kat­nej oś­ród­ce. Ma­śla­ny "brio­che" ma cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ciast. Ist­nie­ją licz­ne od­mia­ny "brio­che" ze wzglę­du na formę czy do­da­ne skład­ni­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Briofag

zwie­rzę ży­wią­ce się mchem


Źródła:

SJP.pl

Briofil

or­ga­nizm ży­ją­cy w śro­do­wi­sku two­rzo­nym przez sku­pi­ska mchów; or­ga­nizm mcho­lub­ny


Źródła:

SJP.pl

Briofilum

ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych o kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­cho­gro­na; ży­wo­ród­ka; płod­no­list


Źródła:

SJP.pl

Briolog

bo­ta­nik zaj­mu­ją­cy się msza­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Briologia

dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się msza­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dział bo­ta­ni­ki, nauka o msza­kach


Brio­lo­gia (gr. "bryon" – mech, "logos" – nauka) – nauka o msza­kach (czyli o gle­wi­kach, wą­tro­bow­cach i mchach), jeden z dzia­łów bo­ta­ni­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Briologiczny

→ brio­lo­gia


Patrz:briologia

Źródła:

SJP.pl

Brioso

[czy­taj: brio­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z werwą, z ży­ciem; brio


Źródła:

SJP.pl

Brioszka

śnia­da­nio­we cia­sto droż­dżo­we z cha­rak­te­ry­stycz­nym czo­pem na wierz­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. fran­cu­skie lekko słod­kie pie­czy­wo droż­dżo­we, pie­czo­ne z cia­sta bo­ga­te­go w masło i jaja, o cien­kiej jak pa­pier, zło­ci­sto­brą­zo­wej skór­ce i mięk­kiej, de­li­kat­nej oś­ród­ce;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brioszkowy

→ briosz­ka


Patrz:brioszka

Źródła:

SJP.pl

Brisbane

Bris­ba­ne (wym.) – mia­sto w Au­stra­lii po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Ko­ra­lo­wym Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, sto­li­ca stanu Qu­e­ens­land. Jest trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem Au­stra­lii i Oce­a­nii z licz­bą lud­no­ści na po­zio­mie 2,8 mln miesz­kań­ców, miesz­ka w nim ponad 10% po­pu­la­cji pań­stwa.


Źródła:

Wikipedia

Bristol

bry­stol;
1. biały wie­lo­war­stwo­wy kar­ton wy­so­kiej ja­ko­ści, od­por­ny na ście­ra­nie;
2. po­tocz­nie: każdy kar­ton do ry­so­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej An­glii;


Bri­stol (wal. Bry­ste, IPA /ˈbrɪstəl/) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej An­glii, po­ło­żo­ne przy uj­ściu rzeki Avon do Ka­na­łu Bri­stol­skie­go, 185 km na za­chód od Lon­dy­nu. Z po­pu­la­cją 428,2 tys. miesz­kań­ców (2011) Bri­stol zaj­mu­je szó­ste miej­sce w An­glii i dzie­wią­te w Wiel­kiej Bry­ta­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bristolczyk

miesz­ka­niec Bri­sto­lu (mia­sta w An­glii)


Źródła:

SJP.pl

Bristolka

miesz­kan­ka Bri­sto­lu (mia­sta w An­glii)


Źródła:

SJP.pl

Bristolski

przy­miot­nik od: Bri­stol


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bri­sto­lem, do­ty­czą­cy Bri­sto­lu (mia­sta w An­glii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Britannia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sre­brzy­sty stop me­ta­li za­wie­ra­ją­cy 92% cyny, 6% an­ty­mo­nu i 2% mie­dzi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Britney

[czy­taj Bryt­nej] obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Britpop

nurt mu­zycz­ny z Wiel­kiej Bry­ta­nii z lat 90.; brit pop


Źródła:

SJP.pl

Britpopowy

→ brit­pop


Patrz:britpop

Źródła:

SJP.pl

Britten

[czy­taj: britn] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Briusow

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brixit

po­tocz­nie: wyj­ście Wiel­kiej Bry­ta­nii z Unii Eu­ro­pej­skiej; bre­xit


Źródła:

SJP.pl

Brizol

sma­żo­na po­lęd­wi­ca wo­ło­wa lub koń­ska; bry­zol


Źródła:

SJP.pl

Brnenka

miesz­kan­ka Brna


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brneńczyk

miesz­ka­niec Brna


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brneński

przy­miot­nik od: Brno


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Brna, zwią­za­ny z Brnem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|brnąć.


Źródła:

Wiktionary

Brno

mia­sto w Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 2889;


Brno (, Brünn, Bruna, dawna nazwa pol­ska "Berno") – mia­sto sta­tu­tar­ne na Mo­ra­wach w Cze­chach, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju u zbie­gu rzek Svrat­ki i Svi­ta­vy. Naj­więk­sze mia­sto Moraw, sto­li­ca kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skie­go. Z po­pu­la­cją wy­no­szą­cą ponad 400 tys., Brno zaj­mo­wa­ło w 2024 roku dru­gie miej­sce pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści wśród cze­skich miast, ustę­pu­jąc je­dy­nie sto­łecz­nej Pra­dze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brnąć

po­su­wać się z tru­dem, czę­sto po grzą­skim, błot­ni­stym te­re­nie; wcho­dzić w coś coraz głę­biej


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zabr­nąć)

 (1.1) z tru­dem po­ko­ny­wać jakiś teren (wodny, grzą­ski, pia­szczy­sty)

 (1.2) być w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji, z któ­rej cięż­ko zna­leźć wyj­ście


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bro

rze­czow­nik

 (1.1) slang. piwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Broadcastingowy

→ bro­ad­ca­sting [czy­taj: brołd­ka­stin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Broadway

[czy­taj: bro­dłej] ulica w Nowym Jorku, na któ­rej znaj­du­je się wiele pre­sti­żo­wych te­a­trów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Broadwayowski

[czy­taj: bro­dłe­jow­ski] do­ty­czą­cy Bro­ad­wa­yu, ulicy w Nowym Jorku, przy któ­rej mie­szczą się głów­ne te­a­try ko­mer­cyj­ne


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Bro­ad­wa­yu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brobdingnag

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. fan­ta­stycz­na kra­i­na ol­brzy­mów, gdzie wszyst­ko jest ogrom­ne z Po­dró­ży Gu­li­we­ra Jo­nat­ha­na Swif­ta


Źródła:

Wiktionary

Broca

[czy­taj: broKA] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Broch

po­tocz­nie:
1. żeń­ski organ płcio­wy; pipa, picza, ku­cia­pa;
2. w wy­ra­że­niu: nie twoja bro­cha - to cię nie do­ty­czy, nie twój in­te­res


Broch ( broch) – typ ka­mien­nych bu­dow­li o kształ­cie ma­syw­nej wieży, wzno­szo­nych w epoce że­la­za i da­to­wa­nych na pier­wsze wieki n.e. Wszyst­kie bu­dow­le tego typu znaj­du­ją się na te­re­nie Szko­cji, w więk­szo­ści na Wy­spach Szet­landz­kich.

Bro­chy usy­tu­o­wa­ne są zwy­kle na pła­skim te­re­nie w po­bli­żu wy­brze­ża mor­skie­go, bu­do­wa­ne były z lo­kal­ne­go ka­mie­nia bez uży­cia za­pra­wy. Były bu­dyn­ka­mi obron­ny­mi, nie jest jed­nak jasne, czy były za­miesz­ki­wa­ne, czy też uży­wa­ne były tylko w mo­men­tach za­gro­że­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brocha

po­tocz­nie:
1. żeń­ski organ płcio­wy; pipa, picza, ku­cia­pa;
2. w wy­ra­że­niu: nie twoja bro­cha - to cię nie do­ty­czy, nie twój in­te­res


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spra­wa, in­te­res

 (1.2) pot. żeń­ski na­rząd płcio­wy, po­chwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brochantyt

mi­ne­rał, za­sa­do­wy siar­czan mie­dzi


Bro­chan­tyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska fran­cu­skie­go ge­o­lo­ga i mi­ne­ra­lo­ga André Bro­chan­ta de Vil­liers (1772-1840).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brochaus

nie­miec­kie wy­daw­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Brochocki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brochowski

przy­miot­nik od: Bro­chów


Źródła:

SJP.pl

Brochwicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brochów

ro­dzaj obron­nej wieży ka­mien­nej, wy­stę­pu­ją­cej na wy­brze­żach za­chod­niej i pół­noc­nej Szko­cji, wzno­szo­nej w epoce że­la­za


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brockhaus

[czy­taj: brok­hałs] naz­wi­sko


Bi­blio­grap­his­ches In­sti­tut & F.A. Brock­ha­us AG – grupa wy­daw­ni­cza, która w nie­miec­kim ob­sza­rze ję­zy­ko­wym jest po­wszech­nie znana szcze­gól­nie z wy­daw­nictw słow­ni­ków i en­cy­klo­pe­dii oraz lek­sy­ko­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brocki

→ Brok; bro­czań­ski, bro­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Broczanin

miesz­ka­niec Broku (mia­sta w Pol­sce); Bro­ko­wia­nin


Źródła:

SJP.pl

Broczanka

miesz­kan­ka Broku (mia­sta w Pol­sce); Bro­ko­wian­ka


Źródła:

SJP.pl

Broczański

→ Brok; broc­ki, bro­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Broczyno

Bro­czy­no ( Brot­zen) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek.


Źródła:

Wikipedia

Broczyć

1. o krwi: ciec, wy­pły­wać (np. krew bro­czy z rany);
2. wy­dzie­lać krew (np. rana bro­czy krwią); krwa­wić


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tra­cić krew, krwa­wić

 (1.2) (o krwi) ciec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Broda

1. wy­sta­ją­ca część twa­rzy po­ni­żej ust;
2. za­rost po­ni­żej ust, na pod­bród­ku i na szczę­kach;
3. u zwie­rząt:
a) pęk dłu­giej sier­ści pod py­skiem;
b) pęk wy­sta­ją­cych piór na pod­gard­lu lub na pier­si (u pta­ków)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. przed­nia część żu­chwy czło­wie­ka

 (1.2) za­rost na bro­dzie (1.1);

 (1.3) pszcz. grono pszczół sku­pio­nych przed wlo­tem do ula, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ce brodę (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bro­da­cieć.


Źródła:

Wiktionary

Brodacieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. po­ra­stać brodą, za­ro­stem na twa­rzy


Źródła:

Wiktionary

Brodacki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brodacz

czło­wiek ma­ją­cy brodę, bro­da­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który nosi brodę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) kynol. pies rasy szna­u­cer mi­nia­tu­ro­wy, daw­niej na­zy­wa­ny bro­da­czem mo­na­chij­skim

 (2.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­pi­to­ni­dae|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny bro­da­czy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodaczka

krzacz­ko­wa­ty po­rost wy­stę­pu­ją­cy głów­nie na drze­wach


Źródła:

SJP.pl

Brodaczkowaty

opląt­wa bro­dacz­ko­wa­ta - ro­śli­na bez­ko­rze­nio­wa, o zwi­sa­ją­cych ło­dy­gach i drob­nych nie­po­zor­nych kwia­tach, uży­wa­na w ta­pi­cer­stwie lub ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na


Źródła:

SJP.pl

Brodacznik

przy­le­pek bro­dacz­nik - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brodaczyk

ryba z ro­dzi­ny wie­lo­cier­nio­wa­tych, ho­do­wa­na w ak­wa­riach


Bro­da­czyk ("Mo­no­cirr­hus po­ly­a­cant­hus") – ga­tu­nek tro­pi­kal­nej, słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny Po­ly­cen­tri­dae. Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Mo­no­cirr­hus". Bywa ho­do­wa­ny w ak­wa­riach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodal

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny tu­ka­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brodatość

cecha osoby lub zwie­rzę­cia ma­ją­ce­go brodę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bro­da­te; cecha tych, któ­rzy są bro­da­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodaty

ma­ją­cy za­rost na dol­nej czę­ści twa­rzy, u zwie­rząt: po­sia­da­ją­cy pęk sier­ści lub piór pod py­skiem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy za­rost na dol­nej czę­ści twa­rzy

 (1.2) u zwie­rząt: ma­ją­cy pęk sier­ści lub piór pod py­skiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodawczaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bro­daw­czak


Źródła:

Wiktionary

Brodawczak

1. nie­zło­śli­wy no­wot­wór na­błon­ko­wy;
2. rasa go­łę­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. no­wot­wór ła­god­ny wy­wo­dzą­cy się z na­błon­ka, two­rzą­cy bro­daw­ko­wa­te i bul­wia­ste struk­tu­ry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodawka

1. na­rośl na skó­rze;
2. zgru­bie­nie na ro­śli­nach lub owo­cach;
3. sutek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pra­wi­dło­wa, ana­to­micz­na wy­pu­kłość na skó­rze

 (1.2) med. więk­sza, cho­ro­bo­wa wy­pu­kłość na skó­rze


Bro­daw­ka (łac. "ver­ru­ca") – grud­ko­wa zmia­na skór­na, po­tocz­nie na­zy­wa­na także ku­rzaj­ką, znaj­du­ją­ca się na sze­ro­kiej pod­sta­wie, czę­sto o nie­rów­nej, hi­per­ke­ra­to­tycz­nej po­wierzch­ni wy­wo­ła­na za­ka­że­niem wi­ru­sem HPV (ang. "human pa­pil­lo­ma virus"). Są zwy­kle nie­bo­les­ne, a ota­cza­ją­ca bro­daw­ki skóra nie ulega sta­no­wi za­pal­ne­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodawkonos

ro­dzaj nie­to­pe­rzy z ro­dzi­ny bro­daw­ko­no­so­wa­tych


Bro­daw­ko­nos ("Rhi­no­po­ma") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny bro­daw­ko­no­so­wa­tych (Rhi­no­po­ma­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodawkowany

bro­daw­ni­ca bro­daw­ko­wa­na - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brodawkowaty

1. wy­glą­da­ją­cy jak bro­daw­ka; po­kry­ty bro­daw­ka­mi;
2. brzo­za bro­daw­ko­wa­ta - ga­tu­nek brzo­zy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­glą­da­ją­cy jak bro­daw­ka, przy­po­mi­na­ją­cy bro­daw­kę, ma­ją­cy kształt bro­daw­ki

 (1.2) po­kry­ty bro­daw­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodawkować

o ro­śli­nach: po­kry­wać się bro­daw­ka­mi na sku­tek in­fek­cji


Źródła:

SJP.pl

Brodawkowiec

1. bro­daw­ko­wiec czy­sty - ga­tu­nek mchu;
2. ro­dzaj węży z rzędu łu­sko­no­śnych


Źródła:

SJP.pl

Brodawkowy

przy­miot­nik od: bro­daw­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bro­daw­ką, do­ty­czą­cy bro­daw­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodawnica

bro­daw­ni­ca bro­daw­ko­wa­na - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodawnik

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), o li­ściach ze­bra­nych w przy­ziem­ną ro­ze­tę, żół­tych kwia­tach i owo­cach za­o­pa­trzo­nych w puch, wy­stę­pu­ją­ca w Eu­raz­ji; dmu­cha­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­on­to­don|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych;


Bro­daw­nik ("Le­on­to­don" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Do ro­dza­ju na­le­ży 41 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go i na po­zo­sta­łym ob­sza­rze Eu­ro­py. Na po­cząt­ku XXI wieku do­wie­dzio­no braku bli­skie­go po­kre­wień­stwa mię­dzy dwoma po­dro­dza­ja­mi tu za­li­cza­ny­mi i wy­o­dręb­nio­no jeden z nich jako ro­dzaj "Sco­rzo­ne­ro­i­des". W Pol­sce ro­śnie pięć ga­tun­ków z tego ro­dza­ju w tra­dy­cyj­nym, sze­ro­kim uję­ciu lub trzy w wą­skim uję­ciu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodawski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brodecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodek

mech z ro­dzi­ny pło­ni­wo­wa­tych, któ­re­go dwa ga­tun­ki ob­ję­te są w Pol­sce ochro­ną


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Broderia

rze­czy zdo­bio­ne haf­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Broderie

rze­czy zdo­bio­ne haf­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Brodiaga

(r. żeń­ski) daw­niej: ko­bie­ta lu­bią­ca łazić, włó­czyć się, wa­łę­sać się; bra­dia­ga, bra­dzia­ga; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


Źródła:

SJP.pl

Brodka

naz­wi­sko


Brod­ka, właśc. Mo­ni­ka Maria Brod­ka (ur. 7 lu­te­go 1988 w Żywcu) – pol­ska pio­sen­kar­ka al­ter­na­tyw­na, kom­po­zy­tor­ka, au­tor­ka tek­stów i gi­ta­rzyst­ka. Człon­ki­ni Aka­de­mii Fo­no­gra­ficz­nej ZPAV.

W 2004 zwy­cię­ży­ła w fi­na­le trze­ciej edy­cji pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go "Idol", po czym wy­da­ła de­biu­tanc­ki album stu­dyj­ny pt. "Album", który uzy­skał sta­tus zło­tej płyty w Pol­sce, sprze­da­jąc się w na­kła­dzie 35 tys. eg­zem­pla­rzy. Na kon­cie ma pięć al­bu­mów stu­dyj­nych oraz dzie­więć Fry­de­ry­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodnia

na­rzę­dzie do po­ło­wu ryb; brod­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ryb. brod­nik


Zo­bacz też: inne miej­sco­wo­ści o tej naz­wie.

Brod­nia – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pęcz­niew. Leży na wschod­nim brze­gu zbior­ni­ka Je­zior­sko.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie sie­radz­kim w po­wie­cie sie­radz­kim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. wieś na Bia­ło­ru­si


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;


Brod­ni­ca (; Stras­burg in Westpreußen, "Stras­burg an der Dre­wenz") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu brod­nic­kie­go i gminy wiej­skiej Brod­ni­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodnicki

przy­miot­nik od: Brod­ni­ca


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Brod­ni­cy, zwią­za­ny z Brod­ni­cą

 (1.2) do­ty­czą­cy Brod­na, zwią­za­ny z Brod­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodniczanin

miesz­ka­niec Brod­ni­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brod­ni­cy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Brod­ni­cy, uro­dzo­na w Brod­ni­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodniczanka

miesz­kan­ka Brod­ni­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brod­ni­cy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Brod­ni­cy, uro­dzo­na w Brod­ni­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodnik

na­rzę­dzie do po­ło­wu ryb; brod­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ryb. na­rzę­dzie po­ło­wo­we do po­ło­wów w płyt­kiej wo­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodno

Brod­no (niem. "Bre­i­te­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska.


Źródła:

Wikipedia

Brodofiasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. żart. bro­dacz


Źródła:

Wiktionary

Brodowicz

naz­wi­sko


Bro­do­wicz - pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. no­si­ło je ponad 900 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brodowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodwino

dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa So­po­tu


Brod­wi­no (kaszb. "Brod­wi­no") – pół­noc­no-za­chod­nie osied­le So­po­tu, oto­czo­ne z trzech stron Trój­miej­skim Par­kiem Kra­jo­bra­zo­wym, od wscho­du gra­ni­czy z Ka­mien­nym Po­to­kiem. Nazwa po­cho­dzi od słowa „bro­dzić”, czyli prze­cho­dzić przez rzekę bro­dem w miej­scu pły­ciz­ny, i od­wo­łu­je się do pły­ną­ce­go tu Ka­mien­ne­go Po­to­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brody

1. wy­sta­ją­ca część twa­rzy po­ni­żej ust;
2. za­rost po­ni­żej ust, na pod­bród­ku i na szczę­kach;
3. u zwie­rząt:
a) pęk dłu­giej sier­ści pod py­skiem;
b) pęk wy­sta­ją­cych piór na pod­gard­lu lub na pier­si (u pta­ków)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści w Pol­sce

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa dwóch miej­sco­wo­ści na Ukra­i­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bro­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Brodziak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brodzianin

miesz­ka­niec Bro­dów (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brodzianka

miesz­kan­ka Bro­dów (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brodziec

ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Trin­ga|ref=tak.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodziecki

→ Brój­ce; bró­jec­ki


Źródła:

SJP.pl

Brodzik

1. płyt­ki basen dla dzie­ci;
2. płyt­ki ba­se­nik pod prysz­ni­cem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie pod prysz­ni­cem (płyt­ka wanna) zbie­ra­ją­ce wodę z na­try­sku

 (1.2) sport. płyt­ki basen, przez­na­czo­ny dla dzie­ci


Bro­dzik – płyt­ki basen dla dzie­ci. Ter­min ten okre­śla rów­nież nie­wiel­ki zbior­nik z wodą sta­no­wią­cy ele­ment ka­bi­ny prysz­ni­co­wej, słu­żą­cy do zbie­ra­nia wody z na­try­sku, a także za­głę­bie­nie do ob­my­cia nóg przed wej­ściem na basen.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodzikowy

→ bro­dzik


Patrz:brodzik

Źródła:

SJP.pl

Brodziszów

Bro­dzi­szów ( Ditt­manns­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie.

W la­tach 1945–1946 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gminy Bro­dzi­szów, po jej lik­wi­da­cji w gmi­nie Zwró­co­na, po re­for­mie ad­mi­ni­stra­cyj­nej w la­tach 1954-1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bro­dzi­szów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Zwró­co­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Brodzisław

imię mę­skie


Bro­dzi­sław, Broc­sław, Barc­sław, Barc­ław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Bro­dzi-" ("bro­dzić") i "-sław" ("sława, chwa­ła"). Być może zna­czy­ło "ten, kto pławi się w chwa­le".

Bro­dzi­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 stycz­nia, 30 maja i 1 sierp­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brodzisława

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Brodzisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­dzi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Brodzisławostwo

Bro­dzi­sław z mał­żon­ką; Bro­dzi­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Brodzisławowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Brodzisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­dzi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Brodziuszka

bro­dziusz­ka wie­cho­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brodzić

cho­dzić po czymś pod­mo­kłym, rza­dziej syp­kim


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) cho­dzić po czymś grzą­skim

 (1.2) cho­dzić w płyt­kiej wo­dzie

 (1.3) przen. książk. cho­dzić nu­rza­jąc nogi w czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brodzki

przy­miot­nik od: Brody (jedna z wielu wsi w Pol­sce)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bro­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brodzące

rząd obej­mu­ją­cy ponad sto ga­tun­ków prze­waż­nie du­żych pta­ków wodno-błot­nych, o wy­so­kich no­gach, do­sto­so­wa­nych do swo­bod­ne­go bro­dze­nia po ba­gnach i płyt­kich wo­dach, oraz o dłu­gim dzio­bie ułat­wia­ją­cym wy­szu­ki­wa­nie po­ży­wie­nia (wy­łącz­nie zwie­rzę­ce­go) z po­dło­ża; na­le­żą do niego mię­dzy in­ny­mi: bo­cia­ny, cza­ple, ibisy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­co­nii­for­mes|Bo­na­par­te|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych, obej­mu­je ga­tun­ki wodno-błot­ne, w więk­szo­ści wę­drow­ne;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od bro­dzić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brodzący

o ce­chach bro­dzą­cych (rząd pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Brodźcowaty

bie­gus brodź­co­wa­ty - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brodźczyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brogowy

→ bróg


Patrz:bróg

Źródła:

SJP.pl

Brogsy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) buty z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ażu­ro­wy­mi per­fo­ra­cja­mi i zwy­kle także ro­ze­to­wym zdo­bie­niem na nosku


Źródła:

Wiktionary

Broholmer

rasa psów z grupy mo­lo­sów; ma­stif duń­ski


Bro­hol­mer – rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów w typie ma­sti­fa, wy­ho­do­wa­na w śred­nio­wiecz­nej Danii. Psy tej rasy wy­ko­rzy­sty­wa­no do po­lo­wań i stró­żo­wa­nia. Wy­mar­ła w pier­wszej po­ło­wie XX wieku, na­stęp­nie zo­sta­ła zre­kon­stru­o­wa­na przez ho­dow­ców. Obec­nie jej przed­sta­wi­cie­le peł­nią funk­cję psów do to­wa­rzy­stwa, stró­żu­ją­cych i obron­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Broić

pso­cić, pła­tać figle, bawić się, przesz­ka­dza­jąc; daw­niej: czy­nić coś złego


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbro­ić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|zbro­ić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brojce

wieś w Pol­sce


Broj­ce ( Bro­itz) – wieś gmin­na w Pol­sce po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Broj­ce.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Broj­ce. 2 wrze­śnia 2013 r. wieś miała 1287 miesz­kań­ców.

Broj­ce leżą na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej, we wschod­niej czę­ści Po­brze­ża Szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brojecki

→ Broj­ce


Patrz:Brojce

Źródła:

SJP.pl

Brojek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|broić.


Źródła:

Wiktionary

Brojler

in­ten­syw­nie tu­czo­na kura, kacz­ka, gęś (także indyk lub kró­lik), przez­na­czo­na na ubój


Broj­le­ry – młody, bar­dzo in­ten­syw­nie tu­czo­ny (w zam­knię­ciu) drób, przez­na­czo­ny na ubój.

Okre­śle­nie to sto­su­je się dla dro­biu (kur­czę­ta, kacz­ki, in­dy­ki, gęsi) oraz kró­li­ków. Broj­le­ry osią­ga­ją szyb­ki przy­rost masy w krót­kim cza­sie, dzię­ki czemu są sto­sun­ko­wo tanie w pro­duk­cji i ho­do­wa­ne na skalę prze­my­sło­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brojlernia

za­kład zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą broj­le­rów


Broj­ler­nia – w cho­wie dro­biu: spe­cja­li­stycz­ny bu­dy­nek w obrę­bie fermy dro­biu, przez­na­czo­ny do ho­dow­li broj­le­rów.

Broj­ler­nia to naj­czę­ściej nie­pod­piw­ni­czo­ny bu­dy­nek par­te­ro­wy, po­zba­wio­ny okien, z wy­dzie­lo­ny­mi: halą pro­duk­cyj­ną i za­ple­czem po­moc­ni­czo-usłu­go­wym, umie­szczo­nym z re­gu­ły przy jed­nej ze ścian szczy­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brojlerowy

→ broj­ler


Patrz:brojler

Źródła:

SJP.pl

Brok

drob­ny śrut my­śliw­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Brok – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brok.

Uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1501 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1870 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 1922 roku. Mia­sto rzą­do­we Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­ne było w 1827 roku w po­wie­cie ostro­łęc­kim, ob­wo­dzie ostro­łęc­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brokacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bro­kat


Źródła:

Wiktionary

Brokat

1. świe­cą­ce, drob­ne płat­ki słu­żą­ce do ozdo­by;
2. jed­wab­na tka­ni­na prze­ty­ka­na złotą nitką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­łys­kli­we dro­bin­ki uży­wa­ne m.in. do zdo­bie­nia przed­mio­tów oraz do pro­duk­cji kos­me­ty­ków upięk­sza­ją­cych;

 (1.2) włók. kraw. jed­wab­na tka­ni­na z wy­pu­kłym, wzo­rem, prze­ty­ka­na złotą lub srebr­ną nicią;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brokatela

gruba tka­ni­na jed­wab­na lub prze­ty­ka­na jed­wa­biem, z wy­pu­kłym wzo­rem z nici srebr­nych lub zło­tych; bro­kat


Bro­ka­te­la, bru­ka­te­la (fr. "bro­ca­tel­le", wł. "bro­ca­tel­lo") – gruba, pół­jed­wab­na, wzo­rzy­sta tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na, wie­lo­wąt­ko­wa i dwu­os­no­wo­wa.

Tło bro­ka­tel­li tkano zaz­wy­czaj splo­tem rząd­ko­wym, a wzór atła­so­wym. Wzór po­sia­dał cha­rak­te­ry­stycz­ny lekki re­lief, który otrzy­my­wa­no przez za­sto­so­wa­nie gru­be­go lnia­ne­go wątku pod­sta­wo­we­go oraz przez od­po­wied­nie na­cią­gnię­cie osnów i wąt­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brokatowo

→ bro­ka­to­wy


Patrz:brokatowy

Źródła:

SJP.pl

Brokatowy

zwią­za­ny z bro­ka­tem


przy­miot­nik

 (1.1) włók. kraw. zro­bio­ny z bro­ka­tu (tka­ni­ny)

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy bro­kat, po­kry­ty bro­ka­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Broker

osoba zaj­mu­ją­ca się poś­red­nict­wem w tran­sak­cjach hand­lo­wych lub fi­nan­so­wych; poś­red­nik, agent, ma­kler


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fi­nans. osoba zaj­mu­ją­ca się poś­red­nict­wem w tran­sak­cjach to­wa­ro­wych, pie­nięż­nych, frach­to­wych lub ubez­pie­cze­nio­wych


Bro­ker – wie­loz­nacz­ne po­ję­cie uży­wa­ne na rynku fi­nan­so­wym i ka­pi­ta­ło­wym w kilku kon­tek­stach zna­cze­nio­wych. W naj­bar­dziej ge­ne­ral­nym uję­ciu bro­ke­rem jest pod­miot (osoba praw­na, osoba fi­zycz­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­po­sia­da­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej) świad­czą­cy okre­ślo­ne usłu­gi (z re­gu­ły poś­red­nict­wa) dzia­ła­ją­cy na cudzy ra­chu­nek (w prze­ci­wień­stwie do np. de­a­le­ra, czyli pod­mio­tu dzia­ła­ją­ce­go na włas­ny ra­chu­nek).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brokerka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się poś­red­nict­wem w tran­sak­cjach hand­lo­wych lub fi­nan­so­wych; poś­red­nicz­ka, agent­ka;
2. poś­red­nict­wo hand­lo­we lub fi­nan­so­we, za­ję­cie bro­ke­ra


Źródła:

SJP.pl

Brokerski

→ bro­ker


Patrz:broker

Źródła:

SJP.pl

Brokerstwo

za­ję­cie bro­ke­ra


Źródła:

SJP.pl

Brokowianin

miesz­ka­niec Broku (mia­sta w Pol­sce); Bro­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Brokowianka

miesz­kan­ka Broku (mia­sta w Pol­sce); Bro­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Brokowski

→ Brok; bro­czań­ski, broc­ki


Źródła:

SJP.pl

Brokuł

jed­no­rocz­na ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych (ka­pu­sto­wa­tych), ma­ją­ca licz­ne zie­lo­ne kwia­to­sta­ny (tzw. róże), spo­ży­wa­ne wraz z pędem i liść­mi; bro­kuł wło­ski, ka­pu­sta szpa­ra­go­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub pot. mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca ole­ra­cea|var=ita­li­ca|L.|ref=tak., od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej o cha­rak­te­ry­stycz­ny zie­lo­nym kwia­to­sta­nie;

 (1.2) spoż. kulin. ja­rzy­na z kwia­to­sta­nów bro­ku­łu (1.1)


Bro­kuł, ka­pu­sta szpa­ra­go­wa ("Bras­si­ca ole­ra­cea" var. "ita­li­ca" Plenck) – od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej. Jest ro­śli­ną jed­no­rocz­ną na­le­żą­cą do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych, []. Był po­wszech­nie upra­wia­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie, pod nazwą cyma. Znany jest wy­łącz­nie z upra­wy, nie wy­stę­pu­je na sta­no­wi­skach na­tu­ral­nych. Nazwa wy­wo­dzi się z wło­skie­go broc­co­lo, zaś ła­ciń­ski od­po­wied­nik bra­chium oz­na­cza gałąź, ramię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brokułek

zdrob­nie­nie od: bro­kuł


Źródła:

SJP.pl

Brokułowy

→ bro­kuł


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do bro­ku­łu

 (1.2) kulin. zro­bio­ny z bro­ku­łu, za­wie­ra­ją­cy bro­ku­ły


Patrz:brokuł

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brokuły

po­tra­wa z ja­dal­nych kwia­to­sta­nów i łodyg bro­ku­łu


Źródła:

SJP.pl

Brol

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brolly

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. na­miot lub osło­na prze­ciw­de­szczo­wa o kon­struk­cji pa­ra­so­la


Źródła:

Wiktionary

Brom

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Br


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Br i licz­bie ato­mo­wej 35;

 (1.2) farm. pot. bro­mek po­ta­su, śro­dek uspo­ka­ja­ją­cy ha­mu­ją­cy li­bi­do


Brom (Br, βρῶμος, "bró­mos", oz­na­cza „mocno pach­ną­cy” lub „smród”, bro­mum) – pier­wia­stek che­micz­ny, nie­me­tal z grupy flu­o­row­ców w ukła­dzie okre­so­wym. W wa­run­kach nor­mal­nych jest bru­nat­no­czer­wo­ną cie­czą o ostrym, nie­przy­jem­nym za­pa­chu zbli­żo­nym do za­pa­chu chlo­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bromal

ole­i­sta, be­zbarw­na ciecz; zwią­zek or­ga­nicz­ny uzy­ski­wa­ny w re­ak­cji bromu z al­ko­ho­lem


Źródła:

SJP.pl

Bromance

[czy­taj: bro­mans] bar­dzo bli­ska, nie­sek­su­al­na re­la­cja mię­dzy męż­czyz­na­mi; bro­mans


Bro­man­ce – bli­ska, emo­cjo­nal­na, nie­sek­su­al­na re­la­cja po­mię­dzy dwoma lub wię­cej męż­czyz­na­mi, głęb­sza i bar­dziej in­tym­na niż "friends­hip" (przy­jaźń). Ros­ną­ca po­pu­lar­ność tego kon­cep­tu na po­cząt­ku XXI wieku po­strze­ga­na jest jako odz­wier­cied­le­nie za­cho­dzą­cych w spo­łe­czeń­stwie zmian, prze­de wszyst­kim zwięk­szo­nej ot­war­to­ści na kwe­stie toż­sa­mo­ści płcio­wej i sek­su­al­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bromans

bar­dzo bli­ska, nie­sek­su­al­na re­la­cja mię­dzy męż­czyz­na­mi; bro­man­ce


Źródła:

SJP.pl

Bromansowy

→ bro­mans


Patrz:bromans

Źródła:

SJP.pl

Bromargiryt

mi­ne­rał, bro­mek sre­bra


Źródła:

SJP.pl

Bromatolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się żyw­no­ścią (jej pro­duk­cją, prze­cho­wy­wa­niem, przet­wór­stwem i obro­tem)


Źródła:

SJP.pl

Bromatologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się żyw­no­ścią: pro­duk­cją, prze­cho­wy­wa­niem, przet­wór­stwem i obro­tem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem żyw­no­ści;


Bro­ma­to­lo­gia (gr. "brὂma" ‘po­ży­wie­nie’, "lógos" ‘nauka’) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem żyw­no­ści: war­to­ścią odżyw­czą, skła­dem che­micz­nym, za­war­to­ścią skład­ni­ków odżyw­czych i an­ty­o­dżyw­czych (np. fi­ty­nia­ny, in­hi­bi­to­ry tryp­sy­ny), straw­no­ścią i przys­wa­jal­no­ścią przez or­ga­nizm, za­nie­czy­szcze­nia­mi (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bromatologiczny

→ bro­ma­to­lo­gia


Patrz:bromatologia

Źródła:

SJP.pl

Bromawy

kwas bro­ma­wy - jeden z tle­no­wych kwa­sów bromu; kwas bro­mo­wy(III), hy­drok­sy­do­ok­sy­do­brom


Źródła:

SJP.pl

Bromber

re­gio­nal­nie: je­ży­na


Źródła:

SJP.pl

Bromboszcz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brombrać

po­tocz­nie: od­by­wać sto­su­nek płcio­wy; bzy­kać, dmu­chać, rżnąć, ciup­ciać


Źródła:

SJP.pl

Bromek

sól kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek bromu jed­no­war­to­ścio­we­go, sól kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bromelia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ana­na­so­wa­tych, do któ­re­go za­li­cza się około pięć­dzie­się­ciu ga­tun­ków, wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) Bro­me­lia - ro­dzaj ro­ślin z bro­me­lio­wa­tych o dłu­gich sztyw­nych li­ściach usta­wio­nych w ro­ze­ty


Bro­me­lia ("Bro­me­lia" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych ("Bro­me­lia­ce­ae"), wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Ame­ry­ce Środ­ko­wej. Do tego ro­dza­ju za­li­cza­nych jest około 60 ga­tun­ków ro­ślin.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bromelina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. kom­bi­na­cja róż­nych en­zy­mów z grupy pro­te­az wspo­ma­ga­ją­cych tra­wie­nie bia­łek;


Bro­me­li­na, bro­me­la­i­na – mie­sza­ni­na en­zy­mów pro­te­o­li­tycz­nych wyt­wa­rza­na przez ro­śli­ny naz ro­dza­ju bro­me­lio­wa­tych. Ana­na­sy za­wie­ra­ją co najm­niej pięć en­zy­mów zna­nych pod wspól­ną nazwą bro­me­li­ny, dwa głów­ne en­zy­my okre­śla­ne są jako bro­me­li­ny A i B. Wyt­wa­rza­nie przez ro­śli­ny en­zy­mów pro­te­o­li­tycz­nych jest stra­te­gią obron­ną przed lar­wa­mi owa­dów, dla któ­rych są one tok­sycz­ne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bromeliowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych li­czą­ca około 2000 ga­tun­ków, głów­nie z wil­got­nych lasów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej; ana­na­so­wa­te, za­pyl­co­wa­te


Bro­me­lio­wa­te, ana­na­so­wa­te, za­pyl­co­wa­te ("Bro­me­lia­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. Na­le­ży tu około 4 tys. ga­tun­ków sku­pio­nych w około 80 ro­dza­jów. Nie­mal wszyst­kie, z jed­nym tylko wy­jąt­kiem ("Pit­ca­ir­nia fe­li­cia­na" – en­de­mit wy­ży­ny Futa Dża­lon w Gwi­nei w za­chod­niej Afry­ce), wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej, głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej. Naj­da­lej na pół­no­cy bro­me­lio­wa­te się­ga­ją do Wir­gi­nii i Tek­sa­su, naj­da­lej na po­łud­niu rosną w środ­ko­wej Ar­gen­ty­nie i Chile.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bromeliowaty

o ce­chach bro­me­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Bromiak

ciało ko­pal­ne, w skład któ­re­go wcho­dzi brom


Źródła:

SJP.pl

Bromian

sól kwasu bro­mo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Bromiany

sól kwasu bro­mo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Bromin

sól kwasu bro­mo­we­go, w któ­rej brom ma war­to­ścio­wość III


Źródła:

SJP.pl

Bromirski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bromki

sól kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go


Brom­ki – grupa nie­or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, soli kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go (HBr). Brom w brom­kach jest za­wsze jed­no­war­to­ścio­wy (wy­stę­pu­je w po­sta­ci anio­nu brom­ko­we­go), np. bro­mek sodu, bro­mek po­ta­su, czy bro­mek sre­bra.

Do brom­ków za­li­cza­ją się rów­nież związ­ki pow­sta­łe z po­łą­cze­nia bromu z grupą al­ki­lo­wą lub grupą ary­lo­wą, w któ­rych brom nie wy­stę­pu­je w po­sta­ci jo­no­wej, zaś wyt­wa­rza wią­za­nie ko­wa­len­cyj­ne spo­la­ry­zo­wa­ne, np. bro­mek me­ty­lu lub bro­mek fe­ny­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bromkowy

→ bro­mek


Patrz:bromek

Źródła:

SJP.pl

Bromlit

mi­ne­rał bę­dą­cy izo­mor­ficz­ną mie­sza­ni­ną wę­gla­nu baru i wę­gla­nu wap­nia, kry­sta­li­zu­ją­cy w ukła­dzie trój­sko­śnym; al­sto­nit


Źródła:

SJP.pl

Bromoaceton

cie­kły zwią­zek or­ga­nicz­ny, sto­so­wa­ny jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy pod­czas I wojny świa­to­wej; mar­to­nit


Bro­mo­a­ce­ton – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny jako draż­nią­cy bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy z grupy la­kry­ma­to­rów.

Jest cie­czą o tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia (z roz­kła­dem) 409 K (136 °C). Jest mało trwa­ły che­micz­nie. Po­li­me­ry­zu­je pod­czas prze­cho­wy­wa­nia. Otrzy­my­wa­ny jest przez bro­mo­wa­nie ace­to­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bromobenzen

bro­mek fe­ny­lu, be­zbarw­na ciecz o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu


Bro­mo­ben­zen (bro­mek fe­ny­lu) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bro­mo­wa po­chod­na ben­ze­nu. Ciecz o dużej gę­sto­ści, pra­wie nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie, roz­pu­szczal­na w eta­no­lu, ete­rze i więk­szo­ści roz­pu­szczal­ni­ków or­ga­nicz­nych. Bro­mo­ben­zen sto­so­wa­ny jest jako roz­pu­szczal­nik oraz w syn­te­zach or­ga­nicz­nych. Otrzy­my­wa­ny przez bro­mo­wa­nie ben­ze­nu w obec­no­ści że­la­za. Po­sia­da przy­jem­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bromocyjan

Bro­mo­cy­jan – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy pse­u­do­ha­lo­ge­nów. Sto­so­wa­ny w cza­sie I wojny świa­to­wej jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy. Współ­cze­śnie używa się go jako od­czyn­nik do sek­wen­cjo­no­wa­nia pep­ty­dów po­przez se­lek­tyw­ne zry­wa­nie wią­zań pep­ty­do­wych pow­sta­łych z udzia­łem grup kar­bok­sy­lo­wych (ko­niec C) me­tio­ni­ny.


Źródła:

Wikipedia

Bromoetan

zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na etanu za­wie­ra­ją­ca w czą­stecz­ce atom bromu


Źródła:

SJP.pl

Bromoform

be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu po­dob­nym do chlo­ro­for­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bro­mo­wa po­chod­na me­ta­nu, be­zbarw­na ciecz o nie­przy­jem­nym za­pa­chu;


Bro­mo­form ("tri­bro­mo­me­tan"), CHBr3 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ha­lo­gen­ków al­ki­lu, bro­mo­wa po­chod­na me­ta­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bromolej

tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na


Bro­mo­lej, me­to­da bro­mo­le­jo­wa – jedna ze szla­chet­nych tech­nik fo­to­gra­ficz­nych, poz­wa­la­ją­ca na uzy­ska­nie obra­zów o cha­rak­te­rze ma­lar­skim po­przez za­stą­pie­nie obra­zu sre­bro­we­go w wy­wo­ła­nej od­bit­ce fo­to­gra­ficz­nej farbą olej­ną lub spe­cjal­nym tu­szem. Na­le­ży do grupy pro­ce­sów pig­men­to­wych i wy­ko­rzy­stu­je zja­wi­sko gar­bo­wa­nia ko­lo­i­dów (w tym przy­pad­ku że­la­ty­ny) pod wpły­wem związ­ków chro­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bromolejowy

→ bro­mo­lej


Patrz:bromolej

Źródła:

SJP.pl

Bromosrebrowy

pa­pier bro­mos­re­bro­wy - pa­pier fo­to­gra­ficz­ny o dużej czu­ło­ści, po­kry­ty emul­sją za­wie­ra­ją­cą bro­mek sre­bra, przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia od­bi­tek po­więk­szo­nych; pa­pier bro­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Bromowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. re­ak­cja che­micz­na, w któ­rej brom przy­łą­cza się do czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go;


Źródła:

Wiktionary

Bromowodorek

zwią­zek bromu i wo­do­ru, np. bro­mo­wo­do­rek dek­stro­me­tor­fa­nu - zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako śro­dek ha­mu­ją­cy ka­szel


Źródła:

SJP.pl

Bromowodorowy

zwią­za­ny z bro­mo­wo­do­rem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bro­mo­wo­do­rem, do­ty­czą­cy bro­mo­wo­do­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bromowodór

1. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, tok­sycz­ny gaz do­brze roz­pu­szczal­ny w wo­dzie;
2. zwy­cza­jo­wa nazwa kwasu bro­mo­wo­do­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. be­zbarw­ny gaz, sil­nie dy­mią­cy na po­wie­trzu,


Bro­mo­wo­dór – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­łą­cze­nie bromu i wo­do­ru, be­zbarw­ny gaz, mocno dy­mią­cy w po­wie­trzu. Jest ana­lo­giem chlo­ro­wo­do­ru. Ma wła­ści­wo­ści re­du­ku­ją­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bromowy

przy­miot­nik od: brom


przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy bromu, za­wie­ra­ją­cy brom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bromski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bromural

nazwa hand­lo­wa leku uspo­ka­ja­ją­ce­go i na­sen­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go bro­mi­zo­wal


Źródła:

SJP.pl

Brona

1. na­rzę­dzie do spulch­nia­nia gleby;
2. drew­nia­na krata za­my­ka­ją­ca wej­ście przez bramę w murze obron­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. na­rzę­dzie w po­sta­ci że­laz­nej kraty z kol­ca­mi, uży­wa­ne do spulch­nia­nia i wy­rów­ny­wa­nia za­o­ra­nej ziemi oraz przy­kry­wa­nia ziar­na po sie­wie;

 (1.2) hist. ar­chit. że­laz­na krata spu­szcza­na z góry w bra­mach zam­ko­wych;

 (1.3) stpol. brama


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bronchicum

[czy­taj: bron­chi­kum] nazwa hand­lo­wa leku zio­ło­we­go sto­so­wa­ne­go przy kasz­lu i cho­ro­bach dróg od­de­cho­wych, za­wie­ra­ją­ce­go wy­ciąg z ziela ty­mian­ku


Źródła:

SJP.pl

Bronchit

za­pa­le­nie błony ślu­zo­wej os­krze­li; nie­żyt os­krze­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­pa­le­nie błony ślu­zo­wej os­krze­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bronchitowy

do­ty­czą­cy bron­chi­tu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. od­no­szą­cy się do bron­chi­tu, zwią­za­ny z bron­chi­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bronchografia

rent­ge­no­lo­gicz­na me­to­da ba­da­nia os­krze­li po wpro­wa­dze­niu środ­ka kon­tra­stu­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Bronchopneumonia

odos­krze­lo­we za­pa­le­nie płuc


Źródła:

SJP.pl

Bronchoskop

wzier­nik słu­żą­cy do wew­nętrz­ne­go ba­da­nia ścian tcha­wi­cy i os­krze­li


Źródła:

SJP.pl

Bronchoskopia

me­to­da ba­da­nia wew­nętrz­nych ścian tcha­wi­cy i os­krze­li za po­mo­cą bron­cho­sko­pu


Bron­cho­sko­pia – dia­gno­stycz­ne ba­da­nie en­do­sko­po­we dróg od­de­cho­wych, wy­ko­ny­wa­ne za po­mo­cą bron­cho­sko­pu, spe­cjal­ne­go urzą­dze­nia wpro­wa­dzo­ne­go przez nos lub usta. Za­bieg naj­czę­ściej wy­ko­nu­je się w ce­lach dia­gno­stycz­nych, głów­nie roz­poz­na­nia ewen­tu­al­ne­go pro­ce­su no­wot­wo­ro­we­go, ale nie­kie­dy rów­nież ze wska­zań te­ra­pe­u­tycz­nych (usu­nię­cie ciała ob­ce­go, odes­sa­nie za­le­ga­ją­cej wy­dzie­li­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronchoskopowy

→ bron­cho­skop, → bron­cho­sko­pia


Patrz:bronchoskop, → bronchoskopia

Źródła:

SJP.pl

Bronchotomia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu tcha­wi­cy w jej czę­ści szyj­nej


Źródła:

Wiktionary

Bronco

[czy­taj: bron­ko] w za­chod­nich sta­nach USA: nie cał­kiem lub w ogóle nie­u­jeż­dżo­ny koń


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Broneczek

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sław (imię mę­skie); Bro­nek


Źródła:

SJP.pl

Broneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Bro­ni­sła­wa


Źródła:

Wiktionary

Bronek

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sław (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. środ. polit. broń palna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bronia

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sła­wa (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Bro­ni­sła­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Broniarek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Broniarz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronica

zgru­bie­nie od: brona


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Broniek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sław, Bro­nisz (imio­na mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Bronienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­wa­dze­nie obro­ny, od­pie­ra­nie ataku

 (1.2) osła­nia­nie lub chro­nie­nie kogoś lub cze­goś

 (1.3) wy­peł­nia­nie roli obroń­cy przed sądem lub innym po­dob­nym or­ga­nem

 (1.4) nie­poz­wa­la­nie na coś

 (1.5) zda­wa­nie eg­za­mi­nu lub wy­stę­po­wa­nie przed ko­mi­sją w celu uzy­ska­nia ja­kie­goś ty­tu­łu np. ma­gi­stra, dok­to­ra


Źródła:

Wiktionary

Broniewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Broniewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronikowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bronikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bronimir

dawne imię mę­skie


Bro­ni­mir – imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Broni-" ("bro­nić, strzec") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Za­pi­sy ta­kie­go imie­nia nie prze­cho­wa­ły się w do­ku­men­tach sta­ro­pol­skich, jed­nak o jego ist­nie­niu może świad­czyć prze­cho­wa­nie się w naz­wach miej­sco­wych – ta­kich jak Bro­mierz, Bro­mie­rzyk – formy Bro­mir, która mogła sta­no­wić jego formę skró­co­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronioznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o broni


Źródła:

SJP.pl

Bronioznawczy

zwią­za­ny ze zna­jo­mo­ścią broni


Źródła:

SJP.pl

Bronioznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o broni


Źródła:

SJP.pl

Bronioznawstwo

nauka, wie­dza o broni


Bro­nioz­naw­stwo – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na badań, zaj­mu­ją­ca się uz­bro­je­niem jako ele­men­tem kul­tu­ry ma­te­rial­nej i sze­rzej – kul­tu­ry w ogóle. Choć nie funk­cjo­nu­je jako sa­mo­dziel­na dy­scy­pli­na aka­de­mic­ka, roz­wi­ja się na styku róż­nych nauk hu­ma­ni­stycz­nych i przy­rod­ni­czych: ar­che­o­lo­gii, hi­sto­rii, hi­sto­rii sztu­ki, tech­no­lo­gii i in­nych nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronisz

1. od­pie­rać na­paść;
2. osła­niać, chro­nić coś;
3. wsta­wiać się za kimś, być czy­imś obroń­cą;
4. za­bra­niać, nie poz­wa­lać;
5. bro­nić się:
a) od­pie­rać atak na włas­ną osobę;
b) być włas­nym obroń­cą;
c) chro­nić się, za­po­bie­gać cze­muś


Źródła:

SJP.pl

Broniszewice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wo wiel­ko­pol­skie;


Bro­ni­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Czer­min, nad Pros­ną.

Wieś skła­da się z trzech odręb­nych za­ło­żeń ur­ba­ni­stycz­nych: ze­spo­łu fol­warcz­ne­go Ma­ria­nin na po­łud­niu, za­ło­że­nia pa­ła­co­we­go w cen­tral­nej czę­ści oraz ze­spo­łu fol­warcz­ne­go w przy­siół­ku Pol­skie na pół­noc­nym wscho­dzie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Broniszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Broniszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Broniszostwo

Bro­nisz z mał­żon­ką; Bro­ni­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Broniszowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Broniszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­ni­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Bronisław

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Bro­ni­sła­wa


, Bron­sław, Bar­ni­sław, (zniem.) Bru­ni­sław, Bro­sław – mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bronisława

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Bro­ni­sław


– sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Broni-" („bro­nić, strzec”) i "-sława" („sława”). Być może zna­czy­ło „ta, która broni sławy”. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne od XIII wieku.

Bro­ni­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 wrze­śnia, na pa­miąt­kę bł. Bro­ni­sła­wy.

Mę­skie od­po­wied­ni­ki: Bro­ni­sław, Bron­sław, Bar­ni­sław, Bru­ni­sław


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bronisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­ni­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Bronisławostwo

Bro­ni­sław z mał­żon­ką; Bro­ni­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Bronisławowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Bronisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bro­ni­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Broniwoj

imię mę­skie


Bro­ni­woj – mę­skie imię sło­wiań­skie, nie­no­to­wa­ne we wczes­nych źró­dłach pol­skich, zło­żo­ne jed­nak z czło­nów wy­stę­pu­ją­cych w au­ten­tycz­nych sta­ro­pol­skich imio­nach, tj.: Broni- ("bro­nić, strzec") oraz -woj ("wo­jow­nik, wojna"). Imie­ni­ny: 22 czerw­ca.

W 1994 roku imię Bro­ni­woj no­si­ła 1 osoba w Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronić

1. od­pie­rać na­paść;
2. osła­niać, chro­nić coś;
3. wsta­wiać się za kimś, być czy­imś obroń­cą;
4. za­bra­niać, nie poz­wa­lać;
5. bro­nić się:
a) od­pie­rać atak na włas­ną osobę;
b) być włas­nym obroń­cą;
c) chro­nić się, za­po­bie­gać cze­muś


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) od­pie­rać atak

 (1.2) sta­wać w obro­nie kogoś lub cze­goś; wsta­wiać się za kimś; czymś, być czy­imś obroń­cą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bro­nić się

 (2.1) chro­nić sie­bie przed ata­kiem, od­pie­rać atak na sie­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bronk

naz­wi­sko


Bronk ("Bronc­ke, Bronc­ki, Bron­nec­ke, Bru­ni­ken, Brun­nec­ke") – ka­szub­ski herb szla­chec­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronka

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sła­wa (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Bro­ni­sła­wa


Bron­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Brańsk. Leży na lewym brze­gu Bron­ki.

Wieś du­chow­na, włas­ność pro­bo­stwa brań­skie­go, po­ło­żo­na była w 1575 roku w po­wie­cie brań­skim w ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bronkobus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. au­to­bus wy­bor­czy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kam­pa­niach pol­skie­go po­li­ty­ka Bro­ni­sła­wa Ko­mo­row­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Bronkowie

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bronkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bron­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Bronks

po­tocz­nie: kufel piwa; bro­war


Źródła:

SJP.pl

Bronny

daw­niej: za­bro­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Bronowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bro­no­wać.


Bro­no­wa­nie – za­bieg upra­wo­wy (upraw­ka) wy­ko­ny­wa­ny broną w celu płyt­kie­go spulch­nie­nia roli, po­kru­sze­nia brył i sko­ru­py gle­bo­wej, zni­szcze­nia chwa­stów, przer­wa­nia pa­ro­wa­nia wody, wy­rów­na­nia po­wierzch­ni pola oraz przy­kry­cia ma­te­ria­łu siew­ne­go ro­ślin.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bronować

płyt­ko spulch­niać glebę, kru­szyć bryły i wy­rów­ny­wać po­wierzch­nię na polu upraw­nym za po­mo­cą brony


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roln. spulch­niać zie­mię za po­mo­cą brony


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bronowice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Lu­bli­na;
3. dziel­ni­ca Kra­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­noc­no-za­chod­nia dziel­ni­ca Kra­ko­wa, daw­niej pod­kra­kow­ska wieś;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bronowicki

przy­miot­nik od: Bro­no­wi­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bro­no­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Bro­no­wic


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bronowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bronowisko

teren bro­no­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Bronowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronowski

1. → Bro­no­wi­ce; bro­no­wic­ki;
2. → Bro­nów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronowy

→ brona


Patrz:brona

Źródła:

SJP.pl

Bronson

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brontoterium

wy­mar­ły ssak z rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych


Bron­to­te­rium ("Bron­tot­he­rium") – wy­mar­ły ssak z rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, ży­ją­cy w póź­nym eo­ce­nie.

Bron­to­te­ria wy­stę­po­wał w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Ska­mie­nia­ło­ści "Em­bo­lot­he­rium" wska­zu­ją, że miały kost­ne wy­rost­ki na nosie. Nie były to jed­nak praw­dzi­we rogi, po­nie­waż te są ut­wo­rzo­ne z ke­ra­ty­ny. Róg bron­to­te­riów był kost­ny, po­kry­ty skórą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brontozaur

ro­dzaj du­że­go za­u­ro­po­da z po­dro­dzi­ny apa­to­za­u­rów


Bron­to­za­ur ("Bron­to­sa­u­rus") – duży za­u­ro­pod ży­ją­cy około 150 mln lat temu w póź­nej jurze na te­re­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Zo­stał od­kry­ty i opi­sa­ny w 1879 przez Oth­nie­la C. Mars­ha. Nieg­dyś uwa­ża­no „bron­to­za­u­ra” za sy­no­nim „apa­to­za­u­ra”, w 2015 wy­ka­za­no jed­nak istot­ne róż­ni­ce mię­dzy tymi ro­dza­ja­mi. Było to jedno z naj­więk­szych zwie­rząt lą­do­wych, jakie kie­dy­kol­wiek żyło na ziemi. Osią­gał śred­nio około 20 m dłu­go­ści i mniej wię­cej 23 t wagi. Nazwa bron­to­za­ur oz­na­cza z gr. „grzmią­cy ja­szczur”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brontë

[czy­taj: BRONti] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronuś

zdrob­nie­nie od: Bro­ni­sław (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Bronx

jeden z pię­ciu okrę­gów No­we­go Jorku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. okręg (po­tocz­nie okre­śla­ny „dziel­ni­cą”) No­we­go Jorku w USA, obej­mu­ją­cy pół­noc­ną część aglo­me­ra­cji;

 (1.2) geogr. adm. hrab­stwo w sta­nie Nowy Jork w USA

 (1.3) geogr. hy­dron. rzeka w USA prze­pły­wa­ją­ca przez po­łud­nio­wo-wschod­ni Nowy Jork

 (1.4) geogr. gmina w USA, w hrab­stwie Su­blet­te Co­un­ty, w sta­nie Wy­o­ming

 (1.5) geogr. żart. kra­kow­ska dziel­ni­ca Bro­no­wi­ce


Bronx – jeden z pię­ciu okrę­gów ("bo­ro­ughs") No­we­go Jorku oraz hrab­stwo ("co­un­ty") w sta­nie Nowy Jork. Bronx po­ło­żo­ny jest w pół­noc­nej czę­ści mia­sta, głów­nie na sta­łym lą­dzie, choć obej­mu­je swoim za­się­giem także parę mniej­szych wysp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brony

1. na­rzę­dzie do spulch­nia­nia gleby;
2. drew­nia­na krata za­my­ka­ją­ca wej­ście przez bramę w murze obron­nym


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: brona


Brony – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Sie­mie­nicz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bronzer

kos­me­tyk do ściem­nia­nia skóry; brą­zer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. kos­me­tyk na­da­ją­cy cerze efekt de­li­kat­nej opa­le­niz­ny, zwy­kle za­stę­pu­ją­cy róż


Bron­zer (rów­nież brą­zer) – kos­me­tyk na­da­ją­cy cerze efekt de­li­kat­nej opa­le­niz­ny. Można nim mo­de­lo­wać kształt twa­rzy. Bron­zer naj­czę­ściej jest na­kła­da­ny na czoło, brodę i po­licz­ki. Może za­stę­po­wać róż. Jego od­cień po­wi­nien być do­pa­so­wa­ny do kar­na­cji. W za­leż­no­ści od kar­na­cji, bron­ze­ry można po­dzie­lić na te do cery: cie­płej, chłod­nej, ne­u­tral­nej. Od­po­wied­ni od­cień bron­ze­ra można do­brać na pod­sta­wie ana­li­zy ko­lo­ry­stycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bronzyt

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów


Bron­zyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo po­spo­li­tych i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych.

Nazwa po­cho­dzi od cha­rak­te­ry­stycz­nej barwy tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bronów

nazwa wielu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brook

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brookit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. zob. bru­kit.


Bro­o­kit (Bru­kit) – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, bę­dą­cy dwut­len­kiem ty­ta­nu.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go mi­ne­ra­lo­ga i kry­sta­lo­gra­fa Henry’ego Ja­me­sa Bro­o­ke’a (1771-1857).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brooklińczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bro­o­kly­nu

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bro­o­kly­nu, uro­dzo­na na Bro­o­kly­nie


Źródła:

Wiktionary

Brookliński

→ Bro­o­klyn [czy­taj: bru­kliń­ski]; bro­o­klyń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bro­o­kly­nu, zwią­za­ny z Bro­o­kly­nem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bro­o­kly­nu, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Bro­o­kly­no­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brooklyn

[czy­taj: bru­klyn] dziel­ni­ca No­we­go Jorku po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści Long Is­land, daw­niej od­dziel­ne mia­sto


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. dziel­ni­ca No­we­go Jorku;


Bro­o­klyn – jeden z pię­ciu okrę­gów (bo­ro­ughs) No­we­go Jorku oraz jed­no­cze­śnie hrab­stwo w sta­nie Nowy Jork, o naz­wie "Kings Co­un­ty". W 2019 roku li­czył ok. 2 559 903 miesz­kań­ców, co daje naj­więk­szą po­pu­la­cję ze wszyst­kich okrę­gów No­we­go Jorku.

Wcze­śniej Bro­o­klyn był od­dziel­nym mia­stem (do 1898 r.), roz­wi­nął się z małej osady po­ło­żo­nej nad East River, którą za­ło­ży­li Ho­len­drzy, na­zy­wa­jąc ją „Bre­uc­ke­len” (od mia­sta w Ho­lan­dii o naz­wie Bre­u­ke­len).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brooklyński

→ Bro­o­klyn [czy­taj: bru­kliń­ski]; bro­o­kliń­ski


Źródła:

SJP.pl

Brooks

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brosimum

ro­dzaj drze­wa z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych


Bro­si­mum, mle­ko­wiec ("Bro­si­mum" Swartz) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ("Mo­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 15 ga­tun­ków. Są to zi­mo­zie­lo­ne drze­wa z so­kiem mlecz­nym ros­ną­ce w tro­pi­kach obu kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich – od Mek­sy­ku i Kuby na pół­no­cy po Bo­li­wię, Pa­rag­waj i po­łud­nio­wą Bra­zy­lię. Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne przed­sta­wi­cie­le tego ga­tun­ku rosną także na Flo­ry­dzie i w Wiet­na­mie. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w wil­got­nych la­sach rów­ni­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brosma

ryba z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych


Bros­ma ("Bros­me bros­me") – ga­tu­nek mor­skiej ryby z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych (Ga­di­dae). Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Bros­me.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brosza

1. duża, cięż­ka brosz­ka;
2. ele­ment rzeź­bio­ny na prze­cię­ciu żeber skle­pień go­tyc­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spora, oka­za­ła brosz­ka

 (1.2) ar­chit. rzeź­bio­ny ele­ment znaj­du­ją­cy się na prze­cię­ciu żeber skle­pie­nia go­tyc­kie­go


Bro­sza, brosz­ka – ro­dzaj bi­żu­te­rii, ozdo­ba, współ­cze­śnie no­szo­na nie­mal wy­łącz­nie przez ko­bie­ty. Umo­co­wa­na od dołu szpil­ka służy przy­cze­pia­niu brosz­ki do ubrań oraz scze­pia­niu po­szcze­gól­nych czę­ści ubra­nia. Brosz­ki mają różne kształ­ty: od pro­stych, owal­nych do fan­ta­stycz­nie po­wy­gi­na­nych. Także wiel­ko­ści tych ozdób są zróż­ni­co­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Broszeczka

mała brosz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: brosz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Broszka

ozdo­ba stro­ju ko­bie­ce­go z umo­co­wa­ną od spodu spin­ką, przy­pi­na­na do sukni, szala itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment bi­żu­te­rii; ozdo­ba przy­pi­na­na do stro­ju ko­bie­ce­go przy po­mo­cy za­pin­ki;

 (1.2) pot. spra­wa, in­te­res

 (1.3) pot. żeń­ski na­rząd płcio­wy, po­chwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Broszkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Broszkowice

Brosz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Oś­wię­cim.


Źródła:

Wikipedia

Broszkowy

→ brosz­ka


Patrz:broszka

Źródła:

SJP.pl

Broszków

Brosz­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Kotuń. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. An­to­nie­go w Ko­tu­niu.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Broszniów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie roż­nia­tow­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kow­skie­go;


Brosz­niów (ukr. Брошнів) – wieś na Ukra­i­nie, do lipca 2020 r. w re­jo­nie roż­nia­tow­skim, obec­nie w re­jo­nie ka­łu­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Broszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia or­na­men­tu na tka­ni­nach po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do­dat­ko­we­go wątku de­se­nio­we­go (zwy­kle z dro­gich nici) prze­bie­ga­ją­ce­go czę­ścio­wo ponad za­sad­ni­czą tka­ni­ną i two­rzą­ce­go na niej jakby haft


Źródła:

Wiktionary

Broszura

1. nie­wiel­ka pu­bli­ka­cja o tre­ści in­for­ma­cyj­nej, adre­so­wa­na do sze­ro­kiej pu­blicz­no­ści,
2. książ­ka w mięk­kiej nietr­wa­łej opra­wie lub nie­o­pra­wio­na,
3. ar­ty­kuł lub roz­praw­ka pro­pa­gan­do­wa wy­da­na jako sa­mo­dziel­ny druk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ka książ­ka, nie­o­pra­wio­na lub w mięk­kiej opra­wie;

 (1.2) ar­ty­kuł lub nie­wiel­ka roz­pra­wa wy­da­na jako sa­mo­dziel­ny druk

 (1.3) nie­wiel­ka pu­bli­ka­cja o tre­ści in­for­ma­cyj­nej


Bro­szu­ra (franc. "bro­chu­re" od "bro­che" – bro­sza, z wł. "broc­ca" dzban) – wy­daw­nict­wo zwar­te, wyrób po­li­gra­ficz­ny o małej ob­ję­to­ści, mak­sy­mal­nie 3 ar­ku­sze dru­kar­skie (do 48 stron, daw­niej od 4 do 64 stron) o tre­ści in­for­ma­cyj­nej, biz­ne­so­wej lub pro­pa­gan­do­wej, adre­so­wa­ny do sze­ro­kiej pu­blicz­no­ści. Jest to ro­dzaj druku łą­czo­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Broszurka

zdrob­nie­nie od: bro­szu­ra


Źródła:

SJP.pl

Broszurkowy

zwią­za­ny z bro­szur­ką


Źródła:

SJP.pl

Broszurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zszy­wa­nie, bin­do­wa­nie lub łą­cze­nie w inny spo­sób kar­tek w celu wy­ko­na­nia bro­szu­ry


Źródła:

Wiktionary

Broszurowy

zwią­za­ny z bro­szu­rą


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bro­szu­rą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brotbiksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­jem­nik na chleb


Źródła:

Wiktionary

Brotfas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. na­czy­nie na chleb


Źródła:

Wiktionary

Brotzupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wo­dzion­ka


Źródła:

Wiktionary

Browalia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


Bro­wa­lia ("Bro­wal­lia" L.) – ro­dzaj z ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je 24 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one na­tu­ral­nie od Ari­zo­ny w Sta­nach Zjed­no­czo­nych na po­łud­nie, po­przez Ame­ry­kę Środ­ko­wą i An­ty­le po środ­ko­wą część Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Roz­prze­strze­nio­ne obec­ne są poza tym na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szwedz­kie­go bo­ta­ni­ka Jo­han­ne­sa Bro­wal­liu­sa (1707–1755). Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Browar

za­kład przet­wór­stwa spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją piwa; pi­wo­war­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­kład, w któ­rym warzy się (pro­du­ku­je) piwo;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. piwo (bu­tel­ka, pusz­ka itp.)


Bro­war – za­kład pro­duk­cyj­ny, w któ­rym wyt­wa­rza­ne jest piwo, czyli napój pow­sta­ły ze słodu, wody i chmie­lu pod­da­ny fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej przy uży­ciu droż­dży.

Pier­wsze bro­wa­ry or­ga­ni­zo­wa­no ok. 1000 roku w klasz­to­rach. Naj­star­szym dzia­ła­ją­cym bro­wa­rem jest We­i­hen­step­han w ba­war­skim Fre­i­sing, funk­cjo­nu­ją­cy od 1040. W miarę se­ku­la­ry­za­cji od XIX wieku pow­sta­wa­ły bro­wa­ry o cha­rak­te­rze prze­my­sło­wym, z sa­mo­dziel­ny­mi za­bu­do­wa­nia­mi fa­brycz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Browarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Browarek

zdrob­nie­nie od: bro­war (za­kład przet­wór­stwa spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją piwa)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. piwo


Bro­wa­rek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa nie­wiel­ka rzeka do­rze­cza Pi­li­cy, Biał­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Browaring

żar­to­bli­wie: spę­dza­nie czasu na piciu piwa


Źródła:

SJP.pl

Browarnia

po­tocz­nie:
1. za­kład pro­du­ku­ją­cy piwo;
2. lokal ser­wu­ją­cy pro­du­ko­wa­ne na miej­scu piwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­lew­nia piwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Browarniany

wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­ce­sie wa­rze­nia piwa (np. droż­dże bro­war­nia­ne), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z bro­war­nict­wem lub bro­war­ni­kiem (np. cech bro­war­nia­ny); bro­war­ni­czy, bro­war­ny, pi­wo­war­ski


Źródła:

SJP.pl

Browarnictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją piwa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­duk­cja piwa na skalę prze­my­sło­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Browarniczka

→ bro­war­nik


Patrz:browarnik

Źródła:

SJP.pl

Browarniczy

wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­ce­sie wa­rze­nia piwa (np. droż­dże bro­war­ni­cze), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z bro­war­nict­wem lub bro­war­ni­kiem (np. cech bro­war­ni­czy); bro­war­nia­ny, bro­war­ny, pi­wo­war­ski


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bro­war­nict­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Browarnik

osoba pra­cu­ją­ca w bro­war­nict­wie (pi­wo­war­stwie, prze­my­śle spo­żyw­czym zaj­mu­ją­cym się wa­rze­niem piwa i jego dy­stry­bu­cją na rynek); pi­wo­war


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel lub za­rząd­ca bro­wa­ru


Bro­war­nik – wła­ści­ciel lub osoba za­rzą­dza­ją­ca bro­wa­rem. Słowo to zo­sta­ło ut­wo­rzo­ne od rze­czow­ni­ka bro­war z do­dat­kiem for­man­tu -nik. Pow­sta­ły wyraz może oz­na­czać rów­nież osobę dzia­ła­ją­cą w prze­my­śle bro­war­ni­czym, pra­cu­ją­cą w bro­wa­rze. W odróż­nie­niu od pi­wo­wa­ra, który bez­poś­red­nio zaj­mu­je się wa­rze­niem piwa, bro­war­nik nie jest okre­śle­niem za­wo­du lub funk­cji, lecz osoby zwią­za­nej z prze­my­słem bro­war­ni­czym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Browarny

wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­ce­sie wa­rze­nia piwa (np. droż­dże bro­war­ne), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z bro­war­nict­wem lub bro­war­ni­kiem (np. cech bro­war­ny); bro­war­nia­ny, bro­war­ni­czy, pi­wo­war­ski


Źródła:

SJP.pl

Browarowy

→ bro­war


Patrz:browar

Źródła:

SJP.pl

Browarski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bro­wa­ra­mi, do­ty­czą­cy Bro­wa­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Browary

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, sie­dzi­ba re­jo­nu bro­war­skie­go, w ob­wo­dzie ki­jow­skim


Bro­wa­ry ( Бровари; wcze­śniej także Броварі "Bro­wa­ri") – mia­sto na pół­noc­nej Ukra­i­nie; sto­li­ca re­jo­nu bro­war­skie­go w ob­wo­dzie ki­jow­skim.

Jest dru­gim pod wzglę­dem po­wierzch­ni mia­stem w aglo­me­ra­cji ki­jow­skiej.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł me­ta­lur­gii nie­że­laz­nej, drzew­ny oraz dzie­wiar­ski.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Browarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. pi­wo­war


Źródła:

Wiktionary

Browiec

po­tocz­nie: piwo; bro­war


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. piwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brown

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brownie

[czy­taj: brał­ni] ciem­no­brą­zo­we cia­sto z gorz­kiej cze­ko­la­dy, mąki, jajek i cukru, czę­sto także z ba­ka­lia­mi i orze­cha­mi


Brow­nie ("wym." bra­u­ni) – cia­sto cze­ko­la­do­we ty­po­we dla kuch­ni ame­ry­kań­skiej. Nazwa po­cho­dzi od cha­rak­te­ry­stycz­ne­go, ciem­no­brą­zo­we­go ko­lo­ru wy­pie­ku (z brown = brą­zo­wy).

Cia­sto przy­go­to­wu­je się z gorz­kiej cze­ko­la­dy, jajek, cukru, masła i nie­wiel­kiej ilo­ści mąki. []


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Browning

[czy­taj: bra­u­ning] marka ręcz­ne­go pi­sto­le­tu au­to­ma­tycz­ne­go i firma; Bra­u­ning


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki, pła­ski, po­ręcz­ny pi­sto­let szyb­ko­strzel­ny, w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym po­pu­lar­ny jako broń „kie­szon­ko­wa”


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Browser

[czy­taj: brał­zer] pro­gram kom­pu­te­ro­wy słu­żą­cy do prze­glą­da­nia stron in­ter­ne­to­wych; prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Broz-Tito

Josip Broz-Tito (1892-1980) - po­li­tyk ju­go­sło­wiań­ski


Źródła:

SJP.pl

Brozda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. bru­zda


Źródła:

Wiktionary

Brozilian

[czy­taj: broz-ilian] de­pi­lo­wa­nie mę­skich miejsc in­tym­nych; bo­y­zy­lian, bo­y­zi­lian


Źródła:

SJP.pl

Brołtzupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wo­dzion­ka; zupa z chle­ba za­la­ne­go wrzą­cą wodą z do­dat­kiem czosn­ku i tłu­szczu, np. smal­cu


Źródła:

Wiktionary

Broń

1. na­rzę­dzie walki; oręż;
2. for­ma­cja woj­sko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. na­rzę­dzie walki, słu­żą­ce do obro­ny lub ataku na wroga;

 (1.2) śro­dek lub spo­sób walki

 (1.3) for­ma­cja woj­sko­wa

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od bro­nić


Broń – ogół środ­ków tech­nicz­nych przez­na­czo­nych do za­mie­rzo­ne­go ra­że­nia celu, tj. obez­wład­nia­nia lub za­bi­ja­nia ludzi i zwie­rząt, ni­szcze­nia obiek­tów ma­te­rial­nych itp.

W szer­szym zna­cze­niu do broni za­li­cza się także jej nie­ra­żą­ce od­po­wied­ni­ki – broń ćwi­czeb­ną (do nauki ob­słu­gi) i spor­to­wą (do ry­wa­li­za­cji spor­to­wej) oraz ogół środ­ków słu­żą­cych do obro­ny przed ra­że­niem – broń ochron­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brończyn

Broń­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki.

W la­tach 1954–1958 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Broń­czyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Bo­ry­sła­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go; wcze­śniej, od 1938 r. do 31 maja 1975, z przer­wą na oku­pa­cję nie­miec­ką, do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go i po­wia­tu ka­li­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Broński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Broś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brożec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brożek

nie­wiel­ka sieć uży­wa­na do ło­wie­nia pta­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Broży

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Brożyna

drąg zat­knię­ty w brogu, sta­no­wią­cy jego oś­ro­dek


Bro­ży­na (niem. "Karls­berg", 570 m n.p.m.) – góra w środ­ko­wej czę­ści Gór Oło­wia­nych, koń­czą­ca nie­wiel­ki grzbie­cik od­cho­dzą­cy na po­łud­nie od Oło­wia­nej, w pa­śmie Gór Ka­czaw­skich.

Zbu­do­wa­na jest z zie­leń­ców i łup­ków zie­leń­co­wych oraz łup­ków kwar­co­wo-ska­le­nio­wych, am­fi­bo­li­tów, fyl­li­tów i fyl­li­tów gra­fi­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brożyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brożówka

1. wieś w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


Bro­żów­ka ( Gan­sen­ste­in) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Kru­klan­ki. Leży nad je­zio­rem Bro­żów­ka,

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brr

brrr;
1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie wstrę­tu lub obrzy­dze­nia;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie zimna; drr, drrr


wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. dźwięk wy­da­wa­ny, pod­czas trzę­sie­nia się (np. z zimna lub ze stra­chu)

 (1.2) dźwięk. od­głos wy­ra­ża­ją­cy odra­zę, wstręt wzglę­dem cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brrr

brr;
1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie wstrę­tu lub obrzy­dze­nia;
2. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie zimna; drr, drrr


Źródła:

SJP.pl

Brt

[czy­taj: be-er-TE] (skrót od: Brut­to Re­gi­ster To­na­ge) tona re­je­stro­wa brut­to - oz­na­cze­nie po­jem­no­ści stat­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bruce

[czy­taj: bru:s]
1. obce imię mę­skie;
2. obce naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brucela

bak­te­ria wy­wo­łu­ją­ca bru­ce­lo­zę


Źródła:

SJP.pl

Bruceloza

przew­le­kła, za­kaź­na, bak­te­ryj­na cho­ro­ba zwie­rząt głów­nie ho­dow­la­nych mo­gą­ca prze­no­sić się na ludzi (zo­o­no­za); go­rącz­ka mal­tań­ska; cho­ro­ba Banga; go­rącz­ka fa­lu­ją­ca; go­rącz­ka kozia; go­rącz­ka skal­na; go­rącz­ka gi­bral­tar­ska; go­rącz­ka Rio-gran­de


Bru­ce­lo­za (łac. "Bru­cel­lo­sis" lub "Abor­tus epi­zo­o­ti­cus") – przew­le­kła i za­kaź­na bak­te­ryj­na cho­ro­ba róż­nych ga­tun­ków zwie­rząt do­mo­wych i dzi­kich, jak rów­nież czło­wie­ka. Cho­ro­ba ta u czło­wie­ka znana jest rów­nież pod naz­wa­mi: go­rącz­ka mal­tań­ska, cho­ro­ba Banga, go­rącz­ka fa­lu­ją­ca, go­rącz­ka kozia, go­rącz­ka skal­na, go­rącz­ka gi­bral­tar­ska, go­rącz­ka Rio Gran­de.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brucelozowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z bru­ce­lo­zą, do­ty­czą­cy bru­ce­lo­zy


Źródła:

Wiktionary

Bruchnal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, rejon ja­wo­row­ski;


Źródła:

Wiktionary

Brucki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bruckner

[czy­taj: brükner] naz­wi­sko, np. Alek­san­der Brückner (1856 - 1939), pol­ski fi­lo­log i hi­sto­ryk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bruclik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. męska ka­mi­zel­ka w stro­ju gó­ral­skim


Bruc­lik – ro­dzaj ka­mi­zel­ki z fa­brycz­ne­go sukna, no­szo­nej na Ży­wiec­czyź­nie i w Be­ski­dzie Ślą­skim. Wy­stę­pu­je w stro­jach gó­ra­li ślą­skich i gó­ra­li ży­wiec­kich. Ozda­bia­ny był np. czer­wo­nym sznur­kiem i me­ta­lo­wy­mi gu­zi­ka­mi albo chwo­sta­mi, np. gra­na­to­wy­mi lub czer­wo­ny­mi, w kon­tra­sto­wym ko­lo­rze do ko­lo­ru bruc­li­ka.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brucski

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. bruk­sel­ski, z Bruk­se­li


Źródła:

Wiktionary

Brucyna

al­ka­lo­id z grupy strych­ni­ny, za­wie­ra­ją­cy w czą­stecz­ce ugru­po­wa­nie ben­zo­pi­ro­lu; sub­stan­cja kry­sta­licz­na, roz­pu­szczal­na w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych


Bru­cy­na – al­ka­lo­id in­do­lo­wy wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach kul­czy­by, po­chod­na strych­ni­ny. Sub­stan­cja kry­sta­licz­na, o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia 178 °C. Jest roz­pu­szczal­na w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych.

Wy­ka­zu­je sil­nie tok­sycz­ne dzia­ła­nie na or­ga­nizm. Dzia­ła 50-krot­nie sła­biej niż strych­ni­na. Ze wzglę­du na bar­dzo gorz­ki smak sto­so­wa­na jest jako wskaź­nik go­ry­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brucyt

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek ma­gne­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków ma­gne­zu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. do otrzy­my­wa­nia ma­gne­zu i pro­duk­cji ma­te­ria­łów ogniotr­wa­łych;


Bru­cyt – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków Mg(OH)2.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ame­ry­kań­skie­go mi­ne­ra­lo­ga Ar­chi­bal­da Bruce’a, który po raz pier­wszy opi­sał ten mi­ne­rał (1777–1818).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruczkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brud

za­nie­czy­szcze­nie, brak czy­sto­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) każde za­nie­czy­szcze­nie osia­dłe na czymś

 (1.2) przen. wina, grzech lub wy­rzą­dzo­ne zło


Zo­bacz też: "Brud" – bry­tyj­ski film fa­bu­lar­ny z 2013 roku.

Brud – ogól­ne okre­śle­nie wszel­kie­go ro­dza­ju za­nie­czy­szczeń osia­dłych na ja­kiej­kol­wiek po­wierzch­ni.

Brud gro­ma­dzą­cy się na ciele czło­wie­ka zwy­kle jest mie­sza­ni­ną sadzy, krze­mion­ki (SiO2), soli mi­ne­ral­nych oraz sub­stan­cji py­li­stych. Cząst­ki te zle­pio­ne są po­zo­sta­ło­ścia­mi potu (głów­nie tłu­szcza­mi i biał­ka­mi).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brudas

po­tocz­nie: czło­wiek brud­ny, za­nied­ba­ny, nie­po­rząd­ny; flej­tuch, fleja, niech­luj, niech­lu­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. osoba nied­ba­ją­ca o hi­gie­nę; cza­sem też przed­miot bę­dą­cy w niech­luj­nym sta­nie

 (1.2) po­gard. osoba o ciem­nej kar­na­cji

 (1.3) po­gard. slang. osoba na­le­żą­ca do sub­kul­tu­ry me­ta­lo­wej lub pun­ko­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudasek

ek­spre­syw­nie: bru­das - czło­wiek brud­ny, za­nied­ba­ny, nie­po­rząd­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pieszcz. o brud­nym dziec­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudaska

po­tocz­nie: ko­bie­ta brud­na, za­nied­ba­na, nie­po­rząd­na; flej­tu­cha, fleja, niech­lu­ja, sy­fia­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­bie­ta o ciem­nej kar­na­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudek

zdrob­nie­nie od: brud


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: brud


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bruderszaft

[czy­taj: BRUderszaft] ce­re­mo­niał usta­na­wia­ją­cy wza­jem­ne mó­wie­nie sobie po imie­niu i przej­ście "na ty"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwy­czaj po­prze­dza­ją­cy zwra­ca­nie się do kogoś po imie­niu, po­le­ga­ją­cy na wspól­nym wy­pi­ciu przez dwie osoby kie­lisz­ka al­ko­ho­lu i po­ca­łun­ku w po­li­czek;


Bru­der­szaft, ina­czej bru­dzio (z niem. "Bru­ders­chaft" – bra­ter­stwo) – ce­re­mo­niał po­prze­dza­ją­cy przej­ście jego uczest­ni­ków "na ty" (po imie­niu), re­zy­gnu­jąc ze zwro­tów grzecz­no­ścio­wych "Pan", "Pani". Od­by­wa się on czę­sto przy wspól­nym wy­pi­ciu kie­lisz­ka al­ko­ho­lu. Cza­sem do­da­wa­ny jest do tego po­ca­łu­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brudnawy

lekko brud­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nieco brud­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudnica

motyl nocny śred­niej wiel­ko­ści, bia­ła­wy lub bru­nat­ny, któ­re­go gą­sie­ni­ce żywią się liść­mi drzew i krze­wów, wy­rzą­dza­jąc znacz­ne szko­dy


Źródła:

SJP.pl

Brudnice

motyl nocny śred­niej wiel­ko­ści, bia­ła­wy lub bru­nat­ny, któ­re­go gą­sie­ni­ce żywią się liść­mi drzew i krze­wów, wy­rzą­dza­jąc znacz­ne szko­dy


Brud­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Żu­ro­min. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go. Ist­nie­je tu stara elek­trow­nia wodna oraz tama.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brudnicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brudnicowate

po­dro­dzi­na mo­ty­li z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych; brud­ni­ce


Brud­ni­co­wa­te, brud­ni­ce (Ly­man­trii­nae) – po­dro­dzi­na mo­ty­li z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je około 2500 ga­tun­ków. Kos­mo­po­li­tycz­na. Sa­mi­ce mie­wa­ją zre­du­ko­wa­ne skrzy­dła, a nie­kie­dy także od­nó­ża. Samce do­brze la­ta­ją, czę­sto także w dzień. Na cia­łach gą­sie­nic wy­stę­pu­ją bro­daw­ki i róż­nej bu­do­wy szcze­cin­ki. Licz­ne ga­tun­ki no­to­wa­ne jako szkod­ni­ki drzew i krze­wów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brudnicowaty

o ce­chach brud­ni­co­wa­tych (po­dro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Brudniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: brud­no


Źródła:

SJP.pl

Brudniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: brud­ny


Źródła:

SJP.pl

Brudno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) będąc po­zba­wio­nym czy­sto­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brudnobiały

biały o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru bia­łe­go z od­cie­niem sza­rym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudnoczerwony

czer­wo­ny o bru­nat­nym od­cie­niu; bru­nat­no­czer­wo­ny


Źródła:

SJP.pl

Brudnofioletowy

fio­le­to­wy o brud­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brudnoniebieski

nie­bie­ski o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brudnopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tekst ro­bo­czy

 (1.2) ze­szyt do za­pi­sy­wa­nia no­ta­tek, tek­stów ro­bo­czych;


Brud­no­pis, bru­lion – ro­dzaj no­te­su słu­żą­cy do za­pi­sy­wa­nia no­ta­tek „na brud­no”, czyli w spo­sób nie­o­fi­cjal­ny; rów­nież tekst na­pi­sa­ny „na brud­no”.

No­tat­ki takie są przez­na­czo­ne tylko dla pi­szą­ce­go, więc nie są one zbyt ro­zbu­do­wa­ne. Czę­sto cha­rak­te­ry­zu­ją się pro­stym sty­lem. Nie­kie­dy brud­no­pis jest sto­so­wa­ny do za­pi­sy­wa­nia tek­stów przed ich prze­pi­sa­niem „na czy­sto”. Bywa cza­sem zbio­rem pro­stych ry­sun­ków i szki­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brudnopisowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z brud­no­pi­sem, do­ty­czą­cy brud­no­pi­su


Źródła:

Wiktionary

Brudnopopielaty

po­pie­la­ty o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brudnoróżowoczerwony

ró­żo­wo­czer­wo­ny o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brudnoróżowy

ró­żo­wy o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ró­żo­wy o bru­nat­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudnoszary

szary o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu; bu­ro­sza­ry


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru sza­re­go z bru­nat­nym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudnota

by­li­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, o pię­cio­ra­mien­nych kwia­tach wy­dzie­la­ją­cych za­pach pad­li­ny; zam­szy­ca, sta­pe­lia


Źródła:

SJP.pl

Brudnozielony

zie­lo­ny o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru zie­lo­ne­go z bru­nat­nym lub sza­rym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudność

→ brud­ny


Patrz:brudny

Źródła:

SJP.pl

Brudnożółty

żółty o brud­nym (sza­ra­wym lub bru­nat­nym) od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru żół­te­go o od­cie­niu „przy­bru­dzo­nym” ko­lo­rem sza­rym lub bru­nat­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudny

1. pełen brudu, po­kry­ty bru­dem, nie­czy­sty;
2. odz­na­cza­ją­cy się bled­szym od­cie­niem ja­kiejś barwy;
3. taki, który dzia­ła nie­e­tycz­nie, nie­ucz­ci­wie


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy na swo­jej po­wierzch­ni za­nie­czy­szcze­nia, brud

 (1.2) pot. na­gan­ny, niez­god­ny z nor­ma­mi etycz­ny­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brudownik

po­mie­szcze­nie na skła­da­nie brud­nej bie­liz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­ga­zyn na brud­ną po­ściel, bie­liz­nę itp., zwy­kle w szpi­ta­lu

 (1.2) po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się mycie i prze­cho­wy­wa­nie ka­czek i ba­se­nów szpi­tal­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudy

1. śmie­cie, nie­czy­sto­ści;
2. za­bru­dzo­na bie­liz­na, ubra­nie;
3. nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie; nie­ucz­ci­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. brud­ne ubra­nia, brud­na bie­liz­na

 (1.2) śmie­cie, od­pad­ki, nie­czy­sto­ści, od­cho­dy

 (1.3) przen. nie­mo­ral­ność, nie­ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie, zło

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: brud


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bru­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Brudzew

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brudzewczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bru­dzew­ka


Źródła:

Wiktionary

Brudzewczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bru­dzew­ka


Źródła:

Wiktionary

Brudzewecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bru­dzew­ka, zwią­za­ny z Bru­dzew­kiem


Źródła:

Wiktionary

Brudzewek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Chocz;


Bru­dze­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Chocz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brudzewianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bru­dze­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bru­dze­wa, uro­dzo­na w Bru­dze­wie


Źródła:

Wiktionary

Brudzewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bru­dze­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Bru­dze­wa, uro­dzo­na w Bru­dze­wie


Źródła:

Wiktionary

Brudzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brudzewski

→ Bru­dzew


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bru­dze­wa, zwią­za­ny z Bru­dze­wem


Patrz:Brudzew

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudzeński

→ Bru­dzeń Duży (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brudziec

bru­dziec sos­no­wy, bru­dziec zwy­czaj­ny - ga­tun­ki plusk­wia­ków z ro­dzi­ny brudź­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brudzio

po­tocz­ne, żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: bru­der­szaft


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. żart. bru­der­szaft


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudzić

za­nie­czy­szczać, śmie­cić


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­bru­dzić, ubru­dzić)

 (1.1) czy­nić brud­nym, po­kry­wać bru­dem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bru­dzić się (dk. po­bru­dzić się, ubru­dzić się)

 (2.1) po­kry­wać sa­me­go sie­bie bru­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brudziński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brudzowice

Bru­dzo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim w po­wie­cie bę­dziń­skim, w gmi­nie Sie­wierz.


Źródła:

Wikipedia

Brudzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brudźcowate

o ce­chach brudź­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Brudź­co­wa­te (Rhy­pa­ro­chro­mi­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny Ly­ga­e­o­i­dea. Obej­mu­je około 1850 opi­sa­nych ga­tun­ków. Roz­prze­strze­nio­na jest kos­mo­po­li­tycz­nie. Więk­szość to fi­to­fa­gi wy­sy­sa­ją­ce na­sio­na ro­ślin, ale spo­ty­ka się też w tej ro­dzi­nie he­ma­to­fa­gię krę­gow­ców oraz okaz­jo­nal­ne dra­pież­nict­wo na sta­wo­no­gach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brudźcowaty

o ce­chach brudź­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Źródła:

SJP.pl

Bruegel

[czy­taj: bröchel, bre­chel albo broj­gel] naz­wi­sko, np. Piotr (albo Peter) Bru­e­gel (ok. 1528-69), ma­larz ni­der­landz­ki; Bre­ug­hel


Bru­e­gel – Bru­e­gel – to nie­za­leż­ny, eu­ro­pej­ski, eko­no­micz­ny "think tank" z sie­dzi­bą w Bruk­se­li, któ­re­go dzia­łal­ność sku­pia się głów­nie na ba­da­niach z za­kre­su po­li­ty­ki go­spo­dar­czej i eko­no­mii. Bru­e­gel funk­cjo­nu­je w opar­ciu o za­rzą­dza­nie i fi­nan­so­wa­nie z państw człon­kow­skich Unii Eu­ro­pej­skiej, mię­dzy­na­ro­do­wych kor­po­ra­cji oraz in­nych in­sty­tu­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brueglowski

[czy­taj: brech­low­ski, broch­low­ski, broj­glow­ski] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bru­e­gla (Bre­ugh­la) lub z nim zwią­za­ny; Bre­ugh­low­ski


Źródła:

SJP.pl

Brugia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Bel­gii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia;


Bru­gia (nld. "Brug­ge", wym. []; fr. "Bru­ges" []; niem. "Brügge") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia oraz okrę­gu Bru­gia. Po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si 140,99 km², a licz­ba miesz­kań­ców 1 stycz­nia 2024 r. wy­no­si­ła 119 869. Pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców jest naj­więk­szym mia­stem w pro­win­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brugijczyk

miesz­ka­niec Bru­gii (mia­sta w Bel­gii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bru­gii; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brugijka

miesz­kan­ka Bru­gii (mia­sta w Bel­gii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bru­gii; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brugijski

przy­miot­nik od: Bru­gia (mia­sto w Bel­gii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bru­gią, do­ty­czą­cy Bru­gii, po­cho­dzą­cy z Bru­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bruhatkajozaur

jeden z naj­więk­szych di­no­za­u­rów


Bru­hat­ka­jo­za­ur ("Bru­hath­ka­y­o­sa­u­rus") – wąt­pli­wy ro­dzaj di­no­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nach sub­kon­ty­nen­tu in­dyj­skie­go. Za­wie­ra jeden ga­tu­nek - "B. mat­le­yi". Naj­pew­niej był to te­ro­pod, przy czym do tego ro­dza­ju przy­pi­sy­wa­ne były rów­nież kości za­u­ro­po­da, uz­na­wa­ne za na­le­żą­ce do jed­ne­go z naj­więk­szych zna­nych di­no­za­u­rów. Wszyst­kie znane ska­mie­nia­ło­ści ule­gły zni­szcze­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bruityzm

kie­ru­nek w mu­zy­ce XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą dy­na­mi­ką i wy­ko­rzy­sta­niem dźwię­ków o cha­rak­te­ry­sty­ce ha­ła­su, zwła­szcza o nie­o­kre­ślo­nej wy­so­ko­ści


Bru­i­tyzm ( bruit „hałas”) – nurt w mu­zy­ce XX w. wy­ro­sły na grun­cie fu­tu­ryz­mu, za­po­cząt­ko­wa­ny przez Lu­i­gie­go Rus­so­lo, ek­spo­nu­ją­cy dy­na­mizm, ruch i ener­gię, in­spi­ro­wa­ny osią­gnię­cia­mi prze­my­słu i tech­ni­ki, nie­kie­dy mu­zycz­nie je na­śla­du­ją­cy.

Fu­tu­ry­ści stwier­dzi­li, że nowa mu­zy­ka staje się coraz bar­dziej skom­pli­ko­wa­na, więc w tej sy­tu­a­cji nie po­zo­sta­je nic in­ne­go, jak za­stą­pić ją szme­ra­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bruk

na­wierzch­nia dro­go­wa z ka­mie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­wierzch­nia ulicy lub drogi wy­ło­żo­na ka­mie­niem na­tu­ral­nym lub kost­ką;

 (1.2) geol. ka­mie­ni­sta po­kry­wa sko­ru­py ziem­skiej wyt­wo­rzo­na w war­stwach o skła­dzie mie­sza­nym na sku­tek wy­płu­ka­nia drob­niej­szych skład­ni­ków osadu


Bruk – na­wierzch­nia ulicy, placu lub chod­ni­ka ut­war­dzo­na za po­mo­cą ukła­da­nia na niej war­stwy przy­le­ga­ją­cych do sie­bie ści­śle ka­mie­ni, ko­stek ka­mien­nych, be­to­no­wych lub ce­ra­micz­nych. Na­wierzch­nię ukła­da się na od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nej pod­bu­do­wie z tłucz­nia i pia­sku, które służą wy­rów­na­niu po­dło­ża i dre­na­żo­wi wody opa­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. przy­no­sze­nie ujmy komuś lub cze­muś

 (1.2) przest. czy­nie­nie brud­nym


Źródła:

Wiktionary

Brukarski

przy­miot­nik od: bru­karz


Źródła:

SJP.pl

Brukarstwo

zawód bru­ka­rza (po­kry­wa­nie, wy­kła­da­nie bru­kiem)


Źródła:

SJP.pl

Brukarz

ro­bot­nik wy­kła­da­ją­cy bru­kiem na­wierzch­nię drogi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, ro­bot­nik, który zaj­mu­je się ukła­da­niem bruku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brukać

1. nie­e­tycz­nym po­ste­po­wa­niem przy­no­sić ujmę cze­muś nie­ska­zi­tel­ne­mu; pla­mić, kalać, znie­sła­wiać;
2. czy­nić brud­nym, bru­dzić, pla­mić


Źródła:

SJP.pl

Brukiew

1. dwu­let­nia ro­śli­na pa­stew­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; kar­piel;
2. ko­rzeń ro­śli­ny o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na ja­dal­na lub pa­stew­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bras­si­ca napus|var=ra­pi­fe­ra|L.|ref=tak.;

 (1.2) kulin. ja­dal­ny ko­rzeń bruk­wi (1.1)


Bru­kiew, kar­piel, kwaki (nazwa re­gio­nal­na na Pod­be­ski­dziu) ("Bras­si­ca napus" L. var. "na­po­bras­si­ca") – od­mia­na ka­pu­sty rze­pak, ro­śli­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (krzy­żo­wych). Nie ro­śnie dziko, wy­stę­pu­je tylko w upra­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brukit

mi­ne­rał, od­mia­na po­li­mor­ficz­na dwut­len­ku ty­ta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ukła­da­nie bruku


Źródła:

Wiktionary

Brukować

cza­sow­nik

 (1.1) ukła­dać bruk

 (1.2) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. po­trze­bo­wać


Źródła:

Wiktionary

Brukowiec

bul­wa­rów­ka, szma­tła­wiec, ta­blo­id, pi­śmi­dło; po­gard­li­wie:
1. ga­ze­ta po­da­ją­ca głów­nie wia­do­mo­ści mało ważne, sen­sa­cyj­ne i nie za­wsze praw­dzi­we; ga­ze­ci­dło;
2. cza­so­pis­mo bez­war­to­ścio­we, na ni­skim po­zio­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. publ. ga­ze­ta za­wie­ra­ją­ca dużo ko­lo­ro­wych ilu­stra­cji i nie­wiel­ką ilość tre­ści o sen­sa­cyj­nym cha­rak­te­rze

 (1.2) ka­mień przez­na­czo­ny na bruk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brukowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bru­ko­we


Źródła:

Wiktionary

Brukowy

przy­miot­nik od: bruk


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bru­kiem, do­ty­czą­cy bruku

 (1.2) pot. ma­ją­cy cha­rak­ter po­spo­li­ty

 (1.3) pot. odz­na­cza­ją­cy się wul­gar­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brukoza

zbyt wiele miejsc po­kry­tych kost­ką bru­ko­wą w prze­strze­ni pu­blicz­nej; kost­ko­za


Źródła:

SJP.pl

Bruksela

sto­li­ca Bel­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bel­gii;

 (1.2) przen. polit. wła­dze Unii Eu­ro­pej­skiej


Bruk­se­la ( Bru­xel­les, Ville de Bru­xel­les; Brus­sel, Stad Brus­sel; Brüssel, Stadt Brüssel) – sto­li­ca Bel­gii, mia­sto i gmina po­ło­żo­ne w środ­ko­wej czę­ści kraju nad rzeką Senne. Aglo­me­ra­cja bruk­sel­ska (w sen­sie ge­o­gra­ficz­nym) prócz ob­sza­ru dwu­ję­zycz­ne­go Re­gio­nu Sto­łecz­ne­go Bruk­se­li, w skład któ­re­go wcho­dzi Okręg Sto­łecz­ny Bruk­se­li, obej­mu­je także pewną licz­bę gmin fla­mandz­kich. Sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na Re­gio­nu Fla­mandz­kie­go. Pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców jest naj­więk­szym mia­stem re­gio­nu sto­łecz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brukselczyk

miesz­ka­niec Bruk­se­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bruk­se­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brukselizm

pe­jo­ra­tyw­nie: wyraz lub zwrot za­czerp­nię­ty z do­ku­men­tów Unii Eu­ro­pej­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. na­le­cia­łość ję­zy­ko­wa rodem z do­ku­men­tów biu­ro­kra­cji bruk­sel­skiej; na­pu­szo­ny styl wy­po­wie­dzi, pełen zag­mat­wa­nych zwro­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brukselka

dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; ka­pu­sta bruk­sel­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. od­mia­na ka­pu­sty wa­rzyw­nej;

 (1.2) miesz­kan­ka Bruk­se­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brukselkowy

→ bruk­sel­ka


Patrz:brukselka

Źródła:

SJP.pl

Brukselski

przy­miot­nik od: Bruk­se­la (sto­li­ca Bel­gii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bruk­se­li, do­ty­czą­cy Bruk­se­li, po­cho­dzą­cy z Bruk­se­li

 (1.2) przen. zwią­za­ny z oś­rod­kiem de­cy­zyj­nym Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bruksizm

mi­mo­wol­ne zgrzy­ta­nie zę­ba­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. sto­mat. mi­mo­wol­ne za­ci­ska­nie zębów,


Bruk­sizm (z gr. βρυγμός, zgrzy­tać zę­ba­mi) – jest to pow­ta­rzal­ne za­ci­ska­nie lub zgrzy­ta­nie zę­ba­mi oraz na­pi­na­nie lub wy­su­wa­nie żu­chwy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brukwiaczek

cho­wacz bruk­wia­czek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brukwianka

gęsta, po­żyw­na zupa z bruk­wi


Źródła:

SJP.pl

Brukwiowy

zwią­za­ny z bruk­wią


Źródła:

SJP.pl

Brulion

1. tekst pi­sa­ny na brud­no; brud­no­pis;
2. gruby ze­szyt, zaz­wy­czaj z twar­dą okład­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­szyt do ro­bie­nia no­ta­tek, zwy­kle gruby, w sztyw­nej okład­ce

 (1.2) pier­wot­ny szkic, tekst na­pi­sa­ny na brud­no, czę­sto z po­praw­ka­mi i skre­śle­nia­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brulionik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bru­lion


Źródła:

Wiktionary

Brulionowość

→ bru­lio­no­wy


Patrz:brulionowy

Źródła:

SJP.pl

Brulionowy

zwią­za­ny z bru­lio­nem


Źródła:

SJP.pl

Bruliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brum

za­kłó­ce­nie te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne prze­ja­wia­ją­ce się jako cha­rak­te­ry­stycz­ne bu­cze­nie w ra­dio­od­bior­ni­kach i te­le­wi­zo­rach po­dłą­czo­nych do sieci elek­trycz­nej; przydź­więk


wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. …na­śla­du­ją­cy od­głos pracy sil­ni­ka sa­mo­cho­du

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) te­le­kom. za­kłó­ce­nie ob­ja­wia­ją­ce się cha­rak­te­ry­stycz­nym bu­cze­niem od­bior­ni­ków po­dłą­czo­nych do sieci


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brumacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. stra­te­gia przetr­wa­nia zimna u niek­tó­rych gadów po­le­ga­ją­ca na dużym ob­ni­że­niu tempa me­ta­bo­liz­mu bez za­pa­da­nia w sen


Źródła:

Wiktionary

Brumacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bru­ma­cją, do­ty­czą­cy bru­ma­cji


Źródła:

Wiktionary

Brumaire

[czy­taj: brüMER] drugi mie­siąc fran­cu­skie­go ka­len­da­rza re­pu­bli­kań­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa dru­gie­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;


Bru­ma­i­re (z fr. "brume" = 'gęsta mgła') – drugi mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym, drugi mie­siąc je­sien­ny. Za­czy­nał się 22, 23 lub 24 paź­dzier­ni­ka i trwał do 20, 21 lub 22 li­sto­pa­da.

Po bru­ma­i­re na­stę­po­wał mie­siąc fri­ma­i­re.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brumby

[czy­taj: bram­bi] koń go­rą­cokr­wi­sty wolno ży­ją­cy w au­stra­lij­skich re­zer­wa­tach


Zo­bacz też: Brum­by (An­glia) – miej­sco­wość w Lin­colns­hi­re (An­glia).

Brum­by lub Brum­bee – zdzi­cza­łe konie au­stra­lij­skie, które po­cho­dzą od wielu ras i typów koni oraz kuców, spro­wa­dzo­nych na ten kon­ty­nent z wielu stron świa­ta. Zwie­rzę­ta te czło­wiek uwal­niał lub same ucie­ka­ły do buszu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brun

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brunat

1. kolor lub barw­nik o bar­wie bru­nat­nej;
2. daw­niej: ma­te­riał w bru­nat­nym ko­lo­rze


Źródła:

SJP.pl

Brunatek

po­wsze­la­tek bru­na­tek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brunatnawo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem barwy zbli­żo­nej do bru­nat­nej


Źródła:

Wiktionary

Brunatnawy

zbli­żo­ny do bru­nat­ne­go, nie do końca bru­nat­ny, pra­wie bru­nat­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) w ko­lo­rze po­dob­nym do bru­nat­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnica

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów glo­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wie­lo­ko­mór­ko­wy glon mor­ski o bru­nat­nej ple­cha­e­sze, two­rzą­cy gro­ma­dę pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych

 (1.2) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phe­o­sia|Hübner|ref=tak., ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych

 (1.3) wada drew­na jako nie­jed­no­li­te za­bar­wie­nie bie­la­stej czę­ści drew­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brunatnice

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów glo­nów


Bru­nat­ni­ce ("Pha­e­op­hy­ta") – gro­ma­da pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych, za­li­cza­nych do glo­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brunatnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) rzad. z uży­ciem barwy bru­nat­nej


Źródła:

Wiktionary

Brunatniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: bru­nat­nie, bru­nat­no


Źródła:

SJP.pl

Brunatniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bru­nat­ny


Źródła:

SJP.pl

Brunatnienie

1. za­bar­wiać na kolor bru­nat­ny;
2. bru­nat­nić się - od­ci­nać się bru­nat­ną plamą od tła; być bru­nat­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. pro­ces two­rze­nia się gleb bru­nat­nych

 (1.2) przy­bie­ra­nie barwy bru­nat­nej

 (1.3) za­bar­wia­nie cze­goś na bru­nat­no

 (1.4) odróż­nia­nie się bru­nat­ną barwą od tła

 (1.5) polit. hist. przyj­mo­wa­nie ele­men­tów ide­o­lo­gii fa­szy­stow­skiej


Bru­nat­nie­nie – pro­ces gle­bot­wór­czy po­le­ga­ją­cy na bio­che­micz­nym wie­trze­niu "in situ" ma­te­ria­łu gle­bo­we­go pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia pod po­zio­mem próch­nicz­nym w gle­bie bru­nat­ne­go po­zio­mu wzbo­ga­ce­nia.

Pro­ces bru­nat­nie­nia za­cho­dzi za­rów­no w gle­bach pow­sta­łych z żyz­nych skał syp­kich, ta­kich jak gliny, lessy, pyły les­so­po­dob­ne lub iły, jak i w kwa­śnych zwie­trze­li­nach pia­skow­ców, łup­ków lub gra­ni­to­i­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brunatnieć

1. na­bie­rać ko­lo­ru bru­nat­ne­go;
2. odróż­niać się od tła bru­nat­nym ko­lo­rem; bru­nat­nić się;
3. prze­no­śnie: na­bie­rać cech po­wią­za­nych z ne­o­na­ziz­mem, skraj­ną pra­wi­cą itp.


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbru­nat­nieć)

 (1.1) przy­bie­rać barwę bru­nat­ną

 (1.2) odróż­niać się bru­nat­ną barwą od tła

 (1.3) polit. hist. przyj­mo­wać ele­men­ty ide­o­lo­gii fa­szy­stow­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnić

1. za­bar­wiać na kolor bru­nat­ny;
2. bru­nat­nić się - od­ci­nać się bru­nat­ną plamą od tła; być bru­nat­nym


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) za­bar­wiać na bru­nat­no

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bru­nat­nić się (dk. brak)

 (2.1) odróż­niać się bru­nat­ną barwą od tła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem barwy bru­nat­nej


Źródła:

Wiktionary

Brunatno-Biały

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: bru­nat­ny i biały


Źródła:

Wiktionary

Brunatno-Czarny

w czę­ści czar­ny, w czę­ści bru­nat­ny


przy­miot­nik

 (1.1) bru­nat­ny i czar­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatno-Oliwkowy

zło­żo­ny z dwóch ko­lo­rów: bru­nat­ne­go i oliw­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Brunatno-Żółto-Rdzawy

zło­żo­ny z trzech ko­lo­rów: bru­nat­ne­go, żół­te­go i rdza­we­go


Źródła:

SJP.pl

Brunatnobiały

biały o bru­nat­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brunatnobrązowy

brą­zo­wy o bru­nat­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brunatnoceglasty

ce­gla­sty o bru­nat­nym od­cie­niu


przy­miot­nik

 (1.1) ce­gla­sty z bru­nat­nym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnoczarny

czar­ny o od­cie­niu bru­nat­nym


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. ma­ją­cy kolor czar­ny o od­cie­niu bru­nat­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnoczerwony

czer­wo­ny o bru­nat­nym od­cie­niu; brud­no­czer­wo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) czer­wo­ny z bru­nat­nym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnofioletowy

fio­le­to­wy o od­cie­niu bru­nat­nym


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru fio­le­to­we­go o od­cie­niu bru­nat­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnogłowy

sta­rzyk bru­nat­no­gło­wy - ame­ry­kań­ski ptak z rzędu wró­blo­wych


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma bru­nat­ną głowę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnokasztanowy

kasz­ta­no­wy o bru­nat­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brunatnopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma bru­nat­ne pióra, pie­rze


Źródła:

Wiktionary

Brunatnopopielaty

bru­nat­ny o sza­rym od­cie­niu


przy­miot­nik

 (1.1) po­pie­la­ty z bru­nat­nym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnordzawy

rdza­wy o od­cie­niu bru­nat­nym


Źródła:

SJP.pl

Brunatnorudy

rudy o od­cie­niu bru­nat­nym


przy­miot­nik

 (1.1) rudy z bru­nat­nym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma bru­nat­ne skrzy­dła


Źródła:

Wiktionary

Brunatnoszarawy

nieco szary o bru­nat­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brunatnoszary

szary o od­cie­niu bru­nat­nym; brą­zo­wo­sza­ry, bury


przy­miot­nik

 (1.1) szary z bru­nat­nym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatnowiśniowy

wi­śnio­wy o bru­nat­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brunatnozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu bru­nat­nym


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zie­lo­ny z bru­nat­nym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatność

→ bru­nat­ny


Patrz:brunatny

Źródła:

SJP.pl

Brunatnożółtozielony

żół­to­zie­lo­ny o bru­nat­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brunatnożółty

żółty o od­cie­niu bru­nat­nym


przy­miot­nik

 (1.1) żółty z bru­nat­nym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunatny

ma­ją­cy rdza­wy, ru­da­wy kolor


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor ciem­no­brą­zo­wy

 (1.2) przen. na­zi­stow­ski, na­ro­do­wo­so­cja­li­stycz­ny, hit­le­row­ski, fa­szy­stow­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunawy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Go­sto­mia (po­wiat prud­nic­ki). brą­zo­wy


Źródła:

Wiktionary

Brunch

[czy­taj: brancz] po­si­łek spo­ży­wa­ny mię­dzy śnia­da­niem a obia­dem, zwy­kle o po­sił­ku po­da­wa­nym go­ściom


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­si­łek bę­dą­cy po­łą­cze­niem śnia­da­nia i obia­du, ja­da­ny póź­nym ran­kiem lub wczes­nym przed­po­łud­niem, pier­wot­nie w nie­dzie­lę;


Brunch ( bre­ak­fast + lunch) – po­si­łek ja­da­ny póź­nym ran­kiem lub wczes­nym przed­po­łud­niem (w go­dzi­nach od 10 do 11:30), w cza­sie któ­re­go spo­ży­wa się pro­duk­ty za­rów­no ty­po­wo śnia­da­nio­we, jak i wła­ści­we obia­dom. Wy­wo­dzi się z tra­dy­cji an­glo­sa­skiej, ma wiele cech wspól­nych z dru­gim śnia­da­niem, zna­nym w kuch­ni pol­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brunchowy

→ brunch [czy­taj: bran­czo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Brunecik

zdrob­nie­nie od: bru­net; szczu­pły bru­net


Źródła:

SJP.pl

Brunei

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Ban­dar Seri Be­ga­wan; Pań­stwo Bru­nei Da­rus­sa­lam


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;


Bru­nei ( Bru­nei, Bru­nei Da­rus­sa­lam), ofi­cjal­nie Pań­stwo Bru­nei Da­rus­sa­lam (ma­laj­ski Ne­ga­ra Bru­nei Da­rus­sa­lam) – pań­stwo po­ło­żo­ne w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, na pół­noc­nym wy­brze­żu wyspy Bor­neo. Bru­nei gra­ni­czy z Ma­lez­ją. Ma do­stęp do Morza Po­łud­nio­wo­chiń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brunejczyk

oby­wa­tel Bru­nei


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bru­nei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunejka

oby­wa­tel­ka Bru­nei


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bru­nei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunejski

zwią­za­ny z Bru­nei


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Bru­nei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunelleschi

naz­wi­sko, m.in.: Fi­lip­po Bru­nel­les­chi (1377-1446), ar­chi­tekt re­ne­san­su


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brunello

czer­wo­ne wino to­skań­skie


Bru­nel­lo – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Va­re­se.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 953 osoby, 953 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brunera

bru­ne­ra wiel­ko­list­na - ozdob­na ro­śli­na po­cho­dzą­ca z Sy­be­rii; brun­ne­ra


Bru­ne­ra ("Brun­ne­ra") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki ros­ną­ce na ob­sza­rze od wschod­niej czę­ści ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go, po­przez re­gion Ka­u­ka­zu, po za­chod­nią Sy­be­rię. Gra­ni­ca po­łud­nio­wa za­się­gu ro­dza­ju sięga po Pa­le­sty­nę i za­chod­ni Iran.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brunet

męż­czyz­na o czar­nych wło­sach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek o wło­sach czar­ne­go ko­lo­ru


Bru­net – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że, w de­par­ta­men­cie Alpy Gór­nej Pro­wan­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruneta

żart. bru­net­ka (ko­bie­ta)


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: bru­net


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bruneteczka

zdrob­nie­nie od: bru­net­ka


Źródła:

SJP.pl

Brunetka

1. ko­bie­ta o czar­nych wło­sach; czar­no­wło­sa;
2. żar­to­bli­wie: pchła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta o wło­sach czar­ne­go ko­lo­ru

 (1.2) daw. środ. polit. wa­liz­ka w ciem­nym ko­lo­rze słu­żą­ca do tran­spor­tu ma­te­ria­łów agi­ta­cyj­nych (bi­bu­ły)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunhilda

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brunner

brun­ne­ra wiel­ko­list­na - ozdob­na ro­śli­na po­cho­dzą­ca z Sy­be­rii; bru­ne­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brunnera

brun­ne­ra wiel­ko­list­na - ozdob­na ro­śli­na po­cho­dzą­ca z Sy­be­rii; bru­ne­ra


Źródła:

SJP.pl

Brunny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ko­za­ko­wi­ce Górne,Po­bor­szów,Wro­nin (po­wiat kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­ski),Smo­lar­nia (po­wiat krap­ko­wic­ki),Opole,Chrzą­sto­wi­ce (po­wiat opol­ski),Nakło (po­wiat opol­ski),Dzier­ży­sła­wi­ce. bru­nat­ny

 (1.2) hipol. gw-pl|Chrzą­sto­wi­ce (po­wiat opol­ski),Stare Bud­ko­wi­ce,Dzier­ży­sła­wi­ce. gnia­dy

 (1.3) hipol. gw-pl|Łomna Górna,Pszczy­na,Bytom,Żę­do­wi­ce. o cięż­kim do okre­śle­nia ko­lo­rze

 (1.4) gw-pl|Mech­ni­ca,Dzier­ży­sła­wi­ce. o czło­wie­ku: opa­lo­ny na śnia­do


Źródła:

Wiktionary

Bruno

Gior­da­no Bruno (1548-1600), wło­ski fi­lo­zof, do­mi­ni­ka­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brunon

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunonek

zdrob­nie­nie od: Bru­non (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Bru­non


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunonostwo

Bru­non z mał­żon­ką; Bru­no­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Brunonowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Brunonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bru­no­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Brunost

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mlecz. spoż. ro­dzaj nor­we­skie­go sera pro­du­ko­wa­ne­go z ser­wat­ki mleka kro­wie­go i ko­zie­go, o słod­kim smaku z nutą kar­me­lu;


Bru­nost, brą­zo­wy ser nor­we­ski – ro­dzaj nor­we­skie­go sera, który jest pro­du­ko­wa­ny z ser­wat­ki mleka kro­wie­go i ko­zie­go.

Bru­nost pow­sta­je z ser­wat­ki, do któ­rej do­da­je się mleko i na­stęp­nie śmie­ta­nę, po czym mie­sza­ni­nę go­tu­je się przez kilka go­dzin do od­pa­ro­wa­nia wody, dzię­ki czemu lak­to­za kry­sta­li­zu­je się, a mie­szan­ka gęst­nie­je i za­mie­nia się w kar­mel, który na­da­je cha­rak­te­ry­stycz­ny kolor, za­pach i smak. Tak przy­go­to­wa­ny pro­dukt wlewa się do form i chło­dzi. Sprze­da­wa­ny jest w kost­kach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brunszwicki

przy­miot­nik od: Brunsz­wik, mia­sto w Niem­czech


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Brunsz­wi­kiem, do­ty­czą­cy Brunsz­wi­ku


Brunsz­wic­ki ("Brunś­wic­ki", "Bra­uns­chwe­igk") – pol­ski herb szla­chec­ki z in­dy­ge­na­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brunszwiczanin

miesz­ka­niec Brunsz­wi­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brunsz­wi­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunszwiczanka

miesz­kan­ka Brunsz­wi­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brunsz­wi­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brunszwik

1. mia­sto w Niem­czech; Bra­uns­chwe­ig;
2. nie­miec­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na;
3. Nowy Brunsz­wik - pro­win­cja w Ka­na­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia;


Brunsz­wik (niem. "Bra­uns­chwe­ig", dol­no­saks. "Bruns­wiek") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w środ­ko­wej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, na pół­no­cy ma­sy­wu gór­skie­go Harz, nad rzeką Oker. Ważny oś­ro­dek prze­my­sło­wy, roz­wi­nię­ty zwła­szcza prze­mysł ma­szy­no­wy, środ­ków tran­spor­tu (głów­nie au­to­bu­sy i sa­mo­cho­dy cię­ża­ro­we), elek­tro­tech­nicz­ny, elek­tro­nicz­ny, me­ta­lo­wy, pre­cy­zyj­ny, spo­żyw­czy, in­stru­men­tów mu­zycz­nych; węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny; po­li­tech­ni­ka (za­ło­żo­na w 1745) z bi­blio­te­ką i inne wyż­sze szko­ły (pe­da­go­gicz­na, sztuk pię­knych), in­sty­tu­ty na­u­ko­we, wy­daw­nict­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruntalski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Brun­tal


Źródła:

Wiktionary

Bruny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ryb­nik,Opole,Bo­ga­ci­ca,Prze­chód,Sowin (po­wiat nyski),Stara Jamka. bru­nat­ny

 (1.2) gw-pl|Wro­nin (po­wiat kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­ski),Ja­nusz­ko­wi­ce (po­wiat krap­ko­wic­ki),Narok,Stare Sioł­ko­wi­ce,Prze­chód,Stara Jamka. o uma­szcze­niu konia: gnia­de

 (1.3) gw-pl|Prze­chód,Dzier­ży­sła­wi­ce. o czło­wie­ku: opa­lo­ny na śnia­do

 (1.4) gw-pl|Stara Jamka. o po­tra­wie: przy­pie­czo­ny


Bruny (niem. "Brune")– wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brus

1. ka­mień szli­fier­ski do ostrze­nia na­rzę­dzi me­ta­lo­wych; to­czy­dło, oseł­ka
2. grube drew­no bu­dul­co­we


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. to­czy­dło, ka­mień szli­fier­ski do ostrze­nia na­rzę­dzi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruscamente

[czy­taj: bru­ska­men­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szorst­ko


Źródła:

SJP.pl

Bruschetta

[czy­taj: bru­sket­ta] wło­ska grzan­ka pos­ma­ro­wa­na oliwą i roz­tar­tym czosn­kiem, po­da­wa­na z kozim serem lub sa­łat­ką po­mi­do­ro­wą i świe­ży­mi zio­ła­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wło­ska prze­ką­ska w po­sta­ci grzan­ki pos­ma­ro­wa­nej oliwą i roz­tar­tym czosn­kiem; czę­sto po­da­wa­na z kozim serem lub sa­łat­ką po­mi­do­ro­wą i świe­ży­mi zio­ła­mi;


Brus­chet­ta [bruskétta] – ro­dzaj prze­ką­ski (wł. "an­ti­pa­sto") ty­po­wej dla Włoch.

Jest to grzan­ka z pie­czy­wa pos­ma­ro­wa­ne­go oliwą i roz­tar­tym czosn­kiem. Ist­nie­je wiele jej od­mian; naj­czę­ściej po­da­wa­na jest z mie­sza­ni­ną świe­żo po­kro­jo­nych po­mi­do­rów i ba­zy­lii, rów­nież jako do­da­tek do niek­tó­rych zup.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brusek

mały brus


Bru­sek (zwany rów­nież Bru­nek, czes. "Bro­u­sek") – szczyt o wy­so­ko­ści 1115,9 m n.p.m., w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce w Gó­rach Bial­skich w Su­de­tach Wschod­nich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brushing

[czy­taj: bra­szing] za­bieg kos­me­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na po­wierzch­nio­wym oczy­szcza­niu skóry twa­rzy


Źródła:

SJP.pl

Brusianin

miesz­ka­niec Brus (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brusianka

miesz­kan­ka Brus (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brusiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. techn., także. gw-pl|Woj­no­wi­ce, Ryb­nik, Strze­biń, Rosz­ków (po­wiat ra­ci­bor­ski). osoba zaj­mu­ją­ca ostrze­niem na­rzę­dzi przy uży­ciu brusa; szli­fierz


Źródła:

Wiktionary

Brusić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ostrzyć bru­sem

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ostrzyć

 (1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. do­ku­czać, draż­nić


Źródła:

Wiktionary

Bruski

→ Brusy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Brusy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brusno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brusonecja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bro­us­so­ne­tia|L’Hér. ex Vent.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ros­ną­cych w Azji; jeden z ga­tun­ków tych ro­ślin (bru­so­ne­cja chiń­ska, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bro­us­so­ne­tia pa­py­ri­fe­ra|ref=tak.) sta­no­wi su­ro­wiec do wy­ro­bu pa­pie­ru;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju bru­so­ne­cja (1.1)


Bru­so­ne­cja, pa­pie­rów­ka ("Bro­us­so­ne­tia" L'Hér. ex Vent.) – ro­dzaj krze­wów i drzew li­ścia­stych z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ("Mo­ra­ce­ae"). Obej­mu­je 4 ga­tun­ki (w szer­szym uję­ciu do­mi­nu­ją­cym w końcu XX wieku i na po­cząt­ku XXI – 7–8 ga­tun­ków). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji – od pół­noc­no-wschod­nich Indii po­przez Pół­wy­sep In­do­chiń­ski, Chiny kon­ty­nen­tal­ne i Taj­wan po Ja­po­nię.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bruspłat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. na­pier­śnik


Źródła:

Wiktionary

Brustasza

mała, górna kie­szon­ka w ma­ry­nar­ce na ozdob­ną chu­stecz­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zew­nętrz­na kie­szon­ka w gór­nej czę­ści ma­ry­nar­ki;


Bru­sta­sza ( Brust­tas­che, od "Brust" „pierś” i "Tas­che" „kie­szon­ka”) – mała kie­szon­ka zew­nętrz­na w ma­ry­nar­ce.

Uży­wa­na do no­sze­nia po­szet­ki. Czę­sto myl­nie wkła­da­ny jest do niej bu­kie­cik kwia­tów, który po­wi­nien znaj­do­wać się w bu­to­nier­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brustlaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świ­der


Źródła:

Wiktionary

Brustlajsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świ­der


Źródła:

Wiktionary

Brusy

1. ka­mień szli­fier­ski do ostrze­nia na­rzę­dzi me­ta­lo­wych; to­czy­dło, oseł­ka
2. grube drew­no bu­dul­co­we


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Brusy (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku Brusë, Bruß, daw­niej "Bru­ski") – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brusy. Brusy są po­ło­żo­ne w Bo­rach Tu­chol­skich na po­łud­nio­wych Ka­szu­bach.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruszanin

miesz­ka­niec Brus (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Bruszanka

miesz­kan­ka Brus (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Bruszczewo

Bru­szcze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel.


Źródła:

Wikipedia

Bruszewo

Bru­sze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie So­ko­ły. Leży nad rzecz­ką Śliną.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia NMP w So­ko­łach.


Źródła:

Wikipedia

Bruszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brusznica

ro­śli­na z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; ja­go­da tej ro­śli­ny; bo­rów­ka brusz­ni­ca, bo­rów­ka wiecz­no­zie­lo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. bo­rów­ka brusz­ni­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brusznicowy

przy­miot­nik od: brusz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Bruszyt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny wo­do­ro­fos­fo­ran wap­nia


Źródła:

SJP.pl

Bruszyć

cza­sow­nik

 (1.1) daw. mie­lić, trzeć obra­ca­jąc bru­sem (w żar­nach lub kole do ostrze­nia)


Źródła:

Wiktionary

Brut

[czy­taj: brit] o szam­pa­nie: bar­dzo wy­traw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) o szam­pa­nie lub winie mu­su­ją­cym: bar­dzo wy­traw­ny


Brut – epos śred­nio­wiecz­ne­go an­giel­skie­go poety La­y­a­mo­na. Za­wie­ra on cel­tyc­kie le­gen­dy, mię­dzy in­ny­mi o daw­nych wład­cach, królu Ar­tu­rze i królu Le­a­rze. Utwór skła­da się z około szes­na­stu ty­się­cy wer­sów, skom­po­no­wa­nych zgod­nie z za­sa­da­mi wier­sza ali­te­ra­cyj­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brutal

czło­wiek bru­tal­ny, na­du­ży­wa­ją­cy swo­jej siły lub prze­wa­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek bru­tal­ny, agre­syw­ny, gru­biań­ski, na­du­ży­wa­ją­cy swo­jej prze­wa­gi nad słab­szy­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brutalista

osoba po­stę­pu­ją­ca jak bru­tal, trak­tu­ją­ca kogoś bru­tal­nie


Źródła:

SJP.pl

Brutalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bru­ta­li­stycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Brutalistyczny

→ bru­ta­lizm


Patrz:brutalizm

Źródła:

SJP.pl

Brutalizacja

na­da­wa­nie lub na­bie­ra­nie cech bru­tal­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Brutalizm

1. skłon­ność do bru­ta­li­zo­wa­nia; bru­tal­ność;
2. oz­na­ka bru­tal­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. jeden z nur­tów ar­chi­tek­tu­ry póź­ne­go mo­der­niz­mu;

 (1.2) książk. bru­tal­ność

 (1.3) książk. prze­jaw bru­tal­no­ści


Bru­ta­lizm – nurt ar­chi­tek­tu­ry póź­ne­go mo­der­niz­mu pow­sta­ły w końcu lat 40. XX wieku.

Prze­ło­mo­wym obiek­tem była szko­ła w Hun­stan­ton w An­glii zbu­do­wa­na przez Pe­te­ra i Ali­son Smith­son w 1949. Miała ona wy­ek­spo­no­wa­ną sta­lo­wą kon­struk­cję, nie­o­tyn­ko­wa­ne ce­gla­ne mury, od­sło­nię­te belki stro­po­we i prze­wo­dy in­sta­la­cyj­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brutalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś bru­tal­nym

 (1.2) przest. po­stę­po­wa­nie w bru­tal­ny spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Brutalizować

czy­nić coś bru­tal­nym


Źródła:

SJP.pl

Brutalka

→ bru­tal


Patrz:brutal

Źródła:

SJP.pl

Brutalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób bru­tal­ny, pełen prze­mo­cy


Źródła:

Wiktionary

Brutalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bru­tal­nie


Źródła:

SJP.pl

Brutalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bru­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Brutalność

bru­tal­ne po­stę­po­wa­nie; skłon­ność do bru­tal­ne­go za­cho­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co bru­tal­ne, agre­syw­ne, pełne prze­mo­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brutalny

bezwz­ględ­ny, gru­biań­ski;
1. za­cho­wu­ją­cy się bezwz­ględ­nie, gru­biań­sko;
2. bę­dą­cy oz­na­ką bezwz­ględ­no­ści, gru­biań­stwa


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) dzia­ła­ją­cy za po­mo­cą siły, agre­syw­ny

 (1.2) bezwz­ględ­ny, nie li­czą­cy się z od­czu­cia­mi in­nych

 (1.3) po­ka­zu­ją­cy bru­tal­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brutka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­mia. na­rze­czo­na, panna młoda


Źródła:

Wiktionary

Brutkan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­mia,Ma­zu­ry,Ostródz­kie. na­rze­czo­ny, pan młody


Źródła:

Wiktionary

Brutto

cię­żar da­ne­go to­wa­ru łącz­nie z opa­ko­wa­niem


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bez po­trą­ceń

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) środ. kolej. po­ciąg to­wa­ro­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brutus

1. Mar­cus Iu­nius Bru­tus; (ok. 85-42 p.n.e.), po­li­tyk rzym­ski;
2. Lu­cius Iu­nius Bru­tus; (VI/V w. p.n.e.), wg tra­dy­cji rzym­skiej przy­wód­ca pow­sta­nia prze­ciw Tark­wi­niu­szo­wi Pysz­ne­mu;


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. to­po­nim, nazwa wsi w wo­je­wództ­wie łódz­kim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruzblach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. na­pier­śnik


Źródła:

Wiktionary

Bruzda

1. rowek wy­ko­na­ny w ziemi na­rzę­dziem rol­ni­czym;
2. po­dłuż­ne za­głę­bie­nie na ja­kiejś po­wierzch­ni;
3. głę­bo­ka zmarszcz­ka na twa­rzy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. wgłę­bie­nie pow­sta­łe po za­sto­so­wa­niu pługa;

 (1.2) anat. po­dłuż­ne za­głę­bie­nie na po­wierzch­ni or­ga­nu

 (1.3) kos­met. głę­bo­ka zmarszcz­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruzdka

zdrob­nie­nie od: bru­zda


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. zdrobn. od bru­zda (rów wy­ko­na­ny płu­giem)

 (1.2) kos­met. zdrobn. od bru­zda (za­głę­bie­nie na po­wierzch­ni)

 (1.3) anat. zdrobn. od bru­zda (zmarszcz­ka na twa­rzy)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bruzdkowanie

pier­wszy etap roz­wo­ju za­rod­ko­we­go; po­dział ko­mór­ki ja­jo­wej na coraz mniej­sze ko­mór­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ciąg bru­zdek na po­wierzch­ni cze­goś

 (1.2) biol. pro­ces po­le­ga­ją­cy na po­dzia­le za­płod­nio­nej ko­mór­ki ja­jo­wej czło­wie­ka lub zwie­rząt na sze­reg ko­mó­rek po­tom­nych


Bruzd­ko­wa­nie (ang. "cle­a­va­ge"), seg­men­ta­cja – pier­wszy etap roz­wo­ju za­rod­ko­we­go zwie­rząt tkan­ko­wych; seria mi­to­tycz­nych po­dzia­łów za­płod­nio­nej (lub roz­wi­ja­ją­cej się par­te­no­ge­ne­tycz­nie) ko­mór­ki ja­jo­wej na coraz mniej­sze ko­mór­ki — bla­sto­me­ry; w wy­ni­ku bruzd­ko­wa­nia pow­sta­je mo­ru­la, a na­stęp­nie bla­stu­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruzdkowiec

bruzd­ko­wiec za­chod­ni - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Bruzdkowy

przy­miot­nik od: bruzd­ka


Źródła:

SJP.pl

Bruzdnica

glon, naj­czę­ściej jed­no­ko­mór­ko­wy, za­li­cza­ny do kró­le­stwa pro­ti­stów; di­no­fit


Źródła:

SJP.pl

Bruzdnice

glon, naj­czę­ściej jed­no­ko­mór­ko­wy, za­li­cza­ny do kró­le­stwa pro­ti­stów; di­no­fit


Bruzd­ni­ce ("Di­no­fla­gel­la­ta") – tak­son glo­nów, jedna z grup Pro­ti­sta. Więk­szość bruzd­nic to or­ga­niz­my jed­no­ko­mór­ko­we, choć cza­sa­mi można spot­kać je w po­sta­ci ko­lo­nii. Bruzd­ni­ce czę­sto po­sia­da­ją pan­ce­rzyk skła­da­ją­cy się z pły­tek ce­lu­lo­zo­wych oraz dwie wici.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bruzdniczek

1. ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny dzwon­ków­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bruzdobrzuch

mor­ski mię­czak denny


Źródła:

SJP.pl

Bruzdobrzuchy

pod­gro­ma­da mię­cza­ków z gro­ma­dy bez­płyt­kow­ców; bru­zdo­no­gi


Bru­zdo­brzu­chy (So­le­no­ga­stres), bru­zdo­no­gi (Ne­o­me­nio­morp­ha) – pod­gro­ma­da bez­płyt­kow­ców (Apla­cop­ho­ra). Są to wy­dłu­żo­ne, ro­ba­ko­wa­te­go kształ­tu mię­cza­ki mor­skie o ciele obłym, z po­dłuż­ną bru­zdą na stro­nie brzusz­nej i słabo wy­o­dręb­nio­ną, szcząt­ko­wą głową. Ciało dwu­bocz­nie sy­me­trycz­ne, zwy­kle od 3 do 30 mm dłu­go­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bruzdodzioby

kor­mo­ran bru­zdo­dzio­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kor­mo­ra­nów


Źródła:

SJP.pl

Bruzdogłowiec

ta­sie­miec pa­so­ży­tu­ją­cy w je­li­cie cien­kim ssa­ków ry­bo­żer­nych


Źródła:

SJP.pl

Bruzdonogi

pod­gro­ma­da mię­cza­ków z gro­ma­dy bez­płyt­kow­ców; bru­zdo­brzu­chy


Źródła:

SJP.pl

Bruzdowanie

układ bruzd na po­wierzch­ni cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) układ bruzd na po­wierzch­ni cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bruzdowaty

w kształ­cie bru­zdy


Źródła:

SJP.pl

Bruzdować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbru­zdo­wać)

 (1.1) bud. wy­ko­ny­wać bru­zdę


Źródła:

Wiktionary

Bruzdownica

bru­zdow­ni­ca pę­dów­ka - nie­wiel­ka błon­ków­ka z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych, szkod­nik róż


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. elek­tro­na­rzę­dzie do wy­ko­ny­wa­nia w mu­rach wgłę­bień pod kable i rury;


Bru­zdow­ni­ca – elek­tro­na­rzę­dzie ułat­wia­ją­ce wy­ko­ny­wa­nie w mu­rach wgłę­bień pod kable i rury. Sil­nik elek­trycz­ny bru­zdow­ni­cy na­pę­dza dwie dia­men­to­we tar­cze (iden­tycz­ne jak sto­so­wa­ne w szli­fier­kach ką­to­wych). Od­stęp po­mię­dzy tar­cza­mi jest re­gu­lo­wa­ny dzię­ki za­sto­so­wa­niu tu­le­jek dy­stan­so­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bruzdownik

na­rzę­dzie do two­rze­nia bruzd


Źródła:

SJP.pl

Bruzdowy

zwią­za­ny z bru­zdą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z rowem po­dłuż­nym wy­ko­na­nym w ziemi płu­giem lub innym rol­ni­czym na­rzę­dziem (za­głę­bie­nie mię­dzy ski­ba­mi, rów mię­dzy za­go­na­mi)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bruździak

młot jed­no­stron­ny o dłu­gim i wą­skim ostrzu do wy­ci­na­nia (wy­ku­wa­nia) bruzd


Źródła:

SJP.pl

Bruździć

1. robić bru­zdy;
2. przesz­ka­dzać komuś, psuć szyki, wcho­dzić w drogę


cza­sow­nik

 (1.1) przesz­ka­dzać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brużdżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przesz­ka­dza­nie


Źródła:

Wiktionary

Brużewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brwi

ochron­ny ele­ment owło­sie­nia u ssa­ków, prze­waż­nie czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Brwice

Brwi­ce (niem. "Blan­ken­fel­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na. Za­miesz­ku­je ją 210 osób.

We wsi znaj­du­je się XIII-wiecz­ny, za­byt­ko­wy ko­ściół pa­ra­fial­ny pod wez­wa­niem św. An­to­nie­go (Kl.V.-0/101/56 z dnia 27 lipca 1956). Bu­dow­la pro­ste­go kształ­tu oto­czo­na za­byt­ko­wym, ka­mien­nym murem.


Źródła:

Wikipedia

Brwinowianin

miesz­ka­niec Brwi­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brwinowianka

miesz­kan­ka Brwi­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brwinowski

przy­miot­nik od: Brwi­nów


Źródła:

SJP.pl

Brwinów

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Brwi­nów () – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brwi­nów, 25 km od cen­trum War­sza­wy. Mia­sto wcho­dzi w skład aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

We­dług da­nych ze­bra­nych przez przed­sta­wi­cie­li Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go z 31 grud­nia 2019 r. mia­sto li­czy­ło 13 698 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brwiowy

zwią­za­ny z brwią


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy brwi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryan

[czy­taj: bra­jan] obce imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu miej­sco­wo­ści w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryant

[czy­taj: bra­jant] naz­wi­sko, m.in. Wil­liam Cul­len Bry­ant (1794-1878) - ame­ry­kań­ski pi­sarz; Kobe Bry­ant (1978-2020) - ame­ry­kań­ski ko­szy­karz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brych

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brycz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bryczany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Moł­da­wii;


Bry­cza­ny ( Bri­ce­ni) – mia­sto w pół­noc­nej Moł­da­wii; sto­li­ca re­jo­nu Bry­cza­ny; liczy 9 ty­się­cy miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bryczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bry­cza­na­mi, do­ty­czą­cy Bry­czan


Źródła:

Wiktionary

Bryczek

lekki, od­kry­ty powóz konny


Źródła:

SJP.pl

Bryczesy

spod­nie do kon­nej jazdy, do kolan bu­fia­ste, po­ni­żej ob­ci­słe


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) jeźdz. wy­god­ne, nie krę­pu­ją­ce ru­chów spod­nie słu­żą­ce do jazdy kon­nej;


Bry­cze­sy – spe­cjal­ne spod­nie do jazdy kon­nej za­pew­nia­ją­ce swo­bo­dę ru­chów, nie­po­sia­da­ją­ce cias­nych szwów po wew­nętrz­nej stro­nie no­ga­wek (tam, gdzie nogi przy­le­ga­ją do sio­dła lub konia). Chro­nią przed ob­tar­cia­mi, poz­wa­la­ją na wy­god­ny i pra­wi­dło­wy do­siad. Mogą być ob­ci­słe i do­kład­nie opi­nać nogi jeźdź­ca (zwane wtedy raj­tu­za­mi, z niem. „Re­it­ho­se”), lub bu­fia­ste w czę­ści udo­wej, jak na przy­kład bry­cze­sy ka­wa­le­ryj­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryczka

lekki, od­kry­ty powóz konny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lekki powóz konny bez za­da­sze­nia, z mięk­kim sie­dze­niem z tyłu i miej­scem dla woź­ni­cy z przo­du;

 (1.2) pot. mot. pieszcz. sa­mo­chód, naj­czę­ściej no­wo­czes­ny, godny po­dzi­wu


Brycz­ka – czte­ro­ko­ło­wy po­jazd za­przę­go­wy, lekki, od­kry­ty, re­so­ro­wa­ny, od XVIII wieku czę­sto uży­wa­ny w Pol­sce, na wsi, w ce­lach go­spo­dar­czych i ko­mu­ni­ka­cyj­nych. W Eu­ro­pie Za­chod­niej brycz­ka była po­ja­zdem po­dróż­nym.

Ak­tu­al­nie brycz­ki używa się głów­nie w ce­lach tu­ry­stycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryczkowy

przy­miot­nik od: brycz­ka


Źródła:

SJP.pl

Bryczuszka

zdrob­nie­nie od: brycz­ka


Źródła:

SJP.pl

Bryda

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brydak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brydż

współ­czes­na gra kar­cia­na roz­gry­wa­na 52 kar­ta­mi po­mię­dzy dwie­ma pa­ra­mi gra­czy, po­le­ga­ją­ca na zdo­by­ciu mak­sy­mal­nej ilo­ści punk­tów, dzie­lą­ca się na dwie od­mia­ny: brydż to­wa­rzy­ski i spor­to­wy; bridż (rza­dziej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. gra roz­gry­wa­na jedną talią kart przez czte­ry osoby, two­rzą­ce dwie pary;


Brydż (ang. "brid­ge") – lo­gicz­na gra kar­cia­na, w któ­rej bie­rze udział czte­rech gra­czy two­rzą­cych dwie ry­wa­li­zu­ją­ce ze sobą pary. Gra­cze sta­no­wią­cy parę sie­dzą na­prze­ciw­ko sie­bie. Każda para stara się uzy­skać lep­szy wynik punk­to­wy od wy­ni­ku prze­ciw­ni­ków. Gra skła­da się z dwóch odręb­nych czę­ści: li­cy­ta­cji oraz roz­gryw­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brydżomania

nad­mier­ne za­in­te­re­so­wa­nie bry­dżem


Źródła:

SJP.pl

Brydżorama

urzą­dze­nie po­ka­zu­ją­ce ki­bi­com mi­strzostw bry­dżo­wych układ kart za­wod­ni­ków; bri­dżo­ra­ma


Źródła:

SJP.pl

Brydżowiec

rzad­ko: ama­tor bry­dża; bri­dżo­wiec, bry­dży­sta, bri­dży­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. osoba gra­ją­ca w bry­dża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brydżowy

przy­miot­nik od: brydż


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) karc. do­ty­czą­cy bry­dża, zwią­za­ny z bry­dżem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brydżyk

zdrob­nie­nie od: brydż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. pieszcz. o bry­dżu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brydżysta

osoba gra­ją­ca w bry­dża; bri­dży­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. męż­czyz­na gra­ją­cy w bry­dża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brydżystka

ko­bie­ta gra­ją­ca w bry­dża; bri­dżyst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. ko­bie­ta gra­ją­ca w bry­dża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryfok

pro­sto­kąt­ny ża­giel pod­no­szo­ny na przed­nim masz­cie przy sil­nych wia­trach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. czwo­ro­kąt­ny ża­giel przed­nie­go masz­tu


Bry­fok – sto­so­wa­ny na szku­ne­rach, sta­wia­ny z bry­fo­krei, ża­giel re­jo­wy fok­masz­tu. Jak na ża­giel re­jo­wy jest bar­dzo wys­mu­kły (pio­no­we liki są zde­cy­do­wa­nie dłuż­sze od po­zio­mych). Ża­giel przez­na­czo­ny na pełne wia­try (nie tylko for­de­win­dy, ale o ile ża­giel jest od­po­wied­nio skro­jo­ny, a za­ło­ga ma doś­wiad­cze­nie w pro­wa­dze­niu żagla re­jo­we­go, także na ostre baksz­ta­gi) o umiar­ko­wa­nej i śred­niej sile.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryftreger

daw­niej: li­sto­nosz; bryf­try­gier, pocz­ty­lion, li­sto­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. li­sto­nosz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryftrygier

daw­niej: li­sto­nosz; bryf­tre­ger, pocz­ty­lion, li­sto­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. li­sto­nosz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryg

w że­glar­stwie: ża­glo­wiec dwu­masz­to­wy z oża­glo­wa­niem re­jo­wym i do­dat­ko­wym ża­glem ga­flo­wym na tyl­nym masz­cie, uży­wa­ny daw­niej jako sta­tek hand­lo­wy i po­moc­ni­czy okręt wo­jen­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. ża­glo­wiec ma­ją­cy dwa masz­ty; obyd­wa masz­ty niosą oża­glo­wa­nie re­jo­we;


Bryg – typ oża­glo­wa­nia stat­ku, po­sia­da­ją­cy dwa masz­ty, oba z oża­glo­wa­niem re­jo­wym. Masz­ty brygu, li­cząc od dzio­bu, to fok­maszt oraz grot­maszt.

Bryg to także hi­sto­rycz­na klasa okrę­tów ża­glo­wych, uży­wa­nych w XVII–XIX w. Okręt ten, znacz­nie mniej­szy od fre­gat, uży­wa­ny był za­rów­no do ochro­ny por­tów i wy­brze­ży, jak i do służ­by roz­poz­naw­czej oraz walki na peł­nym morzu, także jako okręt eskor­to­wy stat­ków hand­lo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryg.

skrót od:
1. bry­ga­da;
2. bry­ga­dier


skró­to­wiec

 (1.1) = wojsk. bry­ga­da, bry­ga­dy

 (1.2) = bry­ga­dier


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brygada

1. zwią­zek tak­tycz­ny kilku puł­ków lub ba­ta­lio­nów
2. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa ludzi wy­ko­nu­ją­ca jakąś pracę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. zwią­zek tak­tycz­ny zło­żo­ny z kilku puł­ków lub ba­ta­lio­nów, bę­dą­cy czę­ścią dy­wiz­ji

 (1.2) wojsk. sa­mo­dziel­na jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na ma­ry­nar­ki wo­jen­nej, skła­da­ją­ca się z przy­najm­niej dwóch dy­wiz­jo­nów

 (1.3) zor­ga­ni­zo­wa­ny ze­spół ludzi wy­ko­nu­ją­cy okre­ślo­ną pracę albo za­da­nie


Bry­ga­da – po­ję­cie uży­wa­ne w si­łach zbroj­nych państw od­no­szą­ce się do:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brygadier

bry­ga­dzi­sta, kie­row­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dawny sto­pień woj­sko­wy; także. ofi­cer ma­ją­cy ten sto­pień

 (1.2) piąty sto­pień ofi­cer­ski w Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej


Bry­ga­dier


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brygadierka

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca bry­ga­dą; bry­ga­dzist­ka


Źródła:

SJP.pl

Brygadierski

→ bry­ga­dier


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bry­ga­die­rem, do­ty­czą­cy bry­ga­die­ra


Patrz:brygadier

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brygadowy

zwią­za­ny z bry­ga­dą


Źródła:

SJP.pl

Brygadzista

kie­row­nik bry­ga­dy, grupy ludzi wy­ko­nu­ją­cej jakąś pracę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kie­row­nik bry­ga­dy ro­bot­ni­ków


Bry­ga­dzi­sta – kie­row­nik bry­ga­dy ro­bo­czej, osoba od­po­wie­dzial­na za na­dzo­ro­wa­nie pracy wy­ko­ny­wa­nej przez bry­ga­dę ro­bot­ni­ków. Bry­ga­dzi­ści są za­trud­nia­ni m.in. w fir­mach pro­duk­cyj­nych i bu­dow­la­nych. Pracę wy­ko­nu­ją na ob­sza­rze za­kła­du pracy oraz w te­re­nie.

W za­kre­sie obo­wiąz­ków bry­ga­dzi­sty leżą na­stę­pu­ją­ce za­da­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brygadzistka

→ bry­ga­dzi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kie­row­nicz­ka bry­ga­dy ro­bot­ni­ków


Patrz:brygadzista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brygadzistowski

→ bry­ga­dzi­sta


Patrz:brygadzista

Źródła:

SJP.pl

Brygant

w wiel­kiej re­wo­lu­cji fran­cu­skiej: czło­nek od­dzia­łów ochot­ni­czych, ni­szczą­cych po­sia­dło­ści ma­gnac­kie; ro­zbój­nik


Źródła:

SJP.pl

Brygantka

→ bry­gant; ro­zbój­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Brygantyna

1. ża­glo­wiec dwu­masz­to­wy, z mie­sza­nym oża­glo­wa­niem;
2. ro­dzaj zbroi w po­sta­ci skó­rza­nej lub jed­wab­nej kurt­ki z na­szy­ty­mi płyt­ka­mi me­ta­lo­wy­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj pan­ce­rza uży­wa­ne­go w okre­sie od XII do XV wieku; (cza­sem bry­gan­dy­na)

 (1.2) wojsk. klasa okrę­tów ża­glo­wych, uży­wa­nych w służ­bie czyn­nej od XVI do XIX wieku;

 (1.3) żegl. typ oża­glo­wa­nia, po­sia­da­ją­cy dwa masz­ty, nio­są­cy na przed­nim masz­cie oża­glo­wa­nie re­jo­we, a na tyl­nym oża­glo­wa­nie sko­śne

 (1.4) żegl. sta­tek ża­glo­wy z dwoma masz­ta­mi: przed­nim z oża­glo­wa­niem re­jo­wym, a tyl­nym ga­flo­wym;


Bry­gan­ty­na ina­czej szku­ner­bryg – hi­sto­rycz­na klasa okrę­tów ża­glo­wych, uży­wa­nych w służ­bie czyn­nej od XVI do XIX w. Po­cząt­ko­wo bry­gan­ty­na po­sia­da­ła za­rów­no żagle, jak i wio­sła. Ze wzglę­du na szyb­kość i zwrot­ność była ulu­bio­nym okrę­tem pi­ra­tów śró­dziem­no­mor­skich, a nazwę swą zaw­dzię­cza­ła wło­skie­mu słowu „bri­gan­ti­no” (zbó­jec­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brygantyzm

daw­niej: ro­zbój­nict­wo, zbó­ject­wo


Źródła:

SJP.pl

Brygida

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Bry­gi­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia cel­tyc­kie­go. Po­cho­dzi od imie­nia bo­gi­ni cel­tyc­kiej Bri­gid lub od słów "brigh" „siła”, „mę­stwo”, „cnota”, "bri­gan­ti" „wy­so­ki”. Jego pier­wot­ne zna­cze­nie można ob­ja­śnić jako „wy­so­ka”, „do­stoj­na”, „po­tęż­na”. Imię to po­ja­wi­ło się w Pol­sce już w śred­nio­wie­czu, za­pi­sy­wa­no je jako Bry­gi­da, Bry­ji­da, Bryda, Bryta, Bryt­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brygidka

1. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go "Zakon Najś­więt­sze­go Zba­wi­cie­la św. Bry­gi­dy";
2. śro­do­wi­sko­wo: po­stać li­te­rac­ka cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się prze­sad­ną ni­ja­ko­ścią i sza­ro­ścią na wzór bo­ha­ter­ki po­wie­ści "Dzien­ni­ki Brid­get Jones"


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia św. Bry­gi­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brygidki

1. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go "Zakon Najś­więt­sze­go Zba­wi­cie­la św. Bry­gi­dy";
2. śro­do­wi­sko­wo: po­stać li­te­rac­ka cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się prze­sad­ną ni­ja­ko­ścią i sza­ro­ścią na wzór bo­ha­ter­ki po­wie­ści "Dzien­ni­ki Brid­get Jones"


Bry­gid­ki, Zakon Świę­tej Bry­gi­dy, Zakon Najś­więt­sze­go Zba­wi­cie­la (łac. "Ordo Sanc­tis­si­mi Sal­va­to­ris Sanc­tae Bri­git­tae", skrót O.SS.S), zakon po­cząt­ko­wo kon­tem­pla­cyj­ny, na­stęp­nie apo­stol­sko-kon­tem­pla­cyj­ny, za­ło­żo­ny w Vad­ste­nie w Szwe­cji przez św. Bry­gi­dę w 1350 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brygidziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bry­gi­dy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Brygoła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bryja

1. gęsta, pół­płyn­na masa, czę­sto o nie­przy­jem­nym wy­glą­dzie; breja;
2. daw­niej: zupa z roz­go­to­wa­nej mąki, kaszy czy ro­ślin strącz­ko­wych, z do­dat­kiem sło­ni­ny, ja­rzyn lub mięsa;
3. zupa obo­zo­wa, wię­zien­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. breja.

 (1.2) środ. wię­zien­na lub obo­zo­wa zupa


Bryja – rzad­ka kasza lub za­cier­ka, po­tra­wa cha­rak­te­ry­stycz­na dla sta­ro­żyt­nych Ger­ma­nów, Cel­tów i Sło­wian spo­rzą­dza­na na bazie roz­go­to­wa­ne­go ziar­na lub kaszy, która sta­no­wi­ła ich pod­sta­wo­wy ro­dzaj po­ży­wie­nia, a także nazwa tra­dy­cyj­nej ślą­skiej po­tra­wy przy­rzą­dza­nej na Boże Na­ro­dze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryjowaty

przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du bryję, nie­przy­jem­ny, ma­zio­wa­ty; bre­jo­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Bryjów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Nowy Sącz. Stary Sączfakt.


Źródła:

Wiktionary

Bryk

pomoc na­u­ko­wa, za­wie­ra­ją­ca stre­szcze­nia lek­tur, go­to­we wy­pra­co­wa­nia, ma­te­riał z lek­cji z róż­nych przed­mio­tów itp., uży­wa­na przez ucz­niów nie­le­gal­nie


wy­krzy­knik w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym

 (1.1) pot. skok, wy­skok, zmia­na miej­sca

wy­krzy­knik w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (2.1) pot. zwin­nie, szyb­ko zmie­nić miej­sce

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) pot. stre­szcze­nie tre­ści, lista roz­wią­zań, słow­ni­czek wy­dru­ko­wa­ny jako bro­szu­ra, zaz­wy­czaj o ob­ni­żo­nej ja­ko­ści druku lub opra­wy

 (3.2) lek­cew. po­wierz­chow­ny skrót ut­wo­ru

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. lm. od: bryka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryka

1. dawny powóz konny, naj­czę­ściej kryty, bez re­so­rów;
2. po­tocz­nie o sa­mo­cho­dzie do­brej marki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża brycz­ka

 (1.2) pot. mot. sa­mo­chód

 (1.3) przest. re­so­ro­wa­ny wóz konny;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: bryk

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: bry­kać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brykalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) o zwie­rzę­tach: pod­ska­ki­wa­nie w cza­sie biegu

 (1.2) o dzie­ciach: do­ka­zy­wa­nie

 (1.3) pot. ucie­ka­nie


Źródła:

Wiktionary

Brykać

po­tocz­nie:
1. pod­ska­ki­wać w biegu;
2. ucie­kać; pry­skać, wiać, spa­dać;
3. o dziec­ku: bawić się, bie­ga­jąc i ska­cząc; hasać;
4. uda­wać się gdzieś;
5. prze­ciw­sta­wiać się komuś; pod­ska­ki­wać, bun­to­wać się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. bry­knąć)

 (1.1) pot. bie­gać żwawo, pod­ska­ku­jąc

 (1.2) pot. ucie­kać skądś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brykcjusz

imię mę­skie


Bryk­cjusz – imię mę­skie. Zla­ty­ni­zo­wa­na forma "Bri­cius" jed­ne­go z cel­tyc­kich imion.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brykczyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brykieciarka

urzą­dze­nie do wy­ro­bu bry­kie­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prasa do wy­ro­bu bry­kie­tów


Bry­kie­ciar­ka (prasa bry­kie­to­wa) – ma­szy­na tech­no­lo­gicz­na, słu­żą­ca do pro­duk­cji bry­kie­tów (tzw. bry­kie­to­wa­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brykieciarnia

wyt­wór­nia bry­kie­tów; bry­kie­tow­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. bry­kie­tow­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brykiecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bry­kiet


Źródła:

Wiktionary

Brykiel

sta­lo­wa lub fisz­bi­no­wa li­stew­ka w gor­se­cie; bry­kla


Źródła:

SJP.pl

Brykiet

ma­te­riał opa­ło­wy wy­ko­na­ny jako mie­szan­ka róż­nych pal­nych skład­ni­ków (np.: tro­cin, torfu, miału, węgla drzew­ne­go, słomy, itp.), cza­sa­mi z do­dat­kiem le­pi­szcza, spra­so­wa­nych pod bar­dzo dużym ci­śnie­niem, w kształ­cie odłam­ków o prze­kro­ju ko­ło­wym lub pro­sto­kąt­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bryła spra­so­wa­ne­go ma­te­ria­łu syp­kie­go z do­dat­kiem le­pi­szcza pal­ne­go;

 (1.2) do­wol­na sub­stan­cja lub ma­te­riał spra­so­wa­ne w kost­kę


Bry­kiet, bry­kie­ty – ma­te­riał opa­ło­wy w po­sta­ci brył spra­so­wa­ne­go drob­no­ziar­ni­ste­go pa­li­wa sta­łe­go i op­cjo­nal­nie le­pi­szcza. Do pro­duk­cji bry­kie­tów wy­ko­rzy­stu­je się tro­ci­ny, torf, miał węgla ka­mien­ne­go lub drzew­ne­go, słomę, od­pa­dy pro­duk­cji rol­nej itp. Ro­dza­jem bry­kie­tów są też pel­le­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brykietowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) for­mo­wa­nie bry­kie­tów


Bry­kie­to­wa­nie − for­mo­wa­nie syp­kich, luź­nych, drob­no­ziar­ni­stych sub­stan­cji, jak np. rud czy miału wę­glo­we­go, w zwię­złe bryły o kształ­cie naj­czę­ściej pro­sto­pa­dło­ścia­nu lub kuli, na­zy­wa­nych bry­kie­ta­mi.

W cza­sie ich for­mo­wa­nia, które od­by­wa się w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze i ci­śnie­niu w pra­sach na­zy­wa­nych bry­kie­ciar­ka­mi, do­da­je się zaz­wy­czaj pal­ne­go le­pi­szcza, któ­rym prze­waż­nie jest smoła. W przy­pad­ku bry­kie­to­wa­nia drew­na (tro­cin) do­da­wa­nie sub­stan­cji spa­ja­ją­cych naj­czę­ściej nie jest ko­niecz­ne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brykietownia

wyt­wór­nia bry­kie­tów; bry­kie­ciar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia bry­kie­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brykietowy

zwią­za­ny z bry­kie­tem


Źródła:

SJP.pl

Brykla

sta­lo­wa lub fisz­bi­no­wa li­stew­ka w gor­se­cie; bry­kiel


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) (w gor­se­tach) fisz­bi­no­wa lub sta­lo­wa li­stew­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryknięcie

po­tocz­nie:
1. pod­sko­czyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bry­knąć się;
4. bry­knąć się - spę­dzić jakiś czas, jadąc lub idąc


Źródła:

SJP.pl

Bryknąć

po­tocz­nie:
1. pod­sko­czyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bry­knąć się;
4. bry­knąć się - spę­dzić jakiś czas, jadąc lub idąc


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bry­kać)

 (1.1) pot. po­biec żwawo, pod­ska­ku­jąc

 (1.2) pot. uciec skądś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brykowy

→ bryk


Patrz:bryk

Źródła:

SJP.pl

Bryl

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brylancik

zdrob­nie­nie od: bry­lant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bry­lant

 (1.2) mały bry­lant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­lio­do­xa|Gould|ref=tak., nie­wiel­ki ptak z po­dro­dzi­ny pa­zia­ków, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Cen­tral­nej i Po­łud­nio­wej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brylant

1. osz­li­fo­wa­ny dia­ment;
2. ro­dzaj szli­fu ka­mie­ni szla­chet­nych;
3. sto­pień czcion­ki równy trzem punk­tom ty­po­gra­ficz­nym (1,128 mm)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. osz­li­fo­wa­ny dia­ment;

 (1.2) przen. ktoś lub coś bar­dzo war­to­ścio­we­go, cen­ne­go

 (1.3) druk. ty­pogr. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień pisma od­po­wia­da­ją­cy trzem punk­tom (1,1277 mm)


Bry­lant – fa­cho­wa nazwa dia­men­tu o szli­fie bry­lan­to­wym.

W ter­mi­no­lo­gii ju­bi­ler­skiej bry­lant to dia­ment formy okrą­głej z peł­nym szli­fem bry­lan­to­wym. Wszyst­kie po­zo­sta­łe ro­dza­je szli­fu na­le­ży okre­ślać, uży­wa­jąc ich do­kład­nych nazw (CIBJO, 1991 r.).

W hand­lu, w ję­zy­ku po­tocz­nym jed­nak mia­nem bry­lan­tów okre­śla się zwy­kle wszyst­kie osz­li­fo­wa­ne dia­men­ty, a nie tylko dia­men­ty o szli­fie bry­lan­to­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brylantowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bry­lan­to­we


Źródła:

Wiktionary

Brylantowy

przy­miot­nik od: bry­lant


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bry­lan­tem, za­wie­ra­ją­cy bry­lant, taki jak bry­lant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brylantyna

kos­me­tyk na­bły­szcza­ją­cy i usz­tyw­nia­ją­cy włosy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. śro­dek kos­me­tycz­ny do na­bły­szcza­nia wło­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brylantynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kos­met. na­bły­szcza­nie wło­sów bry­lan­ty­ną


Źródła:

Wiktionary

Brylantynować

sma­ro­wać (włosy) bry­lan­ty­ną


Źródła:

SJP.pl

Brylasty

zbity w bryłę, skła­da­ją­cy się z brył; bry­ło­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Bryle

1. prze­strzen­na fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na;
2. nie­fo­rem­ny kawał cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań., łódź., gw-pl|Górny Śląsk. oku­la­ry

 (1.2) pot. żart. oku­la­ry z gru­by­mi szkła­mi

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) C. i Ms. lp. od: bryła


Zo­bacz też: Bryle (rejon mia­dziel­ski).

Bryle (kaszb. "Brëłë") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Ko­cza­ła. Osadę sta­no­wi po­je­dyn­cza za­gro­da po­ło­żo­na poś­ród lasu, na po­łud­nio­wy wschód od Biel­ska.

Osada wcho­dzi w skład so­lect­wa "Biel­sko"


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brylewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bryliński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brylowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bry­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Brylować

wy­róż­niać się czymś w oto­cze­niu, być w ja­kiejś dzie­dzi­nie szcze­gól­nie do­brym; bły­szczeć, po­pi­sy­wać się


cza­sow­nik

 (1.1) wy­róż­niać się czymś i być przed­mio­tem po­wszech­ne­go po­dzi­wu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brylowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brylski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brymucha

bim­ber, sa­mo­gon


Źródła:

SJP.pl

Bryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. de­na­tu­rat


Źródła:

Wiktionary

Brynczeć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zob. brę­czeć.


Źródła:

Wiktionary

Bryndal

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bryndza

1. ser z mleka ow­cze­go (cza­sem z do­miesz­ką mleka kro­wie­go) o ostrym smaku;
2. po­tocz­nie: bieda, nędza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mięk­ki, pod­puszcz­ko­wy ser wy­ra­bia­ny z ow­cze­go mleka;

 (1.2) pot. przen. bieda, nędza

 (1.3) reg. kulin. twa­ro­żek przy­pra­wio­ny ce­bu­lą


Bryn­dza – mięk­ki pod­puszcz­ko­wy ser pro­du­ko­wa­ny z ow­cze­go mleka w Pol­sce,

Sło­wa­cji, Ru­mu­nii, Au­strii, Cze­chach, Rosji i Ukra­i­nie.

Otrzy­ma­ny z ow­cze­go mleka bundz kru­szy się i po­zo­sta­wia w cie­ple przez około 2 ty­god­nie (do doj­rze­nia pod wpły­wem en­zy­mów wy­dzie­la­nych przez pleśń "Oi­dium lac­tis"). Jest to tra­dy­cyj­ny spo­sób otrzy­my­wa­nia bryn­dzy. Obec­nie w za­kła­dach mle­czar­skich pro­du­ko­wa­ne są także od­mia­ny bryn­dzy z mie­sza­nek mleka kro­wie­go i ow­cze­go, z do­dat­ka­mi sma­ko­wy­mi itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryndzarski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bryn­dzar­stwa


Źródła:

Wiktionary

Bryndzarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­ra­bia­ją­ca bryn­dzę


Źródła:

Wiktionary

Bryndzowy

→ bryn­dza


przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy bryn­dzę


Patrz:bryndza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brynek

Bry­nek (niem. "Bryn­nek") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Two­róg. W daw­nych cza­sach sta­no­wi­ła po­sia­dłość Don­ners­marc­ków.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się ogród bo­ta­nicz­ny oraz Ze­spół Szkół Le­śnych i Eko­lo­gicz­nych im.


Źródła:

Wikipedia

Bryniarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brynica

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. nazwa kilku rzek w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brynkot

rze­czow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ma­ru­da, zrzę­da


Źródła:

Wiktionary

Brynowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bry­no­wa, zwią­za­ny z Bry­no­wem


Źródła:

Wiktionary

Brynów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca Ka­to­wic;


Bry­nów (niem. "Bry­now") – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w środ­ko­wym re­jo­nie mia­sta, w gra­ni­cach czte­rech dziel­nic: Bry­no­wa czę­ści wschod­niej-Osied­la Zgrzeb­nio­ka, Pio­tro­wic-Ochoj­ca, Śród­mie­ścia i Za­łę­skiej Hałdy-Bry­no­wa czę­ści za­chod­niej.

Po­cząt­ki Bry­no­wa się­ga­ją XV wieku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bryonia

ro­śli­na ziel­na z dy­nio­wa­tych, czę­sta w par­kach, sto­so­wa­na w zio­ło­lecz­nict­wie; prze­stęp


Źródła:

SJP.pl

Brystol

bri­stol;
1. biały wie­lo­war­stwo­wy kar­ton wy­so­kiej ja­ko­ści, od­por­ny na ście­ra­nie;
2. po­tocz­nie: każdy kar­ton do ry­so­wa­nia


Bry­stol (lub bri­stol) – ro­dzaj pa­pie­ru. Gruby (ponad 0,006 cala, tj. 0,15 mm), sztyw­ny (o gra­ma­tu­rze 150-300 g/m²) kar­ton kre­ślar­ski lub ry­sun­ko­wy, sprze­da­wa­ny w ar­ku­szach (kla­sycz­ny for­mat 22,5"×28,5", tj. 571,5×723,9 mm, bli­ski tra­dy­cyj­ne­mu an­glo­sa­skie­mu for­ma­to­wi "elep­hant" – 23"×28"). Naj­czę­ściej biały, wyt­wa­rza­ny także w wer­sjach ko­lo­ro­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brystolowy

→ bry­stol


Patrz:brystol

Źródła:

SJP.pl

Bryt

pas tka­ni­ny lub płót­na że­glar­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. pas płót­na wy­ko­rzy­sty­wa­ny przy szy­ciu żagli;

 (1.2) pas lub klin ma­te­ria­łu na spód­ni­cę


Bryt – pas płót­na, z któ­re­go po ze­spo­le­niu pow­sta­ją żagle. Mogą one, czyli bryty, prze­bie­gać rów­no­le­gle wzglę­dem dol­ne­go liku żagla albo ukła­dać się pro­sto­pad­le w sto­sun­ku do jego tyl­ne­go liku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryt.

skrót od: bry­tyj­ski


skrót

 (1.1) = bry­tyj­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brytan

silny, duży pies


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wiel­ki i silny pies pod­wó­rzo­wy

 (1.2) daw. łow. pies my­śliw­ski uży­wa­ny przy po­lo­wa­niu na dziki, wilki

 (1.3) daw. kynol. rasa psa wy­ho­do­wa­ne­go w Wiel­kiej Bry­ta­nii jako krzy­żów­ka in­nych ras, wy­ko­rzy­sty­wa­na do walki z dzi­ki­mi zwie­rzę­ta­mi (praw­dop. ma­stiff)

 (1.4) daw. kynol. osob­nik rasy bry­tan (1.3)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brytania

nazwa jed­nej z pro­win­cji rzym­skich ist­nie­ją­cej I-V w. n.e.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. srebr­no­bia­ły stop cyny, an­ty­mo­nu i mie­dzi, a także czę­sto cynku i biz­mu­tu, uży­wa­ny do wy­ro­bu na­czyń ku­chen­nych


Nie mylić z: re­gio­nem Bre­ta­nia we Fran­cji.

Bry­ta­nia ( Bri­tan­nia) – nazwa sto­so­wa­na przez Rzy­mian w od­nie­sie­niu do Wysp Bry­tyj­skich; także nazwa pro­win­cji rzym­skiej ist­nie­ją­cej w la­tach 43–410, obej­mu­ją­cej w szczy­to­wym okre­sie dzi­siej­szą An­glię, Walię i po­łud­nio­wą część Szko­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brytański

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. bry­tyj­ski


Źródła:

Wiktionary

Brytfanka

pła­skie na­czy­nie do pie­cze­nia; mała bryt­fan­na


Źródła:

SJP.pl

Brytfanna

pła­skie na­czy­nie do pie­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pła­skie na­czy­nie do wy­pie­ków i pie­cze­ni, cza­sem o owal­nym kształ­cie, zwy­kle z przy­kryw­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brytka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. przed­sta­wi­ciel­ka ludu cel­tyc­kie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Bry­ta­nię przed na­ja­zdem An­glów i Sasów;


Źródła:

Wiktionary

Brytol

po­gard­li­wie: Bry­tyj­czyk; Bry­tol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. Bry­tyj­czyk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brytolka

po­gard­li­wie: Bry­tyj­ka; Bry­tol­ka


Źródła:

SJP.pl

Brytowie

lud cel­tyc­ki za­miesz­ku­ją­cy w sta­ro­żyt­no­ści Bry­ta­nię


Bry­to­wie (łac. "Brit­to­nes", bryt. "Pri­ta­ni" lub "Pri­te­ni") – lud cel­tyc­ki za­miesz­ku­ją­cy Bry­ta­nię przed na­ja­zdem An­glów i Sasów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brytoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bry­ta­mi, do­ty­czą­cy Bry­tów


Źródła:

Wiktionary

Brytyjczyk

kot bry­tyj­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Wiel­kiej Bry­ta­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brytyjka

1. chust­ka ko­lo­ru czar­ne­go i khaki;
2. po­tocz­nie: dwu­dzie­sto­wiecz­ne pro­te­stanc­kie tłu­ma­cze­nie Bi­blii na język pol­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Wiel­kiej Bry­ta­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brytyjski

przy­miot­nik od: Wiel­ka Bry­ta­nia, Bry­ta­nia


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wiel­kiej Bry­ta­nii jako pań­stwa

 (1.2) od­no­szą­cy się do Wiel­kiej Bry­ta­nii jako wyspy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brytyjskość

→ bry­tyj­ski


Patrz:brytyjski

Źródła:

SJP.pl

Bryza

okre­so­wy wiatr lo­kal­ny zmie­nia­ją­cy kie­ru­nek dwa razy na dobę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. lekki wiatr wie­ją­cy mię­dzy lądem a mo­rzem;


Bryza ( brise) – wiatr wie­ją­cy na gra­ni­cy dwóch ob­sza­rów. Zmia­ny kie­run­ku, wy­stę­pu­ją­ce zwy­kle w ryt­mie do­bo­wym, wy­wo­ła­ne są róż­ni­ca­mi w tem­pie na­grze­wa­nia się tych ob­sza­rów.

Na przy­kład na wy­brze­żu mor­skim w dzień ląd na­grze­wa się szyb­ciej niż woda, dla­te­go cie­plej­sze po­wie­trze nad lądem unosi się (po­wo­du­jąc spa­dek ci­śnie­nia na po­wierzch­ni lądu), a na jego miej­sce nad­cho­dzi chłod­niej­sze i wil­got­niej­sze po­wie­trze znad morza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryzeida

mit. gr. wg "Il­lia­dy" bran­ka Achil­le­sa, córka ka­pła­na za­bi­te­go przez he­ro­sa


Źródła:

SJP.pl

Bryzejda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. uko­cha­na bran­ka Achil­le­sa, córka Bry­ze­sa


Bry­zej­da (także Hip­po­da­me­ja, Hip­po­da­mia, Βρισηίς "Brisēís", Ἱπποδάμεια "Ippodámeia", łac. "Bri­se­is", "Hip­po­da­me­ia", "Hip­po­da­mia") – córka ka­pła­na Bry­ze­sa i bran­ka Achil­le­sa w mi­to­lo­gii grec­kiej, po­stać w "Ilia­dzie" Ho­me­ra.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bryzek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bryzg

1. po­tocz­nie: roz­pry­sku­ją­ce się kro­ple wody lub cząst­ki błota; roz­prysk, roz­bryzg;
2. bryzg chro­mos­fe­rycz­ny - cien­ki, jasny stru­mień ma­te­rii wy­rzu­ca­ny z dol­nych warstw chro­mos­fe­ry sło­necz­nej na wy­so­kość do 10 ty­się­cy ki­lo­me­trów; flo­kuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rozch­la­pu­ją­cy się stru­mień cie­czy, błota


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryzganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­ne wy­la­ty­wa­nie kro­pel lub stru­mie­ni płynu


Źródła:

Wiktionary

Bryzgać

1. roz­pry­ski­wać się w po­sta­ci kro­pel, bryz­gów;
2. roz­pra­szać, roz­rzu­cać coś, zwła­szcza wodę lub błoto, w po­sta­ci kro­pel, bryz­gów


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. bryz­nąć, bryz­gnąć)

 (1.1) try­skać w po­sta­ci kro­pli lub stru­mie­ni cie­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryzgowia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, mię­dzy Renem a Schwarz­wal­dem;


Bryz­go­wia ( "Bre­is­gau") – kra­i­na hi­sto­rycz­na o po­wierzch­ni ok. 4000 km², zlo­ka­li­zo­wa­na w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, mię­dzy Renem (Ni­zi­ną Gór­no­reń­ską) a Schwarz­wal­dem, obec­nie w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia.

W sta­ro­żyt­no­ści była to część gra­nicz­ne­go re­gio­nu ce­sar­stwa rzym­skie­go, tzw.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bryzgowijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bryz­go­wią, do­ty­czą­cy Bryz­go­wii


Źródła:

Wiktionary

Bryzgun

błon­ków­ka z ro­dzi­ny bryz­gu­no­wa­tych, szkod­nik brzóz


Źródła:

SJP.pl

Bryzgunowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych, szkod­ni­ki drzew i krze­wów


Bryz­gu­no­wa­te (Cim­bi­ci­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i po­drzę­du ro­śli­nia­rek, obej­mu­ją­ca około 150 opi­sa­nych ga­tun­ków.

Na­le­żą tu błon­ków­ki o roz­mia­rach od śred­nich do du­żych, osią­ga­ją­ce do około 30 mm dłu­go­ści ciała. Są sil­nie zbu­do­wa­ne i szyb­ko la­ta­ją.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bryzgunowaty

o ce­chach bryz­gu­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Bryznąć

bryz­gnąć;
1. roz­prys­nąć się w po­sta­ci kro­pel, bryz­gów;
2. roz­pro­szyć, roz­rzu­cić coś, zwła­szcza wodę lub błoto, w po­sta­ci kro­pel, bryz­gów


Źródła:

SJP.pl

Bryzol

sma­żo­na po­lęd­wi­ca wo­ło­wa lub koń­ska; bri­zol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. ro­dzaj sma­żo­nej bitki, naj­czę­ściej z po­lęd­wi­cy wo­ło­wej lub wie­przo­wej, lekko opró­szo­nej mąką;


Bry­zol (fr. "brésolles" zra­zi­ki) – po­lęd­wi­ca wo­ło­wa, wie­przo­wa lub koń­ska, po­kro­jo­na w po­przek, ubita, spe­cjal­nie przy­pra­wio­na i us­ma­żo­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryzolik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bry­zol


Źródła:

Wiktionary

Bryzowy

przy­miot­nik od: bryza


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bryzą, do­ty­czą­cy bryzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryła

1. prze­strzen­na fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na;
2. nie­fo­rem­ny kawał cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. fi­gu­ra trój­wy­mia­ro­wa, ści­ślej – zbiór punk­tów eu­kli­de­so­wej prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej;

 (1.2) więk­sza zwar­ta masa ja­kiejś sub­stan­cji

 (1.3) trój­wy­mia­ro­wy kształt jako cecha pew­ne­go obiek­tu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryłka

mała bryła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: bryła

 (1.2) mała bryła


Brył­ka – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku 2023 roku w Pol­sce no­si­ły je 1 378 osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bryłkowatość

→ brył­ko­wa­ty


Patrz:bryłkowaty

Źródła:

SJP.pl

Bryłkowaty

w kształ­cie brył­ki; skła­da­ją­cy się z bry­łek


Źródła:

SJP.pl

Bryłonosek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ry­nor­hi­nus|H. Allen|ref=tak., ro­dzaj nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

 (1.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju bry­ło­no­sków (1.1)


Bry­ło­no­sek ("Co­ry­nor­hi­nus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków (Ve­sper­ti­lio­ni­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych (Ve­sper­ti­lio­ni­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bryłowatość

→ bry­ło­wa­ty


Patrz:bryłowaty

Źródła:

SJP.pl

Bryłowaty

przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du bryłę; zbity w bryłę, skła­da­ją­cy się z brył


Źródła:

SJP.pl

Bryłowy

zwią­za­ny z bryłą, do­ty­czą­cy bryły


Źródła:

SJP.pl

Bryński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bryś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bryż

daw­niej: róż­no­ko­lo­ro­wa, haf­to­wa­na ozdo­ba stro­ju; gar­ni­ro­wa­nie; sza­me­ru­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. śrpol. kryza

 (1.2) śrpol. haft, ko­lo­ro­we ob­szy­cie ubra­nia

 (1.3) śrpol. wy­pust­ka drze­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bryżowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bry­żo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Bryżować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. ozda­biać


Źródła:

Wiktionary

Brzana

ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w rze­kach eu­ro­pej­skich, az­ja­tyc­kich i afry­kań­skich; bar­bat­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. dziew­czy­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzanka

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny traw; ty­mot­ka
2. nie­wiel­ka ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa zwy­cza­jo­wa wielu słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae), cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się dużą ruch­li­wo­ścią, stad­nym try­bem życia oraz obec­no­ścią wą­si­ków u więk­szo­ści przed­sta­wi­cie­li;

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bar­bus|Cu­vier & Clo­qu­et|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.3) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Des­mo­pun­tius|Kot­te­lat|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

 (1.4) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pet­hia|Pet­hiy­a­go­da, Me­e­ga­skum­bu­ra & Ma­du­wa­ge|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.5) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pun­ti­grus|Kot­te­lat|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.6) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pun­tius|Ha­mil­ton|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych;

 (1.7) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­hy­a­dria|Rag­ha­van, Phi­lip, Ali & Da­ha­nu­kar|ref=tak., ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

 (1.8) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phle­um|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych


Brzan­ka – nazwa zwy­cza­jo­wa ryby kar­pioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae), wy­stę­pu­ją­cej w gór­nych od­cin­kach kar­pac­kich do­pły­wów Wisły oraz w Wiśle. Ze wzglę­du na brak zna­cze­nia go­spo­dar­cze­go, nie­wiel­ką li­czeb­ność oraz zaj­mo­wa­ne sied­li­ska, jest jed­nym z naj­sła­biej poz­na­nych ga­tun­ków pol­skiej ich­tio­fa­u­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzanowy

→ brza­na


Patrz:brzana

Źródła:

SJP.pl

Brzany

wyt­wo­rzo­ny z beru (ro­śli­ny zbo­żo­wej upra­wia­nej głów­nie na Da­le­kim Wscho­dzie)


Źródła:

SJP.pl

Brzask

świa­tło na nie­bie przed wscho­dem słoń­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pora dnia, kiedy koń­czy się noc i niebo stop­nio­wo się roz­ja­śnia

 (1.2) świa­tło wi­docz­ne na nie­bie przed wscho­dem słoń­ca

 (1.3) książk. blask rzu­ca­ny przez okre­ślo­ne źró­dło świa­tła

 (1.4) książk. przen. po­czą­tek ja­kie­goś zja­wi­ska lub pro­ce­su


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzdąc

po­tocz­nie: małe dziec­ko; ber­beć, bobas, ma­luch, bąk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. pot. małe dziec­ko


Brzdąc ( The Kid) – peł­no­me­tra­żo­wy, czar­no-biały, niemy ko­me­dio­dra­mat z 1921 wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Char­lie­go Cha­pli­na. Film opo­wia­da o przy­jaź­ni tram­pa z po­zo­sta­ją­cym pod jego opie­ką mło­dym sie­ro­tą.

Cha­plin w 1971 po­pra­wił mon­taż filmu i dodał do niego mu­zy­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzdąkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie dźwię­ków za po­mo­cą stru­no­wych in­stru­men­tów mu­zycz­nych


Źródła:

Wiktionary

Brzdąkać

brzdę­kać, brzę­kać, brzą­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


Źródła:

SJP.pl

Brzdąknięcie

brzdę­knąć, brzę­knąć, brzą­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le;
b) upaść z ha­ła­sem


Źródła:

SJP.pl

Brzdąknąć

brzdę­knąć, brzę­knąć, brzą­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le;
b) upaść z ha­ła­sem


Źródła:

SJP.pl

Brzdęk

dźwięk wy­wo­ła­ny brzdą­ka­niem


Źródła:

SJP.pl

Brzdękanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie krót­kich dźwię­ków przy uży­ciu in­stru­men­tów mu­zycz­nych, naj­czę­ściej stru­no­wych


Źródła:

Wiktionary

Brzdękać

brzdą­kać, brzę­kać, brzą­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


Źródła:

SJP.pl

Brzdęknięcie

brzdą­knąć, brzą­knąć, brzę­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le;
b) upaść z ha­ła­sem


Źródła:

SJP.pl

Brzdęknąć

brzdą­knąć, brzą­knąć, brzę­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le;
b) upaść z ha­ła­sem


Źródła:

SJP.pl

Brzechać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Dro­hi­czyn,Ty­ko­cin,Cie­cha­no­wiec. szcze­kać

 (1.2) gw-pl|Cie­cha­no­wiec. kła­mać

 (1.3) gw-pl|Mo­ści­ska. krzy­czeć

 (1.4) gw-pl|Mo­ści­ska. kasz­leć


Źródła:

Wiktionary

Brzechun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. szcze­kacz; kun­del


Źródła:

Wiktionary

Brzechwa

tylna część po­ci­sku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. tylna część bomby lot­ni­czej lub sa­mo­lo­tu, sta­bi­li­zu­ją­ca lot;

 (1.2) książk. środ­ko­wa, drew­nia­na część strza­ły; pro­mień; Glo­ger.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzeczka

wodny rozt­wór skład­ni­ków wy­ek­stra­ho­wa­nych ze słodu pi­wo­war­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rozt­wór wodny skład­ni­ków wy­o­dręb­nio­nych z ro­ślin, pod­da­wa­ny dal­szej prze­rób­ce tech­nicz­nej


Brzecz­ka (w mio­do­syt­nict­wie zwana też syta) – pół­pro­dukt sto­so­wa­ny przy pro­duk­cji piwa lub miodu pit­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzecław

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto nad rzeką Dyją w kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skim w Cze­chach;


Brzec­ław (czes. "Břeclav", niem. "Lun­den­burg") – mia­sto w Cze­chach, w kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu Brzec­ław. Leży 50 km na po­łud­nio­wy wschód od Brna, w po­bli­żu gra­ni­cy z Au­strią i Sło­wa­cją, nad rzeką Dyją. Jego po­wierzch­nia wy­no­si 77,19 km² i liczy około 25000 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brzecławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Brzec­ła­wiem, do­ty­czą­cy Brzec­ła­wia


Źródła:

Wiktionary

Brzeg

1. gra­ni­ca mię­dzy lądem a wodą;
2. wszel­ki pas nad­gra­nicz­ny, krań­co­wy;
3. kra­wędź ścian przed­mio­tów; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "brze­ga" moż­li­wa tylko w wy­ra­że­niach:
a) pier­wszy z brze­ga - ja­ki­kol­wiek, pier­wszy z kolei;
b) nie wia­do­mo, kto z brze­ga - nie wia­do­mo, kto pier­wszy umrze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pas lądu ogra­ni­cza­ją­cy zbior­nik wodny;

 (1.2) krań­co­wa linia cze­goś

 (1.3) mat. zbiór punk­tów fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej, ta­kich, że w każ­dym oto­cze­niu każ­de­go z nich znaj­du­ją się za­rów­no punk­ty tej fi­gu­ry, jak i punk­ty nie na­le­żą­ce do niej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzegarka

fre­zar­ka sto­lar­ska słu­żą­ca do wy­gła­dza­nia brze­gów ści­śnię­tych w pa­kie­ty ar­ku­szy for­ni­ru przed ich spo­je­niem


Źródła:

SJP.pl

Brzegi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku pol­skich wsi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brzegoskłon

brze­gos­kłon fa­szy­no­wy - umoc­nie­nie z fa­szy­ny, sto­so­wa­ne przy bu­dow­lach ziem­nych na­ra­żo­nych na za­la­nie wodą


Źródła:

SJP.pl

Brzegosłon

Brze­go­słon – ro­dzaj bu­dow­li re­gu­la­cyj­nej, sto­so­wa­nej w hy­dro­tech­ni­ce i me­lio­ra­cjach, któ­rej funk­cją jest umoc­nie­nie i za­bez­pie­cze­nie przed eroz­ją ist­nie­ją­ce­go brze­gu cieku lub zbior­ni­ka wod­ne­go. Taki ro­dzaj umoc­nie­nia za­li­cza­ny jest do bio­tech­nicz­nej obu­do­wy cieku, opar­tej na na­tu­ral­nych ma­te­ria­łach.


Źródła:

Wikipedia

Brzegowce

duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; manat, la­man­ty­na


Brze­gow­ce, sy­re­ny, noz­drza­ki (Si­re­nia) – rząd du­żych ssa­ków ło­ży­sko­wych z na­drzę­du afro­te­rów (Afrot­he­ria) pro­wa­dzą­cych wy­łącz­nie wodny tryb życia. Brze­gow­ce zaj­mu­ją szcze­gól­ne miej­sce w eko­sy­ste­mie, po­nie­waż są je­dy­ny­mi ro­śli­no­żer­ny­mi ssa­ka­mi wod­ny­mi. Po­dob­nie jak sło­nio­wa­te, gó­ral­kow­ce i rur­ko­zęb­ne wy­wo­dzą się od ssa­ków pra­ko­pyt­nych. Nie jest znana przy­czy­na za­ję­cia przez nie śro­do­wi­ska od­mien­ne­go niż u więk­szo­ści in­nych ssa­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzegowe

→ brzeg; brzeż­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. opła­ta za skła­do­wa­nie drze­wa na brze­gu rzek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzegowianin

Brze­ża­nin;
1. miesz­ka­niec Brze­gu;
2. miesz­ka­niec Brze­gu Dol­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Brzegowianka

Brze­żan­ka;
1. miesz­kan­ka Brze­gu;
2. miesz­kan­ka Brze­gu Dol­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Brzegowiec

duży ssak z rzędu syren, ro­śli­no­żer­ny, o wrze­cio­no­wa­tym ciele, koń­czy­nach przed­nich przeksz­tał­co­nych w płet­wy i za­o­krą­glo­nej płet­wie ogo­no­wej słu­żą­cej jako śro­dek lo­ko­mo­cji, ży­ją­cy stad­nie w wo­dach przy­brzeż­nych Afry­ki i Ame­ry­ki; manat, la­man­ty­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­li­dris vir­ga­ta|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy na kon­ty­nen­cie ame­ry­kań­skim;


Brze­go­wiec ("Ca­li­dris vir­ga­ta") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych (Sco­lo­pa­ci­dae). Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzegownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie do uci­na­nia lub wy­rów­ny­wa­nia brze­gów


Źródła:

Wiktionary

Brzegowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest brze­go­we


Źródła:

Wiktionary

Brzegowy

→ brzeg; brzeż­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od brzeg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzegówka

ga­tu­nek ja­skół­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ri­pa­ria ri­pa­ria|ref=tak., ja­skół­ka brze­gów­ka, ga­tu­nek ja­skół­ki po­spo­li­cie wy­stę­pu­ją­cy w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzemienna

ko­bie­ta w ciąży; cię­żar­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta w ciąży


Brze­mien­na (rów­nież: Por­tret brze­mien­nej ko­bie­ty, La Donna Gra­vi­da) – obraz olej­ny na­ma­lo­wa­ny przez Ra­fa­e­la w la­tach 1505–1506 lub w 1507 roku. Znaj­du­je się w zbio­rach Pa­laz­zo Pitti we Flo­ren­cji.

Niez­na­na jest toż­sa­mość spor­tre­to­wa­nej ko­bie­ty, praw­do­po­dob­nie była to żona flo­renc­kie­go pa­try­cju­sza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzemienniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: brze­mien­nie


Źródła:

SJP.pl

Brzemienniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: brze­mien­ny; zwy­kle w wy­ra­że­niu: coś jest brze­mien­niej­sze w skut­ki (w skut­kach) - coś jest bar­dziej zna­mien­ne, ob­fi­te w kon­sek­wen­cje


Źródła:

SJP.pl

Brzemienność

okres no­sze­nia płodu w łonie matki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ciąża

 (1.2) przen. zna­cze­nie, waga, waż­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzemienny

1. o ko­bie­cie: bę­dą­ca w ciąży; cię­żar­ny;
2. taki, jaki ma cię­żar­na ko­bie­ta, np. brze­mien­ny brzuch;
3. wa­żą­cy na czymś, co na­stą­pi w przysz­ło­ści;
4. ob­cią­żo­ny, na­ła­do­wa­ny czymś


przy­miot­nik

 (1.1) (tylko ż.) książk. o ko­bie­cie: cię­żar­na

 (1.2) książk. ob­fi­tu­ją­cy w skut­ki lub moż­li­wo­ści, wa­żą­cy na przysz­łych wy­da­rze­niach

 (1.3) poet. ob­cią­żo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzemionko

zdrob­nie­nie od: brze­mię


Źródła:

SJP.pl

Brzemię

cię­żar, kło­pot


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co jest trud­ne do znie­sie­nia

 (1.2) daw. cię­żar dźwi­ga­ny na ple­cy­e­cach lub obu­rącz przed sobą

 (1.3) stpol. zob. wrze­mię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzerzasty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. (o kro­wie) z bia­łym grzbie­tem i brzu­chem


Źródła:

Wiktionary

Brzeski

przy­miot­nik od:
1. Brzeg, Brze­sko, Brześć, Brześć nad Bu­giem;
2. Brzeg Dolny; dol­no­brze­ski;
3. Brze­szcze; brze­szczań­ski;
4. Brześć Ku­jaw­ski; brze­sko­ku­jaw­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Brze­gu, zwią­za­ny z Brze­giem

 (1.2) od­no­szą­cy się do Brze­ska, zwią­za­ny z Brze­skiem

 (1.3) od­no­szą­cy się do Brze­ścia, zwią­za­ny z Brze­ściem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzesko

przy­miot­nik od:
1. Brzeg, Brze­sko, Brześć, Brześć nad Bu­giem;
2. Brzeg Dolny; dol­no­brze­ski;
3. Brze­szcze; brze­szczań­ski;
4. Brześć Ku­jaw­ski; brze­sko­ku­jaw­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Brze­sko – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu brze­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Brze­sko. Jest po­ło­żo­ne na Pod­gó­rzu Wi­śnic­kim, nad rzeką Usz­wi­cą.

Brze­sko uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1289 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1317 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich około 1385 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzeskokujawski

→ Brześć Ku­jaw­ski; brze­ski


Źródła:

SJP.pl

Brzeszczanin

1. miesz­ka­niec Brzeszcz;
2. miesz­ka­niec Brze­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brze­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzeszczanka

1. miesz­kan­ka Brzeszcz;
2. miesz­kan­ka Brze­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Brze­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzeszczański

przy­miot­nik od: Brze­szcze; brze­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Brzeszcz, zwią­za­ny z Brze­szcza­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzeszcze

ostrze kosy i in­nych na­rzę­dzi tną­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;


Brze­szcze – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, nad rzeką Wisłą. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brze­szcze.

Brze­szcze zo­sta­ły za­ło­żo­ne praw­do­po­dob­nie przez osad­ni­ków fla­mandz­kich w XV wieku. Roz­wój Brzeszcz jest w dużej mie­rze zwią­za­ny z ko­pal­nią, która od­gry­wa klu­czo­wą rolę w lo­kal­nej go­spo­dar­ce i miała wpływ na roz­wój de­mo­gra­ficz­ny w I po­ło­wie XX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzeszczot

1. ostrze broni bia­łej typu siecz­ne­go; głow­nia, klin­ga;
2. część tnąca piły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ostrze na­rzę­dzia tną­ce­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzeszczotek

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny brze­szczot­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brzeszczotkowate

ro­dzi­na ryb z rzędu kost­no­ję­zy­koksz­tałt­nych; no­żow­ce, śle­dziów­ki


Brze­szczot­ko­wa­te, brze­szczo­to­wa­te, no­żow­ce, śle­dziów­ki (No­top­te­ri­dae) – ro­dzi­na ryb z rzędu kost­no­ję­zy­koksz­tałt­nych. Więk­szość ga­tun­ków jest po­ła­wia­na jako ryby kon­sump­cyj­ne, niek­tó­re są ho­do­wa­ne w ak­wa­riach. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są co najm­niej z póź­nej kredy (ce­no­man).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeszczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brzetysław

1. Brze­ty­sław I (ok. 1012-1055), z dy­na­stii Prze­my­śli­dów, ksią­żę cze­ski od 1035;
2. Brze­ty­sław II (?-1100), z dy­na­stii Prze­my­śli­dów, ksią­żę cze­ski od 1092


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeziański

przy­miot­nik od: Brze­zie (nazwa wielu wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brzezicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brzezie

nazwa wielu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeziecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brzezień

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ma­rzec


Źródła:

Wiktionary

Brzezieński

przy­miot­nik od: Brzeź­no; brze­ziń­ski


Źródła:

SJP.pl

Brzezina

1. las brzo­zo­wy;
2. drew­no, cięte ga­łę­zie brzo­zo­we;
3. rzad­ko o brzo­zie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lasek brzo­zo­wy

 (1.2) ga­łę­zie brzo­zo­we o zie­lo­nych list­kach, czę­sto uży­wa­ne jako de­ko­ra­cja

 (1.3) drew­no brzo­zy

 (1.4) zob. brzo­za.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzezinecki

przy­miot­nik od: Brze­zin­ka; brze­ziń­ski (lo­kal­nie)


Źródła:

SJP.pl

Brzeziniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od brze­zi­niak


Źródła:

Wiktionary

Brzeziniak

lasek brzo­zo­wy; brzeź­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. las lub za­gaj­nik brzo­zo­wy


Brze­zi­niak – część wsi Bajdy w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

W roku 1973 jako ko­lo­nia Brze­zi­niak na­le­żał do po­wia­tu mo­rą­skie­go, gmina i pocz­ta Za­le­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzezinianin

miesz­ka­niec Brze­zin


Źródła:

SJP.pl

Brzezinianka

miesz­kan­ka Brze­zin


Źródła:

SJP.pl

Brzezinka

mały lasek brzo­zo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzezinowy

zwią­za­ny z brze­zi­ną


Źródła:

SJP.pl

Brzeziny

1. las brzo­zo­wy;
2. drew­no, cięte ga­łę­zie brzo­zo­we;
3. rzad­ko o brzo­zie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Brze­zi­ny – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim. Po­ło­żo­ne jest 20 km na wschód od Łodzi, w po­bli­żu Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Wznie­sień Łódz­kich, w do­li­nie rzeki Mro­ży­cy. Były mia­stem szla­chec­kim. Obec­nie są sie­dzi­bą gminy Brze­zi­ny oraz po­wia­tu brze­ziń­skie­go. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2023 r. mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 11 949 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzeziński

1. przy­miot­nik od: Brze­zi­ny;
2. przy­miot­nik od: Brzeź­no; brze­zień­ski;
3. lo­kal­nie: przy­miot­nik od: Brze­zin­ka; brze­zi­nec­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzezno

Brzez­no (pol. hist. "Brzeź­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Kaź­mierz.


Źródła:

Wikipedia

Brzezowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzezówka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brześcianin

miesz­ka­niec Brze­ścia, Brze­ścia Ku­jaw­skie­go, Brze­ścia nad Bu­giem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Brze­ścia

 (1.2) miesz­ka­niec Brze­ścia Ku­jaw­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brześcianka

1. miesz­kan­ka Brze­ścia;
2. miesz­kan­ka Brze­ścia Ku­jaw­skie­go;
3. miesz­kan­ka Brze­ścia nad Bu­giem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka lub za­wod­nicz­ka Brze­ścia

 (1.2) miesz­kan­ka Brze­ścia Ku­jaw­skie­go


Brze­ścian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Pra­wo­sław­ni miesz­kań­cy wsi na­le­żą do św. Jana Te­o­lo­ga w Au­gu­sto­wie, a wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny w Łu­bi­nie Ko­ściel­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brześkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brześć

brześć za­czy­na - ar­cha­icz­ne okre­śle­nie pory przed wscho­dem słoń­ca, roz­wid­nie­nie, świ­ta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Bia­ło­ru­si, przy gra­ni­cy z Pol­ską;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca;


Brześć, do 1923 Brześć Li­tew­ski, w la­tach 1923–1939 Brześć nad Bu­giem ( Брэст, Берасьць, Берасьце – "Brest", "Bie­raść", "Bie­ra­ście"; Брест, Берестье – "Brest", "Bie­riest­je", lit. "Bre­stas", ‏בּריסק‎, ‏ברסט ליטובסק‎) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, u uj­ścia Mu­chaw­ca do Bugu, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du brze­skie­go i re­jo­nu brze­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzeźce

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeźniak

1. za­gaj­nik z mło­dych brzóz; brze­zi­na;
2. dłuto ka­mie­niar­skie do obrób­ki mięk­kich ga­tun­ków ka­mie­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeźnica

nazwa wielu wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­wie­cie ra­ci­bor­skim, gmi­nie Rud­nik;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzeźnicki

→ Brzeź­ni­ca, → Nowa Brzeź­ni­ca


Brzeź­nic­ki ("Brzez­nic­ki") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.


Patrz:Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeźniczanin

miesz­ka­niec Brzeź­ni­cy (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brzeźniczanka

miesz­kan­ka Brzeź­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Brzeźnio

wieś w Pol­sce


Brzeź­nio – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Brzeź­nio. Po­ło­żo­na w środ­ko­wym ob­ni­że­niu Wy­so­czyz­ny Zło­czew­skiej. Licz­ba lud­no­ści wy­no­si 742 (2011 r.)

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Brzeź­nio.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeźniowski

→ Brzeź­nio


Patrz:Brzeźnio

Źródła:

SJP.pl

Brzeźno

1. dziel­ni­ca Gdań­ska;
2. nazwa wielu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeżanin

Brze­go­wia­nin;
1. miesz­ka­niec Brze­gu;
2. miesz­ka­niec Brze­gu Dol­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Brzeżanka

Brze­go­wian­ka;
1. miesz­kan­ka Brze­gu;
2. miesz­kan­ka Brze­gu Dol­ne­go


Brze­żan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, w gmi­nie Strzy­żów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeżany

mia­sto na Ukra­i­nie


Brze­ża­ny ( Бережани, "Be­re­ża­ny") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie tar­no­pol­skim, nad Złotą Lipą, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na hro­ma­dy Brze­ża­ny. W 2020 roku li­czy­ło ok. 17,4 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeżański

przy­miot­nik od: Brze­ża­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Brze­ża­na­mi, do­ty­czą­cy Brze­żan


Brze­żań­ski – pol­ski herb szla­chec­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzeżdżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. brzask


Źródła:

Wiktionary

Brzeżek

zdrob­nie­nie od: brzeg


Źródła:

SJP.pl

Brzeżeński

→ Brzeż­no


Patrz:Brzeżno

Źródła:

SJP.pl

Brzeżno

wieś w Pol­sce


Brzeż­no (niem. "Brie­sen"; do 26 wrze­śnia 1993 "Brzeź­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Brzeż­no. Jest sie­dzi­bą tejże gminy (do końca 1993 "gmina Brzeź­no").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzeżny

→ brzeg; brze­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Brzeżyca

bar­dzo rzad­ka ro­śli­na z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych, ros­ną­ca w je­zio­rach i sta­wach


Brze­ży­ca ("Lit­to­rel­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Brze­ży­ca jed­nok­wia­to­wa ("L. uni­flo­ra") wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie, w tym także w Pol­sce, "L. ame­ri­ca­na" ro­śnie w stre­fie umiar­ko­wa­nej Ame­ry­ki Pół­noc­nej, a "L. au­stra­lis" w ta­kiej samej stre­fie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Wszyst­kie ga­tun­ki są ro­śli­na­mi wod­ny­mi, ros­ną­cy­mi w je­zio­rach zwy­kle o wo­dzie kwa­śnej. Rosną na dnie pia­szczy­stym lub żwi­ro­wym, się­ga­jąc 4 m głę­bo­ko­ści, ale kwit­ną tylko wów­czas, gdy są wy­nu­rzo­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzidok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. brzy­dal


Źródła:

Wiktionary

Brzmienie

cha­rak­te­ry­sty­ka dźwię­ko­wa stylu mu­zycz­ne­go, głosu lub in­stru­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ze­spół cech dźwię­ko­wych da­ne­go in­stru­men­tu, sprzę­tu lub głosu

 (1.2) okre­ślo­na po­stać słow­na, okre­ślo­na treść lub myśl za­war­ta w tek­ście


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzmieniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób brzmie­nio­wy


Źródła:

Wiktionary

Brzmieniowy

przy­miot­nik od: brzmie­nie


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy brzmie­niem, po­le­ga­ją­cy na brzmie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzmieć

1. być sły­sza­nym; roz­le­gać się;
2. wy­da­wać dźwięk (zwy­kle o in­stru­men­tach mu­zycz­nych);
3. za­wie­rać okre­ślo­ną treść;
4. mieć okre­ślo­ną wy­mo­wę, wydź­więk


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być sły­sza­nym, prze­ja­wiać się jako dźwięk

 (1.2) książk. zwy­kle o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: wy­da­wać dźwięk

 (1.3) książk. za­wie­rać okre­ślo­ną treść, myśl, wy­mo­wę, wydź­więk

 (1.4) daw. puch­nąć, pęcz­nieć, nabrz­mie­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzmik

po­dro­dzaj du­żych, krę­pych pszczół


Źródła:

SJP.pl

Brzmiący

zwy­kle o gło­sie: dźwięcz­ny


Źródła:

SJP.pl

Brzoska

→ Brzo­zie (wieś w Pol­sce)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzoski

→ Brzo­zie (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brzoskiew

od­mia­na ka­pu­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. Bras­si­ca rapa L. subsp. cam­pe­stris (L.) A. R. Clap­ham, pod­ga­tu­nek ka­pu­sty wła­ści­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzoskowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brzoskwinia

1. drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o li­ściach lan­ce­to­wa­tych, kwia­tach ró­żo­wych roz­wi­ja­ją­cych się przed ulist­nie­niem i o om­szo­nych, żół­tych z czer­wo­nym ru­mień­cem owo­cach, po­cho­dzą­ce z Chin; brzosk­wi­nia zwy­czaj­na;
2. owoc tego drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Per­si­ca|Mill.|ref=tak., drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) spoż. owoc brzosk­wi­ni (1.1)


Brzosk­wi­nia ("Per­si­ca") – tak­son w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go de­fi­nio­wa­ny jako ro­dzaj, po­dro­dzaj lub sek­cja, przy czym we współ­czes­nych kla­sy­fi­ka­cjach z re­gu­ły w tej ostat­niej ran­dze w ra­mach po­dro­dza­ju mig­da­ło­wiec "Amyg­da­lus" i ro­dza­ju śliwa "Pru­nus". Obej­mu­je 6–7 ga­tun­ków, z tym brzosk­wi­nię zwy­czaj­ną ("Pru­nus per­si­ca") – drze­wo owo­co­we o istot­nym zna­cze­niu eko­no­micz­nym, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w upra­wie (upra­wia­ne także w Pol­sce).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzoskwiniaczek

sko­śnik brzosk­wi­nia­czek - motyl z ro­dzi­ny sko­śni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brzoskwiniarnia

szklar­nia, w któ­rej upra­wia się brzosk­wi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. szklar­nia z upra­wą brzosk­wiń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzoskwiniolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście przy­po­mi­na­ją­ce li­ście brzosk­wi­ni


Źródła:

Wiktionary

Brzoskwiniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w ko­lo­rze brzosk­wi­nio­wym, w od­cie­niu po­ma­rań­czo­we­go z do­dat­kiem kremu

 (1.2) pach­nąc jak brzosk­wi­nie


Źródła:

Wiktionary

Brzoskwiniowy

zwią­za­ny z brzosk­wi­nią


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. do­ty­czą­cy brzosk­wiń (drzew i owo­ców)

 (1.2) kulin. przy­rzą­dzo­ny z brzosk­wiń, z do­dat­kiem brzosk­wiń

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przy­po­mi­na­ją­cy owoc brzosk­wi­ni ma­ją­cy po­wierzch­nię lub kolor owocu brzosk­wi­ni, de­li­kat­ny jak brzosk­wi­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzoskwiniówka

1. na­lew­ka na brzosk­wi­niach;
2. de­sty­lat z wina brzosk­wi­nio­we­go


Źródła:

SJP.pl

Brzoskwinka

zdrob­nie­nie od: brzosk­wi­nia; brzosk­wiń­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od brzosk­wi­nia

 (1.2) eufem. żeń­ski organ płcio­wy


Brzosk­win­ka ("Sanka") – potok, le­wo­brzeż­ny do­pływ Sanki o dłu­go­ści 8,29 km i po­wierzch­ni zlew­ni 19,88 km².

Potok wy­pły­wa ze źró­dła Brzosk­win­ki w cen­trum wsi Brzosk­wi­nia w Do­li­nie Brzosk­win­ki w po­wie­cie kra­kow­skim. Prze­pły­wa przez miej­sco­wo­ści: Brzosk­wi­nia, Mo­ra­wi­ca i Cho­le­rzyn. Jego do­pły­wem jest Alek­san­drów­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzoskwińka

zdrob­nie­nie od: brzosk­wi­nia (le­piej: brzosk­win­ka)


Źródła:

SJP.pl

Brzost

drze­wo li­ścia­ste, ga­tu­nek wiązu; wiąz gór­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ulmus gla­bra|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wią­zo­wa­tych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzostecki

→ Brzo­stek


Patrz:Brzostek

Źródła:

SJP.pl

Brzostek

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce;


Brzo­stek – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Brzo­stek.

Miej­sco­wość leży nad rzeką Wi­sło­ką. W mie­ście znaj­du­je się przedsz­ko­le, szko­ła pod­sta­wo­wa, jed­nost­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej, a także kilka nie­wiel­kich za­kła­dów prze­my­sło­wych – sta­no­wi ono cen­trum usłu­go­wo-hand­lo­we dla oko­licz­nych wsi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzostkowianin

miesz­ka­niec Brzost­ku (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brzostkowianka

miesz­kan­ka Brzost­ku (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brzostowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brzostowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brzostowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzostowy

zwią­za­ny z brzo­stem


Brzo­sto­wy – nie­o­fi­cjal­na część wsi Bycz­ki w Pol­sce w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Go­dzia­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Nazwa z na­da­nym iden­ty­fi­ka­to­rem SIMC wy­stę­pu­je w ze­sta­wie­niach ar­chi­wal­nych TERYT z 1999 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzoza

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nej bia­łej lub sza­rej korze, wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i zim­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Be­tu­la|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych, ma­ją­ce białą korę;

 (1.2) techn. drew­no brzo­zo­we


Brzo­za ("Be­tu­la" L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych. Obej­mu­je trud­ną do spre­cy­zo­wa­nia licz­bę ga­tun­ków, po­nie­waż w obrę­bie ro­dza­ju łatwo pow­sta­ją mie­szań­ce mię­dzy­ga­tun­ko­we o trud­nym do usta­le­nia sta­tu­sie tak­so­no­micz­nym. Wy­róż­nia się zaz­wy­czaj ok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzozie

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nej bia­łej lub sza­rej korze, wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i zim­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzozowa

przy­miot­nik od: brzo­za


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzozowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów dwu­li­ścien­nych o kwia­to­sta­nach w po­sta­ci kotek


Brzo­zo­wa­te ("Be­tu­la­ce­ae" A. Gray) – ro­dzi­na za­li­cza­na w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go do rzędu bu­kow­ców lub le­szczy­now­ców. W wą­skim uję­ciu (np. sy­stem Re­ve­a­la) obej­mu­je dwa ro­dza­je (olsza i brzo­za), w uję­ciu szer­szym (np. we­dług sy­ste­mów APG i An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te) za­li­cza się tu 6 ro­dza­jów ze 145–167 ga­tun­ka­mi, które w innym wy­pad­ku wy­o­dręb­nia­ne są w ro­dzi­ny le­szczy­no­wa­tych "Co­ry­la­ce­ae" i gra­bo­wa­tych "Car­pi­na­ce­ae".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzozowaty

o ce­chach brzo­zo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Brzozowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: brzo­zo­wy


Źródła:

Wiktionary

Brzozowianin

miesz­ka­niec Brzo­zo­wa


Źródła:

SJP.pl

Brzozowianka

miesz­kan­ka Brzo­zo­wej lub Brzo­zo­wa


Brzo­zo­wian­ka – potok, prawy do­pływ Du­naj­ca o dłu­go­ści 12,74 km i po­wierzch­ni zlew­ni 43,83 km².

Naj­wy­żej po­ło­żo­ne źró­dła po­to­ku znaj­du­ją się na pół­noc­nych sto­kach grzbie­tu Su­chej Góry na Po­gó­rzu Roż­now­skim. Za­si­la­ny jest wie­lo­ma po­to­ka­mi, naj­więk­szym z nich jest potok Sie­mie­cho­wian­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzozowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzozowiec

1. krę­pak brzo­zo­wiec - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych;
2. ogło­dek brzo­zo­wiec - chrząszcz z ro­dzi­ny kor­ni­ko­wa­tych;
3. pazik brzo­zo­wiec - motyl z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych;
4. płast brzo­zo­wiec - błon­ków­ka z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych;
5. prze­zier­nik brzo­zo­wiec - motyl z ro­dzi­ny prze­zier­ni­ko­wa­tych;
6. tut­karz brzo­zo­wiec - wie­lo­żer­ny chrząszcz z ro­dzi­ny tut­ka­rzo­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzozowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brzozowski

przy­miot­nik od: Brzo­zów, Brzo­zo­wa


Brzo­zow­ski (forma żeń­ska: Brzo­zow­ska; licz­ba mnoga: Brzo­zow­scy) – naz­wi­sko pol­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzozowy

przy­miot­nik od: brzo­za


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z brzóz

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści brzo­zy

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią brzo­zy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzozów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;

 (1.2) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce


Zo­bacz też: Brzo­zów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Brzo­zów – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, sie­dzi­ba gminy Brzo­zów. Mia­sto jest po­ło­żo­ne cen­tral­nie na Po­gó­rzu Dy­now­skim, nad rzeką Stob­ni­cą. Przez Brzo­zów prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 886 z Do­ma­ra­dza w kie­run­ku Sa­no­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzozówka

motyl z ro­dzi­ny sówek; sówka brzo­zów­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzuch

część tu­ło­wia czło­wie­ka i wyż­szych zwie­rząt, ogra­ni­czo­na kość­mi mied­ni­cy i prze­po­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. dolna część tu­ło­wia;

 (1.2) pot. brzuch (1.1), ale przy oty­ło­ści

 (1.3) pot. brzuch (1.1), ale pod­czas ciąży


Brzuch

Brzuch ( ab­do­men) – w ana­to­mii czło­wie­ka dolna część tu­ło­wia po­mię­dzy klat­ką pier­sio­wą a mied­ni­cą. W osło­nię­tym mię­śnia­mi brzu­chu znaj­du­je się jama brzusz­na (ca­vi­tas ab­do­mi­na­lis).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzuchacz

czło­wiek o dużym brzu­chu; brzu­chal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na z dużym brzu­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuchal

po­tocz­nie:
1. duży brzuch; brzu­szy­sko, brzu­szy­dło, kał­dun, bęben;
2. męż­czyz­na z dużym brzu­chem; brzu­chacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na z dużym brzu­chem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. wiel­ki brzuch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuchatka

1. gięta, zdo­bio­na ko­mo­da ba­ro­ko­wa;
2. po­tocz­nie: cię­żar­na ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Brzuchaty

1. ma­ją­cy duży brzuch
2. prze­no­śnie: pę­ka­ty, ba­nia­sty


przy­miot­nik

 (1.1) pot. ma­ją­cy duży brzuch

 (1.2) przen. ma­ją­cy wy­raź­nie wy­pu­kły kształt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzucho

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, bań­dzioch, be­bech, wan­cioch, wan­cioł


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. brzuch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuchol

zgru­bie­nie od: brzuch; beb­zon, kał­dun, bęben, boj­ler


Źródła:

SJP.pl

Brzuchomowca

daw­niej: brzu­cho­mów­ca


Źródła:

SJP.pl

Brzuchomowstwo

daw­niej: umie­jęt­ność mó­wie­nia bez ot­wie­ra­nia ust; brzu­cho­mów­stwo


Źródła:

SJP.pl

Brzuchomówca

czło­wiek, który opa­no­wał brzu­cho­mów­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba po­tra­fią­ca mówić bez po­ru­sza­nia usta­mi, przez co wy­da­je się, że głos po­cho­dzi od innej osoby lub przed­mio­tu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzuchomówczy

→ brzu­cho­mów­ca


Patrz:brzuchomówca

Źródła:

SJP.pl

Brzuchomówczyni

ko­bie­ta, która opa­no­wa­ła brzu­cho­mów­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. fż. od: brzu­cho­mów­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuchomówstwo

umie­jęt­ność mó­wie­nia bez ot­wie­ra­nia ust


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. zdol­ność mó­wie­nia bez po­ru­sza­nia usta­mi, przez co wy­da­je się, że głos po­cho­dzi od innej osoby lub przed­mio­tu;


Brzu­cho­mów­stwo – sztu­ka mó­wie­nia bez po­ru­sza­nia usta­mi.

Brzu­cho­mów­stwo w ogrom­nym upro­szcze­niu po­le­ga na mó­wie­niu z lekko ot­war­ty­mi usta­mi, zmie­nia­niu głosu i two­rze­niu iluz­ji dia­lo­gu z np. lalką. Nie­moż­li­we do wy­po­wie­dze­nia w ten spo­sób gło­ski, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzuchonogi

wolno peł­za­ją­cy mię­czak o ciele po­kry­tym ślu­zem; śli­mak


Źródła:

SJP.pl

Brzuchonóg

wolno peł­za­ją­cy mię­czak o ciele po­kry­tym ślu­zem; śli­mak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy mię­cza­ków, po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą dużej, umię­śnio­nej stopy znaj­du­ją­cej się na brzusz­nej stro­nie ciała


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuchopłetwy

ma­ją­cy płet­wy usa­do­wio­ne na brzu­chu, z tyłu za pier­sio­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Brzuchorzęska

mi­kro­sko­pij­ne wodne zwie­rzę bez­krę­go­we o ce­chach bu­do­wy zbli­żo­nych do wir­ków i obleń­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. mi­kro­sko­pij­ne zwie­rzę bez­krę­go­we, wolno ży­ją­ce w śro­do­wi­sku wod­nym, po­sia­da­ją­ce rzę­ski je­dy­nie w czę­ści brzusz­nej tu­ło­wia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuchorzęski

typ mi­kro­sko­pij­nych wod­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych, obej­mu­ją­ca około 700 ga­tun­ków


Brzu­cho­rzę­ski (Ga­stro­tri­cha) – typ mi­kro­sko­pij­nych wod­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych, daw­niej kla­sy­fi­ko­wa­nych jako gro­ma­da obleń­ców. Obej­mu­je około 800 ga­tun­ków trój­war­stwo­wych, ace­lo­ma­tycz­nych zwie­rząt o dłu­go­ści od 80 μm do 3 mm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzusiec

wy­brzu­sze­nie ja­kie­goś przed­mio­tu, na­rzę­dzia, na­czy­nia itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. sku­pie­nie włó­kien mię­śnio­wych, część kurcz­li­wa mię­śnia;

 (1.2) szt. wy­pu­kła część na­czy­nia


Brzu­siec, głowa ( ven­ter, caput) – sku­pie­nie włó­kien mię­śnio­wych, sta­no­wią­ce część kurcz­li­wą mię­śnia szkie­le­to­we­go. Brzu­siec zwy­kle po­łą­czo­ny jest z kość­cem za po­mo­cą jed­ne­go lub kilku ścię­gien. Mię­sień może mieć jeden brzu­siec (głowę) lub wię­cej, np. mię­sień dwu­gło­wy ra­mie­nia ("bi­ceps") skła­da się z dwóch, mię­sień trój­gło­wy ra­mie­nia ("tri­ceps") z trzech, a mię­sień czwo­ro­gło­wy uda ("qu­a­dri­ceps") z czte­rech brzu­śców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzusio

zdrob­nia­le, pie­szczot­li­wie o brzu­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: brzuch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuski

przy­miot­nik od: Brzu­ze, mia­sto gmin­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


Źródła:

SJP.pl

Brzuskowola

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim


Brzu­sko­wo­la – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Bo­ro­wie.

Wieś szla­chec­ka Wola Brze­ska po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzuskowolski

→ Brzu­sko­wo­la


Patrz:Brzuskowola

Źródła:

SJP.pl

Brzuszek

zdrob­nie­nie od: brzuch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: brzuch

 (1.2) łódź. su­ro­wy bo­czek (ele­ment mięs­ny)

 (1.3) nie­wiel­kie uwy­pu­kle­nie cze­goś

 (1.4) sport. zob. brzusz­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuszki

zdrob­nie­nie od: brzuch


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sport. ćwi­cze­nie fi­zycz­ne mię­śni brzu­cha po­le­ga­ją­ce na pod­no­sze­niu tu­ło­wia, leżąc na wznak

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B., i W. plu­ral|brzu­szek.


Brzusz­ki – po­pu­lar­na nazwa na skło­ny tu­ło­wia w przód z le­że­nia tyłem. Ćwi­cze­nie fi­zycz­ne wy­ko­ny­wa­ne w le­żą­cej po­zy­cji z no­ga­mi ugię­ty­mi pod kątem 60–90°. Brzusz­ki wy­ko­nu­je się w celu wzmoc­nie­nia mię­śni brzu­cha i zgi­na­czy bio­der.

W celu wy­ko­na­nia brzusz­ków na­le­ży po­ło­żyć się na po­dło­dze na ple­cach z no­ga­mi na ziemi, ewen­tu­al­nie za­ha­czo­ny­mi o jakiś przed­miot.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzuszkowanie

le­że­nie nie­mow­la­ka na brzusz­ku


Źródła:

SJP.pl

Brzuszkowe

1. → brzu­szek;
2. sesja brzusz­ko­wa - sesja fo­to­gra­ficz­na z udzia­łem ko­bie­ty w za­a­wan­so­wa­nej ciąży


Źródła:

SJP.pl

Brzuszkowy

1. → brzu­szek;
2. sesja brzusz­ko­wa - sesja fo­to­gra­ficz­na z udzia­łem ko­bie­ty w za­a­wan­so­wa­nej ciąży


Źródła:

SJP.pl

Brzusznie

przy­słó­wek

 (1.1) po stro­nie brzusz­nej


Źródła:

Wiktionary

Brzuszny

zwią­za­ny z brzu­chem, do­ty­czą­cy brzu­cha


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z brzu­chem, do­ty­czą­cy brzu­cha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuszydło

zgru­bie­nie od: brzuch; brzu­szy­sko


Źródła:

SJP.pl

Brzuszyna

zdrob­nia­le lub lek­ce­wa­żą­co o brzu­chu


Źródła:

SJP.pl

Brzuszysko

zgru­bie­nie od: brzuch; brzu­szy­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. brzuch, zwła­szcza po­kaź­ny i wy­sta­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzuze

wieś w Pol­sce


Brzu­ze – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzuś

zdrob­nie­nie od: brzuch; brzu­szek, brzu­sio


Źródła:

SJP.pl

Brzuścowy

bę­dą­cy wy­pu­kłą czę­ścią cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Brzydactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brzyd­ka osoba lub rzecz


Źródła:

Wiktionary

Brzydal

po­tocz­nie: czło­wiek nie­ład­ny, nie­u­ro­dzi­wy; brzy­dul, pa­sku­da, po­kra­ka, szka­ra­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek brzyd­ki

 (1.2) osoba ro­bią­ca brzyd­kie rze­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzydalek

→ brzy­dal; brzy­du­la


Źródła:

SJP.pl

Brzydalka

→ brzy­dal; brzy­du­la


Źródła:

SJP.pl

Brzydkawy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ra­czej nie­zbyt ładny


Źródła:

Wiktionary

Brzydki

1. taki, który się nie po­do­ba; nie­ład­ny;
2. niez­god­ny z nor­ma­mi, za­sa­da­mi; nie­przyz­wo­i­ty;
3. na­gan­ny


przy­miot­nik

 (1.1) su­biek­tyw­nie po­zba­wio­ny pię­kna, war­to­ści este­tycz­nych

 (1.2) mo­ral­nie na­gan­ny, niez­god­ny z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi

 (1.3) me­te­o­rol. o po­go­dzie: wy­wo­łu­ją­cy nie­przy­jem­ne sa­mo­po­czu­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzydko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w brzyd­ki spo­sób

 (1.2) nie­grzecz­nie, nie­kul­tu­ral­nie

 (1.3) w spo­sób wul­ga­ry­zu­ją­cy sferę ludz­kiej płcio­wo­ści

 (1.4) poch­mur­nie, de­szczo­wo


Źródła:

Wiktionary

Brzydkooki

ma­ją­cy brzyd­kie oczy


Źródła:

SJP.pl

Brzydkość

daw­niej: brzy­do­ta;
1. cecha kogoś lub cze­goś wy­wo­łu­ją­ce­go ne­ga­tyw­ne wra­że­nia este­tycz­ne;
2. po­tocz­nie: osoba lub rzecz brzyd­ka; brzy­dact­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest brzyd­ke; cecha tych, któ­rzy są brzyd­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzydliwy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) śrpol. obrzyd­li­wy


Źródła:

Wiktionary

Brzydota

1. cecha kogoś lub cze­goś wy­wo­łu­ją­ce­go ne­ga­tyw­ne wra­że­nia este­tycz­ne;
2. po­tocz­nie: osoba lub rzecz brzyd­ka; brzy­dact­wo;
3. cecha cze­goś wy­wo­łu­ją­ce­go nie­przy­jem­ne uczu­cia; szpe­to­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­a­trak­cyj­ność, zaz­wy­czaj fi­zycz­na

 (1.2) pot. osoba lub rzecz brzyd­ka, brzy­dact­wo


Brzy­do­ta – jedna z ka­te­go­rii este­tycz­nych, okre­śla­na naj­czę­ściej jako prze­ci­wień­stwo pię­kna i przy­pi­sy­wa­na tym zja­wi­skom i przed­mio­tom, które nie są pię­kne we­dług ka­no­nu pię­kna przy­ję­te­go w danym miej­scu i cza­sie. W związ­ku z tym hi­sto­rycz­ne zmia­ny ro­zu­mie­nia po­ję­cia brzy­do­ty pra­wie za­wsze łączą się ści­śle z ana­lo­gicz­ny­mi zmia­na­mi ro­zu­mie­nia po­ję­cia pię­kna – kiedy więc za pię­kne uz­na­wa­no to, co sy­me­trycz­ne i har­mo­nij­ne (jak np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzydowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brzydszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: brzyd­ki


Źródła:

SJP.pl

Brzydul

rzad­ko, po­tocz­nie: czło­wiek nie­ład­ny, nie­u­ro­dzi­wy; brzy­dal, pa­sku­da, po­kra­ka, szka­ra­da


Źródła:

SJP.pl

Brzydula

po­tocz­nie: ko­bie­ta brzyd­ka, nie­a­trak­cyj­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obraź. brzyd­ka ko­bie­ta


Brzy­du­la (hiszp. "Yo soy Betty, la fea") – ko­lum­bij­ska te­le­no­we­la o cha­rak­te­rze tra­gi­ko­micz­nym wy­re­ży­se­ro­wa­na przez Mario Ri­be­ro na pod­sta­wie sce­na­riu­sza au­tor­stwa Fer­nan­do Gaitána. Ty­tu­ło­wą rolę za­gra­ła Ana Maria Oroz­co.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzydulka

zdrob­nie­nie od: brzy­du­la


Źródła:

SJP.pl

Brzydziej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: brzyd­ko


Źródła:

SJP.pl

Brzydzić

1. bu­dzić w kimś wstręt, nie­chęć do cze­goś
2. brzy­dzić się - od­czu­wać wstręt do kogoś lub do cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­wo­do­wać obrzy­dze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny brzy­dzić się (dk. brak)

 (2.1) od­czu­wać wstręt do cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzyków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Brzyska

→ Brzy­ska


Zo­bacz też: Brzy­ska w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Brzy­ska (dawn. "Brzy­ski") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Brzy­ska; sie­dzi­ba gminy Brzy­ska. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś opact­wa be­ne­dyk­ty­nów ty­niec­kich w po­wie­cie biec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.


Patrz:Brzyska

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzyski

→ Brzy­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Brzyska

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzyskorzystewecki

→ Brzy­sko­rzy­stew­ko


Patrz:Brzyskorzystewko

Źródła:

SJP.pl

Brzyskorzystewko

osada w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim


Brzy­sko­rzy­stew­ko – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Żnin. Leży w od­le­gło­ści 5,5 km na pół­noc od Żnina, po za­chod­niej stro­nie drogi kra­jo­wej nr 5, na kra­wę­dzi rynny je­zior żniń­skich. Jest to duże osied­le miesz­ka­nio­we pra­cow­ni­ków Pa­łuc­kiej Ho­dow­li Ro­ślin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzyszów

Brzy­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Mstów.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Brzy­szów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Mstów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Brzytewka

zdrob­nie­nie od: brzyt­wa


Źródła:

SJP.pl

Brzytwa

1. ostre na­rzę­dzie, zwy­kle skła­da­ne, słu­żą­ce do go­le­nia;
2. prze­no­śnie: czło­wiek su­ro­wy, sta­now­czy, wy­ma­ga­ją­cy;
3. prze­no­śnie: czło­wiek o ogrom­nej wie­dzy, zna­ją­cy od­po­wiedź na każde py­ta­nie; cho­dzą­ca en­cy­klo­pe­dia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ostry nóż do usu­wa­nia za­ro­stu;

 (1.2) pot. przen. czło­wiek bar­dzo wy­ma­ga­ją­cy wobec in­nych, su­ro­wy

 (1.3) pot. przen. czło­wiek po­sia­da­ją­cy ogrom­ną wie­dzę z ja­kiejś dzie­dzi­ny

 (1.4) daw. gwara. więz. karta do gry


Brzyt­wa – na­rzę­dzie uży­wa­ne kie­dyś po­wszech­nie (obec­nie spo­ra­dycz­nie) do go­le­nia. W kształ­cie przy­po­mi­na ostrze noża, osa­dzo­ne prze­gu­bo­wo w drew­nia­nej lub pla­sti­ko­wej rącz­ce. Ostrze wy­ko­na­ne było naj­czę­ściej ze stali wy­so­ko­wę­glo­wej, rza­dziej ze stali nier­dzew­nej. Rącz­ki mogą być ozdob­ne, wy­ko­ny­wa­ne z rzad­kich i dro­gich ma­te­ria­łów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzytwodzioby

przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny pta­ków z ro­dzi­ny me­wo­wa­tych, bli­sko spo­krew­nio­ny z me­wa­mi i ry­bit­wa­mi


Brzyt­wo­dzio­by (Ryn­cho­pi­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny me­wo­wa­tych (La­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzytwodziób

przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny pta­ków z ro­dzi­ny me­wo­wa­tych, bli­sko spo­krew­nio­ny z me­wa­mi i ry­bit­wa­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ryn­chops|ref=tak.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzyzek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Pod­ha­le, Górny Śląsk. niski brzeg

 (1.2) gw-pl|Pod­ha­le. pa­gó­rek, wszel­ka wy­nio­słość grun­tu


Źródła:

Wiktionary

Brzyć

w ło­wiect­wie: wabić ptaki sy­pa­nym ziar­nem


Źródła:

SJP.pl

Brzósecki

od: Brzó­ski Brze­ziń­skie (wieś)


Źródła:

SJP.pl

Brzóska

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brzóski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzózecki

→ Brzóz­ka


Patrz:Brzózka

Źródła:

SJP.pl

Brzózka

mała brzo­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: brzo­za


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzączowice

Brzą­czo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce, nad Zbior­ni­kiem Dob­czyc­kim.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Brząkadło

po­tocz­nie: przed­miot me­ta­lo­wy wy­da­ją­cy prze­ry­wa­ny dźwięk przy po­trą­ca­niu; brzę­ka­dło


Źródła:

SJP.pl

Brząkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie dźwię­ków pod­czas po­trą­ca­nia szkła albo me­ta­lu


Źródła:

Wiktionary

Brząkać

brzę­kać, brzdę­kać, brzdą­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


Źródła:

SJP.pl

Brząkała

brzę­kać, brzdę­kać, brzdą­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


Źródła:

SJP.pl

Brząknąć

brzę­knąć, brzdą­knąć, brzdę­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie: za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


Źródła:

SJP.pl

Brzęczak

brzę­czak po­rzecz­ko­wy - po­spo­li­ty w Pol­sce nie­wiel­ki owad z rzędu błon­kó­wek, któ­re­go larwy że­ru­ją na li­ściach po­rzecz­ki i agre­stu


Źródła:

SJP.pl

Brzęczek

urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne wyt­wa­rza­ją­ce dźwięk; brzę­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. brzę­czyk (urzą­dze­nie)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. do­wol­ny ptak z jed­ne­go z ro­dza­jów: nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­e­to­cer­cus|G.R. Gray|ref=tak. (1855), nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eu­li­dia|Mul­sant|ref=tak. (1877), nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mi­cro­stil­bon|Todd|ref=tak. (1913);

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: brzęcz­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzęczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pow­ta­rza­ją­ce się brzę­ki; cha­o­tycz­ny zbiór róż­nych dźwię­ków


Źródła:

Wiktionary

Brzęczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) o me­ta­lo­wych lub szkla­nych przed­mio­tach: wy­da­wać brzęk

 (1.2) o owa­dach: wy­da­wać brzęk


Źródła:

Wiktionary

Brzęczka

ptak z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych, za­miesz­ku­je nad brze­ga­mi wód


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lo­cu­stel­la lu­sci­nio­i­des|Savi|ref=tak. (1824), drob­ny ptak z rzędu wró­blo­wa­tych o nie­po­zor­nym upie­rze­niu;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: brzę­czek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzęczkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brzęczny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. dźwięcz­ny


Źródła:

Wiktionary

Brzęczyk

urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce dźwięk cią­gły dla celów sy­gna­li­za­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. elek­trycz­ne urzą­dze­nie aku­stycz­ne wyt­wa­rza­ją­ce cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk (brzę­cze­nie)


Brzę­czyk (lub z buz­zer, ew. "buzer", be­e­per, bu­czek) – ste­ro­wa­ny elek­trycz­nie sy­gna­li­za­tor aku­stycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brzęczykowaty

przy­po­mi­na­ją­cy dźwię­kiem brzę­czyk


Źródła:

SJP.pl

Brzęczykowy

przy­miot­nik od: brzę­czyk


Źródła:

SJP.pl

Brzęczący

→ brzę­czeć


przy­miot­nik

 (1.1) wy­da­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk


Patrz:brzęczeć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzęk

1. dźwięk wy­wo­ła­ny przez ude­rze­nie lub po­trą­ce­nie przed­mio­tu
2. ga­tu­nek ja­rzę­bu, drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; bre­ki­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­tłu­mio­ny, wi­bru­ją­cy dźwięk

 (1.2) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sor­bus tor­mi­na­lis|L.|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce­go w Eu­ro­pie, Azji Mniej­szej, na Ka­u­ka­zie i w Afry­ce Pół­noc­nej;

 (1.3) dendr. drze­wo z ga­tun­ku brzę­ków (1.2)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brzękadełko

zdrob­nie­nie od: brzę­ka­dło; brzą­ka­deł­ko


Źródła:

SJP.pl

Brzękadło

po­tocz­nie: przed­miot me­ta­lo­wy wy­da­ją­cy prze­ry­wa­ny dźwięk przy po­trą­ca­niu; brzą­ka­dło


Źródła:

SJP.pl

Brzękanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wyt­wa­rza­nie przez kogoś dźwię­ków przez po­trą­ca­nie przed­mio­tów szkla­nych lub me­ta­lo­wych

 (1.2) wy­da­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­nych dźwię­ków przez przed­mio­ty szkla­ne lub me­ta­lo­we

 (1.3) nie­u­dol­ne albo nied­ba­łe gra­nie na in­stru­men­cie stru­no­wym


Źródła:

Wiktionary

Brzękać

brzą­kać, brzdą­kać, brzdę­kać;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wy­da­wać krót­kie dźwię­ki na sku­tek szar­pa­nia, ude­rza­nia;
2. po­wo­do­wać pow­sta­wa­nie krót­kich dźwię­ków po­przez szar­pa­nie, ude­rza­nie itp.;
3. po­tocz­nie: grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


Źródła:

SJP.pl

Brzękliwość

→ brzę­kli­wy


Patrz:brzękliwy

Źródła:

SJP.pl

Brzęknąć

brzą­knąć, brzdą­knąć, brzdę­knąć;
1. zwy­kle o in­stru­men­tach stru­no­wych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tach: wydać krót­ki dźwięk na sku­tek szarp­nię­cia, ude­rze­nia;
2. spo­wo­do­wać pow­sta­nie krót­kie­go dźwię­ku po­przez szarp­nię­cie, ude­rze­nie itp.;
3. po­tocz­nie: za­grać na ja­kimś in­stru­men­cie stru­no­wym nied­ba­le


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brzę­kać)

 (1.1) wydać krót­ki, me­ta­licz­ny dźwięk

 (1.2) pot. za­grać nied­ba­le na in­stru­men­cie stru­no­wym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. obrzę­knąć, zbrzę­knąć)

 (2.1) po­więk­szać swoją ob­ję­tość wsku­tek gro­ma­dze­nia płynu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brâtianu

[czy­taj: breTIAnu] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bréal

[czy­taj: breAL] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bród

płyt­kie miej­sce rzeki, je­zio­ra lub stawu moż­li­we do przej­ścia lub prze­je­cha­nia na drugi brzeg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płyt­kie miej­sce w wo­dzie, zwła­szcza w rzece, umoż­li­wia­ją­ce prze­pra­wie­nie się na drugi brzeg

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: broda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bródka

1. mała broda
2. ro­dzaj za­ro­stu po­kry­wa­ją­ce­go małą część pod­bród­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: broda

 (1.2) mi­zer­na lub krót­ka broda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bródkowy

1. → bród­ka;
2. ko­sa­ciec bród­ko­wy - ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; ko­sa­ciec nie­miec­ki;
3. gu­zo­wa­tość bród­ko­wa - struk­tu­ra kost­na czło­wie­ka w miej­scu po­łą­cze­nia trzo­nów żu­chwy


Źródła:

SJP.pl

Bródno

dziel­ni­ca War­sza­wy


Bród­no – osied­le miesz­ka­nio­we i ob­szar MSI w war­szaw­skiej dziel­ni­cy Tar­gó­wek.

Tra­dy­cyj­nie nazwą "Bród­no" okre­śla­no te­re­ny na za­chód i pół­noc od Tar­gów­ka i Za­ci­sza. W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym za­chod­nia część Bród­na, le­żą­ca bli­żej torów Kolei Nad­wi­ślań­skiej – tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bródnowski

przy­miot­nik od: Bród­no; bró­dzień­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bród­na, zwią­za­ny z Bród­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bródzieński

przy­miot­nik od: Bród­no; bród­now­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. do­ty­czą­cy Bród­na, zwią­za­ny z Bród­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bróg

ru­cho­my da­szek na czte­rech słu­pach wbi­tych w zie­mię, słu­żą­cy jako osło­na dla prze­cho­wy­wa­ne­go siana, zboża; stóg siana, zboża ochra­nia­ny przez taki da­szek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. roln. zo­o­techn. za­da­sze­nie na słomę lub zboże na czte­rech słu­pach;

 (1.2) roln. stóg na­kry­ty da­chem

 (1.3) daw. be­zład­ne na­gro­ma­dze­nie cze­goś


Bróg – ru­cho­my dach prze­su­wa­ny na (naj­czę­ściej) czte­rech wko­pa­nych w zie­mię słup­kach (zwa­nych bro­ży­na­mi), osła­nia­ją­cy skła­do­wa­ne pod nim siano, słomę lub zboże przed opa­da­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brójce

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brójczanin

miesz­ka­niec Brójc (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brójczanka

miesz­kan­ka Brójc (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brójecki

→ Brój­ce; bro­dziec­ki


Źródła:

SJP.pl

Brózda

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brółtbiksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­jem­nik na chleb


Źródła:

Wiktionary

Brückner

[czy­taj: brükner] naz­wi­sko, np. Alek­san­der Brückner (1856 - 1939), pol­ski fi­lo­log i hi­sto­ryk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brühl

[czy­taj: bryl] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brühlowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Brühla lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Brąchać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. mówić nie­wy­raź­nie, beł­ko­tać; opo­wia­dać głup­stwa, mówić bez sensu; na­rze­kać, ma­ru­dzić

 (1.2) pot. sta­wiać opór, sprze­ci­wiać się, rzu­cać się, sapać się

 (2.2) pot., głów­nie młodz. od­cho­dzić bez uprze­dze­nia i po­że­gna­nia


Źródła:

Wiktionary

Brąchnowo

Brąch­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Łu­bian­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 551 miesz­kań­ców. Jest czwar­tą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Łu­bian­ka.


Źródła:

Wikipedia

Brądzowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ni­dzi­ca. brą­zo­wy


Źródła:

Wiktionary

Brągoszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Brąksowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ostródz­kie. brą­zo­wy


Źródła:

Wiktionary

Brąswałd

Brąs­wałd ( Bra­uns­wal­de) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dy­wi­ty.

Wieś na War­mii po­ło­żo­na około 8 km na pół­noc od Olsz­ty­na, w po­bli­żu je­zio­ra Mosąg oraz rzeki Łyny. Usy­tu­o­wa­na w pa­gór­ko­wa­tym kra­jo­bra­zie po­lo­dow­co­wym z licz­ny­mi ma­ły­mi zbior­ni­ka­mi wod­ny­mi.


Źródła:

Wikipedia

Brąszewice

wieś w Pol­sce


Brą­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Brą­sze­wi­ce.

Wieś kró­lew­ska (te­nu­ta) w po­wie­cie sie­radz­kim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brąszewicki

→ Brą­sze­wi­ce (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Brąz

1. stop mie­dzi z in­ny­mi me­ta­la­mi (z wy­jąt­kiem cynku i niklu);
2. kolor brą­zo­wy;
3. przed­miot wy­ko­na­ny z brązu;
4. brą­zo­wy medal za trze­cie miej­sce w za­wo­dach;
5. pig­ment me­ta­licz­ny do wy­ro­bu farb i ema­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hutn. stop mie­dzi z cyną; także stopy mie­dzi z in­ny­mi me­ta­la­mi;

 (1.2) przed­miot (medal, rzeź­ba itp.) wy­ko­na­ny z brązu (1.1)

 (1.3) kolor brą­zo­wy – kolor brązu (1.1)

 (1.4) epoka brązu;

 (1.5) sport. brą­zo­wy medal

 (1.6) opa­le­niz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brązal

stop mie­dzi i alu­mi­nium; brąz alu­mi­nio­wy


Brą­zal, brąz alu­mi­nio­wy – stop brązu z kil­ku­pro­cen­to­wym do­dat­kiem alu­mi­nium (4–11%) oraz nie­wiel­ką do­miesz­ką niklu, man­ga­nu i że­la­za. Jest od­por­ny na dzia­ła­nia wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i wody mor­skiej. Sto­so­wa­ny do wy­ro­bu śrub okrę­to­wych, za­wo­rów, apa­ra­tu­ry che­micz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Brązer

kos­me­tyk do ściem­nia­nia skóry; bron­zer


Źródła:

SJP.pl

Brązik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od brąz


Źródła:

Wiktionary

Brązka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. pas jed­ne­go ko­lo­ru w tka­ni­nie księ­żac­kiej


Źródła:

Wiktionary

Brązosz

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny brą­zo­szo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oxy­no­tus cen­tri­na|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ryb z ro­dzi­ny brą­zo­szo­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba z ga­tun­ku brą­zo­szy (1.1)


Brą­zosz ("Oxy­no­tus cen­tri­na") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny brą­zo­szo­wa­tych (Oxy­no­ti­dae), wcze­śniej za­li­cza­ny był do ko­le­nio­wa­tych (Squ­a­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brązowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) met. po­kry­wa­nie po­wierzch­ni cze­goś war­stwą brązu

 (1.2) książk. przen. oce­nia­nie kogoś lub cze­goś w bez­kry­tycz­ny spo­sób, z nad­mier­nym uwy­pu­kle­niem za­sług lub zalet


Brą­zo­wa­nie – tech­ni­ka zdob­ni­cza, po­le­ga­ją­ca na na­no­sze­niu na od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ną po­wierzch­nię druku spe­cjal­nej farby pod­kła­do­wej, na którą na­stęp­nie po­sy­pu­je się drob­ne płat­ki brązu. Płat­ki te mają gru­bość około 0,001 mm, są po­le­ro­wa­ne i za­bez­pie­czo­ne przed dzia­ła­niem czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych, co poz­wa­la uzy­skać in­ten­syw­ny, me­ta­licz­ny po­łysk prze­wyż­sza­ją­cy efekt tra­dy­cyj­ne­go druku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Brązowawożółty

żółty o brą­zo­wa­wym od­cie­niu


przy­miot­nik

 (1.1) żółty o brą­zo­wa­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowawy

zbli­żo­ny do brą­zo­we­go, nie do końca brą­zo­wy, pra­wie brą­zo­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor po­dob­ny do brą­zo­we­go; nie­zu­peł­nie brą­zo­wy, pra­wie brą­zo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowianka

bo­czan­ka brą­zo­wian­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wach­la­rzy­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brązowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­bie­ra­nie barwy brą­zo­wej, sta­wa­nie się brą­zo­wym


Źródła:

Wiktionary

Brązowieć

zmie­niać kolor na brą­zo­wy


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zbrą­zo­wieć)

 (1.1) na­bie­rać barwy brą­zo­wej

 (1.2) odróż­niać się brą­zo­wą barwą od tła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowiutki

zdrob­nie­nie od: brą­zo­wy


Źródła:

SJP.pl

Brązownia

za­kład, w któ­rym wy­ko­nu­je się od­le­wy z brązu


Źródła:

SJP.pl

Brązownictwo

wy­ko­ny­wa­nie przed­mio­tów z brązu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem od­le­wów z brązu, zwła­szcza pom­ni­ków oraz po­kry­wa­niem przed­mio­tów brą­zem (brą­zo­wa­nie);

 (1.2) przed­sta­wia­nie cze­goś z bez­kry­tycz­nym uwiel­bie­niem


Brą­zow­nict­wo – dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem od­le­wów z brązu, zwła­szcza pom­ni­ków oraz po­kry­wa­niem przed­mio­tów brą­zem (brą­zo­wa­nie). W Pol­sce głów­nym oś­rod­kiem brą­zow­ni­czym i sie­dzi­bą cechu brą­zow­ni­ków była War­sza­wa.

Roz­wój brą­zow­nict­wa war­szaw­skie­go na­stą­pił w okre­sie Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, gdy brą­zow­nict­wo wy­o­dręb­nio­ne z mo­sięż­nict­wa stało się w War­sza­wie odręb­ną pro­fe­sją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Brązowniczka

1. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny tar­czow­ni­co­wa­tych;
2. rze­mieśl­nicz­ka wy­ko­nu­ją­ca przed­mio­ty z brązu;
3. pe­jo­ra­tyw­nie: ko­bie­ta uka­zu­ją­ca kogoś lub coś w spo­sób wy­łącz­nie po­zy­tyw­ny, po­mi­ja­jąc wady


Źródła:

SJP.pl

Brązownik

1. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z brązu;
2. prze­no­śnie: kry­tyk li­te­rac­ki ide­a­li­zu­ją­cy opi­sy­wa­ną po­stać


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy przed­mio­ty z brązu lub zaj­mu­ją­cy się brą­zo­wa­niem

 (1.2) przen. kry­tyk li­te­rac­ki lub bio­graf ide­a­li­zu­ją­cy oma­wia­ne osoby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem brą­zo­wej barwy, z obec­no­ścią brązu


Źródła:

Wiktionary

Brązowo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na brą­zo­wy od­cień barwy okre­ślo­nej przez drugi człon zło­że­nia

 (1.2) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na brą­zo­wą barwę jed­nej lub wielu czę­ści wie­lo­barw­nej ca­ło­ści

 (1.3) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na brą­zo­wą barwę tego, co na­zy­wa drugi, rze­czow­ni­ko­wy człon zło­że­nia

 (1.4) pier­wszy człon rze­czow­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na brą­zo­wy kolor tego, co na­zy­wa drugi człon zło­że­nia


Źródła:

Wiktionary

Brązowo-Biały

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: brą­zo­wy i biały


Źródła:

Wiktionary

Brązowo-Czarno-Żółty

zło­żo­ny z trzech ko­lo­rów: brą­zo­we­go, czar­ne­go i żół­te­go


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy trzy ko­lo­ry: brą­zo­wy, czar­ny i żółty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowo-Czarny

w czę­ści brą­zo­wy, w czę­ści czar­ny; czar­no-brą­zo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) brą­zo­wy i czar­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowo-Rdzawy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: brą­zo­wy i rdza­wy


Źródła:

Wiktionary

Brązowo-Zielony

w czę­ści brą­zo­wy, w czę­ści zie­lo­ny; zie­lo­no-brą­zo­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy dwa ko­lo­ry: brą­zo­wy i zie­lo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowo-Żółty

brą­zo­wy i żółty


Źródła:

SJP.pl

Brązowobrzuchy

ziar­no­ja­dek brą­zo­wo­brzu­chy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Brązowoczarny

czar­ny o od­cie­niu brą­zo­wym


Źródła:

SJP.pl

Brązowoczekoladowy

ciem­no­brą­zo­wy; cze­ko­la­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Brązowoczerwony

czer­wo­ny o brą­zo­wym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny o od­cie­niu brą­zo­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowodzioby

tukan brą­zo­wo­dzio­by, nogal brą­zo­wo­dzio­by - ga­tun­ki pta­ków


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma brą­zo­wy dziób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowofioletowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem brą­zo­wo­fio­le­to­wej barwy


Źródła:

Wiktionary

Brązowofioletowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) fio­le­to­wy o brą­zo­wym od­cie­niu


Źródła:

Wiktionary

Brązowogrzbiety

1. gołąb brą­zo­wogrz­bie­ty, wod­nik brą­zo­wogrz­bie­ty, kulik brą­zo­wogrz­bie­ty - ga­tun­ki pta­ków;
2. mi­kru­sek brą­zo­wogrz­bie­ty - ga­tu­nek ssaka na­czel­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Brązowogłowy

ło­wiec brą­zo­wo­gło­wy, wi­re­o­nek brą­zo­wo­gło­wy, le­śniak brą­zo­wo­gło­wy - ga­tun­ki pta­ków


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma brą­zo­wą głowę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowokasztanowaty

ma­ją­cy kolor brą­zo­we­go kasz­ta­na; ru­da­wo­brą­zo­wy


Źródła:

SJP.pl

Brązowoogonowy

skal­niak brą­zo­wo­o­go­no­wy - ga­tu­nek kan­gu­ra


Źródła:

SJP.pl

Brązowooki

ma­ją­cy oczy ko­lo­ru brą­zo­we­go


przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy brą­zo­we oczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowooliwkowy

oliw­ko­wy o od­cie­niu brą­zo­wym


Źródła:

SJP.pl

Brązowopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma brą­zo­we pióra, pie­rze


Źródła:

Wiktionary

Brązowopomarańczowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wy o od­cie­niu brą­zo­wym


Źródła:

Wiktionary

Brązowopopielaty

po­pie­la­ty o brą­zo­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brązowopłowy

płowy o od­cie­niu brą­zo­wym


przy­miot­nik

 (1.1) płowy o brą­zo­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązoworudy

rudy o brą­zo­wym od­cie­niu


przy­miot­nik

 (1.1) rudy o brą­zo­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązoworóżowy

ró­żo­wy o brą­zo­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brązowosiny

siny o brą­zo­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Brązowoskrzydły

1. ma­ją­cy brą­zo­we skrzy­dła;
2. piona brą­zo­wos­krzy­dła - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma brą­zo­we skrzy­dła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowoszary

szary o od­cie­niu brą­zo­wym; bury, bru­nat­no­sza­ry


przy­miot­nik

 (1.1) szary o brą­zo­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowowłosy

ma­ją­cy brą­zo­we włosy


Źródła:

SJP.pl

Brązowozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu brą­zo­wym


Źródła:

SJP.pl

Brązowozłocisty

zło­ci­sty o brą­zo­wym od­cie­niu; brą­zo­wo­zło­ty


Źródła:

SJP.pl

Brązowozłoty

złoty o brą­zo­wym od­cie­niu; brą­zo­wo­zło­ci­sty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor złoty o od­cie­niu brą­zo­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowość

→ brą­zo­wy


Patrz:brązowy

Źródła:

SJP.pl

Brązowożółto

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem brą­zo­wo­żół­tej barwy


Źródła:

Wiktionary

Brązowożółty

żółty o od­cie­niu brą­zo­wym


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) żółty o brą­zo­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązowy

1. wy­ko­na­ny z brązu;
2. o ko­lo­rze brązu; bru­nat­ny


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z brązu, zro­bio­ny z brązu

 (1.2) ma­ją­cy kolor brązu;

 (1.3) o spor­tow­cach: ten, który zdo­był brą­zo­wy (1.1) medal


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Brązyt

ka­mień półsz­la­chet­ny


Źródła:

SJP.pl

Brązówka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


Brą­zów­ka ("Anas ru­bri­pes") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bręborowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bręczeć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ma­ru­dzić, zrzę­dzić


Źródła:

Wiktionary

Brętowo

dziel­ni­ca Gdań­ska


Brę­to­wo ( Brentowò lub też "Brãtowò", Bren­tau) – dziel­ni­ca Gdań­ska po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści mia­sta, na skra­ju Lasów Oliw­skich, nad po­to­kiem Strzy­ża.

Dziel­ni­ca ma głów­nie cha­rak­ter miesz­ka­nio­wy. Na jego te­re­nie znaj­du­je się rów­nież Sank­tu­a­rium Matki Bożej Brze­mien­nej w Gdań­sku Ma­tem­ble­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia