B

1. trze­cia li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;
2. spół­gło­ska;
3. gło­ska;
4. sym­bol bitu (jed­nost­ka in­for­ma­cji);
5. sym­bol barnu (jed­nost­ka po­wierzch­ni);
6. sym­bol barii (jed­nost­ka ci­śnie­nia);
7. dźwięk h ob­ni­żo­ny o pół tonu; hes


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. trze­cia li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;


B (wy­mo­wa: "be", mi­nu­sku­ła: b) – druga li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza w danym ję­zy­ku zwy­kle spół­gło­skę zwar­tą dwu­war­go­wą dźwięcz­ną, np. [].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ba

1. wy­krzy­knik, który wy­ra­ża głów­nie po­dziw, zdzi­wie­nie
2. w wie­rze­niach sta­ro­e­gip­skich: dusza ludz­ka gi­ną­ca wraz z cia­łem


par­ty­ku­ła

 (1.1) …za­po­wia­da­ją­ca kon­ty­nu­a­cję i wzmoc­nie­nie po­przed­niej wy­po­wie­dzi

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. wy­ra­że­nie, że od­po­wiedź jest w oczy­wi­sty spo­sób twier­dzą­ca

 (2.2) wy­ra­że­nie nie­re­al­no­ści pla­nów, ma­rzeń, itp.

 (2.3) wy­ra­że­nie za­kło­po­ta­nia

rze­czow­nik

 (3.1) rel. jedna z od­mian duszy w wie­rze­niach sta­ro­żyt­nych Egip­cjan;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baal

ka­na­nej­ski i fe­nic­ki bóg przy­ro­dy i płod­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. mit. sta­ro­żyt­ne bó­stwo se­mic­kie, które czczo­no głów­nie w re­gio­nie Ka­na­a­nu i Sy­ro­pa­le­sty­ny; bóg burzy, de­szczu i uro­dza­ju


Baal (ugar.: 𐎁𐎓𐎍; fenic.: 𐤁𐤏𐤋; ‏בַּעַל‎, trb.: "Ba`al"; akad.: "Bēlu"; ‏بعل‎) – se­mic­ki bóg burzy i de­szczu, któ­re­go oś­rod­kiem kultu było mia­sto Uga­rit.

Imię "Baal" na­le­ża­ło­by ra­czej uwa­żać za ty­tu­la­tu­rę, gdyż oz­na­cza ono do­słow­nie „Pan”. Wła­ści­we imię uga­ryc­kie­go boga burzy za­pi­sy­wa­no 𐎅𐎄 ("hd") i wo­ka­li­zo­wa­no praw­do­po­dob­nie jako "Haddu", co od­po­wia­da ara­mej­skie­mu "Hadad" oraz aka­dyj­skie­mu "Adad".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baalbecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­al­be­kiem, do­ty­czą­cy Ba­al­be­ku


Źródła:

Wiktionary

Baalbek

mia­sto w Li­ba­nie


Ba­al­bek, Ba­la­bakk ( ‏بعلبك‎) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Li­ba­nie, po­ło­żo­ne w do­li­nie Bekaa po­mię­dzy gó­ra­mi Liban i An­ty­li­ban (86 km na pół­noc­ny wschód od Bej­ru­tu).

Czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto kraju z licz­bą miesz­kań­ców prze­kra­cza­ją­cą 80 ty­się­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baalizm

kult Baala, zwią­za­ny z do­rocz­nym cy­klem prze­mian w przy­ro­dzie


Źródła:

SJP.pl

Baas

(skrót od: arab. Hizb al-Ba's al-Ara­bijj al-Isz­ti­ra­kijj) So­cja­li­stycz­na Par­tia Odro­dze­nia Arab­skie­go, pa­na­rab­ska par­tia po­li­tycz­na; Baas


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baasista

zwo­len­nik dok­try­ny po­li­tycz­nej pa­na­rab­skiej par­tii Baas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek irac­kiej Par­tii Baas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baasistka

→ ba­a­si­sta


Patrz:baasista

Źródła:

SJP.pl

Baasizm

dok­try­na po­li­tycz­na pa­na­rab­skiej par­tii BAAS


Ba­a­sizm – na­cjo­na­li­stycz­na ide­o­lo­gia po­li­tycz­na sfor­mu­ło­wa­na w la­tach 40. XX wieku przez Mi­che­la Afla­ka, opar­ta na ha­słach jed­no­ści arab­skiej, wol­no­ści i so­cja­liz­mu (utoż­sa­mia­ne­go z hu­ma­niz­mem i wyz­wo­le­niem czło­wie­ka, je­dy­nie w nie­wiel­kim stop­niu toż­sa­me­go z mark­siz­mem), za­kła­da­ją­ca szcze­gól­ne hi­sto­rycz­ne po­słan­nict­wo Ara­bów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baasskap

su­pre­ma­cja (gł. Eu­ro­pej­czy­ków w Re­pu­bli­ce Po­łud­nio­wej Afry­ki)


Źródła:

SJP.pl

Bab

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|baba.


Saj­jid Ali Mu­ham­mad (ur. 20 paź­dzier­ni­ka 1819, zm. 9 lipca 1850) – ku­piec z Szi­ra­zu, który w 1844 roku ogło­sił się „Babem” – bramą do Al­la­ha i za­po­wia­dał na­dej­ście Tego, Któ­re­go Bóg Ob­ja­wi – obie­ca­ne­go wszyst­kich re­li­gii. Był za­ło­ży­cie­lem ba­biz­mu.

Życie Baba na pod­sta­wie podań wyz­naw­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baba

1. żar­to­bli­wie albo z nie­chę­cią o ko­bie­cie;
2. prze­sta­rza­łe: stara ko­bie­ta; sta­rusz­ka;
3. żona, na­rze­czo­na, ko­chan­ka;
4. hand­lar­ka, prze­kup­ka, zwła­szcza przy­wo­żą­ca towar ze wsi;
5. o chłop­cu, męż­czyź­nie tchórz­li­wym, nie­śmia­łym, znie­wie­ścia­łym;
6. cia­sto w kształ­cie ścię­te­go stoż­ka;
7. część ka­fa­ra ude­rza­ją­ca wbi­ja­ny pal;
8. posąg ka­mien­ny, zwy­kle ko­bie­ty z pu­cha­rem lub ro­giem w ręku, wzno­szo­ny w ste­po­wych kra­jach Eu­ro­py i Azji w okre­sie od 2 tys. lat p.n.e. do XII w. n.e.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rub. lub po­gard. o ko­bie­cie, żonie, part­ner­ce ży­cio­wej

 (1.2) pot. prze­kup­ka, zwy­kle star­sza, zwła­szcza przy­wo­żą­ca towar ze wsi

 (1.7) stpol. szach. kró­lo­wa

 (1.14) sport. w kro­kie­cie kołek, od któ­re­go roz­po­czy­na­na jest gra

 (1.15) cza­row­ni­ca, wiedź­ma

 (1.19) gw-pl|Bu­ko­wi­na. bo­che­nek chle­ba

 (1.20) gw-pl|Górny Śląsk. ko­bie­ta (bez ko­no­ta­cji)

 (1.21) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. duży drew­nia­ny młot gór­ni­czy

 (1.22) gw-pl|Ko­cie­wie. da­szek nad pie­cem

 (1.23) gw-pl|Ko­cie­wie. od­mia­na gru­szek

 (1.26) daw. szczot­ka na dłu­gim kiju (do omia­ta­nia su­fi­tu)

 (1.28) ornit. pe­li­kan ró­żo­wy, pe­li­kan baba

 (1.29) techn. bud. kanał łą­czą­cy od­da­lo­ny trzon z ko­mi­nem, zwy­kle bu­do­wa­ny na stry­chu pod kątem 30-45°


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baba-Chłop

po­tocz­nie: ko­bie­ta przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem męż­czyz­nę; ba­bo­chłop, ko­bie­ton, chło­po­ba­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. o ko­bie­cie wy­glą­da­ją­cej, zwy­kle też po­ru­sza­ją­cej się jak męż­czyz­na, czę­sto o zde­cy­do­wa­nym cha­rak­te­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baba-Grzmot

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. o ko­bie­cie wy­glą­da­ją­cej, zwy­kle też po­ru­sza­ją­cej się jak męż­czyz­na, czę­sto o zde­cy­do­wa­nym cha­rak­te­rze


Źródła:

Wiktionary

Baba-Jaga

po­stać z baśni lu­do­wych, przed­sta­wia­na jako zło­śli­wa sta­ru­cha; Baba Jaga, Baba-Jędza, Baba Jędza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przen. nie­sym­pa­tycz­na lub brzyd­ka ko­bie­ta

 (1.2) pot. żart. o okrą­głej miot­le lub mopie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baba-Jędza

po­stać z baśni lu­do­wych, przed­sta­wia­na jako zło­śli­wa sta­ru­cha; Baba-Jaga, Baba Jaga, Baba Jędza


Źródła:

SJP.pl

Babadag

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Do­bru­dży, w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii, w okrę­gu Tul­cza;

 (1.2) geogr. hy­dron. je­zio­ro w Do­bru­dży, w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii, w okrę­gu Tul­cza


Ba­ba­dag – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Ru­mu­nii; w okrę­gu Tul­cza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Babadżanian

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Babakoto

ga­tu­nek le­mu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. zob. in­dris.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babaszka

ro­dzaj ze­cer­skie­go ju­stun­ku o stop­niu jed­ne­go kwa­dra­tu; firet kwa­dra­to­wy, firet kwa­dra­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ju­stun­ku śred­nie­go, po­sia­da­ją­cy sto­pień jed­ne­go kwa­dra­tu i gru­bość 24, 36 i 48 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych;


Ba­basz­ka, ba­ba­szek, firet kwa­dra­to­wy, firet kwa­dra­tu – ro­dzaj ze­cer­skie­go ju­stun­ku śred­nie­go o stop­niu jed­ne­go kwa­dra­tu i gru­bo­ści 24, 36 oraz 48 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych; na po­cząt­ku XX wieku ba­basz­ką na­zy­wa­no ju­stu­nek wy­drą­żo­ny wzdłuż obu dłuż­szych boków szyny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babbit

stop ło­ży­sko­wy cyny z an­ty­mo­nem i mie­dzią; babit


Źródła:

SJP.pl

Babbitt

naz­wi­sko obce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babbityzm

styl życia cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się opor­tu­niz­mem, kul­tem do­bro­by­tu i mie­szczań­ską mo­ral­no­ścią


Źródła:

SJP.pl

Babcia

1. pie­szczot­li­wie o matce ojca lub matki;
2. star­sza ko­bie­ta; sta­rusz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

 (1.2) pot. stara ko­bie­ta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babcin

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bab­cią, do­ty­czą­cy babci, na­le­żą­cy do babci


Źródła:

Wiktionary

Babcinka

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bi­na, ba­bin­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. bab­cia

 (1.2) pot. rub. o star­szej ko­bie­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babciny

→ bab­cia; bab­cio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bab­cią, do­ty­czą­cy babci, na­le­żą­cy do babci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babciować

po­tocz­nie: peł­nić funk­cję babci


Źródła:

SJP.pl

Babciowe

→ bab­cia; bab­ci­ny


Źródła:

SJP.pl

Babciowy

→ bab­cia; bab­ci­ny


Źródła:

SJP.pl

Babczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Babek Olec­kich


Źródła:

Wiktionary

Babczur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. icht. lud. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cot­tus gobio|ref=tak., gło­wacz bia­ło­płet­wy


Źródła:

Wiktionary

Babczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Ma­ło­pol­ska, Tar­no­brzeg, Brze­zi­ny, Sien­ni­ca Ró­ża­na. być po­łoż­ną, zaj­mo­wać się po­łoż­nict­wem, od­bie­rać poród

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. palić fajkę

 (1.5) gw-pl|Śląsk. mówić nie na temat


Źródła:

Wiktionary

Babczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Babec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. bot. czos­nek niedź­wie­dzi, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Al­lium ur­si­num|ref=tak.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. icht. gło­wacz prę­go­płet­wy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cot­tus po­e­ci­lo­pus|ref=tak.


Źródła:

Wiktionary

Babecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Babeczka

1. zdrob­nie­nie od: babka (ciast­ko)
2. pie­szczot­li­wie o babce (mło­dej ko­bie­cie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: babka

 (1.2) cuk. nie­wiel­kich roz­mia­rów wy­piek


Ba­becz­ka (babka) – okre­śle­nie sto­so­wa­ne do cia­stek wy­pie­ka­nych w fo­rem­kach o kształ­tach zbli­żo­nych do od­wró­co­ne­go stoż­ka ścię­te­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babeczkowy

→ ba­becz­ka


Patrz:babeczka

Źródła:

SJP.pl

Babel

1. he­braj­ska nazwa mia­sta Ba­bi­lon;
2. wieża Babel:
a) w bi­blij­nej Księ­dze Ro­dza­ju: kon­struk­cja bu­do­wa­na w Ba­bi­lo­nie w celu się­gnię­cia nieba;
b) prze­no­śnie: wie­lo­ję­zycz­ne zbio­ro­wi­sko ludzi;
c) prze­no­śnie: brak po­ro­zu­mie­nia mię­dzy ludź­mi;
d) prze­no­śnie: miej­sce, w któ­rym pa­nu­je zamęt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) bibl. bi­blij­na wieża opi­sa­na w Księ­dze Ro­dza­ju


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babelski

→ Babel


Patrz:Babel

Źródła:

SJP.pl

Baberniotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Sowin (po­wiat nyski). ciu­ciu­bab­ka


Źródła:

Wiktionary

Babesioza

cho­ro­ba zwie­rzę­ca wy­wo­ły­wa­na przez pier­wot­nia­ki ni­szczą­ce czer­wo­ne krwin­ki, prze­no­szo­na przez kle­szcze; ba­besz­jo­za


Źródła:

SJP.pl

Babeszjoza

prze­no­szo­na przez kle­szcze śmier­tel­na cho­ro­ba psów i kotów, po­wo­du­ją­ca roz­pad krwi­nek czer­wo­nych; ba­be­sio­za, pi­ro­plaz­mo­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. prze­no­szo­na przez kle­szcze cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza zwie­rząt (w tym ludzi);


Ba­besz­jo­za, ba­bez­jo­za, pi­ro­plaz­mo­za (łac. "ba­be­sio­sis") – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza zwie­rząt (rzad­ko u ludzi) wy­wo­ła­na przez wew­ną­trze­ry­tro­cy­tar­ne pier­wot­nia­ki z ro­dza­ju "Ba­be­sia" prze­no­szo­ne na ży­wi­cie­la po­przez kle­szcze z ro­dza­ju "Ixo­des".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babeuf

[czy­taj: baBEF] Fran­ci­szek (albo François) Ba­be­uf zw. Grac­chus (1760-97), fran­cu­ski po­li­tyk


Źródła:

SJP.pl

Babezjoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wet. prze­no­szo­na przez kle­szcze cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza zwie­rząt (w tym ludzi)


Źródła:

Wiktionary

Babi

prze­sta­rza­łe: bab­ski


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla baby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babiacki

przy­miot­nik od: Ba­biak; ba­bia­kow­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­bia­ka, zwią­za­ny z Ba­bia­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babiaczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bia­ka

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Ba­bia­ka, uro­dzo­na w Ba­bia­ku


Źródła:

Wiktionary

Babiak

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babiakowski

przy­miot­nik od: Ba­biak; ba­biac­ki


Źródła:

SJP.pl

Babiana

po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin;


Ba­bia­na ("Ba­bia­na") – ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 90 ga­tun­ków ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych w po­łud­nio­wej Afry­ce. Przed­sta­wi­cie­le tego ro­dza­ju zo­sta­li też in­tro­du­ko­wa­ni do Au­stra­lii. Nazwa ła­ciń­ska po­cho­dzi z ni­der­landz­kie­go słowa "ba­bia­ner", od­no­szą­ce­go się do pa­wia­na, któ­re­go przys­ma­kiem są bulwy tej ro­śli­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bab


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Babiarski

rzad­ko:
1. bab­ski, plot­kar­ski;
2. → ba­biarz


Patrz:babiarz

Źródła:

SJP.pl

Babiarz

męż­czyz­na uga­nia­ją­cy się za ko­bie­ta­mi, ko­bie­ciarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na ob­se­syj­nie za­in­te­re­so­wa­ny ko­bie­ta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babiasól

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. bot. kow­nia­tek nad­mor­ski


Źródła:

Wiktionary

Babiański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Babica

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babice

1. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babicki

przy­miot­nik od: Ba­bi­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Babiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bi­cy

 (1.2) miesz­kan­ka Babic


Źródła:

Wiktionary

Babienica

wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim


Ba­bie­ni­ca (daw. "Ba­bie­ni­ce" oraz "Ba­bi­ni­ca", niem. "Ba­bi­nitz") wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Woź­ni­ki. Liczy ponad 1000 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie czę­sto­chow­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. lek­cew./po­gard. na­bie­ra­nie cech ty­po­wo ko­bie­cych


Źródła:

Wiktionary

Babieć

1. lek­ce­wa­żą­co o męż­czyź­nie: upo­dab­niać się do baby (ko­bie­ty), na­bie­rać cech uz­na­wa­nych za ko­bie­ce; nie­wie­ścieć;
2. o ko­bie­cie: sta­rzeć się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. lek­cew./po­gard. na­bie­rać cech ty­po­wo ko­bie­cych; nie­wie­ścieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babij

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Babik

naz­wi­sko


Babik ( Бабик) – wieś w Rosji, w re­jo­nie wo­ło­godz­kim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go. W 2010 r. li­czy­ła 4 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babikrówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. bot. ko­ko­rycz­ka, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­go­na­tum|Mill.|ref=tak.


Źródła:

Wiktionary

Babilistek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. babka lan­ce­to­wa­ta


Źródła:

Wiktionary

Babilon

sta­ro­żyt­ne mia­sto w Me­zo­po­ta­mii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) sta­roż. geogr. sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne w Me­zo­po­ta­mii, dawna sto­li­ca Ba­bi­lo­nii, obec­nie teren Iraku;

 (1.2) geogr. osada śród­le­śna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w gmi­nie Choj­ni­ce;


Ba­bi­lon (sum. ká.din­gir.raki „brama boga”; akad. "Bāb-ilim" „brama boga” lub "Bāb-ilāni" „brama bogów”; gr. Βαβυλών "Babylōn"; bibl. בָּבֶל "Bābel"; arab. بابل "Bābil") – sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne w Me­zo­po­ta­mii nad Eu­fra­tem, w po­bli­żu obec­ne­go mia­sta Al-Hilla, dawna sto­li­ca Ba­bi­lo­nii; obec­nie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne "Atlal Babil" w Iraku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babilonia

sta­ro­żyt­ne pań­stwo se­mic­kie w Me­zo­po­ta­mii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne pań­stwo se­mic­kie w Me­zo­po­ta­mii, na te­re­nie obec­ne­go Iraku;


Ba­bi­lo­nia (akad. 𒆳𒆍𒀭𒊏𒆠, "māt Akkadī") – sta­ro­żyt­ne pań­stwo se­mic­kie w Me­zo­po­ta­mii na te­re­nie obec­ne­go Iraku.

Osią­gnię­cia cy­wi­li­za­cyj­ne Ba­bi­lo­nii wy­wo­dzo­ne są z wcze­śniej­szych cy­wi­li­za­cji Su­me­ru i Akadu, w któ­rych roz­wi­ja­ły się takie dzie­dzi­ny kul­tu­ry i nauki, jak re­li­gia, astro­no­mia, astro­lo­gia, ma­te­ma­ty­ka, me­dy­cy­na, ar­chi­tek­tu­ra i li­te­ra­tu­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babilonka

miesz­kan­ka Ba­bi­lo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka mia­sta Ba­bi­lon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babilończyk

miesz­ka­niec Ba­bi­lo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec mia­sta Ba­bi­lon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babiloński

→ Ba­bi­lon, → Ba­bi­lo­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­bi­lo­nią, Ba­bi­lo­nem


Patrz:Babilon, → Babilonia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babiludek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Nie­mod­liń­skie,Pie­cho­ci­ce. ciu­ciu­bab­ka


Źródła:

Wiktionary

Babiludka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Nie­mod­liń­skie,Pie­cho­ci­ce. zob. ba­bi­lu­dek.


Źródła:

Wiktionary

Babimojski

→ Ba­bi­most


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­bi­mo­stu, zwią­za­ny z Ba­bi­mo­stem


Patrz:Babimost

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babimojszczyzna

re­gion hi­sto­rycz­ny obej­mu­ją­cy te­re­ny na po­gra­ni­czu wiel­ko­pol­sko-bran­den­bur­sko-ślą­skim


Ba­bi­moj­szczyz­na – re­gion hi­sto­rycz­ny i et­no­gra­ficz­ny na po­gra­ni­czu wo­je­wództw wiel­ko­pol­skie­go i lu­bu­skie­go. Głów­nym oś­rod­kiem jest Ba­bi­most, od któ­re­go re­gion wziął nazwę. Po­zo­sta­łe więk­sze oś­rod­ki: Kar­go­wa, Nowe Kram­sko, Pod­mo­kle Wiel­kie, Dą­brów­ka Wiel­ko­pol­ska


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babimost

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim;


Zo­bacz też: Ba­bi­most w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ba­bi­most – mia­sto w za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ba­bi­most.

Ba­bi­most leży w hi­sto­rycz­nej Wiel­ko­pol­sce. Uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1397 roku, Ba­bi­most Nowe Mia­sto lo­ko­wa­ny był w 1652, zde­gra­do­wa­ny w 1781 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babimościanin

miesz­ka­niec Ba­bi­mo­stu


Źródła:

SJP.pl

Babimościanka

miesz­kan­ka Ba­bi­mo­stu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bi­mo­stu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babimór

wi­dłak ba­bi­mór - ga­tu­nek ro­śli­ny kos­mo­po­li­tycz­nej z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych; wi­dłak goź­dzi­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­co­po­dium cla­va­tum|ref=tak., ga­tu­nek wi­dła­ka ros­ną­ce­go w la­sach sos­no­wych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babin

żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Beł­ży­ce, po­ło­żo­na nad rzeką Kręż­ni­czan­ką, roz­sła­wio­na przez to­wa­rzy­stwo na­zy­wa­ne Rzecz­po­spo­li­tą Ba­biń­ską;

 (1.2) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ho­szczań­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babina

żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­rusz­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bi­na


Źródła:

Wiktionary

Babinicz

pse­u­do­nim An­drze­ja Kmi­ci­ca - bo­ha­te­ra "Po­to­pu" Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


Źródła:

SJP.pl

Babiniec

żar­to­bli­we okre­śle­nie zbio­ro­wi­ska ko­biet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żart. duża licz­ba ko­biet zgro­ma­dzo­na w jed­nym miej­scu

 (1.2) daw. także obec­nie gw-pl|Kra­ków, Bu­ko­wi­na. ar­chit. przed­sio­nek ko­ścio­ła lub wy­dzie­lo­na część sy­na­go­gi, przez­na­czo­ne dla ko­biet;


Ba­bi­niec – sta­ro­pol­ska nazwa przed­sion­ka ko­ściel­ne­go (kruch­ty) przez­na­czo­ne­go dla ko­biet że­brzą­cych, w któ­rym nauk ka­te­che­tycz­nych mogły słu­chać osoby uwa­ża­ne za "he­re­ty­ków" lub Żydzi. Nazwa do­ty­czy także po­mie­szczeń (przez­na­czo­nych dla ko­biet lub żeń­skiej służ­by) sy­na­gog, cerk­wi i du­żych dwo­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babinka

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ba­bi­na; stara ko­bie­ta, sta­rusz­ka

 (1.2) daw. bot. ba­bia­na


 "Zo­bacz też: Kanał Ba­bin­ka."

Ba­bin­ka – ciek w Wiel­ko­pol­sce, prze­pły­wa­ją­cy przez gminy Kór­nik i Mo­si­na, a ucho­dzą­cy do Kopla na te­re­nie Poz­na­nia, w Głu­szy­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babiogórka

miesz­kan­ka Ba­biej Góry (ma­sy­wu gór­skie­go w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim)


Źródła:

SJP.pl

Babiogórski

przy­miot­nik od: Babia Góra


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Babią Górą, od­no­szą­cy się do Ba­biej Góry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babiogórzec

miesz­ka­niec Ba­biej Góry (ma­sy­wu gór­skie­go w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim)


Źródła:

SJP.pl

Babiok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. kopka siana


Źródła:

Wiktionary

Babirusa

ga­tu­nek dzi­kiej świni ży­ją­cej na wy­spach Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go; ba­bi­rus­sa


Źródła:

SJP.pl

Babirussa

ga­tu­nek dzi­kiej świni ży­ją­cej na wy­spach Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go; ba­bi­ru­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­bi­rus­sa., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny świń;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ba­bi­rus­sa (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babistyczny

→ ba­bizm


Patrz:babizm

Źródła:

SJP.pl

Babiszon

po­tocz­nie: nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Babit

stop ło­ży­sko­wy cyny z an­ty­mo­nem i mie­dzią; bab­bit


Źródła:

SJP.pl

Babiuch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Babizm

ruch spo­łecz­no-re­li­gij­ny w Per­sji w XIX w.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­więt­na­sto­wiecz­ny per­ski ruch spo­łecz­ny i re­li­gij­ny sprze­ci­wia­ją­cy się mu­zuł­mań­skie­mu fa­na­tyz­mo­wi;


Ba­bizm ( ‏بابی ها‎, Bâbihâ) – ruch re­li­gij­ny wy­wo­dzą­cy się z is­la­mu, pow­sta­ły ok. 1844 roku w Per­sji. Ba­bizm za­kła­dał sze­reg re­form spo­łecz­nych i re­li­gij­nych, re­in­ter­pre­to­wał dżi­had, wpro­wa­dzał nowy ka­len­darz, mo­no­ga­mię (wyz­naw­cy mogli brać za żonę tylko współ­wyz­naw­czy­nie) i rów­ność ludzi wobec prawa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. spa­dek po babce


Źródła:

Wiktionary

Babić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. po­ma­gać po­łoż­ni­cy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Babięta

wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


Ba­bię­ta ( Ba­bien­ten, 1938–1945 Ba­ben­ten) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na nad Ba­biec­ką Stru­gą, na szla­ku ka­ja­ko­wym rzeki Kru­ty­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babiński

przy­miot­nik od: Babin


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babka

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta;
3. pie­czo­ne w spe­cjal­nej for­mie cia­sto o kształ­cie stoż­ko­wa­tym i okrą­głej pod­sta­wie;
4. stara, wiej­ska ko­bie­ta;
5. nie­wiel­ka ro­śli­na wie­lo­let­nia o kilku ser­co­wa­tych li­ściach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) matka ojca lub matki

 (1.2) star­sza ko­bie­ta, zwy­kle za­nied­ba­na, bied­na

 (1.3) przest. wiej­ska ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca przy po­ro­dach, zaj­mu­ją­ca się też zio­ło­lecz­nict­wem, zna­chor­stwem i wróż­biar­stwem

 (1.4) pot. młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta

 (1.5) cuk. kulin. słod­kie cia­sto pie­czo­ne w for­mie pro­sto­kąt­nej lub ma­ją­cej kształt ścię­te­go stoż­ka

 (1.6) zob. babka z pia­sku.

 (1.7) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plan­ta­go|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych;

 (1.8) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Alis­ma plan­ta­go-aqu­a­ti­ca|L.|ref=tak., ro­śli­na nad­wod­na z ro­dzi­ny ża­bień­co­wa­tych;

 (1.9) bot. lud. ślaz

 (1.10) mykol. zob. koź­larz babka.

 (1.11) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Go­bii­dae|ref=tak., ryba z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych;

 (1.12) roln. kopka ze snop­ków usta­wia­na na polu

 (1.13) roln. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie, Bu­ko­wi­na. ko­wa­deł­ko do kle­pa­nia sier­pa lub kosy

 (1.14) reg-pl|Pod­kar­pa­cie. drob­na mo­ne­ta zdaw­ko­wa

 (1.15) gw-pl|Górny Śląsk. roln. ostat­ni sno­pek pod­czas żniw

 (1.16) daw. icht. gło­wacz prę­go­płet­wy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cot­tus po­e­ci­lo­pus|ref=tak.

 (1.17) daw. icht. lud. gło­wacz bia­ło­płet­wy, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cot­tus gobio|ref=tak.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babkarstwo

prze­sta­rza­łe: nie­fa­cho­we po­łoż­nict­wo upra­wia­ne przez babki - aku­szer­ki, prze­de wszyst­kim na wsi


Źródła:

SJP.pl

Babki

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrak­cyj­na ko­bie­ta;
3. pie­czo­ne w spe­cjal­nej for­mie cia­sto o kształ­cie stoż­ko­wa­tym i okrą­głej pod­sta­wie;
4. stara, wiej­ska ko­bie­ta;
5. nie­wiel­ka ro­śli­na wie­lo­let­nia o kilku ser­co­wa­tych li­ściach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babkowate

1. ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych zro­sło­płat­ko­wych;
2. kos­mo­po­li­tycz­na ro­dzi­na ryb słod­ko­wod­nych i mor­skich z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plan­ta­gi­na­ce­ae|Juss|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców;

 (1.2) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Go­bii­dae|Cu­vier|ref=tak., ro­dzi­na ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|bab­ko­wa­ty.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babkowaty

o ce­chach bab­ko­wa­tych (1. ro­dzi­na ro­ślin;
2. ro­dzi­na ryb)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych

 (1.2) icht. o ce­chach ryb z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babkowiec

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


Źródła:

SJP.pl

Babkowy

→ babka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) z babki (ro­śli­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plan­ta­go|L.|ref=tak.)


Patrz:babka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babkówka

niedź­wie­dziów­ka bab­ków­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Babochłop

po­tocz­nie: ko­bie­ta przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem męż­czyz­nę; baba-chłop, ko­bie­ton, chło­po­ba­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pejor. po­gard. ko­bie­ta, która wy­glą­da i za­cho­wu­je się jak męż­czyz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babok

po­stać z pol­skich le­gend (m.in. ślą­skich), isto­ta nad­przy­ro­dzo­na, zjawa, stra­szy­dło zwią­za­ne z ciem­no­ścią; bebok, bobok


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­fant. gw-pl|Łódź, Górny Śląsk, Czę­sto­cho­wa., stra­szy­dło

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. osoba ocię­ża­ła fi­zycz­nie lub umy­sło­wo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) in­fant. pot. posp. wy­dzie­li­na z nosa

 (3.2) in­fant. gw-pl|Poz­nań. zasch­nię­ta wy­dzie­li­na z nosa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babokracja

rządy lub po­glą­dy ko­biet opar­te na pod­sta­wo­wych za­ło­że­niach fe­mi­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Babol

po­tocz­nie:
1. zas­chła wy­dzie­li­na w nosie;
2. błąd, po­mył­ka;
3. ocena nie­do­sta­tecz­na;
4. ko­bie­ta nie­sym­pa­tycz­na lub brzyd­ka; babsz­tyl;
5. w piłce noż­nej: słaby strzał, któ­re­go bram­karz nie obro­nił; szma­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. pozn. wy­dzie­li­na z nosa

 (1.2) błąd (or­to­gra­ficz­ny)

 (1.3) nie­sym­pa­tycz­na lub brzyd­ka ko­bie­ta


Babol (per­ski: بابل, daw. Bar­fo­rusz) – mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, w osta­nie Ma­zan­da­ran, nad rzeką Babol ucho­dzą­cą do Morza Ka­spij­skie­go.

W 2011 miej­sco­wość li­czy­ła 219 467 miesz­kań­ców. Dla po­rów­na­nia, w 2006 było ich 201 335, w 1996 – 158 346[], a w 1966 – 44 tys. Nie­o­po­dal leży miej­sco­wość Ba­bol­sar. Roz­wi­nię­ty prze­mysł rybny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babon

ko­bie­ta, zwła­szcza otyła, brzyd­ka lub zło­śli­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. po­gard. ko­bie­ta, wobec któ­rej mó­wią­cy żywi ne­ga­tyw­ne uczu­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baborowianin

miesz­ka­niec Ba­bo­ro­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Baborowianka

miesz­kan­ka Ba­bo­ro­wa (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bo­ro­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baborowski

→ Ba­bo­rów


Patrz:Baborów

Źródła:

SJP.pl

Baborów

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Ba­bo­rów (daw. "Ba­wo­rów", niem. "Ba­u­er­witz", Ba­vo­rov) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ba­bo­rów. Ge­o­gra­ficz­ne leży na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim, nad rzeką Psiną. Lo­kal­ny oś­ro­dek usłu­go­wy, wyt­wór­nia pasz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baborówko

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


Ba­bo­rów­ko (pol. hist. "Ba­wo­rów­ko") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły. Po­ło­żo­na jest 5 km na po­łud­nio­wy wschód od Sza­mo­tuł, przy szla­ku ko­le­jo­wym Poz­nań – Szcze­cin z przy­stan­kiem Ba­bo­rów­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baboszewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­bo­sze­wa


Źródła:

Wiktionary

Baboszewo

wieś w Pol­sce


Ba­bo­sze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Ba­bo­sze­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­bo­sze­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baboszewski

przy­miot­nik od: Ba­bo­sze­wo


Źródła:

SJP.pl

Babowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. babka (wy­piek)

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. forma do pie­cze­nia babki


Źródła:

Wiktionary

Babołk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. babok. (stra­szy­dło)


Źródła:

Wiktionary

Babranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­brać.


Źródła:

Wiktionary

Babranina

1. po­ru­sza­nie się w czymś lep­kim, grzą­skim; ba­bra­nie się, grze­ba­nie się;
2. po­tocz­nie:
a) dro­biaz­go­wa, żmud­na ro­bo­ta; pa­pra­ni­na;
b) brud­na praca; pa­pra­ni­na;
c) zma­ga­nie się z po­wra­ca­ją­cy­mi pro­ble­ma­mi;
d) brud­na, mokra sub­stan­cja


Źródła:

SJP.pl

Babrać

1. bru­dzić;
2. grze­bać w czymś;
3. psuć coś, robić coś źle


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bru­dzić, pa­prać

 (1.2) pot. grze­bać w czymś

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. długo prze­sia­dy­wać roz­ma­wia­jąc

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ba­brać się

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. bru­dzić się

 (2.2) gw-pl|Górny Śląsk. guz­drać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. nied­ba­lec, par­tacz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. bru­das


Źródła:

Wiktionary

Babrzysko

błot­ni­ste miej­sce, w któ­rym zwie­rzę­ta za­ży­wa­ją ką­pie­li błot­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. łow. grzą­skie miej­sce w lesie, gdzie dla ochro­ny przed in­sek­ta­mi zwie­rzę­ta ta­rza­ją się w bło­cie, głów­nie je­le­nie i dziki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babski

przy­miot­nik od: baba


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy baby

 (1.2) za­cho­wu­ją­cy się jak ko­bie­ta

 (1.3) do­ty­czą­cy Bab­ska, bab­szcza­ni­na lub bab­szczan­ki

 (1.4) do­ty­czą­cy Bab, ba­bia­ni­na lub ba­bian­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babsko

po­gard­li­wie: ko­bie­ta, zwła­szcza otyła


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. obraź. pejor. ko­bie­ta brzyd­ka lub nie­sym­pa­tycz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babskość

ogół cech i za­cho­wań ty­po­wych dla baby; znie­wie­ścia­łość


Źródła:

SJP.pl

Babstwo

1. ogół cech ty­po­wych dla baby;
2. ogół bab


Źródła:

SJP.pl

Babszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bab­ska


Źródła:

Wiktionary

Babsztyk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. patrz: babsz­tyl


Źródła:

Wiktionary

Babsztyl

obraź­li­wie o ko­bie­cie nie­sym­pa­tycz­nej lub brzyd­kiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. o ko­bie­cie brzyd­kiej lub nie­sym­pa­tycz­nej


Babsz­tyl – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę fol­ko­wą, a na­stęp­nie co­un­try roc­ko­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babu

1. in­dyj­ska forma grzecz­no­ścio­wa zwra­ca­nia się do kogoś na pi­śmie, od­po­wia­da­ją­ca pol­skie­mu "pan", "sza­now­ny pan";
2. in­dyj­ski urzęd­nik pi­szą­cy po an­giel­sku;
3. Hin­dus nieź­le po­słu­gu­ją­cy się an­giel­szczyz­ną


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wpo­desz­łym wieku


Źródła:

Wiktionary

Babuchowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Babuchów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie ro­ha­tyń­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kow­skie­go;


Ba­bu­chów (ukr. Бабухів, "Ba­bu­chiw") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 roku w re­jo­nie ro­ha­tyń­skim), nad Gniłą Lipą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Babuciek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pro­się


Źródła:

Wiktionary

Babuin

ga­tu­nek pa­wia­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Papio cy­no­cep­ha­lus|L.|ref=tak., ga­tu­nek pa­wia­na ży­ją­cy we wschod­niej, środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babula

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bi­na, ba­bin­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. star­sza ko­bie­ta, zwy­kle po­strze­ga­na jako miła i bu­dzą­ca sym­pa­tię

 (1.2) pieszcz. matka jed­ne­go z ro­dzi­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babuleńka

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­li­na, ba­bi­na, ba­bin­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ba­bul­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babulina

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bi­na, ba­bin­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


Źródła:

SJP.pl

Babulinka

zdrob­nie­nie od: ba­bu­li­na


Źródła:

SJP.pl

Babulka

1. żar­to­bli­wie o sta­rej wiej­skiej ko­bie­cie; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­la, ba­bul­ka;
2. żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


Źródła:

SJP.pl

Babunia

żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­buń­cia, ba­bu­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

 (1.2) pot. stara ko­bie­ta


Ba­bu­nia ( Babička) – po­wieść Boženy Němcovej, ukoń­czo­na w roku 1853.

Au­tor­ka na­pi­sa­ła po­wieść po śmier­ci syna Hynka. Opi­su­je w niej ide­a­li­zo­wa­ny obraz dzie­ciń­stwa w Do­li­nie Ba­bu­ni koło Ra­ci­bo­rzyc. Cen­tral­ną po­sta­cią jest ty­tu­ło­wa Ba­bu­nia, która na proś­bę córki Te­re­sy prze­no­si się z Olesz­nic w Gó­rach Or­lic­kich do ra­ci­bo­rzyc­kiej do­li­ny, aby po­ma­gać w wy­cho­wa­niu wnu­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babuniny

na­le­żą­cy do ba­bu­ni, do­ty­czą­cy ba­bu­ni (np. ba­bu­ni­ny swe­te­rek, ba­bu­ni­ne serce)


Źródła:

SJP.pl

Babus

po­gard­li­wie lub żar­to­bli­wie o ko­bie­cie, zwła­szcza dużej i gru­bej, o mę­skich ce­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. żart. ko­bie­ta, baba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babusia

żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: bab­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babuszka

zdrob­nie­nie od: babka (ko­bie­ta)


Źródła:

SJP.pl

Babuwista

zwo­len­nik ba­bu­wiz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik ba­bu­wiz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babuwistyczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­bu­wiz­mem


Źródła:

Wiktionary

Babuwizm

dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na gło­szo­na w XVIII w.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dok­try­na ko­mu­niz­mu uto­pij­ne­go gło­szo­na w XVIII w.;


Ba­bu­wizm – dok­try­na po­li­tycz­na, gło­szą­ca, że wspól­no­ta dóbr po­win­na być pod­sta­wą eko­no­mii pań­stwa, za­wie­ra­ją­ca po­stu­la­ty cał­ko­wi­tej lik­wi­da­cji włas­no­ści pry­wat­nej, uspo­łecz­nie­nia pro­duk­cji i or­ga­ni­za­cji życia w ko­mu­nie.

Pre­kur­so­rem so­cja­liz­mu ra­dy­kal­ne­go był François Noël Ba­be­uf, dzien­ni­karz i te­o­re­tyk ko­mu­niz­mu ("Ma­ni­fest Ple­be­ju­szy") doby re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, ma­rzą­cy o re­wo­lu­cji "więk­szej, wspa­nial­szej i osta­tecz­nej", ta­kiej, która wy­nie­sie lud do wła­dzy i za­pro­wa­dzi ko­mu­nizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babuć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zo­o­techn. wie­przek, tucz­nik

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. pro­siak, świ­nia


Źródła:

Wiktionary

Babuńcia

żar­to­bli­wie lub pie­szczot­li­wie o babci, matce ojca albo matki; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­bu­sia


Źródła:

SJP.pl

Babuśka

pie­szczot­li­wie o babci; bab­cin­ka, ba­bu­la, ba­bul­ka, ba­bu­leń­ka, ba­bu­li­na, ba­bu­nia, ba­buń­cia, ba­bu­sia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: ba­bu­sia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baby

[czy­taj: bejbi]
1. po­tocz­nie: nie­mow­lę, małe dziec­ko;
2. żar­to­bli­wie, po­u­fa­le o uko­cha­nej oso­bie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ang. rzad. nie­mow­lę, małe dziec­ko

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. baba

 (2.2) lm. M. baba

 (2.3) lm. B. baba

 (2.4) lm. W. baba


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baby-Look

[czy­taj: bejbi luk] dziew­czę­cy wy­gląd twa­rzy ko­bie­ty uzy­ska­ny za po­mo­cą od­po­wied­nie­go ma­ki­ja­żu


Źródła:

SJP.pl

Baby-Showerowy

→ baby sho­wer [czy­taj: bejbi-sza­łe­ro­wy]


Źródła:

SJP.pl

Baby-Sitter

[czy­taj: bejbi s-iter] męż­czyz­na od­płat­nie opie­ku­ją­cy się dzieć­mi; ba­by­sit­ter


Źródła:

SJP.pl

Baby-Sitterka

[czy­taj: bejbi s-iter­ka] ko­bie­ta od­płat­nie opie­ku­ją­ca się dzieć­mi pod­czas krót­kiej nie­o­bec­no­ści ro­dzi­ców; ba­by­sit­ter­ka, baby-sit­ter


Źródła:

SJP.pl

Baby-Sitting

[czy­taj: bejbi s-iting] od­płat­na opie­ka nad dzieć­mi w domu ro­dzi­ców pod­czas ich krót­kiej nie­o­bec­no­ści; ba­by­sit­ting


Źródła:

SJP.pl

Babyfon

[czy­taj: bej­bi­fon] elek­tro­nicz­ny ze­staw do na­słu­chi­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Babyjogger

[czy­taj: bej­bi­dżo­ger] wózek dzie­cię­cy o kon­struk­cji umoż­li­wia­ją­cej bie­ga­nie z nim i uży­wa­nie go w trud­niej­szym te­re­nie


Źródła:

SJP.pl

Babysitter

[czy­taj: bejbi s-iter] ko­bie­ta od­płat­nie opie­ku­ją­ca się dzieć­mi pod­czas krót­kiej nie­o­bec­no­ści ro­dzi­ców; ba­by­sit­ter­ka, baby-sit­ter


Źródła:

SJP.pl

Babysitterka

[czy­taj: bej­bis-iter­ka] ko­bie­ta od­płat­nie opie­ku­ją­ca się dzieć­mi pod­czas krót­kiej nie­o­bec­no­ści ro­dzi­ców; baby-sit­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opie­kun­ka do dzie­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babysitting

[czy­taj: bejbi s-iting] od­płat­na opie­ka nad dzieć­mi w domu ro­dzi­ców pod­czas ich krót­kiej nie­o­bec­no­ści; baby-sit­ting


Źródła:

SJP.pl

Baca

góral kie­ru­ją­cy wy­pa­sem stada owiec na gór­skich pa­stwi­skach; star­szy wie­kiem i doś­wiad­cze­niem pa­sterz; w cza­sie wy­pa­su, na hali zaj­mu­je się głów­nie wy­ro­bem sera


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) star­szy, doś­wiad­czo­ny pa­sterz kie­ru­ją­cy pracą ju­ha­sów w pol­skich Kar­pa­tach


Baca (węg. "bacs(a)", "bacsó", "pa­sterz", z rumuń. "baciu") – kie­row­nik zor­ga­ni­zo­wa­nej go­spo­dar­ki sza­ła­śni­czo-pa­ster­skiej (wypas owiec) w pol­skich Kar­pa­tach. Se­we­ryn Go­szczyń­ski w swym pi­sa­nym w 1832 r. „Dzien­ni­ku po­dró­ży do Ta­trów” w za­mie­szczo­nym tam „Słow­nicz­ku ję­zy­ka Pod­ha­lan” po­da­wał: "Baca – na­czel­nik pew­ne­go od­dzia­łu ju­ha­sów".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bacalhau

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. so­lo­ne i su­szo­ne płaty dor­sza


Źródła:

Wiktionary

Bacbijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bac­ba­mi, do­ty­czą­cy Bac­bów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bac­bij­ski;


Źródła:

Wiktionary

Bacciarelli

[czy­taj: Bacz­ja­rel­li] Mar­cel­lo Bac­cia­rel­li (1731-1818), ma­larz wło­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bacewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bach

wyraz uży­wa­ny na oz­na­cze­nie dźwię­ku spo­wo­do­wa­ne­go ude­rze­niem, wy­strza­łem, a także na oz­na­cze­nie czyn­no­ści, przy któ­rej pow­sta­je taki dźwięk


wy­krzy­knik

 (1.1) od­głos ude­rze­nia

wy­krzy­knik w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (2.1) pot. gwał­tow­nie upaść, ude­rzyć/wal­nąć (się/kogoś/o coś); ogól­niej wy­ko­nać gwał­tow­nie jakąś inną czyn­ność


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bachanalia

ba­cha­na­lie; bak­cha­na­lia; bak­cha­na­lie;
1. or­gia­stycz­ne obrzę­dy ku czci boga wina Ba­chu­sa, od­pra­wia­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. prze­sta­rza­łe: orgie, hu­lan­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hu­lan­ki, pi­jań­stwo, orgie

 (1.2) hist. obrzę­dy na cześć Ba­chu­sa


Ba­cha­na­lia (ba­cha­na­lie; łac. "bac­cha­na­lia" z gr. βακχεία) – sta­ro­rzym­skie obrzę­dy na cześć Ba­chu­sa.

Li­wiusz twier­dził, że zo­sta­ły za­po­cząt­ko­wa­ne w Wiel­kiej Gre­cji, skąd prze­do­sta­ły się do Etru­rii, a stam­tąd do­pie­ro do Rzymu i roz­po­wszech­ni­ły się szcze­gól­nie w po­łud­nio­wej Ita­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachanalie

ba­cha­na­lia; bak­cha­na­lia; bak­cha­na­lie;
1. or­gia­stycz­ne obrzę­dy ku czci boga wina Ba­chu­sa, od­pra­wia­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. prze­sta­rza­łe: orgie, hu­lan­ki


Źródła:

SJP.pl

Bachancki

→ ba­chant


Patrz:bachant

Źródła:

SJP.pl

Bachanek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bachanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg. pozn. za­ży­wa­nie ką­pie­li


Źródła:

Wiktionary

Bachant

uczest­nik ba­cha­na­liów


Ba­chant – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2498 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 267 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Ba­chant pla­su­je się na 318. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 362.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachantka

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: uczest­nicz­ka ba­cha­na­liów; me­na­da;
2. prze­no­śnie: ko­bie­ta roz­wią­zła, pro­wa­dzą­ca hu­la­szczy tryb życia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit. to­wa­rzysz­ka Ba­chu­sa

 (1.2) hist. uczest­nicz­ka ba­cha­na­liów

 (1.3) przest. uczest­nicz­ka hu­la­nek i orgii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bacharach

[czy­taj: BAkarak] naz­wi­sko


Ba­cha­rach – mia­sto w Niem­czech, po­ło­żo­ne kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Mainz-Bin­gen, wcho­dzi w skład gminy związ­ko­wej Rhein-Nahe. Leży ok. 48 km na po­łud­nie od Ko­blen­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachata

1. ro­dzaj mu­zy­ki z Do­mi­ni­ka­ny trak­tu­ją­cej o mi­ło­ści i uczu­cio­wo­ści;
2. ro­dzaj tańca do tej mu­zy­ki


Ba­cha­ta – ro­dzaj mu­zy­ki i tańca, który pow­stał i pier­wot­nie ewo­lu­o­wał w wiej­skich i rol­ni­czych te­re­nach Do­mi­ni­ka­ny. Te­ma­ty­ka pio­se­nek jest prze­de wszyst­kim ro­man­tycz­na i uczu­cio­wa; naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne są ut­wo­ry mó­wią­ce o smut­ku i zła­ma­nym sercu. Na po­cząt­ku dla okre­śle­nia no­we­go ga­tun­ku uży­wa­no ter­mi­nu "amar­gue", czyli „gorz­ka mu­zy­ka”, do­pó­ki nie po­ja­wi­ła się nazwa "ba­cha­ta", bez ko­no­ta­cji z na­stro­jem. Czę­sto jest po­rów­ny­wa­na do blu­e­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachatowy

→ ba­cha­ta


Patrz:bachata

Źródła:

SJP.pl

Bachać

re­gio­nal­nie:
1. ude­rzać, walić;
2. ba­chać się -
a) kąpać się;
b) prze­wra­cać się na po­dło­gę


Źródła:

SJP.pl

Bachczysaraj

mia­sto na Ukra­i­nie; Bak­czy­sa­raj, Bach­czy­se­raj (rzad­ko), Bak­czy­se­raj (rzad­ko)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. war. zob. Bak­czy­sa­raj.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bachczyseraj

rzad­ko: mia­sto na Ukra­i­nie; Bach­czy­sa­raj, Bak­czy­sa­raj, Bak­czy­se­raj (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Bachelet

[czy­taj: ba­czie­let] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bachiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­chicz­ne; cecha tych, któ­rzy są ba­chicz­ni


Źródła:

Wiktionary

Bachiczny

ba­chu­so­wy;
1. zwią­za­ny z kul­tem Ba­chu­sa;
2. pi­jac­ki, hu­la­szczy


przy­miot­nik

 (1.1) hist. ma­ją­cy zwią­zek z Ba­chu­sem lub jego kul­tem

 (1.2) przest. lub książk. ży­wio­ło­wy, hu­la­szczy, swa­wol­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bachleda

naz­wi­sko po­pu­lar­ne na Pod­ha­lu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachmann

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachmat

nie­du­ży, bar­dzo wy­trzy­ma­ły koń wierz­cho­wy, uży­wa­ny daw­niej przez jazdę ta­tar­ską i pol­ską


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) śrpol. szyb­ki koń wierz­cho­wy

 (1.2) hist. hipol. nie­wiel­ki, wy­trzy­ma­ły koń ta­tar­ski;


Bach­mat (tatar. "bach­mat") – koń ta­tar­ski nie­wiel­kich roz­mia­rów, ale cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się dużą siłą fi­zycz­ną, szyb­ko­ścią, zwin­no­ścią i wy­trzy­ma­ło­ścią na trudy oraz na zmien­ne wa­run­ki kli­ma­tycz­ne.

W mowie po­tocz­nej wy­stę­po­wa­ło daw­niej jako okre­śle­nie czło­wie­ka nie­wiel­kie­go i krę­pe­go, lecz sil­ne­go fi­zycz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachmistrz

w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik gór­ni­czy w żu­pach kra­kow­skich; berg­mistrz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. górn. kie­row­nik żupy sol­nej


Bach­mistrz – pry­wat­ny przed­się­bior­ca w żu­pach sol­nych zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą szy­bów i ek­splo­a­ta­cją złóż, bądź też urzęd­nik żupny na­dzo­ru­ją­cy prace tech­nicz­ne gór­ni­ków w ko­pal­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachmut

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie do­niec­kim;


Bach­mut ( Бахмут, w la­tach 1924–2016 Ar­tio­mowsk, Артемівськ, Ar­te­miwśk) – mia­sto we wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny (obwód do­niec­ki), w Do­niec­kim Za­głę­biu Wę­glo­wym.

W trak­cie wojny ro­syj­sko-ukra­iń­skiej mia­sto było miej­scem kil­ku­mie­sięcz­nych, krwa­wych walk, z po­wo­du któ­rych ule­gło znacz­nym zni­szcze­niom.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachnięcie

cios, wal­nię­cie lub rzut


Źródła:

SJP.pl

Bachnąć

po­tocz­nie:
1. rzu­cić;
2. ude­rzyć;
3. bach­nąć się - po­ło­żyć się bez­wład­nie


Źródła:

SJP.pl

Bachocki

→ Ba­cho­tek


Patrz:Bachotek

Źródła:

SJP.pl

Bachor

do­sad­nie o nie­grzecz­nym, de­ner­wu­ją­cym dziec­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pejor. dziec­ko, zwła­szcza nie­grzecz­ne (daw. szcze­gól­nie ży­dow­skie)

 (1.2) daw. sport. zwy­kły uczest­nik gry w pa­lan­ta

 (1.3) gwara. bę­kart

 (2.2) gwara. żwacz


Ba­chor – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

W Ba­cho­rzu znaj­du­je się młyn pię­trzą­cy wodę na wy­so­kość 1,0 m, two­rzą­cy roz­le­wi­sko o sze­ro­ko­ści 8,0 m, dłu­gość 50 m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachora

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. je­li­ta zwie­rzę­ce

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. po­tra­wa z pie­czo­ne­go na­dzie­nia z ziem­nia­ków i sło­ni­ny w kisz­ce wie­przo­wej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: ba­chor


Źródła:

Wiktionary

Bachorczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­chorc


Źródła:

Wiktionary

Bachorek

zdrob­nie­nie od: ba­chor; ba­cho­rzę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. ba­chor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bachoro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. je­li­to

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. żo­łą­dek wie­przo­wy


Źródła:

Wiktionary

Bachorski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bachorza

daw­niej: grzę­za­wi­ska, mo­kra­dła, błota; ba­cho­rze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachorze

daw­niej: grzę­za­wi­ska, mo­kra­dła, błota; ba­cho­rza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachorzę

daw­niej: grzę­za­wi­ska, mo­kra­dła, błota; ba­cho­rze


Źródła:

SJP.pl

Bachotek

1. wieś w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


Ba­cho­tek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Miej­sco­wość leży nad pół­noc­no-wschod­nim brze­giem je­zio­ra Ba­cho­tek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­cho­wać.


Źródła:

Wiktionary

Bachować

cza­sow­nik

 (1.1) hulać, pić, ban­kie­to­wać, bir­ban­to­wać


Źródła:

Wiktionary

Bachowice

Ba­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie Spyt­ko­wi­ce, na wy­so­ko­ści 260–310 m n.p.m., na Po­gó­rzu Wie­lic­kim, nad Ba­chów­ką, do­pły­wem Wisły.


Źródła:

Wikipedia

Bachowski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Jana Se­ba­stia­na Bacha; taki, jak w mu­zy­ce Bacha


przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy życia i mu­zy­ki Jana Se­ba­stia­na Bacha, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Bacha lub jego mu­zy­ki, taki jak u Bacha

 (1.2) hist. zwią­za­ny z au­striac­kim pre­mie­rem Alek­san­drem von Ba­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bachrania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. gru­ba­ska


Źródła:

Wiktionary

Bachraty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. gruby

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wy­brzu­szo­ny


Źródła:

Wiktionary

Bachrocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. brzu­chacz, gru­bas

 (1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bo­gacz

 (1.3) pieszcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o dziec­ku


Źródła:

Wiktionary

Bachrula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. gru­ba­ska


Źródła:

Wiktionary

Bachróń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. ktoś brzu­cha­ty


Źródła:

Wiktionary

Bachtaran

mia­sto w Ira­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachtarański

→ Bach­ta­ran


Patrz:Bachtaran

Źródła:

SJP.pl

Bachtiarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bach­tia­ra­mi, do­ty­czą­cy Bach­tia­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bach­tiar­ski;


Źródła:

Wiktionary

Bachtin

Mi­cha­ił M. Bach­tin (1895-1975), ro­syj­ski te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry, ba­dacz kul­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Bachtinowski

taki, jak w te­o­riach Bach­ti­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla jego kon­cep­cji


Źródła:

SJP.pl

Bachus

ła­ciń­ska forma imie­nia Dio­ni­zo­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu

 (1.2) przest. otyły czło­wiek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bachusek

tut­karz ba­chu­sek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny tut­ka­rzo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Bachuski

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. zwy­czaj ob­cho­dze­nia wsi w za­pu­sty

 (1.2) gwara. dzi­wacz­nie prze­bra­ne osoby uczest­ni­czą­ce w ba­chu­skach (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Bachusowy

wła­ści­wy Ba­chu­so­wi, przy­po­mi­na­ją­cy jego lub ob­cho­dy ku jego czci; hu­la­szczy, pi­jac­ki


Źródła:

SJP.pl

Bachusy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. ostat­nie trzy dni kar­na­wa­łu


Źródła:

Wiktionary

Bachórz

1. wieś w Pol­sce;
2. do­pływ Wisły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. brzuch


Ba­chórz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Dynów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­chorz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachórzec

wieś w Pol­sce


Ba­chó­rzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Du­biec­ko. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie prze­my­skim. Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 884.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachów

1. wieś w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie


Ba­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Krzyw­cza. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baciar

w gwa­rze lwow­skiej: ulicz­nik, łobuz, urwis; ba­ciarz, ba­tiar, an­drus, antek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lwów. ulicz­nik, łobuz;

 (1.2) lwów. rzad. włó­czę­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baciarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. po­gard. ko­bie­ta


Źródła:

Wiktionary

Baciarski

→ ba­ciar, → ba­ciarz; ba­tiar­ski


Źródła:

SJP.pl

Baciarz

w gwa­rze lwow­skiej: ulicz­nik, łobuz, urwis; ba­ciar, ba­tiar, an­drus, antek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Kra­ków, Lwów. łobuz, ulicz­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bacik

zdrob­nie­nie od: bat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Back-Story

[czy­taj: bek-story] pom­niej­sza opo­wiast­ka dzie­ją­ca się w tle głów­nej fa­bu­ły książ­ki lub filmu; back­sto­ry


Źródła:

SJP.pl

Back-Up

[czy­taj: bekap] kopia za­pa­so­wa pliku; bac­kup, ar­chi­wi­za­cja da­nych


Źródła:

SJP.pl

Backdoor

[czy­taj: bek­dor] w in­for­ma­ty­ce: luka w za­bez­pie­cze­niach sy­ste­mu stwo­rzo­na umyśl­nie dla póź­niej­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. luka w za­bez­pie­cze­niach, swo­i­sta furt­ka ut­wo­rzo­na umyśl­nie w celu póź­niej­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia


Back­do­or (z ang. „tylne drzwi”), także furt­ka – ukry­ty i nie­a­u­to­ry­zo­wa­ny me­cha­nizm umoż­li­wia­ją­cy obej­ście stan­dar­do­wych pro­ce­dur uwie­rzy­tel­nia­nia lub za­bez­pie­czeń sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go, apli­ka­cji, ser­we­ra lub sieci.

Back­do­or może zo­stać po­zo­sta­wio­ny przez ata­ku­ją­ce­go, który wcze­śniej wła­mał się do sy­ste­mu, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Backdoors

[czy­taj: bek­dors] ce­lo­wy błąd w war­stwie ochron­nej sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go, umoż­li­wia­ją­cy wej­ście do niego bez ko­niecz­no­ści lo­go­wa­nia się; back­do­or, furt­ka


Źródła:

SJP.pl

Backend

[czy­taj: be­kend] w in­for­ma­ty­ce: część apli­ka­cji dzia­ła­ją­ca na ser­we­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. część sy­ste­mu in­for­ma­tycz­ne­go nie­wi­docz­na dla użyt­kow­ni­ka, re­a­li­zu­ją­ca lo­gi­kę biz­ne­so­wą i prze­cho­wu­ją­ca dane


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Backendowiec

[czy­taj: be­ken­do­wiec] pro­gra­mi­sta zaj­mu­ją­cy się bac­ken­dem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. in­form. pro­gra­mi­sta zaj­mu­ją­cy się bac­ken­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Backendowy

→ bac­kend [czy­taj: be­ken­do­wy]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) środ. in­form. zwią­za­ny z bac­ken­dem, do­ty­czą­cy bac­ken­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Backgammon

[czy­taj: bak­ga­mon] gra plan­szo­wa dla dwóch gra­czy; tryk­trak


Źródła:

SJP.pl

Background

[czy­taj: bek­grałnd] ze­spół czyn­ni­ków ma­ją­cych wpływ na bie­żą­cą sy­tu­a­cję czło­wie­ka, np. śro­do­wi­sko, wy­cho­wa­nie, otocz­nie, przesz­łe doś­wiad­cze­nia itd.


Źródła:

SJP.pl

Backhand

[czy­taj: bek­hend] bek­hend; w te­ni­sie, ping-pongu itp.: ude­rze­nie z lewej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w pra­wej ręce bądź ze stro­ny pra­wej - trzy­ma­ną w lewej; w ho­ke­ju: przy ude­rze­niu z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej prawą ręką i na od­wrót


Źródła:

SJP.pl

Backhandowy

→ back­hand [czy­taj: bek­hen­do­wy]; bek­hen­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Backlash

[czy­taj: ba­klasz] po­tocz­nie: fala sprze­ci­wu, kry­ty­ki


Źródła:

SJP.pl

Backline

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. wzmac­nia­cze, ko­lum­ny i po­zo­sta­ły sprzęt na­gło­śnie­nio­wy do gitar czy syn­te­za­to­rów; nie­kie­dy za­li­cza się do niego także ze­sta­wy per­ku­syj­ne oraz in­stru­men­ty kla­wi­szo­we


Źródła:

Wiktionary

Backmasking

[czy­taj: bek­ma­sking] me­to­da ukry­wa­nia wia­do­mo­ści po­przez uży­cie w ut­wo­rze mu­zycz­nym dźwię­ku na­gra­ne­go od tyłu


Back­ma­sking (z ang. „tylne, wstecz­ne ma­sko­wa­nie”) – wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie w mu­zy­ce me­to­da ukry­wa­nia wia­do­mo­ści, moż­li­wej do od­czy­ta­nia tylko przy wstecz­nym prze­słu­cha­niu ut­wo­ru (tek­stu).

W mu­zy­ce back­ma­sking zo­stał spo­pu­la­ry­zo­wa­ny przez ze­spół The Be­at­les, który użył tej tech­ni­ki w al­bu­mie Re­vol­ver, na­gry­wa­jąc wokal i in­stru­men­ty od tyłu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Backpacker

[czy­tak: bek­pe­ker] osoba po­dró­żu­ją­ca po świe­cie wy­łącz­nie z ple­ca­kiem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) okre­śle­nie tu­ry­sty po­dró­żu­ją­ce­go po świe­cie z ple­ca­kiem jako je­dy­nym ba­ga­żem, sy­pia­ją­ce­go w schro­ni­skach i naj­czę­ściej od­wie­dza­ją­ce­go kraje, w któ­rych jest ta­niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Backpackerka

[czy­tak: bek­pe­ker­ka] ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca po świe­cie wy­łącz­nie z ple­ca­kiem


Źródła:

SJP.pl

Backpackerski

→ back­pac­ker [czy­taj: bek­pe­ker­ski]


Źródła:

SJP.pl

Backpacking

[czy­taj: bek­pe­king] po­dró­żo­wa­nie po świe­cie wy­łącz­nie z ple­ca­kiem, zwy­kle nie­wiel­kim kosz­tem dzię­ki ko­rzy­sta­niu z ta­nich noc­le­gów, włas­ne­go po­ży­wie­nia i tran­spor­tu pu­blicz­ne­go


Back­pac­king („po­dró­żo­wa­nie z ple­ca­kiem” od ang. "back­pack" – „ple­cak”) – forma in­dy­wi­du­al­nej tu­ry­sty­ki, po­le­ga­ją­ca na od­by­wa­niu po­dró­ży z nie­wiel­kim ba­ga­żem. Taki model tu­ry­sty­ki czyn­nej cha­rak­te­ry­zu­je się or­ga­ni­zo­wa­niem po­dró­ży na włas­ną rękę, ko­rzy­sta­niem z tran­spor­tu pu­blicz­ne­go, ta­nich noc­le­gów (np. w schro­ni­sku, na­mio­cie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Backslash

[czy­taj: beks­lesz] znak gra­ficz­ny (\) sto­so­wa­ny głów­nie w in­for­ma­ty­ce, dzie­lą­cy nazwy ka­ta­lo­gów, np. w sy­ste­mie MS-DOS; lewy uko­śnik, od­wrot­ne ła­ma­nie, uko­śnik od­wrot­ny, uko­śnik wstecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Backspace

[czy­taj: bek­spejs] kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra usu­wa­ją­cy znak znaj­du­ją­cy się przed kur­so­rem, co­fa­ją­cy kur­sor o jedną po­zy­cję; Back­spa­ce, co­facz


Back­spa­ce – kla­wisz na kla­wia­tu­rze, który w ma­szy­nach do pi­sa­nia prze­su­wał kart­kę jedną po­zy­cję wstecz. W kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ro­wej kla­wisz ← Back­spa­ce usuwa znak sto­ją­cy przed kur­so­rem tek­sto­wym i prze­su­wa ten kur­sor o jedną po­zy­cję do tyłu.

W ma­szy­nach do pi­sa­nia ma­szy­nist­ka mogła wpi­sać na przy­kład małą li­te­rę „a” z ak­cen­tem (á) po­przez wpi­sa­nie „a”, wci­śnię­cie ← Back­spa­ce i wci­śnię­cie kla­wi­sza z ak­cen­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Backstage

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. ku­li­sy, za­ple­cze, zwy­kle po­ka­zu mody


Back­sta­ge – drugi wspól­ny album pol­skie­go ra­pe­ra Dioxa i duetu pro­du­cenc­kie­go The Re­tur­ners. Zo­stał wy­da­ny 14 maja 2012 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Pro­sto. Płyta za­wie­ra 15 ut­wo­rów, wśród któ­rych wy­stą­pi­li Pel­son, Hades, O.S.T.R. i Rak. Mik­so­wa­nie i ma­ste­ring na­grań wy­ko­nał znany z wy­stę­pów w ze­spo­le HiFi Banda – Czar­ny HIFI. W celu pro­mo­cji al­bu­mu zre­a­li­zo­wa­ne zo­sta­ły te­le­dy­ski do ut­wo­rów „Te­le­fon” i „Prze­stęp­cy”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Backstory

[czy­taj: bek-story] pom­niej­sza opo­wiast­ka dzie­ją­ca się w tle głów­nej fa­bu­ły książ­ki lub filmu; back-story


Źródła:

SJP.pl

Backup

[czy­taj: bekap] kopia za­pa­so­wa pliku; back-up, ar­chi­wi­za­cja da­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. kopia za­pa­so­wa da­nych spo­rzą­dzo­na dla ich za­bez­pie­cze­nia

 (1.2) in­form. czyn­ność wy­ko­ny­wa­nia bac­ku­pu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Backupowy

→ bac­kup [czy­taj: be­ka­po­wy]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. do­ty­czą­cy bac­ku­pu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bacnąć

daw­niej: pac­nąć;
1. ude­rzyć, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni, np. packą;
2. upaść z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem; klap­nąć


Źródła:

SJP.pl

Bacon

[czy­taj: Bej­kon albo Bekon] naz­wi­sko pi­sa­rza an­giel­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bacowa

żona bacy


Źródła:

SJP.pl

Bacowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie bacą


Źródła:

Wiktionary

Bacować

być bacą, peł­nić funk­cję bacy


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pra­co­wać jako baca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bacowski

przy­miot­nik od: baca


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bacą albo ba­co­wa­niem, na­le­żą­cy do bacy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bacytracyna

an­ty­bio­tyk


Ba­cy­tra­cy­na – mie­sza­ni­na or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych z grupy an­ty­bio­ty­ków po­li­pep­ty­do­wych wyt­wa­rza­nych przez pewne szcze­py "Ba­cil­lus sub­ti­lis" lub "Ba­cil­lus li­che­ni­for­mis". Głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są ba­cy­tra­cy­ny A, B1, B2 i B3. Wy­ka­zu­ją dzia­ła­nie bak­te­rio­bój­cze wobec bak­te­rii Gram-do­dat­nich. Nie dzia­ła­ją na "Pse­u­do­mo­nas ae­ru­gi­no­sa" i "En­te­ro­bac­te­ria­ce­ae".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bacza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. baca


Źródła:

Wiktionary

Baczek

zdrob­nie­nie od: bak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczenie

pil­no­wa­nie, zwra­ca­nie uwagi na coś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­czyć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na w pół­noc­nej Ser­bii i po­łud­nio­wych Wę­grzech, po­ło­żo­na mię­dzy Du­na­jem a Cisą;


Zo­bacz też: Bacz­ka (rejon zło­czow­ski).

Bacz­ka (serb. "Bačka", węg. "Bácska", słow. "Báčka", rus. Бачка) − kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Ser­bii i po­łud­nio­wych Wę­grzech, sta­no­wią­ca część Woj­wo­di­ny. Jest na­tu­ral­nie ogra­ni­czo­na przez rzeki Cisę i Dunaj.

Na ob­sza­rze Bacz­ki żyje chor­wac­ka mniej­szość et­nicz­na i Bu­niew­cy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baczkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baczliwy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. uważ­ny


Źródła:

Wiktionary

Baczmag

męski but z za­dar­ty­mi no­ska­mi, no­szo­ny do pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go; bacz­meg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. obuw. skó­rza­ny but tu­rec­ki ze ścię­tą uko­śnie z tyłu cho­le­wą, trze­wik na pła­skiej po­desz­wie, w Pol­sce obu­wie po­pu­lar­ne w XVII wieku;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczmagi

męski but z za­dar­ty­mi no­ska­mi, no­szo­ny do pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go; bacz­meg


Bacz­ma­gi (także bacz­me­gi, bacz­mo­gi, basz­ma­gi, basz­ma­ki, z osm. tur. باشمق "başmak") – skó­rza­ne buty, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się ścię­ty­mi uko­śnie z tyłu cho­le­wa­mi za­kry­wa­ją­cy­mi ko­la­no oraz pła­ską po­desz­wą i nieco za­dar­tym nosem.

Obu­wie po­pu­lar­ne w XVI–XVIII wieku w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, (Węgry, Pol­ska, Moł­da­wia, Wo­ło­szczyz­na) zwła­szcza wśród szlach­ty i ka­wa­le­rii[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baczmeg

męski but z za­dar­ty­mi no­ska­mi, no­szo­ny do pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go; bacz­mag


Źródła:

SJP.pl

Baczmegi

męski but z za­dar­ty­mi no­ska­mi, no­szo­ny do pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go; bacz­mag


Źródła:

SJP.pl

Bacznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) uważ­nie, z uwagą

 (1.2) stpol. roz­trop­nie


Źródła:

Wiktionary

Baczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bacz­nie


Źródła:

SJP.pl

Baczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: bacz­ny


Źródła:

SJP.pl

Baczność

sku­pio­na uwaga, szcze­gól­na ostroż­ność; czuj­ność, uważ­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. uwaga, czuj­ność, ostroż­ność

 (1.2) daw. roz­są­dek, roz­trop­ność, prze­zor­ność

wy­krzy­knik

 (2.1) wojsk. harc. ko­men­da na­ka­zu­ją­ca przy­ję­cie po­sta­wy sto­ją­cej, wy­pro­sto­wa­nej, z rę­ka­mi wy­cią­gnię­ty­mi wzdłuż ciała i przy­le­ga­ją­cy­mi do boków, sto­pa­mi złą­czo­ny­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczny

uważ­ny, czuj­ny, ostroż­ny


przy­miot­nik

 (1.1) czuj­ny, uważ­ny

 (1.2) stpol. roz­sąd­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczyn

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
3. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baczyć

uwa­żać na coś, strzec cze­goś (czę­ste z prze­cze­niem, np. nie ba­cząc na ...)


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest., książk. uwa­żać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) stpol. roz­wa­żać

 (2.2) stpol. pa­trzeć

 (2.3) stpol. sły­szeć

 (2.5) gw-pl|Rogi (po­wiat kro­śnień­ski). usu­wać pest­ki z owo­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bacówka

pa­ster­ski bu­dy­nek miesz­kal­ny, drew­nia­ny (sza­łas, ko­le­ba) zaj­mo­wa­ny przez bacę i ju­ha­sów pod­czas wy­pa­su owiec na hali; nie­wiel­kie schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drew­nia­ny bu­dy­nek sta­wia­ny na ha­lach pa­ster­skich, w któ­rym przez kilka mie­się­cy w roku, na czas wy­pa­su, prze­by­wa baca wraz z ju­ha­sa­mi;

 (1.2) schro­ni­sko dla tu­ry­stów na gór­skim szla­ku;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bacławski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bad

dawne uz­dro­wi­sko, miej­sco­wość ką­pie­lo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. uz­dro­wi­sko, miej­sco­wość ką­pie­lo­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bada

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: badać


Źródła:

Wiktionary

Badachszan

kra­i­na hi­sto­rycz­na i pro­win­cja Af­ga­ni­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na i re­gion w Af­ga­ni­sta­nie;


Ba­dach­szan (pers. بدخشان) – jedna z 34 pro­win­cji (wi­la­jet) w Af­ga­ni­sta­nie, w pol­skim pi­śmien­nict­wie także pod nazwą Ba­dak­szan. Za­miesz­ka­na jest głów­nie przez Ta­dży­ków, oraz przez mniej­szość kir­gi­ską i uzbec­ką. Ob­szar ten był daw­niej miej­scem po­sto­ju na Jed­wab­nym Szla­ku, a w la­tach 1657–1873 ist­niał tu cha­nat za­miesz­ka­ny przez Uzbe­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badachszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­dach­sza­nem, do­ty­czą­cy Ba­dach­sza­nu


Źródła:

Wiktionary

Badacki

ruch ba­dac­ki - ruch re­sto­ra­cjo­ni­stycz­ny pow­sta­ły w XIX wieku


Źródła:

SJP.pl

Badacz

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ba­da­nia­mi na­u­ko­wy­mi; na­u­ko­wiec; uczo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ba­da­nia­mi na­u­ko­wy­mi

 (1.2) od­kryw­ca, po­dróż­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badaczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi na­u­ko­wy­mi; uczo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­u­ko­wiec, zgłę­bia­ją­ca jakiś temat, pro­blem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badadychuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Gru­dziądz. ręcz­nik


Źródła:

Wiktionary

Badający

1. wy­ko­ny­wać czyn­no­ści sto­so­wa­ne w nauce w celu ści­słe­go, do­kład­ne­go poz­na­nia rze­czy­wi­sto­ści;
2. spraw­dzać stan zdro­wia czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia;
3. spraw­dzać coś, usta­lać coś za po­mo­cą wzro­ku, do­ty­ku, słu­chu, po­wo­nie­nia


Patrz:badać

Źródła:

SJP.pl

Badalny

moż­li­wy do zba­da­nia


Źródła:

SJP.pl

Badan

garb­nik wy­o­dręb­nio­ny z ro­śli­ny ziel­nej - ber­ge­nii


Źródła:

SJP.pl

Badana

→ ba­da­ny


Źródła:

SJP.pl

Badanie

1. czyn­no­ści ma­ją­ce na celu poz­na­nie cze­goś za po­mo­cą ana­li­zy na­u­ko­wej;
2. ze­spół czyn­no­ści ma­ją­cych na celu skon­tro­lo­wa­nie stanu zdro­wia pa­cjen­ta;
3. wynik tej kon­tro­li


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. spraw­dze­nie stanu zdro­wia

 (1.2) po­szu­ki­wa­nie roz­wią­za­nia pro­ble­mu na­u­ko­we­go

 (1.3) szcze­gó­ło­wa ob­ser­wa­cja i ana­li­za


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badany

osoba pod­da­wa­na ba­da­niu


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: badać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba pod­da­wa­na ba­da­niom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badawczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ba­daw­czy, uważ­nie


Źródła:

Wiktionary

Badawczo-Rozwojowy

ba­daw­czy i roz­wo­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Badawczo-Zwiadowczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny jed­no­cze­śnie z wy­ko­ny­wa­niem badań i zwia­du


Źródła:

Wiktionary

Badawczość

→ ba­daw­czy


Patrz:badawczy

Źródła:

SJP.pl

Badawczy

1. prze­ni­kli­wy, czuj­ny (np. ba­daw­cze spoj­rze­nie)
2. do­ty­czą­cy badań na­u­ko­wych (np. prace ba­daw­cze)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­da­niem, ma­ją­cy na celu ba­da­nie, do­cie­ka­nie, poz­na­wa­nie

 (1.2) o wzro­ku, spoj­rze­niu: ma­ją­cy na celu poz­na­nie in­ten­cji roz­mów­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badać

1. wy­ko­ny­wać czyn­no­ści sto­so­wa­ne w nauce w celu ści­słe­go, do­kład­ne­go poz­na­nia rze­czy­wi­sto­ści;
2. spraw­dzać stan zdro­wia czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia;
3. spraw­dzać coś, usta­lać coś za po­mo­cą wzro­ku, do­ty­ku, słu­chu, po­wo­nie­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­dać)

 (1.1) prze­pro­wa­dzać ob­ser­wa­cję, ana­li­zę na­u­ko­wą cze­goś (obiek­tu, po­ję­cia)

 (1.2) spraw­dzać stan zdro­wia pa­cjen­ta, pod­da­wać pa­cjen­ta oglę­dzi­nom le­kar­skim

 (1.3) przy­glą­dać się cze­muś lub komuś uważ­nie

 (1.4) pro­wa­dząc śledzt­wo, prze­słu­chi­wać kogoś

 (1.5) daw. tor­tu­ro­wać w celu wy­do­by­cia zez­nań

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny badać się (dk. zba­dać się)

 (2.1) poz­na­wać się naw­za­jem

 (2.2) pod­da­wać się ba­da­niu le­kar­skie­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baddeleit

mi­ne­rał, dwut­le­nek cyr­ko­nu, od­kry­ty przez Jo­sep­ha Bad­de­le­ya; ba­de­le­it, bra­zy­lit


Źródła:

SJP.pl

Badejki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Gru­dziądz,Gniez­no. ką­pie­lów­ki

 (1.2) gw-pl|Bi­sku­piz­na. majt­ki mę­skie


Źródła:

Wiktionary

Badeleit

mi­ne­rał, dwut­le­nek cyr­ko­nu, od­kry­ty przez Jo­sep­ha Bad­de­le­ya; bad­de­le­it, bra­zy­lit


Źródła:

SJP.pl

Baden

1. mia­sto w Au­strii;
2. mia­sto w Szwaj­ca­rii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baden-Baden

mia­sto w Niem­czech


Baden-Baden (do 1931 "Baden") – uz­dro­wi­sko­we mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wych Niem­czech, w za­chod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, w re­gio­nie Mitt­le­rer Oberr­he­in. Najm­niej­sze ze wszyst­kich dzie­wię­ciu miast na pra­wach po­wia­tu w kraju związ­ko­wym. Baden-Baden wy­ka­zu­je silne po­wią­za­nia z pół­noc­ną Al­za­cją we Fran­cji, do któ­rej na­le­ża­ło będąc pod zwierzch­nict­wem fran­cu­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baden-Powell

[czy­taj: bej­den połel, beden połel albo baden powel] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Badeni

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Badenia

nie­miec­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Nie­miec, po­czą­wszy od śred­nio­wie­cza mar­grab­stwo, księ­stwo a wresz­cie wiel­kie księ­stwo;


Ba­de­nia (niem. "Baden") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Nie­miec. Od 1951 roku wcho­dzi w skład kraju związ­ko­we­go Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia.

Od XI wieku po­sia­dłość rodu Zähringen, od 1112 r. mar­grab­stwo ("Mark­grafs­chaft Baden"). Przez mał­żeń­stwa, kupno i wy­mia­ny, nie­wiel­kie po­cząt­ko­wo mar­grab­stwo po­sze­rzy­ło swe te­ry­to­rium, ule­gło jed­nak od XIV w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badenia-Wirtembergia

nie­miec­ki kraj związ­ko­wy gra­ni­czą­cy z Fran­cją i Szwaj­ca­rią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej czę­ści Nie­miec;


Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia ( Baden-Württemberg) – kraj związ­ko­wy w po­łud­nio­wej czę­ści Nie­miec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badenka

1. miesz­kan­ka Ba­de­nii;
2. miesz­kan­ka Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­de­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badentuch

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ręcz­nik ką­pie­lo­wy


Źródła:

Wiktionary

Badeńczyk

1. miesz­ka­niec Ba­de­nii;
2. miesz­ka­niec Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­de­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badeński

→ Baden, → Ba­de­nia, → Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­de­nią lub Ba­deń­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ba­de­nii

 (1.2) zwią­za­ny z mia­stem Baden-Baden (daw­niej Baden) po­ło­żo­nym w Ba­de­nii

 (1.3) zwią­za­ny z mia­stem Baden w Au­strii


Patrz:Baden, → Badenia, → Badenia-Wirtembergia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badeńsko-Wirtemberski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­de­nią-Wir­tem­ber­gią, do­ty­czą­cy Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii


Źródła:

Wiktionary

Badge

[czy­taj: badż] badż; śro­do­wi­sko­wo:
1. ma­gne­tycz­na karta iden­ty­fi­ka­cyj­na;
2. me­ta­lo­wy zna­czek z gra­fi­ką; przy­pin­ka


Źródła:

SJP.pl

Badia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zob. mormi bor­ne­ań­ski.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Badian

1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych;
2. owoc tej ro­śli­ny, zwany także: anyż gwiaź­dzi­sty, ba­dia­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj męski nie­ży­wot­ny

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Il­li­cium|L.|ref=tak., ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew lub krze­wów o lan­ce­to­wa­tych li­ściach, wy­stę­pu­ją­cy pier­wot­nie w Azji Wschod­niej oraz w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej;

 (1.2) kulin. su­szo­ny owoc ba­dia­nu wła­ści­we­go w for­mie cha­rak­te­ry­stycz­nej gwia­zdy zło­żo­nej z kilku miesz­ków

 (1.3) czer­wo­no­bru­nat­ne, wonne drew­no po­zy­ski­wa­ne z drzew ro­dza­ju ba­dia­nu (1.1), wy­ko­rzy­sty­wa­ne w rzeź­biar­stwie


Ba­dian ("Il­li­cium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny cy­tryń­co­wa­tych "Schi­san­dra­ce­ae", daw­niej w niek­tó­rych sy­ste­mach wy­o­dręb­nia­ny do mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny ba­dia­no­wa­tych ("Il­li­cia­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 40–42 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w Azji wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badianek

owoc ba­dia­nu; anyż gwiaź­dzi­sty, ba­dian


Źródła:

SJP.pl

Badianowate

o ce­chach ba­dia­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Badianowaty

o ce­chach ba­dia­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny ba­dia­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badianowce

rząd ro­ślin dwu­li­ścien­nych z pod­kla­sy ma­gno­lio­wych; Il­li­cia­les


Źródła:

SJP.pl

Badianowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin dwu­li­ścien­nych z pod­kla­sy ma­gno­lio­wych


Źródła:

SJP.pl

Badis

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


"Badis" - ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny ba­di­so­wa­tych (Ba­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Badki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majt­ki, slip­ki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ką­pie­lów­ki

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. krót­kie spo­den­ki


Badki ( बड्की) – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Kar­na­li w dy­stryk­cie Jumla. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 636 go­spo­darstw do­mo­wych i 3579 miesz­kań­ców (1735 ko­biet i 1844 męż­czyzn).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Badminton

gra przez­na­czo­na dla dwóch lub czte­rech osób po­le­ga­ją­ca na prze­bi­ja­niu nad siat­ką lotki (zaz­wy­czaj zro­bio­nej z piór i za­koń­czo­nej gu­mo­wym koń­cem) za po­mo­cą ra­kiet­ki; ko­met­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. gra po­le­ga­ją­ca na od­bi­ja­niu ra­kiet­ka­mi pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wej lotki na bo­i­sku prze­dzie­lo­nym roz­pię­tą na pew­nej wy­so­ko­ści siat­ką;


Zo­bacz też: Bad­min­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re (An­glia).

Bad­min­ton – 2- lub 4-oso­bo­wa dy­scy­pli­na spor­to­wa, kon­ku­ren­cja olim­pij­ska od 1992 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badmintonista

za­wod­nik gra­ją­cy w bad­min­to­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gracz w bad­min­to­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badmintonistka

→ bad­min­to­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej gra­ją­ca w bad­min­to­na


Patrz:badmintonista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badmintonowy

zwią­za­ny z bad­min­to­nem


przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z bad­min­to­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badnonć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zo­ba­czyć, spraw­dzić


Źródła:

Wiktionary

Badoglio

[czy­taj: ba­dol­jo] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Badowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Badura

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Badyhala

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hala ką­pie­lo­wa


Źródła:

Wiktionary

Badyl

1. us­chła ło­dy­ga ro­śli­ny, po­zba­wio­na liści;
2. po­tocz­nie ro­śli­na o dłu­gich ło­dy­gach;
3. w ło­wiect­wie noga łosia lub je­le­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ło­dy­ga ro­śli­ny, us­chła i po­zba­wio­na liści, ster­czą­cy patyk

 (1.2) gw-pl|Lwów. chwast

 (1.3) łow. noga łosia, je­le­nia

 (1.4) uczn. przen. wy­so­ka osoba

 (1.5) uczn. przen. lm. ba­dy­le – dłu­gie ręce

 (1.6)  gw-pl|Kra­ków. lm. ba­dy­le – sucha nać ziem­nia­ków

 (1.7) daw. bot. po­ziew­nik, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ga­le­op­sis|L.|ref=tak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badylara

lek­ce­wa­żą­co: ogrod­nicz­ka, zie­le­niar­ka


Źródła:

SJP.pl

Badylarka

1. nie­wiel­ki, po­spo­li­ty, ru­do­brą­zo­wy gry­zoń z ro­dzi­ny my­szo­wa­tych;
2. lek­ce­wa­żą­co o ogrod­nicz­ce, zie­le­niar­ce


Ba­dy­lar­ka ("Mi­cro­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Badylarski

→ ba­dy­larz


Patrz:badylarz

Źródła:

SJP.pl

Badylarstwo

po­tocz­nie o pod­miej­skim ogrod­nict­wie, upra­wia­niu dzia­łek


Źródła:

SJP.pl

Badylarz

1. lek­ce­wa­żą­co o ogrod­ni­ku, zie­le­nia­rzu;
2. w ło­wiect­wie: byk łosia lub da­nie­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­ce­wa­żą­co o ogrod­ni­ku

 (1.2) łódź. reg. pozn. za­wo­do­wy ho­dow­ca kwia­tów

 (1.3) łódź. bo­ga­ty pry­wat­ny przed­się­bior­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. byk łosia lub da­nie­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badylarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka ba­dy­la­rza


Źródła:

Wiktionary

Badyle

w gwa­rze my­śliw­skiej:
1. po­ro­że łosia w for­mie ro­soch, czyli pro­stych odnóg, a nie łopat;
2. koń­czy­ny je­le­nia, łosia


Źródła:

SJP.pl

Badylek

zdrob­nie­nie od: badyl


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od badyl


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badylorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ba­dy­larz, przed­się­bior­ca ogrod­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Badziak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Badziew

po­tocz­nie: coś bez­na­dziej­ne­go, bez­war­to­ścio­we­go; ba­dzie­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ba­dzie­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badziewiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik pro­duk­tów ni­skiej ja­ko­ści lub uży­wa­nych


Źródła:

Wiktionary

Badziewiara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka pro­duk­tów ni­skiej ja­ko­ści lub uży­wa­nych


Źródła:

Wiktionary

Badziewiarski

po­tocz­nie: do ni­cze­go, tan­det­ny; ba­dziew­ny, ba­dzie­wia­sty, do kitu


Źródła:

SJP.pl

Badziewiasty

po­tocz­nie: do ni­cze­go, tan­det­ny; ba­dziew­ny, ba­dzie­wiar­ski, do kitu


Źródła:

SJP.pl

Badziewie

po­tocz­nie: coś bez­na­dziej­ne­go, bez­war­to­ścio­we­go; ba­dziew


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. rzecz tan­det­na, źle wy­ko­na­na, bez­war­to­ścio­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badziewiowaty

po­tocz­nie: do ni­cze­go, tan­det­ny; ba­dziew­ny, ba­dzie­wiar­ski, ba­dzie­wia­sty


Źródła:

SJP.pl

Badziewniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ba­dziew­nie


Źródła:

SJP.pl

Badziewność

→ ba­dziew­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­dziew­ne; cecha tych, któ­rzy są ba­dziew­ni


Patrz:badziewny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badziewny

po­tocz­nie: do ni­cze­go, tan­det­ny; ba­dzie­wiar­ski, ba­dzie­wia­sty, do kitu


Źródła:

SJP.pl

Badzik

śro­do­wi­sko­wo: mały me­ta­lo­wy zna­czek z gra­fi­ką, nie­wiel­ka przy­pin­ka; mały badż


Źródła:

SJP.pl

Badzinia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Buj­wi­dze,Wi­leń­szczyz­na. włó­czy­kij, włó­czę­ga


Źródła:

Wiktionary

Badziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Badż

badge; śro­do­wi­sko­wo:
1. ma­gne­tycz­na karta iden­ty­fi­ka­cyj­na;
2. me­ta­lo­wy zna­czek z gra­fi­ką; przy­pin­ka


Źródła:

SJP.pl

Baedecker

[czy­taj: BEdeker] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baedeker

prze­wod­nik dla tu­ry­stów; be­de­ker


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. be­de­ker.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baeyer

[czy­taj: bajer] naz­wi­sko, np. Adolf von Ba­e­y­er (1835-1917), nie­miec­ki che­mik


Źródła:

SJP.pl

Baez

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Baffin

[czy­taj: BAfin] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bafta

skrót an­giel­skie­go: Bri­tish Aca­de­my of Film and Te­le­vi­sion Arts - Bry­tyj­ska Aka­de­mia Sztuk Fil­mo­wych i Te­le­wi­zyj­nych, or­ga­ni­za­cja przyz­na­ją­ca co­rocz­nie na­gro­dy w dzie­dzi­nie fil­mów, te­le­wiz­ji i me­diów in­te­rak­tyw­nych


Źródła:

SJP.pl

Bag-In-Box

[czy­taj: beg in boks] kar­to­no­wy po­jem­nik z opa­ko­wa­niem fo­lio­wym do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów, wy­po­sa­żo­ny w kra­nik; bag in box


Bag-in-box (ang. worek w pu­deł­ku) – kom­bi­na­cja opa­ko­wa­nia fo­lio­we­go i kar­to­no­we­go przez­na­czo­na do pa­ko­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia róż­no­ra­kich pro­duk­tów płyn­nych i pół­płyn­nych z za­cho­wa­niem ich świe­żo­ści i wszel­kich po­zo­sta­łych wa­lo­rów przez dłuż­szy czas.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rzad. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­dzaj moc­ne­go obu­wia ro­bo­cze­go ze skóry wie­przo­wej


Źródła:

Wiktionary

Bagatela

1. coś nie­i­stot­ne­go lub łat­we­go do zro­bie­nia; dro­biazg, głup­stwo, bła­host­ka;
2. ogro­do­wy pa­ła­cyk lub pa­wi­lon, modny w osiem­na­sto- i dzie­więt­na­sto­wiecz­nej Pol­sce;
3. krót­ki utwór, zwy­kle for­te­pia­no­wy, o po­god­nym na­stro­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rzecz bez więk­sze­go zna­cze­nia

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kłam­stwo

 (1.3) ar­chit. pa­wi­lon ogro­do­wy o funk­cji wy­po­czyn­ko­wej i roz­ryw­ko­wej, po­pu­lar­ny w XVIII i XIX wieku; rów­nież cała po­sia­dłość z ogro­dem;

 (1.4) muz. krót­ki utwór, zaz­wy­czaj for­te­pia­no­wy, utrzy­ma­ny w po­god­nym na­stro­ju;

wy­krzy­knik

 (2.1) uży­wa­ny dla pod­kre­śle­nia zni­ko­mo­ści licz­by, ilo­ści, kosz­tu, pracy, trudu itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagatelizacja

lek­ce­wa­że­nie, nie­do­ce­nia­nie cze­goś, nie­trak­to­wa­nie cze­goś z na­le­ży­tą po­wa­gą; ba­ga­te­li­zo­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) um­niej­sze­nie zna­cze­nia ja­kiejś rze­czy, po­ję­cia, wy­da­rze­nia lub osobyfakt|Zob. uwagi w dy­sku­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagatelizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uz­na­wa­nie cze­goś za nie­i­stot­ne


Źródła:

Wiktionary

Bagatelizować

uwa­żać coś za drob­nost­kę, ba­ga­te­lę; lek­ce­wa­żyć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­ga­te­li­zo­wać)

 (1.1) uwa­żać za nie­zbyt ważne

 (1.2) przed­sta­wiać jako mało ważne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagatelizujący

uwa­żać coś za drob­nost­kę, ba­ga­te­lę; lek­ce­wa­żyć


Patrz:bagatelizować

Źródła:

SJP.pl

Bagatelka

rzecz bez zna­cze­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagatelny

mało zna­czą­cy, nie­waż­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zni­ko­mą war­tość; nie­war­ty szcze­gól­nej uwagi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagazja

wzo­rzy­sta tka­ni­na jed­wab­na lub ba­weł­nia­na


Ba­gaz­ja, ba­ga­ia – tka­ni­na ba­weł­nia­na lub jed­wab­na, o wątku i os­no­wie w in­nych ko­lo­rach.

W Pol­sce tkana rzad­kim splo­tem płó­cien­nym, a na Wę­grzech tkana bar­dzo gęsto. Dość po­pu­lar­na i nie­dro­ga, uży­wa­na na chu­stecz­ki, su­knie oraz ka­mi­zel­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagańcze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ro­dzaj moc­ne­go obu­wia ro­bo­cze­go ze skóry wie­przo­wej


Źródła:

Wiktionary

Bagaż

rze­czy za­pa­ko­wa­ne do prze­wo­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­pa­ko­wa­ne przed­mio­ty za­bie­ra­ne w po­dróż

 (1.2) przen. doś­wiad­cze­nia, wspom­nie­nia gro­ma­dzo­ne w cza­sie życia


Zo­bacz też: Bagaż – po­stać ze Świa­ta Dysku Terry’ego Prat­chet­ta.

Bagaż (franc. "bague" "pa­ku­nek", z łac. "bacca", "baga", niem. "Pack", "Gepäck"k) – rze­czy oso­bi­ste spa­ko­wa­ne do wa­li­zek, ku­frów, ple­ca­ków itp., przez­na­czo­ne do prze­wo­że­nia środ­ka­mi tran­spor­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagażnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce na bagaż na ro­we­rach, mo­to­cy­klach, sa­mo­cho­dach, au­to­bu­sach itp.

 (1.2) mot. za­my­ka­ne miej­sce na bagaż w sa­mo­cho­dach, au­to­bu­sach itp.


Ba­gaż­nik – część ła­dun­ko­wa sa­mo­cho­du umie­szczo­na naj­czę­ściej z tyłu sa­mo­cho­du. Może mieć małą ob­ję­tość (auta klas A i B) lub więk­szą (kombi, sedan). Naj­więk­szą prze­strzeń ła­dun­ko­wą mają z re­gu­ły sa­mo­cho­dy do­staw­cze. Ba­gaż­nik może być ot­wie­ra­ny klu­czem (np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bagażnikowy

→ ba­gaż­nik


Patrz:bagażnik

Źródła:

SJP.pl

Bagażowe

opła­ta za prze­wóz ba­ga­żu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opła­ta za prze­wóz ba­ga­żu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagażownia

po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia ba­ga­żu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­cho­wal­nia ba­ga­żu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagażowy

przy­miot­nik od: bagaż


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ga­żem, do­ty­czą­cy ba­ga­żu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­moc­nik wy­na­ję­ty do prze­nie­sie­nia ba­ga­żu, np. na dwor­cu lub w ho­te­lu

 (2.2) kolej. pra­cow­nik za­trud­nio­ny w ba­ga­żow­ni

 (2.3) kolej. pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy wagon ba­ga­żo­wy (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagażówka

tak­sów­ka ba­ga­żo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tak­sów­ka ba­ga­żo­wa do prze­wo­zu du­żych przed­mio­tów (mebli, sprzę­tów AGD, RTV)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagdad

sto­li­ca Iraku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Iraku;


Bag­dad ( ‏بغداد‎ []) – sto­li­ca Iraku, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy Bag­dad, głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­czy i kul­tu­ral­ny kraju. Znaj­du­je się w cen­trum Iraku, na Ni­zi­nie Me­zo­po­tam­skiej, na obu brze­gach rzeki Ty­grys, w miej­scu jej naj­więk­sze­go zbli­że­nia do Eu­fra­tu. Po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si ok. 900 km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagdadczyk

miesz­ka­niec Bag­da­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bag­da­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagdadka

miesz­kan­ka Bag­da­du


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bag­da­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagdady

skóry ba­ran­ków; futro z tych skór


Źródła:

SJP.pl

Bagdadzki

→ Bag­dad


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bag­da­du (sto­li­cy Iraku)


Patrz:Bagdad

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baggala

dwu- lub trzy­masz­to­wa łódź, spo­ty­ka­na u wy­brze­ży Oce­a­nu In­dyj­skie­go; bag­ha­la


Bag­ga­la (arab. bağla - muł) – tra­dy­cyj­ny arab­ski sta­tek ża­glo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baggio

[czy­taj: badż­jo] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baggy

[czy­taj: bagi] luźne, sze­ro­kie spod­nie o ob­ni­żo­nym kroku


Źródła:

SJP.pl

Baghala

dwu- lub trzy­masz­to­wa łódź, spo­ty­ka­na u wy­brze­ży Oce­a­nu In­dyj­skie­go; bag­ga­la


Źródła:

SJP.pl

Baghlan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;


Bagh­lan (dari, pasz­to: بغلان, "Baghlān") – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie, w pro­win­cji Bagh­lan, po­ło­żo­ne w po­bli­żu rzeki Kon­doz, na te­re­nie Hin­du­ku­szu, ok. 500 m n.p.m. W 2010 roku mia­sto li­czy­ło 76 409 miesz­kań­ców.

Ważną rolę w go­spo­dar­ce mia­sta sta­no­wią upra­wy bu­ra­ków cu­kro­wych oraz ba­weł­ny oraz zwią­za­ny z nimi prze­mysł.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baghlański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bagh­la­nem, do­ty­czą­cy Bagh­la­nu


Źródła:

Wiktionary

Bagienice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bagieniec

owad z rzędu chru­ści­ków


Ba­gie­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Ja­wo­rzy­na Ślą­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagienka

zdrob­nie­nie od: bagno


Ba­gien­ka (Ba­gien­ko) – ze­spół trzech śród­le­śnych je­zior wy­to­pi­sko­wych po­ło­żo­nych w Bo­rach Tu­chol­skich, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go na pół­noc od Mer­me­tu. Po­wierzch­nia naj­więk­sze­go Je­zio­ra Ba­gien­ko (środ­ko­we­go) wy­no­si 6,8 ha. Po obu jego stro­nach, pół­noc­no-za­chod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej, znaj­du­ją się dwa mniej­sze je­zio­ra leśne – rów­nież o naz­wie „Ba­gien­ko”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagienko

zdrob­nie­nie od: bagno


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: bagno

 (1.2) przen. niez­dro­we, nie­cie­ka­we, nie­mo­ral­ne śro­do­wi­sko lub sy­tu­a­cja

 (1.3) daw. bot. mo­drzew­ni­ca, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­dro­me­da|L.|ref=tak.

 (1.4) daw. bot. mo­drzew­ni­ca po­spo­li­ta, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­dro­me­da po­li­fo­lia|L.|ref=tak.

 (1.5) daw. bot. ró­ża­necz­nik, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rho­do­den­dron|L.|ref=tak.

 (1.6) daw. bot. lud. bagno zwy­czaj­ne, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ledum pa­lu­stre|L.|ref=tak. 1753


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagiennik

mech ba­gien­ny z rzędu ro­kie­tow­ców, w Pol­sce praw­nie chro­nio­ny; mo­kra­dłosz żmi­jo­wa­ty, ba­gien­nik żmi­jo­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Bagiennikowate

ro­dzi­na owa­dów wod­nych z rzędu chru­ści­ków


Lim­nep­hi­li­dae (pol. "ba­gien­ni­ko­wa­te") – ro­dzi­na owa­dów wod­nych z rzędu chru­ści­ków ("In­sec­ta: Tri­chop­te­ra"). Jest to naj­licz­niej­sza w ga­tun­ki (do tej pory wy­ka­za­no z Pol­ski 99 ga­tun­ków z 31 ro­dza­jów) i naj­po­wszech­niej­sza w kraju ro­dzi­na chru­ści­ków. Larwy Lim­nep­hi­li­dae bu­du­ją prze­no­śne domki róż­ne­go kształ­tu i wy­ko­na­ne z róż­no­rod­ne­go ma­te­ria­łu: pia­sku, ka­mycz­ków, czę­ści ro­ślin­nych, de­try­tu­su a także wyt­wo­rów czło­wie­ka (sty­ro­pian, pa­pier, pla­stik).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagienność

→ ba­gien­ny


Patrz:bagienny

Źródła:

SJP.pl

Bagienny

po­kry­ty ba­gna­mi, ros­ną­cy na ba­gnach (np. te­re­ny ba­gien­ne, ro­ślin­ność ba­gien­na)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­gnem, do­ty­czą­cy bagna, wła­ści­wy ba­gnom, ros­ną­cy na ba­gnach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagier

ma­szy­na do po­głę­bia­nia rzeki, ka­na­łu itp. po­przez wy­do­by­wa­nie grun­tu z dna wód; ba­grow­ni­ca, czer­pacz­ka, czer­par­ka, draga, po­głę­biar­ka, szla­mow­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek wy­do­by­wa­ją­cy grunt z dna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagieta

1. drew­nia­na li­stwa uży­wa­na do wy­ro­bu ram i gzym­sów;
2. zgru­bie­nie od: ba­giet­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od ba­giet­ka

 (1.2) techn. drew­nia­na li­stwa o cha­rak­te­rze ozdob­nym, uży­wa­na do wy­ro­bu ram i gzym­sów

 (1.3) slang. po­li­cjant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagietka

1. po­dłuż­na bułka z mąki pszen­nej;
2. szkla­ny prę­cik, spła­szczo­ny na końcu, uży­wa­ny w la­bo­ra­to­riach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. długa, cien­ka bułka;

 (1.2) chem. szkla­ny prę­cik słu­żą­cy w la­bo­ra­to­riach głów­nie do mie­sza­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagietkowy

→ ba­giet­ka


Patrz:bagietka

Źródła:

SJP.pl

Bagiewnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny chru­ście­li


Źródła:

SJP.pl

Bagieński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bagiński

naz­wi­sko


Ba­giń­ski (forma żeń­ska: Ba­giń­ska; licz­ba mnoga Ba­giń­scy) – pol­skie naz­wi­sko, które nosi ponad 11 ty­się­cy osób, naj­wię­cej na pół­noc­no-wschod­nim Ma­zo­wszu (zie­mia łom­żyń­ska i wiska) oraz na Dol­nym Ślą­sku. W ran­kin­gu naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk w kraju na miej­scu 356.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baglama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. bez­pro­go­wy in­stru­ment stru­no­wy po­cho­dzą­cy z Bli­skie­go Wscho­du;


Źródła:

Wiktionary

Bagnecik

zdrob­nie­nie od: ba­gnet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­gnet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagnet

szty­let na­sa­dzo­ny na lufę ka­ra­bi­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ro­dzaj noża za­kła­da­ny na lufę ka­ra­bi­nu umoż­li­wia­ją­cy uży­cie go do walki wręcz;

 (1.2) mot. wskaź­nik po­zio­mu oleju w sil­ni­ku sa­mo­cho­do­wym (lub in­nych urzą­dze­niach) w po­sta­ci dłu­gie­go, me­ta­lo­we­go ostrza


Ba­gnet (fr. "baïonette" od mia­sta "Ba­y­on­ne") – ro­dzaj kol­nej broni bia­łej mo­co­wa­nej u wy­lo­tu lufy broni strze­lec­kiej (np. ka­ra­bi­nu). Po na­ło­że­niu ba­gnet sta­no­wi jej prze­dłu­że­nie, umoż­li­wia­jąc efek­tyw­niej­sze wy­ko­rzy­sta­nie jej w walce wręcz.

W Pol­sce po­cząt­ko­wo zwany był ba­jo­ne­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagnetowy

przy­miot­nik od: ba­gnet


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­gne­tem, do­ty­czą­cy ba­gne­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagniak

1. ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny szmo­tło­cho­wa­tych;
2. po­tocz­nie: ma­ślak pstry (ja­dal­ny grzyb z ro­dzi­ny ma­śla­ko­wa­tych)


Źródła:

SJP.pl

Bagnica

by­li­na z ro­dzi­ny ba­gni­co­wa­tych, ros­ną­ca na tor­fo­wi­skach; ba­gni­ca tor­fo­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagnicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bagnicowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej


Źródła:

SJP.pl

Bagnicowaty

o ce­chach ba­gni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny ba­gni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagniczek

1. mo­dra­szek ba­gni­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych;
2. pió­ro­lo­tek ba­gni­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Bagniczka

1. mo­dra­szek ba­gni­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych;
2. pió­ro­lo­tek ba­gni­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Bagniewski

naz­wi­sko


Ba­gniew­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Po­mian.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagnik

1. pająk z ro­dzi­ny da­row­ni­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w około 100 ga­tun­kach;
2. mech z ro­dzi­ny szmo­tło­cho­wa­tych, w Pol­sce pod ochro­ną


Źródła:

SJP.pl

Bagnisko

zgru­bie­nie od: bagno


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. bagno.

 (1.2) zgrub. od: bagno

 (1.3) daw. bot. ba­ży­na (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­pe­trum|L.|ref=tak.)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagnistość

→ ba­gni­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­pień za­ba­gnie­nia da­ne­go ob­sza­ru;

 (1.2) od­przym. cecha tego, co jest ba­gni­ste


Ba­gni­stość – sto­pień za­ba­gnie­nia da­ne­go ob­sza­ru, okre­śla sto­su­nek po­wierzch­ni za­ję­tej przez bagna for­mu­la_1 do po­wierzch­ni pola od­nie­sie­nia for­mu­la_2 obli­cza­ny we­dług wzoru:


Patrz:bagnisty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagnisty

taki jak na ba­gnach; błot­ni­sty (np. ba­gni­sty grunt, ba­gni­sty teren)


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­kry­ty ba­gna­mi

 (1.2) po­dob­ny do bagna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagno

1. teren pod­mo­kły;
2. ro­dzaj ro­śli­ny na­le­żą­cej do ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekol. ob­szar trwa­le pod­mo­kły, po­ro­śnię­ty spe­cy­ficz­ną ro­ślin­no­ścią;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ledum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych;

 (1.3) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju bagno (1.2);

 (1.4) przen. sy­tu­a­cja, śro­do­wi­sko nie­mo­ral­ne; de­mo­ra­li­za­cja, zep­su­cie

 (1.5) pot. przen. bez­na­dziej­na spra­wa, duże kło­po­ty

 (1.6) daw. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­ri­ca­ria ger­ma­ni­ca|ref=tak., wrze­śnia po­brzeż­na

 (1.7) daw. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­ma­rix|L.|ref=tak., ta­ma­ry­szek


Bagno – ob­szar o utrzy­mu­ją­cym się wy­so­kim na­wil­go­ce­niu, po­ro­śnię­ty przez ro­ślin­ność przy­sto­so­wa­ną do spe­cy­ficz­nych wa­run­ków zwią­za­nych z dużą wil­got­no­ścią.

Po­ję­cie "bagno" w ję­zy­ku po­tocz­nym ma nie­pre­cy­zyj­ne zna­cze­nie bli­skie tor­fo­wi­sku. Po­ję­cia bli­skoz­nacz­ne to trzę­sa­wi­sko, grzę­za­wi­sko lub błoto.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagnoznawstwo

nauka o ewo­lu­cji i two­rze­niu się ba­gien; pa­lu­do­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Bago

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ta­ba­ka do żucia

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. śmier­dzą­cy osad w fajce


Źródła:

Wiktionary

Bagram

mia­sto w Af­ga­ni­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie;


Ba­gram – mia­sto w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie, w pro­win­cji Par­wan. Leży około 60 km na pół­noc od Ka­bu­lu. Po­cho­dzi je­szcze z cza­sów sta­ro­żyt­nych. W mie­ście znaj­du­je się Baza lot­ni­cza Ba­gram. W 2021 roku li­czy­ło ponad 119 tys. miesz­kań­ców.

W roku 1938 bel­gij­scy ar­che­o­lo­dzy, pro­wa­dzą­cy wy­ko­pa­li­ska w cen­trum mia­sta, od­kry­li za­mu­ro­wa­ne po­mie­szcze­nie, w któ­rym ukry­to ar­te­fak­ty po­cho­dzą­ce „ze wszyst­kich stron świa­ta”. W skład tzw. skar­bu z Ba­gram wcho­dzi­ły m.in.:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagrationowsk

mia­sto w Rosji; Iław­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;


Ba­gra­tio­nowsk, Iława Pru­ska, Iław­ka ros. Багратионовск, niem. "Preußisch Eylau," lit. "Prūsų Ylava," ros. hist. Прусская Илава, "Pru­ska­ja Iława" – mia­sto w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim w Rosji (6,4 tys. miesz­kań­ców w 2021), po­ło­żo­ne przy gra­ni­cy z Pol­ską. Cen­trum re­jo­nu ba­gra­tio­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagrationowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­gra­tio­now­skiem, do­ty­czą­cy Ba­gra­tio­now­ska


Źródła:

Wiktionary

Bagrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­głę­bia­nie dna ba­grem


Ba­gro­wa­nie – me­cha­nicz­ne usu­wa­nie war­stwy osa­dów den­nych ze zbior­ni­ków wod­nych lub cie­ków.

Usu­nię­cie ze zbior­ni­ka czę­ści osa­dów den­nych jest rów­noz­nacz­ne z usu­nię­ciem zde­po­no­wa­ne­go w nich ła­dun­ku sub­stan­cji bio­gen­nych, dla­te­go dzia­ła­nie to jest za­li­cza­ne do za­bie­gów re­kul­ty­wa­cyj­nych je­zior.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bagrować

wy­ko­ny­wać ro­bo­ty ziem­ne za po­mo­cą po­głę­biar­ki (bagra, ba­grow­ni­cy), zwła­szcza po­głę­biać dno zbior­ni­ka wod­ne­go


cza­sow­nik

 (1.1) po­głę­biać dno ba­grem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagrowisko

usy­pi­sko pow­sta­łe z pia­sku, gruzu itp. wy­bie­ra­ne­go przez po­głę­biar­ki (bagry, ba­grow­ni­ce)


Źródła:

SJP.pl

Bagrownica

ma­szy­na do po­głę­bia­nia rzeki, ka­na­łu itp. po­przez wy­do­by­wa­nie grun­tu z dna wód; ba­gier, czer­pacz­ka, czer­par­ka, draga, po­głę­biar­ka, szla­mow­nik


Źródła:

SJP.pl

Bagrowniczy

przy­miot­nik od: ba­grow­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Bagrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bagrowy

zwią­za­ny z ba­grem


Źródła:

SJP.pl

Bagrzysta

osoba ob­słu­gu­ją­ca po­głę­biar­kę


Źródła:

SJP.pl

Bagulalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­gu­la­la­mi, do­ty­czą­cy Ba­gu­la­lów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ba­gu­lal­ski;


Źródła:

Wiktionary

Bahaicki

→ ba­ha­i­ta


Patrz:bahaita

Źródła:

SJP.pl

Bahaista

wyz­naw­ca ba­ha­iz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go wy­o­dręb­nio­ne­go z ba­biz­mu; ba­ha­i­ta


Źródła:

SJP.pl

Bahaistka

wyz­naw­czy­ni ba­ha­iz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go wy­o­dręb­nio­ne­go z ba­biz­mu; ba­ha­it­ka


Źródła:

SJP.pl

Bahaistyczny

→ ba­ha­izm


Patrz:bahaizm

Źródła:

SJP.pl

Bahaita

wyz­naw­ca ba­ha­iz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go wy­o­dręb­nio­ne­go z ba­biz­mu; ba­ha­i­sta


Źródła:

SJP.pl

Bahaitka

wyz­naw­czy­ni ba­ha­iz­mu - ruchu re­li­gij­ne­go wy­o­dręb­nio­ne­go z ba­biz­mu; ba­ha­ist­ka


Źródła:

SJP.pl

Bahaizm

ruch re­li­gij­ny wy­o­dręb­nio­ny z ba­biz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. re­li­gia wy­wo­dzą­ca się z ba­biz­mu, któ­rej celem jest ut­wo­rze­nie re­li­gii ogól­noś­wia­to­wej, uni­fi­ku­ją­cej re­li­gie mo­no­te­i­stycz­ne – ba­bizm, ju­da­izm, chrze­ści­jań­stwo i islam;


Ba­ha­izm, bahá'í – re­li­gia mo­no­te­i­stycz­na za­ło­żo­na w Per­sji w XIX wieku przez Bahá’u’lláha, pod­kre­śla­ją­ca du­cho­wą jed­ność całej ludz­ko­ści. Sza­cu­je się, że obec­nie na świe­cie jest od pię­ciu do sze­ściu mi­lio­nów ba­ha­i­tów (ba­ha­i­stów) w ponad 200 pań­stwach i te­ry­to­riach. Ba­ha­izm wy­ło­nił się z is­la­mu szy­ic­kie­go, kon­kret­niej ba­biz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bahama

żół­to­po­ma­rań­czo­wy kolor


Źródła:

SJP.pl

Bahamczyk

oby­wa­tel Ba­ha­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ba­ha­mów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bahamka

1. oby­wa­tel­ka Ba­ha­mów (pań­stwa)
2. miesz­kan­ka Ba­ha­my (wyspy)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ba­ha­mów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bahamski

→ Ba­ha­ma, → Ba­ha­my


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ba­ha­my

 (1.2) od­no­szą­cy się do ar­chi­pe­la­gu Ba­ha­my


Patrz:Bahama, → Bahamy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bahamy

1. ar­chi­pe­lag około 700 wysp ko­ra­lo­wych na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, w In­diach Za­chod­nich;
2. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Nas­sau; Wspól­no­ta Ba­ha­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim;

 (1.2) geogr. polit. pań­stwo wy­spiar­skie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;


Ba­ha­my ( The Ba­ha­mas), Wspól­no­ta Ba­ha­mów (ang. Com­mon­we­alth of The Ba­ha­mas) – pań­stwo wy­spiar­skie, po­ło­żo­ne na ar­chi­pe­la­gu Ba­ha­my na­le­żą­cym do Indii Za­chod­nich na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bahia

[czy­taj: baIja]
1. stan w Bra­zy­lii;
2. dawna nazwa Sal­va­do­ru (mia­sta w Bra­zy­lii)


Bahía () – jeden z 26 sta­nów Bra­zy­lii, po­ło­żo­ny w Re­gio­nie Pół­noc­no-Wschod­nim. Od pół­no­cy gra­ni­czy ze sta­nem Per­nam­bu­co, od za­cho­du ze sta­na­mi Piauí, To­can­tins i Goiás, po­łud­nia ze sta­na­mi Minas Ge­ra­is i Espírito Santo, a wschod­nią gra­ni­cę wyz­na­cza Ocean At­lan­tyc­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bahnarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Re­gion Pła­sko­wy­żu Cen­tral­ne­go w Wiet­na­mie


Źródła:

Wiktionary

Bahr

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bahrajn

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Ma­na­mie; Kró­le­stwo Bah­raj­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Ma­na­mie;

 (1.2) geogr. wyspa na Za­to­ce Per­skiej sta­no­wią­ca więk­szą część te­ry­to­rium Bah­raj­nu (1.1)


Bah­rajn (#PATRZ

, trb. "Al-Bah­rajn"), ofi­cjal­nie Kró­le­stwo Bah­raj­nu (#PATRZ

, trb. "Mam­la­kat al-Bah­rajn") – pań­stwo wy­spiar­skie o ustro­ju mo­nar­chicz­nym, po­ło­żo­ne w Azji, w Za­to­ce Per­skiej, na ar­chi­pe­la­gu mię­dzy Ka­ta­rem a wschod­nim wy­brze­żem Ara­bii Sa­u­dyj­skiej. W 1971 roku uzy­skał nie­pod­le­głość. Od lat 30. XX wieku wy­do­by­wa się tam ropę naf­to­wą, a uzy­ska­ne do­cho­dy in­we­stu­je na miej­scu. Od 2002 roku pa­nu­ją­cy Bah­raj­nem używa ty­tu­łu "król" (wcze­śniej po­słu­gi­wał się ty­tu­łem "emir").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bahrajnka

oby­wa­tel­ka Bah­raj­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bah­raj­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bahrajńczyk

oby­wa­tel Bah­raj­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bah­raj­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bahrajński

→ Bah­rajn; bah­rań­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zob. bah­rań­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bahranka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bah­raj­nu


Źródła:

Wiktionary

Bahrańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bah­raj­nu


Źródła:

Wiktionary

Bahrański

→ Bah­rajn; bah­rajń­ski


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Bah­rajn

 (1.2) od­no­szą­cy się do wyspy Bah­rajn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baht

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Taj­lan­dii (1 baht = 100 sa­tan­gów)


Źródła:

SJP.pl

Baigneuse

Ba­i­gne­u­se (fr. – ką­pią­ca się) – ro­dzaj szez­lon­gu po­pu­lar­ne­go w I po­ło­wie XIX wieku w kształ­cie owalu, wy­ście­ła­ne­go, na ni­skich nóż­kach.

Sze­ro­ki fotel – le­żan­ka po­sia­dał owal­ne głę­bo­kie sie­dze­nie, kształ­tem przy­po­mi­nał ów­czes­ne wanny.

Oto­czo­ny był z trzech stron nie­rów­nej wy­so­ko­ści opar­cia­mi: wklę­słym i lekko wy­wi­nię­tym, wyż­szym od wez­gło­wia i niż­szym od nóg. Tylne opar­cie lekko wy­gię­te.


Źródła:

Wikipedia

Bailly

[czy­taj: baJI] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bainit

skład­nik struk­tu­ral­ny stali har­to­wa­nych i żeliw sza­rych; od­mia­na per­li­tu


Ba­i­nit – skład­nik me­ta­sta­bil­ny pow­sta­ją­cy z roz­pa­du au­ste­ni­tu w prze­dzia­le tem­pe­ra­tur mię­dzy tem­pe­ra­tu­rą pow­sta­wa­nia per­li­tu, a tem­pe­ra­tu­rą po­cząt­ku po­ja­wia­nia się mar­ten­zy­tu. Za­wie­ra prze­sy­co­ny fer­ryt, w któ­rym wę­giel jest wy­dzie­la­ny w po­sta­ci wę­gli­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baird

[czy­taj: berd] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bairiki

1. wyspa w atolu Ta­ra­wa;
2. sto­li­ca Ki­ri­ba­ti


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ki­ri­ba­ti;


Ba­i­ri­ki – mia­sto na wy­spie Ba­i­ri­ki, na atolu Ta­ra­wa w gru­pie wysp Gil­ber­ta, w jed­nost­ce ad­mi­ni­stra­cyj­nej South Ta­ra­wa, fak­tycz­na sto­li­ca Ki­ri­ba­ti. Jest to głów­ne cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­pu­bli­ki Ki­ri­ba­ti (sie­dzi­ba pre­zy­den­ta i więk­szo­ści mi­ni­sterstw), ale par­la­ment zo­stał prze­nie­sio­ny na wyspę Ambo. Ba­i­ri­ki jest też sie­dzi­bą ka­to­lic­kiej die­cez­ji Ta­ra­wa i Nauru. W 2000 roku mia­sto li­czy­ło 3524 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baisse

[czy­taj: bes] spa­dek cen to­wa­rów na gieł­dzie lub kursu pa­pie­rów war­to­ścio­wych; bessa


Źródła:

SJP.pl

Bait

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. przen. pro­wo­ka­cyj­ny wpis na forum pu­blicz­nym


Źródła:

Wiktionary

Baixi

Baixi (chin. trad.: 百戲; chin. upr.: 百戏; pi­ny­in: "bǎixì"; dosł. sto sztuk) – ro­dzaj chiń­skich wi­do­wisk łą­czą­cych tra­dy­cyj­ne formy przed­sta­wień ta­necz­no-wo­kal­nych z akro­ba­ty­ką, żon­gler­ką lub sym­bo­licz­ny­mi ele­men­ta­mi walki, które po­ja­wi­ły się w cza­sach dy­na­stii Han (206 p.n.e.–220 n.e.), choć we­dług niek­tó­rych źró­deł były znane już w okre­sie dy­na­stii Qin (221 p.n.e.–206 p.n.e.).


Źródła:

Wikipedia

Baiza

[czy­taj: bajza] wa­lu­ta zdaw­ko­wa Omanu (1/1000 riala)


Baiza (baisa) – drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Omanu emi­to­wa­na:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gwara. mówić


Źródła:

Wiktionary

Baj

w li­te­ra­tu­rze dzie­cię­cej: ba­śnio­wa po­stać opo­wia­da­ją­ca bajki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. po­stać ba­śnio­wa opo­wia­da­ją­ca bajki

wy­krzy­knik

 (2.1) …za­chę­ca­ją­cy kogoś do opo­wia­da­nia bajki

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. od: baja (forma cha­rak­te­ry­stycz­na)

forma cza­sow­ni­ka.

 (4.1) 2. os. lp. rozk. od: bajać


Baj – pol­skie naz­wi­sko. Po­ja­wi­ło się po 1624 roku. Pod­czas jed­nej z bitew pol­scy chło­pi wzię­li do nie­wo­li wielu Ta­ta­rów, któ­rzy potem obra­bia­li chłop­skie pola, gdy go­spo­da­rze mu­sie­li odra­biać pań­szczyz­nę. Osied­li­li się wtedy w oko­licz­nych wsiach, dając po­czą­tek ro­dzi­nom o naz­wi­sku Baj.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baja

1. mięk­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na, grub­sza od­mia­na fla­ne­li
2. zgru­bie­nie od: bajka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. cie­pła i mięk­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na, grub­sza od fla­ne­li; Glo­ger.

 (1.2) zgrub. bajka

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ła­zien­ka

 (1.4) rel. is­lam­ska przy­się­ga wier­no­ści skła­da­na ka­li­fo­wi przez mu­zuł­ma­nów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: baj

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: bajać


Baja lub bay'a ( ‏بَيْعَة‎ = „sprze­daż”, „tran­sak­cja hand­lo­wa”) – is­lam­ska przy­się­ga wier­no­ści skła­da­na ka­li­fo­wi przez mu­zuł­ma­nów. Od­bie­ra­ją­cy przy­się­gę kalif zo­bo­wią­zy­wał się do prze­strze­ga­nia prze­pi­sów prawa mu­zuł­mań­skie­go, na­to­miast mu­zuł­ma­nin skła­da­ją­cy ją uz­na­wał au­to­ry­tet ka­li­fa i przy­się­gał mu po­słu­szeń­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baja-Bongo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eufem. seks. sto­su­nek płcio­wy he­te­ro­sek­su­al­ny

wy­krzy­knik

 (2.1) żart. wyraz za­do­wo­le­nia; por. super, git, za­je­bi­ście


Źródła:

Wiktionary

Bajabongo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eufem. seks. sto­su­nek płcio­wy he­te­ro­sek­su­al­ny

wy­krzy­knik

 (2.1) żart. wyraz za­do­wo­le­nia; por. super, git, za­je­bi­ście


Źródła:

Wiktionary

Bajader

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rzad. długi, jed­wab­ny wo­re­czek w ja­skra­we, po­przecz­ne pasy, za­koń­czo­ny nie­wiel­ką ba­rył­ką

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ba­ja­de­ra


Źródła:

Wiktionary

Bajadera

1. hin­du­ska tan­cer­ka kul­to­wa, peł­nią­ca służ­bę przy świą­ty­ni Buddy; al­me­ja
2. dawna tka­ni­na in­dyj­ska w po­przecz­ne, ko­lo­ro­we pasy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ku­li­ste (rza­dziej pro­sto­kąt­ne) ciast­ko wyt­wa­rza­ne na bazie od­pa­dów cu­kier­ni­czych;

 (1.2) hin­du­ska tan­cer­ka peł­nią­ca służ­bę przy świą­ty­ni

 (1.3) dawna tka­ni­na in­dyj­ska w po­przecz­ne, ko­lo­ro­we pasy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajaderka

ciast­ko wy­ra­bia­ne z okru­chów cu­kier­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zob. ba­ja­de­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bajan

in­stru­ment mu­zycz­ny, udo­sko­na­lo­na har­mo­nia ręcz­na (ro­dzaj akor­de­o­nu) z kla­wia­tu­ra­mi gu­zi­ko­wy­mi dla obu rąk, spo­pu­la­ry­zo­wa­na w Rosji pod ko­niec XIX wieku; gu­zi­ków­ka, har­mosz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ba­jarz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajanchongorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­jan­chon­go­rem, do­ty­czą­cy Ba­jan­chon­go­ru


Źródła:

Wiktionary

Bajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bajać.


Źródła:

Wiktionary

Bajarka

ko­bie­ta, która opo­wia­da bajki albo ba­śnie, czyli ut­wo­ry o tre­ści fan­ta­stycz­nej, zmy­ślo­nej, os­nu­tej na po­da­niach, le­gen­dach; ga­wę­dziar­ka, plot­kar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej opo­wia­da­ją­ca ba­śnie, bajki itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajarski

→ ba­jarz


Patrz:bajarz

Źródła:

SJP.pl

Bajarstwo

opo­wia­da­nie bajek, baśni


Źródła:

SJP.pl

Bajarz

ten, kto opo­wia­da bajki albo ba­śnie, czyli ut­wo­ry o tre­ści fan­ta­stycz­nej, zmy­ślo­nej, os­nu­tej na po­da­niach, le­gen­dach; baj­czarz, ga­wę­dziarz, plot­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba opo­wia­da­ją­ca bajki lub ba­śnie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajać

prze­sta­rza­łe:
1. opo­wia­dać fan­ta­stycz­ne hi­sto­rie, ba­śnie;
2. opo­wia­dać nie­stwo­rzo­ne rze­czy; glę­dzić, pleść bzdu­ry


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­ba­jać)

 (1.1) książk. opo­wia­dać ba­śnie, fan­ta­stycz­ne hi­sto­rie

 (1.2) książk. glę­dzić, pleść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajbak

czło­wiek gnu­śny, le­ni­wy


Źródła:

SJP.pl

Bajbardzo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. żart. byle co, nic waż­ne­go; także ktoś, kogo można lek­ce­wa­żyć


Źródła:

Wiktionary

Bajbot

mała łódź ża­glo­wa lub wio­sło­wa; bąk; bą­czek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. nie­wiel­ka łódź wio­sło­wa

 (1.2) żegl. mała ża­glów­ka śród­lą­do­wa o nie­ty­po­wej bu­do­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajca

rzad­ko: bejca;
1. farba do drew­na;
2. za­pra­wa do na­sion po­sia­da­ją­ca wła­ści­wo­ści grzy­bo­bój­cze;
3. za­pra­wa far­biar­ska;
4. za­pra­wa z octu i ko­rze­ni do ma­ry­no­wa­nia mięs


Źródła:

SJP.pl

Bajcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bajt


Źródła:

Wiktionary

Bajcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie nie­praw­dy, wpro­wa­dza­nie w błąd

 (1.2) zob. bej­co­wa­nie.


Źródła:

Wiktionary

Bajcować

prze­sa­dzać w opo­wia­da­niu, w re­la­cjach, sta­ra­jąc się kogoś zwieść; bujać, bla­go­wać, ba­je­ro­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pe­klo­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajczany

daw­niej: ba­jecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Bajczarski

→ baj­czarz


Patrz:bajczarz

Źródła:

SJP.pl

Bajczarz

ten, kto opo­wia­da bajki albo ba­śnie, czyli ut­wo­ry o tre­ści fan­ta­stycz­nej, zmy­ślo­nej, os­nu­tej na po­da­niach, le­gen­dach; ba­jarz, ga­wę­dziarz, plot­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) plot­karz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajczyć

plot­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Bajda

wia­do­mość, re­la­cja, opo­wia­da­nie zmy­ślo­ne, nie­praw­dzi­we, nie­ma­ją­ce sensu; bred­nia, bzdu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. opo­wia­da­nie zmy­ślo­ne, nie­ma­ją­ce sensu

 (1.2) lek­cew. bajka, baśń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajdak

duża bez­po­kła­do­wa łódź rzecz­na ża­glo­wo-wio­sło­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. żegl. duża bez­po­kła­do­wa, jed­no­masz­to­wa łódź ża­glo­wo-wio­sło­wa, uży­wa­na daw­niej na rze­kach Ukra­i­ny i Bia­ło­ru­si oraz do wy­praw na Morzu Czar­nym;


Baj­dak (baj­das), baj­dar­ka (ukr., ros. байдак) – jed­no­masz­to­wa, duża, sze­ro­ka, bez­po­kła­do­wa łódź ża­glo­wo-wio­sło­wa uży­wa­na daw­niej na rze­kach Ukra­i­ny, Bia­ło­ru­si i Rosji; ro­dzaj barki rzecz­nej.

Z ka­dłu­bem o nieco zwę­żo­nym przo­dzie, miała pła­skie dno i pro­ste burty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajdaracki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Baj­da­ra­tą, do­ty­czą­cy Baj­da­ra­ty


Źródła:

Wiktionary

Bajdarata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, ucho­dzą­ca do Za­to­ki Baj­da­rac­kiej Morza Kar­skie­go;


Baj­da­ra­ta – rzeka, po któ­rej bie­gnie umow­na gra­ni­ca Eu­ro­py i Azji, jed­no­cze­śnie jej uj­ście do Morza Kar­skie­go (68°15′) jest naj­da­lej na wschód wy­su­nię­tym punk­tem Eu­ro­py.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bajdarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. wio­sło­wo-ża­glo­wa łódź to­wa­ro­wa uży­wa­na na Woł­dze w oko­li­cach Astra­cha­nia, a w XIX w. rów­nież na Dnie­prze i Pry­pe­ci


Źródła:

Wiktionary

Bajdała

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pot. osoba która lubi baj­du­rzyć, bajać


Źródła:

Wiktionary

Bajdewind

wiatr wie­ją­cy od dzio­bu pod kątem ostrym do linii sy­me­trii stat­ku; bej­de­wind


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. nazwa wia­tru z kie­run­ku po­mię­dzy wia­trem wie­ją­cym pro­sto­pad­le do burt stat­ku (pół­wiatr) a wia­trem wie­ją­cym od stro­ny kąta mart­we­go, czyli od stro­ny dzio­bu;

 (1.2) żegl. kurs przy baj­de­win­dzie (1.1)


Baj­de­wind, też bej­de­wind, wiatr ostry (z ni­der­landz­kie­go. "bei den Wind" – dosł. przez wiatr). Wiatr wie­ja­cy na jacht z kie­run­ku dzio­bu: po­mię­dzy wia­trem wie­ją­cym pro­sto­pad­le do burt jed­nost­ki (pół­wiatr), a ło­po­tem żagli, kiedy jacht nie może po­ru­szac się na­przód (kąt mart­wy). W za­leż­no­ści od wiel­ko­ści kąta mart­we­go danej jed­nost­ki prze­dział ten wy­no­si od ok. 30° do ok. 80°.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajdura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bred­nia, głup­stwo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. czło­wiek, który opo­wia­da bajki, ba­jarz

 (2.2) pot. osoba mó­wią­ca od rze­czy, nie­praw­do­mów­na


Baj­du­ra – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po, w dy­stryk­cie As-Sa­fi­ra. W 2004 roku li­czy­ła 569 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bajdurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zmy­śla­nie, opo­wia­da­nie bajd


Źródła:

Wiktionary

Bajdurzyć

opo­wia­dać zmy­ślo­ne rze­czy, mówić bez sensu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. mówić głup­stwa

 (1.2) pot. zmy­ślać bajki, opo­wia­da­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajduła

(r. żeń­ski) daw­niej: ga­wę­dziar­ka, ga­du­ła, nu­dzia­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba lu­bią­ca baj­du­rzyć, opo­wia­dać bajdy

 (1.2) pot. osoba two­rzą­ca i opo­wia­da­ją­ca plot­ka­ot­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajdziara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze. zgrub. osoba, która baj­dziu­rzy, mówi głup­stwa


Źródła:

Wiktionary

Bajdziarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze. osoba która baj­dziu­rzy, mówi głup­stwa


Źródła:

Wiktionary

Bajdziarski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się, za­li­cza­ny do baj­dziar­stwa, do bajd

 (1.2) zmy­ślo­ny, mało praw­do­po­dob­ny

 (1.3) po­cho­dzą­cy od baj­dzia­rza, baj­dziar­ki


Źródła:

Wiktionary

Bajdziarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opo­wia­da­nie bajd, baj­du­rze­nie

 (1.2) roz­sie­wa­nie plot­ka­o­tek, plot­kar­stwo

 (1.3) roz­sie­wa­nie kłamstw, kła­ma­nie


Źródła:

Wiktionary

Bajdziarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba opo­wia­da­ją­ca bajdy

 (1.2) czło­wiek two­rzą­cy i opo­wia­da­ją­cy plot­ka­ot­ki

 (1.3) osoba za­nu­dza­ją­ca in­nych


Źródła:

Wiktionary

Bajdziurzyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) reg. baj­du­rzyć, gadać


Źródła:

Wiktionary

Baje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wa­ga­ry


Baje (wł. "Baia", łac. "Baiae") – mia­sto nad Za­to­ką Ne­a­po­li­tań­ską w rzym­skiej Kam­pa­nii, modne uz­dro­wi­sko ze wspa­nia­ły­mi wil­la­mi, m.in. Ce­za­ra i Ne­ro­na. Miej­sce śmier­ci ce­sa­rza Ha­dria­na. Więk­sza część sta­ro­żyt­ne­go mia­sta zna­la­zła się w wy­ni­ku ak­tyw­no­ści wul­ka­nicz­nej pod wo­da­mi Za­to­ki Ne­a­po­li­tań­skiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bajeczka

zdrob­nie­nie od: bajka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ekspr. o bajce dla dzie­ci

 (1.2) pot. ekspr. o zmy­ślo­nej spra­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajecznie

przy­słó­wek

 (1.1) niez­wy­kle i do­sko­na­le


Źródła:

Wiktionary

Bajeczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ba­jecz­nie


Źródła:

SJP.pl

Bajeczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ba­jecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Bajeczno-Historyczny

ma­ją­cy ele­men­ty baj­ko­we i hi­sto­rycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Bajeczność

→ ba­jecz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ba­jecz­ne


Patrz:bajeczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajeczny

1. wspa­nia­ły, niez­wy­kły;
2. do­ty­czą­cy bajki; baj­ko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) przen. ce­chu­ją­cy się niez­wy­kło­ścią

 (1.2) ist­nie­ją­cy w bajce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajek

utwór pi­sa­ny prozą lub wier­szem, któ­re­go bo­ha­te­ra­mi są naj­czę­ściej zwie­rzę­ta, lu­dzie bądź przed­mio­ty


Źródła:

SJP.pl

Bajer

po­tocz­nie:
1. błahe kłam­stwo, zwy­kle w celu za­im­po­no­wa­nia komuś;
2. luk­su­so­wy, efek­tow­ny do­da­tek do cze­goś;
3. coś, co za­chwy­ca, budzi duże za­in­te­re­so­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. luk­su­so­wy ga­dżet lub do­da­tek

 (1.2) pot. na­gi­na­nie praw­dy lub za­ka­mu­flo­wa­ne kłam­stwo

 (1.3) gw-pl|Lwów, War­sza­wa. kłam­stwo

 (1.4) gw. więz. kłam­stwo, prze­chwał­ka


Bajer ("Bair", "Bayer") – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Le­li­wa, z no­bi­li­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajera

po­tocz­nie: umie­jęt­ność po­dry­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Bajerancki

po­tocz­nie: wspa­nia­ły, do­sko­na­ły, efek­tow­ny; bom­bo­wy, ba­jer­ny


Źródła:

SJP.pl

Bajerant

po­tocz­nie: kłam­ca, oszust; ki­ciarz


Źródła:

SJP.pl

Bajerantka

ko­bie­ta lu­bią­ca oszu­ki­wać, fan­taz­jo­wać


Źródła:

SJP.pl

Bajerek

po­tocz­nie:
1. wy­po­wiedź ma­ją­ca na celu za­im­po­no­wa­nie komuś; bajer, ba­jer­ka;
2. luk­su­so­wy, efek­tow­ny do­da­tek do cze­goś; bajer, ba­jer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. luk­su­so­wy ga­dżet lub do­da­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajerka

po­tocz­nie:
1. wy­po­wiedź ma­ją­ca na celu za­im­po­no­wa­nie komuś; bajer, ba­je­rek;
2. luk­su­so­wy, efek­tow­ny do­da­tek do cze­goś; bajer, ba­je­rek;
3. okła­my­wa­nie, na­bie­ra­nie; ba­je­ro­wa­nie, bu­ja­nie


Ba­jer­ka – stru­ga, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Wisły o dłu­go­ści 16,14 km i po­wierzch­ni zlew­ni 21,55 km².

Stru­ga pły­nie na Po­gó­rzu Ślą­skim. Jej źró­dła znaj­du­ją się w oko­li­cy miej­sco­wo­ści Po­gó­rze. W gór­nym biegu prze­bie­ga poś­ród roz­pro­szo­nej za­bu­do­wy i pól upraw­nych, na­to­miast w środ­ko­wym i dol­nym do­li­na po­to­ku jest za­le­sio­na. Ucho­dzi w spo­sób na­tu­ral­ny do Je­zio­ra Go­czał­ko­wic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajerny

po­tocz­nie: wspa­nia­ły, do­sko­na­ły, efek­tow­ny; bom­bo­wy, ba­je­ranc­ki


Źródła:

SJP.pl

Bajerok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ba­war­czyk


Źródła:

Wiktionary

Bajerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie nie­praw­dy w celu zro­bie­nia na kimś wra­że­nia


Źródła:

Wiktionary

Bajerować

po­spo­li­cie: opo­wia­dać nie­praw­dę, prze­sa­dzać w opo­wia­da­niu czę­sto w celu za­im­po­no­wa­nia komuś


cza­sow­nik

 (1.1) pot. kła­mać, prze­sa­dzać w opo­wia­da­niu

 (1.2) gw. wię­zien­na kła­mać, oszu­ki­wać

 (1.3) pot. mamić

 (1.4) pot. po­dry­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajerowski

na­le­żą­cy do Ba­y­e­ra, zwią­za­ny z Ba­y­e­rem, np. aspi­ry­na ba­je­row­ska; ba­y­e­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Bajerski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bajery

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. adm. Ba­wa­ria


Źródła:

Wiktionary

Bajeryt

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek glinu


Źródła:

SJP.pl

Bajgiel

ży­dow­skie pie­czy­wo wy­pie­ka­ne od XVII wieku, czę­sto my­lo­ne z ob­wa­rzan­kiem; baj­gieł, baj­gie­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Lwów, Kra­ków, War­sza­wa. ży­dow­skie pie­czy­wo w kształ­cie bułki z dziur­ką; słod­ka­wy pre­cel;

 (1.2) sport. w te­ni­sie ziem­nym: pot. wy­gra­na seta do zera


Baj­giel ( ‏בייגל‎, w wy­mo­wie dia­lek­tal­nej "bajgl", w wy­mo­wie stan­dar­do­wej "bejgl"; por. Be­u­gel „rogal”) – ży­dow­skie pie­czy­wo wy­pie­ka­ne od XVII wieku. Czę­sto bywa my­lo­ny z ob­wa­rzan­kiem.

Jest to ro­dzaj droż­dżo­wej bułki w kształ­cie pier­ście­nia, o zwar­tym miąż­szu i mięk­kiej skór­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajgielek

zdrob­nie­nie od: baj­giel


Źródła:

SJP.pl

Bajgieł

ży­dow­skie pie­czy­wo wy­pie­ka­ne od XVII wieku, czę­sto my­lo­ne z ob­wa­rzan­kiem; baj­giel, baj­gie­łek


Źródła:

SJP.pl

Bajgiełek

ży­dow­skie pie­czy­wo wy­pie­ka­ne od XVII wieku, czę­sto my­lo­ne z ob­wa­rzan­kiem; baj­giel, baj­gieł


Źródła:

SJP.pl

Baji

[czy­taj: badzi] baji chiń­ski - ga­tu­nek wa­le­nia; del­fin chiń­ski


przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. na przy­kład


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajka

utwór pi­sa­ny prozą lub wier­szem, któ­re­go bo­ha­te­ra­mi są naj­czę­ściej zwie­rzę­ta, lu­dzie bądź przed­mio­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. krót­ki utwór li­te­rac­ki, zwy­kle wier­szo­wa­ny i żar­to­bli­wy, po­słu­gu­ją­cy się ale­go­rią i mo­ra­łem;

 (1.2) liter. utwór o tre­ści fan­ta­stycz­nej

 (1.3) pot. zmy­ślo­na in­for­ma­cja

 (1.4) pot. film lub se­rial ani­mo­wa­ny


Bajka – krót­ki utwór li­te­rac­ki za­wie­ra­ją­cy morał (po­u­cze­nie), czę­sto jest wier­szo­wa­ny, cza­sem żar­to­bli­wy. Morał może znaj­do­wać się na po­cząt­ku ("pro­myt­hium") lub na końcu ("epi­myt­hium") ut­wo­ru albo wy­ni­kać z jego tre­ści. Istot­ną cechą bajki jest ale­go­rycz­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkalidy

grupa sta­rych, fał­do­wych pasm gór­skich, usy­tu­o­wa­nych głów­nie w oko­li­cach Baj­ka­łu


Baj­ka­li­dy – grupa sta­rych fał­do­wych pasm gór­skich znaj­du­ją­cych się głów­nie w oko­li­cach je­zio­ra Baj­kał. Zo­sta­ły one sfał­do­wa­ne i pier­wot­nie wy­pię­trzo­ne na sku­tek ru­chów gó­rot­wór­czych w ne­o­pro­te­ro­zo­i­ku oraz kam­brze (oro­ge­ne­za baj­kal­ska). Za­li­cza się do nich:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajkalit

mi­ne­rał, diop­syd o dużej za­war­to­ści że­la­za; sa­la­it


Źródła:

SJP.pl

Bajkalski

→ Baj­kał (je­zio­ro w Rosji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Baj­ka­łem, do­ty­czą­cy Baj­ka­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkał

je­zio­ro w Rosji, po­ło­żo­ne w Azji, 456 m n.p.m., w gó­rach po­łud­nio­wo-wschod­niej Sy­be­rii, naj­głęb­sze je­zio­ro na świe­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro w Azji, naj­star­sze i naj­głęb­sze na świe­cie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Rosji


Baj­kał ( Байкал) – je­zio­ro tek­to­nicz­ne w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Bu­ria­cji i ob­wo­dzie ir­kuc­kim. Jest naj­star­szym i naj­głęb­szym je­zio­rem na świe­cie, a pod wzglę­dem po­wierzch­ni dru­gim je­zio­rem w Azji i siód­mym na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkałówka

wę­drow­na kacz­ka po­cho­dzą­ca z Sy­be­rii; cy­ra­necz­ka baj­kal­ska, cy­ran­ka baj­kal­ska


Baj­ka­łów­ka, cy­ra­necz­ka baj­kal­ska, cy­ran­ka baj­kal­ska, kłoch­tun ("Si­bi­rio­net­ta for­mo­sa") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści wę­drow­ne­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajker

po­tocz­nie: ro­we­rzy­sta; baj­kers, bi­kers, biker


Źródła:

SJP.pl

Bajkers

po­tocz­nie: ro­we­rzy­sta; baj­ker, biker, bi­kers


Źródła:

SJP.pl

Bajkonur

kos­mo­drom w Ka­zach­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ro­syj­ski kos­mo­drom na te­re­nie Ka­zach­sta­nu;


Baj­ko­nur ( Байқоңыр, Байконур) – za­ło­żo­ny w 1955 r. kos­mo­drom ulo­ko­wa­ny na te­re­nie Ka­zach­sta­nu. Miej­sce star­tów stat­ków kos­micz­nych. Kos­mo­drom Baj­ko­nur jest naj­star­szym i naj­więk­szym tego typu obiek­tem na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkonurski

przy­miot­nik od: Baj­ko­nur (kos­mo­drom w Ka­zach­sta­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Baj­ko­nu­rem, do­ty­czą­cy Baj­ko­nu­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkopis

daw­niej: osoba pi­szą­ca bajki, autor bajek; baj­ko­pi­sarz


Źródła:

SJP.pl

Bajkopisarka

ko­bie­ta pi­szą­ca bajki, au­tor­ka bajek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pi­sar­ka zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem bajek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkopisarski

→ baj­ko­pi­sar­stwo, → baj­ko­pi­sarz


Patrz:bajkopisarstwo, → bajkopisarz

Źródła:

SJP.pl

Bajkopisarstwo

sztu­ka pi­sa­nia bajek; fa­bu­li­sty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztu­ka pi­sa­nia bajek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkopisarz

1. po­tocz­nie: osoba, która zmy­śla hi­sto­rie lub opo­wia­da nie­praw­dzi­we rze­czy;
2. osoba pi­szą­ca bajki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pi­sarz zaj­mu­ją­cy się two­rze­niem bajek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkoterapeuta

te­ra­pe­u­ta gło­śno czy­ta­ją­cy bajki dzie­ciom


Źródła:

SJP.pl

Bajkoterapeutka

te­ra­pe­ut­ka gło­śno czy­ta­ją­ca bajki dzie­ciom


Źródła:

SJP.pl

Bajkoterapia

gło­śne czy­ta­nie bajek dzie­ciom, bę­dą­ce formą te­ra­pii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­to­da te­ra­pe­u­tycz­na wspie­ra­ją­ca roz­wój dziec­ka po­przez li­te­ra­tu­rę dzie­cię­cą


Baj­ko­te­ra­pia – ka­te­go­ria bi­blio­te­ra­pii po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu bajki w te­ra­pii, która po­czą­wszy od po­cząt­ku XXI wieku cie­szy się w Pol­sce coraz więk­szą po­pu­lar­no­ścią. Ter­min „bajka” ma tu bar­dzo sze­ro­ki za­kres se­man­tycz­ny, obej­mu­ją­cy za­rów­no tra­dy­cyj­ne ba­śnie, jak i licz­ne ga­tun­ki li­te­ra­tu­ry dzie­cię­cej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;


Baj­kow­ce ( Байківці, "Baj­kiw­ci") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie tar­no­pol­skim, sie­dzi­ba hro­ma­dy.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość znaj­do­wa­ła się w po­wie­cie tar­no­pol­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go. Po­ło­żo­na nad rzeką Hnie­zdecz­na. Wieś liczy 3 265 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkowo

przy­słó­wek

 (1.1) jak w bajce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkowość

→ baj­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co baj­ko­we


Patrz:bajkowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bajkowy

1. wspa­nia­ły, niez­wy­kły;
2. do­ty­czą­cy bajki; ba­jecz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który budzi sko­ja­rze­nie z baj­ka­mi

 (1.2) zwią­za­ny z bajką, do­ty­czą­cy bajki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkpark

wy­dzie­lo­ne miej­sce przez­na­czo­ne do spor­to­wej jazdy ro­we­rem; bi­ke­park, bike park


Źródła:

SJP.pl

Bajlaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wkład­ka w ka­nap­ce (np. pla­ster węd­li­ny)


Źródła:

Wiktionary

Bajlando

po­tocz­nie:
1. dobra za­ba­wa, im­pre­za, czas
2. wyraz za­do­wo­le­nia


Źródła:

SJP.pl

Bajm

pol­ski ze­spół po­po­wo-roc­ko­wy


Bajm – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 1978 w Lu­bli­nie. Po­cząt­ko­wo grał bal­la­dy i pio­sen­ki tu­ry­stycz­ne, póź­niej po­sze­rzył re­per­tu­ar o mu­zy­kę z po­gra­ni­cza popu i pop-rocka. Skład ze­spo­łu zmie­niał się kil­ku­krot­nie, przy czym od sa­me­go po­cząt­ku wy­stę­pu­je w nim Beata Ko­zi­drak.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kra­ków. umiar­ko­wa­nie obraź­li­we ple­ciu­ga, mi­to­man


Źródła:

Wiktionary

Bajon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bajonet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk. ba­gnet


Źródła:

Wiktionary

Bajonka

miesz­kan­ka Ba­jon­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­jon­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajonna

mia­sto we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Ba­y­on­ne”. Zo­bacz też: Ba­y­on­ne – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Ba­jon­na ( Ba­y­on­ne, ; gask. i Ba­io­na) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Pyrénées-At­lan­ti­qu­es; pod­pre­fek­tu­ra de­par­ta­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajor

daw­niej: ba­jo­ro; ba­ju­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. przest. zbior­nik brud­nej wody i błota

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ba­jo­ro


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajorek

małe ba­jo­ro


Ba­jo­rek (wł. ba­glio­re – blask ośle­pia­ją­cy) – złota, srebr­na nić lub dru­cik do haftu ozdob­ne­go, zwy­kle skrę­co­na w spi­ra­lę.

W Pol­sce ba­jor­ka używa się m.in. do haf­to­wa­nia sztan­da­rów i oznak stop­ni woj­sko­wych, a także do oz­na­cza­nia klasy or­de­ru i stop­nia odz­na­cze­nia na ich ba­ret­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajorko

małe ba­jo­ro


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od ba­jo­ro

 (1.2) nie­wiel­kie ba­jo­ro


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajoro

po­gard­li­wie o te­re­nie pod­mo­kłym, błot­ni­stym, np. za­ro­śnię­tym sta­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbior­nik brud­nej wody i błota


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajorski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bajos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pię­tro (wiek) jury środ­ko­wej;


Bajos (ang. "Ba­jo­cian")

Nazwa pię­tra (wieku) po­cho­dzi od nazwy mia­sta Ba­y­e­ux w Nor­man­dii (Fran­cja).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bajowy

zro­bio­ny z bai (np. ba­jo­wa ko­szul­ka)


Źródła:

SJP.pl

Bajończyk

czło­nek Le­gio­nu Ba­joń­skie­go - pol­skie­go ochot­ni­cze­go od­dzia­łu woj­sko­we­go ut­wo­rzo­ne­go w 1914 roku we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­jon­ny, osoba z tego mia­sta

 (1.2) hist. czło­nek pol­skiej for­ma­cji sfor­mo­wa­nej pod­czas I wojny świa­to­wej w Ba­jon­nie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajoński

przy­miot­nik od: Ba­jon­na (mia­sto we Fran­cji); układ ba­joń­ski, kon­wen­cja ba­joń­ska - umowa mię­dzy Fran­cją a Księ­stwem War­szaw­skim, księ­stwo prze­ję­ło wie­rzy­tel­no­ści Prus (43 mln za 21 mln fran­ków), sumy te oka­za­ły się nie­ścią­gal­ne; ba­joń­skie sumy - wiel­kie, nie­ścią­gal­ne kwoty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­jon­ny, zwią­za­ny z Ba­jon­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajpas

by­pass, by-pass;
1. ope­ra­cja chi­rur­gicz­na po­le­ga­ją­ca na wszcze­pie­niu rurki z two­rzy­wa sztucz­ne­go i skie­ro­wa­niu przez nią biegu krwi w celu omi­nię­cia nie­droż­nej tęt­ni­cy;
2. ele­ment wszcze­pio­ny w cza­sie tej ope­ra­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. obej­ście nie­droż­nej tęt­ni­cy wy­ko­na­ne z frag­men­tu na­czy­nia krwio­no­śne­go lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go

 (1.2) med. ope­ra­cja kar­dio­chi­rur­gicz­na wszcze­pie­nia baj­pa­sów (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajpasowy

→ baj­pas; by­pas­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Bajraczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. zob. baj­rak.


Źródła:

Wiktionary

Bajram

świę­to mu­zuł­mań­skie przy­pa­da­ją­ce na za­koń­cze­nie ra­ma­da­nu (Mały Baj­ram) i w sie­dem­dzie­siąt dni po nim (Duży Baj­ram)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajroniczność

→ baj­ro­nicz­ny


Patrz:bajroniczny

Źródła:

SJP.pl

Bajroniczny

ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­now­ski (by­ro­now­ski), baj­roń­ski (by­roń­ski), baj­ro­ni­stycz­ny, by­ro­nicz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) liter. po­sia­da­ją­cy cechy bo­ha­te­rów dzieł By­ro­na, ta­jem­ni­czych i me­lan­cho­lij­nych sa­mot­nych bun­tow­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajronista

poeta wzo­ru­ją­cy się na twór­czo­ści Ge­or­ga Gor­do­na By­ro­na, poety an­giel­skie­go ro­man­tyz­mu, a także czło­wiek wzo­ru­ją­cy się na bo­ha­te­rach tego poety


Źródła:

SJP.pl

Bajronistka

→ baj­ro­ni­sta


Patrz:bajronista

Źródła:

SJP.pl

Bajronistyczny

ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­now­ski (by­ro­now­ski), baj­roń­ski (by­roń­ski), baj­ro­nicz­ny (by­ro­nicz­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy baj­ro­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajronizm

by­ro­nizm;
1. po­sta­wa ży­cio­wa wzo­ru­ją­ca się na bo­ha­te­rach By­ro­na (poety an­giel­skie­go) - sa­mot­nych bun­tow­ni­kach skłó­co­nych ze świa­tem;
2. prąd li­te­rac­ki pow­sta­ły pod wpły­wem twór­czo­ści By­ro­na (poety an­giel­skie­go)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze oraz styl oby­cza­jo­wo­ści zwią­za­ny z Ge­or­ge'em By­ro­nem


Baj­ro­nizm – ter­min użyty po raz pier­wszy przez XIX-wiecz­ną kry­ty­kę li­te­rac­ką na okre­śle­nie kilku cha­rak­te­ry­stycz­nych cech wczes­nej twór­czo­ści an­giel­skie­go poety, Ge­or­ge’a Gor­do­na By­ro­na.

Po­ję­cie to od­no­si się głów­nie do li­te­ra­tu­ry i zwią­za­ne jest ze stwo­rzo­nym przez G.G. By­ro­na mo­de­lem bo­ha­te­ra ro­man­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajronizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. na­śla­do­wa­nie po­sta­ci z dzieł By­ro­na

 (1.2) książk. two­rze­nie dzieł pod wpły­wem in­spi­ra­cji By­ro­na


Źródła:

Wiktionary

Bajronizować

na­wią­zy­wać do twór­czo­ści Ba­y­ro­na lub stylu jego po­ez­ji


Źródła:

SJP.pl

Bajronowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do By­ro­na lub z nim zwią­za­ny; By­ro­now­ski, By­ro­no­wy, Baj­ro­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Bajronowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do By­ro­na lub z nim zwią­za­ny; Baj­ro­now­ski, By­ro­no­wy, By­ro­now­ski


Źródła:

SJP.pl

Bajroński

ta­jem­ni­czy, ro­man­tycz­ny, sa­mot­ni­czy; baj­ro­nicz­ny, baj­ro­now­ski, baj­ro­ni­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Bajrysz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Lwów. lokfakt.


Źródła:

Wiktionary

Bajs

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kęs


Źródła:

Wiktionary

Bajscanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ob­cę­gi


Źródła:

Wiktionary

Bajscangi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ob­cę­gi


Źródła:

Wiktionary

Bajsnyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć (także. skosz­to­wać)


Źródła:

Wiktionary

Bajsnóńć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć


Źródła:

Wiktionary

Bajstlować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. maj­ster­ko­wać


Źródła:

Wiktionary

Bajstlyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. maj­ster­ko­wicz


Źródła:

Wiktionary

Bajstruk

re­gio­nal­nie: nie­ślub­ne dziec­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Kresy po­łud­nio­we, Bu­ko­wi­na, Lu­bel­szczyz­na wschod­nia. nie­ślub­ne dziec­ko

 (1.2) gw-pl|Ka­mie­niec Po­dol­ski. zły duch chro­nią­cy krzak bzu przed wy­ko­pa­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajszpil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przy­kład


Źródła:

Wiktionary

Bajt

najm­niej­sza adre­so­wal­na jed­nost­ka in­for­ma­cji pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej, skła­da­ją­ca się z 8 bitów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej równa 8 bitom;

 (1.2) ar­chit. jed­nost­ka miesz­kal­na w ar­chi­tek­tu­rze is­la­mu;

 (1.3) liter. typ wersu po­pu­lar­ne­go w po­ez­ji arab­skiej i per­skiej;


Bajt (dop. "bajtu" lub "bajta") – hi­sto­rycz­nie najm­niej­sza adre­so­wal­na jed­nost­ka in­for­ma­cji pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej, naj­czę­ściej skła­da­ją­ca się z 8 bitów.

W związ­ku z tym, że jeden bajt mógł za­wie­rać do­wol­ną licz­bę bitów star­sze normy za­le­ca­ją uży­wa­nie ter­mi­nu oktet. Aby uni­knąć nie­jed­noz­nacz­no­ści IEC za­le­ca uży­wa­nie ter­mi­nu bajt tylko w zna­cze­niu ok­te­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Łódź. środ. dzie­ża do wy­ra­bia­nia cia­sta


Bajta (arab. بيتا, w tłu­ma­cze­niu Dom) – mia­sto pa­le­styń­skie w mu­ha­fa­zie Na­blus w pół­noc­nym Za­chod­nim Brze­gu, po­ło­żo­ne 13 ki­lo­me­trów na pół­noc­ny wschód od Na­blu­su. We­dług Pa­le­styń­skie­go Cen­tral­ne­go Biura Sta­ty­stycz­ne­go w 2016 li­czy­ło 11 017 miesz­kań­ców. Skła­da się z pię­ciu kla­nów, które obej­mu­ją trzy­dzie­ści ro­dzin. Po­sia­da wiele domów i wię­zień się­ga­ją­cych cza­sów rzym­skich. Obec­nym bur­mi­strzem, który zo­stał wy­bra­ny w 2004 roku, jest Arab asz-Szu­ra­fa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bajtel

po­tocz­nie: chło­piec, po­dro­stek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. dziec­ko; osoba w wieku dzie­cię­cym, ale nie nie­mow­lę­cym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajtlik

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bojt­lik.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. baj­tel.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajtlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bajt­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Bajtlować

po­tocz­nie:
1. gadać głup­stwa, gadać dużo o byle czym; pa­plać, pleść, pyt­lo­wać;
2. mówić rze­czy nie­po­kry­wa­ją­ce się z praw­dą; bla­go­wać, fan­taz­jo­wać, zmy­ślać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. dużo i nie­po­trzeb­nie gadać

 (1.2) pot. oszu­ki­wać po­to­kiem słów

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. za­wra­cać głowę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajtowy

→ bajt


Patrz:bajt

Źródła:

SJP.pl

Bajtoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. leń


Źródła:

Wiktionary

Baju

w wy­ra­że­niu "baj, baju (bę­dziesz w raju)" albo "baju, baju (bę­dziesz w raju)" - zmy­ślasz, nie mó­wisz praw­dy


wy­krzy­knik

 (1.1) zob. baju, baju.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) Ms. i W. od baj

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) odzież. etn. ko­bie­cy weł­nia­ny kaf­tan, ele­ment por­tu­gal­skie­go stro­ju lu­do­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajukać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. racz­ko­wać


Źródła:

Wiktionary

Bajura

daw­niej: ba­jo­ro; bajor


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. błoto

 (1.2) pot. ben­zy­na lub inne pa­li­wo do sil­ni­ka

 (1.3) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajzel

po­tocz­nie:
1. ba­ła­gan, nie­po­rzą­dek;
2. za­mie­sza­nie, zamęt;
3. dom pu­blicz­ny; bur­del, bur­de­lów­ka;
4. miej­sce hand­lu nar­ko­ty­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wiel­ki nie­po­rzą­dek, ba­ła­gan

 (1.2) pot. za­mie­sza­nie, zamęt

 (1.3) przest. wulg. dom pu­blicz­ny, bur­del

 (1.4) środ. miej­sce ulicz­nej sprze­da­ży i łat­we­go kupna nar­ko­ty­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajzelek

zdrob­nie­nie od: baj­zel


Źródła:

SJP.pl

Bajzelmama

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dom pu­blicz­ny; bur­del­ma­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dom pu­blicz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajzeltata

bur­del­ta­ta;
1. al­fons, su­te­ner, strę­czy­ciel;
2. wła­ści­ciel domu pu­blicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Bajzelówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grub. pro­sty­tut­ka


Źródła:

Wiktionary

Bajzlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. posp. po­wo­do­wa­nie ba­ła­ga­nu, nie­po­rząd­ku


Źródła:

Wiktionary

Bajzlować

po­tocz­nie: robić nie­po­rzą­dek, baj­zel


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ba­ła­ga­nić

 (1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. maj­ster­ko­wać, coś tam robić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajzlowy

→ baj­zel


Patrz:bajzel

Źródła:

SJP.pl

Bajęda

po­tocz­nie: nie­po­waż­ne opo­wia­da­nie, bzdu­ra, ba­ja­nie, bajda


Źródła:

SJP.pl

Bak

1. zbior­nik na cie­cze;
2. żegl. górny po­kład dzio­bo­wej czę­ści stat­ku albo po­kład nad­bu­dów­ki dzio­bo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbior­nik na pa­li­wo w sa­mo­cho­dzie, mo­to­cy­klu;

 (1.2) za­war­tość baku (1.1)

 (1.3) za­rost na po­licz­kach

 (1.4) żegl. skraj­na część po­kła­du po­ło­żo­na naj­bli­żej dzio­bu;

 (1.5) pot. daw. ba­ka­rat

 (1.6) stpol. krzyk

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: baka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baka

1. sto­ją­cy znak na­wi­ga­cyj­ny; stawa
2. pły­wa­ją­ca becz­ka umo­co­wa­na do kot­wi­cy, słu­żą­ca za dro­gow­skaz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. znak na­wi­ga­cyj­ny

 (1.2) pot. ma­ri­hu­a­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakalarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bakalariat

naj­niż­szy sto­pień na­u­ko­wy przyz­na­wa­ny na uni­wer­sy­te­tach an­glo­sa­skich i szwaj­car­skich; ba­ka­la­u­re­at


Źródła:

SJP.pl

Bakalarski

→ ba­ka­łarz; ba­ka­łar­ski


Źródła:

SJP.pl

Bakalarstwo

1. dawny naj­niż­szy sto­pień na­u­ko­wy na­da­wa­ny na uni­wer­sy­te­tach; ba­ka­łar­stwo;
2. praca na­u­czy­cie­la w daw­nej szko­le ele­men­tar­nej; ba­ka­łar­stwo;
3. żar­to­bli­wie: praca na­u­czy­cie­la; bel­fer­ka, bel­fer­stwo, na­u­czy­ciel­stwo;
4. pe­jo­ra­tyw­nie: bez­myśl­ne ko­rzy­sta­nie z usta­lo­nych, wy­u­czo­nych sche­ma­tów w pracy umy­sło­wej lub ar­ty­stycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Bakalarz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bakalaureat

naj­niż­szy sto­pień na­u­ko­wy przyz­na­wa­ny na uni­wer­sy­te­tach an­glo­sa­skich i szwaj­car­skich; ba­ka­la­riat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. osoba po­sia­da­ją­ca naj­niż­szy an­glo­sa­ski sto­pień uni­wer­sy­tec­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. eduk. dawny naj­niż­szy uni­wer­sy­tec­ki sto­pień na­u­ko­wy

 (2.2) eduk. an­glo­sa­ski naj­niż­szy uni­wer­sy­tec­ki sto­pień na­u­ko­wy

 (2.3) eduk. mię­dzy­na­ro­do­wa ma­tu­ra


Ba­ka­la­u­re­at, A.B., AB ( ar­tium bac­ca­la­u­re­us, dosł. ba­ka­łarz sztuk, w do­my­śle „wyz­wo­lo­nych”) – niż­szy tytuł lub sto­pień wpro­wa­dza­ją­cy otrzy­mu­ją­ce­go go ba­ka­ła­rza do ka­rie­ry na­u­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakalie

su­szo­ne owoce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. su­szo­ne lub kan­dy­zo­wa­ne owoce po­łud­nio­we sto­so­wa­ne jako do­da­tek cu­kier­ni­czy;


Ba­ka­lie – su­szo­ne owoce, zwy­kle po­łud­nio­we, i orze­chy, sto­so­wa­ne głów­nie w cu­kier­nict­wie. Sta­no­wią do­da­tek do niek­tó­rych ro­dza­jów ciast, m.in. kek­sów, ma­zur­ków czy pier­ni­ków oraz są uży­wa­ne jako de­ko­ra­cja wielu ro­dza­jów cia­stek. Ba­ka­lie sto­so­wa­ne są w ca­ło­ści, płat­kach lub po­kru­szo­ne na duże ka­wał­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakaliowy

przy­miot­nik od: ba­ka­lie


przy­miot­nik

 (1.1) kulin. od­no­szą­cy się do ba­ka­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakan

że­glu­go­wy znak na­wi­ga­cyj­ny; baken


Źródła:

SJP.pl

Bakanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bakać.


Źródła:

Wiktionary

Bakar

daw­niej: ba­ka­rat - ha­zar­do­wa gra w karty


Bakar (wł. "Buc­ca­ri") – mia­sto w za­chod­niej Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Bakar. W 2011 roku li­czy­ło 1473 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bakarat

1. ga­tu­nek cen­ne­go szkła z fran­cu­skiej huty w Bac­ca­rat;
2. przed­miot wy­ko­na­ny z ta­kie­go szkła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. ha­zar­do­wa gra w karty;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) szt. ro­dzaj szkła krysz­ta­ło­we­go wy­ra­bia­ny w hucie w Bac­ca­rat


Ba­ka­rat – kar­cia­na gra ha­zar­do­wa sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­na w ka­sy­nach, roz­gry­wa­na mię­dzy ban­kie­rem (sta­łym lub zmien­nym – któ­re­go wy­bie­ra się spoś­ród gra­czy) i ko­lej­no z każ­dym z gra­czy. O wy­ni­ku roz­gryw­ki de­cy­du­je licz­ba zdo­by­tych punk­tów w 2 lub 3 kar­tach, zli­cza­nych we­dług pre­cy­zyj­nie okre­ślo­nych reguł. Jedną z od­mian tej gry jest "che­min de fer".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakaratowy

przy­miot­nik od: ba­ka­rat


Źródła:

SJP.pl

Bakaraty

wy­ro­by ze szkła krysz­ta­ło­we­go


Źródła:

SJP.pl

Bakasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; ba­lans na rę­kach, w któ­rym ko­la­na wspie­ra­ją się na ra­mio­nach, a po­ślad­ki i resz­ta ciała uno­szą się nad po­dło­gą


Źródła:

Wiktionary

Bakać

w sta­ro­pol­szczyź­nie:
1. wy­krzy­ki­wać coś z ra­do­ści;
2. krzy­czeć, wołać;
3. stro­fo­wać, łajać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. palić ma­ri­hu­a­nę

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. palić (tytoń)

 (1.3) stpol. wołać

 (1.4) stpol. upo­mi­nać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. pra­co­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakałarski

→ ba­ka­łarz; ba­ka­lar­ski


Źródła:

SJP.pl

Bakałarstwo

ba­ka­lar­stwo;
1. dawny naj­niż­szy sto­pień na­u­ko­wy na­da­wa­ny na uni­wer­sy­te­tach;
2. praca na­u­czy­cie­la w daw­nej szko­le ele­men­tar­nej


Źródła:

SJP.pl

Bakałarz

1. osoba, któ­rej przyz­na­no ba­ka­la­u­re­at;
2. daw­niej: na­u­czy­ciel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. na­u­czy­ciel

 (1.2) śrpol. na­u­czy­ciel szko­ły ele­men­tar­nej

 (1.3) daw. osoba, która na śred­nio­wiecz­nym uni­wer­sy­te­cie uzy­ska­ła naj­niż­szy sto­pień aka­de­mic­ki ba­ka­la­u­re­at

 (1.4) żart. bel­fer, na­u­czy­ciel

 (1.5) nauk. m.in. w kra­jach an­glo­sa­skich osoba po­sia­da­ją­ca tytuł ba­ka­ła­rza (2.1);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) nauk. m.in. w kra­jach an­glo­sa­skich tytuł lub sto­pień na­u­ko­wy (za­wo­do­wy) uzy­ski­wa­ny po ukoń­cze­niu stu­diów pier­wsze­go stop­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakałarzewo

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, po­ło­żo­na nad Ro­spu­dą;


Ba­ka­ła­rze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go, w po­wie­cie su­wal­skim. Sie­dzi­ba gminy Ba­ka­ła­rze­wo. Daw­niej mia­sto; uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską przed 1558 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne w 1870 roku.

Miej­sce co­rocz­nych kon­fe­ren­cji na­u­ko­wych poś­wię­co­nych hi­sto­rycz­ne­mu dzie­dzict­wu Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go na daw­nym po­gra­ni­czu pol­sko-li­tew­sko-pru­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakałarzewski

→ Ba­ka­ła­rze­wo


Patrz:Bakałarzewo

Źródła:

SJP.pl

Bakałarzowa

daw­niej: żona ba­ka­ła­rza


Źródła:

SJP.pl

Bakałarzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie ba­ka­ła­rzem


Źródła:

Wiktionary

Bakałarzować

być ba­ka­ła­rzem; ba­ka­ła­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Bakałarzowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub ty­tu­łem ba­ka­ła­rza, do­ty­czą­cy ba­ka­ła­rza


Źródła:

Wiktionary

Bakałarzówna

daw­niej: córka ba­ka­ła­rza


Źródła:

SJP.pl

Bakbort

lewa burta stat­ku; bak­bur­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. bak­bur­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakburta

lewa burta stat­ku; bak­bort


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. lewa burta stat­ku pa­trząc z rufy na dziób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakch

stopa wier­szo­wa w po­ez­ji an­tycz­nej; bak­chej


Źródła:

SJP.pl

Bakchanalia

ba­cha­na­lia; ba­cha­na­lie; bak­cha­na­lie;
1. or­gia­stycz­ne obrzę­dy ku czci boga wina Ba­chu­sa, od­pra­wia­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. prze­sta­rza­łe: orgie, hu­lan­ki


Źródła:

SJP.pl

Bakchanalie

ba­cha­na­lia; ba­cha­na­lie; bak­cha­na­lia;
1. or­gia­stycz­ne obrzę­dy ku czci boga wina Ba­chu­sa, od­pra­wia­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
2. prze­sta­rza­łe: orgie, hu­lan­ki


Źródła:

SJP.pl

Bakchej

stopa wier­szo­wa w po­ez­ji an­tycz­nej; bakch


Źródła:

SJP.pl

Bakcyl

1. bak­te­ria, za­ra­zek, drob­no­u­strój;
2. prze­no­śnie: zła­pać bak­cy­la - za­in­te­re­so­wać się czymś, dać się wcią­gnąć w coś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) przest. za­ra­zek

 (1.2) przen. sła­bość do cze­goś, pasja, za­in­te­re­so­wa­nie, ten­den­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakczysaraj

mia­sto na Ukra­i­nie; Bach­czy­sa­raj, Bach­czy­se­raj (rzad­ko), Bak­czy­se­raj (rzad­ko)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Kry­mie;


Bak­czy­sa­raj ( Бахчисарай, "Bach­czy­sa­raj"; Бахчисарай, "Bach­czi­sa­raj"; Bağçasaray) – mia­sto na Kry­mie, po­ło­żo­ne w Gó­rach Krym­skich. W 2018 roku li­czy­ło ok. 26,9 tys. miesz­kań­ców.

Znaj­du­je się tu sta­cja ko­le­jo­wa Bak­czy­sa­raj.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakczysarajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bak­czy­sa­ra­jem, do­ty­czą­cy Bak­czy­sa­ra­ju


Źródła:

Wiktionary

Bakczyseraj

rzad­ko: mia­sto na Ukra­i­nie; Bach­czy­sa­raj, Bak­czy­sa­raj, Bach­czy­se­raj (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Bakczysz

na­pi­wek, ła­pów­ka, głów­nie na Bli­skim Wscho­dzie i w pół­noc­nej Afry­ce; bak­szysz


Źródła:

SJP.pl

Bakelit

two­rzy­wo z żywic


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. jedno z two­rzyw sztucz­nych, od­mia­na fe­no­pla­stu;


Ba­ke­lit (Ba­ke­li­te) – two­rzy­wo sztucz­ne opar­te na ży­wi­cy fe­no­lo­wo-for­mal­de­hy­do­wej, praw­do­po­dob­nie jedno z pier­wszych two­rzyw sztucz­nych pro­du­ko­wa­nych na dużą skalę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakelitowy

zro­bio­ny z ba­ke­li­tu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest zro­bio­ny z ba­ke­li­tu, za­wie­ra­ją­cy ba­ke­lit lub skła­da­ją­cy się z ba­ke­li­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakelizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. na­sy­ca­nie ży­wi­ca­mi fe­no­lo­wo–for­mal­de­hy­do­wy­mi

 (1.2) techn. po­cią­ga­nie la­kie­rem ba­kie­li­to­wym


Źródła:

Wiktionary

Bakelizować

na­są­czać ży­wi­cą


Źródła:

SJP.pl

Bakembard

daw­niej: bak, fa­wo­ryt, za­rost na po­licz­kach; ba­ken­bard, ba­ken­bart


Źródła:

SJP.pl

Bakembardy

daw­niej: baki, bo­ko­bro­dy; fa­wo­ry­ty, ba­ken­bar­dy, ba­ken­bar­ty


Źródła:

SJP.pl

Baken

że­glu­go­wy znak na­wi­ga­cyj­ny; bakan


Źródła:

SJP.pl

Bakenbard

daw­niej: bak, fa­wo­ryt, za­rost na po­licz­kach; ba­kem­bard, ba­ken­bart


Źródła:

SJP.pl

Bakenbardy

daw­niej: baki, bo­ko­bro­dy; fa­wo­ry­ty, ba­kem­bar­dy, ba­ken­bar­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. bo­ko­bro­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakenbart

daw­niej: bak, fa­wo­ryt, za­rost na po­licz­kach; ba­kem­bard, ba­ken­bard


Źródła:

SJP.pl

Bakenbordy

prze­sta­rza­łe: baki, bo­ko­bro­dy; ba­kem­bar­dy, ba­ken­bar­dy


Źródła:

SJP.pl

Baker

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bakfisza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. pod­lo­tek


Źródła:

Wiktionary

Bakhand

rzad­ko: w te­ni­sie, ping-pongu itp.: ude­rze­nie z lewej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w pra­wej ręce bądź ze stro­ny pra­wej - trzy­ma­ną w lewej; w ho­ke­ju: przy ude­rze­niu z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej prawą ręką i na od­wrót; back­hand, bek­hend


Źródła:

SJP.pl

Bakier

rze­czow­nik

 (1.1) wy­łącz­nie w wy­ra­że­niu na ba­kier; Glo­ger.


Źródła:

Wiktionary

Bakiera

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bakierowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zsu­wa­nie na ba­kier

 (1.2) przen. zba­cza­nie


Źródła:

Wiktionary

Bakierować

daw­niej: krzy­wić, zba­czać, skrę­cać, zwra­cać na bok, zsu­wać na ba­kier


Źródła:

SJP.pl

Bakijczyk

miesz­ka­niec Baku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Baku, osoba po­cho­dzą­ca z Baku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakijka

miesz­kan­ka Baku, sto­li­cy Azer­bej­dża­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Baku, ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Baku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakijski

→ Baku; ba­kiń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Baku, do­ty­czą­cy Baku, po­cho­dzą­cy z Baku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakista

skrzy­nia lub scho­wek pod koją ma­ry­nar­ską


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. scho­wek na łodzi pod po­kła­dem lub pod ko­ja­mi;


Ba­ki­sta – scho­wek w po­sta­ci skrzy­ni, sto­so­wa­ny na jach­tach, ku­trach i in­nych jed­nost­kach pły­wa­ją­cych. Sta­no­wi ele­ment za­bu­do­wy wnę­trza ka­bi­ny lub wbu­do­wa­ny może być w za­głę­bie­nie po­kła­du zwane kok­pi­tem. Jego wieko bywa koją lub sie­dzi­skiem. Ba­ki­sta służy do prze­cho­wy­wa­nia np. wy­po­sa­że­nia ho­te­lo­we­go lub rze­czy oso­bi­stych za­ło­gi. Je­że­li jest umie­szczo­na w kok­pi­cie zwy­kle cho­wa­ne są w niej ele­men­ty wy­po­sa­że­nia po­kła­do­we­go takie jak np. cumy, od­bi­ja­cze itd.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakiński

→ Baku; ba­kij­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Baku, do­ty­czą­cy Baku, po­cho­dzą­cy z Baku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baklava

tu­rec­ki deser; ba­kla­wa, ba­kła­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. słod­kie, war­stwo­we cia­sto przy­go­to­wy­wa­ne z cien­kie­go cia­sta (filo), po­sie­ka­nych orze­chów i sy­ro­pu cu­kro­we­go lub miodu, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni Bli­skie­go Wscho­du, Bał­ka­nów i Ka­u­ka­zu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baklawa

tu­rec­ki deser; ba­kla­va, ba­kła­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. słod­ki deser orien­tal­ny roz­po­wszech­nio­ny w kuch­ni tu­rec­kiej, bał­kań­skiej i in­nych, zło­żo­ny z pła­tów cia­sta pół­fran­cu­skie­go prze­ło­żo­ne­go war­stwa­mi po­sie­ka­nych orze­chów (wło­skich albo mig­da­łów), na­są­czo­nych cu­kro­wym sy­ro­pem lub mio­dem;


Zo­bacz też: ba­la­kla­wa – na­kry­cie głowy.

Ba­kla­wa, ba­kla­va – słod­ki deser po­cho­dze­nia orien­tal­ne­go, roz­po­wszech­nio­ny w Tur­cji i w kra­jach bał­kań­skich. Zło­żo­ny z wielu (nie­kie­dy z czter­dzie­stu) cien­kich pła­tów (ar­ku­szy) cia­sta filo, prze­kła­da­nych war­stwą do­wol­nych orze­chów i obla­nych słod­kim sy­ro­pem. Do naj­czę­ściej uży­wa­nych na­le­żą pi­sta­cje.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakoma

marka pro­duk­tów mlecz­nych i firma


Ba­ko­ma Sp. z o.o. – pol­ska spół­ka z ogra­ni­czo­ną od­po­wie­dzial­no­ścią dzia­ła­ją­ca w sek­to­rze spo­żyw­czym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bakonista

zwo­len­nik ba­ko­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Bakonistka

zwo­len­nicz­ka ba­ko­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Bakonistyczny

do­ty­czą­cy ba­ko­niz­mu, ba­ko­ni­sty


Źródła:

SJP.pl

Bakonizm

sy­stem po­glą­dów po­cho­dzą­cy od F. Ba­co­na


Źródła:

SJP.pl

Bakopa

ozdob­na ro­śli­na wodna lub ba­gien­na


Ba­ko­pa ("Ba­co­pa") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych. Obej­mu­je ponad 60 ga­tun­ków. Są to ro­śli­ny roz­prze­strze­nio­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w tro­pi­kal­nej Ame­ry­ce. Więk­szość ga­tun­ków to ro­śli­ny wodne lub ba­gien­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bakort

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ryb. lewy bok łodzi, bak­bur­ta


Źródła:

Wiktionary

Bakowski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ba­ko­wem, do­ty­czą­cy Ba­ko­wa (współcz. Bacău)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakoński

przy­miot­nik od: Ba­ko­ny (góry zrę­bo­we na Wę­grzech; Las Ba­koń­ski)


Źródła:

SJP.pl

Bakpulwer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. pro­szek do pie­cze­nia


Źródła:

Wiktionary

Baks

po­tocz­nie: dolar; dolec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. dolar USA


Baks – wieś i gmina po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej czę­ści Wę­gier, w po­wie­cie Ki­ste­lek, wcho­dzą­ce­go w skład ko­mi­ta­tu Csongrád.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baksztag

1. część oli­no­wa­nia na stat­ku;
2. wiatr wie­ją­cy uko­śnie od rufy;
3. jeden z kur­sów stat­ku wzglę­dem wia­tru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina sta­bi­li­zu­ją­ca maszt, cią­gną­ca się od masz­tu ku ty­ło­wi i bur­cie;

 (1.2) żegl. lina od buksz­pry­tu do burty

 (1.3) żegl. uko­śny wiatr, wie­ją­cy od baksz­ta­gu (1.1) do masz­tu

 (1.4) żegl. kurs przy baksz­ta­gu (1.3)


Baksz­tag (z niem. "Back­stag") – lina oli­no­wa­nia sta­łe­go sta­bi­li­zu­ją­ca maszt, bie­gną­ca od jego topu do oku­cia na bur­cie umie­szczo­ne­go na od­cin­ku mię­dzy masz­tem a rufą bądź nazwa kursu wzglę­dem wia­tru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakszysz

na­pi­wek, ła­pów­ka, głów­nie na Bli­skim Wscho­dzie i w pół­noc­nej Afry­ce; bak­czysz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du i Afry­ki pół­noc­nej: po­da­ru­nek pie­nięż­ny, na­pi­wek, jał­muż­na

 (1.2) pot. ła­pów­ka


Bak­szysz (od ‏بخشش‎, "bach­szesz") – ro­dzaj na­piw­ku, a ra­czej coś w ro­dza­ju za­wo­a­lo­wa­nej jał­muż­ny, oby­czaj zwią­za­ny z re­li­gią is­la­mu na­ka­zu­ją­cy wier­nym dzie­le­nie się czę­ścią swo­ich do­cho­dów z bied­ny­mi, a żeby bied­ne­go nie ura­zić da­ro­wiz­ną w po­sta­ci czy­stej jał­muż­ny pre­tek­stem może być nawet sym­bo­licz­na pomoc czy po pro­stu zwy­kła uprzej­mość, którą się wy­na­gra­dza wła­śnie bak­szy­szem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteria

or­ga­nizm jed­no­ko­mór­ko­wy nie­wi­docz­ny gołym okiem, ma­ją­cy ogrom­ne zna­cze­nie w przy­ro­dzie oraz wy­wo­łu­ją­cy sze­reg cho­rób


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. ro­dzaj mi­kro­sko­pij­ne­go or­ga­niz­mu jed­no­ko­mór­ko­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakterie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|bak­te­ria.


Ta stro­na do­ty­czy tak­so­nu "Bac­te­ria" "sensu" Woese, rów­no­waż­ne­go z bak­te­ria­mi wła­ści­wy­mi i wy­mie­nia­ne­go w sy­ste­ma­ty­ce trzech domen. Zo­bacz też: bez­ją­drow­ce – tak­son obej­mu­ją­cy bak­te­rie wła­ści­we i ar­che­o­ny, rów­no­waż­ny z "Bac­te­ria" "sensu lato".

Bak­te­rie (łac.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteriemia

obec­ność bak­te­rii we krwi nie wy­wo­łu­ją­ca ob­ja­wów cho­ro­bo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­ka­że­nie krwi bak­te­ria­mi, stwier­dzo­ne ich wy­i­zo­lo­wa­niem;


Bak­te­rie­mia – obec­ność ży­wych bak­te­rii we krwi. U zdro­wych osób ła­god­ne za­ka­że­nia mają cha­rak­ter przej­ścio­wy i nie po­wo­du­ją żad­nych na­stępstw. W przy­pad­ku za­bu­rzeń ukła­du od­por­no­ścio­we­go może przeksz­tał­cić się w ze­spół ogól­no­u­stro­jo­wej re­ak­cji za­pal­nej (SIRS), sepsę, wstrząs sep­tycz­ny i nie­wy­dol­ność wie­lo­na­rzą­do­wą (MODS).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteriobójczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób bak­te­rio­bój­czy


Źródła:

Wiktionary

Bakteriobójczość

→ bak­te­rio­bój­czy


Patrz:bakteriobójczy

Źródła:

SJP.pl

Bakteriobójczy

za­bi­ja­ją­cy bak­te­rie


przy­miot­nik

 (1.1) med. taki, który pow­strzy­mu­je roz­wój bak­te­rii, ni­szczy je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteriochlorofil

zie­lo­ny bar­wik wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych bak­te­rii, bio­rą­cy udział w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy; chlo­ro­fil bak­te­ryj­ny


Źródła:

SJP.pl

Bakteriocyd

sub­stan­cja ni­szczą­ca lub ha­mu­ją­ca roz­wój bak­te­rii i in­nych drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja bak­te­rio­bój­cza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteriocydyna

sub­stan­cja ni­szczą­ca in­wa­zyj­ne bak­te­rie Gram-do­dat­nie


Źródła:

SJP.pl

Bakteriocyna

biał­ko­wy me­ta­bo­lit wyt­wa­rza­ny przez bak­te­rie o dzia­ła­niu prze­ciw­drob­no­u­stro­jo­wym, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako bio­kon­ser­want do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści oraz do ha­mo­wa­nia wzro­stu bak­te­rii pa­to­gen­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­ta­bo­lit wyt­wa­rza­ny przez bak­te­rie wy­ka­zu­ją­ce dzia­ła­nie prze­ciw­drob­no­u­stro­jo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteriofag

wirus ma­ją­cy zdol­ność ni­szcze­nia bak­te­rii; fag


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mi­kro­biol. wirus ata­ku­ją­cy bak­te­rie;


Bak­te­rio­fag, fag – wirus ata­ku­ją­cy bak­te­rie. Prze­waż­nie dany bak­te­rio­fag zdol­ny jest do in­fek­cji tylko jed­ne­go ga­tun­ku (a cza­sem nawet tylko szcze­pu) bak­te­rii. Bak­te­rio­fa­gi mogą przy­bie­rać kształ­ty zło­żo­ne (bu­ław­ko­wa­te), pa­łecz­ko­wa­te lub wie­lo­ścien­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteriofagowy

→ bak­te­rio­fag


Patrz:bakteriofag

Źródła:

SJP.pl

Bakteriofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed bak­te­ria­mi


Źródła:

SJP.pl

Bakterioid

od­mien­na od nor­mal­nej forma roz­wo­jo­wa lub za­mie­ra­ją­ca bak­te­rii, pow­sta­ła w wy­ni­ku nie­ko­rzyst­nych wa­run­ków roz­wo­jo­wych; bak­te­ro­id


Źródła:

SJP.pl

Bakteriolitycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) mi­kro­biol. w spo­sób pro­wa­dzą­cy do lizy ko­mór­ki bak­te­ryj­nej


Źródła:

Wiktionary

Bakteriolityczny

ni­szczą­cy bak­te­rie wsku­tek ich roz­pu­szcza­nia


przy­miot­nik

 (1.1) biol. chem. ni­szczą­cy bak­te­rie na dro­dze bak­te­rio­li­zy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakterioliza

zja­wi­sko roz­pa­du bak­te­rii pod wpły­wem dzia­ła­nia prze­ciw­ciał


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. bio­lo­gicz­ny pro­ces zni­szcze­nia bak­te­rii, pro­wa­dzą­cy do roz­pa­du ich ścia­ny ko­mór­ko­wej i śmier­ci ko­mór­ki;


Bak­te­rio­li­za, fe­no­men Pfe­if­fe­ra – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na usz­ko­dze­niu lub roz­pu­szcza­niu bak­te­rii, za­cho­dzą­ce wsku­tek dzia­ła­nia czyn­ni­ków che­micz­nych, fi­zycz­nych bądź bio­lo­gicz­nych. Do czyn­ni­ków bio­lo­gicz­nych na­le­żą np. en­zy­my tra­wien­ne ko­mó­rek fa­go­cy­tu­ją­cych oraz li­zo­zym wy­stę­pu­ją­cy w pły­nach ustro­jo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteriolizyna

prze­ciw­cia­ło po­wo­du­ją­ce bak­te­rio­li­zę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. sub­stan­cja, która po­wo­du­je roz­pad ko­mó­rek bak­te­ryj­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteriolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bak­te­rio­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. mi­kro­bio­log spe­cja­li­zu­ją­cy się w bak­te­rio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteriologia

dzie­dzi­na mi­kro­bio­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bak­te­rii, ich bu­do­wą, spo­so­bem życia, wła­ści­wo­ścia­mi oraz ich zna­cze­niem dla czło­wie­ka, zwie­rząt i ro­ślin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. dzie­dzi­na mi­kro­bio­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bak­te­rii, ich bu­do­wą, spo­so­bem życia, wła­ści­wo­ścia­mi oraz ich zna­cze­niem dla czło­wie­ka, zwie­rząt i ro­ślin;


Bak­te­rio­lo­gia – dział mi­kro­bio­lo­gii poś­wię­co­ny ba­da­niu, wy­ko­rzy­sty­wa­niu i zwal­cza­niu bak­te­rii, a także spraw­dza­niu ich ogól­nych wła­ści­wo­ści.

Pod­sta­wy współ­czes­nej bak­te­rio­lo­gii stwo­rzył Lud­wik Pa­ste­ur w XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteriologicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy bak­te­rio­lo­gii, badań nad bak­te­ria­mi


Źródła:

Wiktionary

Bakteriologiczny

od­no­szą­cy się do bak­te­rio­lo­gii


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bak­te­rio­lo­gią; do­ty­czą­cy świa­ta bak­te­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteriolożka

→ bak­te­rio­log


Patrz:bakteriolog

Źródła:

SJP.pl

Bakteriomocz

obec­ność bak­te­rii w moczu; bak­te­riu­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. obec­ność bak­te­rii w moczu;


Bak­te­rio­mocz, bak­te­riu­ria – stan, w któ­rym stwier­dza się obec­ność bak­te­rii w moczu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakterioplankton

Bak­te­rio­plank­ton, bak­te­rie plank­to­no­we – ro­dzaj plank­to­nu skła­da­ją­cy się z drob­no­u­stro­jów za­wie­szo­nych w wo­dzie. Wiele z nich prze­mie­szcza się ak­tyw­nie, lecz ich zdol­no­ści lo­ko­mo­cyj­ne nie wy­star­cza­ją, by prze­ciw­sta­wiać się prą­dom wod­nym. Bak­te­rio­plank­ton ma zwy­kle wy­mia­ry mniej­sze niż 1 μm, lecz niek­tó­re bak­te­rie au­to­tro­ficz­ne są więk­sze.


Źródła:

Wikipedia

Bakterioryza

współ­ży­cie bak­te­rii z ro­śli­na­mi wyż­szy­mi


Źródła:

SJP.pl

Bakterioskopia

ba­da­nie bak­te­rii za po­mo­cą mi­kro­sko­pu


Bak­te­rio­sko­pia – jedno z pod­sta­wo­wych badań w dia­gno­sty­ce mi­kro­bio­lo­gicz­nej, sta­no­wią­ce zwy­kle jej po­cząt­ko­wy etap. Jest to ob­ser­wa­cja mi­kro­sko­po­wa (co najm­niej kil­ku­na­stu pól wi­dze­nia) wy­bar­wio­ne­go i utr­wa­lo­ne­go pre­pa­ra­tu (zwy­kle pod po­więk­sze­niem 1000× z za­sto­so­wa­niem im­mer­sji).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bakteriostatycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) mi­kro­biol. ha­mu­jąc wzrost i rozm­na­ża­nie się bak­te­rii, nie po­wo­du­jąc ich za­bi­cia


Źródła:

Wiktionary

Bakteriostatyczny

pow­strzy­mu­ją­cy rozm­na­ża­nie się bak­te­rii (np. śro­dek bak­te­rio­sta­tycz­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z bak­te­rio­sta­zą; ha­mu­ją­cy roz­wój i nam­na­ża­nie się bak­te­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteriostatyk

śro­dek bak­te­rio­sta­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Bakterioterapia

me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na uod­por­nie­niu or­ga­niz­mu przez wpro­wa­dze­nia do niego od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­nych za­wie­sin osła­bio­nych lub za­bi­tych bak­te­rii cho­ro­bot­wór­czych lub jadów bak­te­ryj­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na sto­so­wa­niu pre­pa­ra­tów bak­te­ryj­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakterioza

cho­ro­ba ro­śli­ny wy­wo­ła­na przez bak­te­rie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. cho­ro­ba spo­wo­do­wa­na bak­te­ria­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteriuria

obec­ność bak­te­rii w moczu; bak­te­rio­mocz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. bak­te­rio­mocz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakteroid

od­mien­na od nor­mal­nej forma roz­wo­jo­wa lub za­mie­ra­ją­ca bak­te­rii, pow­sta­ła w wy­ni­ku nie­ko­rzyst­nych wa­run­ków roz­wo­jo­wych; bak­te­rio­id


Bak­te­ro­id – forma ży­cio­wa bak­te­rii bro­daw­ko­wych wew­nątrz ko­mó­rek bro­da­wek ko­rze­nio­wych wyt­wa­rza­nych przez ro­śli­ny mo­tyl­ko­we. Bak­te­rie w tej for­mie mają nie­re­gu­lar­ny roz­ga­łę­zio­ny kształt.

Bak­te­rie bro­daw­ko­we wy­stę­pu­ją w gle­bie w for­mie pa­łe­czek. Do wnę­trza ko­mó­rek ro­ślin prze­do­sta­ją się przez struk­tu­rę na­zy­wa­ną nicią in­fek­cyj­ną, ut­wo­rzo­ną ma­te­ria­łu ścia­ny ko­mór­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bakterycyd

sub­stan­cja ni­szczą­ca lub ha­mu­ją­ca roz­wój bak­te­rii, śro­dek bak­te­rio­bój­czy; bak­te­rio­cyd


Źródła:

SJP.pl

Bakteryjny

przy­miot­nik od: bak­te­ria


przy­miot­nik

 (1.1) med. biol. zwią­za­ny z bak­te­ria­mi lub po­wo­do­wa­ny przez bak­te­rie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baktria

sta­ro­żyt­na kra­i­na w Azji Środ­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­na nazwa kra­i­ny po­ło­żo­nej obec­nie w pół­noc­nym Af­ga­ni­sta­nie mię­dzy Amu-Darią a Hin­du­ku­szem;


Bak­tria (gr. "Bak­tria­na", Βακτριανα; pers. "Bākhtar"; arab. i ind. "Bha­li­ka"; chiń. 大夏, "Dàxià") – sta­ro­żyt­na, grec­ka nazwa kra­i­ny po­ło­żo­nej obec­nie w pół­noc­nym Af­ga­ni­sta­nie. Jej sto­li­ca to Bak­tra (Bal­hi­ka, Bokh­di, obec­nie Balch).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baktrian

wiel­błąd dwu­garb­ny, ży­ją­cy w sta­nie dzi­kim na pu­sty­ni Gobi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­me­lus ferus|Prze­wal­ski|ref=tak., duży ssak ko­pyt­ny z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w sta­nie dzi­kim na ste­pach cen­tral­nej Azji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baktrozaur

ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów; ja­szczur ma­czu­go­wa­ty, pa­ra­i­gu­a­no­don


Bak­tro­za­ur ("Bac­tro­sa­u­rus john­so­ni"), ma­czu­go­wa­ty ja­szczur – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów (Ha­dro­sa­u­ri­dae). Spo­krew­nio­ny z lam­be­o­za­u­rem. Był jed­nym z pier­wszych ka­czo­dzio­bów nie­po­sia­da­ją­cych grze­bie­nia na gło­wie.

Żył w póź­nej kre­dzie (ok. 97–85 mln lat temu) na te­re­nach Azji. Dłu­gość ciała ok. 6 m, wy­so­kość ok. 2 m, masa ok. 1,5–3 t. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Chi­nach (Mon­go­lia Wew­nętrz­na) i w Mon­go­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baktryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bak­trii


Źródła:

Wiktionary

Baktryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bak­trii


Źródła:

Wiktionary

Baktryjski

→ Bak­tria


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bak­trią, do­ty­czą­cy Bak­trii


Patrz:Baktria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baku

1. zbior­nik na cie­cze;
2. żegl. górny po­kład dzio­bo­wej czę­ści stat­ku albo po­kład nad­bu­dów­ki dzio­bo­wej


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) lp. D., Ms., W. od bak


Baku ( Bakı) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Azer­bej­dża­nu, naj­star­szy i naj­więk­szy port nad Mo­rzem Ka­spij­skim. Znaj­du­je się we wschod­niej czę­ści kraju, na Pół­wy­spie Ap­sze­roń­skim. Po­ło­żo­ne jest na wy­so­ko­ści 28 m po­ni­żej po­zio­mu morza, będąc tym samym naj­ni­żej po­ło­żo­ną sto­li­cą świa­ta oraz naj­więk­szym mia­stem po­ło­żo­nym po­ni­żej po­zio­mu morza. W 2009 roku Baku za­miesz­ka­ne było przez ponad 2 mi­lio­ny miesz­kań­ców, co sta­no­wi­ło nie­mal 1/4 po­pu­la­cji Azer­bej­dża­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakufu

szo­gu­nat, sio­gu­nat;
1. ja­poń­ska woj­sko­wa ad­mi­ni­stra­cja fe­u­dal­na w la­tach 1992-1868, w któ­rej rządy spra­wo­wał szo­gun;
2. okres w hi­sto­rii Ja­po­nii, w któ­rym rządy spra­wo­wał szo­gun


Źródła:

SJP.pl

Bakulit

1. wa­pień z okre­su kre­do­we­go
2. gło­wo­nóg ko­pal­ny z grupy amo­ni­tów z okre­su kre­do­we­go


Źródła:

SJP.pl

Bakulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. zool. kość prą­cia wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych ssa­ków;

 (1.2) anat. zool. część po­kła­deł­ka niek­tó­rych owa­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bakun

1. lichy, tani tytoń faj­ko­wy;
2. od­mia­na ma­chor­ki upra­wia­na na daw­nej Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ro­dzaj ma­chor­ki upra­wia­nej kie­dyś na Ukra­i­nie i Wo­ły­niu

 (1.2) daw. po­śled­ni, tani tytoń faj­ko­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakunin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bakunowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ku­nem, do­ty­czą­cy ba­ku­nu, za­wie­ra­ją­cy bakun


Źródła:

Wiktionary

Bakutil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. za­kład prze­my­sło­wy prze­ra­bia­ją­cy padłe zwie­rzę­ta i po­u­bo­jo­we reszt­ki zwie­rzę­ce na paszę dla zwie­rząt, że­la­ty­nę spo­żyw­czą i mydło


Źródła:

Wiktionary

Bakuła

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Bacău, mia­sto w Ru­mu­nii;

 (1.2) geogr. przy­sió­łek w Pol­sce, w gmi­nie Ma­słów w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim

 (1.3) geogr. szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bakłaszka

re­gio­nal­nie: woj­sko­wa ma­nier­ka


Źródła:

SJP.pl

Bakława

tu­rec­ki deser; ba­kla­va, ba­kla­wa


Źródła:

SJP.pl

Bakłażan

ro­śli­na jed­no­rocz­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, do­ra­sta­ją­ca do 1 m wy­so­ko­ści; ober­ży­na, psian­ka po­dłuż­na, grusz­ka mi­łos­na, jajko krze­wia­ste


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roln. ro­śli­na jed­no­rocz­na z ga­tun­ku psian­ka po­dłuż­na nazwa sy­ste­ma­tycz­na|So­la­num me­lon­ge­na|L.|ref=tak., o ja­dal­nych owo­cach;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) spoż. wa­rzy­wo, bę­dą­ce po­dłuż­nym, zwy­kle fio­le­to­wo­czar­nym owo­cem ba­kła­ża­na (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakłażanowy

→ ba­kła­żan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­śli­ny ba­kła­ża­na, zwią­za­ny z ro­śli­ną ba­kła­ża­na

 (1.2) kulin. spoż. do­ty­czą­cy owocu ba­kła­ża­na, zwią­za­ny z owo­cem ba­kła­ża­na, za­wie­ra­ją­cy owoc ba­kła­ża­na, zro­bio­ny z owocu ba­kła­ża­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor czar­no­fio­le­to­wy lub bru­nat­no­fio­le­to­wy, taki jak kolor owocu ba­kła­ża­na


Patrz:bakłażan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bal

gruby, bu­dul­co­wy pień drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uro­czy­ste przy­ję­cie, na któ­rym głów­nym ele­men­tem za­ba­wy są tańce;

 (1.2) duży, wstęp­nie obro­bio­ny pień

 (1.3) bud. tar­ci­ca ma­ją­ca gru­bość mi­ni­mum 5 cm i sze­ro­kość nie mniej­szą niż dwu­krot­na gru­bość

 (1.4) daw. duża pacz­ka

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. przy­ję­cie z okaz­ji chrzcin


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bala

gruby, bu­dul­co­wy pień drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka (do gry)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balaam

pro­rok z Me­zo­po­ta­mii


Ba­la­am a. Bi­le­am, syn Beora ( ‏בִּלְעָם‎) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, pro­rok bło­go­sła­wią­cy naród wy­bra­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balafon

za­chod­nio­a­fry­kań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny z grupy idio­fo­nów, po­pu­lar­ny m.in. w Se­ne­ga­lu i Bur­ki­na Faso


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment per­ku­syj­ny, w któ­rym jako pudła re­zo­nan­so­we służą wy­su­szo­ne owoce tykwy;


Ba­la­fon – tra­dy­cyj­ny za­chod­nio­a­fry­kań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny z ro­dzi­ny idio­fo­nów, do dziś bar­dzo po­pu­lar­ny m.in. w ta­kich kra­jach jak Bur­ki­na Faso, Gam­bia, Gwi­nea, Mali i Se­ne­gal. Od­mia­na ksy­lo­fo­nu, w któ­rym wy­su­szo­ne owoce tykwy służą jako pudła re­zo­nan­so­we. Czę­sto w tyk­wach można spot­kać dziu­ry za­kle­jo­ne cien­ką folią, która pełni rolę mem­bra­ny, co na­da­je dźwię­ko­wi spe­cy­ficz­ne brzę­czą­ce brzmie­nie (tra­dy­cyj­nie do ro­bie­nia mem­bran uży­wa­ne były do tego celu bar­dzo gęste sieci pa­ją­ków).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balak

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Balaklawa

po­tocz­nie: ko­mi­niar­ka


Źródła:

SJP.pl

Balanchine

[czy­taj: BAlanczin] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Balandrować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. hulać


Źródła:

Wiktionary

Balanga

po­tocz­nie: im­pre­za, za­ba­wa z dużą ilo­ścią al­ko­ho­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. hucz­na im­pre­za to­wa­rzy­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balangowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uczest­ni­cze­nie w ba­lan­dze lub w ba­lan­gach


Źródła:

Wiktionary

Balangować

po­tocz­nie: bawić się, uczest­ni­czyć w za­ba­wach, przy­ję­ciach itp.; ba­le­to­wać, im­pre­zo­wać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) brać udział w im­pre­zach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balangowicz

1. osoba czę­sto uczest­ni­czą­ca w ba­lan­gach;
2. uczest­nik ba­lan­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czę­sty uczest­nik ba­lang, osoba lu­bią­ca im­pre­zo­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balangowiczka

1. ko­bie­ta czę­sto uczest­ni­czą­ca w ba­lan­gach;
2. uczest­nicz­ka ba­lan­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. czę­sta uczest­nicz­ka ba­lang, ko­bie­ta lu­bią­ca im­pre­zo­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balangowy

→ ba­lan­ga


Patrz:balanga

Źródła:

SJP.pl

Balans

1. chwia­nie się w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi;
2. za­łat­wia­nie na prze­mian róż­nych spraw z za­cho­wa­niem rów­no­wa­gi mię­dzy nimi;
3. przy­rząd gim­na­stycz­ny do ćwi­czeń rów­no­waż­nych, skła­da­ją­cy się z po­zio­mej belki opar­tej na dwóch słu­pach; rów­no­waż­nia, ba­lan­sjer;
4. drąg uży­wa­ny w niek­tó­rych spor­tach w celu łat­wiej­sze­go utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi; ba­lan­sjer;
5. re­gu­la­tor chodu ze­gar­ka, za­stę­pu­ją­cy wa­ha­dło; ba­lan­sjer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­chy­la­nie się w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi

 (1.2) ele­ment bu­do­wy ze­gar­ka me­cha­nicz­ne­go re­gu­lu­ją­cy jego chód;


Ba­lans – re­gu­la­tor chodu w ze­ga­rach i ze­gar­kach me­cha­nicz­nych, od­po­wied­nik wa­ha­dła w ze­ga­rze wa­ha­dło­wym. Jest to ele­ment ze­gar­ka wy­ko­nu­ją­cy ruch obro­to­wy zwrot­ny, wokół osi prze­cho­dzą­cej przez jego śro­dek cięż­ko­ści. Ruch ten pod­trzy­my­wa­ny jest po­przez im­pul­sy na­pę­do­we, a oscy­la­cje wy­ko­nu­je pod wpły­wem dzia­ła­nia mo­men­tu zwrot­ne­go sprę­żyn­ki spi­ral­nej (tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balansista

ar­ty­sta cyr­ko­wy, wy­ko­nu­ją­cy, w celu za­ba­wie­nia pu­blicz­no­ści, sztucz­ki cyr­ko­we na linie za­wie­szo­nej na pew­nej wy­so­ko­ści nad zie­mią


Źródła:

SJP.pl

Balansjer

1. część me­cha­niz­mu w po­sta­ci dźwi­gni prze­no­szą­cej siły w ruchu zmien­no­kie­run­ko­wym, daw­niej sto­so­wa­na np. w ma­szy­nach pa­ro­wych;
2. przy­rząd gim­na­stycz­ny do ćwi­czeń rów­no­waż­nych, skła­da­ją­cy się z po­zio­mej belki opar­tej na dwóch słu­pach; rów­no­waż­nia, ba­lans;
3. drąg uży­wa­ny w niek­tó­rych spor­tach w celu łat­wiej­sze­go utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi; ba­lans;
4. re­gu­la­tor chodu ze­gar­ka, za­stę­pu­ją­cy wa­ha­dło; ba­lans


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kółko wa­ha­dło­we w ze­gar­kach me­cha­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balansjera

mały, szyb­ki sta­tek z oża­glo­wa­niem lugra


Źródła:

SJP.pl

Balansjerka

przy­rząd do bicia monet wy­na­le­zio­ny w XVI wieku, uży­wa­ny do roku 1830


Źródła:

SJP.pl

Balansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­lan­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Balansować

1. chwiać się, prze­chy­lać się w różne stro­ny w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi;
2. po­tocz­nie: zręcz­nie wy­mi­jać przesz­ko­dy, prze­chy­la­jąc ciało w różne stro­ny;
3. po­tocz­nie: skła­niać się na prze­mian ku cze­muś; la­wi­ro­wać;
4. daw­niej: bawić się, hulać, włó­czyć się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) utrzy­my­wać rów­no­wa­gę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balansowy

przy­miot­nik od: ba­lans


Źródła:

SJP.pl

Balansówka

ręcz­na prasa śru­bo­wa


Źródła:

SJP.pl

Balantydiaza

cho­ro­ba prze­wo­du po­kar­mo­we­go wy­wo­ła­na przez pa­so­ży­tu­ją­ce w je­li­tach orzę­ski


Źródła:

SJP.pl

Balas

1. mała ozdob­na ko­lu­mien­ka, ele­ment ba­lu­stra­dy; tral­ka; ba­la­ska;
2. po­tocz­nie: sto­lec o po­dłuż­nym kształ­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. pio­no­wy ele­ment ba­lu­stra­dy w for­mie słup­ka lub ko­lu­mien­ki;

 (1.2) pot. przen. sto­lec o po­dłuż­nym kształ­cie


Balas (także ba­la­sek, ba­la­ska, tral­ka) – pio­no­wy ele­ment ba­lu­stra­dy scho­dów, bal­ko­nu, ta­ra­su lub usta­wia­ne nad gzym­sem głów­nym, zło­żo­ny na ogół z jed­nej lub dwóch ko­lu­mie­nek o grusz­ko­wa­to wy­brzu­szo­nym trzo­nie, zwa­nych też lal­ka­mi, wspar­ty na bazie, zwień­czo­ny zaz­wy­czaj plin­tą, pod­pie­ra­ją­cy po­ręcz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balasa

słu­pek ba­lu­stra­dy rzeź­bio­ny lub to­czo­ny; balas


Źródła:

SJP.pl

Balasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; siad, w któ­rym ko­la­na są po­łą­czo­ne, po­ślad­ki spo­czy­wa­ją na pię­tach, a tułów leży na udach, głowa luźno zwisa, ra­mio­na wzdłuż łydek


Ba­la­sa­na (zapis sty­li­zo­wa­ny: BALASANA) – trze­ci sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Sobla z jego trze­cie­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Na­pisz jak bę­dziesz". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 10 kwiet­nia 2025.

Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus zło­te­go sin­gla, prze­kra­cza­jąc licz­bę 62 500 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Balasek

zdrob­nie­nie od: balas


Źródła:

SJP.pl

Balaska

mała ozdob­na ko­lu­mien­ka, ele­ment ba­lu­stra­dy; tral­ka; balas


Źródła:

SJP.pl

Balast

1. spe­cjal­ne ob­cią­że­nie, sto­so­wa­ne głów­nie na stat­kach, ło­dziach pod­wod­nych i ba­lo­nach, słu­żą­ce do re­gu­la­cji rów­no­wa­gi i głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia lub wy­so­ko­ści lotu;
2. nie­po­trzeb­ne, szkod­li­we ob­cią­że­nie czymś; coś zby­tecz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. ob­cią­że­nie sto­so­wa­ne głów­nie do ob­ni­że­nia środ­ka cięż­ko­ści i po­pra­wie­nia sta­tecz­no­ści;

 (1.2) mors. na okrę­tach pod­wod­nych zbior­nik ota­cza­ją­cy ka­dłub na­peł­nia­ny w chwi­li za­nu­rze­nia i opróż­nia­ny w chwi­li wy­nu­rza­nia

 (1.3) lotn. w ba­lo­nach i ste­row­cach: do­dat­ko­wy ła­du­nek słu­żą­cy do zrzu­ca­nia w ra­mach re­gu­lo­wa­nia tempa wzno­sze­nia się i opa­da­nia

 (1.4) przen. zbęd­ny cię­żar psy­chicz­ny lub fi­zycz­ny


Ba­last – do­dat­ko­wy ele­ment lub ła­du­nek, któ­re­go pod­sta­wo­wą cechą jest znacz­ny cię­żar, wy­ko­rzy­sty­wa­ny na róż­ne­go ro­dza­ju stat­kach wod­nych (za­rów­no na­wod­nych, jak i pod­wod­nych), po­ja­zdach lą­do­wych spe­cjal­ne­go przez­na­cze­nia, oraz stat­kach po­wietrz­nych. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny także we wszyst­kich ro­dza­jach mo­de­li stat­ków i po­ja­zdów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mors. lotn. ob­cią­ża­nie ba­la­stem


Ba­la­sto­wa­nie – w ter­mi­no­lo­gii że­glar­skiej prze­ciw­dzia­ła­nie mo­men­to­wi prze­chy­la­ją­ce­mu jed­nost­kę bę­dą­ce­mu wy­ni­kiem od­dzia­ły­wa­nia wia­tru z oża­glo­wa­niem. Może być wy­ko­ny­wa­ne przez za­ło­gę po­przez przej­ście na burtę na­wietrz­ną oraz np. wy­ko­rzy­sta­nie tra­pe­zu lub za­pew­nio­ne przez od­po­wied­nio umie­szczo­ny cię­żar zwany ba­la­stem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Balastować

1. ob­cią­żać coś ba­la­stem, np. sta­tek, balon itp.;
2. w spor­cie: wy­chy­lać się w celu za­pew­nie­nia rów­no­wa­gi, np. na wi­ra­żu z mo­to­cy­kla z przy­cze­pą, z sanek spor­to­wych, jach­tu;
3. pod­sy­py­wać żwir, tłu­czeń pod pod­kła­dy torów ko­le­jo­wych


Źródła:

SJP.pl

Balastowy

zwią­za­ny z ba­la­stem, do­ty­czą­cy ba­la­stu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­la­stem, do­ty­czą­cy ba­la­stu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balata

1. drze­wo z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych; zwięź­la;
2. sub­stan­cja otrzy­my­wa­na z soku tego drze­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balaton

je­zio­ro na Wę­grzech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. je­zio­ro na Ni­zi­nie Pa­noń­skiej, naj­więk­sze je­zio­ro Wę­gier;


Ba­la­ton, Je­zio­ro Błot­ne – naj­więk­sze je­zio­ro Wę­gier i za­ra­zem Eu­ro­py Środ­ko­wej, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Wę­grzech, w obrę­bie ko­mi­ta­tów So­mo­gy, Veszprém i Zala, na Ni­zi­nie Pa­noń­skiej, u po­łud­nio­wych pod­nó­ży Lasu Ba­koń­skie­go, około 80 km od Bu­da­pesz­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balatoński

→ Ba­la­ton


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­la­to­nem, do­ty­czą­cy Ba­la­to­nu


Patrz:Balaton

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balayage

[czy­taj: baleJAŻ] far­bo­wa­nie wło­sów po­le­ga­ją­ce na na­ło­że­niu farb w róż­nych od­cie­niach na cie­niut­kie pa­sem­ka wło­sów, da­ją­ce efekt rozś­wiet­le­nia; ba­le­jaż, ba­le­y­a­ge


Źródła:

SJP.pl

Balazs

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Balaścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­last


Źródła:

Wiktionary

Balbecki

→ Ba­al­bek (mia­sto w Li­ba­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­al­be­kiem, do­ty­czą­cy Ba­al­be­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balbierski

przy­miot­nik od: bal­bierz


Źródła:

SJP.pl

Balbierz

daw­niej: fryz­jer wy­ko­nu­ją­cy także za­bie­gi fel­czer­skie; cy­ru­lik, bal­wierz, bar­bierz


Źródła:

SJP.pl

Balbina

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Bal­bi­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Bal­bin o po­cho­dze­niu ła­ciń­skim.

W XXI wieku imię rzad­kie. W stycz­niu 2025 roku w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 986 ko­biet o imie­niu Bal­bi­na na­da­nym jako imię pier­wsze. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako imię pier­wsze – Anna, nosi 1,068,330 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balbineczka

zdrob­nie­nie od: Bal­bi­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Balbininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bal­bi­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Balbinka

zdrob­nie­nie od: Bal­bi­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Balboa

wa­lu­ta Pa­na­my równa 100 cen­te­si­mom


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Pa­na­my;


Bal­boa – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Re­pu­bli­ki Pa­na­my. Nazwa wa­lu­ty po­cho­dzi od naz­wi­ska hisz­pań­skie­go konk­wi­sta­do­ra Vasco Núñeza de Bal­boa. Kod wa­lu­ty to PAB. Bal­boa za­stą­pi­ła dolar ame­ry­kań­ski, uży­wa­ny wcze­śniej. Obec­nie Pa­na­ma nie ma włas­nych ban­kno­tów, w obie­gu jest dolar ame­ry­kań­ski. Kurs bal­boa jest po­wią­za­ny w sto­sun­ku 1:1 z do­la­rem ame­ry­kań­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balbutologopedia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział lo­go­pe­dii, do­ty­czy za­bu­rzeń mowy zwią­za­nych z ją­ka­niem


Źródła:

Wiktionary

Balcar

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Balcer

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balcerak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Balcerek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Balcerowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balcerowiczowski

→ Bal­ce­ro­wicz


Patrz:Balcerowicz

Źródła:

SJP.pl

Balcerowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Balcerski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Balcerzak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balcewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baldach

1. ro­dzaj kwia­to­sta­nu, np. ce­bu­li, mar­chwi;
2. daw­niej: bal­da­chim (osło­na z tka­ni­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj kwia­to­sta­nu i owo­co­sta­nu;

 (1.2) włók. ro­dzaj wschod­niej jed­wab­nej tka­ni­ny, zło­to­głów bag­dadz­ki

 (1.3) przest. zob. bal­da­chim.


Bal­dach (łac. "um­bel­la", ang. "umbel") – u ro­ślin ro­dzaj kwia­to­sta­nu, w któ­rym po­je­dyn­cze kwia­ty wy­ra­sta­ją na mniej wię­cej jed­na­ko­wej dłu­go­ści szy­puł­kach z jed­ne­go miej­sca na szczy­cie pędu. Najw­cze­śniej rozk­wi­ta­ją kwia­ty zew­nętrz­ne, czym bli­żej środ­ka, tym póź­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baldachim

osło­na z tka­ni­ny w kształ­cie dasz­ka na drąż­kach, prze­no­śna albo umo­co­wa­na nad tro­nem, am­bo­ną itp.; bal­dach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) osło­na umo­co­wa­na nad tro­nem, łożem lub roz­po­star­ta na drąż­kach, wy­ko­na­na z ozdob­nej tka­ni­ny

 (1.2) ar­chit. de­ko­ra­cyj­ny ele­ment w kształ­cie wie­życz­ki lub ae­di­cu­li, umie­szczo­ny nad oł­ta­rzem, am­bo­ną, po­są­giem, na­grob­kiem itp.

 (1.3) lotn. środ­ko­wa część płata no­śne­go umie­szczo­ne­go nad ka­dłu­bem sa­mo­lo­tu dwu­pła­to­we­go lub jed­no­pła­to­we­go w ukła­dzie pa­ra­sol;


Bal­da­chim (łac. "bal­da­ki­nus", z wł. "bal­dac­chi­no") – pod­sta­wo­we zna­cze­nia to:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baldachimowy

zwią­za­ny z bal­da­chi­mem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bal­da­chi­mem; wy­po­sa­żo­ny w bal­da­chim; w kształ­cie bal­da­chi­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baldachogrono

ro­dzaj kwia­to­sta­nu


Bal­da­cho­gro­no (łac. "co­rym­bus", ang. "co­rymb") – ro­dzaj kwia­to­sta­nu, w któ­rym szy­puł­ki po­szcze­gól­nych kwia­tów wy­ra­sta­ją na róż­nej wy­so­ko­ści na pę­dzie głów­nym i do­ra­sta­ją mniej wię­cej do tej samej wy­so­ko­ści. Zbli­żo­ny bu­do­wą do niego jest pod­bal­dach.

Bal­da­cho­gro­no na­le­ży do grupy kwia­to­sta­nów gro­nia­stych pro­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baldachokształtny

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem bal­dach


Źródła:

SJP.pl

Baldachokwiatowe

rząd ro­ślin z bal­dasz­ko­wa­ty­mi kwia­to­sta­na­mi; Um­bel­li­flo­rae


Źródła:

SJP.pl

Baldachokwiatowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych; ara­lio­wiec


Źródła:

SJP.pl

Baldachokwiatowy

o ce­chach bal­da­chok­wia­to­wych (rząd ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Baldachowaty

po­dob­ny do bal­da­chu (kwia­to­sta­nu)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy kształt bal­da­chu, przy­po­mi­na­ją­cy bal­dach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baldaszek

zdrob­nie­nie od: bal­dach


Bal­da­szek (łac. "um­bel­lu­la", ang. "um­bel­lu­le") – mały bal­dach, naj­czę­ściej bę­dą­cy czę­ścią skła­do­wą kwia­to­sta­nu zwa­ne­go bal­da­chem zło­żo­nym. W bal­dasz­ku po­je­dyn­cze kwia­ty wy­ra­sta­ją na mniej wię­cej jed­na­ko­wej dłu­go­ści szy­puł­kach z jed­ne­go miej­sca na osi pędu. Najw­cze­śniej rozk­wi­ta­ją kwia­ty zew­nętrz­ne, czym bli­żej środ­ka, tym póź­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baldaszkowate

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych z klasy dwu­li­ścien­nych, o kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­chy i pu­stych ło­dy­gach, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w stre­fach umiar­ko­wa­nych i cie­płych pół­ku­li pół­noc­nej; se­le­ro­wa­te


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apia­ce­ae|Lindl.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu se­le­row­ców;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baldaszkowaty

1. o ce­chach bal­dasz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ma­ją­cy kształt bal­dasz­ka


przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych

 (1.2) ma­ją­cy kształt bal­dasz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baldaszkowiec

sro­goń bal­dasz­ko­wiec - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tasz­ni­ko­wa­tych


Bal­dasz­ko­wiec ("Echi­nop­ho­ra") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je 11 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go (w tym dwa ga­tun­ki w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie) oraz w za­chod­niej Azji po Pa­ki­stan, Kir­gi­stan i Ka­zach­stan na wscho­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baldaszkowy

zwią­za­ny z bal­dasz­kiem, do­ty­czą­cy bal­dasz­ka


Źródła:

SJP.pl

Baldasznik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. bot. aga­pant, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­pant­hus|L’Hér.|ref=tak.


Źródła:

Wiktionary

Baldur

w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej: syn Odyna i Frigg, sym­bol dobra, pię­kna i mą­dro­ści


Bal­dur (rów­nież Baldr, Bal­der) – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej syn Odyna i Frigg, mał­żo­nek bo­gi­ni Nanny, oj­ciec For­se­tie­go; sym­bol dobra, pię­kna i mą­dro­ści.

Był ulu­bień­cem wszyst­kich bogów. W As­gar­dzie miał włas­ny dwór zwany Bre­i­da­blik.

Gdy Bal­du­ra za­czę­ły nękać sny o śmier­ci, za­nie­po­ko­jo­na Frigg ka­za­ła zło­żyć przy­się­gę wszyst­kim isto­tom i rze­czom na świe­cie, że nie uczy­nią Bal­du­ro­wi krzyw­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baldurek

bal­du­rek prę­go­wa­ny, bal­du­rek pstro­ka­ty - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Baldwin

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baldwina

imię żeń­skie


Bald­wi­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Bald­win.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balearczyk

miesz­ka­niec Ba­le­a­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­le­a­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balearka

miesz­kan­ka Ba­le­a­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­le­a­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balearski

→ Ba­le­a­ry


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­le­a­rów

 (1.2) do­ty­czą­cy Morza Ba­le­ar­skie­go


Patrz:Baleary

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baleary

ar­chi­pe­lag na Morzu Śró­dziem­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag w za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.2) geogr. adm. wspól­no­ta au­to­no­micz­na Kró­le­stwa Hisz­pa­nii obej­mu­ją­ca wyspy Ba­le­a­ry (1.1)


Ba­le­a­ry ( Islas Ba­le­a­res, Illes Ba­le­ars) – re­gion Hisz­pa­nii obej­mu­ją­cy ar­chi­pe­lag w za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go o po­wierzch­ni 5014 km². Ba­le­a­ry liczą ok. 1,07 mln miesz­kań­ców. Znaj­du­je się w po­bli­żu wschod­nie­go hisz­pań­skie­go wy­brze­ża. Ar­chi­pe­lag skła­da się z kilku wysp, z czego trzy naj­więk­sze to Ma­jor­ka, Mi­nor­ka i Ibiza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balecik

zdrob­nie­nie od: balet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od balet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baleja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Wilno,Ło­pa­tow­szczyz­na,Buj­wi­dze,Su­praśl,So­kół­ka,Su­wal­szczyz­na,Litwa,Bra­sław­szczyz­na,Mrą­go­wo,Olec­ko,Po­le­sie,Ty­ko­cin,Suraż,Sejny,Sła­wę­cin. balia


Źródła:

Wiktionary

Balejaż

far­bo­wa­nie wło­sów po­le­ga­ją­ce na na­ło­że­niu farb w róż­nych od­cie­niach na cie­niut­kie pa­sem­ka wło­sów, da­ją­ce efekt rozś­wiet­le­nia; ba­la­y­a­ge, ba­le­y­a­ge


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. spo­sób far­bo­wa­nia wło­sów po­le­ga­ją­cy na na­kła­da­niu pę­dzel­kiem na wy­bra­ne cie­niut­kie pasma farby o róż­nych od­cie­niach; także fry­zu­ra pow­sta­ła w wy­ni­ku tego za­bie­gu


Ba­le­jaż, ba­la­y­a­ge (z ba­la­y­a­ge – za­mia­ta­nie) – tech­ni­ka fryz­jer­ska ko­lo­ry­za­cji wło­sów, po­le­ga­ją­ca na na­kła­da­niu pędz­lem na niek­tó­re, cien­kie pasma wło­sów farby o róż­nych to­nach. Re­zul­tat po­wi­nien być zbli­żo­ny do na­tu­ral­nych róż­nic ko­lo­ry­stycz­nych pasm wło­sów. Do ba­le­ja­żu używa się od trzech do sze­ściu od­cie­ni farby. Far­bo­wa­nie takie ma na celu uzy­ska­nie op­tycz­ne­go efek­tu na­da­nia fry­zu­rze ob­ję­to­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka


Źródła:

Wiktionary

Balena

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. wie­lo­ryb da­ta­def|1534|2. poł. XVIII w..


Źródła:

Wiktionary

Balenit

1. ulep­szo­ne drew­no war­stwo­we, sto­so­wa­ne w kon­struk­cjach lot­ni­czych
2. daw­niej: sztucz­ny fisz­bin


Ba­le­nit – ro­dzaj usz­la­chet­nio­nej sklej­ki, która cha­rak­te­ry­zu­je się bar­dzo dużą wy­trzy­ma­ło­ścią na roz­ry­wa­nie. Pra­so­wa­nie ba­le­ni­tu od­by­wa się na go­rą­co, gdzie war­stwy brzo­zo­we­go for­ni­ru są na­sią­knię­te NaOH oraz na­są­czo­ne ży­wi­cą fe­no­lo­for­mal­de­hy­do­wą. [].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baleno

model sa­mo­cho­du marki Su­zu­ki


„Ba­le­no” – nazwa no­szo­na na prze­strze­ni dzie­jów przez okrę­ty Regia Ma­ri­na i Ma­ri­na Mi­li­ta­re:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balerina

ba­le­ry­na;
1. tan­cer­ka, so­list­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go;
2. ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ryn­ka, ba­le­rin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tan­cer­ka, so­list­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go

 (1.2) pot. dam­skie lek­kie czó­łen­ko, wzo­ro­wa­ne na ba­let­kach, na pła­skim ob­ca­sie lub bez ob­ca­sa, czę­sto ob­szy­te ela­stycz­ną taśmą lub gumą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balerinka

ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ryn­ka, ba­le­ri­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. obuw. dam­skie lek­kie czó­łen­ko, wzo­ro­wa­ne na ba­let­kach, na pła­skim ob­ca­sie lub bez ob­ca­sa, czę­sto ob­szy­te ela­stycz­ną taśmą lub gumą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balerinki

obu­wie dam­skie, czó­łen­ka na pła­skim ob­ca­sie; ba­le­ryn­ki, ba­le­ri­ny


Źródła:

SJP.pl

Baleriny

ba­le­ry­na;
1. tan­cer­ka, so­list­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go;
2. ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ryn­ka, ba­le­rin­ka


Źródła:

SJP.pl

Baleron

ro­dzaj węd­li­ny wy­ra­bia­nej z kar­ków­ki wie­przo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. ro­dzaj wę­dzo­nej lub go­to­wa­nej węd­li­ny z pe­klo­wa­nej kar­ków­ki bez kości, w osłon­ce na­tu­ral­nej lub sztucz­nej;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. ktoś otyły


Ba­le­ron – węd­li­na (wę­dzon­ka) wy­ra­bia­na z pe­klo­wa­ne­go i wę­dzo­ne­go karcz­ku wie­przo­we­go. Jest obok szyn­ki naj­wy­żej ce­nio­ną pol­ską węd­li­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baleryna

ba­le­ri­na;
1. tan­cer­ka, so­list­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go;
2. ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ryn­ka, ba­le­rin­ka


Źródła:

SJP.pl

Balerynka

ro­dzaj czó­łen­ka dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie z wy­dłu­żo­nym no­skiem, ob­szy­te­go gumką; ba­le­ry­na, ba­le­ri­na, ba­le­rin­ka


Źródła:

SJP.pl

Balerynki

obu­wie dam­skie, czó­łen­ka na pła­skim ob­ca­sie; ba­le­rin­ki


Źródła:

SJP.pl

Balet

1. ro­dzaj wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go bę­dą­ce­go po­łą­cze­niem tańca ar­ty­stycz­ne­go, mu­zy­ki i fa­bu­ły; utwór mu­zycz­ny bę­dą­cy kanwą ta­kie­go wi­do­wi­ska;
2. grupa tan­ce­rzy, ze­spół tań­czą­cy w te­a­trze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. ro­dzaj ta­necz­ne­go wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go;

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny na­pi­sa­ny spe­cjal­nie dla ba­le­tu (1.1)

 (1.3) pot. skład oso­bo­wy tan­ce­rzy, bio­rą­cy udział w ba­le­cie (1.1) lub inny wi­do­wi­sku ta­necz­nym


Ter­min balet (z fr. "bal­let", a to z wł. "bal­let­to" zdrob­nie­nie od "ballo" „ta­niec”) ma kilka po­wią­za­nych z sobą zna­czeń:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baletka

(naj­czę­ściej w licz­bie mno­giej - ba­let­ki) but przez­na­czo­ny do tańca w ba­le­cie albo przy­po­mi­na­ją­cy taki but, ale no­szo­ny na co dzień


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. środ. teatr. lekki pan­to­fel przy­sto­so­wa­ny do tańca na pal­cach, sto­so­wa­ny w ba­le­cie

 (1.2) kulin. (bitka), cia­stecz­ko bisz­kop­to­we prze­ło­żo­ne mar­mo­la­dą lub po­wi­dła­mi i po­sy­pa­ne ma­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletki

pan­to­fle o sztyw­nej po­desz­wie dla tan­ce­rek, poz­wa­la­ją­ce wy­ko­ny­wać kroki ta­necz­ne na czub­kach pal­ców


Ba­let­ki – buty do tańca kla­sycz­ne­go i tre­nin­gu w ba­le­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baletmistrz

kie­row­nik ze­spo­łu ba­le­to­we­go; osoba zaj­mu­ją­ca się re­ży­se­ro­wa­niem i cho­re­o­gra­fią przed­sta­wień


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. kie­row­nik ar­ty­stycz­ny ze­spo­łu ba­le­to­we­go lub twór­ca ukła­dów cho­re­o­gra­ficz­nych


Ba­let­mistrz (zapis sty­li­zo­wa­ny: BALETMISTRZ) – je­de­na­sty album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Bon­so­na. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 27 wrze­śnia 2024 na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Def Jam Re­cor­dings w dy­stry­bu­cji Uni­ver­sal Music Pol­ska.

Album jest utrzy­ma­ny w stylu mu­zy­ki hip-hop. Skła­da się z wer­sji stan­dar­do­wej (1 CD).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baletmistrzowski

do­ty­czą­cy ba­let­mi­strza


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub sta­no­wi­skiem ba­let­mi­strza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletmistrzyni

1. tan­cer­ka wy­stę­pu­ją­ca w ba­le­cie;
2. kie­row­nicz­ka ze­spo­łu ba­le­to­we­go


Źródła:

SJP.pl

Baletnica

1. tan­cer­ka wy­stę­pu­ją­ca w ba­le­cie;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta, która do­brze tań­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. szt. ko­bie­ta, która tań­czy w ba­le­cie

 (1.2) pot. ko­bie­ta, dziew­czyn­ka tań­czą­ca per­fek­cyj­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletniczka

zdrob­nie­nie od: ba­let­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ba­let­ni­ca

 (1.2) dziew­czyn­ka-ba­let­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletniczy

daw­niej: ba­le­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Baletnik

tan­cerz w ba­le­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. szt. męż­czyz­na, który tań­czy w ba­le­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletoman

mi­ło­śnik ba­le­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wiel­ki mi­ło­śnik ba­le­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletomania

uwiel­bie­nie ba­le­tu, fa­scy­na­cja sztu­ką ba­le­to­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiel­kie za­in­te­re­so­wa­nie ba­le­tem, za­mi­ło­wa­nie do ba­le­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletomanka

→ ba­le­to­man


Patrz:baletoman

Źródła:

SJP.pl

Baletowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uczest­ni­cze­nie w po­tań­ców­kach, za­ba­wach to­wa­rzy­skich, za­kra­pia­nych spot­ka­niach


Źródła:

Wiktionary

Baletować

po­tocz­nie: bawić się, uczest­ni­czyć w za­ba­wach, przy­ję­ciach itp.; ba­lan­go­wać, im­pre­zo­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. cho­re­ogr. tań­czyć balet lub jak w ba­le­cie

 (1.2) pot. cho­dzić po im­pre­zach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­le­to­we; cecha tych, któ­rzy są ba­le­to­wi


Źródła:

Wiktionary

Baletowy

zwią­za­ny z ba­le­tem, do­ty­czą­cy ba­le­tu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) cho­re­ogr. do­ty­czą­cy ba­le­tu, zaj­mu­ją­cy się ba­le­tem, sku­pia­ją­cy się na ba­le­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balety

po­tocz­nie: za­ba­wa ta­necz­na; tańce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, pod­czas któ­re­go tań­czy się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baley

[czy­taj: balej] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baleyage

[czy­taj: baleJAŻ] far­bo­wa­nie wło­sów po­le­ga­ją­ce na na­ło­że­niu farb w róż­nych od­cie­niach na cie­niut­kie pa­sem­ka wło­sów, da­ją­ce efekt rozś­wiet­le­nia; ba­le­jaż, ba­la­y­a­ge


Źródła:

SJP.pl

Bali

ga­tu­nek bydła wy­stę­pu­ją­ce­go na wy­spach in­do­ne­zyj­skich, daw­niej dziki, obec­nie udo­mo­wio­ny


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: bal


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balia

duże, drew­nia­ne na­czy­nie do pra­nia bie­liz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. hist. ro­dzaj płyt­kiej, dużej wanny do pra­nia;

 (1.2) daw. gw-pl|Kra­ków. wanna (do ką­pie­li)


Balia (ba­le­ja, z niem. gwar. "Balje") – duże i płyt­kie na­czy­nie do ręcz­ne­go pra­nia do­mo­wej bie­liz­ny.

Pier­wot­nie wy­ko­ny­wa­ne z drew­nia­nych kle­pek, krą­głe lub wy­dłu­żo­ne, sze­ro­kie i płyt­kie. Po­dob­nie jak becz­ka, spa­ja­ne obrę­cza­mi drew­nia­nym (z le­szczy­ny) bądź z taśmy sta­lo­wej, zwa­nej bed­nar­ką. Rze­mieśl­ni­czo sprzęt ten wyt­wa­rza­li bed­na­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balice

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce;

 (1.2) pot. Mię­dzy­na­ro­do­wy Port Lot­ni­czy Kra­ków-Ba­li­ce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balicki

→ Ba­li­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­li­ca­mi, do­ty­czą­cy Balic


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Balice

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baliczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: bal

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pi­łecz­ka


Źródła:

Wiktionary

Baligrodzianin

miesz­ka­niec Ba­li­gro­du


Źródła:

SJP.pl

Baligrodzianka

miesz­kan­ka Ba­li­gro­du


Źródła:

SJP.pl

Baligrodzki

→ Ba­li­gród


Patrz:Baligród

Źródła:

SJP.pl

Baligród

wieś w Pol­sce


Ba­li­gród – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Ba­li­gród. Ma sta­tut so­łect­wa.

Leży w do­li­nie rzeki Ho­czew­ki. Jest sie­dzi­bą gminy Ba­li­gród. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1634, zde­gra­do­wa­ny w 1919.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­li­gród. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie kro­śnień­skim. Od 1 stycz­nia 1999 do 1 stycz­nia 2002 w po­wie­cie bie­szczadz­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balijczyk

miesz­ka­niec Bali


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bali


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balijka

mała balia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: balia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balijski

→ Bali (wyspa in­do­ne­zyj­ska)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wyspą Bali

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ba­lij­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balik

za­ba­wa przy mu­zy­ce dla dzie­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: bal

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pi­łecz­ka


Balik (bułg. Балик, grec. Μπαλίκας, zm. 1347) – wład­ca De­spo­ta­tu Do­bru­dży w la­tach ok. 1325–1347.

Przed 1345 ro­kiem oder­wa­ły się od Buł­ga­rii zie­mie mię­dzy dol­nym Du­na­jem a Mo­rzem Czar­nym, na któ­rych włas­ne pań­stwo ut­wo­rzył bojar praw­do­po­dob­nie ku­mań­skie­go po­cho­dze­nia, Balik.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Balinger

mały sta­tek ża­glo­wy uży­wa­ny w XIII–XV wieku; ber­lin­ger


Źródła:

SJP.pl

Balisa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. na­daj­nik lub tran­spon­der w torze, mię­dzy szy­na­mi, umoż­li­wia­ją­cy lo­ka­li­zo­wa­nie po­cią­gów


Ba­li­sa – urzą­dze­nie mon­to­wa­ne w po­bli­żu toru po­ja­zdów szy­no­wych, słu­żą­ce do trans­mi­sji da­nych mię­dzy tym urzą­dze­niem a po­ja­zdem lub mię­dzy po­ja­zdem a tym urzą­dze­niem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Balisong

nie­wiel­ki, skła­da­ny nóż do walki wręcz; mo­ty­lek


Ba­li­song (nóż mo­tyl­ko­wy) – ro­dzaj nie­wiel­kie­go noża skła­da­ne­go, słu­żą­ce­go do walki, sto­so­wa­ne­go tra­dy­cyj­nie na Fi­li­pi­nach.

Kształt tego na­rzę­dzia pow­stał z po­łą­cze­nia Dulo Dulo z nożem. Praw­do­po­dob­nie jest to jedna z naj­star­szych broni sto­so­wa­nych w sy­ste­mie walki Arnis.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balista

sta­ro­żyt­na i śred­nio­wiecz­na oblęż­ni­cza ma­chi­na wo­jen­na kształ­tem czę­sto zbli­żo­na do kuszy, która słu­ży­ła do mio­ta­nia kul ka­mien­nych i kłód oku­tych że­la­zem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. sta­ro­żyt­na i śred­nio­wiecz­na ma­chi­na oblęż­ni­cza;


Ba­li­sta (od gr. "βαλλειν" – „rzu­cać”) – sta­ro­żyt­na ne­u­ro­ba­li­stycz­na ma­chi­na mio­ta­ją­ca, naj­czę­ściej uży­wa­na przy oblę­że­niu miast i umoc­nień, wy­strze­li­wu­ją­ca po­ci­ski (belki lub ka­mie­nie) po torze pła­skim.

Wy­na­la­zek ma­chi­ny wy­rzu­ca­ją­cej strza­ły lub ka­mie­nie stro­mo­to­ro­wo przez sztyw­ne ra­mio­na, któ­rych końce za­mo­co­wa­ne były w skrę­co­nych, sprę­ży­stych po­wro­zach z koń­skie­go wło­sia, przy­pi­su­je się miesz­kań­com Syrii, około 500-400 roku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balistokardiograf

apa­rat do ba­da­nia ukła­du krą­że­nia


Źródła:

SJP.pl

Balistokardiografia

me­to­da ba­da­nia ukła­du krą­że­nia za po­mo­cą ba­li­sto­kar­dio­gra­fu


Ba­li­sto­kar­dio­gra­fia (bkg) – nie­in­wa­zyj­na me­to­da dia­gno­stycz­na, sto­so­wa­na do re­je­stro­wa­nia me­cha­nicz­nej czyn­no­ści serca. Me­to­da opie­ra się na re­je­stra­cji ru­chów ciała wy­wo­ła­nych skur­cza­mi mię­śnia ser­co­we­go – zgod­nie z III za­sa­dą dy­na­mi­ki wy­stę­pu­je odrzut ciała w kie­run­ku prze­ciw­nym do wy­rzu­ca­nej krwi przez serce. Ba­li­sto­kar­dio­gram po­ka­zu­je kie­ru­nek oraz przy­spie­sze­nie tego ruchu odrzu­to­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balistokardiograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z ba­li­sto­kar­dio­gra­fią


Źródła:

Wiktionary

Balistokardiogram

zapis ryt­micz­nych drgań ciała uzy­ska­ny w cza­sie ba­da­nia ukła­du krą­że­nia me­to­dą ba­li­sto­kar­dio­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Balistycznie

→ ba­li­stycz­ny


Patrz:balistyczny

Źródła:

SJP.pl

Balistyczny

przy­miot­nik od: ba­li­sty­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­li­sty­ką, do­ty­czą­cy ba­li­sty­ki

 (1.2) taki, który leci po krzy­wej ba­li­stycz­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balistyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ba­li­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Balistyka

nauka o ruchu po­ci­sków, bę­dą­ca pod­sta­wą przy pro­jek­to­wa­niu broni, amu­ni­cji i po­ci­sków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka ba­da­ją­ca ruch po­ci­sków;


Ba­li­sty­ka (z gr. βάλλειν "bal­le­in" „rzut”) – nauka o mio­ta­niu i ruchu po­ci­sków oraz ra­kiet. Zo­sta­ła za­po­cząt­ko­wa­na w śred­nio­wie­czu. Jest pod­sta­wą pro­jek­to­wa­nia amu­ni­cji i broni oraz spo­rzą­dza­nia da­nych po­trzeb­nych przy strze­la­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balistyt

proch be­zdym­ny, opra­co­wa­ny w roku 1888 przez Al­fre­da Nobla, sto­so­wa­ny jako pa­li­wo ra­kie­to­we, proch ar­ty­le­ryj­ski itp.


Ba­li­styt – proch be­zdym­ny wy­pro­du­ko­wa­ny z uży­ciem trud­no lot­ne­go roz­pu­szczal­ni­ka, opra­co­wa­ny przez Al­fre­da Nobla w 1887 i opa­ten­to­wa­ny w 1889.

Do pro­duk­cji ba­li­sty­tu używa się ni­tro­ce­lu­lo­zy o ogra­ni­czo­nej za­war­to­ści azotu (ok. 12%). Ba­li­styt skła­da się w 49% z ni­tro­gli­ce­ry­ny, 49% ni­tro­ce­lu­lo­zy i 2% di­fe­ny­lo­a­mi­ny jako sta­bi­li­za­to­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baliszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baliw

urzęd­nik bio­rą­cy udział w po­stę­po­wa­niu są­do­wym i eg­ze­ku­cji wy­ro­ków są­do­wych w śred­nio­wiecz­nej An­glii i Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. w prze­dre­wo­lu­cyj­nej Fran­cji: urzęd­nik sto­ją­cy na czele ba­li­wa­tu (se­ne­sza­lii), po­cząt­ko­wo wę­drow­ny, peł­nił role ad­mi­ni­stra­cyj­ne, po­dat­ko­we, woj­sko­we a zwła­szcza są­dow­ni­cze

 (1.2) hist. na Wy­spach Bry­tyj­skich: urzęd­nik zaj­mu­ją­cy się utrzy­ma­niem po­rząd­ku w toku po­stę­po­wa­nia są­do­we­go oraz eg­ze­ku­cją wy­ro­ków są­do­wych

 (1.3) w niek­tó­rych kra­jach an­glo­sa­skich: po­moc­nik sze­ry­fa lub urzęd­nik są­do­wy zaj­mu­ją­cy się utrzy­ma­niem po­rząd­ku na sali są­do­wej

 (1.4) hist. urzęd­nik za­kon­ny zaj­mu­ją­cy się za­rzą­dem ba­li­wa­tu


Baliw (ang. "ba­i­liff", z ła­ciń­skie­go "ba­iu­lus" – go­niec, wy­cho­waw­ca, na­u­czy­ciel) – w śred­nio­wiecz­nej An­glii i Fran­cji urzęd­nik, zaj­mu­ją­cy się utrzy­ma­niem po­rząd­ku w toku po­stę­po­wa­nia są­do­we­go oraz eg­ze­ku­cją wy­ro­ków są­do­wych. Współ­cze­śnie ter­min uży­wa­ny w kra­jach an­glo­sa­skich dla okre­śle­nia po­moc­ni­ka sze­ry­fa lub urzęd­ni­ka są­do­we­go zaj­mu­ją­ce­go się utrzy­ma­niem po­rząd­ku na sali są­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baliwat

struk­tu­ra or­ga­ni­za­cyj­na w niek­tó­rych za­ko­nach ry­cer­skich, poś­red­nia mię­dzy prze­o­ra­tem a ko­man­do­rią


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w prze­dre­wo­lu­cyj­nej Fran­cji: jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na na czele któ­rej stał baliw;

 (1.2) hist. rel. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na w niek­tó­rych za­ko­nach, poś­red­nia mię­dzy prze­o­ra­tem a ko­man­do­rią;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balizuar

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


Ba­li­zu­ar ("Arc­to­nyx") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Me­li­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Balka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Gru­dziądz. piłka


Źródła:

Wiktionary

Balkon

płyta na zew­nątrz bu­dyn­ku po­łą­czo­na z po­mie­szcze­niem wew­nętrz­nym oto­czo­na ba­lu­stra­dą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wy­sta­ją­ca z bu­dyn­ku płyta ogra­ni­czo­na ba­lu­stra­dą

 (1.2) teatr. pię­tro wi­dow­ni


Bal­kon – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny bu­dyn­ku, nad­wie­szo­ny, po­sia­da­ją­cy formę ot­war­tą. Sta­no­wi część skła­do­wą lo­ka­lu (miesz­ka­nia) i zaz­wy­czaj po­wią­za­ny jest z po­mie­szcze­niem re­pre­zen­ta­cyj­nym. Jest to prze­strzeń użyt­ko­wa – umoż­li­wia­ją­ca lep­szy, wzro­ko­wy kon­takt z oto­cze­niem i re­kre­a­cyj­na – sta­no­wią­ca po­łą­cze­nie wnę­trza bu­dyn­ku z zew­nę­trzem, bę­dą­ca na­miast­ką „zie­lo­nej izby” lub ta­ra­su.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balkonetka

biu­sto­nosz o ni­skim, po­zio­mym kroju, pod­no­szą­cy de­kolt po­przez wypch­nię­cie pier­si w górę i skie­ro­wa­nie ich ku środ­ko­wi klat­ki pier­sio­wej


Źródła:

SJP.pl

Balkonik

1. mały bal­kon;
2. urzą­dze­nie po­ma­ga­ją­ce po­ru­szać się oso­bie nie­peł­no­spraw­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. mały bal­kon

 (1.2) urzą­dze­nie na kół­kach po­ma­ga­ją­ce prze­mie­szczać się oso­bie nie­peł­no­spraw­nej


Cho­dzik dla se­nio­ra, bal­ko­nik – urzą­dze­nie ułat­wia­ją­ce prze­mie­szcza­nie się osoby star­szej lub nie­peł­no­spraw­nej.

Ze wzglę­du na kon­struk­cję wy­róż­nia się róż­ne­go typu cho­dzi­ki/bal­ko­ni­ki:

Bal­ko­ni­ki po­sia­da­ją czę­sto re­gu­la­cję wy­so­ko­ści, sie­dze­nie, cza­sem ko­szyk na za­ku­py, a w przy­pad­ku cho­dzi­ków na kół­kach też ha­mu­lec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balkoning

ska­ka­nie z bal­ko­nu do ba­se­nu ho­te­lo­we­go lub z jed­ne­go bal­ko­nu na drugi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ska­ka­nie do ba­se­nu z bal­ko­nu ho­te­lo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balkoningowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bal­ko­nin­gu


Źródła:

Wiktionary

Balkonolodżia

ro­dzaj lo­dżii; bal­ko­no­log­gia


Źródła:

SJP.pl

Balkonologgia

ro­dzaj lo­dżii; bal­ko­no­lo­dżia


Źródła:

SJP.pl

Balkonowy

przy­miot­nik od: bal­kon


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bal­ko­nem, do­ty­czą­cy bal­ko­nu; sta­no­wią­cy część bal­ko­nu; dzie­ją­cy się na bal­ko­nie

 (1.2) zwią­za­ny z bal­ko­nem (pię­trem wi­dow­ni w te­a­trach, ki­nach itp.)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balkuniorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. osoba miesz­ka­ją­ca na wsi lecz nie zaj­mu­ją­ca się rol­nict­wem


Źródła:

Wiktionary

Ballada

1. ga­tu­nek syn­kre­tycz­ny, łą­czą­cy w sobie cechy róż­nych ro­dza­jów li­te­rac­kich: epiki, li­ry­ki i dra­ma­tu,
2. utwór mu­zycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. wier­szo­wa­ny utwór opi­su­ją­cy niez­wy­kłe wy­da­rze­nia;

 (1.2) muz. na­stro­jo­wy utwór


Bal­la­da – ga­tu­nek syn­kre­tycz­ny, łą­czą­cy w sobie cechy li­ry­ki (na­stro­jo­wość, emo­cjo­nal­ność), epiki (fa­bu­ła, nar­ra­tor) i dra­ma­tu (dia­lo­gi), któ­re­go te­ma­tem są niez­wy­kłe wy­da­rze­nia. Jej nazwa po­cho­dzi od wło­skie­go "bal­la­re" (tań­czyć), co wska­zu­je na wło­sko-pro­wan­sal­skie po­cząt­ki (zo­bacz: ba­la­da).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balladka

zdrob­nie­nie od: bal­la­da


Źródła:

SJP.pl

Balladowość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla bal­la­dy; bal­la­dycz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bal­la­do­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balladowy

zwią­za­ny z bal­la­dą


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do bal­la­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balladyczność

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla bal­la­dy; bal­la­do­wość


Źródła:

SJP.pl

Balladyczny

wła­ści­wy bal­la­dzie


Źródła:

SJP.pl

Balladyna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Bal­la­dy­na – dra­mat ro­man­tycz­ny w pię­ciu ak­tach, na­pi­sa­ny przez Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go w Ge­ne­wie w 1834 roku, a wy­da­ny w Pa­ry­żu w roku 1839.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balladysta

1. autor bal­lad;
2. pio­sen­karz śpie­wa­ją­cy bal­la­dy


Źródła:

SJP.pl

Balladystka

bal­la­dzist­ka
1. au­tor­ka bal­lad;
2. pio­sen­kar­ka śpie­wa­ją­ca bal­la­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) au­tor­ka bal­lad


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balladzista

bal­la­dy­sta
1. autor bal­lad;
2. pio­sen­karz śpie­wa­ją­cy bal­la­dy


Źródła:

SJP.pl

Balladzistka

→ bal­la­dzi­sta


Patrz:balladzista

Źródła:

SJP.pl

Ballard

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ballata

wło­ska pieśń 3-gło­so­wa, w któ­rej głos so­lo­wy śpie­wa na tle dwóch in­stru­men­tów


Bal­la­ta – wło­ski układ stro­ficz­ny, wy­stę­pu­ją­cy w wielu od­mia­nach, skła­da­ją­cy się z krót­szej stro­fy (ri­pre­zy) i kilku dłuż­szych strof roz­wi­ja­ją­cych po­da­ny w ri­pre­zie temat. W za­leż­no­ści od dłu­go­ści ri­pre­zy wy­róż­nia się formy:

Bal­la­ty jako jeden z pier­wszych pisał Guido Ca­val­can­ti, wy­ko­rzy­stu­jąc stro­fę kró­lew­ską:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balleyage

[czy­taj: baleJAŻ] far­bo­wa­nie wło­sów po­le­ga­ją­ce na na­ło­że­niu farb w róż­nych od­cie­niach na cie­niut­kie pa­sem­ka wło­sów, da­ją­ce efekt rozś­wiet­le­nia; ba­le­jaż, ba­la­y­a­ge


Źródła:

SJP.pl

Bally

[czy­taj: baLI] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Balneoklimatyczny

zwią­za­ny z le­cze­niem bal­ne­o­lo­gicz­nym i kli­ma­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Balneolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie bal­ne­o­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz zaj­mu­ją­cy się bal­ne­o­lo­gią, le­cze­niem wo­da­mi i ką­pie­la­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balneologia

nauka, dział me­dy­cy­ny obej­mu­ją­cy le­cze­nie ką­pie­la­mi w wo­dzie mi­ne­ral­nej i bo­ro­wi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny uz­dro­wi­sko­wej zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści lecz­ni­czych wód po­dziem­nych i bo­ro­win oraz ich za­sto­so­wa­niem w lecz­nict­wie;


Bal­ne­o­lo­gia (z łac. "bal­ne­um" – „łaź­nia”, z gr. "lógos" – „słowo, nauka”) – jedna z naj­star­szych dzie­dzin me­dy­cy­ny uz­dro­wi­sko­wej zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści lecz­ni­czych wód po­dziem­nych i bo­ro­win oraz za­sto­so­wa­niem ich w lecz­nict­wie, zwła­szcza te­ra­pii cho­rób przew­le­kłych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balneologiczny

przy­miot­nik od: bal­ne­o­lo­gia (np. za­kład bal­ne­o­lo­gicz­ny)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z bal­ne­o­lo­gią, do­ty­czą­cy bal­ne­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balneolożka

→ bal­ne­o­log


Patrz:balneolog

Źródła:

SJP.pl

Balneotechniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bal­ne­o­tech­ni­ką, do­ty­czą­cy bal­ne­o­tech­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Balneotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bal­ne­o­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Balneotechnika

nauka o bu­do­wie i urzą­dza­niu lecz­ni­czych za­kła­dów ka­pie­lo­wych, łaźni, zdro­jo­wisk


Źródła:

SJP.pl

Balneoterapeutyczny

przy­miot­nik od: bal­ne­o­te­ra­pia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z bal­ne­o­te­ra­pią, do­ty­czą­cy bal­ne­o­te­ra­pii; opar­ty na bal­ne­o­te­ra­pii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balneoterapia

le­cze­nie za po­mo­cą ką­pie­li mi­ne­ral­nych, ga­zo­wych, bo­ro­wi­no­wych i mi­ne­ral­nych wód pit­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział fiz­jo­te­ra­pii zaj­mu­ją­cy się me­to­da­mi le­cze­nia za po­mo­cą ką­pie­li mi­ne­ral­nych;


Bal­ne­o­te­ra­pia – dział fiz­jo­te­ra­pii zaj­mu­ją­cy się za­bie­ga­mi re­ha­bi­li­ta­cyj­ny­mi wy­ko­rzy­stu­ją­cy­mi wody lecz­ni­cze w róż­nych tem­pe­ra­tu­rach, pe­lo­i­dy i gazy, w celu le­cze­nia scho­rzeń pa­cjen­ta. Sto­so­wa­ny mię­dzy in­ny­mi przez Hi­po­kra­te­sa. Roz­wi­nię­ty na sze­ro­ką skalę przez Rzy­mian.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od balot


Źródła:

Wiktionary

Balomania

nad­mier­ne uczę­szcza­nie na bale, za­ba­wy


Źródła:

SJP.pl

Balometr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia pręd­ko­ści oraz prze­pły­wu po­wie­trza w in­sta­la­cjach wen­ty­la­cji


Ba­lo­metr – przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia pręd­ko­ści oraz prze­pły­wu gazów, zwła­szcza po­wie­trza w in­sta­la­cjach wen­ty­la­cji i kli­ma­ty­za­cji. Od­mia­na ane­mo­me­tru. Poz­wa­la na szyb­ki po­miar prze­pły­wu bez ko­niecz­no­ści sto­so­wa­nia me­to­dy Log Cze­by­sze­wa. Skła­da się z kap­tu­ra po­mia­ro­we­go osa­dzo­ne­go na spe­cjal­nie za­pro­jek­to­wa­nym ze­sta­wie czuj­ni­ków. W za­leż­no­ści od roz­wią­za­nia kon­struk­cyj­ne­go war­tość prze­pły­wu ob­ję­to­ścio­we­go uzy­sku­je się na pod­sta­wie pręd­ko­ści prze­pły­wu, kom­pen­sa­cji spad­ku ci­śnie­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Balon

1. sta­tek po­wietrz­ny po­ru­sza­ją­cy się razem z wia­trem, skła­da­ją­cy się z po­wło­ki wy­peł­nio­nej gazem oraz gon­do­li;
2. za­baw­ka dla dzie­ci wy­ko­na­na z gumy lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, na­peł­nia­na naj­czę­ściej po­wie­trzem lub helem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdob­ny przed­miot z gumy na­peł­nia­ny po­wie­trzem;

 (1.2) lotn. wy­po­sa­żo­ny w gon­do­lę ae­ro­stat bez na­pę­du;

 (1.3) gw-pl|Łomna Dolna,Ko­za­ko­wi­ce,Ko­nia­ków, Msza­na Górna,Sę­ko­wa, Żar­no­wiec (po­wiat kro­śnień­ski), Cze­la­ty­ce,Rad­goszcz (po­wiat dą­brow­ski), Nie­na­dów­ka. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. piłka (na Kre­sach: gu­mo­wa)

 (1.4) gw-pl|Lwów. tram­waj

 (1.5) na­czy­nie szkla­ne do do­mo­we­go wy­ro­bu wina


Balon – sta­tek po­wietrz­ny z grupy ae­ro­sta­tów (stat­ków lżej­szych od po­wie­trza), bez na­pę­du sil­ni­ko­we­go. Skła­da się z po­wło­ki wy­ko­na­nej z nie­prze­pu­szczal­nej, lek­kiej tka­ni­ny na­gu­mo­wa­nej lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, o dużej wy­trzy­ma­ło­ści i za­wie­szo­ne­go pod nią kosza (gon­do­li).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zdrobn. od: balon

 (1.2) daw. mały balon


Źródła:

Wiktionary

Balonet

zbior­nik na­peł­nia­ny po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym


Ba­lo­net – ko­mo­ra wy­peł­nio­na po­wie­trzem, znaj­du­ją­ca się wew­nątrz po­wło­ki ba­lo­nu lub ste­row­ca ci­śnie­nio­we­go, słu­żą­ca do utrzy­my­wa­nia od­po­wied­nie­go kształ­tu ba­lo­nu na uwię­zi lub ste­row­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balonfok

duży, trój­kąt­ny ża­giel, bar­dzo wy­pu­kły, pod­no­szo­ny do­dat­ko­wo na stat­kach spor­to­wych za­miast foka


Ba­lon­fok – duży ża­giel uży­wa­ny przy sła­bych wia­trach za­miast foka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baloniarka

→ ba­lo­niarz


Patrz:baloniarz

Źródła:

SJP.pl

Baloniarski

przy­miot­nik od: ba­lo­niarz


przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z ba­lo­niar­stwem albo ba­lo­nia­rza­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baloniarstwo

sport ba­lo­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport lub hobby po­le­ga­ją­ce na la­ta­niu ba­lo­nem na go­rą­ce po­wie­trze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baloniarz

1. pilot ba­lo­no­wy lub mi­ło­śnik spor­tów ba­lo­no­wych;
2. pro­du­cent lub sprze­daw­ca ba­lo­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­sjo­nat la­ta­nia ba­lo­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baloniasty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem balon; ba­lo­no­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Balonik

1. mały balon (po­jazd lub gu­mo­wa za­baw­ka);
2. zdrob­nie­nie od: balon (zwy­kle jako gu­mo­wa za­baw­ka);
3. po­tocz­nie: al­ko­mat, zwła­szcza ten uży­wa­ny przez po­li­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały balon, balon-za­baw­ka

 (1.2) pot. przest. po­dręcz­ny al­ko­mat, któ­rym mi­li­cja spraw­dza­ła trzeź­wość kie­row­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balonikowanie

za­bieg lecz­ni­czy ma­ją­cy na celu udroż­nie­nie i po­sze­rze­nie na­czy­nia krwio­no­śne­go; an­gio­pla­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Balonikowy

→ ba­lo­nik


Patrz:balonik

Źródła:

SJP.pl

Baloniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fura na gu­mo­wych ko­łach


Źródła:

Wiktionary

Balonkliwer

trój­kąt­ny ża­giel pod­no­szo­ny na szta­gu, sil­nie uwy­pu­kla­ją­cy się pod wpły­wem wia­tru, uży­wa­ny na stat­kach spor­to­wych za­miast kli­wra


Źródła:

SJP.pl

Balonowanie

1. w me­dy­cy­nie - za­bieg po­le­ga­ją­cy na roz­sze­rza­niu świa­tła na­czy­nia krwio­no­śne­go lub innej struk­tu­ry ciała;
2. po­tocz­nie: po­tocz­nie: wy­brzu­sza­nie się lub uwy­pu­kla­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Balonowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem balon; ba­lo­nia­sty


Źródła:

SJP.pl

Balonowy

przy­miot­nik od: balon


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­lo­nem, do­ty­czą­cy ba­lo­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balony

1. sta­tek po­wietrz­ny po­ru­sza­ją­cy się razem z wia­trem, skła­da­ją­cy się z po­wło­ki wy­peł­nio­nej gazem oraz gon­do­li;
2. za­baw­ka dla dzie­ci wy­ko­na­na z gumy lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, na­peł­nia­na naj­czę­ściej po­wie­trzem lub helem


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) slang. ko­bie­ce pier­si

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: balon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balonówa

po­tocz­nie: guma ba­lo­no­wa, guma do żucia; ba­lo­nów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pot. guma ba­lo­no­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balonówka

po­tocz­nie: guma ba­lo­no­wa, guma do żucia; ba­lo­nó­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. guma ba­lo­no­wa

 (1.2) mot. opona o sze­ro­kim prze­kro­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balot

1. szczel­nie za­pa­ko­wa­na pacz­ka to­wa­rów tego sa­me­go ro­dza­ju, naj­czę­ściej przez­na­czo­na do wy­sył­ki;
2. śro­do­wi­sko­wo: bela zwi­nię­tej, spra­so­wa­nej słomy, siana lub torfu;
3. daw­niej: gło­so­wa­nie za po­mo­cą gałek lub kar­tek; ba­lo­taż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szczel­nie za­pa­ko­wa­na pacz­ka z to­wa­rem jed­ne­go ro­dza­ju

 (1.2) bela spra­so­wa­nej i zwi­nię­tej słomy, siana lub ściół­ki


Balot – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Côte-d’Or.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 93 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 6 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Balot pla­su­je się na 817. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 623.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balotada

w jeź­dziect­wie: pod­skok konia na tyl­nych no­gach, wy­ko­na­ny w miej­scu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. pod­skok konia w miej­scu na tyl­nych no­gach bez wierz­gnię­cia, sto­so­wa­ny w ujeż­dża­niu kla­sycz­nym i po­ka­zach jeź­dziec­kich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balotaż

1. do­dat­ko­we gło­so­wa­nie, wybór jed­ne­go z dwóch kan­dy­da­tów, któ­rzy wcze­śniej uzy­ska­li tę samą licz­bę gło­sów; do­gryw­ka;
2. daw­niej: gło­so­wa­nie za po­mo­cą gałek lub kar­tek; balot


Ba­lo­taż (z jęz. franc. "bol­lo­ta­ge")

daw­niej było to tajne gło­so­wa­nie za po­mo­cą bia­łych i czar­nych kul (ewen­tu­al­nie kart) za lub prze­ciw np. przy­ję­ciu do or­ga­ni­za­cji (białe kule za, czar­ne – prze­ciw).

Obec­nie oz­na­cza spo­sób wy­bo­ru kan­dy­da­ta ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w sy­tu­a­cji, kiedy żaden z kan­dy­da­tów nie uzy­skał w trak­cie gło­so­wa­nia wy­ma­ga­nej więk­szo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gło­so­wa­nie przy po­mo­cy czar­nych i bia­łych kar­tek


Źródła:

Wiktionary

Balotować

1. ukła­dać w ba­lo­ty;
2. daw­niej: gło­so­wać za po­mo­cą gałek lub kar­tek


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­lo­to­wać)

 (1.1) pod­da­wać kogoś gło­so­wa­niu (ba­lo­ta­żo­wi), zwła­szcza za po­mo­cą gałek, kul lub kar­tek

 (1.2) roln. pra­so­wać i wią­zać siano, słomę lub ki­szon­ki w duże, cy­lin­drycz­ne lub pro­sto­pa­dło­ścien­ne bele (ba­lo­ty)

 (1.3) ogrod. za­bez­pie­czać bryłę ko­rze­nio­wą krze­wu lub drze­wa (zaz­wy­czaj wraz z zie­mią) po­przez owi­nię­cie jej jutą, siat­ką lub folią na czas tran­spor­tu

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) med. wy­ka­zy­wać zdol­ność do prze­mie­szcza­nia się w śro­do­wi­sku płyn­nym pod wpły­wem ude­rze­nia lub pchnię­cia pal­ca­mi, a na­stęp­nie po­wra­cać na swoje miej­sce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uczest­ni­cze­nie w po­tań­ców­kach, za­ba­wach to­wa­rzy­skich, za­kra­pia­nych spot­ka­niach


Źródła:

Wiktionary

Balować

1. bawić się na balu;
2. po­tocz­nie: bawić się, uczest­ni­czyć w za­ba­wach, przy­ję­ciach itp.; ba­lan­go­wać, im­pre­zo­wać, ba­le­to­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ba­lo­wać)

 (1.1) pot. bawić się na balu

 (1.2) pot. bez­tro­sko spę­dzać czas, cho­dząc na przy­ję­cia i za­ba­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balowicz

1. uczest­nik za­ba­wy, im­pre­zy;
2. hu­la­ka, utra­cjusz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik balu

 (1.2) osoba spę­dza­ją­ca czas na za­ba­wach i przy­ję­ciach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balowiczka

1. uczest­nicz­ka za­ba­wy, im­pre­zy;
2. utra­cjusz­ka


Źródła:

SJP.pl

Balownica

daw­niej: ko­bie­ta lu­bią­ca uczę­szczać na bale, za­ba­wy


Źródła:

SJP.pl

Balowy

przy­miot­nik od: bal (za­ba­wa ta­necz­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z balem, do­ty­czą­cy balu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balsa

1. drze­wo z ro­dzi­ny se­recz­ni­ko­wa­tych, któ­re­go drew­na uży­wa­no daw­niej do bu­do­wy tratw, dziś jach­tów; ogo­rzał­ka;
2. dawna trat­wa in­ka­ska, wy­ko­ny­wa­na z drew­na drze­wa o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ochro­ma la­go­pus|ref=tak., drze­wo ros­ną­ce w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej;

 (1.2) drew­no balsy (1.1)

 (1.3) trat­wa bądź łódka z drew­na balsy (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balsam

1. na­tu­ral­ny rozt­wór z ży­wi­cy drzew (np. w ter­pen­ty­nie);
2. kos­me­tyk lub lek otrzy­ma­ny z ta­kie­go rozt­wo­ru;
3. coś przy­no­szą­ce­go ulgę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. kos­met. techn. pół­płyn­na mie­sza­ni­na wy­dzie­lin ro­ślin­nych;

 (1.2) hist. sta­ro­żyt­ny pre­pa­rat do bal­sa­mo­wa­nia zwłok

 (1.3) przen. coś lub ktoś kto ła­go­dzi, przy­no­si spo­kój

 (1.4) stpol. ży­wi­ca

 (1.5) środ. prze­stęp­cze sa­mo­gon, bim­ber

 (1.6) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oci­mum ba­si­li­cum|L.|ref=tak., ba­zy­lia po­spo­li­ta


Bal­sam (łac. "bal­sa­mum", ze stgr. βάλσαμον "bal­sa­mon") – wie­loz­nacz­ne po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce na­tu­ral­ną sub­stan­cję po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go (rozt­wór żywic w olej­kach ete­rycz­nych) lub go­to­wy pre­pa­rat kos­me­tycz­ny i far­ma­ce­u­tycz­ny o cha­rak­te­rze pół­płyn­nej emul­sji przez­na­czo­nej do apli­ka­cji na skórę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balsamacja

za­bez­pie­cza­nie zwłok przed roz­kła­dem; bal­sa­mi­za­cja, ta­na­to­prak­sja, ta­na­to­prak­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Balsamicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) tak, jak bal­sam; w spo­sób ła­go­dzą­cy, ko­ją­cy, przy­jem­ny lub lecz­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Balsamiczny

1. świe­ży i aro­ma­tycz­ny;
2. uspo­ka­ja­ją­cy, ko­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) o przy­jem­nym za­pa­chu, aro­ma­tycz­ny, prze­sy­co­ny bal­sa­mem

 (1.2) przen. uspo­ka­ja­ją­cy, przy­no­szą­cy uko­je­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balsamik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bal­sam


Źródła:

Wiktionary

Balsamina

ro­śli­na ziel­na lub pół­krzew z ro­dzi­ny nie­cierp­ko­wa­tych; nie­cier­pek ogro­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Im­pa­tiens bal­sa­mi­na|ref=tak., ro­śli­na ozdob­na o du­żych róż­no­barw­nych kwia­tach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balsaminka

1. na­czyn­ko na wonne zioła, uży­wa­ne przez Żydów w domu i bóż­ni­cy, naj­czę­ściej w for­mie wie­życz­ki; be­sa­min­ka;
2. ro­śli­na kwia­to­wa z ro­dzi­ny nie­cierp­ko­wa­tych, upra­wia­na w ce­lach ozdob­nych; bal­sa­mi­na, nie­cier­pek bal­sa­mi­na


Bal­sa­min­ka (spol­szczo­na z Be­sa­min­ka z hebr. הבשמים "be­sa­mim" – ka­dzi­dła, zioła) – li­tur­gicz­ne na­czy­nie ży­dow­skie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia won­nych ziół, zwła­szcza goź­dzi­ków, im­bi­ru, musz­ka­tu, ziela an­giel­skie­go z mir­tem, czy płat­ków róży.

Wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest w trak­cie haw­da­li – mod­lit­wy koń­czą­cej sza­bat.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balsamista

osoba bal­sa­mu­ją­ca ciała zmar­łych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która bal­sa­mu­je zwło­ki


Bal­sa­mi­sta (jap. 死化粧師 Shi­ges­ho­us­hi) – manga au­tor­stwa Mit­su­ka­zu Mi­ha­ry. Przez­na­czo­na dla osób do­ro­słych. W Pol­sce wy­da­wa­na jest przez wy­daw­nict­wo Ha­na­mi. Do tej pory uka­za­ło się sześć tomów. W 2007 roku na pod­sta­wie ko­mik­su "Bal­sa­mi­sta" pow­stał se­rial te­le­wi­zyj­ny, który wy­e­mi­to­wa­ła te­le­wiz­ja TV Tokyo. "Bal­sa­mi­sta" wy­bra­ny zo­stał mangą roku 2008 w ple­bi­scy­cie por­ta­li Pol­ter­ge­ist i Anime.com.pl.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balsamistka

→ bal­sa­mi­sta


Patrz:balsamista

Źródła:

SJP.pl

Balsamizacja

za­bez­pie­cza­nie zwłok przed roz­kła­dem; bal­sa­ma­cja, ta­na­to­prak­sja, ta­na­to­prak­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Balsamka

bal­sam­ka ogór­ko­wa­ta - tro­pi­kal­na i sub­tro­pi­kal­na ro­śli­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


Nie mylić z: orzech mod­li­tew­ny.

Bal­sam­ka, po­man­der, jabł­ko za­pa­cho­we – nie­du­ża kulka za­pa­cho­wa, fla­ko­nik lub naj­czę­ściej sfe­rycz­ny me­ta­lo­wy po­jem­nik z dziur­ka­mi w gór­nej lub dol­nej czę­ści albo na całej po­wierzch­ni, ot­wie­ra­ny w taki spo­sób, by do środ­ka można było wło­żyć wkład za­pa­cho­wy; jako ele­ment bi­żu­te­rii no­szo­na w for­mie wi­sio­ra lub bre­lo­ka, po­pu­lar­na w wie­kach XVI–XVIII, w śred­nio­wie­czu i re­ne­san­sie czę­sto­kroć przy­sta­wia­na do nosa przez przed­sta­wi­cie­li wyż­szych warstw spo­łecz­nych obu płci w celu od­pę­dza­nia brzyd­kich za­pa­chów i ochro­ny przed za­ra­zą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balsamodrzew

daw­niej: bal­sa­mo­wiec - ro­dzaj nie­wiel­kich drzew i krze­wów z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Balsamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bez­pie­cza­nie zwłok przed roz­kła­dem


Źródła:

Wiktionary

Balsamowaty

taki, który przy­po­mi­na bal­sam


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy bal­sam


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balsamować

1. za­bez­pie­czać zwło­ki przed roz­kła­dem za po­mo­cą środ­ków kon­ser­wu­ją­cych;
2. roz­pro­wa­dzać na skó­rze bal­sam - lek lub kos­me­tyk


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­ny­wać bal­sa­mo­wa­nia zwłok, czyli za­bez­pie­cze­nia ich przed roz­kła­dem za po­mo­cą spe­cjal­nych bal­sa­mów, żywic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balsamowiec

ro­dzaj nie­wiel­kich drzew i krze­wów z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Com­mip­ho­ra|ref=tak., ro­dzaj nie­wiel­kich drzew i krze­wów z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Afry­ce i Bli­skim Wscho­dzie;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju bal­sa­mo­wiec (1.1)


Bal­sa­mo­wiec ("Com­mip­ho­ra") – ro­dzaj nie­wiel­kich drzew i krze­wów z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych ("Bur­se­ra­ce­ae"). Liczy ok. 180 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Afry­ce (na tym kon­ty­nen­cie roz­prze­strze­nio­nych jest 150 ga­tun­ków), poza tym w po­łud­nio­wej Azji i w rów­ni­ko­wej czę­ści Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balsamowy

→ bal­sam


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bal­sa­mem, do­ty­czą­cy bal­sa­mu

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy bal­sam


Patrz:balsam

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balsowy

od­no­szą­cy się do balsy


Źródła:

SJP.pl

Baltazar

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balteus

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: część uprzę­ży lub pas do no­sze­nia mie­cza


Źródła:

SJP.pl

Balthasar

[czy­taj: BALtazar]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baltimorczyk

[czy­taj: bol­ti­mor­czyk] miesz­ka­niec Bal­ti­mo­re (mia­sta w USA)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bal­ti­mo­re


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baltimore

[czy­taj: BOLtimor] mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto stanu Ma­ry­land w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;


Bal­ti­mo­re (wym. []) – mia­sto na wschod­nim wy­brze­żu Sta­nów Zjed­no­czo­nych, naj­więk­sze w sta­nie Ma­ry­land, po­ło­żo­ne nad za­to­ką Che­sa­pe­a­ke. Leży około 60 km na pół­noc­ny wschód od Wa­szyng­to­nu, z któ­rym two­rzy wspól­ny skon­so­li­do­wa­ny ob­szar me­tro­po­li­tal­ny (CSA Bal­ti­mo­re–Was­hing­ton). Bal­ti­mo­re jest mia­stem nie­za­leż­nym (niew­cho­dzą­cym w skład żad­ne­go hrab­stwa), dla­te­go w ce­lach sta­ty­stycz­nych i ad­mi­ni­stra­cyj­nych trak­to­wa­ne jest na równi z hrab­stwem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baltimorka

[czy­taj: bol­ti­mor­ka] miesz­kan­ka Bal­ti­mo­re (mia­sta w USA)


Źródła:

SJP.pl

Baltimorski

→ Bal­ti­mo­re [czy­taj: bol­ti­mor­ski]; bol­ti­mor­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bal­ti­mo­re, do­ty­czą­cy Bal­ti­mo­re


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baltolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bal­to­lo­gii; na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy kul­tu­rę i ję­zy­ki ludów nad­bał­tyc­kich; bał­to­log, bał­ty­sta


Źródła:

SJP.pl

Baltologia

nauka o kul­tu­rze, ję­zy­ku i hi­sto­rii ludów nad­bał­tyc­kich; bał­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Baltona

przed­się­bior­stwo hand­lo­we


Bal­to­na, właśc. Przed­się­bior­stwo Hand­lu Za­gra­nicz­ne­go „Bal­to­na” Spół­ka Ak­cyj­na – pol­ska spół­ka ak­cyj­na z sie­dzi­bą w War­sza­wie, za­ło­żo­na w 1946 roku w Gdyni. Nazwa przed­się­bior­stwa jest akro­ni­mem słów Bal (Bał­tyk) i tona (jed­nost­ka wagi to­wa­rów). Przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­je się w sprze­da­ży de­ta­licz­nej w stre­fach wol­noc­ło­wych, dzia­łal­no­ści ga­stro­no­micz­nej w por­tach lot­ni­czych i dwor­cach ko­le­jo­wych oraz za­o­pa­try­wa­niu stat­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baltonowski

chleb bal­to­now­ski - tra­dy­cyj­ny, pol­ski chleb pszen­no-żytni


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Bal­to­ny, skle­pu bezc­ło­we­go, a w cza­sach PRL-u - skle­pu dla ma­ry­na­rzy i in­nych osób za­trud­nio­nych za gra­ni­cą, któ­re­go pro­duk­ty uwa­ża­ne były za dobre ja­ko­ścio­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baluchiterium

wy­mar­ły bez­ro­gi no­so­ro­żec


Źródła:

SJP.pl

Balustrada

po­ręcz opar­ta na słup­kach, sta­no­wią­ca obra­mo­wa­nie bal­ko­nu, scho­dów itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­bez­pie­cze­nie, obra­mo­wa­nie bal­ko­nów, da­chów, mo­stów, scho­dów, ta­ra­sów, wia­duk­tów, itp., mon­to­wa­ne zaz­wy­czaj na kra­wę­dzi za­bez­pie­cza­ne­go ele­men­tu i czę­sto peł­nią­ce jed­no­cze­śnie funk­cję ozdob­ną;


Ba­lu­stra­da – ażu­ro­we lub pełne za­bez­pie­cze­nie (ogro­dze­nie) scho­dów, ta­ra­sów, bal­ko­nów, da­chów, wia­duk­tów, mo­stów itp., mon­to­wa­ne zaz­wy­czaj na kra­wę­dzi za­bez­pie­cza­ne­go ele­men­tu i peł­nią­ce jed­no­cze­śnie funk­cję ozdob­ną. Ba­lu­stra­da może być rów­nież ażu­ro­wą prze­gro­dą po­mię­dzy po­mie­szcze­nia­mi lub wy­dzie­la­ją­cą część więk­szej prze­strze­ni (np. w ko­ścio­łach od­dzie­la pre­zbi­te­rium od nawy, ka­pli­ce od nawy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balustradka

zdrob­nie­nie od: ba­lu­stra­da


Źródła:

SJP.pl

Balustrado

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ba­lu­stra­da


Źródła:

Wiktionary

Balustradowy

zwią­za­ny z ba­lu­stra­dą, do­ty­czą­cy ba­lu­stra­dy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­lu­stra­dą, do­ty­czą­cy ba­lu­stra­dy; ma­ją­cy formę ba­lu­stra­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balut

fi­li­piń­ska po­tra­wa w po­sta­ci go­to­wa­ne­go pta­sie­go jaja, w któ­rym znaj­du­je się roz­wi­nię­ty za­ro­dek


Balut ( balut, "Khai Luk", khmer. "Pong tea khon", Trứng vịt lộn lub Hột vịt lộn) – tra­dy­cyj­na po­tra­wa wielu kuch­ni po­łud­nio­wo-wschod­nio­az­ja­tyc­kich, zwła­szcza kuch­ni wiet­nam­skiej, la­o­tań­skiej, khmer­skiej, fi­li­piń­skiej oraz – w mniej­szym stop­niu – chiń­skiej (ści­ślej: po­łud­nio­wo­chiń­skiej).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balwierka

→ bal­wierz


Patrz:balwierz

Źródła:

SJP.pl

Balwierski

→ bal­wierz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub za­wo­dem bal­wie­rza, do­ty­czą­cy bal­wie­rza


Patrz:balwierz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balwierz

1. daw­niej: fryz­jer wy­ko­nu­ją­cy także za­bie­gi fel­czer­skie; cy­ru­lik, bal­bierz, bar­bierz;
2. re­gio­nal­nie: fryz­jer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. fryz­jer zaj­mu­ją­cy się także m.in. rwa­niem zębów i wy­ko­nu­ją­cy za­bie­gi fel­czer­skie; Glo­ger.

 (1.2) reg. pozn. fryz­jer


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balzac

[czy­taj: balZAK] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Honoré de Bal­zac [czy­taj: onoRE de balZAK] - pi­sarz fran­cu­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balzak

naz­wi­sko, np. Ho­no­riusz Bal­zak (Honoré de Bal­zac, 1799-1850), pi­sarz fran­cu­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. spol­szczo­ne naz­wi­sko fran­cu­skie­go po­wie­ścio­pi­sa­rza Bal­za­ca;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balzakiana

wszyst­ko, co do­ty­czy życia i twór­czo­ści Bal­za­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. au­to­gra­fy i do­ku­men­ty do­ty­czą­ce Bal­za­ka

 (1.2) druk. księg. wy­daw­nict­wa zwią­za­ne z Bal­za­kiem i jego twór­czo­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balzakista

znaw­ca, mi­ło­śnik dzieł Bal­za­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. znaw­ca lub ba­dacz twór­czo­ści Bal­za­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balzakistka

→ bal­za­ki­sta


Patrz:balzakista

Źródła:

SJP.pl

Balzakowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bal­za­ka lub z nim zwią­za­ny; Bal­za­ko­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z twór­czo­ścią Ho­no­riu­sza Bal­za­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balzakowy

taki jak u Bal­za­ka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bal­za­ka; bal­za­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Balón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lotn. balon


Źródła:

Wiktionary

Bam

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy bicie ze­ga­ra; bim, bom, bim-bam, bim-bom


Bam ( ‏بم‎) – mia­sto po­ło­żo­ne w pu­styn­nym re­jo­nie po­łud­nio­wo-wschod­nie­go Iranu, w pro­win­cji Ker­man. Znane na świe­cie dzię­ki ru­i­nom sta­ro­żyt­ne­go mia­sta "Arg-e Bam". W 2004 kra­jo­braz kul­tu­ro­wy mia­sta Bam zo­stał wpi­sa­ny na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bama

oł­tarz pod gołym nie­bem wznie­sio­ny ku czci ka­na­nej­skich bogów płod­no­ści


Bama (hebr. "wy­ży­na") – typ ka­na­nej­skie­go sank­tu­a­rium. Zaz­wy­czaj miała po­stać sztucz­ne­go lub na­tu­ral­ne­go wzgó­rza, na szczy­cie któ­re­go usta­wio­ne były be­ty­le albo ka­mien­ne stele poś­wię­co­ne bó­stwu. Wy­ży­ny mie­wa­ły także formę ni­skie­go ka­mien­ne­go pod­wyż­sze­nia, z kil­ko­ma stop­nia­mi umoż­li­wia­ją­cy­mi wej­ście.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bamakijczyk

miesz­ka­niec Ba­ma­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­ma­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamakijka

miesz­kan­ka Ba­ma­ko (sto­li­cy Mali)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­ma­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamakijski

→ Ba­ma­ko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ba­ma­ko


Patrz:Bamako

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamako

sto­li­ca Mali


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Mali;


Ba­ma­ko – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Mali. Po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści kraju, nad rzeką Niger, w po­bli­żu gra­ni­cy z Gwi­neą. Współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne Ba­ma­ko to 12°39′N i 8°0′W.

Ba­ma­ko to jedno z naj­szyb­ciej za­lud­nia­ją­cych się miast na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bambara

język afry­kań­ski, uży­wa­ny głów­nie w Mali


Bam­ba­ra albo Ba­ma­na – grupa et­nicz­na w Afry­ce Za­chod­niej, któ­rej przed­sta­wi­cie­le za­miesz­ku­ją ob­sza­ry w środ­ko­wym biegu Nigru – głów­nie w po­łud­nio­wo-wschod­nim Mali, gdzie sta­no­wią 31% lud­no­ści. Mniej­sze spo­łecz­no­ści Bam­ba­ra znaj­du­ją się w Gwi­nei (1% lud­no­ści), Fran­cji, Se­ne­ga­lu, Ni­grze, Wy­brze­żu Kości Sło­nio­wej i Ma­u­re­ta­nii. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem bam­ba­ra na­le­żą­cym do grupy mande ro­dzi­ny ni­ge­ro-kon­gij­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bambaryła

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta głu­pia, ocię­ża­ła umy­sło­wo; także o męż­czyź­nie (z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym);
2. ko­bie­ta gruba, otyła; także o męż­czyź­nie (z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Bia­ły­stok. głu­pek, cięż­ki umysł

 (1.2) reg-pl|Bia­ły­stok., gw-pl|Rogi (po­wiat kro­śnień­ski). gru­bas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamber

1. miesz­ka­niec kilku wsi pod Poz­na­niem, po­to­mek osad­ni­ków nie­miec­kich;
2. po­tocz­nie: bo­ga­ty miesz­ka­niec wsi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań., łódź. za­moż­ny chłop, bo­ga­ty go­spo­darz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bo­ga­ty rol­nik

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. nie­miec­ki osad­nik, wie­śniak po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go;

 (1.4) gw-pl|Poz­nań. czło­wiek nie­o­krze­sa­ny, pry­mi­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamberczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bam­ber­gu; osoba z tego mia­sta


Źródła:

Wiktionary

Bamberg

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Niem­czech, w Ba­wa­rii;


Bam­berg – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Górna Fran­ko­nia, sie­dzi­ba re­gio­nu Ober­fran­ken-West oraz po­wia­tu Bam­berg (do któ­re­go nie na­le­ży). Leży nad rzeką Re­gnitz, która w od­le­gło­ści około 7 km od cen­trum mia­sta dwoma ra­mio­na­mi ucho­dzi do Menu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bamberga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Bam­berg, mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da 324;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bamberka

re­gio­nal­nie:
1. osad­nicz­ka nie­miec­ka;
2. żona bo­ga­te­go go­spo­da­rza;
3. ko­bie­ta pry­mi­tyw­na, nie­o­krze­sa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bam­ber­gu; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamberski

→ Bam­berg


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bam­ber­giem, do­ty­czą­cy Bam­ber­gu (hist. Bam­ber­gi)

 (1.2) reg. pozn. do­ty­czą­cy bam­bra, po­tom­ka nie­miec­kich osad­ni­ków w Poz­nań­skiem

 (1.3) reg. pozn. gw-pl|Górny Śląsk. łódź. do­ty­czą­cy bo­ga­te­go chło­pa


Patrz:Bamberg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambersko

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­mie­rzo­ny po­li­czek


Źródła:

Wiktionary

Bamberstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. duże go­spo­dar­stwo


Źródła:

Wiktionary

Bambetle

po­tocz­nie: ma­nat­ki, rze­czy oso­bi­ste


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rze­czy oso­bi­ste

 (1.2) sta­ro­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. zo­o­nim, imię je­lon­ka z bajki

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id o nu­me­rze 15845;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bambik

ktoś słaby, po­cząt­ku­ją­cy; sła­be­usz, nie­u­dacz­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) no­wi­cjusz, osoba nie­doś­wiad­czo­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambinizm

wy­i­de­a­li­zo­wa­ne i na­iw­ne po­strze­ga­nie świa­ta przy­ro­dy; bam­bizm, bam­bi­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Bambino

1. po­tocz­nie: czułe, ser­decz­ne zwró­ce­nie się do ja­kiejś osoby, np. na­rze­czo­nej, dziec­ka itp.;
2. od­mia­na dyni me­lo­no­wej; bania;
3. wi­ze­ru­nek dzie­ciąt­ka Jezus;
4. śro­do­wi­sko­wo: ta­blet­ka am­fe­ta­mi­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bambizm

wy­i­de­a­li­zo­wa­ne i na­iw­ne po­strze­ga­nie świa­ta przy­ro­dy; bam­bi­nizm, bam­bi­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pejor. rze­ko­ma na­iw­na po­sta­wa wobec przy­ro­dy, bę­dą­ca za­rzu­tem w kie­run­ku osób zaj­mu­ją­cych się ochro­ną śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambo

po­gard­li­wie: Mu­rzyn; czar­nuch, morus, bam­bus, as­falt


Bambo – wiersz dla dzie­ci Ju­lia­na Tu­wi­ma opu­bli­ko­wa­ny po raz pier­wszy w 1935 na ła­mach „Wia­do­mo­ści Li­te­rac­kich”.

Wiersz zo­stał także do­da­ny do póź­niej­szych wydań "Ele­men­ta­rza" Ma­ria­na Fal­skie­go przez­na­czo­ne­go do na­u­cza­nia po­cząt­ko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bambocjada

scen­ka ro­dza­jo­wa, zwy­kle o cha­rak­te­rze gro­te­sko­wym, w ma­lar­stwie eu­ro­pej­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. hist. gro­te­sko­wa scen­ka ro­dza­jo­wa przed­sta­wio­na na obra­zie stwo­rzo­nym w Eu­ro­pie w XVII lub XVIII wieku przez grupę tzw. bam­boc­cian­tów

 (1.2) daw. żart. dzie­ło uwa­ża­ne za dzi­wacz­ne, nie­tu­zin­ko­we

 (1.3) daw. ru­basz­ny, bez­ce­re­mo­nial­ny żart


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambosz

cie­pły, mięk­ki pan­to­fel do­mo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. mięk­ki, cie­pły kapeć no­szo­ny w domu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamboszada

daw­niej: ru­basz­ny fi­giel, żart; bam­bo­cja­da


Źródła:

SJP.pl

Bambosze

mięk­kie obu­wie do­mo­we


Źródła:

SJP.pl

Bamboszek

mały bam­bosz, zwy­kle dzie­cię­cy


Źródła:

SJP.pl

Bamboszki

mały bam­bosz, zwy­kle dzie­cię­cy


Źródła:

SJP.pl

Bambotle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. rze­czy oso­bi­ste


Źródła:

Wiktionary

Bambrzok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pla­cek ziem­nia­cza­ny pie­czo­ny bez­poś­red­nio na piecu


Źródła:

Wiktionary

Bambuko

w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: zro­bić kogoś w bam­bu­ko - oszu­kać kogoś, ośmie­szyć


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ktoś głupi (tylko we fra­ze­o­lo­gii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambus

drew­nie­ją­ca by­li­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych (traw); źdźbła do 30 cm śred­ni­cy; ro­śnie bar­dzo szyb­ko, do 1 m na dobę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bam­bu­sa|Shreb.|ref=tak., ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin tra­wia­stych o drew­nie­ją­cych ło­dy­gach, z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) bot. pot. ro­śli­na z ro­dza­ju bam­bus (1.1)

 (1.3) pot. ro­śli­na z po­dro­dzi­ny bam­bu­so­wych, po­dob­na do bam­bu­sa (1.2), jed­nak z in­ne­go ro­dza­ju

 (1.4) pot. ma­te­riał, drew­no uzy­ska­ne z bam­bu­sa (1.2) lub bam­bu­sa (1.3)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) po­gard. obraź. osoba rasy żół­tej bądź czar­nej

 (2.2) stud. stu­dent rasy żół­tej bądź czar­nej

 (2.3) uczn. ktoś głupi


Bam­bus ("Bam­bu­sa" Shreb.) – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich o drew­nie­ją­cych ło­dy­gach, z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Sta­no­wi jeden z kil­ku­dzie­się­ciu ro­dza­jów zwy­cza­jo­wo okre­śla­nych mia­nem „bam­bu­sów”, wcho­dzą­cych w skład po­dro­dzi­ny bam­bu­so­wych ("Bam­bu­so­i­de­ae"). Ro­dzaj liczy ok. 150 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej czę­ści Azji, poza tym niek­tó­re ga­tun­ki są sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ne w upra­wie i rosną jako dzi­cze­ją­ce na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bambuska

→ bam­bus


Patrz:bambus

Źródła:

SJP.pl

Bambusowate

o ce­chach bam­bu­so­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Bambusowaty

o ce­chach bam­bu­so­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny bam­bu­so­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambusowe

przy­miot­nik od: bam­bus


Bam­bu­so­we – po­dro­dzi­na ("Bam­bu­so­i­de­ae" Lu­erss.) ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Typem no­men­kla­to­rycz­nym jest ro­dzaj bam­bus ("Bam­bu­sa"). Na­le­ży tu w za­leż­no­ści od uję­cia 84–101 ro­dza­jów li­czą­cych 940–1320 ga­tun­ków. Gru­po­wa­ne są one w dwa ple­mio­na – "Bam­bu­se­ae" i "Oly­re­ae".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bambusowiec

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny ślep­co­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bambusowy

przy­miot­nik od: bam­bus


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bam­bu­sem, do­ty­czą­cy bam­bu­sa, zro­bio­ny z bam­bu­sa, skła­da­ją­cy się z bam­bu­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambusówka

bam­bu­sów­ka chiń­ska - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Bambyrsko

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. wy­mie­rzo­ny po­li­czek


Źródła:

Wiktionary

Bamian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie, w gó­rach Hin­du­kusz;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bamiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­mia­nem, do­ty­czą­cy Ba­mia­nu


Źródła:

Wiktionary

Bamoncić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bre­dzić

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. krę­cić się w gło­wie


Źródła:

Wiktionary

Bamontny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszo­ło­mio­ny


Źródła:

Wiktionary

Ban

1. w śred­nio­wie­czu (od X w.): za­rząd­ca ba­na­tu - okrę­gu woj­sko­we­go na Wę­grzech;
2. wę­gier­ski na­miest­nik w kra­jach sło­wiań­skich w okre­sie ich przy­na­leż­no­ści do Wę­gier;
3. w Ju­go­sła­wii w la­tach 1929-1941: za­rząd­ca okrę­gu (ba­no­wi­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) drob­na mo­ne­ta ru­muń­ska równa set­nej czę­ści leja;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. wę­gier­ski woj­sko­wy za­rząd­ca lub na­miest­nik;

 (2.2) hist. w Ju­go­sła­wii lat 1929–1941: za­rząd­ca pro­win­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) środ. in­form. blo­ka­da użyt­kow­ni­ka w In­ter­ne­cie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kolej. po­ciąg

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tram­waj

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolej

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. dwo­rzec ko­le­jo­wy

 (1.5) stpol. pła­szczyz­na na­rzę­dzia (ko­wa­dła, młota)


Źródła:

Wiktionary

Banach

1. w śred­nio­wie­czu (od X w.): za­rząd­ca ba­na­tu - okrę­gu woj­sko­we­go na Wę­grzech;
2. wę­gier­ski na­miest­nik w kra­jach sło­wiań­skich w okre­sie ich przy­na­leż­no­ści do Wę­gier;
3. w Ju­go­sła­wii w la­tach 1929-1941: za­rząd­ca okrę­gu (ba­no­wi­ny)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banachewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banachiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banachowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banachowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banacki

→ Banat (kra­i­na hi­sto­rycz­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­na­tem, do­ty­czą­cy Ba­na­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banaczek

naz­wi­sko


Ba­na­czek (ang. "Ba­na­cek") – ame­ry­kań­ski te­le­wi­zyj­ny se­rial kry­mi­nal­ny, zre­a­li­zo­wa­ny w la­tach 1972–1974 z Ge­or­ge’em Pep­par­dem w roli ty­tu­ło­we­go de­tek­ty­wa pol­skie­go po­cho­dze­nia. W Pol­sce był emi­to­wa­ny pod ko­niec lat 70. w TVP.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banalizacja

1. na­da­wa­nie cech ba­nal­no­ści, łat­wiz­ny, try­wial­no­ści;
2. sta­wa­nie się ba­nal­nym, pro­stym, bła­hym


Ba­na­li­za­cja – tech­nicz­ne przy­sto­so­wa­nie szla­ku ko­le­jo­we­go do kur­so­wa­nia po­cią­gów po każ­dym z torów szla­ko­wych w obu kie­run­kach. Umoż­li­wia to ruch po­cią­gów po torze szla­ko­wym w kie­run­ku prze­ciw­nym do za­sad­ni­cze­go (po­tocz­nie "pod prąd") pod­czas prac mo­der­ni­za­cyj­nych, awa­rii czy też w celu wy­prze­dze­nia (lub prze­pu­szcze­nia) in­ne­go po­cią­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banalizm

nurt w li­te­ra­tu­rze pol­skiej, za­kła­da­ją­cy ce­lo­we pi­sa­nie nie­in­te­re­su­ją­cych tek­stów w nudny spo­sób


Ba­na­lizm – ter­min Pawła Dunin-Wą­so­wi­cza, oz­na­cza­ją­cy nurt w li­te­ra­tu­rze pol­skiej prze­ja­wia­ją­cy się ce­lo­wym pi­sa­niem tek­stów nie­in­te­re­su­ją­cych w spo­sób nudny. Twór­ca ter­mi­nu dodał to hasło do ty­tu­łu pol­skie­go tłu­ma­cze­nia pracy Mi­cha­e­la Fle­is­che­ra "Over­gro­und: cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne – ten­den­cje – prądy".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś ba­nal­nym


Źródła:

Wiktionary

Banalizować

uwa­żać coś za ba­nal­ne, czy­nić coś ba­nal­nym


Źródła:

SJP.pl

Banalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ba­nal­ny, bar­dzo pro­sty, po­spo­li­ty, oczy­wi­sty, po­zba­wio­ny ory­gi­nal­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Banalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ba­nal­nie


Źródła:

SJP.pl

Banalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ba­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Banalnieć

sta­wać się ba­nal­nym, try­wial­nym, oczy­wi­stym; po­wszed­nieć


Źródła:

SJP.pl

Banalność

→ ba­nal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ba­nal­ne


Patrz:banalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banalny

1. po­zba­wio­ny ory­gi­nal­no­ści; po­spo­li­ty, sza­blo­no­wy, okle­pa­ny;
2. mało zna­czą­cy, nie­i­stot­ny; błahy;
3. bar­dzo łatwy


przy­miot­nik

 (1.1) zwy­czaj­ny, prze­cięt­ny, po­zba­wio­ny ory­gi­nal­no­ści

 (1.2) błahy, mało ważny

 (1.3) bar­dzo łatwy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banan

owoc tro­pi­kal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych;

 (1.2) spoż. owoc ba­na­na (1.1), po­dłuż­ny, zaz­wy­czaj żółty

 (1.3) pot. sze­ro­ki i szcze­ry uśmiech

 (1.6) środ. pałka po­li­cyj­na

 (1.7) pot. po­dłuż­ny pon­ton przy­po­mi­na­ją­cy banan (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. po­gard. młody czło­wiek po­cho­dzą­cy z bo­ga­tej ro­dzi­ny, pro­wa­dzą­cy bez­tro­ski tryb życia


Banan ("Musa" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych ("Mu­sa­ce­ae" Juss.). We­dług "The Plant List" w obrę­bie tego ro­dza­ju znaj­du­je się co najm­niej 70 ga­tun­ków o naz­wach zwe­ry­fi­ko­wa­nych i za­ak­cep­to­wa­nych, pod­czas gdy ko­lej­nych 5 tak­so­nów ma sta­tus ga­tun­ków nie­pew­nych (niez­we­ry­fi­ko­wa­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banana

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: banan


Ba­na­na – mia­sto w za­chod­niej czę­ści De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bananek

zdrob­nie­nie od: banan


Źródła:

SJP.pl

Bananiarnia

miej­sce ho­dow­li ba­na­nów


Źródła:

SJP.pl

Bananik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od banan


Źródła:

Wiktionary

Bananojad

ptak afry­kań­ski; szy­szak; cheł­miak; turak


Źródła:

SJP.pl

Bananowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, spo­ty­ka­nych w oko­li­cach zwrot­ni­ko­wych, o wiel­kich li­ściach wy­ra­sta­ją­cych z kłą­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­sa­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin tro­pi­kal­nych na­le­żą­ca do rzędu im­bi­row­ców;


Ba­na­no­wa­te ("Mu­sa­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na tro­pi­kal­nych ro­ślin owo­co­wych na­le­żą­ca do rzędu im­bi­row­ców. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia 2 lub 3 ro­dza­je, w obrę­bie któ­rych wy­róż­nia się ponad 40 ga­tun­ków (we­dług niek­tó­rych ujęć ponad 80 lub 90). Wy­stę­pu­ją one w tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej czę­ści Afry­ki i Azji, na wscho­dzie się­ga­jąc po Qu­e­ens­land, Nową Gwi­neę i inne wyspy Me­la­nez­ji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bananowaty

o ce­chach ba­na­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem owoc ba­na­na

 (1.2) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bananowiec

1. palma ba­na­no­wa;
2. sta­tek, który jest przy­sto­so­wa­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny do tran­spor­to­wa­nia ba­na­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. banan (ro­śli­na)

 (1.2) żegl. sta­tek do prze­wo­że­nia ba­na­nów (owo­ców ba­na­now­ca (1.1))

 (1.3) kulin. cia­sto z ba­na­na­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. młody czło­wiek pro­wa­dzą­cy „ba­na­no­wy”, bez­tro­ski tryb życia dzię­ki po­zy­cji spo­łecz­nej ro­dzi­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bananownia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li palm ba­na­no­wych; doj­rze­wal­nia ba­na­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. doj­rze­wal­nia ba­na­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bananowy

1. przy­miot­nik od: banan; zro­bio­ny z ba­na­nów lub po­dob­ny do ba­na­na;
2. o ko­lo­rze: taki, jak banan


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ba­na­nów (drzew i owo­ców)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z ba­na­nów, z do­dat­kiem ba­na­nów

 (1.3) ma­ją­cy kolor ba­na­na: żółty o od­cie­niu zie­lon­ka­wym, jas­no­żół­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bananówa

się­ga­ją­ca ziemi spód­ni­ca, uszy­ta z po­dłuż­nych ka­wał­ków ma­te­ria­łu; ba­na­nów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. spód­ni­ca uszy­ta z dłu­gich pasm ma­te­ria­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bananówka

li­kier ba­na­no­wy na spi­ry­tu­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. spód­ni­ca uszy­ta z dłu­gich pasm ma­te­ria­łu

 (1.2) pot. daw. dziew­czy­na ży­ją­ca bez­tro­sko na koszt ro­dzi­ców

 (1.3) spoż. na­lew­ka ba­na­no­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banasiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banasiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banasik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banasiuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banasiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banaszak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banaszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banaszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banaszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banaszkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banaszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Banat

nad­gra­nicz­na pro­win­cja woj­sko­wa w śred­nio­wiecz­nych Wę­grzech, za­rzą­dza­na przez bana


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie, w po­łud­nio­wej czę­ści Wiel­kiej Ni­zi­ny Wę­gier­skiej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banatka

psze­ni­ca po­cho­dze­nia wę­gier­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Banał

to, co jest oczy­wi­ste, po­wszech­nie znane; ko­mu­nał, tru­izm, fra­zes


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­wie­dze­nie nie­ma­ją­ce głęb­szej tre­ści, ogól­nie znane

 (1.2) brak ory­gi­nal­no­ści w czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banaś

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banaśkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bancerz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bancik

zdrob­nie­nie od: bant


Źródła:

SJP.pl

Banczek

zdrob­nie­nie od: bank


Źródła:

SJP.pl

Band

[czy­taj: bend] ze­spół mu­zycz­ny (zwła­szcza jaz­zo­wy lub roz­ryw­ko­wy)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół mu­zycz­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: banda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Band-Zola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izo­la­cyj­na


Źródła:

Wiktionary

Banda

1. grup­ka osób po­peł­nia­ją­cych czyny niez­god­ne z pra­wem;
2. po­tocz­nie: grupa, gro­ma­da osób;
3. ogro­dze­nie za­bez­pie­cza­ją­ce usta­wia­ne na zew­nętrz­nych kra­wę­dziach torów wy­ści­go­wych, sa­necz­ko­wych i lo­do­wisk;
4. li­stwa wokół stołu bi­lar­do­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza

 (1.2) przen. żart. kil­ko­ro ludzi, któ­rych łączy np. po­do­bień­stwo, za­in­te­re­so­wa­nia, prze­ży­cia, ży­ją­cych po­dob­nie

 (1.3) przen. duża i uciąż­li­wa grupa ludzi

 (1.4) ochron­na ba­rie­ra wzdłuż jezd­ni

 (1.5) sport. ochron­ne ogro­dze­nie oka­la­ją­ce miej­sce od­by­wa­nia kon­ku­ren­cji spor­to­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandama

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dan­ka, ban­dam­ka, ban­dan­na, ban­da­na


Ban­da­ma – rzeka w Wy­brze­żu Kości Sło­nio­wej, obok Komoé i Sas­san­dry jedna z trzech naj­waż­niej­szych rzek kraju.

Ma dłu­gość ok. 700 km (od źró­deł Bia­łej Ban­da­my), a po­wierzch­nia jej do­rze­cza wy­no­si 97 tys. km². Ucho­dzi do Za­to­ki Gwi­nej­skiej.

W środ­ko­wym biegu rzeki znaj­du­je się elek­trow­nia wodna i zbior­nik re­ten­cyj­ny Kos­sou.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandamka

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dan­ka, ban­dan­na, ban­da­na, ban­da­ma


Źródła:

SJP.pl

Bandana

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dan­ka, ban­dam­ka, ban­dan­na, ban­da­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wzo­rzy­sta chust­ka no­szo­na na szyi, twa­rzy lub na gło­wie;


Ban­da­na – trój­kąt­na lub kwa­dra­to­wa chu­sta o dużym wy­bo­rze ko­lo­rów za­kła­da­na na głowę lub szyję, wią­za­na zaz­wy­czaj na karku. Ma ona cha­rak­ter ochron­ny lub de­ko­ra­cyj­ny.

Ban­da­ny wy­stę­pu­ją czę­sto w róż­nych kul­tu­rach i re­li­giach, głów­nie wśród ko­biet: or­to­dok­syj­nych ży­dó­wek, mu­zuł­ma­nek oraz or­to­dok­syj­nych chrze­ści­ja­nek (na przy­kład ami­szek). Są także po­pu­lar­ne wśród człon­ków kul­tu­ry hip-hopu oraz gan­gów ulicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandanek

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dan­ka, ban­dam­ka


Źródła:

SJP.pl

Bandanka

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dam­ka, ban­dan­na, ban­da­na, ban­da­ma


Źródła:

SJP.pl

Bandanna

ro­dzaj chu­sty na głowę; ban­dam­ka, ban­dan­ka, ban­da­na, ban­da­ma


Źródła:

SJP.pl

Bandarzewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bandaż

taśma słu­żą­ca do mo­co­wa­nia opa­trun­ku, unie­ru­cho­mie­nia koń­czy­ny itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. długi pas tka­ni­ny lub dzia­ni­ny sto­so­wa­ny do owi­ja­nia na ciele z róż­nych po­wo­dów, np. mo­co­wa­nia opa­trun­ku, ochro­ny dłoni w bok­sie itp.;

 (1.2) techn. izo­lu­ją­ca lub wzmac­nia­ją­ca taśma na­kła­da­na na prze­wo­dy, rury lub po­dłuż­ne ele­men­ty kon­struk­cyj­ne


Ban­daż (fr. "ban­da­ge") – płat lub wstę­ga gazy, płót­na, mu­śli­nu bądź innej tka­ni­ny, dzia­ni­ny a nawet tka­ni­no-dzia­ni­ny; sto­so­wa­ny do mo­co­wa­nia opa­trun­ków, unie­ru­cho­mie­nia koń­czy­ny lub pow­strzy­ma­nia krwa­wie­nia. W sprze­da­ży wy­stę­pu­je naj­czę­ściej w po­sta­ci rolek taśmy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandażowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) owi­ja­nie ban­da­żem


Źródła:

Wiktionary

Bandażować

1. za­bez­pie­czać przed usz­ko­dze­niem, zni­szcze­niem;
2. owi­jać ban­da­żem


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) za­kła­dać ban­daż, owi­jać ban­da­żem

 (1.2) techn. za­bez­pie­czać rury przez owi­ja­nie ich ma­te­ria­ła­mi izo­la­cyj­ny­mi lub ochron­ny­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandażownica

1. ma­szy­na do ban­da­żo­wa­nia uz­wo­jeń wir­ni­ków sil­ni­ków elek­trycz­nych;
2. torba sa­ni­ta­riu­sza woj­sko­we­go, za­wie­ra­ją­ca ma­te­ria­ły opa­trun­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Bandażownictwo

1. dział rze­mio­sła obej­mu­ją­cy wyt­wa­rza­nie ma­te­ria­łów i urzą­dzeń or­to­pe­dycz­nych i pro­te­tycz­nych;
2. tech­ni­ka ban­da­żo­wa­nia cho­rych


Źródła:

SJP.pl

Bandażowy

→ ban­daż


Patrz:bandaż

Źródła:

SJP.pl

Bandażyk

zdrob­nie­nie od: ban­daż


Źródła:

SJP.pl

Bandażysta

rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy czę­ści do pro­tez oraz ele­men­ty do apa­ra­tów or­to­pe­dycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Bandeau

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odzież. sze­ro­ka opa­ska przy­kry­wa­ją­ca biust i two­rzą­ca pro­sty de­kolt, bez ra­mią­czek, cza­sem mar­szczo­na w celu uwy­dat­nie­nia biu­stu; także bluz­ka lub su­kien­ka z takim de­kol­tem

przy­miot­nik

 (2.1) ma­ją­cy de­kolt w for­mie ban­de­au (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Bandelok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. kol­czyk z po­dłuż­nym ka­mie­niem


Źródła:

Wiktionary

Bandeneon

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów dę­tych kla­wi­szo­wych, ro­dzaj małej har­mo­nii ręcz­nej


Źródła:

SJP.pl

Bandera

1. flaga na stat­ku, bę­dą­ca fla­go­wym zna­kiem przy­na­leż­no­ści pań­stwo­wej i cha­rak­te­ru dzia­ła­nia;
2. prze­no­śnie: flota, ma­ry­nar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. flaga okre­śla­ją­ca przy­na­leż­ność pań­stwo­wą stat­ku wod­ne­go;

 (1.2) żegl. przy­na­leż­ność pań­stwo­wa stat­ku wod­ne­go lub floty;


Ban­de­ra (z hiszp. "Ban­de­ra") – pod­sta­wo­wa flaga pod­no­szo­na na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej, okre­śla­ją­ca przy­na­leż­ność pań­stwo­wą stat­ku, w szer­szym zna­cze­niu sama przy­na­leż­ność pań­stwo­wa (np. "sta­tek ban­de­ry estoń­skiej"). Ban­de­ra ma naj­czę­ściej kształt pro­sto­ką­ta, jej ko­lo­ry­sty­ka, wzór oraz pro­por­cje wy­mia­rów okre­ślo­ne są w usta­wo­daw­stwie da­ne­go pań­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banderas

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banderfał

lina słu­żą­ca do wcią­ga­nia ban­de­ry


Źródła:

SJP.pl

Banderia

1. konny od­dział eskor­ty ho­no­ro­wej, bio­rą­cy udział w pew­nych uro­czy­sto­ściach, np. w po­wi­ta­niu zna­ko­mi­tych osób; świta konna, or­szak konny;
2. daw­niej: wę­gier­ska cho­rą­giew jazdy, wy­sta­wia­na przez króla, ma­gna­tów, mia­sta itd.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hipol. konna eskor­ta ho­no­ro­wa

 (1.2) daw. cho­rą­giew, sztan­dar

 (1.3) daw. hipol. wojsk. wę­gier­ska cho­rą­giew jazdy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banderilla

[czy­taj: bandeRILja lub bandeRIja] mała włócz­nia uży­wa­na w cza­sie kor­ri­dy do draż­nie­nia byka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. dzi­ryt z cho­rą­giew­ką uży­wa­ny pod­czas cor­ri­dy


Ban­de­ril­la (l.mn. "ban­de­ril­las") – od­mia­na hisz­pań­skiej prze­ką­ski (tapas).

Ban­de­ril­la skła­da się z pro­duk­tów na­dzia­nych na drew­nia­ny szpi­ku­lec dłu­go­ści około 10 cm (może to być wy­ka­łacz­ka). Na­dzie­wa się na niego naj­czę­ściej pikle, np. ogór­ki, oliw­ki, ce­bu­lę, pa­pry­kę chili, ale może to też być jajko lub ka­wa­łek chle­ba. Isto­tą dania jest umie­jęt­ne po­łą­cze­nie smaku kwa­śne­go (pikle) z ostrym (chili).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banderillero

[czy­taj: banderilJEro lub banderiJEro] za­pa­śnik kor­ri­dy wbi­ja­ją­cy by­ko­wi ban­de­ril­lę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. uczest­nik kor­ri­dy wbi­ja­ją­cy w kark byka ban­de­ril­lę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banderola

1. opa­ska na pliku ban­kno­tów, świad­czą­ca, że zo­sta­ły one prze­li­czo­ne;
2. opa­ska na opa­ko­wa­niu, świad­czą­ca, że za­war­tość jest nie­na­ru­szo­na albo że ui­szczo­no cło lub po­da­tek ak­cy­zo­wy;
3. opa­ska na pa­pie­rach prze­sy­ła­nych pocz­tą;
4. or­na­ment w kształ­cie wstę­gi, zwy­kle z na­pi­sem;
5. daw­niej: pro­por­czyk, cho­rą­giew­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­pie­ro­wa opa­ska na to­wa­rach, ban­kno­tach, do­ku­men­tach;

 (1.2) or­na­ment w for­mie wstę­gi, zwy­kle z od­po­wied­nim na­pi­sem, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w ma­lar­stwie śred­nio­wiecz­nym

 (1.3) daw. cho­rą­giew­ka, pro­por­czyk


Ban­de­ro­la – pro­sto­kąt­na, pa­pie­ro­wa opa­ska na­kle­ja­na na opa­ko­wa­nie, świad­czą­ca o tym, że towar jest ory­gi­nal­ny i nie­na­ru­szo­ny lub jako świa­dect­wo za­pła­ce­nia przez pro­du­cen­ta lub im­por­te­ra po­dat­ku ak­cy­zo­we­go.

Wy­mia­ry ban­de­ro­li i wzory na­dru­ku za­le­żą od ro­dza­ju to­wa­ru i wy­so­ko­ści opła­co­ne­go po­dat­ku, a ga­tu­nek pa­pie­ru i sto­so­wa­na tech­ni­ka dru­kar­ska mają unie­moż­li­wiać jej sfał­szo­wa­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banderolka

zdrob­nie­nie od: ban­de­ro­la


Źródła:

SJP.pl

Banderolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­kła­da­nie lub na­kle­ja­nie ban­de­ro­li


Źródła:

Wiktionary

Banderolować

za­kła­dać na coś ban­de­ro­lę, okle­jać ban­de­ro­lą


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) opa­try­wać ban­de­ro­lą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banderowiec

1. czło­nek Or­ga­ni­za­cji Ukra­iń­skich Na­cjo­na­li­stów, dzia­ła­ją­cej w cza­sie II wojny świa­to­wej;
2. po­gard­li­wie: Ukra­i­niec; ukr, ukrak, wid­larz, upad­li­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. hist. czło­nek or­ga­ni­za­cji na­cjo­na­li­stycz­nej dzia­ła­ją­cej w cza­sie II wojny świa­to­wej na Ukra­i­nie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banderowski

→ ban­de­ro­wiec


przy­miot­nik

 (1.1) polit. hist. zwią­za­ny ze Ste­pa­nem Ban­de­rą lub z jedną z po­wią­za­nych z nim or­ga­ni­za­cji (OUN-B, UPA);

 (1.2) polit. zwią­za­ny z kul­tem, upa­mięt­nia­niem Ste­pa­na Ban­de­ry, od­wo­łu­ją­cy się do dzie­dzict­wa po­li­tycz­ne­go po Ste­pa­nie Ban­de­rze, ban­de­ryz­mu

 (1.3) pot. pejor. zwią­za­ny z ukra­iń­skim na­cjo­na­liz­mem


Patrz:banderowiec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banderowy

zwią­za­ny z ban­de­rą, do­ty­czą­cy ban­de­ry


Źródła:

SJP.pl

Banderylier

rzad­ko: za­pa­śnik kor­ri­dy wbi­ja­ją­cy by­ko­wi ban­de­ril­lę; ban­de­ril­le­ro


Źródła:

SJP.pl

Banderyzm

sto­so­wa­nie re­to­ry­ki i sym­bo­li­ki ban­de­row­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. kult od­wo­łu­ją­cy się do dzie­dzict­wa po­li­tycz­ne­go Ste­pa­na Ban­de­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banderówka

człon­ki­ni na­cjo­na­li­stycz­no-fa­szy­stow­skiej or­ga­ni­za­cji na Ukra­i­nie w okre­sie dru­giej wojny świa­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyz­naw­czy­ni ban­de­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­e­ro­pus|Ogil­by|ref=tak., wy­mar­ły tor­bacz z ro­dzi­ny ban­di­ko­wa­tych


Źródła:

Wiktionary

Bandikot

ro­dzaj gry­zo­ni z po­dro­dzi­ny myszy


Ban­di­kot ("Ban­di­co­ta") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandikowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­e­ro­po­di­dae|Gill|ref=tak., wy­mar­ła mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków z rzędu jam­ra­joksz­tałt­nych;


Ban­di­ko­wa­te (Cha­e­ro­po­di­dae) – wy­mar­ła mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków z rzędu jam­ra­joksz­tałt­nych (Pe­ra­me­le­morp­hia).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bandla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wstąż­ka do wło­sów


Źródła:

Wiktionary

Bandleader

[czy­taj: bend­li­der] lider ze­spo­łu mu­zycz­ne­go; band­li­der


Źródła:

SJP.pl

Bandleaderka

→ band­le­a­der [czy­taj: band­li­der­ka]; band­li­der­ka


Źródła:

SJP.pl

Bandliczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wstą­żecz­ka


Źródła:

Wiktionary

Bandlider

lider ze­spo­łu mu­zycz­ne­go; band­le­a­der


Band­li­der (ang. "band­le­a­der") – muzyk kie­ru­ją­cy ze­spo­łem mu­zycz­nym, zwła­szcza jaz­zo­wym. Band­li­der może być za­ra­zem wo­ka­li­stą, in­stru­men­ta­li­stą lub dy­ry­gen­tem ze­spo­łu.

Do zadań band­li­de­ra może na­le­żeć kom­ple­to­wa­nie skła­du, or­ga­ni­zo­wa­nie mu­zy­ków w ze­spół, pro­wa­dze­nie prób i wy­stę­pów, dobór lub przy­go­to­wa­nie re­per­tu­a­ru oraz kształ­to­wa­nie dy­na­mi­ki, fra­zo­wa­nia i ek­spre­sji wy­ko­na­nia. W odróż­nie­niu od dy­ry­gen­ta band­li­der czę­sto wy­stę­pu­je razem z pro­wa­dzo­nym ze­spo­łem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandliderka

→ band­li­der; band­le­a­der­ka


Źródła:

SJP.pl

Bando

bir­mań­ska sztu­ka walki wręcz


Źródła:

SJP.pl

Bandog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. ro­dzaj psa obron­ne­go o nie­u­jed­no­li­co­nym ge­no­ty­pie i zróż­ni­co­wa­nym wy­glą­dzie, bę­dą­cy krzy­żów­ką du­żych, wa­lecz­nych ras


Ban­dog – pol­ski ze­spół hard­co­re punk, dzia­ła­ją­cy w la­tach 90.

Nazwa ze­spo­łu wy­wo­dzi się od rasy psów, które po­sia­da­ją człon­ko­wie ze­spo­łu. Człon­ko­wie ze­spo­łu są wiel­ki­mi fa­na­mi ho­ke­ja na lo­dzie, a szcze­gól­nie klubu Cra­co­via, czemu dali wyraz w pio­sen­ce "Jest so­bo­ta", która jed­nak­że nie uka­za­ła się na żad­nym ofi­cjal­nym wy­daw­nict­wie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bandolet

1. pas skó­rza­ny prze­wie­szo­ny przez ramię, uży­wa­ny przez jazdę w XVII i XVIII wieku do za­wie­sza­nia na nim lek­kiej broni pal­nej;
2. lekka broń palna no­szo­na przez jazdę w XVII i XVIII wieku na takim pasie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandolier

daw­niej: sze­ro­ki pas skó­rza­ny prze­wie­szo­ny przez ramię, pod­trzy­mu­ją­ce broń palną albo ła­dow­ni­cę; ban­do­let


Ban­do­lier, także ban­do­let (z fr. "bandoulière" – pas przez ramię) – sze­ro­ki pas no­szo­ny przez ramię (sko­śnie w po­przek tu­ło­wia), słu­żą­cy do prze­no­sze­nia amu­ni­cji. Nie­kie­dy do ban­do­lie­rów mo­co­wa­no rów­nież broń palną (zob. ban­do­let) oraz ak­ce­so­ria do jej ob­słu­gi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandoneon

ro­dzaj har­mo­nii ręcz­nej, od­mia­na kon­cer­ty­ny; po­pu­lar­na w Ar­gen­ty­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ro­dzaj in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go z grupy ae­ro­fo­nów;


Ban­do­ne­on – in­stru­ment z grupy idio­fo­nów dę­tych kla­wi­szo­wych (we­dług innej kla­sy­fi­ka­cji na­le­ży do grupy ae­ro­fo­nów), ro­dzaj har­mo­nii ręcz­nej w typie con­cer­ti­ny, czę­sto my­lo­ny z akor­de­o­nem. Po­sia­da 88 lub wię­cej gu­zi­ków i czwo­ro­kąt­ną obu­do­wę. Zbu­do­wa­ny zo­stał w 1854 roku w Niem­czech przez He­in­ri­cha Banda i od jego naz­wi­ska po­cho­dzi nazwa in­stru­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandoneonista

muzyk gra­ją­cy na ban­do­ne­o­nie


Źródła:

SJP.pl

Bandora

rzad­ko: lu­do­wy ukra­iń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; ban­du­ra


Ban­do­ra – dawny, stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny w XVI i XVII wieku w An­glii. Wy­glą­dem przy­po­mi­na­ła du­żych roz­mia­rów cy­ta­rę, która roz­po­wszech­nio­na była w tym samym cza­sie w za­chod­nich re­gio­nach Eu­ro­py kon­ty­nen­tal­nej. Ban­do­ra miała pła­skie pudło re­zo­nan­so­we z ni­ski­mi, fa­li­sty­mi bocz­ka­mi i długą szyj­kę z me­ta­lo­wy­mi pro­ga­mi, zwień­czo­ną eso­wa­to ufor­mo­wa­ną i ozdo­bio­ną rzeź­biar­ski­mi or­na­men­ta­mi głów­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandos

prze­sta­rza­łe: ro­bot­nik naj­mu­ją­cy się do pracy na roli poza miej­scem za­miesz­ka­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zaw. na­jem­ny se­zo­no­wy ro­bot­nik rolny;


Ban­dos (ban­doch, ban­dor) – dawna nazwa ro­bot­ni­ka se­zo­no­we­go wy­naj­mu­ją­ce­go się do pracy w rol­nict­wie, naj­czę­ściej latem i je­sie­nią, w oko­li­cach znacz­nie od­da­lo­nych od miej­sca za­miesz­ka­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandoska

na­jem­na ro­bot­ni­ca rolna


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta pra­cu­ją­ca na roli poza miej­scem za­miesz­ka­nia

 (1.2) gwara. prze­stęp­cza dziew­czy­na ze wsi

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. pro­sty­tut­ka


Patrz:bandos

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandoski

→ ban­dos


Patrz:bandos

Źródła:

SJP.pl

Bandosz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bandowy

→ banda


Patrz:banda

Źródła:

SJP.pl

Bandrowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandrów

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


Źródła:

SJP.pl

Bandtkie

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandung

mia­sto w In­do­nez­ji


Ban­dung – mia­sto w In­do­nez­ji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Jawa Za­chod­nia, liczy ponad 2,4 mln miesz­kań­ców, a razem z przed­mie­ścia­mi około 6 mi­lio­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandura

lu­do­wy ukra­iń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny przy­po­mi­na­ją­cy lut­nię z długą szyj­ką;

 (1.2) gw-pl|Rogi (po­wiat kro­śnień­ski). ziem­niak


Ban­du­ra (praw­do­po­dob­nie z gr. "pan­dó­ra" – wszyst­ko da­ją­ca) – ukra­iń­ski lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny na­le­żą­cy do chor­do­fo­nów, w któ­rym stru­ny szar­pie się pal­ca­mi lub plek­tro­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandurek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. mit. duch ba­gien­ny, stra­szy­dło


Źródła:

Wiktionary

Bandurka

mała ban­du­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandurski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bandurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ban­du­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Bandurzysta

gra­ją­cy na ban­du­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na ban­du­rze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandurzystka

→ ban­du­rzy­sta


Patrz:bandurzysta

Źródła:

SJP.pl

Bandurzyć

cza­sow­nik

 (1.1) daw. grać, po­brzę­ki­wać na ban­du­rze

 (1.2) daw. gadać, gwa­rzyć o rze­czach małej wagi i nie­mą­drych

cza­sow­nik zwrot­ny ban­du­rzyć się

 (2.1) zbie­rać się na burzę


Źródła:

Wiktionary

Banduński

→ Ban­dung


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ban­dun­giem, do­ty­czą­cy Ban­dun­gu


Patrz:Bandung

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandy

ro­dzaj ho­ke­ja na lo­dzie, w któ­rym za­miast krąż­ka używa się pi­łecz­ki; hokej ro­syj­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. od­mia­na ho­ke­ja;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: banda

 (2.2) M., B. i W. lm. od: band


Bandy – ze­spo­ło­wa gra spor­to­wa po­dob­na do ho­ke­ja na lo­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandycki

przy­miot­nik od: ban­dy­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ban­dy­tą, do­ty­czą­cy ban­dy­ty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wła­ści­wy ban­dy­cie, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ban­dy­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandyctwo

1. do­ko­ny­wa­nie na­pa­dów, gra­bie­ży i mor­derstw; ban­dy­tyzm;
2. dzia­ła­nie przy­no­szą­ce lu­dziom szko­dę, za­słu­gu­ją­ce na po­tę­pie­nie i karę; ban­dy­tyzm;
3. ogół ban­dy­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. ban­dy­tyzm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bandyta

zbir, czło­wiek ży­ją­cy z ban­dy­tyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek do­pu­szcza­ją­cy się cięż­kich prze­stępstw, w tym na­pa­dów i mor­derstw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandyterka

po­tocz­nie:
1. ban­dyc­kie po­stę­po­wa­nie;
2. ogół ban­dy­tów


Źródła:

SJP.pl

Bandytka

→ ban­dy­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ban­dy­ta


Patrz:bandyta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandytyzm

ban­dyct­wo;
1. do­ko­ny­wa­nie na­pa­dów, gra­bie­ży i mor­derstw;
2. dzia­ła­nie przy­no­szą­ce lu­dziom szko­dę, za­słu­gu­ją­ce na po­tę­pie­nie i karę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ko­ny­wa­nie cięż­kich prze­stępstw, w tym za­bójstw i ro­zbo­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandzioch

po­tocz­nie: brzuch; bań­dzioch, be­bech, brzu­cho, wan­cioch, wan­cioł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kra­ków. brzuch

 (1.2) gw. wię­zien­na brzuch, żo­łą­dek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandzior

zło­czyń­ca, ga­ga­tek, opry­szek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. ban­dy­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. mot. Fiat 125


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandziorek

→ ban­dzior


Patrz:bandzior

Źródła:

SJP.pl

Bandziorka

→ ban­dzior


Patrz:bandzior

Źródła:

SJP.pl

Bandziorski

→ ban­dzior


Patrz:bandzior

Źródła:

SJP.pl

Bandziorstwo

do­ko­ny­wa­nie aktów prze­mo­cy, ro­zbo­jów, mor­derstw; ban­dy­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Bandż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek osza­ła­mia­ją­cy po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Bandżi

ska­ka­nie z dużej wy­so­ko­ści na dłu­giej, ela­stycz­nej linie; lina uży­wa­na pod­czas ta­kich sko­ków; bun­gee; bun­gie


Źródła:

SJP.pl

Bandżo

in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gi­ta­ry; banjo; ban­jo­la; ban­dżo­la


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, ma­ją­cy okrą­gły kor­pus z na­pię­tą mem­bra­ną za­miast tra­dy­cyj­ne­go pudła re­zo­nan­so­we­go oraz gryf ze stru­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandżola

in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gi­ta­ry; ban­jo­la; banjo; ban­dżo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na banjo;


Ban­dżo­la, ban­dżol­ka – in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na banjo man­do­li­no­we­go; bar­dzo po­pu­lar­ny w War­sza­wie przed II wojną świa­to­wą, uży­wa­ny przez pod­wór­ko­we ka­pe­le; wy­par­ty przez gi­ta­rę.

Pudło re­zo­nan­so­we ban­dżo­li zbu­do­wa­ne jest po­dob­nie jak w tra­dy­cyj­nym banjo, na­to­miast układ strun od­po­wia­da man­do­li­nie (czte­ry pod­wój­ne stru­ny). Tech­ni­ka gry jest taka sama jak dla man­do­li­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandżul

sto­li­ca Gam­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Gam­bii;


Ban­dżul (ang. "Ban­jul") – sto­li­ca i czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto Gam­bii (naj­więk­sze jest po­bli­skie mia­sto Ser­re­kun­da), usy­tu­o­wa­ne na wy­spie St. Mary (albo "Ban­jul Is­land") u uj­ścia rzeki Gam­bii do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Lud­ność mia­sta zmniej­szy­ła się w ostat­nich la­tach, obec­nie za­miesz­ku­je je 34,4 tys.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandżulanin

miesz­ka­niec Ban­dżu­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ban­dżu­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandżulanka

miesz­kan­ka Ban­dżu­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ban­dżu­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandżulczyk

miesz­ka­niec Ban­dżu­lu (sto­li­cy Gam­bii)


Źródła:

SJP.pl

Bandżulka

miesz­kan­ka Ban­dżu­lu (sto­li­cy Gam­bii)


Źródła:

SJP.pl

Bandżulski

→ Ban­dżul (sto­li­ca Gam­bii)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ban­dżul


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandżysta

osoba gra­ją­ca na ban­dżo


Źródła:

SJP.pl

Bandżystka

ko­bie­ta gra­ją­ca na ban­dżo


Źródła:

SJP.pl

Banek

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych; sosna Bank­sa


Źródła:

SJP.pl

Baner

ban­ner, re­kla­ma umie­szcza­na na stro­nie in­ter­ne­to­wej, a także za­wie­sza­na na bu­dyn­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jedna z form re­kla­my w po­sta­ci zdję­cia lub innej gra­fi­ki umie­szcza­nej na stro­nach in­ter­ne­to­wych lub na bu­dyn­kach

 (1.2) stpol. ganek, al­tan­ka, strych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banerek

zdrob­nie­nie od: baner


Źródła:

SJP.pl

Banerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. pusz­ka

 (1.2) bia­ły­stok. kon­ser­wa


Źródła:

Wiktionary

Banerowy

→ baner; ban­ne­ro­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ne­rem, do­ty­czą­cy ba­ne­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baneroza

po­tocz­nie: nad­miar ba­ne­rów re­kla­mo­wych


Źródła:

SJP.pl

Bang

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos wy­strza­łu z broni pal­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bangalur

mia­sto w In­diach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Ban­ga­lu­ru, mia­sto w po­łud­nio­wych In­diach (ofi­cjal­na nazwa do 2006 roku);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangalurczyk

miesz­ka­niec Ban­ga­lu­ru


Źródła:

SJP.pl

Bangalurka

miesz­kan­ka Ban­ga­lu­ru


Źródła:

SJP.pl

Bangalurski

→ Ban­ga­lur (mia­sto w In­diach)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ban­ga­lu­rem (od 2006 roku: Ben­ga­lu­ru)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banger

[czy­taj: ben­ger] prze­bo­jo­wy utwór mu­zycz­ny; hit, szla­gier


Źródła:

SJP.pl

Bangi

sto­li­ca Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. sto­li­ca Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej;


Zo­bacz też: Bangi (Arg­hak­han­chi).

Bangi (fr. "Ban­gui") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści kraju na za­chod­nim brze­gu rzeki Uban­gi. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1889 jako fort wojsk fran­cu­skich.

Bangi było rów­nież miej­scem dzia­łal­no­ści re­be­lian­tów i zni­szczeń spo­wo­do­wa­nych przez bunty na tle po­li­tycz­nym. Z tych po­wo­dów mia­sto w 1996 zo­sta­ło ogło­szo­ne jed­nym z naj­bar­dziej nie­bez­piecz­nych na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bangijczyk

miesz­ka­niec Bangi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec mia­sta Bangi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangijka

miesz­kan­ka Bangi (sto­li­cy Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka mia­sta Bangi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangijski

→ Bangi (sto­li­ca Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Bangi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangiowe

kras­no­rost ban­gio­wy - glon mor­ski na­le­żą­cy do rzędu ban­gio­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym m.in. do wy­ro­bu agaru, skład­ni­ków sushi


Ban­gio­we ("Ban­giop­hy­ce­ae" Wettst.) – klasa kras­no­ro­stów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bangiowy

kras­no­rost ban­gio­wy - glon mor­ski na­le­żą­cy do rzędu ban­gio­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym m.in. do wy­ro­bu agaru, skład­ni­ków sushi


Źródła:

SJP.pl

Bangkocki

→ Bang­kok (sto­li­ca Taj­lan­dii); bang­ko­kij­ski


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bang­ko­ku (sto­li­cy Taj­lan­dii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangkok

sto­li­ca Taj­lan­dii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Taj­lan­dii;


Bang­kok (taj. Krung Thep lub Krung Thep Ma­ha­nak­hon) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Taj­lan­dii, po­ło­żo­na przy uj­ściu rzeki Menam do Za­to­ki Taj­landz­kiej. Licz­ba lud­no­ści wy­no­si ponad 5,6 mi­lio­na[], a aglo­me­ra­cja ma około 15 mi­lio­nów. Po­łą­cze­nie az­ja­tyc­kich tra­dy­cji z no­wo­czes­ną in­fra­struk­tu­rą spra­wi­ło, że jest to jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych na świe­cie celów tu­ry­stycz­nych. W 2018 mia­sto od­wie­dzi­ło 21,98 mln tu­ry­stów – Bang­kok był naj­czę­ściej od­wie­dza­nym mia­stem na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bangkokijczyk

miesz­ka­niec Bang­ko­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bang­ko­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangkokijka

miesz­kan­ka Bang­ko­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bang­ko­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangkokijski

→ Bang­kok (sto­li­ca Taj­lan­dii); bang­koc­ki


Źródła:

SJP.pl

Bangladeski

→ Ban­gla­desz; ban­glij­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ban­gla­de­szem, do­ty­czą­cy Ban­gla­de­szu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangladesz

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Dhace; Lu­do­wa Re­pu­bli­ka Ban­gla­de­szu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Dhace;


Ban­gla­desz ( বাংলাদেশ), Lu­do­wa Re­pu­bli­ka Ban­gla­de­szu (beng. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, "Go­no­pro­dźa­ton­tri Ban­gla­desz") – pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wej, po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Ben­gal­ską i gra­ni­czą­ce z za­cho­du, pół­no­cy i wscho­du z In­dia­mi, a na po­łud­nio­wym wscho­dzie z Mjan­mą. Jest jed­nym z naj­gę­ściej za­lud­nio­nych kra­jów świa­ta, a sto­li­cą Ban­gla­de­szu jest Dhaka (dawna Dakka).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banglać

żar­to­bli­wie: dzia­łać (speł­niać swoje funk­cje)


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) slang. dzia­łać, po­praw­nie funk­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banglijczyk

oby­wa­tel Ban­gla­de­szu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ban­gla­de­szu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banglijka

oby­wa­tel­ka Ban­gla­de­szu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ban­gla­de­szu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banglijski

→ Ban­gla­desz; ban­gla­de­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ban­gla­de­szem lub Ban­glij­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ban­gla­de­szu lub Ban­glij­czy­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banhof

daw­niej, dziś w gwa­rze ślą­skiej: dwo­rzec ko­le­jo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dwo­rzec ko­le­jo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bania

1. ku­li­sty przed­miot;
2. duże na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia pły­nów; duża bańka;
3. po­tocz­nie: dynia;
4. ro­syj­ska łaź­nia pa­ro­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie, Ma­zu­ry, Górny Śląsk. dynia

 (1.2) pot. głowa

 (1.3) wschod­nio­e­u­ro­pej­ska łaź­nia pa­ro­wa;

 (1.4) gwara. więz. wódka

 (1.5) uczn. stud. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.6) na­czy­nie, duża bańka

 (1.7) stpol. źró­dło lecz­ni­cze

 (1.8) stpol. ko­pal­nia soli

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. gnia­zdo os lub szer­sze­ni

 (1.10) ar­chit. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ko­pu­ła

 (1.11) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. siar­czy­sty po­li­czek, mocne ude­rze­nie

 (1.12) gw-pl|Za­ol­zie. guz

 (1.13) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ła­zien­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: banie (się)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baniaczek

zdrob­nie­nie od: ba­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­niak

 (1.2) lwów. ka­pe­lusz, me­lo­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baniaczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Lwów. obi­jać się, próż­no­wać, próż­nia­czyć się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ba­nia­czyć się

 (2.1) gw-pl|Lwów. ba­nia­czyć (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Baniak

1. pę­ka­ty gar­nek lub po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów;
2. po­tocz­nie: głowa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duży, za­my­ka­ny po­jem­nik na płyn

 (1.2) reg-pl|Kra­ków. głowa

 (1.3) pot. głowa

 (1.4) gwara. więz. głowa

 (1.5) grub. duża pierś ko­bie­ca

 (1.6) reg-pl|Kresy. gar­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baniakarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. muz. per­ku­si­sta


Źródła:

Wiktionary

Banialuka

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: bred­nia, nie­do­rzecz­ność, głup­stwo; pier­do­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. opo­wieść zmy­ślo­na, nie­praw­dzi­wa lub po­zba­wio­na sensu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banian

1. ol­brzy­mie drze­wo z ro­dza­ju fi­go­wiec, po­cho­dzą­ce z Hi­ma­la­jów, z któ­re­go ka­na­rów wy­ra­sta­ją licz­ne ko­rze­nie przy­by­szo­we (tzw. ko­lum­no­we) ota­cza­ją­ce ma­cie­rzy­sty pień ogrom­ną ko­lum­na­dą; fi­go­wiec ben­gal­ski;
2. kasta kup­ców i hand­la­rzy hin­du­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. pot. fi­go­wiec ben­gal­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baniastość

→ ba­nia­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­nia­ste; cecha tych, któ­rzy są ba­nia­ści


Patrz:baniasty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baniasty

ma­ją­cy kształt bani; ku­li­sty, pę­ka­ty, wy­pu­kły


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ku­li­sty kształt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banica

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banicja

w śred­nio­wie­czu: kara po­le­ga­ją­ca na po­zba­wie­niu ska­za­ne­go praw pu­blicz­nych i wy­da­le­niu go poza gra­ni­ce pań­stwa; wy­gna­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karne wy­gna­nie bez prawa po­wro­tu

 (1.2) przen. wy­klu­cze­nie ze śro­do­wi­ska


Ba­ni­cja (łac. "ban­ni­tio", od "ban­ni­re" – ska­zać na wy­gna­nie) – ogło­szo­ne wy­gna­nie z oj­czyz­ny. Ska­za­ny na taką karę to ba­ni­ta.

Wyrok po­zba­wiał czci i ho­no­ru oraz naj­czę­ściej do­pu­szczał bez­kar­ne za­bi­cie ba­ni­ty, gdyby po­ja­wił się na te­ry­to­rium swego kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banicyjny

→ ba­ni­cja


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ba­ni­cji


Patrz:banicja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­ni­cy


Źródła:

Wiktionary

Banie

bać się:
a) od­czu­wać lęk, strach;
b) być nie­spo­koj­nym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie od­wa­żać się na coś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. banie się.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. i W. od: ban

 (2.2) M., B. i W. lm. od: bania


Zo­bacz też: Banie (żleb).

Banie (daw­niej niem. "Bahn") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Banie, nad rzeką Tywą, po­mię­dzy je­zio­ra­mi Dłu­żec (Dłu­gie Bań­skie) i Je­zio­rem Mo­sto­wym. Sie­dzi­ba gminy Banie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banieczka

zdrob­nie­nie od: bańka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: bańka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baniewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banino

ka­szub­ska wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś ka­szub­ska w gmi­nie Żu­ko­wo, w po­wie­cie kar­tu­skim, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


Ba­ni­no (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku Ba­ni­no; Banin) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ba­ni­no". W skład so­łect­wa wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Bo­ro­wiec.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej oraz pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia NMP, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Żu­ko­wo w ar­chi­die­cez­ji gdań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baniocha

wieś w Pol­sce


Ba­nio­cha – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria. Leży nad Małą (rzeka), która two­rzy ba­gien­ną do­li­nę cią­gną­cą się na po­łud­nie w stro­nę wsi Łu­gów­ka, przy dro­dze kra­jo­wej nr 79.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "Ba­nio­cha-Wieś" i "Ba­nio­cha-Osied­le"


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. ko­le­jarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. na­czy­nie spo­rych roz­mia­rów, o ob­ję­to­ści rów­nej czte­rem wia­drom


Źródła:

Wiktionary

Baniopień

glon wy­stę­pu­ją­cy w przy­brzeż­nej stre­fie Pa­cy­fi­ku


Źródła:

SJP.pl

Baniorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. ko­le­jarz


Źródła:

Wiktionary

Banioski

→ Ba­nio­cha


Patrz:Baniocha

Źródła:

SJP.pl

Baniowaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem banię


Źródła:

SJP.pl

Baniowy

przy­miot­nik od: bania


Źródła:

SJP.pl

Banit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. ba­ni­ta.


Źródła:

Wiktionary

Banita

czło­wiek po­zba­wio­ny swych praw i ska­za­ny na wy­gna­nie, wy­rzu­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­wiek ska­za­ny na ba­ni­cję, wy­pę­dzo­ny z oj­czyz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banitka

→ ba­ni­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ska­za­na na ba­ni­cję, wy­pę­dzo­na z oj­czyz­ny


Patrz:banita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­ni­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Banitować

daw­niej: ska­zy­wać na wy­gna­nie z kraju


cza­sow­nik

 (1.1) ska­zy­wać na ba­ni­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banjan

czło­nek in­dyj­skiej kasty kup­ców


Źródła:

SJP.pl

Banjo

[czy­taj: ban­dżo] mu­rzyń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gi­ta­ry; ban­dżo; ban­dżo­la; ban­jo­la


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ro­dzaj gi­ta­ry z okrą­głym pu­dłem re­zo­nan­so­wym i dłu­gim gry­fem;


Banjo (ban­dżo) – mu­zycz­ny in­stru­ment stru­no­wy z grupy szar­pa­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banjola

[czy­taj: ban­dżo­la] in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj gi­ta­ry; ban­dżo­la; ban­dżo; banjo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na banjo;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banjumasańskojęzyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ban­ju­ma­sań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ban­ju­ma­sań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ban­ju­ma­sań­skim


Źródła:

Wiktionary

Bank

1. przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się róż­ne­go ro­dza­ju ope­ra­cja­mi pie­nięż­ny­mi; gmach tego przed­się­bior­stwa;
2. ma­ga­zyn, na­gro­ma­dze­nie cen­nych ma­te­ria­łów lub in­for­ma­cji (bank krwi, bank da­nych itp.);
3. suma sta­wek w grze ha­zar­do­wej; pula


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się fi­nan­sa­mi, w szcze­gól­no­ści udzie­la­niem kre­dy­tów, prze­cho­wy­wa­niem oszczęd­no­ści swo­ich klien­tów

 (1.2) bank. ar­chit. bu­dy­nek, w któ­rym znaj­du­je się sie­dzi­ba banku (1.1)

 (1.3) gry ha­zar­do­we zgro­ma­dzo­na kwota, przez­na­czo­na na wy­gra­ne

 (1.4) med. miej­sce prze­cho­wy­wa­nia or­ga­nów, tka­nek, pły­nów ustro­jo­wych itp. przez­na­czo­nych do póź­niej­szych za­bie­gów

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. ławka

 (1.6) gw. wię­zien­na pew­ność

 (1.7) gw. wię­zien­na zapas


Bank – osoba praw­na wy­ko­nu­ją­ca na pod­sta­wie od­po­wied­nich zez­wo­leń dzia­łal­ność go­spo­dar­czą, po­le­ga­ją­cą na przyj­mo­wa­niu de­po­zy­tów, udzie­la­niu kre­dy­tów oraz wy­ko­ny­wa­niu in­nych czyn­no­ści okre­ślo­nych prze­pi­sa­mi prawa (w Pol­sce usta­wy Prawo ban­ko­we) i wy­mie­nio­nych w sta­tu­cie banku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bank.

skrót od: ban­ko­wość, ban­ko­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Banka

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych; sosna Bank­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tram­waj

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. słoik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banki

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|bank.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bankiecik

zdrob­nie­nie od: ban­kiet


Źródła:

SJP.pl

Bankier

1. wła­ści­ciel, dy­rek­tor lub li­czą­cy się ak­cjo­na­riusz banku;
2. w grach ha­zar­do­wych: gracz trzy­ma­ją­cy bank


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel lub dy­rek­tor banku

 (1.2) karc. gracz trzy­ma­ją­cy bank


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankierka

1. wła­ści­ciel­ka, dy­rek­tor­ka lub ak­cjo­na­riusz­ka banku;
2. rzad­ko: ko­bie­ta trzy­ma­ją­ca bank w grze w karty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wła­ści­ciel­ka, dy­rek­tor­ka lub ak­cjo­na­riusz­ka banku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankierowa

→ ban­kier (daw­niej); ban­kier­ski


Źródła:

SJP.pl

Bankierowy

→ ban­kier (daw­niej); ban­kier­ski


Źródła:

SJP.pl

Bankierski

1. wła­ści­wy ban­kie­ro­wi, na­le­żą­cy do ban­kie­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wła­ści­cie­la lub dy­rek­to­ra banku;
2. na­le­żą­cy do osoby trzy­ma­ją­cej bank w grach ha­zar­do­wych;
3. czek ban­kier­ski - czek wy­sta­wio­ny przez bank ze wska­za­niem jako tra­sa­ta banku-ko­re­spon­den­ta


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ban­kie­rem, do­ty­czą­cy ban­kie­ra; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ban­kie­rów

 (1.2) na­le­żą­cy do ban­kie­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankierstwo

1. zawód ban­kie­ra;
2. ogół ban­kie­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zawód ban­kie­ra

 (1.2) ogół ban­kie­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ban­kier


Źródła:

Wiktionary

Bankierówna

daw­niej: córka ban­kie­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka ban­kie­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankiet

1. wy­staw­ne przy­ję­cie urzą­dzo­ne w celu uś­wiet­nie­nia ja­kiejś uro­czy­sto­ści lub ucz­cze­nia ja­kiejś osoby;
2. przesz­ko­da jeź­dziec­ka na hi­po­dro­mie;
3. po­tocz­nie: przy­ję­cie, pry­wat­ka, za­ba­wa;
4. nie­wy­so­ki nasyp ziemi za­bez­pie­cza­ją­cy wykop lub tor ko­le­jo­wy przed na­pły­wem wód po­wierzch­nio­wych; ban­kie­ta;
5. w bu­dow­nict­wie: naj­niż­sza część muru fun­da­men­to­we­go w grun­cie no­śnym, po­sze­rzo­na w celu lep­sze­go ro­zło­że­nia cię­ża­ru bu­dow­li na grunt; ława fun­da­men­to­wa; ban­kie­ta;
6. w oko­pach: ława ziem­na do opie­ra­nia i usta­wia­nia broni do strze­la­nia; ban­kie­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­staw­ne, uro­czy­ste przy­ję­cie

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. za­ba­wa or­ga­ni­zo­wa­na na za­koń­cze­nie szko­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankieta

ban­kiet;
1. nie­wy­so­ki nasyp ziemi za­bez­pie­cza­ją­cy wykop lub tor ko­le­jo­wy przed na­pły­wem wód po­wierzch­nio­wych;
2. w bu­dow­nict­wie: naj­niż­sza część muru fun­da­men­to­we­go w grun­cie no­śnym, po­sze­rzo­na w celu lep­sze­go ro­zło­że­nia cię­ża­ru bu­dow­li na grunt; ława fun­da­men­to­wa;
3. w oko­pach: ława ziem­na do opie­ra­nia i usta­wia­nia broni do strze­la­nia


Źródła:

SJP.pl

Bankietka

ro­dzaj ni­skiej ła­wecz­ki bez opar­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. po­dłuż­na, niska, obita ła­wecz­ka bez opar­cia;


Ban­kiet­ka – ro­dzaj mebla. Nie­wiel­ka, lekka, mięk­ko wy­ście­lo­na lub wy­pla­ta­na ławka. Ban­kiet­ka była po­zba­wio­na opar­cia, mogła po­sia­dać ni­skie po­rę­cze bocz­ne. Sie­dzi­sko spo­czy­wa­ło na czte­rech, sze­ściu lub ośmiu no­gach. Mebel bywał rzeź­bio­ny, ma­lo­wa­ny i zło­co­ny. Usta­wia­no go pod ścia­na­mi i we wnę­kach okien­nych w sa­lach ba­lo­wych i kon­cer­to­wych, w po­mie­szcze­niach re­cep­cyj­nych, ho­lach i ko­ry­ta­rzach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bankietowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczest­ni­cze­nie w ban­kie­cie, by­wa­nie na ban­kie­tach


Źródła:

Wiktionary

Bankietować

po­tocz­nie: uczest­ni­czyć w ban­kie­cie, cho­dzić na przy­ję­cia, pry­wat­ki; im­pre­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Bankietowicz

1. osoba czę­sto uczest­ni­czą­ca w ban­kie­tach;
2. uczest­nik ban­kie­tu


Źródła:

SJP.pl

Bankietowiczka

1. ko­bie­ta czę­sto uczest­ni­czą­ca w ban­kie­tach;
2. uczest­nicz­ka ban­kie­tu


Źródła:

SJP.pl

Bankietowo-Konferencyjny

or­ga­ni­zu­ją­cy ban­kie­ty i kon­fe­ren­cje, słu­żą­cy na ban­kie­ty i kon­fe­ren­cje (np. sala ban­kie­to­wo-kon­fe­ren­cyj­na)


Źródła:

SJP.pl

Bankietowo-Weselny

or­ga­ni­zu­ją­cy ban­kie­ty i we­se­la, słu­żą­cy na ban­kie­ty i we­se­la (np. oś­ro­dek ban­kie­to­wo-we­sel­ny)


Źródła:

SJP.pl

Bankietowy

przy­miot­nik od: ban­kiet


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ban­kie­tem, do­ty­czą­cy ban­kie­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankietówka

1. ele­ganc­kie, bo­ga­to zdo­bio­ne ciast­ko o nie­ty­po­wych kształ­tach;
2. ser­wet­ka ban­kie­to­wa


Ban­kie­tów­ka – ele­ganc­kie, bo­ga­to zdo­bio­ne ciast­ko o nie­ty­po­wych kształ­tach, uzy­ski­wa­nych przez za­sto­so­wa­nie spe­cjal­nych tac z wgłę­bie­nia­mi (gniazd­ka­mi) i wy­ci­na­ków (wy­kra­wa­czek). Pod­sta­wę sta­no­wi cien­ki blat bisz­kop­to­wy. Na to wy­kła­da się do­dat­ki, takie jak: owoce, przet­wo­ry owo­co­we, musy, kremy, cze­ko­la­da, ga­la­ret­ki, masy orze­cho­we, orze­chy, mig­da­ły, po­le­wy, żele, mar­ce­pan. Ban­kie­tów­ki są wy­ro­ba­mi oko­licz­no­ścio­wy­mi, po­da­je się je np. na wy­staw­nych przy­ję­ciach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bankiwa

ptak z ro­dzi­ny ba­żan­tów, uwa­ża­ny po­wszech­nie za przod­ka kury do­mo­wej


Źródła:

SJP.pl

Banknocik

zdrob­nie­nie od: ban­knot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ban­knot


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banknot

pie­niądz w for­mie pa­pie­ro­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. od­ci­nek pa­pie­ru z od­po­wied­nim na­dru­kiem, emi­to­wa­ny przez bank, ma­ją­cy okre­ślo­ną war­tość pie­nięż­ną (na­byw­czą);


Ban­knot (niem. "Ban­kno­te", ang. "bank-note" – kwit ban­ko­wy) – pa­pie­ro­wy pie­niądz emi­to­wa­ny przez bank cen­tral­ny sta­no­wią­cy praw­ny śro­dek płat­ni­czy w danym kraju lub ob­sza­rze. Daw­niej ro­dzaj weks­la emi­to­wa­ne­go przez do­wol­ny bank, poś­wiad­cza­ją­cy po­sia­da­nie przez oka­zi­cie­la pew­nej war­to­ści (np. złota). Ban­kno­ty wy­par­ły z po­wszech­ne­go użyt­ku pie­nią­dze krusz­co­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banknotowy

zwią­za­ny z ban­kno­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ban­kno­tem, do­ty­czą­cy ban­kno­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banknotówka

po­tocz­nie: mały port­fel na ban­kno­ty


Źródła:

SJP.pl

Bankofon

śro­do­wi­sko­wo: usłu­ga ban­ko­wa po­le­ga­ją­ca na moż­li­wo­ści spraw­dze­nia stanu włas­ne­go konta, pła­ce­niu ra­chun­ków lub zle­ca­niu prze­le­wów przez te­le­fon


Źródła:

SJP.pl

Bankokracja

nie­for­mal­ne rządy ban­ków i ban­kie­rów, po­sia­da­nie przez fi­nan­sje­rę nad­mier­ne­go wpły­wu na go­spo­dar­kę i po­li­ty­kę


Ban­ko­kra­cja – nie­for­mal­ne rządy ban­ków i ban­kie­rów, po­sia­da­nie przez fi­nan­sje­rę nad­mier­ne­go wpły­wu na po­li­ty­kę (głów­nie go­spo­dar­czą) pań­stwa, lub sy­stem ustro­jo­wy, w któ­rym wła­dzę jawną spra­wu­ją ban­kie­rzy.

Jako pier­wszy okre­śle­nia tego użył bry­tyj­ski poseł do par­la­men­tu Wil­liam Ful­lar­ton 10 kwiet­nia 1797 roku, ko­men­tu­jąc nim mo­no­pol Banku An­glii na ryn­kach fi­nan­so­wych Im­pe­rium Bry­tyj­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bankolinia

sy­stem umoż­li­wia­ją­cy wy­ko­ny­wa­nie ope­ra­cji ban­ko­wych przez te­le­fon


Źródła:

SJP.pl

Bankomacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ban­ko­mat


Źródła:

Wiktionary

Bankomat

ma­szy­na wy­da­ją­ca go­tów­kę po wsu­nię­ciu karty toż­sa­mo­ści w otwór i wy­bi­ciu na kla­wia­tu­rze żą­da­nej sumy oraz nu­me­ru szy­fru; cas­ho­mat, au­to­ma­tycz­ny ka­sjer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­pła­ty go­tów­ki za po­mo­cą karty płat­ni­czej;


Ban­ko­mat (ang. "au­to­ma­ted tel­ler ma­chi­ne", ATM) – sa­mo­ob­słu­go­we urzą­dze­nie słu­żą­ce prze­de wszyst­kim do wy­pła­ty go­tów­ki. Obec­nie ban­ko­ma­ty służą także do dru­ko­wa­nia pot­wier­dzeń, do­star­cza­nia in­for­ma­cji o sta­nie konta, przyj­mo­wa­nia wpłat na konto itp. ope­ra­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bankomatowy

→ ban­ko­mat


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ban­ko­ma­tem; zwią­za­ny z ob­słu­gą ban­ko­ma­tu


Patrz:bankomat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankować

po­tocz­nie:
1. prze­cho­wy­wać coś w spe­cjal­nym banku, np. krew, na­sie­nie;
2. prze­pro­wa­dzać tran­sak­cje ban­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Bankowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bankowiec

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się ban­ko­wo­ścią, pra­cow­nik banku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik banku


Ban­ko­wiec – osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się pie­niędz­mi, za­rzą­dza­niem ry­zy­kiem oraz po­mo­cą klien­tom w po­zy­ska­niu ka­pi­ta­łu.

Ban­ko­wiec jest pra­cow­ni­kiem umy­sło­wym za­trud­nio­nym w banku, a praca osób za­trud­nio­nych jako ban­kow­cy po­le­gać może np. na do­ko­ny­wa­niu ope­ra­cji pie­nięż­nych, po­le­ga­ją­cych na: pro­wa­dze­niu oraz ob­słu­dze wszel­kich ra­chun­ków ban­ko­wych – tak do­ty­czą­cych osób fi­zycz­nych, co i pod­mio­tów go­spo­dar­czych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bankowo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ban­ko­wy, zgod­nie z za­sa­da­mi ban­ko­wo­ści

 (1.2) pot. na pewno


Źródła:

Wiktionary

Bankowość

1. ogół spraw do­ty­czą­cych dzia­łal­no­ści ban­ków;
2. nauka o ban­ko­wych ope­ra­cjach fi­nan­so­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. bank. nauka zaj­mu­ją­ca się dzia­łal­no­ścią sek­to­ra ban­ko­we­go;

 (1.2) bank. dzia­łal­ność ban­ków i in­sty­tu­cji po­krew­nych, dzie­dzi­na go­spo­dar­ki


Ban­ko­wość – nauka o przed­się­bior­stwie ban­ko­wym i jego oto­cze­niu. Zaj­mu­je się m.in. za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z funk­cjo­no­wa­niem sy­ste­mu ban­ko­we­go, pro­duk­tów i ope­ra­cji ban­ko­wych, za­rzą­dza­nia ry­zy­kiem ban­ko­wym.

Ter­min „ban­ko­wość” może od­no­sić się do sze­ro­kie­go spek­trum pod­mio­tów fi­nan­so­wych: od in­sty­tu­cji gro­ma­dzą­cych oszczęd­no­ści i udzie­la­ją­cych kre­dy­tów po ogrom­ne cen­tra fi­nan­so­we zor­ga­ni­zo­wa­ne w for­mie ban­ków ko­mer­cyj­nych w Sta­nach Zjed­no­czo­nych lub od spół­dziel­czych kas oszczęd­no­ścio­wo-miesz­ka­nio­wych po „wiel­ką czwór­kę” ban­ków ak­cyj­nych w Wiel­kiej Bry­ta­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bankowy

1. zwią­za­ny z ban­kiem, do­ty­czą­cy jego dzia­łal­no­ści
2. po­tocz­nie: taki, który ma stu­pro­cen­to­we szan­se na re­a­li­za­cję, speł­nie­nie się; pewny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ban­ka­mi, do­ty­czą­cy ban­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankowóz

opan­ce­rzo­ny sa­mo­chód cię­ża­ro­wy do prze­wo­zu pie­nię­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opan­ce­rzo­ny po­jazd prze­wo­żą­cy pie­nią­dze, wa­lo­ry, me­ta­le, ka­mie­nie szla­chet­ne itp., któ­ry­mi obra­ca bank


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankroft

ka­na­dyj­ska od­mia­na ja­bło­ni


Źródła:

SJP.pl

Bankrucki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ban­kru­ta lub ban­kru­tów


Źródła:

Wiktionary

Bankructwo

1. nie­wy­pła­cal­ność lub za­wie­sze­nie wy­płat na rzecz wie­rzy­cie­li;
2. upa­dłość, ruina ma­jąt­ko­wa, krach;
3. prze­no­śnie: utra­ta zna­cze­nia i wpły­wów, ide­o­wy, mo­ral­ny upa­dek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. upa­dłość osoby praw­nej lub fi­zycz­nej ogło­szo­na przez sąd

 (1.2) nie­wy­pła­cal­ność lub za­wie­sze­nie wy­płat na rzecz wie­rzy­cie­li

 (1.3) utra­ta zna­cze­nia i wpły­wów, ide­o­wy, mo­ral­ny upa­dek, klę­ska pla­nów ży­cio­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankrut

czło­wiek zban­kru­to­wa­ny, nie­wy­pła­cal­ny, któ­re­go upa­dłość ogło­szo­no są­dow­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub firma, która ogło­si­ła nie­wy­pła­cal­ność

 (1.2) przen. osoba lub firma, któ­rej grozi nie­wy­pła­cal­ność

 (1.3) przen. ktoś, kto się skom­pro­mi­to­wał, za­wiódł za­u­fa­nie, doz­nał klę­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankrutka

→ ban­krut


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która stra­ci­ła cały ma­ją­tek, zban­kru­to­wa­ła


Patrz:bankrut

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankrutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. po­pa­da­nie w stan nie­wy­pła­cal­no­ści i upa­dło­ści

 (1.2) przen. doz­na­wa­nie klę­ski, doś­wiad­cza­nie upad­ku


Źródła:

Wiktionary

Bankrutować

1. sta­wać się ban­kru­tem;
2. tra­cić zna­cze­nie, war­tość


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny nie­prze­chod­ni (dk. zban­kru­to­wać)

 (1.1) fi­nans. sta­wać się ban­kru­tem, tra­cić cały ma­ją­tek

 (1.2) przen. o idei, gru­pie ludzi: tra­cić war­tość i zna­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banks

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banksja

pi­ro­fit, ro­śli­na z ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych


Bank­sja ("Bank­sia") – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew i krze­wów na­le­żą­cych do ro­dzi­ny srebr­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je 183 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Au­stra­lii, głów­nie w jej po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści. Kwia­ty za­py­la­ne są przez ptaki (np. mio­do­ja­dy) oraz tor­ba­cze. Bank­sje są pi­ro­fi­ta­mi – na­sio­na czę­sto uwal­nia­ne są do­pie­ro w wy­ni­ku po­ża­ru buszu. Niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bankster

po­gard­li­wie: ban­kier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. przen. ban­kier-gang­ster, ban­kier po­strze­ga­ny jako kry­mi­na­li­sta, bezwz­ględ­nie wy­łu­dza­ją­cy pie­nią­dze od oby­wa­te­li, cy­nicz­nie bo­ga­cą­cy się kosz­tem klien­tów w opre­sji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banksterka

→ bank­ster


Patrz:bankster

Źródła:

SJP.pl

Banksterski

→ bank­ster


Patrz:bankster

Źródła:

SJP.pl

Banksterstwo

po­gard­li­wie: ban­kier­stwo;
1. dzia­ła­nia ban­kie­ra po­strze­ga­ne jako nie­le­gal­ne;
2. ogół ban­kie­rów po­strze­ga­nych jako prze­stęp­cy


Źródła:

SJP.pl

Bankuch

ro­dzaj słod­kie­go cia­sta pie­czo­ne­go w kształ­cie sę­ka­te­go pnia drze­wa; ba­um­kuch, ba­um­ku­chen, sę­kacz


Źródła:

SJP.pl

Banner

re­kla­ma umie­szcza­na na stro­nie in­ter­ne­to­wej, a także za­wie­sza­na na bu­dyn­kach; baner


Ban­ner, baner – forma re­kla­my, ko­mu­ni­ka­tu lub in­ne­go prze­ka­zu. Naj­czę­ściej jest to wy­dru­ko­wa­ny na płach­cie ma­te­ria­łu prze­kaz in­for­ma­cyj­ny lub re­kla­mo­wy.

W in­ter­ne­cie ban­ner to gra­ficz­na forma prze­ka­za­nia tre­ści in­for­ma­cyj­nych bądź re­kla­mo­wych, czę­sto bę­dą­ca od­no­śni­kiem do stro­ny pro­mo­wa­ne­go pro­duk­tu. Jed­nym z ro­dza­jów ba­ne­rów in­ter­ne­to­wych jest in­te­rak­tyw­ny „baner roz­wi­ja­ny” (ang. ex­pand ban­ner), który roz­wi­ja się do więk­szej po­sta­ci w wy­ni­ku pew­nej in­te­rak­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bannerowy

→ ban­ner [czy­taj: ba­ne­ro­wy]; ba­ne­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Bannik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit­słow. duch opie­kuń­czy zwią­za­ny z łaź­nia­mi (ba­nia­mi)


Ban­nik (ros.), łaź­nik, ła­zien­nik (biał.) – wschod­nio­sło­wiań­ski demon wła­da­ją­cy łaź­nią. Ban­nik był za­sad­ni­czo wrogi wobec ludzi i mógł uto­pić ką­pią­cych się.

Wy­o­bra­ża­no go sobie jako star­ca z wiel­ką głową po­kry­tą roz­czo­chra­ny­mi wło­sa­mi. Po­zo­sta­wia­no mu w łaźni jako ofia­rę tro­chę wody, skła­da­no mu także w ofie­rze czar­ną kurę dla za­bez­pie­cze­nia przed uto­pie­niem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Banoffee

[czy­taj: ba­no­fi] wyrób cu­kier­ni­czy bę­dą­cy po­łą­cze­niem ba­na­nów i toffi; ba­nof­fi


Źródła:

SJP.pl

Banoffi

[czy­taj: ba­no­fi] wyrób cu­kier­ni­czy bę­dą­cy po­łą­cze­niem ba­na­nów i toffi; ba­nof­fee


Źródła:

SJP.pl

Banowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Banować

blo­ko­wać do­stęp do usłu­gi w In­ter­ne­cie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­no­wać)

 (1.1) in­form. pot. dawać komuś bana, unie­moż­li­wia­jąc ko­rzy­sta­nie z ja­kiejś usłu­gi in­ter­ne­to­wej

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na, Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ża­ło­wać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Za­ol­zie. na­le­gać, na­przy­krzać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banowi

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C. lm. od: ban


Źródła:

Wiktionary

Banowina

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Kró­le­stwie Ju­go­sła­wii w la­tach 1929 - 1941, od­po­wied­nik wo­je­wództ­wa


Źródła:

SJP.pl

Banshee

[czy­taj: ben­szi] z fol­klo­ru ir­landz­kie­go: zjawa zwia­stu­ją­ca śmierć


rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) folk. w mi­to­lo­gii ir­landz­kiej zjawa w ko­bie­cej po­sta­ci, naj­czę­ściej zwia­stu­ją­ca śmierć w ro­dzi­nie;


Bans­hee (ang. [], z irl. "bean-sidhe", w no­wo­ir­landz­kim "bean sí" [], „ko­bie­ta z kur­ha­nu”) – w mi­to­lo­gii ir­landz­kiej zjawa w ko­bie­cej po­sta­ci, naj­czę­ściej zwia­stu­ją­ca śmierć w ro­dzi­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bant

1. wąski pas płót­na na­szy­ty na żaglu, zwięk­sza­ją­cy jego sztyw­ność i wy­trzy­ma­łość; banta;
2. ele­ment drew­nia­nej kon­struk­cji dachu, belka spa­ja­ją­ca krok­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. wzmoc­nie­nie frag­men­tów żagla w po­sta­ci na­szy­tych, do­dat­ko­wych ka­wał­ków płót­na;

 (1.2) stpol. belka wzmac­nia­ją­ca kro­kiew

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. techn. za­wias


Bant – wieś w Ho­lan­dii w pro­win­cji Fle­vo­land.

Wieś pow­sta­ła po osu­sze­niu te­re­nów Pol­de­ru Pół­noc­no-Wschod­nie­go.

Leży około 10 ki­lo­me­trów na pół­noc od Em­me­lo­ord.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banta

1. wąski pas płót­na na­szy­ty na żaglu, zwięk­sza­ją­cy jego sztyw­ność i wy­trzy­ma­łość; banta;
2. ele­ment drew­nia­nej kon­struk­cji dachu, belka spa­ja­ją­ca krok­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. zob. bant.

 (1.2) reg-pl|Kresy. grzę­da


Banta, bant – grube, płó­cien­ne na­szy­cie wzmac­nia­ją­ce ża­giel, umie­szcza­ne po­przecz­nie oraz w jego na­roż­ni­kach, czyli w miej­scach szcze­gól­nie na­ra­żo­nych na dzia­ła­nie du­żych na­prę­żeń.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bantam

1. za­byt­ko­we mia­sto w In­do­nez­ji na Jawie; Ban­ten;
2. miej­sco­wość na wy­spie Home Is­land; Ban­tam Vil­la­ge


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bantamczyk

miesz­ka­niec Ban­ta­mu (mia­sta w In­do­nez­ji)


Źródła:

SJP.pl

Bantamka

wschod­nio­az­ja­tyc­ka kura kar­ło­wa­ta, ho­do­wa­na ama­tor­sko jako ptak ozdob­ny ze wzglę­du na ory­gi­nal­ne upie­rze­nie


Ban­tam­ka – po­pu­lar­na rasa kury do­mo­wej z grupy ozdob­nych kur kar­ło­wa­tych, ho­do­wa­na jako ptak ozdob­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bantamki

wschod­nio­az­ja­tyc­ka kura kar­ło­wa­ta, ho­do­wa­na ama­tor­sko jako ptak ozdob­ny ze wzglę­du na ory­gi­nal­ne upie­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Bantamski

przy­miot­nik od: Ban­tam


Źródła:

SJP.pl

Banteng

az­ja­tyc­ki ga­tu­nek dzi­kie­go bydła; bydło bali


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos ja­va­ni­cus|ref=tak. ban­teng az­ja­tyc­ki (ssak z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banting

Ban­ting – mia­sto we Ma­lez­ji w sta­nie Se­lan­gor. W 2000 roku li­czy­ło 50 274 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Bantka

re­gio­nal­nie: żerd­ka


Źródła:

SJP.pl

Bantować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. trza­skać, ha­ła­so­wać


Źródła:

Wiktionary

Bantu

1. język afry­kań­ski, uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi przez lud Bantu;
2. zwią­za­ny z Bantu - grupą ple­mion;
3. zwią­za­ny z bantu - ję­zy­kiem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. grupa ple­mię­e­mion afry­kań­skich za­li­cza­nych do rasy czar­nej, za­miesz­ku­ją­cych stepy w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce;

 (1.2) jęz. ro­dzi­na ję­zy­ków afry­kań­skich, któ­ry­mi po­słu­gu­ją się ple­mię­e­mio­na bantu (1.1);


Bantu – ze­spół około 400 grup et­nicz­nych za­miesz­ku­ją­cych te­re­ny prze­de wszyst­kim ste­po­we w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce. Liczą łącz­nie około 100 mln ludzi, trud­nią się głów­nie rol­nict­wem i ho­dow­lą. Ich or­ga­ni­za­cje ple­mien­ne zo­sta­ły ro­zbi­te w XIX w. przez eu­ro­pej­skich ko­lo­ni­za­to­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bantuidalny

język ban­tu­i­dal­ny - język z grupy ni­ge­ro-kon­gij­skich, np. język bantu


Źródła:

SJP.pl

Bantuski

→ bantu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bantu, do­ty­czą­cy Bantu


Patrz:bantu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bantustan

1. jedno z wy­dzie­lo­nych w la­tach 1971–1981 z ob­sza­ru Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki te­ry­to­riów, które miały być au­to­no­micz­ny­mi re­gio­na­mi a stały się re­zer­wa­ta­mi wy­ko­rzy­sty­wa­ny­mi w po­li­ty­ce apart­he­i­du;
2. nie­pra­wo­rząd­ne i źle za­rzą­dza­ne pań­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. jeden z za­miesz­ka­nych przez lud­ność mu­rzyń­ską re­gio­nów au­to­no­micz­nych ut­wo­rzo­nych w Afry­ce Po­łud­nio­wej doby apart­he­i­du;

 (1.2) przen. bied­ne, za­co­fa­ne pań­stwo


Ban­tu­stan (od Bantu – grupy ludów od­mia­ny czar­nej) – te­ry­to­ria wy­dzie­lo­ne w la­tach 1971–1981 z ob­sza­ru Po­łud­nio­wej Afry­ki, które miały być miej­scem za­miesz­ka­nia po­szcze­gól­nych grup czar­no­skó­rej lud­no­ści. Zaj­mo­wa­ły one około 1/8 po­wierzch­ni Po­łud­nio­wej Afry­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa z mąki ku­ku­ry­dzia­nej i śmie­ta­ny


Ba­nusz – po­tra­wa, którą przy­go­to­wu­je się z mąki ku­ku­ry­dzia­nej i śmie­ta­ny, do­da­je się do niej skwar­ki, grzy­by, bryn­dzę itp. Roz­po­wszech­nio­na jest w re­gio­nie kar­pac­kim na Ukra­i­nie oraz w Ru­mu­nii (pod nazwą "bălmuș").


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bany

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ban.


Źródła:

Wiktionary

Banzai

ja­poń­skie poz­dro­wie­nie w for­mie okrzy­ku, wy­ra­ża­ją­ce en­tuz­jazm albo triumf; hurra!, wiwat!, niech żyje!


wy­krzy­knik

 (1.1) ja­poń­skie poz­dro­wie­nie


Ban­zai! (jap. 万歳 ban­zai; dosł. 10 tys. lat; dawna pi­sow­nia 萬歳) – ja­poń­ski okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ra­dość, uz­na­nie, poz­dro­wie­nie: „Niech żyje!”, „Hurra!”, wi­wa­to­wa­nie na cześć kogoś lub z po­wo­du osią­gnię­cia cze­goś (np. suk­ce­su wy­bor­cze­go).

Zwrot po­cho­dzi z Chin. Znaki 万歳 (obec­na pi­sow­nia w ChRL 万岁) czyta się po chiń­sku "wànsuì".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banzaj

ja­poń­skie poz­dro­wie­nie w for­mie okrzy­ku, wy­ra­ża­ją­ce en­tuz­jazm albo triumf; ban­zai


wy­krzy­knik

 (1.1) ja­poń­skie poz­dro­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banówka

1. szczyt w Ta­trach;
2. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nie­wiel­ka rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i w Rosji (obwód kró­le­wiec­ki), ucho­dzi do Za­le­wu Wi­śla­ne­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bao

chiń­skie ku­li­ste klu­ski z far­szem, go­to­wa­ne na parze; baozi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baobab

ogrom­ne, dłu­go­wiecz­ne drze­wo li­ścia­ste ros­ną­ce w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. ogrom­ne, dłu­go­wiecz­ne drze­wo li­ścia­ste o bar­dzo gru­bym pniu ros­ną­ce w Afry­ce;


Ba­o­bab, pal­cza­ra ("Adan­so­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych. Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. Sześć ga­tun­ków z tego ro­dza­ju to en­de­mi­ty Ma­da­ga­ska­ru. Jeden – ba­o­bab afry­kań­ski "A. di­gi­ta­ta" ro­śnie w Afry­ce kon­ty­nen­tal­nej z wy­jąt­kiem jej pół­noc­nych i po­łud­nio­wych krań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baobabowy

→ ba­o­bab


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ba­o­ba­bu lub ba­o­ba­bów

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści ba­o­ba­bu

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią ba­o­ba­bu


Patrz:baobab

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baon

po­dod­dział w róż­nych ro­dza­jach wojsk, zło­żo­ny zwy­kle z kilku kom­pa­nii (lub jed­no­stek im rów­no­rzęd­nych); ba­ta­lion


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ba­ta­lion


Baon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Yonne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 43 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 5 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Baon pla­su­je się na 867. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1008.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baonowy

→ baon


Patrz:baon

Źródła:

SJP.pl

Baor

po­tocz­nie: bo­ga­ty chłop, zwła­szcza w Niem­czech, za­trud­nia­ją­cy ro­bot­ni­ków; bauer (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Baozi

chiń­skie ku­li­ste klu­ski z far­szem, go­to­wa­ne na parze; bao


Baozi (chiń. 包子; pi­ny­in "bāozi", także: "bao", "bau", "hum­bow", "nunu", "ba­u­sak", "pow" oraz "pau") – zróż­ni­co­wa­nych roz­mia­rów klu­ski go­to­wa­ne na parze, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni chiń­skich, ale ja­da­ne także w Ma­lez­ji i Sin­ga­pu­rze. Po­pu­lar­ne w re­sta­u­ra­cjach chiń­skich na całym świe­cie. Wy­wo­dzą się z pół­noc­nych re­gio­nów Chin. "Baozi" w dia­lek­tach pół­noc­nych oz­na­cza "bu­łecz­kę".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baptista

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baptiste

[czy­taj: baTIST]
1. fran­cu­skie imię mę­skie;
2. fran­cu­skie naz­wi­sko;
3. skró­co­na wer­sja fran­cu­skie­go imie­nia Jean-Bap­ti­ste


Bap­ti­ste – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny wy­pro­du­ko­wa­ny przez Two Brot­hers Pic­tu­res, który jest spin-offem Za­gi­nio­ny. Se­rial jest emi­to­wa­ny od 17 lu­te­go 2019 roku przez BBC One.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baptysja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych


Bap­ty­sja, brat­wa ("Bap­ti­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 18 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Ka­na­dzie oraz wschod­niej i środ­ko­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Rosną na ob­sza­rach pod wpły­wem kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go kon­ty­nen­tal­ne­go i cie­płe­go, w pre­rii i wid­nych la­sach, w miej­scach wil­got­nych, nad stru­mie­nia­mi i su­chych – na pia­skach i te­re­nach ska­li­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baptysta

wyz­naw­ca bap­tyz­mu (odła­mu pro­te­stan­tyz­mu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek jed­ne­go z Ko­ścio­łów pro­te­stanc­kich, który uz­na­je wy­łącz­nie chrzest w wieku świa­do­mym na wyz­na­nie wiary


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baptysterium

1. bu­dy­nek ze zbior­ni­kiem wody poś­rod­ku, przez­na­czo­ny do od­pra­wia­nia obrzę­dów chrztu
2. na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia wody chrzciel­nej; chrzciel­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. chrzciel­ni­ca

 (1.2) rel. ar­chit. bu­dy­nek w któ­rym do­ko­ny­wa­no chrztu


Bap­ty­ste­rium ( bap­ti­ste­rium z gr. "βαπτιστήριον" od "βαπτίζειν" 'za­nu­rzać') – bu­dow­la wzno­szo­na przez chrze­ści­jan, przez­na­czo­na do wy­ko­ny­wa­nia obrzę­du chrztu, nie­kie­dy usy­tu­o­wa­na w po­bli­żu ko­ścio­ła. Okre­śle­nie „bap­ty­ste­rium” od­no­si się także do samej niec­ki (sa­dzaw­ki, ba­se­nu) chrzciel­nej, umoż­li­wia­ją­cej przy­najm­niej czę­ścio­we za­nu­rze­nie kan­dy­da­ta do chrztu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baptystka

→ bap­ty­sta


Patrz:baptysta

Źródła:

SJP.pl

Baptystyczny

→ bap­tyzm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z bap­tyz­mem lub bap­ty­sta­mi


Patrz:baptyzm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baptyzm

odłam wyz­na­nia pro­te­stanc­kie­go pow­sta­ły w XVII wieku w An­glii, przyj­mu­ją­cy Bi­blię jako je­dy­ny au­to­ry­tet w spra­wach wiary i oby­cza­jów; bap­ty­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. nurt wyz­nań chrze­ści­jań­skich na­le­żą­cych do pro­te­stan­tyz­mu;


Bap­tyzm (z gr. "baptídzein" „za­nu­rzać; chrzcić” od "báptein" „za­nu­rzać”) – nurt chrze­ści­jań­stwa na­le­żą­cy do pro­te­stan­tyz­mu, ak­cen­tu­ją­cy in­dy­wi­du­a­lizm w re­la­cji do Boga, na­drzęd­ną rolę Pisma Świę­te­go jako au­to­ry­te­tu w spra­wach wiary i życia chrze­ści­ja­ni­na oraz ogra­ni­cza­ją­cy prak­ty­kę chrztu do osób świa­do­mych tego aktu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baptyści

odłam wyz­na­nia pro­te­stanc­kie­go pow­sta­ły w XVII wieku w An­glii, przyj­mu­ją­cy Bi­blię jako je­dy­ny au­to­ry­tet w spra­wach wiary i oby­cza­jów; bap­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Bar

1. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ba
2. za­kład ga­stro­no­micz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gastr. lokal ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym spo­ży­wa się cie­płe po­sił­ki lub pije al­ko­ho­le;

 (1.2) gastr. miej­sce w lo­ka­lu, przy któ­rym od­bie­ra się lub kon­su­mu­je po­sił­ki lub al­ko­hol

 (1.3) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ba i licz­bie ato­mo­wej 56;

 (1.4) fiz. jedna z jed­no­stek ci­śnie­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bar-Do

bud­dyj­ski stan poś­red­ni po­mię­dzy ży­ciem a śmier­cią; bardo


Źródła:

SJP.pl

Bara

jed­nost­ka ci­śnie­nia, uży­wa­na w me­te­o­ro­lo­gii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bara-Bara

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: sto­su­nek sek­su­al­ny; bara bara, cim­ci­rim­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. seks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baraba

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łaj­dak, chu­li­gan


Źródła:

Wiktionary

Baraban

wiel­ki bęben uży­wa­ny przez tu­rec­kie pułki jan­czar­skie; ta­ra­ban


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. muz. ta­ra­ban — wiel­ki bęben po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, uży­wa­ny w daw­nych for­ma­cjach woj­sko­wych;

 (1.2) gw-pl|Bia­ło­stoc­kie, Bu­skie, Gar­wo­liń­skie, Ił­żec­kie, Kie­lec­kie, Ko­nec­kie, Ko­niń­skie, Ko­zie­nic­kie, Ła­skie, Opo­czyń­skie, Piotr­kow­skie, Ra­dom­skie, Raw­sko-Ma­zo­wiec­kie, Skier­nie­wic­kie, Su­wal­szczyz­na, Wi­leń­szczyz­na., reg-pl|Kresy Pół­noc­ne. muz. bęben

 (1.3) gw-pl|Kol­bu­szow­skie, Su­wal­szczyz­na, Po­le­sie. techn. roln. wal­co­wa­ty ele­ment ma­szyn rol­ni­czych, peł­nią­cy funk­cję ło­ży­ska dla noży w siecz­kar­ni lub obu­do­wy sil­ni­ka w młoc­kar­ni

 (1.4) przest. gw-pl|Wi­leń­szczyz­na. że­laz­na szta­ba lub inny przed­miot ude­rza­ny w celu wy­do­by­cia dźwię­ku, peł­nią­cy funk­cję za­stęp­czą dla dzwo­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barabasz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;


Ba­ra­basz – w Nowym Te­sta­men­cie współ­wię­zień Je­zu­sa, prze­wi­dzia­ny do uła­ska­wie­nia z okaz­ji świę­ta Pas­chy i gło­sem ludu osta­tecz­nie uwol­nio­ny od kary ukrzy­żo­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barabański

daw­niej: wąs ba­ra­bań­ski - su­mia­sty wąs; wąs ba­ła­bań­ski


Źródła:

SJP.pl

Barabińsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim;


Ba­ra­bińsk (ros. Барабинск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim. 28,7 tys. miesz­kań­ców (2020).

Miej­sco­wość zo­sta­ła za­ło­żo­na w roku 1893, a prawa miej­skie otrzy­ma­ła w roku 1917.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł mle­czar­ski, dzia­ła­ją za­kła­dy na­praw­cze ta­bo­ru ko­le­jo­we­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barabiński

przy­miot­nik od: Ba­ra­bińsk (mia­sto w Rosji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ra­biń­skiem, do­ty­czą­cy Ba­ra­biń­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barabola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Biała Pod­la­ska. ziem­niak, kar­to­fel


Źródła:

Wiktionary

Barabolec

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. wino owo­co­we

 (1.2) bia­ły­stok. cia­sto z za­kal­cem


Źródła:

Wiktionary

Barachło

1. po­tocz­nie: coś sta­re­go, bez­war­to­ścio­we­go, be­zu­ży­tecz­ne­go;
2. po­gard­li­wie o lu­dziach; ho­ło­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. coś bez­war­to­ścio­we­go, tan­det­ne­go, byle co

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. stare rze­czy

 (1.3) pot. posp. lek­ce­wa­żą­co o lu­dziach; ho­ło­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barack

[czy­taj: barak] obce imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baraczek

zdrob­nie­nie od: barak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od barak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barajas

[czy­taj: ba­ra­has] dziel­ni­ca Ma­dry­tu z naj­więk­szym na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim lot­ni­skiem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barak

pro­wi­zo­rycz­na bu­dow­la, przez­na­czo­na na tym­cza­so­we za­miesz­ka­nie, prze­cho­wy­wa­nie to­wa­ru etc.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­wi­zo­rycz­ny bu­dy­nek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraka

rasa psów my­śliw­skich, po­cho­dzą­ca z XIX wieku z Bośni; bo­śniac­ki pies goń­czy


Ba­ra­ka ( ‏بركة‎ "ba­ra­ka") – z arab­skie­go „bło­go­sła­wień­stwo”. Dar, jakim ob­da­rzył pro­ro­ka Ma­ho­me­ta Allah. Mu­zuł­ma­nie wie­rzą, że każdy pro­rok od Adama do Ma­ho­me­ta ob­da­rzo­ny jest po­dob­ną opie­ką, a po­nad­to nie­o­myl­no­ścią w spra­wach wiary. Dla­te­go też Ma­ho­me­ta na­zy­wa się czę­sto "al-insān al-kāmil" ( ‏الانسان الكامل‎) (dosł. „czło­wiek do­sko­na­ły”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barakowy

przy­miot­nik od: barak


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ra­kiem, do­ty­czą­cy ba­ra­ków; mie­szczą­cy się w ba­ra­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barakowóz

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wóz speł­nia­ją­cy funk­cje miesz­kal­ne


Źródła:

Wiktionary

Barakuda

bar­ra­ku­da;
1. po­dob­na do szczu­pa­ka dra­pież­na, tro­pi­kal­na ryba mor­ska o ja­dal­nym mię­sie, do­cho­dzą­ca do trzech me­trów dłu­go­ści;
2. prze­no­śnie: chci­wa, ego­i­stycz­na ko­bie­ta in­te­re­su; me­gie­ra, ksan­ty­pa, mod­lisz­ka


Źródła:

SJP.pl

Barakudowate

ro­dzi­na ryb dra­pież­nych, ży­ją­cych w mo­rzach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych; bar­ra­ku­do­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Barakudowaty

o ce­chach ba­ra­ku­do­wa­tych (ro­dzi­na ryb); bar­ra­ku­do­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) icht. o ce­chach ryb z ro­dzi­ny ba­ra­ku­do­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baran

1. sa­miec owcy; tryk;
2. po­tocz­nie: czło­wiek głupi, nie­in­te­li­gent­ny;
3. futro ba­ra­nie; ko­żuch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. sa­miec owcy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. po­gard. głu­pek, idio­ta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baranek

1. młody sa­miec owcy do­mo­wej i owiec dzi­kich;
2. mały baran (tryk);
3. w re­li­gii chrze­ści­jań­skiej: fi­gur­ka wy­o­bra­ża­ją­ca ba­ran­ka, sta­wia­na na stole w cza­sie Świąt Wiel­ka­noc­nych;
4. po­tocz­nie: wy­pra­wio­na skóra ja­gnię­cia;
5. po­tocz­nie: futro ze skór ja­gniąt; ba­ra­ni­ca;
6. krzew z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych (wi­tuł­ko­wa­tych), ros­ną­cy dziko w ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim; nie­po­ka­la­nek po­spo­li­ty;
7. ba­ra­nek scy­tyj­ski - ro­śli­na z gro­ma­dy pa­prot­ni­ków;
8. w ło­wiect­wie: ptak z ro­dzi­ny be­ka­sów, na­le­żą­cy do rzędu siew­ko­wa­tych;
9. prze­no­śnie: mała, biała chmur­ka;
10. prze­no­śnie: pie­ni­sta fala, biały grze­bień fali;
11. prze­no­śnie: czło­wiek ła­god­ny, po­kor­ny, po­tul­ny; anio­łek, tru­sia, nie­wi­niąt­ko;
12. prze­no­śnie: dziec­ko, które pod­le­ga na­szej opie­ce; owiecz­ka, po­do­piecz­ny;
13. prze­no­śnie: każdy z pa­ra­fian pod­le­ga­ją­cych opie­ce pro­bo­szcza; owiecz­ka, po­do­piecz­ny;
14. w bu­dow­nict­wie: kę­dzie­rza­wa po­wierzch­nia tynku kła­dzio­ne­go w ce­lach ozdob­nych; 15. żar­to­bli­wie: fry­zu­ra z krót­kich, bar­dzo skrę­co­nych wło­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mały, młody baran

 (1.2) pot. ła­god­na, miła osoba

 (1.3) pot. biały obłok, z wy­glą­du pu­szy­sty

 (1.4) biała spie­nio­na szczy­to­wa część fali mor­skiej

 (1.5) skóra z ba­ra­na

 (1.6) mocno skrę­co­ne krót­kie włosy

 (1.7) bud. środ. nie­rów­ny wierzch tynku z grud­ka­mi

 (1.8) pot. tra­dy­cyj­na fi­gur­ka wiel­ka­noc­na

 (1.9) ornit. zob. kszyk.

 (1.10) rzem. ele­ment słu­żą­cy do blo­ko­wa­nia z tyłu ucha kol­czy­ka w kształ­cie sztyf­tu

 (1.11) środ. jeźdz. jed­no­czes­ne wy­bi­ja­nie się na­ro­wią­ce­go się zwie­rzę­cia z czte­rech nóg


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barani

1. od­no­szą­cy się do ba­ra­na;
2. zro­bio­ny z futra lub mięsa ba­ra­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ra­nem, do­ty­czą­cy ba­ra­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ba­ra­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baraniak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baraniarz

daw­niej:
1. osoba wy­pra­wia­ją­ca ba­ra­nie skóry;
2. pa­sterz owiec; ow­czarz


Źródła:

SJP.pl

Baranica

1. wy­pra­wio­na skóra ba­ra­nia, czę­sto pod­szy­ta su­knem, słu­żą­ca daw­niej do przy­kry­wa­nia nóg w po­dró­ży;
2. czap­ka z futra ba­ra­nie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. wy­pra­wia­na skóra ba­ra­nia; skóra ba­ra­nia do przy­kry­cia nóg w po­dró­ży

 (1.2) czap­ka z futra ba­ra­nie­go

 (1.3) kraw. długi ko­żuch ba­ra­ni

 (1.4) daw. stru­na skrzy­piec z ba­ra­nie­go je­li­ta


Ba­ra­ni­ca – wieś we wschod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Gorz­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Gorz­ków. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 115 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraniec

po­dłuż­ny lub ko­pu­la­sty wy­stęp po­dło­ża skal­ne­go, wy­gła­dzo­ny i po­ry­so­wa­ny przez lo­do­wiec; muton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) stpol. ba­ra­nek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraniecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranieć

głu­pieć, mie­szać się, tra­cić trzeź­wość umy­słu


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­ra­nieć)

 (1.1) pot. tra­cić orien­ta­cję; nie wie­dzieć, jak się za­cho­wać, będąc za­sko­czo­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baranina

mięso z ba­ra­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso otrzy­my­wa­ne z owcy lub ba­ra­na;


Ba­ra­ni­na (mięso ba­ra­nie) – mięso otrzy­ma­ne z owcy. Jest jed­nym z kilku mięs uży­wa­nych w kuch­ni eu­ro­pej­skiej (głów­nie na po­łud­niu Eu­ro­py). Daw­niej ba­ra­ni­na była bar­dzo po­pu­lar­na, dziś jed­nak jej spo­ży­cie jest znacz­nie mniej­sze. Ba­ra­ni­na jest rów­nież po­pu­lar­na w kra­jach mu­zuł­mań­skich, gdzie re­li­gia za­bra­nia spo­ży­cia wie­przo­wi­ny. Sta­no­wi pod­sta­wę diety w Mon­go­lii. Jest także pod­sta­wo­wym ro­dza­jem po­ży­wie­nia (obok ryb) na Is­lan­dii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraninka

zdrob­nie­nie od: ba­ra­ni­na


Źródła:

SJP.pl

Baraniogórski

→ Ba­ra­nia Góra


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­ra­niej Góry, zwią­za­ny z Ba­ra­nią Górą


Patrz:Barania Góra

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baranisko

zgru­bie­nie od: baran


Źródła:

SJP.pl

Baranki

futro z ja­gnię­cych skór


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barankiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barankowaty

po­tocz­nie: po­tul­ny, ła­god­ny, po­kor­ny


Źródła:

SJP.pl

Barankowy

→ ba­ra­nek


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ba­ran­ka, od­no­szą­cy się do ba­ran­ka


Patrz:baranek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baranow

naz­wi­sko, m.in. Alek­san­der A. Ba­ra­now (1747-1819) - ro­syj­ski ku­piec i hand­larz futer, jeden z or­ga­ni­za­to­rów ko­lo­ni­za­cji Ala­ski


Źródła:

SJP.pl

Baranowianin

1. miesz­ka­niec Ba­ra­no­wa San­do­mier­skie­go (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Ba­ra­no­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­ra­no­wa; także. osoba po­cho­dzą­ca z Ba­ra­no­wa, uro­dzo­na w Ba­ra­no­wie

 (1.2) miesz­ka­niec Ba­ra­no­wa San­do­mier­skie­go; także. osoba po­cho­dzą­ca z Ba­ra­no­wa San­do­mier­skie­go, uro­dzo­na w Ba­ra­no­wie San­do­mier­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baranowianka

1. miesz­kan­ka Ba­ra­no­wa San­do­mier­skie­go (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Ba­ra­no­wa


Źródła:

SJP.pl

Baranowice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. część Żor


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranowicki

→ Ba­ra­no­wi­cze, → Ba­ra­no­wi­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ba­ra­no­wicz, zwią­za­ny z Ba­ra­no­wi­cza­mi


Patrz:Baranowicze, → Baranowice

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baranowicz

naz­wi­sko


Ba­ra­no­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Sy­ro­kom­la.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranowiczanin

1. miesz­ka­niec Ba­ra­no­wicz (mia­sta na Bia­ło­ru­si);
2. miesz­ka­niec Ba­ra­no­wic (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Baranowiczanka

1. miesz­kan­ka Ba­ra­no­wicz (mia­sta na Bia­ło­ru­si);
2. miesz­kan­ka Ba­ra­no­wic (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Baranowicze

mia­sto na Bia­ło­ru­si


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Bia­ło­ru­si;


Ba­ra­no­wi­cze ( Баранавічы, "Ba­ra­na­wi­czy"; Барановичи, "Ba­ra­no­wi­czi") – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu ba­ra­no­wic­kie­go.

Ba­ra­no­wi­cze są oś­rod­kiem prze­my­słu me­ta­lo­we­go i włó­kien­nict­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baranowo

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. wieś na Bia­ło­ru­si;
3. wieś na Lit­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranowski

→ Ba­ra­nów, → Ba­ra­no­wo, → Ba­ra­nów San­do­mier­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranów

1. sa­miec owcy; tryk;
2. po­tocz­nie: czło­wiek głupi, nie­in­te­li­gent­ny;
3. futro ba­ra­nie; ko­żuch


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranówek

1. wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, sie­dzi­ba władz re­jo­nu ba­ra­now­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barasinga

ssak z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w In­diach i Ne­pa­lu


Ba­ra­sin­ga ("Ru­cer­vus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny je­le­ni (Cer­vi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baraszki

fi­glo­wa­nie, do­ka­zy­wa­nie; figle, psoty, zbyt­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rzad. do­ka­zy­wa­nie, swa­wo­le­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baraszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ba­wa i do­ka­zy­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Baraszkować

bawić się bez­tro­sko, do­ka­zy­wać, swa­wo­lić


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ba­rasz­ko­wać)

 (1.1) spę­dzać czas na pso­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barat

szczel­nie zam­knię­ty zbior­nik sta­lo­wy, sto­so­wa­ny m.in. w pa­pier­niach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barateria

roz­myśl­ne, bez­praw­ne dzia­ła­nie ka­pi­ta­na lub człon­ka za­ło­gi na szko­dę stat­ku


Źródła:

SJP.pl

Baratron

1. w sta­ro­żyt­nych Ate­nach: prze­paść, do któ­rej wrzu­ca­no prze­stęp­ców;
2. prze­no­śnie: ot­chłań, za­gła­da


Źródła:

SJP.pl

Barańczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barańczy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ba­ra­ni


Źródła:

Wiktionary

Barańczyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go, sie­dzi­ba gminy wiej­skiej w II RP;


Ba­rań­czy­ce ( Баранівці) – wieś w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go. Wieś liczy 545 miesz­kań­ców (2025).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barański

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baraństwo

po­tocz­nie: ogół osób głu­pich, mało in­te­li­gent­nych


Źródła:

SJP.pl

Baraż

do­dat­ko­wy mecz lub do­gryw­ka de­cy­du­ją­ca o ko­lej­no­ści miejsc


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. do­dat­ko­wa walka mię­dzy za­wod­ni­ka­mi ma­ją­cy­mi tyle samo punk­tów, ma­ją­ca usta­lić osta­tecz­ną ko­lej­ność miejsc


Baraż – w wielu dy­scy­pli­nach spor­tu np. szer­mier­ce, ka­ja­kar­stwie czy żużlu do­dat­ko­wy mecz, wy­ścig, walka lub do­gryw­ka, roz­strzy­ga­ją­ca o miej­scu za­ję­tym przez zwy­cię­ską dru­ży­nę lub za­wod­ni­ków, roz­gry­wa­ny w przy­pad­ku braku roz­strzy­gnię­cia do­tych­cza­so­wych roz­gry­wek np. re­mi­su, zdo­by­cia rów­nej ilo­ści punk­tów czy też iden­tycz­ne­go czasu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barażowy

zwią­za­ny z ba­ra­żem, do­ty­czą­cy ba­ra­żu


Źródła:

SJP.pl

Barbacki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barbados

wyspa i pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Brid­ge­town;

 (1.2) geogr. wyspa, którą zaj­mu­je pań­stwo Bar­ba­dos (1.1)


Bar­ba­dos – pań­stwo wy­spiar­skie w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, zaj­mu­ją­ce wyspę o tej samej naz­wie, po­ło­żo­ną w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li, na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim. Naj­bar­dziej na wschód wy­su­nię­ta wyspa Ka­ra­i­bów. Po­wierzch­nia kraju wy­no­si 430 km², a licz­ba lud­no­ści – 294 560 (2020). Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem jest Brid­ge­town. Ję­zy­kiem urzę­do­wym jest an­giel­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbadoska

→ Bar­ba­dos


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bar­ba­do­su


Patrz:Barbados

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbadoski

→ Bar­ba­dos


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. od­no­szą­cy się do Bar­ba­do­su jako pań­stwa


Patrz:Barbados

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbadosyjczyk

oby­wa­tel Bar­ba­do­su; Bar­ba­do­szczyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bar­ba­do­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbadosyjka

oby­wa­tel­ka Bar­ba­do­su; Bar­ba­do­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Bar­ba­do­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbadoszczyk

oby­wa­tel Bar­ba­do­su; Bar­ba­do­syj­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Bar­ba­do­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbakan

ele­ment śred­nio­wiecz­nej for­ty­fi­ka­cji obron­nych mia­sta lub zamku, bro­nią­cy do­stę­pu do bramy lub mostu; ron­del


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wojsk. zwy­kle okrą­gła, mu­ro­wa­na bu­dow­la sta­no­wią­ca ele­ment śred­nio­wiecz­ne­go bu­dow­nict­wa obron­ne­go, wy­su­nię­ta przed linię murów i po­łą­czo­na z bramą miej­ską;


Bar­ba­kan – ele­ment śred­nio­wiecz­ne­go bu­dow­nict­wa obron­ne­go, ważny skład­nik for­ty­fi­ka­cji miej­skich, zaz­wy­czaj w for­mie okrą­głej, mu­ro­wa­nej bu­dow­li wy­su­nię­tej przed linię murów obron­nych i po­łą­czo­nej z bramą miej­ską za poś­red­nict­wem osło­nię­te­go przej­ścia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbar

imię żeń­skie


Bar­bar (rów­nież Ber­ber, arab. بربر, "Bar­bar") – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Su­da­nie, w wi­la­je­cie Nahr an-Nil, po­ło­żo­ne nad Nilem. W 2010 roku mia­sto li­czy­ło 27 254 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbara

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 234;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbarella

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) liter. imię żeń­skie z li­te­ra­tu­ry i filmu


Bar­ba­rel­la lub Bar­ba­rel­la: kró­lo­wa ga­lak­ty­ki – film fan­ta­stycz­ny pro­duk­cji fran­cu­sko-wło­skiej z 1968 roku w re­ży­se­rii Ro­ge­ra Va­di­ma. Obraz pow­stał na pod­sta­wie ko­mik­su Jean-Cla­u­de’a Fo­re­sta pod tym samym ty­tu­łem.

Pol­ska pre­mie­ra od­by­ła się w czerw­cu w 1970 roku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barbari

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny irań­ski duży pla­cek chle­bo­wy o po­dłuż­nym kształ­cie i cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi żłob­ko­wa­nia­mi


Źródła:

Wiktionary

Barbaria

kraj dziki, nie­cy­wi­li­zo­wa­ny; bar­ba­rzyń­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brak kul­tu­ry, pry­mi­ty­wizm

 (1.2) grupa ludzi pry­mi­tyw­nych i nie­kul­tu­ral­nych

 (1.3) ob­szar za­miesz­ka­ny przez dzi­kie, pry­mi­tyw­ne ludy

 (1.4) dzi­kość, okru­cień­stwo, bru­tal­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbaricum

zie­mie za­miesz­ka­ne przez bar­ba­rzyń­ców w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Bar­ba­ri­cum (grec. "Βαρβαρικόν" "za­gra­nicz­ny, bar­ba­rzyń­ski") – nazwa ge­o­gra­ficz­na, uży­wa­na przez hi­sto­ry­ków i ar­che­o­lo­gów na okre­śle­nie te­re­nów poza gra­ni­ca­mi Ce­sar­stwa Rzym­skie­go, za­miesz­ka­łych przez bar­ba­rzyń­ców. Ob­sza­ry te le­ża­ły poza rzym­ską kon­tro­lą ad­mi­ni­stra­cyj­ną, ale były czę­ścią rzym­skie­go świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbarka

za­ba­wa z okaz­ji świę­ta gór­ni­ków; bar­bór­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbarkowy

zwią­za­ny z bar­bar­ką, do­ty­czą­cy bar­bar­ki


Źródła:

SJP.pl

Barbaro

w mu­zy­ce: okre­śle­nie wy­ko­naw­cze - gwał­tow­nie, dziko


Bar­ba­ro (ur. 29 kwiet­nia 2003, zm. 29 stycz­nia 2007) – ame­ry­kań­ski koń wy­ści­go­wy peł­nej krwi an­giel­skiej, który za­sły­nął ze spek­ta­ku­lar­ne­go zwy­cię­stwa w Ken­tuc­ky Derby w 2006 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbarossa

1. Fry­de­ryk I Bar­ba­ros­sa, Ru­do­bro­dy (ok. 1125-90), z dyn. Ho­hen­sta­u­fów, król Nie­miec od 1152, ce­sarz od 1155;
2. (1466?-1546), kor­sarz; Ha­y­red­din; Chajr ad-Din


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbarski

daw­niej: bar­ba­rzyń­ski


przy­miot­nik

 (1.1) daw. bar­ba­rzyń­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbaryt

ma­te­riał wy­bu­cho­wy


Źródła:

SJP.pl

Barbaryzacja

1. zdzi­cze­nie, upa­dek oby­cza­jów;
2. wpro­wa­dza­nie ob­cych słów i wy­ra­żeń do ję­zy­ka


Źródła:

SJP.pl

Barbaryzm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa nie­wła­ści­we dla da­ne­go ję­zy­ka, użyte w tek­ście na­pi­sa­nym w ję­zy­ku oj­czy­stym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zob. za­po­ży­cze­nie.;


Bar­ba­ryzm (z gr. "bar­ba­ris­mós", od "bárbaros" „bar­ba­rzyń­ca, cu­dzo­zie­miec”) – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa nie­wła­ści­wa dla da­ne­go ję­zy­ka, prze­nie­sio­na do wy­po­wie­dzi z ję­zy­ka ob­ce­go (o cha­rak­te­rze za­po­ży­cze­nia lub kalki ję­zy­ko­wej). Ter­min ten od­no­szo­ny jest w szcze­gól­no­ści do ele­men­tów oce­nia­nych ne­ga­tyw­nie, ła­mią­cych usta­lo­ne kon­we­nan­se ję­zy­ko­we i po­strze­ga­nych jako zbęd­ne (ma­ją­cych swoje ro­dzi­me od­po­wied­ni­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbaryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. czy­nie­nie cze­goś bar­ba­rzyń­skim

 (1.2) jęz. uży­wa­nie słów i wy­ra­żeń ob­co­ję­zycz­nych


Źródła:

Wiktionary

Barbaryzować

1. po­grą­żać w bar­ba­rzyń­stwie, pro­wa­dzić do zdzi­cze­nia oby­cza­jów, upad­ku cy­wi­li­za­cji;
2. bar­ba­ry­zo­wać się - po­grą­żać się w bar­ba­rzyń­stwie, tra­cić cechy wła­ści­we lu­dziom cy­wi­li­zo­wa­nym


Źródła:

SJP.pl

Barbarzynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. hist. sta­roż. ko­bie­ta, która nie na­le­ży do kręgu kul­tu­ry grec­ko-rzym­skiej


Źródła:

Wiktionary

Barbarzyńca

1. czło­wiek nie­o­krze­sa­ny, dzi­kus;
2. w sta­ro­żyt­no­ści osoba spoza kręgu cy­wi­li­za­cji grec­ko-rzym­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. sta­roż. czło­wiek, który nie na­le­ży do kręgu kul­tu­ry grec­ko-rzym­skiej;

 (1.2) ktoś nie­cy­wi­li­zo­wa­ny, pry­mi­tyw­ny

 (1.3) pot. okre­śle­nie uży­wa­ne wzglę­dem ob­cych, niez­na­nych ludzi i kul­tur


Bar­ba­rzyń­ca (gr. "βάρβαρος/bárbaros", bar­ba­rus „cu­dzo­zie­miec”) – czło­wiek dziki, pier­wot­ny, nie­cy­wi­li­zo­wa­ny, okrut­ny, o pry­mi­tyw­nych odru­chach, niez­na­ją­cy kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej. W sta­ro­żyt­nej Gre­cji każdy cu­dzo­zie­miec, w Rzy­mie ten, kto nie był Rzy­mia­ni­nem lub Gre­kiem. Homer pod­kre­ślał ob­cość Karów (so­jusz­ni­ków Tro­jan), na­zy­wa­jąc ich "βάρβαροφονοι/Bar­ba­rop­ho­noi", czyli mó­wią­cych „bar-bar”, a więc wy­da­ją­cych bez­sen­sow­ne, niez­ro­zu­mia­łe dźwię­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbarzyński

1. wła­ści­wy dla bar­ba­rzyń­cy, pier­wot­ny, dziki, pry­mi­tyw­ny;
2. w cza­sach sta­ro­żyt­nych: obcy cy­wi­li­za­cji i kul­tu­rze grec­ko-rzym­skiej


przy­miot­nik

 (1.1) ce­chu­ją­cy się pry­mi­ty­wiz­mem lub okru­cień­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbarzyńskość

→ bar­ba­rzyń­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bar­ba­rzyń­skie; cecha tych, któ­rzy są bar­ba­rzyń­scy


Patrz:barbarzyński

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbarzyństwo

1. po­stę­po­wa­nie odz­na­cza­ją­ce się pry­mi­ty­wiz­mem, okru­cień­stwem; nie­o­krze­sa­nie
2. pier­wszy okres roz­wo­ju kul­tu­ry spo­łe­czeństw na­stę­pu­ją­cy po okre­sie dzi­ko­ści
3. daw­niej: bar­ba­rzyń­cy, ludy uz­na­wa­ne za bar­ba­rzyń­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brak cy­wi­li­za­cji

 (1.2) ogół ludów nie­cy­wi­li­zo­wa­nych w sta­ro­żyt­no­ści

 (1.3) an­trop. etap roz­wo­ju ludz­ko­ści we­dług Le­wi­sa Mor­ga­na

 (1.4) przen. za­cho­wa­nie uz­na­ne za nie do za­ak­cep­to­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbasiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barbatka

ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w rze­kach eu­ro­pej­skich, az­ja­tyc­kich i afry­kań­skich; brza­na


Źródła:

SJP.pl

Barbecue

[czy­taj: BARbekju]
1. grill, gril;
a) urzą­dze­nie w for­mie prze­no­śne­go rusz­tu opa­la­ne­go wę­glem albo elek­trycz­ne­go pie­kar­ni­ka z roż­nem bądź rusz­tem, słu­żą­ce do bez­tłu­szczo­we­go pie­cze­nia róż­ne­go ro­dza­ju po­traw;
b) po­tra­wy przy­rzą­dza­ne na takim urzą­dze­niu;
c) przy­ję­cie na świe­żym po­wie­trzu, pod­czas któ­re­go przy­go­to­wy­wa­ne i spo­ży­wa­ne są takie po­tra­wy;
2. sos do mięsa przy­rzą­dza­ny prze­de wszyst­kim z czosn­ku, miodu i ke­czu­pu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spot­ka­nie to­wa­rzy­skie na wol­nym po­wie­trzu, czę­sto z je­dze­niem z gril­la

 (1.2) kulin. spoż. ro­dzaj czer­wo­no-bru­nat­ne­go sosu o słod­ko-kwa­śno-pi­kant­nym smaku, do mięsa z rusz­tu;

 (1.3) kulin. przy­pra­wa do mięs


Bar­be­cue (w skró­cie BBQ) – an­giel­ska nazwa za­rów­no pie­cy­ka (ga­zo­we­go, elek­trycz­ne­go lub na wę­giel drzew­ny), jak i ro­dza­ju przy­ję­cia na świe­żym po­wie­trzu.

Urzą­dze­nia typu BBQ są po­pu­lar­ne na te­re­nie całej Au­stra­lii, do­stęp­ne pu­blicz­nie w wielu par­kach, na wielu par­kin­gach. Ko­rzy­sta­nie jest bez­płat­ne lub za sym­bo­licz­ną opła­tą (20 cen­tów do 1 do­la­ra). BBQ znaj­du­ją się też w pra­wie każ­dym domu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barber

fryz­jer męski lub salon fryz­jer­ski zaj­mu­ją­cy się także go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fryzj. fryz­jer męski, zaj­mu­ją­cy się głów­nie strzy­że­niem wło­sów i go­le­niem brody


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barber-Shop

[czy­taj: bar­ber szop] salon dla męż­czyzn, w któ­rym strzy­że i sty­li­zu­je się męski za­rost; bar­bers­hop, bar­ber shop


Źródła:

SJP.pl

Barbera

fryz­jer męski lub salon fryz­jer­ski zaj­mu­ją­cy się także go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu


Źródła:

SJP.pl

Barbering

fryz­jer­stwo mę­skie po­łą­czo­ne z go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu; bar­ber­stwo


Źródła:

SJP.pl

Barberingowy

→ bar­be­ring


Patrz:barbering

Źródła:

SJP.pl

Barberka

fryz­jer­ka męska zaj­mu­ją­ca się także go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fryzj. fryz­jer­ka męska, zaj­mu­ją­ca się głów­nie strzy­że­niem wło­sów i go­le­niem brody


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbershop

[czy­taj: bar­ber szop] salon dla męż­czyzn, w któ­rym strzy­że i sty­li­zu­je się męski za­rost; bar­ber-shop, bar­ber shop


Bar­bers­hop – film ko­me­dio­wy pro­duk­cji ame­ry­kań­skiej z 2002 roku w re­ży­se­rii Tima Story. Za sce­na­riusz od­po­wia­da­ły trzy osoby Mark Brown, Mars­hall Todd i Don D. Scott. W ro­lach głów­nych wy­stą­pi­li Eve, Ice Cube, Ant­ho­ny An­der­son czy Ce­dric the En­ter­ta­i­ner. Zdję­cia od­by­wa­ły się w miej­sco­wo­ści Chi­ca­go, w sta­nie Il­li­no­is. Kon­ty­nu­a­cja filmu uka­za­ła się w 2004 roku, pt. "".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barberski

zwią­za­ny z fryz­jer­stwem mę­skim


Źródła:

SJP.pl

Barberstwo

fryz­jer­stwo mę­skie po­łą­czo­ne z go­le­niem oraz pie­lę­gna­cją za­ro­stu; bar­be­ring


Źródła:

SJP.pl

Barbet

koł­nierz za­kry­wa­ją­cy szyję i pier­si, no­szo­ny daw­niej przez za­kon­ni­ce, a także przez star­sze ko­bie­ty i wdowy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów z grupy psów apor­tu­ją­cych, pło­cha­czy i psów wod­nych po­cho­dzą­ca z Fran­cji;


Bar­bet – rasa psów my­śliw­skich, śred­niej wiel­ko­ści, przez­na­czo­na do po­lo­wa­nia na ptact­wo wodne, wy­szu­ku­je i wy­pła­sza ptact­wo, ukry­te w za­ro­ślach i trzci­nach, i apor­tu­je strze­lo­ne sztu­ki. Bar­dzo od­por­ny na zimno, po­wi­nien iść do wody bez wzglę­du na po­go­dę. Rasa obec­nie rzad­ko spo­ty­ka­na, zak­wa­li­fi­ko­wa­na przez FCI do sek­cji 3 grupy VIII. Rasa pod­le­ga pró­bom pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbeta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. mar. nie­ru­cho­ma opan­ce­rzo­na niska cy­lin­drycz­na osło­na dzia­ła na okrę­cie;

 (1.2) wojsk. w for­ty­fi­ka­cjach: miej­sce do usta­wie­nia dział;


Za­su­ge­ro­wa­no, aby z tego ar­ty­ku­łu in­for­ma­cje nt. for­ty­fi­ka­cji do ar­ty­ku­łu bar­be­ta (for­ty­fi­ka­cje).

Bar­be­ta – nie­ru­cho­ma, opan­ce­rzo­na, niska, cy­lin­drycz­na osło­na na okrę­tach, sta­no­wią­ca pod­sta­wę wieży ar­ty­le­ryj­skiej, która obra­ca­ła się na ło­ży­sku na bar­be­cie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barbie

[czy­taj: barbi] pe­jo­ra­tyw­nie: nie­zbyt in­te­li­gent­na ko­bie­ta ubie­ra­ją­ca się w spo­sób wy­zy­wa­ją­cy i ma­ją­ca zbyt ostry ma­ki­jaż; pom­po­nia­ra


Bar­bie – lalka pro­du­ko­wa­na przez przed­się­bior­stwo Mat­tel, jedna z naj­le­piej sprze­da­ją­cych się za­ba­wek i jed­no­cze­śnie naj­bar­dziej zna­nych ikon kul­tu­ry ma­so­wej. Bar­bie to naj­po­pu­lar­niej­sza lalka na świe­cie.

Bar­bie zo­sta­ła stwo­rzo­na przez Ruth Hand­ler w 1958 na pod­sta­wie przez­na­czo­nej dla do­ro­słych nie­miec­kiej lalki Lilli. Bar­bie za­de­biu­to­wa­ła 9 marca 1959 na no­wo­jor­skich tar­gach za­ba­wek, po wy­ku­pie­niu praw do Lilli przez za­ło­żo­ne przez Ruth i El­liot­ta Hand­le­rów przed­się­bior­stwo Mat­tel.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbierski

przy­miot­nik od: bar­bierz


Źródła:

SJP.pl

Barbierz

daw­niej: fryz­jer wy­ko­nu­ją­cy także za­bie­gi fel­czer­skie; cy­ru­lik, bal­wierz, bal­bierz


Źródła:

SJP.pl

Barbital

zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny daw­niej jako śro­dek na­sen­ny; we­ro­nal


Bar­bi­tal, we­ro­nal ( bar­bi­ta­lum) oraz sól so­do­wa bar­bi­ta­lu (łac. "bar­bi­ta­lum na­trium") – dwu­e­ty­lo­wa po­chod­na ma­lo­ny­lo­mocz­ni­ka, pier­wszy bar­bi­tu­ran wpro­wa­dzo­ny do lecz­nict­wa (w 1903 roku).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbiton

in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do liry, choć nieco dłuż­szy, z co najm­niej sied­mio­ma stru­na­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. sta­ro­grec­ki in­stru­ment stru­no­wy, po­dob­ny do liry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbitos

bar­bi­ton (in­stru­ment sta­ro­grec­ki)


Źródła:

SJP.pl

Barbituran

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. zwią­zek or­ga­nicz­ny o wła­ści­wo­ściach na­sen­nych i prze­ciwdr­gaw­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbituranowy

przy­miot­nik od: bar­bi­tu­ran


Źródła:

SJP.pl

Barbiturany

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go


Bar­bi­tu­ra­ny (bar­bi­tu­ra­ty) – po­tocz­na nazwa po­chod­nych kwasu bar­bi­tu­ro­we­go, uży­wa­nych na sze­ro­ką skalę w la­tach 50–70. XX wieku jako leki na­sen­ne, znie­czu­la­ją­ce i prze­ciw­pa­dacz­ko­we. Naj­bar­dziej znane są bar­bi­tal ("We­ro­nal"), fe­no­bar­bi­tal ("Lu­mi­nal") – sto­so­wa­ne do dzi­siaj, cy­klo­bar­bi­tal ("Fa­no­dorm") – obec­nie sto­so­wa­ny wy­łącz­nie w Rosji. W la­tach 70. XX w. były czę­sto na­du­ży­wa­ne w ce­lach odu­rza­ją­cych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbiturat

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go; śro­dek na­sen­ny, nar­ko­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Barbiturowy

kwas bar­bi­tu­ro­wy, ma­lo­ny­lo­mocz­nik - he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, ciało stałe; sto­so­wa­ny głów­nie do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych; duże zna­cze­nie w lecz­nict­wie mają jego po­chod­ne - bar­bi­tu­ra­ny


Źródła:

SJP.pl

Barbizończyk

ma­larz re­a­li­zu­ją­cy kon­cep­cje fran­cu­skiej szko­ły w Bar­bi­zon, pro­pa­gu­ją­cej w po­ło­wie XIX wieku ma­lar­stwo re­a­li­stycz­nych, siel­skich pej­za­ży


Źródła:

SJP.pl

Barbora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|ż. zob. Bar­ba­ra.


Źródła:

Wiktionary

Barbotaż

pro­ces prze­pły­wu gazu w po­sta­ci pę­che­rzy­ków przez war­stwę cie­czy


Źródła:

SJP.pl

Barbotażowy

→ bar­bo­taż


Patrz:barbotaż

Źródła:

SJP.pl

Barbotine

[czy­taj: BARbotin] sta­ro­żyt­na me­to­da zdo­bie­nia ce­ra­mi­ki przez na­no­sze­nie wzo­rów przed wy­pa­la­niem, obec­na m.in. w ce­ra­mi­ce egip­skiej


Bar­bo­ti­ne (fr.) – tech­ni­ka de­ko­ra­cji ce­ra­mi­ki.

Po­le­ga na na­nie­sie­niu pla­stycz­ne­go wy­o­bra­że­nia na wysch­nię­ty lecz nie­wy­pa­lo­ny cze­rep na­czy­nia płyn­ną glin­ką ce­ra­micz­ną (ka­o­li­nem) lub szla­mem an­go­by za po­mo­cą rożka garn­car­skie­go albo na­try­sku­jąc (bryz­ga­jąc – fr. "bar­bo­ter") je na po­wierzch­nię wy­ro­bu. Na­czy­nie może być wcze­śniej an­go­bo­wa­ne. Ozdo­bio­ne w ten spo­sób re­lie­fo­wo na­czy­nie pod­da­je się wy­pa­ło­wi. Na po­wierzch­nię można potem na­ło­żyć je­szcze przej­rzy­ste szkli­wo i pow­tór­nie wy­pa­lić.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbotowanie

prze­pływ gazu w po­sta­ci wielu drob­nych pę­che­rzy­ków przez war­stwę cie­czy, sto­so­wa­ny w celu zwięk­sze­nia po­wierzch­ni kon­tak­tu cie­czy i gazu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. fiz. prze­mie­szcza­nie się pę­che­rzy­ków gazu przez ciecz


Bar­bo­to­wa­nie – pro­ces bę­dą­cy czę­ścią ana­li­zy ema­na­cyj­nej po­le­ga­ją­cy na przed­mu­chi­wa­niu stru­mie­niem po­wie­trza spe­cjal­ne­go na­czy­nia. Stru­mień usuwa z rozt­wo­ru zgro­ma­dzo­ny radon w celu oz­na­cze­nia ak­tyw­no­ści pro­mie­niot­wór­czej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbra

obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Barbuda

wyspa na Morzu Ka­ra­ib­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa po­ło­żo­na na Morzu Ka­ra­ib­skim, za­li­cza­ją­ca się do Wysp Na­wietrz­nych, wcho­dzą­ca w skład pań­stwa An­ti­gua i Bar­bu­da;


Bar­bu­da – wyspa po­ło­żo­na na Morzu Ka­ra­ib­skim, za­li­cza­ją­ca się do Wysp Na­wietrz­nych, wcho­dzą­ca w skład pań­stwa An­ti­gua i Bar­bu­da; 161 km² po­wierzch­ni, ok. 1500 miesz­kań­ców, sku­pio­nych w osa­dzie Co­dring­ton. Po­wierzch­nia ni­zin­na i pła­ska z nie­licz­ny­mi wznie­sie­nia­mi na­tu­ry wul­ka­nicz­nej. Wyspa ma słabo roz­wi­nię­tą sieć rzecz­ną. Duże i sze­ro­kie pia­szczy­ste plaże oraz rafy ko­ra­lo­we czy­nią z wyspy dużą atrak­cję tu­ry­stycz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbudzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­bu­dą, do­ty­czą­cy Bar­bu­dy


Źródła:

Wiktionary

Barbula

wschod­nio­az­ja­tyc­ki krzew z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbusse

[czy­taj: barBIS] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barbórka

1. za­ba­wa z okaz­ji świę­ta gór­ni­ków; bar­bar­ka;
2. po­tocz­nie: do­dat­ko­wa pen­sja dla gór­ni­ków z okaz­ji Bar­bór­ki; bar­bór­ko­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ba­wa z okaz­ji Bar­bór­ki

 (1.2) do­dat­ko­we wy­na­gro­dze­nie pie­nięż­ne wy­pła­ca­ne gór­ni­kom z okaz­ji ich świę­ta


Bar­bór­ka (dawna pi­sow­nia Bar­bur­ka), Dzień Gór­ni­ka – tra­dy­cyj­ne świę­to gór­ni­cze, ob­cho­dzo­ne w Pol­sce 4 grud­nia, w dniu św. Bar­ba­ry z Ni­ko­me­dii, pa­tron­ki do­brej śmier­ci i trud­nej pracy. Poza gór­ni­ka­mi Bar­bór­kę ob­cho­dzą także ge­o­lo­dzy i inne osoby wy­ko­nu­ją­ce za­wo­dy zwią­za­ne z po­szu­ki­wa­niem paliw ko­pal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbórkowe

zwią­za­ny z bar­bór­ką, do­ty­czą­cy bar­bór­ki


Źródła:

SJP.pl

Barbórkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla ob­cho­dów Bar­bór­ki


Źródła:

Wiktionary

Barbórkowy

zwią­za­ny z bar­bór­ką, do­ty­czą­cy bar­bór­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­bór­ką, do­ty­czą­cy bar­bór­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barca

[czy­taj: barsa] po­tocz­nie o hisz­pań­skim klu­bie pił­kar­skim FC Bar­ce­lo­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barcelona

1. mia­sto w Hisz­pa­nii;
2. mia­sto w We­ne­zu­e­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Hisz­pa­nii, sto­li­ca Ka­ta­lo­nii;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w Hisz­pa­nii z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Bar­ce­lo­nie (1.1);

 (1.3) geogr. mia­sto w We­ne­zu­e­li sto­li­ca stanu Anzoátegui;

 (1.4) geogr. osada w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w Korn­wa­lii;

 (1.5) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 945;


Bar­ce­lo­na (wym. katal. [], wym. hiszp. []) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, około 110 km na po­łud­nie od grzbie­tu Pi­re­ne­jów i gra­ni­cy hisz­pań­sko-fran­cu­skiej. Sto­li­ca pro­win­cji o tej samej naz­wie oraz wspól­no­ty au­to­no­micz­nej Ka­ta­lo­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barcelonka

miesz­kan­ka Bar­ce­lo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­ce­lo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barcelończyk

miesz­ka­niec Bar­ce­lo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bar­ce­lo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barceloński

→ Bar­ce­lo­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­ce­lo­ną, do­ty­czą­cy Bar­ce­lo­ny, po­cho­dzą­cy z Bar­ce­lo­ny


Patrz:Barcelona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barcewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barchaczów

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim


Bar­cha­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Ła­bu­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ła­bu­nie. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 466 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barchan

1. tka­ni­na ba­weł­nia­na;
2. wydma w kształ­cie półk­się­ży­ca, wy­pu­kłym zbo­czem zwró­co­na do kie­run­ku wia­tru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ro­dzaj gru­bej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej;

 (1.2) geol. wydma w kształ­cie półk­się­ży­ca;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barchanik

zdrob­nie­nie od: bar­chan


Źródła:

SJP.pl

Barchanka

su­kien­ka lub spód­nicz­ka z bar­cha­nu


Źródła:

SJP.pl

Barchannik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. fa­bry­kant bar­cha­nu

 (1.2) daw. tkacz bar­cha­nu

 (1.3) daw. hand­larz bar­cha­nem


Źródła:

Wiktionary

Barchanowy

1. zro­bio­ny z bar­cha­nu - tka­ni­ny ba­weł­nia­nej;
2. do­ty­czą­cy bar­cha­nu - wydmy


przy­miot­nik

 (1.1) włók. wy­ko­na­ny z bar­cha­nu

 (1.2) geol. zwią­za­ny z bar­cha­na­mi, do­ty­czą­cy bar­cha­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barchany

1. tka­ni­na ba­weł­nia­na;
2. wydma w kształ­cie półk­się­ży­ca, wy­pu­kłym zbo­czem zwró­co­na do kie­run­ku wia­tru


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. majt­ki z bar­cha­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barches

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chał­ka


Źródła:

Wiktionary

Barchetta

model sa­mo­cho­du marki Fiat


Bar­chet­ta (czyt. "bar­ket­ta"; włos. "łó­decz­ka") – ro­dzaj kon­struk­cji nad­wo­zia sto­so­wa­ne­go zaz­wy­czaj w sa­mo­cho­dach wy­ści­go­wych w la­tach 40. i 50. XX wieku.

Sil­nik był umie­szczo­ny z przo­du. Sa­mo­chód był przez­na­czo­ny tylko dla kie­row­cy (wer­sje wy­ści­go­we) lub dla kie­row­cy i pa­sa­że­ra (wer­sje typu ro­ad­ster).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barciak

drob­ny motyl nocny, szkod­nik pa­siek (jego gą­sie­ni­ce żywią się wo­skiem pszcze­lim)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barcianianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bar­cian

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bar­cian, uro­dzo­na w Bar­cia­nach


Źródła:

Wiktionary

Barcianianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­cian

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bar­cian, uro­dzo­na w Bar­cia­nach


Źródła:

Wiktionary

Barciany

wieś w Pol­sce


Bar­cia­ny (niem. "Bar­ten", "Bart­hen", lit. "Bartėniai") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny, na te­re­nie kra­i­ny hi­sto­rycz­nej Prusy Dolne. Sie­dzi­ba gminy Bar­cia­ny.

Daw­niej mia­sto; uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską w 1628 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1945 roku. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bar­cia­ny. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barciański

przy­miot­nik od: Bar­cia­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­cia­na­mi, do­ty­czą­cy Bar­cian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barcice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Barcicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barciel

chrząszcz z ro­dzi­ny prze­kra­sko­wa­tych, szkod­nik pa­siek


Bar­ciel ("Tri­cho­des") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny prze­kra­sko­wa­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barcik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barcikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barcin

drze­wo lub drew­no za­wie­ra­ją­ce barć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Bar­cin ( Barts­chin) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bar­cin, nad No­te­cią, około 25 km od Byd­go­szczy w linii pro­stej.

Bar­cin uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1479 ro­kiem. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie, po­ło­żo­ne było w pier­wszej po­ło­wie XVII wieku w po­wie­cie kcyń­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barcina

drze­wo lub drew­no za­wie­ra­ją­ce barć


Źródła:

SJP.pl

Barcinek

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barcinianin

miesz­ka­niec Bar­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Barcinianka

miesz­kan­ka Bar­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Barciowy

→ barć


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­cią, do­ty­czą­cy barci


Patrz:barć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barciński

→ Bar­cin


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bar­ci­na, zwią­za­ny z Bar­ci­nem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Barcin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barciś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Pru­sach, na wschod­nim brze­gu Łyny, za­miesz­ki­wa­na w śred­nio­wie­czu przez Bar­tów;


Bar­cja (niem. "Bar­ten", "Bar­ten­land," "Bart­ho­nia," lit. i prus. "Barta") – kra­i­na hi­sto­rycz­na oraz dawne te­ry­to­rium ple­mien­ne, zlo­ka­li­zo­wa­ne w cen­tral­nej czę­ści Prus.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barclays

Barc­la­ys PLC – bry­tyj­ska firma hol­din­go­wa, glo­bal­ny do­staw­ca usług fi­nan­so­wych dzia­ła­ją­cy na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, na­dzo­ro­wa­ny przez Fi­nan­cial Con­duct Aut­ho­ri­ty oraz Pru­den­tial Re­gu­la­tion Aut­ho­ri­ty.


Źródła:

Wikipedia

Barcz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barczatka

motyl z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych, szkod­nik lasów i ogro­dów


Źródła:

SJP.pl

Barczatkowate

ro­dzi­na mo­ty­li o ma­syw­nej bu­do­wie ciała i sze­ro­kich skrzy­dłach, wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie, głów­nie w la­sach i sa­dach


Bar­czat­ko­wa­te (La­sio­cam­pi­dae) - ro­dzi­na owa­dów z rzędu mo­ty­li. Obej­mu­je ponad 1000 ga­tun­ków noc­nych mo­ty­li, wy­stę­pu­ją­cych w la­sach i sa­dach wszyst­kich kon­ty­nen­tów. W Pol­sce wy­stę­pu­je około 19 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barczatkowaty

o ce­chach bar­czat­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Barczel

bar­czel świer­ko­wy, bar­czel sos­no­wy - ga­tun­ki plusk­wia­ków z ro­dzi­ny brudź­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Barczewianin

miesz­ka­niec Bar­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bar­cze­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bar­cze­wa, uro­dzo­na w Bar­cze­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barczewianka

miesz­kan­ka Bar­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­cze­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bar­cze­wa, uro­dzo­na w Bar­cze­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barczewko

wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


Bar­czew­ko "(daw­niej "Stary War­tem­bork", niem. Alt War­ten­burg)" – wieś war­miń­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bar­cze­wo.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Bar­czew­ko, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Tu­ław­ki. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barczewo

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Bar­cze­wo (daw­niej "War­tem­bork", War­ten­burg in Ost­pre­us­sen) – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bar­cze­wo. Po­ło­żo­ne jest nad rzeką Pisą War­miń­ską. Oś­ro­dek usług, drob­ne­go prze­my­słu: drzew­ne­go, me­ta­lo­we­go, che­micz­ne­go, włó­kien­ni­cze­go oraz spo­żyw­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barczewski

→ Bar­cze­wo


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­cze­wem, do­ty­czą­cy Bar­cze­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Barczewo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barczykowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barczystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osob o sze­ro­kich bar­kach


Źródła:

Wiktionary

Barczysty

sze­ro­ki w ra­mio­nach


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) sze­ro­ki w bar­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bard

1. piew­ca, poeta, wieszcz;
2. cel­tyc­ki nad­wor­ny pie­śniarz lub poeta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) u ludów cel­tyc­kich: śred­nio­wiecz­ny poeta opie­wa­ją­cy boje i bo­ha­te­rów;

 (1.2) przen. poeta, piew­ca, wieszcz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: barda


Na tę stro­nę wska­zu­je „bar­do­wie”. Zo­bacz też: Bar­do­wie (ze­spół mu­zycz­ny) i Bard (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Bard – cel­tyc­ki poeta i pie­śniarz, spo­ty­ka­ny od XI do XVII wieku na dwo­rach Ir­lan­dii, Szko­cji, Walii i Bre­ta­nii.

Współ­cze­śnie mia­nem „bard” okre­śla się wy­bit­ne­go ar­ty­stę, wy­ko­nu­ją­ce­go włas­ne, li­te­rac­ko i mu­zycz­nie opra­co­wa­ne ut­wo­ry z to­wa­rzy­sze­niem in­stru­men­tu – zwy­kle gi­ta­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. barta.

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. sie­kie­ra do ob­cio­sy­wa­nia drze­wa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: bard


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bardach

śro­do­wi­sko­wo: ubi­ka­cja, kibel, sedes; bar­da­cha


Bar­dach – pol­ski herb szla­chec­ki, na­da­ny w za­bo­rze au­striac­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bardacha

śro­do­wi­sko­wo: ubi­ka­cja, kibel, sedes; bar­dach


Źródła:

SJP.pl

Bardaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od bar­dak


Źródła:

Wiktionary

Bardak

po­tocz­nie: nie­po­rzą­dek, ba­ła­gan; baj­zel, ko­ło­wa­ciz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. brak po­rząd­ku, nie­ład

 (1.2) śrpol. chu­sta do za­wi­ja­nia fajki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bardaszka

pry­mi­tyw­na ubi­ka­cja, sła­woj­ka


Źródła:

SJP.pl

Bardejowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­de­jo­wem, do­ty­czą­cy Bar­de­jo­wa


Źródła:

Wiktionary

Bardejów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Sło­wa­cji;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Bar­de­jov”. Zo­bacz też: Bar­de­jov (sta­cja ko­le­jo­wa).

Bar­de­jów (słow. "Bar­de­jov"; hist. "Bar­diów", "Bar­dy­jów"; niem. "Bart­feld"; węg. "Bártfa"; czes. "Bar­di­jov" lub "Bardějov"; cyg. "Bart­wa") – mia­sto po­wia­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Sło­wa­cji, w kraju pre­szow­skim, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Sza­rysz.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bardela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. jeźdz. ro­dzaj sio­dła zro­bio­ne­go ze słomy słu­żą­ce­go zaz­wy­czaj do ujeż­dża­nia koni, które przed­tem nie no­si­ły jeźdź­ca; Glo­ger.


Źródła:

Wiktionary

Bardijewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bardini

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bardiów

mia­sto po­wia­to­we w pół­noc­no-wschod­niej Sło­wa­cji, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Sza­rysz; Bar­die­jów, Bar­dy­jów, Bar­de­jów


Źródła:

SJP.pl

Bardka

→ bard


Patrz:bard

Źródła:

SJP.pl

Bardo

we włó­kien­nict­wie: ze­spół ni­ciel­nic kros­na, po­trzeb­nych do wyt­wo­rze­nia okre­ślo­nej tka­ni­ny; grze­bień tkac­ki, pło­cha, przy­bi­jacz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) w tkact­wie: część kros­na, która pro­wa­dzi os­no­wę

 (1.2) rel. w bud­dyz­mie ty­be­tań­skim: każdy przej­ścio­wy stan eg­zy­sten­cji, np. życie, me­dy­ta­cja, sen, śmierć;

 (1.3) rel. w bud­dyz­mie ty­be­tań­skim: prak­ty­ka ma­ją­ca dawać roz­poz­na­nie na­tu­ry zja­wisk w okre­sie mię­dzy śmier­cią a po­now­ny­mi na­ro­dzi­na­mi;

 (1.4) daw. stpol. wzgó­rze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bardon

dawny stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do lutni, liry i man­do­li­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. hist. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, po­dob­ny do liry lub lutni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bardot

[czy­taj: barDO] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bardotka

1. biu­sto­nosz z usz­tyw­nie­nia­mi, od­sła­nia­ją­cy część biu­stu;
2. ro­dzaj chust­ki z przez­ro­czy­ste­go szy­fo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) typ usz­tyw­nio­ne­go biu­sto­no­sza, któ­re­go mi­secz­ki są ufor­mo­wa­ne tak, aby mak­sy­mal­nie od­sło­nić i wy­ek­spo­no­wać górną część biu­stu, jed­no­cze­śnie pod­no­sząc go do góry

 (1.2) ro­dzaj szy­fo­no­wej chust­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bardowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­dem, bar­da­mi, do­ty­czą­cy barda


Źródła:

Wiktionary

Bardski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bardysz

topór bo­jo­wy na dłu­gim drzew­cu; ber­dysz


Źródła:

SJP.pl

Bardyzana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. ha­la­bar­da


Źródła:

Wiktionary

Bardzianin

miesz­ka­niec Barda


Źródła:

SJP.pl

Bardzianka

miesz­kan­ka Barda


Źródła:

SJP.pl

Bardziej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: bar­dzo; wyraz uży­wa­ny do two­rze­nia zło­żo­nych form stop­nia wyż­sze­go przy­miot­ni­ków (np. bar­dziej pol­ski) i przy­słów­ków (np. bar­dziej swoj­sko)


forma przy­słów­ka.

 (1.1) sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka bar­dzo

 (1.2) wyraz two­rzą­cy opi­so­wy sto­pień wyż­szy od niek­tó­rych przy­miot­ni­ków i przy­słów­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bardziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bardzki

→ Bardo


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­dem, do­ty­czą­cy Barda


Patrz:Bardo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bardzo

w wy­so­kim stop­niu, mocno, dużo, np. "Bar­dzo (mocno) Cię ko­cham"


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) słu­żą­cy do pod­kre­śle­nia cechy przy­miot­ni­ka, przy­słów­ka lub cza­sow­ni­ka w wy­so­kim stop­niu, dużo

 (1.2) bar­dziej, naj­bar­dziej wyraz po­moc­ni­czy, sto­so­wa­ny do two­rze­nia form stop­nia wyż­sze­go i naj­wyż­sze­go niek­tó­rych przy­miot­ni­ków i przy­słów­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bardzośmy

po­tocz­nie: przy­słó­wek "bar­dzo" po­łą­czo­ny z koń­ców­ka cza­sow­ni­ko­wą "-śmy" (np. "Bar­dzo­śmy was po­lu­bi­li.", "Bar­dzo­śmy się cie­szy­li.")


Źródła:

SJP.pl

Bareczek

zdrob­nie­nie od: barek


Źródła:

SJP.pl

Bareizm

coś ab­sur­dal­ne­go, przy­po­mi­na­ją­ce­go sy­tu­a­cje lub sceny z fil­mów ko­me­dio­wych Sta­ni­sła­wa Barei


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. za­baw­ny zwrot bę­dą­cy cy­ta­tem z ko­me­dii fil­mo­wych Sta­ni­sła­wa Barei

 (1.2) pot. iron. ab­sur­dal­na wy­po­wiedź, zda­rze­nie lub sy­tu­a­cja ze sfery pu­blicz­nej po­dob­ne do sur­re­a­li­stycz­ne­go gagu z ko­me­dii fil­mo­wych Sta­ni­sła­wa Barei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bareja

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barejowie

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barek

1. mały bar (jako za­kład ga­stro­no­micz­ny lub bufet);
2. po­dręcz­ny sto­lik na kół­kach na trun­ki, sło­dy­cze itp.;
3. od­dziel­ne po­mie­szcze­nie w re­ga­le, szaf­ce itp. do prze­cho­wy­wa­nia na­po­jów al­ko­ho­lo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bar

 (1.2) mały bar

 (1.3) półka w meblu do trzy­ma­nia na­po­jów al­ko­ho­lo­wych

 (1.4) sto­lik na kół­kach na al­ko­ho­le

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: barka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barelief

mało wy­pu­kła rzeź­ba; pła­ski re­lief, pła­sko­rzeź­ba, bas-re­lief


Źródła:

SJP.pl

Barestezjometr

przy­rząd słu­żą­cy do mie­rze­nia wraż­li­wo­ści skóry na na­cisk


Źródła:

SJP.pl

Bareta

żel­be­to­wy fun­da­ment głę­bo­ki w po­sta­ci krót­kie­go od­cin­ka ścia­ny szcze­li­no­wej


Ba­re­ta – ro­dzaj żel­be­to­we­go fun­da­men­tu poś­red­nie­go sto­so­wa­ny w bu­dow­nict­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bareter

opor­nik z drutu sta­lo­we­go, umie­szczo­ny w bańce szkla­nej z roz­rze­dzo­nym wo­do­rem, który wy­ka­zu­je wzrost opor­no­ści elek­trycz­nej wraz ze wzro­stem tem­pe­ra­tu­ry


Ba­re­ter (ina­czej: "lampa opo­ro­wa") – dru­to­wy opor­nik wy­ko­na­ny z że­la­za i umie­szczo­ny w her­me­tycz­nej obu­do­wie, np. szkla­nej bańce wy­peł­nio­nej gazem (naj­czę­ściej wo­do­rem) pod zmniej­szo­nym ci­śnie­niem, słu­żą­cy do sta­bi­li­zo­wa­nia, w pew­nym za­kre­sie, na­tę­że­nia prądu sta­łe­go lub zmien­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baretka

ka­wa­łek wstąż­ki o prze­pi­so­wych bar­wach i wy­mia­rach, na­szy­wa­nej na kurt­ce mun­du­ru lub ma­ry­nar­ce, za­stę­pu­ją­cy wła­ści­wy order lub odz­na­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wąski ka­wa­łek wstąż­ki no­szo­ny na mun­du­rze za­miast odz­na­cze­nia;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barełkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bareż

ma­te­riał z cien­kiej wełny i jed­wa­biu


Źródła:

SJP.pl

Bareżowy

przy­miot­nik od: bareż


Źródła:

SJP.pl

Bargiel

ptak leśny z rzędu wró­blo­wych, za­miesz­ku­ją­cy lasy Eu­raz­ji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, w Pol­sce pod ochro­ną; ko­wa­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. zob. ko­wa­lik.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bargielski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bargieł

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bargiełowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barglik

ga­tu­nek no­wo­ze­landz­kie­go ptaka z rzędu wró­blo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acant­hi­sit­ti­dae|ref=tak.


Bar­glik ("Acant­hi­sit­ta chlo­ris") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny bar­gli­ków (Acant­hi­sit­ti­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Acant­hi­sit­ta. Wy­stę­pu­je en­de­micz­nie w Nowej Ze­lan­dii. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barguzin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w Bu­ria­cji, ucho­dzą­ca do je­zio­ra Baj­kał;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barguziński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­gu­zi­nem (rzeką w Rosji)


Źródła:

Wiktionary

Bargłowski

przy­miot­nik od: Bar­głów Ko­ściel­ny


Źródła:

SJP.pl

Bargłówka

1. wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bari

mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, sto­li­ca Apu­lii i pro­win­cji Bari (1.2);

 (1.2) daw. adm. była wło­ska pro­win­cja w re­gio­nie Apu­lia;

 (1.3) hist. polit. wło­skie księ­stwo


– mia­sto i gmina w po­łud­nio­wych Wło­szech, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Adria­tyc­kim. Bari jest sto­li­cą pro­win­cji Bari i re­gio­nu Apu­lia. W 2022 lud­ność mia­sta wy­no­si­ła 315 972 miesz­kań­ców, cały ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Bari liczy ok. 1,5 mln miesz­kań­ców.

Bari jest naj­więk­szym mia­stem nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, waż­nym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym, hand­lo­wym i kul­tu­ral­nym Włoch po­łud­nio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baria

jed­nost­ka ci­śnie­nia uży­wa­na w ukła­dzie CGS równa 0,1 pa­ska­la; mi­kro­bar


Baria (z gr. βαρύς "barýs" – cięż­ki) – jed­nost­ka ci­śnie­nia ukła­du miar CGS, oz­na­cza­na sym­bo­lem b. Jest równa 1 dynie na cen­ty­metr kwa­dra­to­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bariatra

le­karz zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem oty­ło­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­ro­bli­wej oty­ło­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka z dzie­dzi­ny ba­ria­trii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bariatria

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny, która leczy cho­ro­bli­wą oty­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem oty­ło­ści


Ba­ria­tria – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się dia­gno­zo­wa­niem, okre­śla­niem przy­czyn, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem nad­wa­gi, a zwła­szcza oty­ło­ści, w tym me­to­da­mi chi­rur­gicz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bariatryczny

przy­miot­nik od: ba­ria­tria


przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z ba­ria­trią, le­cze­niem oty­ło­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baribal

ga­tu­nek niedź­wie­dzia; za­miesz­ku­je lasy Ame­ry­ki Pół­noc­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ursus ame­ri­ca­nus|Pal­las|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

 (1.2) zool. dra­pież­nik z ga­tun­ku ba­ri­ba­li (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bariera

1. pło­tek, po­ręcz itp., które wy­dzie­la­ją ja­kieś miej­sce, unie­moż­li­wia­ją przej­ście itp.;
2. na­tu­ral­na przesz­ko­da, która utrud­nia lub unie­moż­li­wia prze­mie­szcza­nie się;
3. rzecz, która utrud­nia pow­sta­nie ja­kie­goś zja­wi­ska lub sy­tu­a­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przesz­ko­da, która utrud­nia lub unie­moż­li­wia prze­mie­szcza­nie się

 (1.2) coś, co utrud­nia lub unie­moż­li­wia zaj­ście cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barierka

zdrob­nie­nie od: ba­rie­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ba­rie­ra

 (1.2) prze­gro­da po­sta­wio­na, aby unie­moż­li­wić przej­ście w danym miej­scu lub za­bez­pie­czyć coś


Zo­bacz też: Ba­rier­ka w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Ba­rier­ka (ba­lu­stra­da, po­ręcz) – ścian­ka skła­da­ją­ca się z tra­lek po­łą­czo­nych od góry po­rę­czą. Naj­czę­ściej sto­so­wa­na jako za­bez­pie­cze­nie bal­ko­nów (ba­lu­stra­dy bal­ko­no­we), okien (za­bez­pie­cze­nie okien­ne), scho­dów (ba­lu­stra­da scho­do­wa). Po­tocz­nie inne zna­cze­nie płotu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barierkowy

→ ba­rier­ka


Patrz:barierka

Źródła:

SJP.pl

Barierkoza

nad­mier­ne i czę­sto nie­po­trzeb­ne wy­stę­po­wa­nie w prze­strze­ni pu­blicz­nej ba­rier od­gra­dza­ją­cych jezd­nię od ja­kie­goś frag­men­tu te­re­nu, np. od chod­ni­ka; ba­rie­ro­za


Źródła:

SJP.pl

Barieroporęcz

ochron­na ba­rie­ra z po­rę­czą, uży­wa­na na mo­stach, wia­duk­tach itp.


Źródła:

SJP.pl

Barierowy

przy­miot­nik od: ba­rie­ra


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­rie­rą, do­ty­czą­cy ba­rie­ry; bę­dą­cy ba­rie­rą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barieroza

nad­mier­ne i czę­sto nie­po­trzeb­ne wy­stę­po­wa­nie w prze­strze­ni pu­blicz­nej ba­rier od­gra­dza­ją­cych jezd­nię od ja­kie­goś frag­men­tu te­re­nu, np. od chod­ni­ka; ba­rier­ko­za


Źródła:

SJP.pl

Bariolage

[czy­taj: bar­jo­laż] w grze skrzyp­co­wej: róż­ni­co­wa­nie barwy jed­ne­go dźwię­ku przez wy­do­by­wa­nie go na prze­mian ze stru­ny pu­stej i z innej stru­ny od­po­wied­nio skró­co­nej


Źródła:

SJP.pl

Barion

cząst­ka ele­men­tar­na o spi­nie po­łów­ko­wym i o masie spo­czyn­ko­wej więk­szej od masy pro­to­nu albo rów­nej jej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. fer­mion o nie­ze­ro­wej licz­bie ba­rio­no­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barionowy

→ ba­rion


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ba­rio­na­mi, do­ty­czą­cy ba­rio­nów


Patrz:barion

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barionyks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­ry­o­nyx|Cha­rig & Mil­ner|ref=tak., ro­dzaj mię­so­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny spi­no­za­u­rów;

 (1.2) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­ry­o­nyx wal­ke­ri|Cha­rig & Mil­ner|ref=tak., ga­tu­nek mię­so­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny spi­no­za­u­rów;


Ba­rio­nyks ("Ba­ry­o­nyx wal­ke­ri") – dwu­noż­ny, mię­so­żer­ny di­no­za­ur, te­ro­pod z ro­dzi­ny spi­no­za­u­rów ży­ją­cy w okre­sie wczes­nej kredy 130–125 mi­lio­nów lat temu na te­re­nach dzi­siej­szej Eu­ro­py.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barista

osoba za­wo­do­wo trud­nią­ca się pa­rze­niem kawy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się do­bo­rem, pa­rze­niem oraz ser­wo­wa­niem kawy


Ba­ri­sta ( ba­ri­sta – bar­man; także: ka­wiarz, ka­wiar­ka) – osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się wy­bie­ra­niem, pa­rze­niem oraz po­da­wa­niem kawy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baristerski

→ ba­ri­sta; ba­ri­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Baristka

ko­bie­ta za­wo­do­wo trud­nią­ca się pa­rze­niem kawy; ka­wiar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się do­bo­rem, pa­rze­niem oraz ser­wo­wa­niem kawy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baristyczny

→ ba­ri­sty­ka; ba­ry­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Baristyka

za­ję­cie osób za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cych się pa­rze­niem i po­da­wa­niem kawy; ba­ry­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Barito

rzeka w In­do­nez­ji


Ba­ri­to – rzeka w In­do­nez­ji na Bor­neo, dłu­gość 880 km.

Źró­dła w gó­rach Müllera, w gór­nym biegu pły­nie głę­bo­ką do­li­ną two­rząc licz­ne wo­do­spa­dy, w środ­ko­wym i dol­nym przez za­ba­gnio­ną ni­zi­nę, ucho­dzi deltą do Morza Ja­waj­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barium

z ła­ci­ny: bar (pier­wia­stek che­micz­ny)


Źródła:

SJP.pl

Bark

1. ze­spół kości łą­czą­cy koń­czy­nę górną z tu­ło­wiem;
2. ro­dzaj ża­glow­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. część ciała w miej­scu po­łą­cze­nia ręki lub (u zwie­rząt) koń­czy­ny przed­niej z tu­ło­wiem;

 (1.2) żegl. ża­glo­wiec ma­ją­cy co najm­niej trzy masz­ty; ostat­ni z nich ma omasz­to­wa­nie sko­śne, po­zo­sta­łe masz­ty niosą oża­glo­wa­nie re­jo­we;

 (1.3) zob. barki.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barka

sta­tek o nie­wiel­kich wy­mia­rach, uży­wa­ny do prze­wo­zu to­wa­rów dro­ga­mi śród­lą­do­wy­mi oraz w por­tach mor­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. ro­dzaj stat­ku o pła­skim dnie, słu­żą­ce­go do tran­spor­tu ła­dun­ków zaz­wy­czaj w że­glu­dze śród­lą­do­wej;


Barka – ro­dzaj stat­ku o pła­skim dnie, słu­żą­ce­go do tran­spor­tu ła­dun­ków w że­glu­dze śród­lą­do­wej. Barki są naj­czę­ściej po­zba­wio­ne włas­ne­go na­pę­du.

Pier­wot­nie barki po­ru­sza­ły się z prą­dem rzeki a pod prąd były ho­lo­wa­ne przez ludzi (bur­ła­cy) lub zwie­rzę­ta po­cią­go­we, które po­ru­sza­ły się po spe­cjal­nej dro­dze wzdłuż rzeki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barkan

bu­dow­la obron­na, for­ty­fi­ka­cja o tra­pe­zo­wym na­ry­sie


Bar­kan ( ‏بركان‎, Ber­ka­ne, ber. ⴱⵔⴽⴰⵏ) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Ma­ro­ku, w Re­gio­nie Wschod­nim, po­ło­żo­ne na rów­ni­nie Trif­fa, u pod­nó­ża pasma gór­skie­go Beni-Snas­sen. Jest sie­dzi­bą ad­mi­ni­stra­cyj­ną pro­win­cji Bar­kan.

We­dług da­nych Haut-Com­mis­sa­riat au Plan w 2024 roku Bar­kan li­czył 99 069 miesz­kań­ców, w tym 98 805 oby­wa­te­li Ma­ro­ka i 264 cu­dzo­ziem­ców. W tym samym roku pro­win­cja Bar­kan li­czy­ła 284 061 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barkarola

li­rycz­na pieśń gon­do­lie­rów we­nec­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. li­rycz­na pieśń gon­do­lie­rów w We­ne­cji;

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny przy­po­mi­na­ją­cy bar­ka­ro­lę (1.1)


Bar­ka­ro­la (wł. "barca" – czół­no; także gon­do­lie­ra) – typ pie­śni śpie­wa­nej przez gon­do­lie­rów, a także wy­wo­dzą­ca się od niej in­stru­men­tal­na forma mu­zycz­na, nie­kie­dy o ce­chach mi­nia­tu­ry.

Cha­rak­te­ry­zu­je ją wy­ko­rzy­sta­nie środ­ków wa­ria­cyj­nych, umiar­ko­wa­ne tempo oraz takt dwu­dziel­ny for­mu­la_1 Rytm akom­pa­nia­men­tu czę­sto przy­bie­ra po­stać osti­na­ta na­śla­du­ją­ce­go ruch wio­seł lub ko­ły­sa­nie łodzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barkarz

wła­ści­ciel barki, prze­woź­nik barką


Źródła:

SJP.pl

Barkas

1. duża, zwy­kle 16-20-wio­sło­wa łódź okrę­to­wa (sza­lu­pa) do prze­wo­że­nia ła­dun­ków lub osób
2. mały sta­tek o na­pę­dzie me­cha­nicz­nym do prac por­to­wych
3. 10-me­tro­wa łódź ry­bac­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barkasowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bar­ka­su, zwią­za­ny z bar­ka­sa­mi; sta­no­wią­cy część bar­ka­su; taki jak bar­kas


Źródła:

Wiktionary

Barkentyna

ża­glo­wiec hand­lo­wy ma­ją­cy przy­najm­niej 3 masz­ty; szku­ner­bark


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ża­glo­wiec ma­ją­cy co najm­niej trzy masz­ty; pier­wszy z nich ma omasz­to­wa­nie re­jo­we, po­zo­sta­łe masz­ty niosą oża­glo­wa­nie sko­śne;


Bar­ken­ty­na (ina­czej "szku­ner­bark") – ża­glo­wiec po­sia­da­ją­cy trzy lub wię­cej masz­tów, nio­są­cy na pier­wszym od dzio­bu oża­glo­wa­nie re­jo­we, a na po­zo­sta­łych oża­glo­wa­nie sko­śne - prze­waż­nie ga­flo­we, rza­dziej ber­mudz­kie.

Pol­ski­mi ża­glow­ca­mi typu bar­ken­ty­na są ORP Iskra (II) oraz STS Po­go­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barker

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barki

górna część grzbie­tu


forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: bark

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: barka


Barki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 838.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Barki, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Cyców. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barkowiec

sta­tek mor­ski słu­żą­cy do tran­spor­tu barek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek słu­żą­cy do tran­spor­tu ła­dun­ku w po­jem­ni­kach bę­dą­cych ro­dza­jem barek;


Bar­ko­wiec – sta­tek wodny przy­sto­so­wa­ny do tran­spor­tu spe­cjal­nych barek.

Ist­nie­je kilka sy­ste­mów, róż­nią­cych się wiel­ko­ścią barek i spo­so­bem ich prze­ła­dun­ku (barki mogą wpły­wać do ła­dow­ni bar­kow­ca lub być tam umie­szcza­ne spe­cjal­nym sy­ste­mem suw­nic za­mon­to­wa­nych na stat­ku).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barkowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barkowo-Obojczykowy

zwią­za­ny z bar­kiem i oboj­czy­kiem (np. staw bar­ko­wo-oboj­czy­ko­wy)


Źródła:

SJP.pl

Barkowy

→ bark, → barka, → barki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­kiem, do­ty­czą­cy barku

 (1.2) zwią­za­ny z barką, do­ty­czą­cy barki


Patrz:bark, → barka, → barki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barkracht

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. do­chód po­dat­ko­wy z żupy sol­nej


Źródła:

Wiktionary

Barkówka

pióro na skrzyd­le ptaka le­żą­ce bez­poś­red­nio w po­bli­żu tu­ło­wia


Źródła:

SJP.pl

Barlerka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych, sto­so­wa­na w tra­dy­cyj­nej me­dy­cy­nie in­dyj­skiej


Źródła:

SJP.pl

Barlicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barlinczanin

miesz­ka­niec Bar­lin­ka (mia­sta w Pol­sce); Bar­li­nia­nin


Źródła:

SJP.pl

Barlinczanka

miesz­kan­ka Bar­lin­ka (mia­sta w Pol­sce); Bar­li­nian­ka


Źródła:

SJP.pl

Barlinecki

→ Bar­li­nek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Bar­lin­ka, zwią­za­ny z Bar­lin­kiem


Patrz:Barlinek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barlinek

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Bar­li­nek (niem. "Ber­lin­chen") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bar­li­nek. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. go­rzow­skie­go. Naj­lud­niej­sze mia­sto po­wia­tu my­śli­bor­skie­go. Z mia­stem gra­ni­czy Bar­li­nec­ki Park Kra­jo­bra­zo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barlinianin

miesz­ka­niec Bar­lin­ka (mia­sta w Pol­sce); Bar­lin­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Barlinianka

miesz­kan­ka Bar­lin­ka (mia­sta w Pol­sce); Bar­lin­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Barlow

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barman

osoba ob­słu­gu­ją­ca bufet w re­sta­u­ra­cji, barze itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która ob­słu­gu­je bufet w barze;


Bar­man – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ob­słu­gą bu­fe­tu (pot. "baru") w lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym (np. barze, re­sta­u­ra­cji, pubie, ka­wiar­ni).

Do obo­wiąz­ków bar­ma­na za­li­cza się głów­nie przy­go­to­wy­wa­nie na­po­jów (za­rów­no be­zal­ko­ho­lo­wych jak i al­ko­ho­lo­wych - w tym wy­ko­ny­wa­nie kok­taj­li), co czę­sto zwią­za­ne jest rów­nież z ich bez­poś­red­nim wy­da­wa­niem klien­tom przy bu­fe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barmanka

ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca bufet w barze lub re­sta­u­ra­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która sprze­da­je i po­da­je na­po­je al­ko­ho­lo­we w barze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barmański

zwią­za­ny z bar­ma­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub sta­no­wi­skiem bar­ma­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do bar­ma­na, bę­dą­cy jego włas­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barn

jed­nost­ka po­wierzch­ni sto­so­wa­na w fi­zy­ce ją­dro­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. fiz. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka prze­kro­ju czyn­ne­go równa 10-28 m²;


Barn (b) – jed­nost­ka prze­kro­ju czyn­ne­go. Wy­ra­ża się nią rów­nież elek­trycz­ny mo­ment kwa­dru­po­lo­wy jądra. Sto­so­wa­na w fi­zy­ce ją­dro­wej i fi­zy­ce czą­stek ele­men­tar­nych. 1 barn to w przy­bli­że­niu pole po­wierzch­ni prze­kro­ju jądra atomu uranu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barnaba

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;


Bar­na­ba – imię mę­skie po­cho­dze­nia ara­mej­skie­go. Wy­wo­dzi się od "Bar-ne­buch" i oz­na­cza syna po­cie­sze­nia, syna pro­roct­wa.

Bar­na­ba imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 czerw­ca, 16 czerw­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barnabici

człon­ko­wie za­kon­ne­go zgro­ma­dze­nia mi­sjo­na­rzy


Bar­na­bi­ci, Zgro­ma­dze­nie Księ­ży świę­te­go Pawła – Ojców Bar­na­bi­tów, zakon za­ło­żo­ny przez św. An­to­nie­go Marie Zac­ca­ria w 1530, a zat­wier­dzo­ny przez pa­pie­ża Kle­men­sa VII 18 lu­te­go 1533.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barnabicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­na­bi­ta­mi, do­ty­czą­cy bar­na­bi­tów


Źródła:

Wiktionary

Barnabita

czło­nek zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go mi­sjo­na­rzy za­ło­żo­ne­go przy ko­ście­le św. Bar­na­by w Me­dio­la­nie w 1530 r.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. An­to­nie­go Marię Zac­ca­ria;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barnard

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barnaulski

→ Bar­na­uł


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­na­u­łem, do­ty­czą­cy Bar­na­u­łu


Patrz:Barnauł

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barnauł

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Ał­taj­skim, nad Obem;


Bar­na­uł ( Барнаул) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, sto­li­ca Kraju Ał­taj­skie­go, nad rzeką Ob, ok. 250 km na po­łud­nie od No­wo­sy­bir­ska. W 2020 roku li­czy­ło ok. 632 tys. miesz­kań­ców.

Ważny oś­ro­dek hand­lo­wy i prze­my­sło­wy Ał­ta­ju. W 1900 za­no­to­wa­no tutaj naj­wyż­sze ci­śnie­nie wszech cza­sów – 1088 hPa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barnaułka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Obu, prze­pły­wa przez Kraj Ał­taj­ski;


Bar­na­uł­ka (ros. "Барнаулка") – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Obu. Prze­pły­wa przez Kraj Ał­taj­ski. Dłu­gość rzeki od źró­deł (Je­zio­ro Zier­kal­ne) do uj­ścia – 207 km.

Górny bieg rzeki znaj­du­je się w gru­pie je­zior po­łą­czo­nych po­mię­dzy sobą za­ba­gnio­ny­mi prze­to­ka­mi. Naj­więk­sze z nich to: Ur­ła­pow­skie, Śred­nie, Bach­ma­tow­skie, Pies­cza­no­je.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barnaś

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barnes

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barnevernet

rze­czow­nik

 (1.1) nor­we­ski urząd ochro­ny praw dziec­ka


Bar­ne­ver­net (nor. urząd dziec­ka) – urząd ochro­ny praw dziec­ka w Nor­we­gii kon­tro­lu­ją­cy pro­ces wy­cho­waw­czy dzie­ci i za­pew­nia­ją­cy dzie­ciom wa­run­ki wy­ni­ka­ją­ce bez­poś­red­nio z prawa nor­we­skie­go. Dzia­ła w po­ro­zu­mie­niu z ra­da­mi gmin, które mają obo­wią­zek za­po­bie­ga­nia za­nied­bań w wy­cho­wa­niu dzie­ci; w każ­dej gmi­nie ist­nie­je ko­mór­ka Bar­ne­ver­net.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barnewelder

ho­len­der­ska rasa kur


Źródła:

SJP.pl

Barniewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Barnim

imię mę­skie


Bar­nim – mę­skie imię po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go. Było spo­ty­ka­ne wśród ksią­żąt po­mor­skich.

Skrót od imion za­czy­na­ją­cych się na „Barni-”, czyli „Broni-”, jak np. Bro­ni­mir czy Bro­ni­sław, któ­rych wer­sje po­mor­skie wy­glą­da­ją: Bar­ni­mir i Bar­ni­sław.

Bar­nim imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barnum

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Barnówko

wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barobalistyczny

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­rzy­stu­ją­cy cię­żar w celu na­da­nia pręd­ko­ści


Źródła:

Wiktionary

Barobus

po­jazd sa­mo­cho­do­wy od­po­wied­nio wy­po­sa­żo­ny, umoż­li­wia­ją­cy do­raź­ne wy­da­wa­nie po­sił­ków, dań ba­ro­wych, na­po­jów; ba­ro­wóz


Źródła:

SJP.pl

Baroccio

[czy­taj: ba­ro­czio] naz­wi­sko, np. Fe­de­ri­go Ba­roc­cio (albo: Ba­roc­ci) (1526-1612), ma­larz wło­ski


Źródła:

SJP.pl

Barocyklonometr

przy­rząd wska­zu­ją­cy zbli­ża­nie się i kie­ru­nek cy­klo­nu


Źródła:

SJP.pl

Barodontalgia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nad­wraż­li­wość zębów, dzią­seł i oko­licz­nych tka­nek na zmia­ny ci­śnie­nia


Ba­ro­don­tal­gia – ból zęba zwią­za­ny ze znacz­ny­mi zmia­na­mi ci­śnie­nia oto­cze­nia, na który na­ra­żo­ne są osoby upra­wia­ją­ce nur­ko­wa­nie, po­dró­żu­ją­ce sa­mo­lo­ta­mi lub pod­da­wa­ne tle­no­te­ra­pii hi­per­ba­rycz­nej. Ból wy­stę­pu­je zaz­wy­czaj u osób, które mają pre­dy­spo­nu­ją­ce pa­to­lo­gie zębów, m.in. ostre lub przew­le­kłe za­pa­le­nie tka­nek oko­ło­wierz­choł­ko­wych, próch­ni­cę, głę­bo­kie lub nie­u­da­ne wy­peł­nie­nia, po­zo­sta­ło­ści tor­bie­li na­zęb­nych, za­pa­le­nie zatok przy­no­so­wych lub nie­daw­no przesz­li ope­ra­cje w oko­li­cach zębów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barodynamika

dział me­cha­ni­ki, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem za­cho­wa­nia się róż­ne­go ro­dza­ju bu­dow­li (np. mo­stów, szy­bów itp.) pod wpły­wem dzia­ła­nia ich włas­ne­go cię­ża­ru


Źródła:

SJP.pl

Barograf

ba­ro­metr z urzą­dze­niem sa­mo­pi­szą­cym, za­pi­su­ją­cym sa­mo­czyn­nie w spo­sób cią­gły zmia­ny ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. mier­nik ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go (ba­ro­metr), zdol­ny do sa­mo­czyn­ne­go za­pi­sy­wa­nia wy­ni­ków po­mia­rów


Ba­ro­graf (grec. "baros" - cię­żar, "grap­ho" - piszę) – ba­ro­metr wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nie do re­je­stra­cji do­ko­ny­wa­nych po­mia­rów ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go. Wy­ni­ki są za­pi­sy­wa­ne na spe­cjal­nej ta­śmie pa­pie­ro­wej (tzw. ba­ro­gra­mie) umie­szczo­nej na obro­to­wym bęb­nie po­ru­sza­ją­cym się zgod­nie z ru­chem wska­zó­wek ze­ga­ra. Zaz­wy­czaj bęben wy­ko­nu­je jeden obrót na dobę, ty­dzień lub mie­siąc, wybór pręd­ko­ści za­le­ży od kon­struk­cji urzą­dze­nia i w niek­tó­rych mo­de­lach jest moż­li­wy do wy­bo­ru przez użyt­kow­ni­ka ba­ro­gra­fu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barogram

wy­kres zmian ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go wy­ko­na­ny przez ba­ro­graf


Źródła:

SJP.pl

Barok

1. okres w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej, który trwał od około 1590 do 1760 roku; Barok;
2. kie­ru­nek, który wy­stę­po­wał w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej w XVII wieku i w po­ło­wie XVIII wieku, za­po­cząt­ko­wa­ny we Wło­szech, odz­na­cza­ją­cy się w sztu­ce prze­py­chem form, bo­gact­wem barw i szcze­gó­łów de­ko­ra­cyj­nych, w li­te­ra­tu­rze - na­gro­ma­dze­niem figur re­to­rycz­nych, ozdob­ni­ków; Barok;
3. prze­no­śnie: prze­ła­do­wa­nie szcze­gó­ła­mi, ozdo­ba­mi; prze­pych, nad­miar, nie­na­tu­ral­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. szt. ar­chit. głów­ny kie­ru­nek w kul­tu­rze środ­ko­wo- i za­chod­nio­e­u­ro­pej­skiej, któ­re­go trwa­nie da­tu­je się na za­kres cza­so­wy od końca XVI wieku do XVIII wieku;


Barok (praw­do­po­dob­nie z port. "bar­ro­co" – perła o nie­re­gu­lar­nym kształ­cie, z wł. – dziw­ność, nie­ty­po­wość) – głów­ny kie­ru­nek w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej, któ­re­go trwa­nie da­tu­je się od końca XVI wieku do XVIII wieku. Nie­o­fi­cjal­ny styl Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go cza­sów po­try­denc­kich, stąd po­ja­wia­ją­ce się je­szcze w po­ło­wie XX wieku za­mien­ne okre­śle­nia: „sztu­ka je­zu­ic­ka” czy „sztu­ka kontr­re­for­ma­cyj­na”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barokizować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać cze­muś, naj­czę­ściej bu­dow­li, ba­ro­ko­we­go stylu


Źródła:

Wiktionary

Barokowość

→ ba­ro­ko­wy


Patrz:barokowy

Źródła:

SJP.pl

Barokowy

1. → barok;
2. prze­no­śnie: zbyt prze­sad­ny, ozdob­ny, prze­ła­do­wa­ny or­na­men­ty­ką


przy­miot­nik

 (1.1) szt. zwią­za­ny z ba­ro­kiem, do­ty­czą­cy ba­ro­ku

 (1.2) przen. pełen prze­py­chu, prze­sad­nie ozdob­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. fiz. nauka zaj­mu­ją­ca się masą i po­wią­za­ną z nią siłą cią­że­nia


Źródła:

Wiktionary

Barometr

przy­rząd do mie­rze­nia ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go; ba­ro­skop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. przy­rząd do mie­rze­nia ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go;


Ba­ro­metr – przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go. W za­leż­no­ści od za­sa­dy dzia­ła­nia, ba­ro­me­try dzie­lą się na cie­czo­we i sprę­ży­no­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barometryczny

do­ty­czą­cy ba­ro­me­tru, bę­dą­cy czę­ścią skła­do­wą ba­ro­me­tru


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ba­ro­me­tru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baron

1. tytuł szla­chec­ki, niż­szy od ty­tu­łu hra­bie­go;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł;
3. w śred­nio­wie­czu: wasal pod­le­ga­ją­cy wy­łącz­nie kró­lo­wi;
4. w prze­no­śni: osoba wpły­wo­wa w pew­nej dzie­dzi­nie lub na ja­kimś te­re­nie z racji swo­jej za­moż­no­ści lub po­wią­zań po­li­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) niski tytuł ary­sto­kra­tycz­ny;

 (1.2) osoba no­szą­ca tytuł ba­ro­na (1.1)

 (1.3) po­ten­tat fi­nan­so­wy


Baron – tytuł szla­chec­ki; ko­bie­ta no­szą­ca tytuł ba­ro­na to ba­ro­nes­sa, żona ba­ro­na to ba­ro­nes­sa lub ba­ro­no­wa.

Tytuł ba­ro­na jest naj­niż­szym ty­tu­łem ary­sto­kra­tycz­nym[]. Uży­wa­ny we wszyst­kich mo­nar­chiach eu­ro­pej­skich, wpro­wa­dzo­ny także w ra­mach eu­ro­pe­i­za­cji w okre­sie Meiji w ce­sar­stwie ja­poń­skim. Przy­ję­ty rów­nież do ty­tu­łów na­da­wa­nych w ce­sar­stwie fran­cu­skim przez Na­po­le­o­na I. W róż­nych kra­jach miał różną spe­cy­fi­kę:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baronat

sta­tus praw­ny ba­ro­na i zwią­za­ne z tym przy­wi­le­je


Źródła:

SJP.pl

Baronessa

żona ba­ro­na lub ko­bie­ta no­szą­ca tytuł ba­ro­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta no­szą­ca tytuł ba­ro­na

 (1.2) daw. ba­ro­no­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baronet

1. an­giel­ski tytuł szla­chec­ki, niż­szy od ba­ro­na, dzie­dzicz­ny w linii mę­skiej;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­dzicz­ny, szla­chec­ki bry­tyj­ski tytuł ho­no­ro­wy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na no­szą­cy tytuł ba­ro­ne­ta (1.1)


Ba­ro­net – je­dy­ny dzie­dzicz­ny, szla­chec­ki, ale nie­a­ry­sto­kra­tycz­ny (nie­pa­row­ski) bry­tyj­ski tytuł ho­no­ro­wy. Spo­ra­dycz­nie na­da­wa­ny już w XIV w., ale w obec­nej, dzie­dzicz­nej for­mie zo­stał usta­no­wio­ny przez Ja­ku­ba I w 1611 r. jako za­chę­ta dla ko­lo­ni­za­cji Ul­ste­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baronia

po­sia­dło­ści ba­ro­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wło­ści, ma­ją­tek ba­ro­na

 (1.2) ogół ba­ro­nów


Ba­ro­nia – ro­dzaj mo­ty­li dzien­nych z ro­dzi­ny pa­zio­wa­tych. Wy­stę­pu­je tylko w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Wy­stę­po­wa­nie tego ro­dza­ju jest ogra­ni­czo­ne tylko do re­jo­nu Sier­ra Madre del Sur w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Mek­sy­ku. W skład tego ro­dza­ju wcho­dzi 1 ga­tu­nek:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baronostwo

tytuł, god­ność ba­ro­na; ba­roń­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) baron wraz z żoną

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) god­ność ba­ro­na

 (2.2) wło­ści pod­le­głe ba­ro­no­wi

 (2.3) zbio­ro­wość ba­ro­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baronowa

mał­żon­ka ba­ro­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona ba­ro­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baronowski

→ baron; ba­roń­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub ty­tu­łem ba­ro­na, ba­ro­no­stwem

 (1.2) na­le­żą­cy do ba­ro­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baronowy

→ baron (daw­niej); ba­ro­now­ski, ba­roń­ski


Źródła:

SJP.pl

Baronówna

daw­niej: córka ba­ro­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka ba­ro­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baroreceptor

re­cep­tor re­a­gu­ją­cy na zmia­ny ci­śnie­nia w or­ga­niz­mie; pre­so­re­cep­tor


Ba­ro­re­cep­to­ry, pre­so­re­cep­to­ry – me­cha­no­re­cep­to­ry od­po­wia­da­ją­ce za stałą wiel­kość ci­śnie­nia krwi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baroskop

przy­rząd do mie­rze­nia ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go; ba­ro­metr


Źródła:

SJP.pl

Barostat

urzą­dze­nie re­gu­lu­ją­ce ci­śnie­nie w niek­tó­rych ro­dza­jach chło­dzia­rek; pre­so­stat


Źródła:

SJP.pl

Barotermograf

urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce au­to­ma­tycz­nie war­tość ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry, po­łą­cze­nie ba­ro­me­tru z ter­mo­gra­fem


Źródła:

SJP.pl

Barotrauma

usz­ko­dze­nie fi­zycz­ne tkan­ki spo­wo­do­wa­ne róż­ni­cą ci­śnie­nia w ciele i nowym oto­cze­niu


Źródła:

SJP.pl

Barotropizm

ukie­run­ko­wa­ny ruch ro­ślin spo­wo­do­wa­ny dzia­ła­niem przy­cią­ga­nia ziem­skie­go; ge­o­tro­pizm; gra­wi­tro­pizm


Źródła:

SJP.pl

Barotropowy

1. ba­ro­tro­po­wy roz­kład masy - roz­kład masy cie­czy, w któ­rym gę­stość za­le­ży wy­łącz­nie od ci­śnie­nia, a nie od in­nych czyn­ni­ków;
2. płyn ba­ro­tro­po­wy - płyn o takim roz­kła­dzie masy;
3. prze­pływ ba­ro­tro­po­wy - usta­lo­ny prze­pływ ta­kiej cie­czy


Źródła:

SJP.pl

Barowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­ro­wać się.


Ba­ro­wa­nie (ang. "bar" – po­przecz­ka, przesz­ko­da) – tre­ning konia, ma­ją­cy na­u­czyć go re­spek­tu przed drą­ga­mi z przesz­kód, które prze­ska­ku­je.

Ba­ro­wa­nie tre­su­je konia przez strach i ból, zo­sta­ło więc za­ka­za­ne przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Fe­de­ra­cję Jeź­dziec­ką. Może spo­wo­do­wać uraz psy­chi­ki konia, oraz wyt­wo­rze­nie głę­bo­kiej nie­uf­no­ści wzglę­dem jeźdź­ca.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barować

po­tocz­nie: ba­ro­wać się - si­ło­wać się, mo­co­wać się


Źródła:

SJP.pl

Barowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barowy

1. przy­miot­nik od: bar; taki, któ­re­go część sta­no­wi bar, taki, który znaj­du­je się w barze (np. sto­lik, sto­łek ba­ro­wy) lub cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla baru;
2. o po­go­dzie: de­szczo­wy, mgli­sty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z barem ga­stro­no­micz­nym, do­ty­czą­cy tego baru

 (1.2) chem. zwią­za­ny z pier­wiast­kiem barem, do­ty­czą­cy tego pier­wiast­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barowóz

sa­mo­chód przy­sto­so­wa­ny do wy­da­wa­nia po­sił­ków, na­po­jów, peł­nią­cy czę­sto rolę sto­łów­ki; ba­ro­bus


Źródła:

SJP.pl

Baroński

→ baron; ba­ro­now­ski


Źródła:

SJP.pl

Baroństwo

1. tytuł, god­ność ba­ro­na; ba­ro­no­stwo;
2. ogół ba­ro­nów


Źródła:

SJP.pl

Barquisimeto

[czy­taj: bar­kłiz-iMEto] mia­sto w We­ne­zu­e­li


Bar­qu­i­si­me­to – mia­sto w We­ne­zu­e­li, po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści kraju, w gó­rach Cor­dil­le­ra de Me­ri­da w do­li­nie rzeki Co­je­des. Sto­li­ca stanu Lara.

Czwar­te pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto kraju, za­miesz­ku­je je 1 172 799 osób (2013).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barrakuda

ba­ra­ku­da;
1. po­do­ba do szczu­pa­ka dra­pież­na, tro­pi­kal­na ryba mor­ska o ja­dal­nym mię­sie, do­cho­dzą­ca do trzech me­trów dłu­go­ści;
2. prze­no­śnie: chci­wa, ego­i­stycz­na ko­bie­ta in­te­re­su; me­gie­ra, ksan­ty­pa, mod­lisz­ka


Źródła:

SJP.pl

Barrakudowate

ro­dzi­na ryb dra­pież­nych, ży­ją­cych w mo­rzach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych; ba­ra­ku­do­wa­te


Bar­ra­ku­do­wa­te, ba­ra­ku­do­wa­te (Sphy­ra­e­ni­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na dra­pież­nych, mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes). Są uwa­ża­ne za po­ten­cjal­nie nie­bez­piecz­ne dla czło­wie­ka. Na nie­wiel­ką skalę po­ła­wia się je go­spo­dar­czo dla smacz­ne­go mięsa, ale w mię­śniach du­żych, star­szych osob­ni­ków niek­tó­rych ga­tun­ków gro­ma­dzi się tok­sycz­na dla ludzi ci­gu­a­tok­sy­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barrakudowaty

o ce­chach bar­ra­ku­do­wa­tych (ro­dzi­na dra­pież­nych ryb); ba­ra­ku­do­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) icht. o ce­chach ryb z ro­dzi­ny bar­ra­ku­do­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barramunda

ga­tu­nek ryby dwu­dysz­nej z ro­dzi­ny ro­go­zę­bo­wa­tych; bar­ra­mun­di, ro­go­ząb


Źródła:

SJP.pl

Barramundi

ga­tu­nek ryby dwu­dysz­nej z ro­dzi­ny ro­go­zę­bo­wa­tych; bar­ra­mun­da, ro­go­ząb


To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia haseł: „Bar­ra­mun­di”, „bar­ra­mun­da”.

Bar­ra­mun­di lub bar­ra­mun­da – nazwa zwy­cza­jo­wa kilku róż­nych ga­tun­ków ryb. W pol­skiej i ro­syj­skiej li­te­ra­tu­rze ich­tio­lo­gicz­nej pod tymi naz­wa­mi opi­sa­no ro­go­zą­ba au­stra­lij­skie­go ("Ne­o­ce­ra­to­dus for­ste­ri"). W in­nych ję­zy­kach jako "bar­ra­mun­di" lub "bar­ra­mun­da" opi­sy­wa­ne są "Lates cal­ca­ri­fer" i "Scle­ro­pa­ges le­i­chard­ti".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barranquilla

[czy­taj: barranKIja] mia­sto w Ko­lum­bii


Bar­ran­qu­il­la – gmina, mia­sto i sto­li­ca de­par­ta­men­tu Atlántico, w pół­noc­nej Ko­lum­bii. W 2018 roku mia­sto li­czy­ło 1 274 250 miesz­kań­ców (4. miej­sce w Ko­lum­bii po Bo­go­cie, Medellínie i Cali), a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 8274,35 os./km². Mia­sto znaj­du­je się na za­chod­nim brze­gu rzeki Mag­da­le­na, około 7,5 km od jej uj­ścia do Morza Ka­ra­ib­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barre

ro­dzaj chwy­tu gi­ta­ro­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barrel

[czy­taj: barel] jed­nost­ka ob­ję­to­ści cie­czy w an­giel­skich i ame­ry­kań­skich ukła­dach miar równa około 1,43 hl; ba­rył­ka


Źródła:

SJP.pl

Barrens

ja­ło­we, nie­u­ro­dzaj­ne te­re­ny


Źródła:

SJP.pl

Barrer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka prze­pu­szczal­no­ści gazu


Źródła:

Wiktionary

Barriadas

[czy­taj: baRIAdas] dziel­ni­ca nędzy na pe­ry­fe­riach miast w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, zwła­szcza w Peru; slum­sy, slam­sy


Bar­ria­das – dziel­ni­ce bie­do­ty w mia­stach Peru, two­rzo­ne i za­miesz­ka­ne głów­nie przez imi­gran­tów ze wsi. Sta­no­wią zbio­ro­wi­ska sub­stan­dar­do­wej za­bu­do­wy, lo­ka­li­zo­wa­nej "na dziko" w re­jo­nach szcze­gól­nie nies­przy­ja­ją­cych osied­la­niu się (np. te­re­ny ba­gien­ne czy za­le­wo­we, są­siedzt­wo czyn­nych wy­sy­pisk ko­mu­nal­nych, ob­sza­ry wy­sy­pisk zam­knię­tych itp.), są pod­sta­wo­wym ele­men­tem kształ­to­wa­nia się i roz­wo­ju pro­ce­sów tzw. dzi­kiej ur­ba­ni­za­cji i su­bur­ba­ni­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barrie

Bar­rie – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji On­ta­rio, w hrab­stwie Sim­coe.

Po­wierzch­nia Bar­rie to 76,98 km². We­dług da­nych spisu po­wszech­ne­go z roku 2001 Bar­rie li­czy­ło 103 710 miesz­kań­ców (1347,23 os./km²).


Źródła:

Wikipedia

Barrigudo

naj­więk­sza z ame­ry­kań­skich ka­pu­cy­nek; weł­niak szary


Źródła:

SJP.pl

Barros

[czy­taj: bar­rusz] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barroso

[czy­taj: bar­ro­zo] naz­wi­sko


Bar­ro­so – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Minas Ge­ra­is. Znaj­du­je się w me­zo­re­gio­nie Campo das Ver­ten­tes i mi­kro­re­gio­nie Bar­ba­ce­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barry

[czy­taj: bäri]
1. naz­wi­sko, m.in. Phi­lip Barry (1896-1949) - ko­me­dio­pi­sarz ame­ry­kań­ski;
2. obce imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barré

ro­dzaj chwy­tu gi­ta­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Barski

przy­miot­nik od: Bar


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Barem, do­ty­czą­cy Baru (mia­sta na Ukra­i­nie)

 (1.2) hist. zwią­za­ny z księ­stwem albo mia­stem Bari


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barss

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barszcz

1. ro­dzaj zupy na zak­wa­sie;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. zak­wa­sza­na zupa na wy­wa­rze z bu­ra­ków;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­rac­le­um|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych;

 (1.3) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju barszcz (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barszczanin

czło­nek kon­fe­de­ra­cji bar­skiej, kon­fe­de­rat bar­ski


Źródła:

SJP.pl

Barszczewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barszczowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie pu­sto­myc­kim;


Bar­szczo­wi­ce (ukr. Борщовичі, "Bor­szczo­wy­czi") – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie lwow­skim (do 2020 roku w re­jo­nie pu­sto­myc­kim).

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Bar­szczo­wi­ce.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barszczowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barszczowy

→ barszcz


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy barwę liści bar­szczu (ciem­no­zie­lo­ną)

 (1.2) ma­ją­cy barwę czer­wo­ne­go bar­szczu


Patrz:barszcz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barszczyk

zdrob­nie­nie od: barszcz


Źródła:

SJP.pl

Barta

sze­ro­ki dwu­siecz­ny topór


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ber­dysz o krót­kim sze­ro­kim trzon­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartczak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barteczko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartek

zdrob­nie­nie od imion mę­skich: Bar­tło­miej, Bar­tosz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Bar­tło­miej

 (1.2) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Bar­tosz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartel

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartelski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barter

wy­mia­na jed­ne­go to­wa­ru na drugi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. hand. wy­mia­na bez­go­tów­ko­wa, czyli towar (bądź usłu­ga) za towar;


Bar­ter – wy­mia­na to­wa­ru lub usłu­gi na inny towar lub usłu­gę.

W bar­te­rze osoby, które do­ko­nu­ją wy­mian, od­da­ją dobra, któ­rych mają w nad­mia­rze, w za­mian za te, które chcą sami skon­su­mo­wać lub wy­ko­rzy­stać w pro­duk­cji.

Cho­ciaż bar­ter może sto­sun­ko­wo spraw­nie dzia­łać w go­spo­dar­kach ma­łych i re­la­tyw­nie słabo roz­wi­nię­tych, to zde­cy­do­wa­nie ogra­ni­cza on zdol­no­ści tych go­spo­da­rek do wzro­stu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barterowo

→ bar­te­ro­wy


Patrz:barterowy

Źródła:

SJP.pl

Barterowy

przy­miot­nik od: bar­ter


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z bar­te­rem, hand­lem wy­mien­nym, bez­go­tów­ko­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barth

[czy­taj: bart] naz­wi­sko


Barth – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Rügen, sie­dzi­ba urzę­du Barth, nad Bod­den (za­to­ką Morza Bał­tyc­kie­go, na pół­wy­spie Darß).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barthez

[czy­taj: barTEZ] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartkowiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartkowice

Bart­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kłom­ni­ce.


Źródła:

Wikipedia

Bartkowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartkowski

przy­miot­nik od: Bart­ko­wo, Bart­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartkowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Bart­ka


Źródła:

Wiktionary

Bartków

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartman

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartmiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartne

po­da­tek od po­sia­da­nych barci, pła­co­ny przez osoby zaj­mu­ją­ce się ho­dow­lą pszczół w tych bar­ciach


Bart­ne (łem­kow. Бортне, "Bort­ne") – wieś łań­cu­cho­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Sę­ko­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartnicki

przy­miot­nik od: Bart­ni­ki (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartnictwo

ho­dow­la pszczół w pa­sie­kach lub bar­ciach oraz zyski przy­no­szo­ne przed pro­wa­dze­nie ta­kiej ho­dow­li; pa­siecz­nict­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pszcz. chów pszczół w spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nych drze­wach ma­ją­cych bar­cie;


Bart­nict­wo – dawna forma pszcze­lar­stwa le­śne­go, po­le­ga­ją­ca na cho­wie pszczół (głów­nie pszczół le­śnych, tzw. "bo­ró­wek") w na­tu­ral­nych lub sztucz­nie wy­drą­żo­nych dziu­plach drzew, zwa­nych bar­cia­mi. Prak­ty­ka ta była roz­po­wszech­nio­na w stre­fie lasów Eu­ro­py Środ­ko­wej i Wschod­niej, zwła­szcza na te­re­nach dzi­siej­szej Pol­ski, Litwy, Bia­ło­ru­si oraz za­chod­niej Rosji. Bart­nict­wo sta­no­wi­ło istot­ny ele­ment go­spo­dar­ki le­śnej i wiej­skiej od śred­nio­wie­cza do cza­sów no­wo­żyt­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bart­nicz­ki

 (1.2) miesz­kan­ka Bart­nik


Źródła:

Wiktionary

Bartniczański

→ Bart­nicz­ka


Patrz:Bartniczka

Źródła:

SJP.pl

Bartniczka

→ bart­nik


Bart­nicz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 544.


Patrz:bartnik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartniczy

przy­miot­nik od: bart­nik


Źródła:

SJP.pl

Bartnik

pszcze­larz ho­du­ją­cy daw­niej pszczo­ły w bar­ciach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pszcz. daw. pszcze­larz, który zaj­mo­wał się ho­dow­lą pszczół w bar­ciach; Glo­ger.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bartniki

pszcze­larz ho­du­ją­cy daw­niej pszczo­ły w bar­ciach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartnikowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartny

ty­czą­cy się barci


Źródła:

SJP.pl

Bartochów

wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim


Bar­to­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, naj­więk­sza wieś w gmi­nie Warta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartodziej

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy bar­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pszcz. daw. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się wy­ra­bia­niem barci w ros­ną­cych drze­wach le­śnych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bartokowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bar­to­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Barton

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartoneloza

bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na o ostrym prze­bie­gu, wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, prze­no­szo­na przez ko­ma­ry, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. wy­so­ką go­rącz­ką i nie­dokr­wi­sto­ścią; cho­ro­ba Car­rio­na; go­rącz­ka Oroya; bro­daw­ka pe­ru­wiań­ska


Bar­to­ne­lo­za – jedna z odz­wie­rzę­cych cho­rób za­kaź­nych, wy­wo­ła­na przez bak­te­rie ro­dza­ju "Bar­to­nel­la", zaz­wy­czaj prze­no­szo­ne na czło­wie­ka przez owady. Do za­ka­że­nia do­cho­dzi przez uką­sze­nie. W za­leż­no­ści od ga­tun­ku bak­te­rii wy­wo­łu­ją­cych in­fek­cję, mo­że­my mieć do czy­nie­nia z róż­ny­mi bar­to­ne­lo­za­mi:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartos

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bartosiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartosiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartosik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartosiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartosz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Bar­tosz – sta­ro­pol­ska skró­co­na forma imie­nia Bar­tło­miej (jedna z wielu wów­czas ist­nie­ją­cych, inne to np. Bar­tek, Bart­ko, Bar­tusz czy Bar­tysz). [].

Wedle da­nych PESEL ze stycz­nia 2024 roku imię to no­si­ło w Pol­sce 204 121 męż­czyzn. We­dług stanu na 22 stycz­nia 2025 imię to nosi 204 697 męż­czyzn, a więc jest na 29. miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartoszak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartoszcze

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartoszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartoszek

1. zdrob­nie­nie od: Bar­tło­miej, Bar­tosz (imio­na mę­skie);
2. naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Bar­tosz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartoszewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartoszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bartoszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartoszkowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Bar­tosz­ka


Źródła:

Wiktionary

Bartoszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Bar­to­sza


Źródła:

Wiktionary

Bartoszuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartoszyce

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;


}|-

Bar­to­szy­ce (daw­niej "Barsz­tyn", Bar­ten­ste­in) – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu bar­to­szyc­kie­go. Mia­sto leży na Ni­zi­nie Sę­po­pol­skiej w dol­nym biegu rzeki Łyny.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Bar­to­szy­ce leżą w Pru­sach Dol­nych, na ob­sza­rze śred­nio­wiecz­ne­go pru­skie­go te­ry­to­rium ple­mien­ne­go Bar­cji, kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów na pół­noc od gra­nic War­mii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartoszycki

→ Bar­to­szy­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bar­to­szy­ca­mi


Patrz:Bartoszyce

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bartoszyczanin

miesz­ka­niec Bar­to­szyc


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bar­to­szyc

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Bar­to­szyc, uro­dzo­na w Bar­to­szy­cach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bartoszyczanka

miesz­kan­ka Bar­to­szyc


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­to­szyc

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Bar­to­szyc, uro­dzo­na w Bar­to­szy­cach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bartoń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartoś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartsja

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Bartusiowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Bar­tu­sia


Źródła:

Wiktionary

Bartuś

zdrob­nie­nie od: Bar­tosz, Bar­tło­miej (imio­na mę­skie); Bar­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od: Bar­tło­miej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartymeusz

Bar­ty­me­usz (gr. "Βαρτίμαιος" „syn Ti­ma­io­sa”) – po­stać bi­blij­na z No­we­go Te­sta­men­tu.

Syn Ty­me­u­sza (Ti­ma­io­sa), nie­wi­do­my, który pod Je­ry­chem wołał Je­zu­sa: "Synu Da­wi­da, uli­tuj się nade mną!", a któ­re­go Jezus uz­dro­wił. Patrz Mk 10,46 - 52. Po­nie­waż oba okre­śle­nia „Bar­ty­me­usz” i „syn Ty­me­u­sza” zna­czą to samo, jego praw­dzi­we imię nie jest znane. Imię Ti­ma­ios oz­na­cza po grec­ku kogoś sza­no­wa­ne­go ("τιμή" 'cześć, sza­cu­nek').


Źródła:

Wikipedia

Bartyzel

naz­wi­sko


Bar­ty­zel – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 2000 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartók

[czy­taj: bar­tok] naz­wi­sko wę­gier­skie


Źródła:

SJP.pl

Bartókowski

[czy­taj: bar­to­kow­ski] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Bar­tó­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Bartłomiej

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Bar­tło­miej (od ‏בר-תולמי‎ – „syn ora­cza” lub „syn Tolmy”) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ara­mej­skie­go.

Znane od po­cząt­ków chrze­ści­jań­stwa w for­mie "Bart­ho­lo­ma­e­us", od któ­rej po­cho­dzi spol­szczo­ny Bar­tło­miej. W Pol­sce śred­nio­wiecz­nej bar­dzo po­pu­lar­ne. Jedno z jego zdrob­nień – Bar­tosz, funk­cjo­nu­je obec­nie jako osob­ne imię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartłomiejczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bartłomiejek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Bar­tło­miej


Źródła:

Wiktionary

Bartłomiejkowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Bar­tło­miej­ka


Źródła:

Wiktionary

Bartłomiejowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Bartłomiejowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Bar­tło­mie­ja


Źródła:

Wiktionary

Baru

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: bar


Baru – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Hu­ne­do­a­ra, w gmi­nie Baru. W 2011 roku li­czy­ła 1136 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baruch

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baruchowo

wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


Ba­ru­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Ba­ru­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 597 miesz­kań­ców. Jest naj­więk­szą miej­sco­wo­ścią gminy Ba­ru­cho­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baruchowski

→ Ba­ru­cho­wo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Baruchowo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwa

wra­że­nie wy­wo­ły­wa­ne w mózgu, gdy oko od­bie­ra pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne z za­kre­su świa­tła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. cecha przed­mio­tu, okre­śla­ją­ca, część pasma wi­dzial­ne­go świa­tła jest od­bi­ja­na przez przed­miot;

 (1.2) muz. cha­rak­te­ry­stycz­ne brzmie­nie, dzię­ki któ­re­mu można roz­poz­nać źró­dło tego dźwię­ku poś­ród in­nych

 (1.3) barwy: ru­mie­niec

 (1.4) stpol. pię­kno, uroda

 (1.5) śrpol. cera, kolor skóry}}

 (1.8) śrpol. li­be­ria da­ta­def|od 1549.

 (1.9) śrpol. kos­my­ki na twa­rzy da­ta­def|1564|1587.

 (1.10) śrpol. róż lub bie­li­dło do twa­rzy, blansz da­ta­def|1564|1643.

 (1.11) śrpol. zwy­czaj, oby­czaj da­ta­def|1558|1579.

 (1.12) śrpol. pięt­no

 (1.13) śrpol. nie­za­po­mi­naj­ka da­ta­def|1564.


Barwa (także kolor) – wra­że­nie zmy­sło­we wy­wo­ły­wa­ne w mózgu zwie­rząt, gdy oko od­bie­ra pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne z za­kre­su świa­tła wi­dzial­ne­go. Głów­ny wpływ na to wra­że­nie ma skład wid­mo­wy pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go, w dru­giej ko­lej­no­ści ilość ener­gii świetl­nej, jed­nak nie­ba­ga­tel­ny udział w od­bio­rze danej barwy ma rów­nież obec­ność in­nych barw w polu wi­dze­nia ob­ser­wa­to­ra, oraz jego cechy osob­ni­cze, jak zdro­wie, sa­mo­po­czu­cie, na­strój, a nawet doś­wiad­cze­nie i wie­dza w po­słu­gi­wa­niu się zmy­słem wzro­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barwałd

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Barwałdzki

→ Bar­wałd


Patrz:Barwałd

Źródła:

SJP.pl

Barwena

ryba o czer­wo­no-żół­tym ubar­wie­niu ży­ją­ca m.in. w Morzu Śró­dziem­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ja­skra­wa ryba z Morza Śró­dziem­ne­go;

 (1.2) icht. daw. zob. brza­na.


Bar­we­na ("Mul­lus sur­mu­le­tus") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny bar­we­no­wa­tych ("Mul­li­dae").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barwenowate

ro­dzi­na ryb (około 55 ga­tun­ków) z rzędu oko­nioksz­tałt­nych, za­miesz­ku­ją­cych przy­brzeż­ne wody tro­pi­kal­ne, sub­tro­pi­kal­ne i umiar­ko­wa­ne, po­ła­wia­nych dla wy­bor­ne­go mięsa; bar­we­ny


Bar­we­no­wa­te (Mul­li­dae) – ro­dzi­na ryb oko­nioksz­tałt­nych.

Po­ła­wia­ne jako ryba kon­sump­cyj­na o smacz­nym mię­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwenowaty

o ce­chach bar­we­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


przy­miot­nik

 (1.1) icht. o ce­chach ryb z ro­dzi­ny bar­we­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwiarka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się bar­wie­niem tka­nin;
2. ma­szy­na włó­kien­ni­cza do bar­wie­nia tka­nin


Źródła:

SJP.pl

Barwiarski

do­ty­czą­cy bar­wia­rza, bar­wiar­stwa; słu­żą­cy do bar­wie­nia, sto­so­wa­ny w bar­wiar­stwie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­wiar­stwem, do­ty­czą­cy bar­wiar­stwa

 (1.2) słu­żą­cy do bar­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwiarstwo

zawód bar­wia­rza


Źródła:

SJP.pl

Barwiarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się bar­wie­niem, far­bo­wa­niem tka­nin, skór itp.


Bar­wiarz – jedna z ka­te­go­rii człon­ków kor­po­ra­cji aka­de­mic­kich, różna w za­leż­no­ści od przy­ję­te­go mo­de­lu struk­tu­ry kor­po­ra­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwica

1. wada drew­na wy­wo­ła­na przez pa­so­żyt­ni­cze grzy­by; si­niz­na drew­na;
2. farba ko­lo­ru zło­ci­stosz­kar­łat­ne­go; bar­wicz­ka;
3. daw­niej: róż kos­me­tycz­ny, szmin­ka; bar­wicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. róż do twa­rzy

 (1.2) stpol. li­be­ria

 (1.3) stpol. pozór

 (1.4) stpol. szmin­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwice

1. wada drew­na wy­wo­ła­na przez pa­so­żyt­ni­cze grzy­by; si­niz­na drew­na;
2. farba ko­lo­ru zło­ci­stosz­kar­łat­ne­go; bar­wicz­ka;
3. daw­niej: róż kos­me­tycz­ny, szmin­ka; bar­wicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Bar­wi­ce (do 1945 r. niem. "Bärwalde") – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, nad rzeką Gęsią (lewy do­pływ Par­sę­ty). Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Bar­wi­ce znaj­du­je się w ra­tu­szu z końca XIX wieku.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2018 Bar­wi­ce li­czy­ły 3 742 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barwicki

→ Bar­wi­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Barwice

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwiczanin

miesz­ka­niec Bar­wic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Barwiczanka

miesz­kan­ka Bar­wic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Barwiczka

bar­wi­ca;
1. farba ko­lo­ru zło­ci­stosz­kar­łat­ne­go;
2. daw­niej: róż kos­me­tycz­ny, szmin­ka


Źródła:

SJP.pl

Barwidło

1. sub­stan­cja bar­wią­ca róż­ne­go ro­dza­ju ma­te­ria­ły; barw­nik;
2. daw­niej: barw­nik do ust; szmin­ka


Źródła:

SJP.pl

Barwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bar­wić.


Źródła:

Wiktionary

Barwieniec

część nazwy wielu ga­tun­ków ryb z ro­dzi­ny ką­sa­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Barwierski

ro­śli­ny bar­wier­skie (np. brat­wa bar­wier­ska) - ro­śli­ny wyt­wa­rza­ją­ce barw­ni­ki sto­so­wa­ne obec­nie prze­de wszyst­kim w prze­my­słach spo­żyw­czym i per­fu­me­ryj­nym, a także w rę­ko­dziel­nict­wie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bar­wiar­stwem, do­ty­czą­cy bar­wiar­stwa

 (1.2) słu­żą­cy do bar­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. fryz­jer, go­li­bro­da, rów­nież (czę­sto jed­no­cze­śnie) fel­czer


Źródła:

Wiktionary

Barwik

daw­niej: barw­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwinek

ro­śli­na za­wsze zie­lo­na, o peł­za­ją­cych ło­dy­gach i jas­no­nie­bie­skich kwia­tach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vinca|L.|ref=Viola (L.)., ro­dzaj ro­ślin okry­wo­wych z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, o zi­motr­wa­łych li­ściach i nie­bie­skich kwia­tach

 (1.2) rzad. od­cień fio­le­to­wo-nie­bie­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barwinka

ro­śli­na za­wsze zie­lo­na, o peł­za­ją­cych ło­dy­gach i jas­no­nie­bie­skich kwia­tach


Źródła:

SJP.pl

Barwinkowy

przy­miot­nik od: bar­wi­nek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. farm. do­ty­czą­cy bar­win­ku, na­le­żą­cy do bar­win­ku, zro­bio­ny z bar­win­ku, zwią­za­ny z bar­win­kiem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor la­wen­do­wo­nie­bie­ski, taki jak kolor kwia­tu bar­win­ka po­spo­li­te­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwiony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: bar­wić

przy­miot­nik

 (2.1) stpol. wie­lo­ko­lo­ro­wy


Źródła:

Wiktionary

Barwistość

→ bar­wi­sty


Patrz:barwisty

Źródła:

SJP.pl

Barwisty

ko­lo­ro­wy, o ży­wych bar­wach


Źródła:

SJP.pl

Barwić

spra­wiać, że coś przy­bie­ra jakąś barwę


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) na­da­wać barwę, za­bar­wiać

 (1.2) środ. łow. zna­czyć po­so­ką

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bar­wić się (dk. brak)

 (2.1) na­bie­rać ko­lo­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwiściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: bar­wi­ście, bar­wi­sto


Źródła:

SJP.pl

Barwliwość

→ barw­li­wy


Patrz:barwliwy

Źródła:

SJP.pl

Barwliwy

łatwo bar­wią­cy się; zdol­ny do bar­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Barwnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. kolor, barwa, za­bar­wie­nie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Barwniak

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Barwnica

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny papug wschod­nich


Źródła:

SJP.pl

Barwnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) ko­lo­ro­wo

 (1.2) przen. w spo­sób róż­no­rod­ny, cie­ka­wy


Źródła:

Wiktionary

Barwniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: barw­nie


Źródła:

SJP.pl

Barwniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: barw­ny


Źródła:

SJP.pl

Barwnik

sub­stan­cja bar­wią­ca róż­ne­go ro­dza­ju ma­te­ria­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja słu­żą­ca do bar­wie­nia in­nych rze­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwnikarstwo

nauka o barw­ni­kach; prze­mysł pro­du­ku­ją­cy barw­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Barwnikotwórczy

po­wo­du­ją­cy two­rze­nie się barw­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Barwnikowy

zwią­za­ny z barw­ni­kiem


Źródła:

SJP.pl

Barwnolicy

man­dryl barw­no­li­cy - ga­tu­nek małpy z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów


Źródła:

SJP.pl

Barwność

→ barw­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co barw­ne, ko­lo­ro­we

 (1.2) cecha tego, co barw­ne, cie­ka­we, obra­zo­we


Patrz:barwny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwny

ko­lo­ro­wy;
1.
a) ma­ją­cy jakiś kolor (z wy­jąt­kiem czar­ne­go lub bia­łe­go);
b) ma­ją­cy parę ko­lo­rów (z wy­jąt­kiem czar­ne­go i bia­łe­go); róż­no­ko­lo­ro­wy; róż­no­barw­ny;
2. prze­no­śnie: uroz­ma­i­co­ny, cie­ka­wy, efek­tow­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy jakiś kolor inny niż biały lub czar­ny

 (1.2) po­sia­da­ją­cy wiele ko­lo­rów

 (1.3) przen. wzbu­dza­ją­cy cie­ka­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwoczułość

moż­li­wość re­ak­cji ja­kichś sub­stan­cji, przed­mio­tów lub czę­ści ciała isto­ty żywej na różne od­cie­nie, barwy; pan­chro­ma­tycz­ność


Bar­wo­czu­łość to uczu­le­nie emul­sji fo­to­gra­ficz­nej na świa­tło o róż­nych bar­wach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwoczuły

re­a­gu­ją­cy na różne od­cie­nie, barwy; pan­chro­ma­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Barwowy

→ barwa


Patrz:barwa

Źródła:

SJP.pl

Barwoślep

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. med. śle­po­ta barw


Źródła:

Wiktionary

Barwoślepota

nie­zdol­ność do odróż­nia­nia okiem niek­tó­rych barw; dal­to­nizm, dys­chro­ma­top­sja, achro­ma­top­sja


Źródła:

SJP.pl

Barwy

znak lub kolor cha­rak­te­ry­zu­ją­cy pewne pań­stwo, sto­wa­rzy­sze­nie, klub


Źródła:

SJP.pl

Bary

sil­nie roz­wi­nię­te barki, ra­mio­na


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. sze­ro­kie, at­le­tycz­ne barki, ra­mio­na

 (1.2) sport. przy­rząd gim­na­stycz­ny zło­żo­ny z dwóch opar­tych na słup­kach, rów­no­le­głych po­rę­czy

 (1.3) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. pręt u kosy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barycentrum

ge­o­me­trycz­ny śro­dek cięż­ko­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barycentryczny

→ ba­ry­cen­trum


Patrz:barycentrum

Źródła:

SJP.pl

Barycz

rzeka w za­chod­niej Pol­sce ucho­dzą­ca do Odry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baryczny

zwią­za­ny z ci­śnie­niem at­mos­fe­rycz­nym


przy­miot­nik

 (1.1) me­te­o­rol. zwią­za­ny z ci­śnie­niem at­mos­fe­rycz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bari


Źródła:

Wiktionary

Baryjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bari, do­ty­czą­cy Bari


Źródła:

Wiktionary

Baryka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barykada

za­po­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­raź­na za­po­ra zbu­do­wa­na w po­przek ulicy pod­czas walk w mie­ście;

 (1.2) przen. każda przesz­ko­da z ja­kichś przed­mio­tów, która utrud­nia przej­ście


Ba­ry­ka­da (fr. "bar­ri­ca­de") – do­raź­na for­ty­fi­ka­cja prze­gra­dza­ją­ca w ca­ło­ści prze­jazd danym szla­kiem ko­mu­ni­ka­cyj­nym, zbu­do­wa­na w miej­scu unie­moż­li­wia­ją­cym jego bez­poś­red­nie obej­ście i z ma­te­ria­łów do­stęp­nych na miej­scu lub zgro­ma­dzo­nych spe­cjal­nie w tym celu. Ba­ry­ka­da z uwagi na jej cha­rak­ter musi być bro­nio­na przed jej ro­ze­bra­niem lub sfor­so­wa­niem przez prze­ciw­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barykadowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­wia­nie ba­ry­ka­dy lub ba­ry­kad

 (1.2) za­sta­wia­nie drogi, przej­ścia, prze­ja­zdu


Źródła:

Wiktionary

Barykadować

1. bu­do­wać ba­ry­ka­dy;
2. za­my­kać, za­ta­ra­so­wy­wać drogę, przej­ście


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ba­ry­ka­do­wać)

 (1.1) bu­do­wać ba­ry­ka­dy

 (1.2) przen. ta­ra­so­wać drogę lub przej­ście


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barykadowy

→ ba­ry­ka­da


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ry­ka­dą, do­ty­czą­cy ba­ry­ka­dy; dzie­ją­cy się na ba­ry­ka­dach


Patrz:barykada

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barylski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barymetria

okre­śla­nie cię­ża­ru zwie­rzę­cia za po­mo­cą od­po­wied­nich po­mia­rów ciała


Źródła:

SJP.pl

Barysfera

cen­tral­na część kuli ziem­skiej zło­żo­na głów­nie z niklu (Ni) i że­la­za (Fe), jądro Ziemi; nife


Źródła:

SJP.pl

Baryski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barysta

→ ba­ri­sta


Patrz:barista

Źródła:

SJP.pl

Barystyczny

→ ba­ry­sty­ka; ba­ri­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Barystyka

za­ję­cie osób za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cych się pa­rze­niem i po­da­wa­niem kawy; ba­ri­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Barysz

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś, a do II wojny świa­to­wej mia­sto, na Ukra­i­nie, w re­jo­nie bu­czac­kim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;


Zo­bacz też: Ba­rysz (Rosja).

Ba­rysz (ukr. Бариш) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim. Od 1947 wieś jest sie­dzi­bą rady wiej­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barysznikow

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baryszówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, sie­dzi­ba władz re­jo­nu ba­ry­szow­skie­go, po­ło­żo­ne nad rzeką Tru­biż;


Ba­ry­szów­ka (ukr. Ба́ришівка, Ba­ry­sziw­ka) – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie bro­war­skim. Do 2020 roku sie­dzi­ba władz re­jo­nu ba­ry­szow­skie­go.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie po­ło­żo­ne było w po­wie­cie ki­jow­skim wo­je­wództ­wa ki­jow­skie­go, włas­ność wo­je­wo­dy kra­kow­skie­go Sta­ni­sła­wa Lu­bo­mir­skie­go, w 1643 roku włas­ność wo­je­wo­dy ru­skie­go Ja­ku­ba So­bie­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baryt

mi­ne­rał, siar­czan baru; szpat cięż­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów;


Baryt (gr. "baros" – „cięż­ki”, cho­dzi o cha­rak­te­ry­stycz­ną dla ba­ry­tu gę­stość; daw­niej także jako "szpat cięż­ki", "szpat bo­loń­ski") – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów (siar­czan baru).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barytobeton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ro­dzaj be­to­nu, w któ­rym wy­peł­niacz sta­no­wi kru­szy­wo ba­ry­to­we, sto­so­wa­ny do bu­do­wy osłon po­chła­nia­ją­cych pro­mie­nio­wa­nie jo­ni­zu­ją­ce


Źródła:

Wiktionary

Baryton

osoba ob­da­rzo­na śred­nim gło­sem mę­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. głos męski niż­szy od te­no­ru, wyż­szy od basu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy ba­ry­to­nem (1.1)


Ba­ry­ton ( βαρύτονος „ni­skobrz­mią­cy” od "barýs" „cięż­ki; głę­bo­ki; silny” i "tónos" „lina; stru­na; na­pię­cie”) – głos męski, mie­szczą­cy się w środ­ko­wym za­kre­sie skali głosu (niż­szy od te­no­ru, wyż­szy od basu). Skala ba­ry­to­nu chó­ral­ne­go sięga od A do f 1, zaś so­lo­we­go – od G do g 1, ale może być po­sze­rzo­na za­rów­no w górę, jak i w dół.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barytonista

1. osoba śpie­wa­ją­ca ba­ry­to­nem;
2. osoba gra­ją­ca na ba­ry­to­nie


Źródła:

SJP.pl

Barytonowy

zwią­za­ny z ba­ry­to­nem


przy­miot­nik

 (1.1) muz. od­no­szą­cy się do ba­ry­to­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barytowy

taki, który do­ty­czy ba­ry­tu - siar­cza­nu baru


Źródła:

SJP.pl

Baryła

1. duża ba­rył­ka;
2. prze­no­śnie: czło­wiek otyły


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża, pę­ka­ta becz­ka słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia lub tran­spor­tu pły­nów oraz ciał syp­kich

 (1.2) ilość sub­stan­cji (zwy­kle cie­czy) mie­szczą­ca się w ta­kiej becz­ce

 (1.3) hist. me­trol. dawna jed­nost­ka miary ob­ję­to­ści pły­nów i ciał syp­kich, o war­to­ściach zmien­nych za­leż­nie od re­gio­nu i epoki (czę­sto równa 24 garn­com, ok. 51–70 li­trów)

 (1.4) hist. ba­ry­ły pio­ru­nu­ją­ce: wy­peł­nio­ne pro­chem becz­ki zrzu­ca­ne z murów obron­nych na ata­ku­ją­cych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. po­gard. osoba o bar­dzo tę­giej bu­do­wie ciała, niska i pę­ka­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baryłeczka

1. zdrob­nie­nie od: ba­rył­ka;
2. osoba otyła, cię­żar­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ba­rył­ka


Ba­ry­łecz­ka (fr. "Boule de Suif") – opo­wia­da­nie Guy de Ma­u­pas­san­ta wy­da­ne w 1880 w zbio­rze "Wie­czo­ry me­dań­skie".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baryłeczkowaty

po­dob­ny do małej ba­rył­ki


Źródła:

SJP.pl

Baryłka

1. mała becz­ka; be­czuł­ka;
2. jed­nost­ka ob­ję­to­ści cie­czy w an­giel­skich i ame­ry­kań­skich ukła­dach miar równa około 1,43 hl; bar­rel;
3. prze­no­śnie: osoba gruba, otyła; tłu­ścioch, becz­ka, pul­pet


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała becz­ka

 (1.2) jed­nost­ka ob­ję­to­ści cie­czy równa 143,12 litra

 (1.3) pot. osoba otyła

 (1.4) cu­kie­rek cze­ko­la­do­wy w kształ­cie ba­rył­ki (1.1) na­peł­nio­ny al­ko­ho­lem

 (1.5) frag­ment węzła słu­żą­cy re­gu­lo­wa­nia (ścią­ga­nia lub roz­cią­ga­nia) pętli


Ba­rył­ka (ang. "bar­rel") – jed­nost­ka ob­ję­to­ści (ok. 159 l) cie­czy i ciał syp­kich, poza kra­ja­mi an­glo­sa­ski­mi uży­wa­na głów­nie w hand­lu ropą naf­to­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baryłkarz

1. ro­dzaj nie­wiel­kie­go owada z rzędu błon­kó­wek, któ­re­go larwy pa­so­ży­tu­ją w lar­wach in­nych owa­dów;
2. ba­rył­karz bie­li­niak - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny mę­czel­ko­wa­tych, pa­so­ży­tu­ją­cy na gą­sie­ni­cach bie­lin­ka ka­pust­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Baryłkowaty

kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy ba­rył­kę


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ba­rył­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baryłkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­rył­ko­we; cecha tych, któ­rzy są ba­rył­ko­wi


Źródła:

Wiktionary

Baryłkowy

→ ba­rył­ka


Patrz:baryłka

Źródła:

SJP.pl

Barz

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) stpol. i gw-pl|Pod­ha­le, Bu­ko­wi­na. bar­dzo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry


Źródła:

Wiktionary

Barzanin

miesz­ka­niec Baru


Źródła:

SJP.pl

Barzanka

miesz­kan­ka Baru


Źródła:

SJP.pl

Barzej

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. bar­dziej, wię­cej


Źródła:

Wiktionary

Barzelisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry


Źródła:

Wiktionary

Barzelletta

[czy­taj: bar­ce­let­ta] z wło­skie­go: żart, dow­cip; ro­dzaj krót­kie­go wier­sza lub pio­sen­ki o lek­kiej te­ma­ty­ce, po­pu­lar­ny w re­ne­san­so­wej sztu­ce wło­skiej


Źródła:

SJP.pl

Barzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry


Źródła:

Wiktionary

Barziny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mo­kra­dła, szu­wa­ry


Źródła:

Wiktionary

Barzkowice

Barz­ko­wi­ce ( Bar­ske­witz) – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard, nad rzeką Pę­zin­ką.

W la­tach 1975–1998 osada ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Barzo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) góry. stpol. bar­dzo


Źródła:

Wiktionary

Barzolisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry


Źródła:

Wiktionary

Barzowice

wieś w Pol­sce


Ba­rzo­wi­ce (do 1945 niem. "Barz­witz") (IPA: [], r-z wy­ma­wia się od­dziel­nie) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo. W oko­li­cy Ba­rzo­wic znaj­du­je się wczes­noś­red­nio­wiecz­ne gro­dzi­sko sło­wiań­skie.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2011 roku wieś miała 272 sta­łych miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barzowicki

→ Ba­rzo­wi­ce


Patrz:Barzowice

Źródła:

SJP.pl

Barzowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Barzoł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry


Źródła:

Wiktionary

Barzoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry


Źródła:

Wiktionary

Barzoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mo­kra­dła, szu­wa­ry


Źródła:

Wiktionary

Barzy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. by­stry


Źródła:

Wiktionary

Barzyj

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) góry. bar­dziej


Źródła:

Wiktionary

Barzyna

osada w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barzysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry


Źródła:

Wiktionary

Barzyński

→ Ba­rzy­na


Patrz:Barzyna

Źródła:

SJP.pl

Barón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. baran


Źródła:

Wiktionary

Barć

dziu­pla w drze­wie lub kłoda z rojem pszczół


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. dziu­pla z gnia­zdem pszczół;

 (1.2) pszcz. kłoda z wy­drą­żo­nym ot­wo­rem dla ro­dzi­ny pszcze­lej


Barć – wy­drą­żo­na w ce­lach ho­dow­li pszczół ko­mo­ra wew­nątrz pnia ros­ną­ce­go drze­wa. Bar­cie lo­ko­wa­no prze­waż­nie na dę­bach i sos­nach, rza­dziej gra­bach, bu­kach czy li­pach. Wy­ko­rzy­sty­wa­no na­tu­ral­ne dziu­ple, jed­nak naj­czę­ściej były one spe­cjal­nie drą­żo­ne (dzia­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barłożanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­ło­gów


Źródła:

Wiktionary

Barłożnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bar­łoż­na


Źródła:

Wiktionary

Barłożyć

1. po­tocz­nie: wpro­wa­dzać za­mie­sza­nie, wy­wo­ły­wać burdy; awan­tu­ro­wać się, han­dry­czyć się, roz­ra­biać;
2. wul­gar­nie: od­by­wać sto­su­nek płcio­wy, uczest­ni­czyć w orgii sek­su­al­nej;
3. prze­sta­rza­łe: wy­ście­łać bar­ło­giem (nie­po­rząd­nym po­sła­niem);
4. prze­sta­rza­łe: pleść bzdu­ry, głup­stwa; bajać, baj­du­rzyć, bre­dzić, zmy­ślać;
5. bar­ło­żyć się - po­spo­li­cie: wy­le­gi­wać się


Źródła:

SJP.pl

Barłóg

1. dzien­ne le­go­wi­sko niedź­wie­dzia lub dzika
2. niech­luj­ne, nie­pos­przą­ta­ne po­sła­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. nędz­ne, nie­po­rząd­ne po­sła­nie

 (1.2) pejor. pot. ba­ła­gan

 (1.3) łow. dzien­ne le­go­wi­sko niedź­wie­dzia lub dzika

 (1.4) na­tu­ral­na pod­ściół­ka w lesie


Bar­łóg – le­go­wi­sko niedź­wie­dzi lub dzi­ków, wy­stę­pu­ją­ce w wa­run­kach na­tu­ral­nych, two­rzo­ne przez zwie­rzę­ta w celu za­pew­nie­nia sobie miej­sca od­po­czyn­ku. Sło­wem "bar­łóg", w po­ję­ciu po­tocz­nym i pe­jo­ra­tyw­nym, na­zy­wa­ne jest także miej­sce snu czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barżiny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, mo­cza­ry, opa­rze­li­ska


Źródła:

Wiktionary

Barży

forma przy­słów­ka.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bar­dziej


Źródła:

Wiktionary

Bas

1. naj­niż­szy głos męski
2. in­stru­ment mu­zycz­ny
3. (zwy­kle w lm) naj­niż­szy re­jestr dźwię­ków w in­stru­men­tach mu­zycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. naj­niż­szy głos męski;

 (1.2) pot. muz. gi­ta­ra ba­so­wa

 (1.3) pot. muz. kon­tra­bas

 (1.4) pot. niski dźwięk

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. brzuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) muz. śpie­wak o takim gło­sie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bas-Baryton

śpie­wak śpie­wa­ją­cy bas-ba­ry­to­nem


Bas-ba­ry­ton – ro­dzaj głosu łą­czą­cy w sobie cechy basu i ba­ry­to­nu. Czę­sto są to śpie­wa­cy o niez­wy­kle roz­le­głej skali głosu umoż­li­wia­ją­cej im śpie­wa­nie za­rów­no par­tii ba­ry­to­no­wych jak i ba­so­wych. Skala bas-ba­ry­to­nu obej­mu­je ponad dwie ok­ta­wy i sięga od F (cza­sem E) wiel­kie­go do g raz­kreśl­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bas-Relief

[czy­taj: ba reljEf] mało wy­pu­kła rzeź­ba; pła­ski re­lief, pła­sko­rzeź­ba, ba­re­lief


Źródła:

SJP.pl

Basa

osoba śpie­wa­ją­ca basem


Basa – gaun wikas sa­mi­ti we wschod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Sa­gar­mat­ha w dy­stryk­cie So­luk­hum­bu. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 617 go­spo­darstw do­mo­wych i 3256 miesz­kań­ców (1643 ko­biet i 1613 męż­czyzn).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basaj

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Basajew

naz­wi­sko, np. Sza­mil Ba­sa­jew (1965-2006), cze­czeń­ski przy­wód­ca re­be­lian­tów


Źródła:

SJP.pl

Basak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Basakówka

wieś w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Basarunek

ba­se­ru­nek; daw­niej:
1. chło­sta, baty, cięgi;
2. wy­na­gro­dze­nie za krzyw­dę, odsz­ko­do­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. chło­sta

 (1.2) daw. odsz­ko­do­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basałyk

1. żar­to­bli­we okre­śle­nie ma­łe­go, nies­for­ne­go dziec­ka;
2. dawna broń ta­tar­ska, bicz za­koń­czo­ny kol­cza­stą kulką;
3. prze­sta­rza­łe okre­śle­nie śladu po ude­rze­niu;
4. daw­niej: urwis, nic­poń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. bicz za­koń­czo­ny oło­wia­ną kulką

 (1.2) żart. psot­ne dziec­ko

 (1.3) daw. ślad po ude­rze­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baseball

[czy­taj: bej­zbol albo bejs­bol] bejs­bol, bej­zbol;
1. dy­scy­pli­na spor­to­wa wy­wo­dzą­ca się z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, po­dob­na do pa­lan­ta;
2. kij do tej dy­scy­pli­ny spor­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa, w któ­rej na­ji­stot­niej­szym ele­men­tem roz­gryw­ki jest od­bi­cie piłki drew­nia­nym kijem;

 (1.2) slang. kij ba­se­bal­lo­wy


Ba­se­ball, bejs­bol (dosł. piłka ba­zo­wa) – spor­to­wa gra ze­spo­ło­wa, szcze­gól­nie po­pu­lar­na w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej oraz w Azji Wschod­niej.

W trak­cie gry bejs­bo­lo­wej za­wod­ni­cy dru­żyn na­prze­mien­nie od­bi­ja­ją rzu­ca­ną przez prze­ciw­ni­ka piłkę za po­mo­cą spe­cjal­ne­go kija, a na­stęp­nie w celu uzy­ska­nia punk­tów sta­ra­ją się obiec czte­ry bazy, pod­czas gdy dru­ży­na prze­ciw­na pró­bu­je im to unie­moż­li­wić po­przez zła­pa­nie ude­rzo­nej piłki w locie, dot­knię­cie piłką bie­ga­cza lub do­star­cze­nie piłki do bazy, nim ten do niej do­bie­gnie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baseballista

[czy­taj: bej­zbo­li­sta albo bejs­bo­li­sta] za­wod­nik upra­wia­ją­cy ba­se­ball; bejs­bo­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś, kto gra w bejs­bol, spor­to­wo lub re­kre­a­cyj­nie


Ba­se­bal­li­sta (jap. "Ip­pat­su Kanta-kun", wł. "Il fi­chis­si­mo del Ba­se­ball") – ja­poń­ski se­rial anime wy­pro­du­ko­wa­ny w 1977 roku przez Tat­su­no­ko Pro­duc­tion w re­ży­se­rii Hi­ros­hie­go Sa­sa­ga­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baseballistka

→ ba­se­bal­li­sta [czy­taj: bej­zbo­list­ka albo bejs­bo­list­ka]; bejs­bo­list­ka


Źródła:

SJP.pl

Baseballowy

→ ba­se­ball [czy­taj: bej­zbo­lo­wy lub bejs­bo­lo­wy]; bej­zbo­lo­wy, bejs­bo­lo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­se­bal­lem, do­ty­czą­cy ba­se­bal­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baseballówka

[czy­taj: bejs­bo­lów­ka] bejs­bo­lów­ka; po­tocz­nie:
1. czap­ka z za­o­krą­glo­nym dasz­kiem;
2. kurt­ka ma­ją­ca przy pasie oraz na za­koń­cze­niach rę­ka­wów ścią­ga­cze o tym samym wzo­rze;
3. kij do gry w ba­se­ball


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. sport. czap­ka spor­to­wa z dasz­kiem, wy­wo­dzą­cą się z gry w ba­se­ball


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basedow

1. naz­wi­sko obce, np. Karl Adolph von Ba­se­dow (1799-1854) - nie­miec­ki le­karz;
2. cho­ro­ba Ba­se­do­wa - cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się wy­trze­szczem oczu, po­więk­sze­niem tar­czy­cy i ta­chy­kar­dią; cho­ro­ba Gra­ve­sa-Ba­se­do­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basek

naj­ni­żej stro­jo­na stru­na w skrzyp­cach


Źródła:

SJP.pl

Basen

1. sztucz­ny zbior­nik na wodę; staw, sa­dzaw­ka;
2. teren, na któ­rym znaj­du­je się ten zbior­nik; ką­pie­li­sko, pły­wal­nia;
3. zbior­nik na pia­sek, wę­giel, ropę itp.;
4. na­czy­nie umoż­li­wia­ją­ce cho­rym od­da­wa­nie moczu bez wsta­wa­nia z łóżka; kacz­ka, noc­nik;
5. w ge­o­gra­fii: ob­ni­że­nie, za­głę­bie­nie te­re­nu;
6. w ge­o­gra­fii: ze­spół do­rze­czy, któ­rych wody spły­wa­ją do jed­ne­go morza lub oce­a­nu;
7. część ob­sza­ru wod­ne­go portu przez­na­czo­na do po­sto­ju lub na­pra­wy stat­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sztucz­ny zbior­nik wody przez­na­czo­ny do pły­wa­nia

 (1.2) med. pła­skie na­czy­nie naj­czę­ściej z uchwy­tem umoż­li­wia­ją­ca oso­bom obłoż­nie cho­rym wy­próż­nia­nie się w po­zy­cji le­żą­cej lub pół­le­żą­cej bez opu­szcza­nia łóżka;

 (1.3) geogr. hy­drol. re­gion wokół morza lub in­ne­go zbior­ni­ka wod­ne­go

 (1.4) część ob­sza­ru wod­ne­go portu, bę­dą­ca miej­scem po­sto­ju albo na­pra­wy stat­ków

 (1.5) sztucz­ny zbior­nik z wodą, słu­żą­cy do celów re­kre­a­cyj­nych, hi­gie­nicz­nych, tech­nicz­nych lub ry­tu­al­nych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basenik

mały basen


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od basen

 (1.2) mały basen

 (1.3) dmu­cha­ny bro­dzik dla dzie­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basenji

[czy­taj: ba­sen­dżi] rasa psów z grupy szpi­ców i psów pier­wot­nych


Ba­sen­ji, (wy­mo­wa: "ba­sen­dżi") – jedna z ras psów na­le­żą­ca do grupy szpi­ców i psów w typie pier­wot­nym. Na­le­ży do grupy 5 FCI. Nie pod­le­ga pró­bom pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basenowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. osoba ko­rzy­sta­ją­ca z ba­se­nu, zwła­szcza re­gu­lar­nie


Źródła:

Wiktionary

Basenowy

→ basen


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­se­nem, do­ty­czą­cy ba­se­nu


Patrz:basen

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baserunek

ba­sa­ru­nek; daw­niej:
1. chło­sta, baty, cięgi;
2. wy­na­gro­dze­nie za krzyw­dę, odsz­ko­do­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Baserunk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. po­pra­wa


Źródła:

Wiktionary

Baset

pies o ma­syw­nej bu­do­wie ciała, dłu­gim tu­ło­wiu i krót­kich no­gach; bas­set


Źródła:

SJP.pl

Basethorn

nieco więk­sza od­mia­na klar­ne­tu al­to­we­go; ba­se­torn, rożek ba­se­to­wy, rożek ba­so­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. od­mia­na klar­ne­tu ba­so­we­go, rożek ba­se­to­wy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basetla

1. lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy o ni­skich dźwię­kach, poś­red­niej wiel­ko­ści mię­dzy wio­lon­cze­lą a kon­tra­ba­sem, uży­wa­ny w ka­pe­lach lu­do­wych;
2. ar­cha­icz­nie: wio­lon­cze­la;
3. prze­no­śnie: nie­do­łę­ga, głu­piec; ła­ma­ga, niez­gu­ła, nie­zda­ra;
4. prze­no­śnie: grupa ko­bie­ta; ba­rył­ka, becz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ro­dzaj smycz­ko­we­go in­stru­men­tu lu­do­we­go;

 (1.2) daw. wio­lon­cze­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basetlista

in­stru­men­ta­li­sta gra­ją­cy na ba­set­li


Źródła:

SJP.pl

Basetlistka

→ ba­set­li­sta


Patrz:basetlista

Źródła:

SJP.pl

Basetorn

nieco więk­sza od­mia­na klar­ne­tu al­to­we­go; ba­set­horn, rożek ba­se­to­wy, rożek ba­so­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. zob. ba­set­horn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basetowy

rożek ba­se­to­wy - nieco więk­sza od­mia­na klar­ne­tu al­to­we­go; ba­se­torn, ba­set­horn, rożek ba­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Basf

pro­dukt marki BASF


BASF SE – naj­więk­sze przed­się­bior­stwo che­micz­ne na świe­cie z sie­dzi­bą w Niem­czech.

Nazwa "BASF" pow­sta­ła jako skrót od "Ba­dis­che Ani­lin- und Soda-Fa­brik". Te czte­ry li­te­ry są za­re­je­stro­wa­nym zna­kiem to­wa­ro­wym.

Akcje BASF no­to­wa­ne są na gieł­dach pa­pie­rów war­to­ścio­wych we Frank­fur­cie (BAS), Lon­dy­nie (BFA) i Zu­ry­chu (AN).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basia

po­tocz­nie: wie­wiór­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od Bar­ba­ra

 (1.2) zo­o­nim któ­rym po­wszech­nie woła się wie­wiór­ki

 (1.3) geogr. rzeka na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim;


Basia, właśc. Bar­ba­ra Sta­ni­sła­wa Trze­trze­lew­ska (ur. 30 wrze­śnia 1954 w Ja­worz­nie) – pol­sko-bry­tyj­ska pio­sen­kar­ka wy­ko­nu­ją­ca mu­zy­kę bę­dą­cą po­łą­cze­niem współ­czes­ne­go jazzu i popu o po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skim brzmie­niu.

Za­czę­ła śpie­wać w pol­skich ze­spo­łach pod ko­niec lat 60.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Basic

[czy­taj: bejz-ik] język pro­gra­mo­wa­nia (skrót od: Be­gin­ner's All Pur­po­ses Sym­bo­lic In­struc­tion Code); BASIC


BASIC ("Be­gin­ner’s All-pur­po­se Sym­bo­lic In­struc­tion Code") – język pro­gra­mo­wa­nia wy­so­kie­go po­zio­mu, opra­co­wa­ny w 1964 przez Johna Ge­or­ge’a Ke­me­ny’ego i Tho­ma­sa E. Kurt­za w Dart­mo­uth Col­le­ge na bazie For­tra­na i Al­go­la-60. Jego pier­wsza wer­sja znana była póź­niej pod nazwą Dart­mo­uth BASIC, pier­wszy pro­gram w BASIC-u zo­stał uru­cho­mio­ny 1 maja 1964 na kom­pu­te­rze Ge­ne­ral Elec­tric GE-225 typu ma­in­fra­me.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basicowy

[czy­taj: bejz-ikowy] po­tocz­nie: stan­dar­do­wy, nor­mal­ny


Źródła:

SJP.pl

Basieńka

zdrob­nie­nie od: Bar­ba­ra (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Bar­ba­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bas


Źródła:

Wiktionary

Basileus

ba­zy­le­us;
1. tytuł mo­nar­chy pań­stwa bi­zan­tyj­skie­go
2. jeden z trzech zwierzch­nich ar­chon­tów w sta­ro­żyt­nych Ate­nach ma­ją­cy pie­czę nad spra­wa­mi re­li­gij­ny­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basilicata

[czy­taj: baz-iliKAta] re­gion we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wych Wło­szech z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Po­ten­zy;


Ba­si­li­ca­ta (; daw­niej także Lu­ca­nia) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wych Wło­szech, z sto­li­cą w Po­ten­za. Gra­ni­czy z Apu­lią, Ka­la­brią i Kam­pa­nią. Ma do­stęp do dwóch mórz: krót­ki od­ci­nek wy­brze­ża Morza Tyr­reń­skie­go na po­łud­nio­wym za­cho­dzie i wy­brze­że Za­to­ki Ta­renc­kiej Morza Joń­skie­go na po­łud­niu. Re­gion za­miesz­ki­wa­ło w 2025 roku około 530 tys. osób – to jeden z naj­sła­biej za­lud­nio­nych re­gio­nów Włoch. W skład re­gio­nu wcho­dzą dwie pro­win­cje: Po­ten­za i Ma­te­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basilissa

tytuł ce­sa­rzo­wych i ce­sa­rzó­wien bi­zan­tyj­skich; ba­zy­lis­sa


Źródła:

SJP.pl

Basin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Basi lub z nią zwią­za­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basinger

[czy­taj: bejs-inger] Kim Ba­sin­ger - ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa (uro­dzo­na w 1953 roku)


Źródła:

SJP.pl

Basiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Basi lub z nią zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Basi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basio

[czy­taj: basjo] tur­niej za­pa­śni­czy sumo, na­ro­do­wy sport ja­poń­ski


Źródła:

SJP.pl

Basior

1. sa­miec wilka
2. gwa­ro­wo: bat, bicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) łow. sa­miec wilka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg. bat, bicz

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: ba­sio­ra


Ba­sior – sa­miec wilka. Okre­śle­nie to jest sto­so­wa­ne w od­nie­sie­niu do do­ro­słe­go, zwy­kle sta­re­go osob­ni­ka, a zwła­szcza do do­mi­nu­ją­ce­go w sta­dzie, tak zwa­ne­go "samca alfa".

Ba­sior jest więk­szy od sa­mi­cy wilka (wa­de­ry) o ok. 1/4. Wiel­kość i masa ciała są uza­leż­nio­ne od stre­fy kli­ma­tycz­nej i pod­ga­tun­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basiora

sa­mi­ca wilka; wil­czy­ca, wa­de­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. sa­mi­ca wilka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basista

osoba gra­ją­ca na basie lub kon­tra­ba­sie; ba­set­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muzyk, który gra na gi­ta­rze ba­so­wej

 (1.2) muzyk, który gra na kon­tra­ba­sie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. sa­miec je­le­nia (byk) wy­róż­nia­ją­cy się ba­so­wą barwą głosu


Ba­si­sta – po­pu­lar­nie muzyk, in­stru­men­ta­li­sta, który gra na in­stru­men­cie ba­so­wym, takim jak gi­ta­ra ba­so­wa, kon­tra­bas, ba­set­la, rza­dziej dętym (np. tuba, su­za­fon). Cza­sem ter­mi­nem tym okre­śla się wo­ka­li­stę śpie­wa­ją­ce­go basem, choć w tym przy­pad­ku pra­wi­dło­wym na­zew­nict­wem jest wła­śnie bas.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basistka

ko­bie­ta, dziew­czy­na gra­ją­ca na basie lub kon­tra­ba­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na basie – gi­ta­rze ba­so­wej

 (1.2) muz. ko­bie­ta, która gra na basie – kon­tra­ba­sie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basiuchna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Bar­ba­ra


Źródła:

Wiktionary

Basiuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Basiulka

zdrob­nie­nie od: Bar­ba­ra (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Basiunia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Bar­ba­ra


Źródła:

Wiktionary

Basiur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. łow. zob. ba­sior.


Źródła:

Wiktionary

Basiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bask

czło­nek na­ro­du miesz­ka­ją­ce­go po obu stro­nach Pi­re­ne­jów nad Za­to­ką Bi­skaj­ską


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny na gra­ni­cy Hisz­pa­nii i Fran­cji nad Za­to­ką Bi­skaj­ską;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baskak

śred­nio­wiecz­ny na­miest­nik mon­gol­ski, przed­sta­wi­ciel wła­dzy chana i po­bor­ca danin


Ba­skak – urzęd­nik ad­mi­ni­stra­cji Cha­na­tu Kara Ki­ta­jów i im­pe­rium mon­gol­skie­go. Do jego obo­wiąz­ków na­le­ża­ło eg­zek­wo­wa­nie ob­cią­żeń po­dat­ko­wych, po­sia­dał także ogra­ni­czo­ne kom­pe­ten­cje woj­sko­we i na­dzor­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baskerville

ba­sker­wil;
1. jeden z kro­jów an­giel­skiej osiem­na­sto­wiecz­nej an­tyk­wy ba­ro­ko­wej;
2. czcion­ka kroju o tej samej naz­wie


Ba­sker­vil­le – uni­wer­sal­ny i mię­dzy­na­ro­do­wy krój pisma za­pro­jek­to­wa­ny w 1754 roku przez an­giel­skie­go dru­ka­rza i li­ter­ni­ka Johna Ba­sker­vil­le’a. Ba­sker­vil­le jest pis­mem sze­ry­fo­wym, kla­sy­fi­ko­wa­nym jako an­tyk­wa ba­ro­ko­wa. Cha­rak­te­ry­zu­je się moc­ny­mi sze­ry­fa­mi oraz za­ak­cen­to­wa­niem pio­no­wych kre­sek liter. Dzię­ki swym wa­lo­rom este­tycz­nym i funk­cjo­nal­nym Ba­sker­vil­le jest jed­nym z naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych pism, adap­to­wa­nym przez wielu pro­du­cen­tów czcio­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baskerwil

ba­sker­vil­le;
1. jeden z kro­jów an­giel­skiej osiem­na­sto­wiecz­nej an­tyk­wy ba­ro­ko­wej;
2. czcion­ka kroju o tej samej naz­wie


Źródła:

SJP.pl

Basket

śro­do­wi­sko­wo: ko­szy­ków­ka, ba­sket­ball (rzad­ko), piłka ko­szy­ko­wa (gra ze­spo­ło­wa po­le­ga­ją­ca na zdo­by­wa­niu punk­tów przez umie­szcza­nie piłki w koszu ry­wa­li, przyt­wier­dzo­nym do wy­so­ko znaj­du­ją­cej się ta­bli­cy)


Ba­sket – czte­ro­ko­ło­wy, lekki po­jazd konny o nad­wo­ziu ot­war­tym, wy­ko­na­nym czę­ścio­wo z wi­kli­ny, w kształ­cie kosza. Po­ja­zdy tego typu pro­du­ko­wa­ne były w Wiel­kiej Bry­ta­nii od ok. 1870.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basketball

[czy­taj: ba­sket­bol] rzad­ko: ko­szy­ków­ka, piłka ko­szy­ko­wa (gra ze­spo­ło­wa po­le­ga­ją­ca na zdo­by­wa­niu punk­tów przez umie­szcza­nie piłki w koszu ry­wa­li, przyt­wier­dzo­nym do wy­so­ko znaj­du­ją­cej się ta­bli­cy); ba­sket (śro­do­wi­sko­wo)


Źródła:

SJP.pl

Basketballowy

→ ba­sket­ball [czy­taj: ba­sket­bo­lo­wy]; ko­szy­ków­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Baskijka

na­kry­cie głowy bez dasz­ka; beret ba­skij­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) beret ba­skij­ski; pła­skie, okrą­głe na­kry­cie głowy bez dasz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baskijski

→ Ba­sko­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ska­mi, do­ty­czą­cy Ba­sków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ba­sków;


Patrz:Baskonia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baskijskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ba­skij­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ba­skij­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ba­skij­skim


Źródła:

Wiktionary

Baskijskość

→ ba­skij­ski


Patrz:baskijski

Źródła:

SJP.pl

Baskil

ro­dzaj zam­knię­cia okna lub drzwi za po­mo­cą wsu­wa­nych prę­ci­ków wcho­dzą­cych w fu­try­nę; bask­wil


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. zob. bask­wil.

 (1.2) jeźdz. po­zy­cja, jaką przy­bie­ra do­brze ujeż­dżo­ny koń w cza­sie skoku nad przesz­ko­dą;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baskilowy

zwią­za­ny z ba­ski­lem


Źródła:

SJP.pl

Baskina

1. ozdob­na, sze­ro­ka spód­ni­ca no­szo­na przez Ba­skij­ki i Hisz­pan­ki;
2. roz­klo­szo­wa­na albo roz­ci­na­na część dłu­giej bluz­ki lub ża­kie­tu, do­szy­ta w talii, wy­kła­da­na na wierzch spód­ni­cy; ba­skin­ka;
3. daw­niej: wy­de­kol­to­wa­ny sta­nik bez rę­ka­wów, modny we Fran­cji w pier­wszej po­ło­wie XVI wieku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baskinka

roz­klo­szo­wa­na albo roz­ci­na­na część dłu­giej bluz­ki lub ża­kie­tu, do­szy­ta w talii, wy­kła­da­na na wierzch spód­ni­cy; ba­ski­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­klo­szo­wa­ny ele­ment gór­nej czę­ści stro­ju mę­skie­go lub ko­bie­ce­go przy­po­mi­na­ją­cy fal­ba­nę;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basklarnet

in­stru­ment mu­zycz­ny niż­szy o ok­ta­wę od zwy­kłe­go klar­ne­tu


Źródła:

SJP.pl

Baskonia

re­gion i kra­i­na hi­sto­rycz­na w Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dawna nazwa Kraju Ba­sków


Ba­sko­nia, Kraj Ba­sków (bask. "Eu­skal Her­ria", "Eu­ska­di", hiszp. "Pais Vasco", "Va­sco­nia", fr. "Pays Bas­que") – kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­gra­ni­czu Hisz­pa­nii i Fran­cji, po­ło­żo­na nad Za­to­ką Bi­skaj­ską, za­miesz­ka­na w znacz­nej czę­ści przez Ba­sków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baskowie

czło­nek na­ro­du miesz­ka­ją­ce­go po obu stro­nach Pi­re­ne­jów nad Za­to­ką Bi­skaj­ską


Ba­sko­wie – pro­to­na­ród wa­skoń­ski za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny na gra­ni­cy Hisz­pa­nii i Fran­cji nad Za­to­ką Bi­skaj­ską. Obec­nie żyje około 10 mi­lio­nów Ba­sków, z czego 2,3 mi­lio­na w Hisz­pa­nii, około 285 ty­się­cy we Fran­cji i kilka mi­lio­nów na emi­gra­cji (głów­nie w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baskwil

ro­dzaj zam­knię­cia okna lub drzwi za po­mo­cą wsu­wa­nych prę­ci­ków wcho­dzą­cych w fu­try­nę; ba­skil


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ro­dzaj me­cha­niz­mu ry­glu­ją­ce­go w sto­lar­ce okien­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baskwilowy

zwią­za­ny z bask­wi­lem


Źródła:

SJP.pl

Basma

1. me­ta­lo­wa osło­na za­kła­da­na na ikonę, za­kry­wa­ją­ca tło obra­zu; ko­szul­ka, okład, su­kien­ka;
2. farba do wło­sów za­wie­ra­ją­ca na­tu­ral­ny barw­nik


Basma (hebr. בסמ"ה, arab. بسم) – sa­mo­rząd lo­kal­ny po­ło­żo­ny w dy­stryk­cie Hajfa, w Iz­ra­e­lu.

Mia­stecz­ko leży na po­łud­nie od mia­sta Umm al-Fahm, w pa­śmie gór­skim Kar­mel.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basmacz

czło­nek an­ty­bol­sze­wic­kie­go, zbroj­ne­go ruchu na­ro­do­wo­ścio­wo-re­li­gij­ne­go w Azji Środ­ko­wej w la­tach 1918-26, in­spi­ro­wa­ne­go przez fe­u­da­łów i du­cho­wień­stwo mu­zuł­mań­skie


Źródła:

SJP.pl

Basmala

for­mu­ła roz­po­czy­na­ją­ca surę Ko­ra­nu, sta­no­wią­ca także mu­zuł­mań­ski or­na­ment ka­li­gra­ficz­ny i ar­chi­tek­to­nicz­ny; bis­ma­la, bis­mil­la, bis­mil­lah


Bas­ma­la ( ‏بسملة‎) – for­mu­ła „w imię Boga mi­ło­sier­ne­go li­to­ści­we­go” (‏بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيم‎, "Bi-ismi Allāhi Ar-Raḥmāni Ar-Raḥīm") roz­po­czy­na­ją­ca pra­wie każdą surę Ko­ra­nu, którą prak­ty­ku­ją­cy mu­zuł­ma­nin roz­po­czy­na każdą waż­niej­szą czyn­ność i która świad­czy o przy­na­leż­no­ści do ummy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basmati

in­dyj­ska od­mia­na ryżu o dłu­gich ziar­nach


Źródła:

SJP.pl

Basok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­gard. (także. żart.) osoba otyła; osoba z wiel­kim brzu­chem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. opa­sły brzuch


Źródła:

Wiktionary

Basowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) śpie­wa­nie basem

 (1.2) gra­nie na basie

 (1.3) gra­nie akom­pa­nia­men­tu

 (1.4) daw. przy­ta­ki­wa­nie, schle­bia­nie


Źródła:

Wiktionary

Basować

1. po­tocz­nie: śpie­wać basem; wy­da­wać głos o ni­skim tonie;
2. po­tocz­nie: wtó­ro­wać, akom­pa­nio­wać;
3. prze­sta­rza­łe: po­ta­ki­wać, schle­biać komuś


cza­sow­nik

 (1.1) wtó­ro­wać, przy­ta­ki­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basowy

zwią­za­ny z basem, do­ty­czą­cy basu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy basu, okre­śla­ją­cy bas

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla basu, ma­ją­cy cechy basu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basra

mia­sto w Iraku; Al-Basra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wym Iraku, po­ło­żo­ne nad rzeką Szatt al-Arab;

 (1.2) geogr. wieś w Pa­ki­sta­nie, w pro­win­cji Pen­dżab

 (1.3) geogr. wieś w Je­me­nie, w mu­ha­fa­zie Ha­dra­ma­ut

 (1.4) geogr. adm. pro­win­cja w po­łud­nio­wej czę­ści Iraku, ze sto­li­cą w mie­ście Basra (1.1);


Basra ( ‏البصرة‎, "Al-Basra"; także "Busra", "Bus­rah") – trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto w Iraku, li­czą­ce 1 293 052 miesz­kań­ców (2024).

Basra jest po­ło­żo­na na szla­ku wod­nym Szatt al-Arab w po­bli­żu Za­to­ki Per­skiej (55 km od uj­ścia), jest głów­nym por­tem kraju i sto­li­cą mu­ha­fa­zy Basra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basryjczyk

miesz­ka­niec Basry (Al-Basry)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Basry; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basryjka

miesz­kan­ka Basry (Al-Basry)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Basry; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basryjski

→ Basra (Al-Basra)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Basrą, do­ty­czą­cy Basry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bass

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; m.in. bass wiel­ko­gę­bo­wy, bass sło­necz­ny, bass zie­lo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ryba z ro­dzi­ny bas­so­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cen­trar­chi­dae|ref=tak.)

 (1.2) spoż. an­giel­skie piwo marki Bass Bre­we­ry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basse-Terre

[czy­taj: basTER] sto­li­ca Gwa­de­lu­py


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go Gwa­de­lu­py;

 (1.2) geogr. jedna z dwóch wysp two­rzą­cych Gwa­de­lu­pę;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bassek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nie­wiel­ka ryba słod­ko­wod­na


Źródła:

Wiktionary

Basset

pies o ma­syw­nej bu­do­wie ciała, dłu­gim tu­ło­wiu i krót­kich no­gach; baset


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. ma­syw­ny pies my­śliw­ski o zwi­sa­ją­cych uszach;


Bas­set hound – jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy psów goń­czych i po­so­kow­ców, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów goń­czych w pod­sek­cji goń­czych krót­ko­noż­nych. Typ jam­ni­ko­wa­ty. We­dług kla­sy­fi­ka­cji FCI pod­le­ga pró­bom pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basseterre

[czy­taj: basTER] sto­li­ca Saint Kitts i Nevis


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Saint Kitts i Nevis;


Nie mylić z: Basse-Terre.

Bas­se­ter­re – sto­li­ca Saint Kitts i Nevis, na wy­spie Saint Kitts, port nad Mo­rzem Ka­ra­ib­skim; 14,000 miesz­kań­ców (2018). Sto­li­ca pa­ra­fii Saint Ge­or­ge Bas­se­ter­re.

W Bas­se­ter­re głów­ną rolę sta­no­wi prze­mysł spo­żyw­czy i ba­weł­nia­ny. W mie­ście jest zlo­ka­li­zo­wa­ne lot­ni­sko: port lot­ni­czy Ro­bert L. Brads­haw. Sta­cja ka­blo­wa o mię­dzy­na­ro­do­wym zna­cze­niu. Mia­sto jest sie­dzi­bą Wschod­nio­ka­ra­ib­skie­go Banku Cen­tral­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bassowate

ro­dzi­na ryb słod­ko­wod­nych z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; oko­niop­strą­go­wa­te


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cen­trar­chi­dae|Lacépède|ref=tak., ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb o krę­pym ciele;


Bas­so­wa­te, [], [] (Cen­trar­chi­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych, na­zy­wa­nych rów­nież oko­nia­mi sło­necz­ny­mi. Niek­tó­re ga­tun­ki po­ła­wia­ne dla celów kon­sump­cyj­nych. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne w ba­da­niach la­bo­ra­to­ryj­nych. Bass pawik, bass tar­czo­wy i bass sło­necz­ny ho­do­wa­ne w ak­wa­riach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bassowaty

o ce­chach bas­so­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Basta

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy nakaz za­koń­cze­nia cze­goś; dosyć, dość, fi­ni­to, ko­niec, kwita, szlus


wy­krzy­knik

 (1.1) wyraz okre­śla­ją­cy za­koń­cze­nie danej wy­po­wie­dzi lub sta­now­czy nakaz za­koń­cze­nia cze­goś; dość

 (1.2) gw. wię­zien­na za­klę­cie od­wo­łu­ją­ce zakaz lub prze­kleń­stwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastard

dziec­ko ze związ­ku po­za­mał­żeń­skie­go; bę­kart


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mie­sza­niec zwie­rzę­cy, głów­nie mię­dzy­ga­tun­ko­wy, zwy­kle nie­płod­ny lub z ogra­ni­czo­ną płod­no­ścią, np. muł;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. nie­ślub­ne dziec­ko, głów­nie w od­nie­sie­niu do po­za­mał­żeń­skich po­tom­ków kró­lew­skich

 (2.2) obraź­li­wie o kimś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastarda

1. krój pisma dru­kar­skie­go; czcion­ka tego kroju
2. dzia­ło uży­wa­ne w XVII w., od­mia­na ko­lu­bry­ny, ma­ją­ca krót­szą lufę i mniej­szy cię­żar


Ba­star­da – typ pisma go­tyc­kie­go, sta­no­wią­cy po­łą­cze­nie cech pism ka­li­gra­ficz­nych oraz kur­syw­nych. Sto­so­wa­no ją m.in. do pi­sa­nia ko­dek­sów.

Ba­star­da pow­sta­ła we Fran­cji, []. Silne są rów­nież wpły­wy kur­sy­wy.

Ce­cha­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ba­star­dy, róż­nią­cy­mi ją od tek­stu­ry, są (oprócz wska­za­nych wyżej):


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bastardowy

→ ba­stard


Patrz:bastard

Źródła:

SJP.pl

Bastardyzacja

mię­dzy­ga­tun­ko­we krzy­żo­wa­nie zwie­rząt


Ba­star­dy­za­cja (ze sta­rofr. "bâtard", ang. "ba­star­di­za­tion"), krzy­żo­wa­nie mię­dzy­ga­tun­ko­we zwie­rząt – pro­ces po­le­ga­ją­cy na krzy­żo­wa­niu osob­ni­ków na­le­żą­cych do róż­nych, ale bli­sko ze sobą spo­krew­nio­nych ga­tun­ków. W wy­ni­ku ba­star­dy­za­cji uzy­sku­je się mie­szań­ce zwane ba­star­da­mi. W od­nie­sie­niu do ro­ślin używa się okre­śle­nia hy­bry­dy­za­cja lub krzy­żo­wa­nie mię­dzy­ga­tun­ko­we ro­ślin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basteja

pó­ło­krą­gła bu­dow­la, wy­su­nię­ta na zew­nątrz linii umoc­nień, sta­no­wią­ca ele­ment for­ty­fi­ka­cji w XV wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ar­chit. wojsk. ele­ment daw­nych for­ty­fi­ka­cji miej­skich lub zam­ko­wych, ma­ją­cy po­stać ni­skiej, ma­syw­nej, zwy­kle pó­ło­krą­głej lub wie­lo­bocz­nej bu­dow­li wy­su­nię­tej przed mur obron­ny


Ba­ste­ja ("ron­del") – bu­dow­la for­ty­fi­ka­cyj­na, bę­dą­ca mu­ro­wa­nym lub ziem­nym umoc­nie­niem w for­mie ni­skiej, przy­sa­dzi­stej basz­ty obron­nej, zwy­kle z dwie­ma kon­dy­gna­cja­mi. Zbu­do­wa­na na pla­nie pół­ko­la, wie­lo­bo­ku lub pod­ko­wy, wy­su­nię­ta przed mur obron­ny, była sta­no­wi­skiem ognio­wym ar­ty­le­rii blo­ku­ją­cym do­stęp do kur­ty­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastejowy

→ ba­ste­ja


Patrz:basteja

Źródła:

SJP.pl

Bastek

zdrob­nie­nie od: Se­ba­stian (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pot. imię|pol­ski|m. zdrobn. Se­ba­stian


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basten

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bastet

egip­ska bo­gi­ni, pro­tek­tor­ka króla i ko­biet cię­żar­nych, czczo­na pod po­sta­cią kota


Ba­stet, znana też jako Bast, Bo­u­ba­stis, Pasht, Uba­sti, Ba en Aset – w mi­to­lo­gii egip­skiej bo­gi­ni mi­ło­ści, ra­do­ści, mu­zy­ki, tańca, do­mo­we­go ogni­ska, płod­no­ści, a także kotów.

Wie­rzo­no, że Ba­stet chro­ni męż­czyzn przed cho­ro­ba­mi i de­mo­na­mi. Przed­sta­wia­na jako kot lub ko­bie­ta z głową kota, czę­sto ze ska­ra­be­u­szem na gło­wie, który był sym­bo­lem wscho­dzą­ce­go słoń­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bastia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. głów­ne mia­sto hand­lo­we i prze­my­sło­we na Kor­sy­ce we Fran­cji;


Ba­stia (, Bastìa) – głów­ne mia­sto hand­lo­we i prze­my­sło­we na Kor­sy­ce, głów­ny oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny de­par­ta­men­tu Górna Kor­sy­ka. Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w XIV wieku. Ma do­brze roz­wi­nię­ty prze­mysł me­ta­lo­wy i ty­to­nio­wy. Dzię­ki do­stę­po­wi do Morza Śró­dziem­ne­go i dłu­giej hi­sto­rii Ba­stia jest dużym oś­rod­kiem re­kre­a­cyj­nym z plażą i ką­pie­li­ska­mi. Oprócz sta­re­go mia­sta ma inne tu­ry­stycz­ne atrak­cje takie jak:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bastion

bul­war, część for­ty­fi­ka­cji sta­łej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. sto­so­wa­ny od XVI wieku ele­ment for­ty­fi­ka­cji w po­sta­ci pię­cio­kąt­nej bu­dow­li ziem­nej o wzmoc­nio­nych, mu­ro­wa­nych ścia­nach; sta­no­wi­sko ar­ty­le­rii flan­ku­ją­cej do­stęp do umoc­nień;

 (1.2) przen. niewz­ru­szo­ne opar­cie dla cze­goś


Ba­stion – pod­sta­wo­wy ele­ment umoc­nień w daw­nych for­ty­fi­ka­cjach o na­ry­sie ba­stio­no­wym, wzno­szo­ny na za­ła­ma­niach ob­wa­ło­wa­nia twier­dzy (na wy­su­nię­tych na­roż­ni­kach). Wy­wo­dzi się z wcze­śniej sto­so­wa­nych ba­stei. Ba­stio­ny jako ele­ment for­ty­fi­ka­cji były uży­wa­ne od po­ło­wy XVI do po­ło­wy XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastionik

mały ba­stion


Źródła:

SJP.pl

Bastionowy

zwią­za­ny z ba­stio­nem, do­ty­czą­cy ba­stio­nu


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­stio­nem, do­ty­czą­cy ba­stio­nu

 (1.2) wy­po­sa­żo­ny w ba­stion, ma­ją­cy formę ba­stio­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bastonada

dawny ro­dzaj kary po­le­ga­ją­cej na biciu kijem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. kara bicia ki­ja­mi w pięty lub w plecy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zry­wa­nie z czymś, koń­cze­nie cze­goś, za­prze­sta­wa­nie cze­goś

 (1.2) daw. karc. pa­so­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Bastować

koń­czyć, prze­sta­wać, sto­po­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­sto­wać)

 (1.1) rzad. prze­sta­wać coś robić, od­ma­wiać dal­sze­go udzia­łu, prze­ry­wać coś z włas­nej woli

 (1.2) daw. karc. mówić basta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bastyda

basz­ta war­tow­ni­cza w umoc­nio­nych for­ty­fi­ka­cja­mi mia­stach śred­nio­wiecz­nych


Ba­sty­da (fr. "ba­sti­de" z pro­wan­sal­skie­go "ba­sti­da") – typ nie­wiel­kiej wa­row­nej osady miej­skiej, w śred­nio­wie­czu cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ob­sza­rów po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji.

Ba­sty­dy two­rzo­no jako nowe sku­pi­ska po­pu­la­cji („mia­sta nowe” – "vil­les ne­u­ves") z ini­cja­ty­wy wła­dzy se­nio­ral­nej, kró­lew­skiej bądź ko­ściel­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bastylia

w śred­nio­wie­czu: nie­wiel­ki zamek bu­do­wa­ny poza mu­ra­mi mia­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki, śred­nio­wiecz­ny zamek wy­bu­do­wa­ny za mu­ra­mi mia­sta


Ba­sty­lia (fr. "la Ba­stil­le") – zamek wy­bu­do­wa­ny pod Pa­ry­żem, w la­tach 1370–1383, jako część jego umoc­nień, w celu obro­ny bramy Św. An­to­nie­go. Słowo "la ba­stil­le" w wol­nym tłu­ma­cze­niu oz­na­cza każdy zamek tuż za ro­gat­ka­mi mia­sta i jest mniej wię­cej od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go słowa bar­ba­kan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastylski

przy­miot­nik od: Ba­sty­lia


Źródła:

SJP.pl

Basuto

1. lud afry­kań­ski miesz­ka­ją­cy w gó­rach Le­sot­ho i w RPA;
2. te­ry­to­rium za­leż­ne w Afry­ce po­łud­nio­wej od XIX wieku do 1966 roku


Ba­su­to, Ba­su­to­land – od XIX wieku do roku 1966 te­ry­to­rium za­leż­ne w Afry­ce po­łud­nio­wej, pro­tek­to­rat bry­tyj­ski (po­wierzch­nia: ~30 tys. km²). Pow­sta­ło po anek­sji przez Bry­tyj­czy­ków ziem za­miesz­ka­nych od około XV wieku przez klany mó­wią­ce ję­zy­ka­mi z ro­dzi­ny bantu ludów Sotho-Tswa­na, zin­te­gro­wa­nych w I po­ło­wie XIX wieku w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści miej­sco­we­go króla, Mos­ho­es­hoe I, w jeden naród naz­wa­ny Ba­sot­ho (do­słow­nie – „po­łud­nio­wi Sotho”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basy

1. naj­niż­szy głos męski
2. in­stru­ment mu­zycz­ny
3. (zwy­kle w lm) naj­niż­szy re­jestr dźwię­ków w in­stru­men­tach mu­zycz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basza

pasza; tytuł do­stoj­ni­ka w im­pe­rium os­mań­skim; osoba no­szą­ca ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. inna pi­sow­nia → pasza

 (1.2) daw. przen. inna pi­sow­nia → pasza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baszan

sta­ro­żyt­ny re­gion na Bli­skim Wscho­dzie; bi­blij­na nazwa Wzgórz Golan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Pa­le­sty­nie, rów­ni­na na wschód od rowu Jor­da­nu;


Ba­szan, Ba­ta­nea, Tra­cho­ni­tis – bo­ga­ty w wodę głów­nie rów­nin­ny re­gion, zlo­ka­li­zo­wa­ny na wschód od rowu Jor­da­nu. Współ­cze­śnie na te­ry­to­rium po­łud­nio­wo-za­chod­niej Syrii i pół­noc­no-za­chod­niej Jor­da­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baszar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Baszczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baszkaus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, po­ło­żo­na w Re­pu­bli­ce Ał­ta­ju, do­pływ Czu­łysz­ma­nu


Źródła:

Wiktionary

Baszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baszkir

czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Basz­ki­rię


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek na­ro­du Basz­ki­rów

 (1.2) oby­wa­tel Basz­kor­to­sta­nu


Basz­kir (ang. "Bash­ki­rian")


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baszkiria

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

 (1.2) geogr. hist. re­gion hi­sto­rycz­ny, któ­re­go lud­no­ścią rdzen­ną są Basz­ki­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baszkirka

człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Basz­ki­rię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni na­ro­du Basz­ki­rów

 (1.2) oby­wa­tel­ka Basz­kor­to­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baszkirski

→ Basz­ki­ria


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Basz­ki­ra­mi

 (1.2) zwią­za­ny z Basz­ki­rią / Basz­kor­to­sta­nem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język tur­kij­ski uży­wa­ny przez Basz­ki­rów;


Patrz:Baszkiria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baszkirsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób basz­kir­ski


Źródła:

Wiktionary

Baszkirskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem basz­kir­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem basz­kir­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku basz­kir­skim


Źródła:

Wiktionary

Baszkortostan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;


Zo­bacz też: Basz­kor­to­stan (linie lot­ni­cze).

Basz­kor­to­stan, Basz­ki­ria (Re­pu­bli­ka Basz­kor­to­sta­nu, Республика Башкортостан, "Rie­spu­bli­ka Basz­kor­to­stan", Башҡортостан Республикаһы, "Başqortostan Respublikahı") – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka, wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baszków

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baszkówka

wieś w Pol­sce


Basz­ków­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

We wsi 25 sierp­nia 1994 spadł jeden z naj­słyn­niej­szych pol­skich me­te­o­ry­tów – me­te­o­ryt Basz­ków­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baszostwo

god­ność baszy - do­stoj­ni­ka w im­pe­rium os­mań­skim


Źródła:

SJP.pl

Baszowski

przy­miot­nik od: basza; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla baszy, osoby no­szą­cej tytuł do­stoj­ni­ka cy­wil­ne­go i woj­sko­we­go w im­pe­rium os­mań­skim (np. kom­pe­ten­cje ba­szow­skie), zwią­za­ny z taką osobą; pa­szow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy baszy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baszszar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Basz­szar ( ‏بشار‎, Béchar, daw­niej Co­lomb-Béchar) – mia­sto w Al­gie­rii.

Jest sto­li­cą wi­la­je­tu o tej samej naz­wie. Leży w al­gier­skiej czę­ści Sa­ha­ry, nie­da­le­ko gra­ni­cy z Ma­ro­kiem.

W 2008 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 165,627.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baszta

śred­nio­wiecz­na bu­dow­la obron­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ar­chit. pod­sta­wo­wy ele­ment for­ty­fi­ka­cji sta­ro­żyt­nych i śred­nio­wiecz­nych ma­ją­cy po­stać wieży umie­szczo­nej na linii murów obron­nych, na ich na­ro­żach oraz obok bram, od XVI wieku za­stę­po­wa­na przez ba­ste­je;

 (1.2) żegl. ścia­na bocz­na doku pły­wa­ją­ce­go

 (1.3) ogrod. w ogro­dach z XVII-XVIII wieku ko­li­sta al­ta­na za­my­ka­ją­ca na­ro­że ży­wo­pło­tu lub szpa­le­ru


Basz­ta – bu­dow­la obron­na, sta­no­wią­ca ele­ment sta­ro­żyt­ne­go i śred­nio­wiecz­ne­go muru obron­ne­go w po­sta­ci wy­su­nię­cia jego frag­men­tu przed lico i wznie­sie­nia ponad jego po­ziom. Basz­ta może być w sto­sun­ku do wnę­trza ob­wo­du obron­ne­go zam­knię­ta, do­stęp­na z chod­ni­ka stra­ży, ot­war­ta czę­ścio­wo (ar­ka­dą) lub cał­ko­wi­cie jako wy­kusz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basztan

ogród na ste­pie, przez­na­czo­ny pod upra­wę wa­rzyw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. pole, w któ­rym upra­wia się głów­nie ar­bu­zy, me­lo­ny, ogór­ki, dynie; Glo­ger.


Basz­tan ( Баштан; Баштан) – osied­le na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie ho­mel­skim, w siel­so­wie­cie Hra­ba­u­ka.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Cie­ru­cha, po­ło­żo­na na linii Homel - Czer­ni­hów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basztka

zdrob­nie­nie od: basz­ta


Źródła:

SJP.pl

Basztowy

przy­miot­nik od: basz­ta


Źródła:

SJP.pl

Baszybuzuk

1. żoł­nierz wojsk tu­rec­kich na prze­ło­mie XIX i XX wieku;
2. daw­niej: hul­taj, fi­glarz, za­wa­dia­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. hist. (kon. XVIII – pocz. XX w.) nie­re­gu­lar­ny żoł­nierz tu­rec­ki, mu­zuł­mań­ski ochot­nik po­cho­dzą­cy czę­sto z bez­poś­red­nie­go te­re­nu walk;

 (1.2) daw. przen. czło­wiek nies­for­ny, hul­taj, ban­dy­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Baszłyk

prze­sta­rza­łe: kap­tur z filcu lub gru­bej tka­ni­ny, no­szo­ny w Rosji od po­ło­wy XVIII wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1)  kap­tur z gru­bej tka­ni­ny, o dłu­gich pat­kach za­wią­zy­wa­nych do­o­ko­ła szyi;


Basz­łyk (tat. "başlıq", tur. "başlık", od "baş" – głowa) – ro­dzaj na­kry­cia głowy, kap­tur z dłu­gi­mi koń­ca­mi do za­wią­zy­wa­nia pod brodą lub owi­ja­nia wokół szyi albo pasa, szyty z gru­be­go sukna lub filcu.

W po­ło­wie XVIII wieku wpro­wa­dzo­no go w armii ro­syj­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basówka

po­tocz­nie: gi­ta­ra ba­so­wa


Źródła:

SJP.pl

Bat

rze­mień lub skrę­co­ny sznur słu­żą­cy do chło­sta­nia; bicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd w po­sta­ci rze­mie­nia lub sznu­ra przy­mo­co­wa­ne­go do pręta bądź kija, słu­żą­cy do po­pę­dza­nia lub wy­mie­rza­nia kary;

 (1.2) ryb. łódź ry­bac­ka o jed­nym masz­cie

 (1.3) monet. wa­lu­ta Taj­lan­dii;

 (1.4) slang. skręt; joint

 (1.5) zob. baty.

 (1.6) wędk. pro­sta wędka bez prze­lo­tek i ko­ło­wrot­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) hist. me­trol. dawna jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa ok. 22 li­trom;


Bat (także: bicz) – na­rzę­dzie zło­żo­ne z rze­mie­nia i sznu­ra na prę­cie lub kijku, sto­so­wa­ne do po­pę­dza­nia zwie­rząt, daw­niej do wy­mie­rza­nia kar cie­les­nych, czyli plag. Także chło­sta. Spe­cy­ficz­nym typem bata jest bat do lon­żo­wa­nia – z długą rącz­ką i długą koń­ców­ką, wy­ko­rzy­sty­wa­ny mię­dzy in­ny­mi przy lon­żo­wa­niu po kole, po­wo­że­niu oraz tre­su­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bat.

skrót od: ba­ta­lion


Źródła:

SJP.pl

Bata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. łódka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od bat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Batagur

1. ro­dzaj żół­wia z ro­dzi­ny ba­ta­gu­ro­wa­tych;
2. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny żółwi z po­drzę­du żółwi skry­to­szyj­nych


Ba­ta­gur – ro­dzaj żółwi z ro­dzi­ny ba­ta­gu­ro­wa­tych (Ge­o­e­my­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batagurowate

ro­dzi­na żółwi; ba­ta­gu­ry


Ba­ta­gu­ro­wa­te, ba­ta­gu­ry (Ge­o­e­my­di­dae) – ro­dzi­na żółwi z po­drzę­du żółwi skry­to­szyj­nych. Obej­mu­je ponad 70 ga­tun­ków, naj­wię­cej z wszyst­kich ro­dzin żółwi. Pod wzglę­dem bu­do­wy i bio­lo­gii wy­ka­zu­ją po­do­bień­stwo do żółwi błot­nych; daw­niej by­wa­ły uz­na­wa­ne za ich po­dro­dzi­nę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batagurowaty

o ce­chach ba­ta­gu­ro­wa­tych (ro­dzi­na żółwi)


Źródła:

SJP.pl

Batak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. męż­czyz­na lub chło­piec z rdzen­nej lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej pół­noc­no-za­chod­nią część Su­ma­try w In­do­nez­ji;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wy­ży­na w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Su­ma­try

 (2.2) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Buł­ga­rii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Batalia

1. w śred­nio­wie­czu: zwar­ty, czwo­ro­bocz­ny szyk bo­jo­wy pie­cho­ty; póź­niej: część ogól­ne­go ugru­po­wa­nia woj­ska na polu bitwy;
2. roz­strzy­ga­ją­ca bitwa, bój;
3. gwał­tow­ny spór; roz­gryw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża bitwa lub kilka bitew

 (1.2) przen. spór, walka o coś


Ba­ta­lia (od wł. "bat­ta­glia­re" – wal­czyć, wo­jo­wać) – ro­dzaj zwar­te­go czwo­ro­bocz­ne­go szyku bo­jo­we­go pie­cho­ty sto­so­wa­ne­go w XV i XVI wieku.

Ba­ta­lia była czwo­ro­bo­kiem pie­cho­ty for­mo­wa­nym prze­de wszyst­kim przez szwaj­car­skich pie­chu­rów i lanc­knech­tów. Jako for­ma­cja nigdy nie wy­stę­po­wa­ła po­je­dyn­czo; w każ­dej bit­wie (nie­za­leż­nie od ilo­ści pie­cho­ty) two­rzo­no 3 ba­ta­lie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batalion

naj­więk­szy po­dod­dział róż­nych ro­dza­jów wojsk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. mniej­sza od pułku jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na woj­ska;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phi­lo­ma­chus pu­gnax|ref=tak., ptak wę­drow­ny, cha­rak­te­ry­stycz­nie roz­kła­da­ją­cy róż­no­barw­ne pióra w trak­cie to­ko­wa­nia;


Ba­ta­lion (daw­niej – nazwa skró­co­na baon) – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na woj­ska (po­dod­dział), mniej­sza od pułku – ok. 300–700 żoł­nie­rzy (cza­sem wię­cej niż 700), skła­da­ją­ca się z kilku kom­pa­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batalionik

zdrob­nie­nie od: ba­ta­lion


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­ta­lion


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batalionowy

zwią­za­ny z ba­ta­lio­nem


przy­miot­nik

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z ba­ta­lio­nem, do­ty­czą­cy ba­ta­lio­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batalista

ma­larz two­rzą­cy obra­zy o te­ma­ty­ce wo­jen­nej czy woj­sko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta two­rzą­cy sztu­kę o te­ma­ty­ce wo­jen­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batalistka

→ ba­ta­li­sta


Patrz:batalista

Źródła:

SJP.pl

Batalistyczny

zwią­za­ny z ba­ta­li­sty­ką, ba­ta­li­stą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z ba­ta­li­sty­ką, do­ty­czą­cy ba­ta­li­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batalistyka

twór­czość poś­wię­co­na te­ma­ty­ce wo­jen­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. twór­czość ar­ty­stycz­na, zwła­szcza pla­stycz­ny­a­stycz­na, o te­ma­ty­ce wo­jen­nej


Ba­ta­li­sty­ka – przed­sta­wie­nie scen bi­tew­nych, po­cho­dów wo­jen­nych, oblę­żeń i życia obo­zo­we­go, głów­nie w ma­lar­stwie i gra­fi­ce, ale także li­te­ra­tu­rze i fil­mie.

Ar­ty­sta spe­cja­li­zu­ją­cy się w tej te­ma­ty­ce zwany jest ba­ta­li­stą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batarejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|su­wal­szczyz­na,Bra­sław­szczyz­na,Ło­pa­tow­szczyz­na,Prze­cho­dy,De­gu­cie. la­tar­ka kie­szon­ko­wa


Źródła:

Wiktionary

Batat

by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych; wilec ziem­nia­cza­ny, słod­ki ziem­niak, patat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ipo­mo­ea ba­ta­tas|ref=tak., by­li­na z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej;

 (1.2) bulwa ba­ta­ta (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batata

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: batat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Batatowy

→ batat; pa­ta­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Batavia

1. dawna nazwa Dża­kar­ty;
2. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i gmin w USA;
3. mia­sto w Su­ri­na­mie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batawia

ma­rio­net­ko­we pań­stwo na te­re­nie dzi­siej­szej Ho­lan­dii, ist­nie­ją­ce w la­tach 1795-1806; Re­pu­bli­ka Ba­taw­ska


Źródła:

SJP.pl

Batawowie

Ba­ta­wo­wie ( Ba­ta­vi) — lud ger­mań­ski, wy­wo­dzą­cy się spoś­ród ple­mie­nia Chat­tów (za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny współ­czes­nej Hesji), po raz pier­wszy wzmian­ko­wa­ny przez Ce­za­ra w "Woj­nie ga­lij­skiej". Na sku­tek wew­nętrz­nych tarć mieli opu­ścić swe pier­wot­ne sie­dzi­by i osied­lić się u uj­ścia Renu, prze­de wszyst­kim na tzw. wy­spie ba­taw­skiej po­mię­dzy rze­ka­mi Oude Rijn i Waal/Moza (za­pew­ne 55–12 r. p.n.e.). Od 12 r. p.n.e. teren Ba­ta­wów od­gry­wał ważną rolę przy or­ga­ni­za­cji wy­praw rzym­skich w głąb Ger­ma­nii.


Źródła:

Wikipedia

Batawski

→ Ba­ta­via


Patrz:Batavia

Źródła:

SJP.pl

Bateldres

batt­le­dress, batt­le-dress;
1. woj­sko­wy mun­dur po­lo­wy;
2. po­tocz­nie: krót­ka kurt­ka, ro­dzaj wia­trów­ki


Źródła:

SJP.pl

Baterflaj

ro­dzaj ćwi­cze­nia, po­le­ga­ją­ce­go na wy­ko­ny­wa­niu ru­chów po­dob­nych do lotu mo­ty­la


Źródła:

SJP.pl

Bateria

1. ogni­wo elek­tro­che­micz­ne lub ze­spół ta­kich ogniw w jed­nej obu­do­wie, bę­dą­cy prze­no­śnym źró­dłem prądu, np. w la­tar­kach, te­le­fo­nach;
2. ze­spół po­dob­nych urzą­dzeń tech­nicz­nych po­łą­czo­nych i współ­pra­cu­ją­cych ze sobą w jed­nym ukła­dzie;
3. po­dod­dział ar­ty­le­rii lu­fo­wej lub ra­kie­to­wej;
4. zbiór jed­na­ko­wych lub po­dob­nych przed­mio­tów, np. ba­te­ria bu­te­lek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. ze­spół ele­men­tów po­łą­czo­nych w jeden układ bę­dą­cy źró­dłem ener­gii

 (1.2) elektr. pot. do­wol­ne małe ogni­wo elek­trycz­ne do za­si­la­nia urzą­dzeń co­dzien­ne­go użyt­ku

 (1.3) wojsk. w ar­ty­le­rii: po­dod­dział ognio­wy i tak­tycz­ny skła­da­ją­cy się z kilku plu­to­nów, uz­bro­jo­ny w broń ar­ty­le­ryj­ską lub ra­kie­to­wą;

 (1.4) pot. żart. ko­lek­cja, zbiór przed­mio­tów tego sa­me­go ro­dza­ju

 (1.5) techn. kom­plet­ne urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce ko­rzy­sta­nie z bie­żą­cej wody


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baterie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. lm. od: ba­te­ria


Źródła:

Wiktionary

Bateriomat

au­to­mat do do­ła­do­wy­wa­nia ba­te­rii w po­ja­zdach elek­trycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Bateriowy

→ ba­te­ria; ba­te­ryj­ny


Źródła:

SJP.pl

Bateryjka

1. zdrob­nie­nie od: ba­te­ria;
2. kilka po­łą­czo­nych ze sobą ma­łych ogniw elek­trycz­nych przy­sto­so­wa­nych do la­tar­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrob­nie­nie od|ba­te­ria.

 (1.2) elek­tron. mała ba­te­ria

 (1.3) daw., reg-pl|Czę­sto­cho­wa. la­tar­ka elek­trycz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bateryjny

→ ba­te­ria; ba­te­rio­wy


Źródła:

SJP.pl

Batgirl

[czy­taj: bat gerl] pse­u­do­nim kilku bo­ha­te­rek z serii ko­mik­sów wy­da­wa­nych przez DC Co­mics, po­wią­za­nych z Bat­ma­nem


Bat­girl – pse­u­do­nim kilku żeń­skich bo­ha­te­rek wy­stę­pu­ją­cych w ko­mik­sach o Bat­ma­nie, a także po­sia­da­ją­cych włas­ne serie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bath

Bath – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie So­mer­set, po­ło­żo­ne 159 km na za­chód od Lon­dy­nu i 21 km na wschód od Bri­sto­lu. Mia­sto po­sia­da sta­tus "city", na­da­ny przez kró­lo­wą Elż­bie­tę I w roku 1590. W roku 1889 uzy­ska­ło sta­tus gminy miej­skiej, od roku 1996 jest cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym jed­nost­ki au­to­no­micz­nej Bath and North East So­mer­set.


Źródła:

Wikipedia

Batial

stre­fa ba­tial­na - stre­fa dna i war­stwy wody mię­dzy li­to­ra­lem a abi­sa­lem


Ba­tial (gr. "bathýs" 'głę­bo­ki'), stre­fa ba­tial­na (he­mi­pe­la­gicz­na) – pod­wod­na stre­fa zbior­ni­ków wod­nych obej­mu­ją­ca zbo­cza lądu do gór­nej gra­ni­cy stre­fy aby­sal­nej. Do­ty­czy głów­nie mórz i oce­a­nów, a także głę­bo­kich je­zior (Baj­kał, Niasa, Tan­ga­ni­ka).

Ba­tial oce­a­nicz­ny roz­po­czy­na się od dol­nej gra­ni­cy szel­fu (zwy­kle 130–200 m) po pod­sta­wę stoku, która leży na głę­bo­ko­ści śred­nio 2000 m.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batialny

przy­miot­nik od: ba­tial


Źródła:

SJP.pl

Batiar

w gwa­rze lwow­skiej: ulicz­nik, łobuz, urwis; ba­ciar, ba­ciarz, an­drus, antek


Ba­tiar ("ba­ciar, ba­ciarz") – po­tocz­ne i gwa­ro­we okre­śle­nie „czło­wie­ka ulicy” lwow­skiej. Wbrew obie­go­wej opi­nii nie od­no­si­ło się wy­łącz­nie do mło­dzie­ży.

Naj­praw­do­po­dob­niej wyraz „ba­tiar” po­cho­dzi od wę­gier­skie­go „betyár” oz­na­cza­ją­ce­go ro­zbój­ni­ka, awan­tur­ni­ka, ulicz­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batiarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów., także. pot. banda ulicz­ni­ków, złe to­wa­rzy­stwo


Źródła:

Wiktionary

Batiarski

→ ba­tiar; ba­ciar­ski


Źródła:

SJP.pl

Batik

1. tech­ni­ka bar­wie­nia tka­nin;
2. tka­ni­na ozdo­bio­na tą tech­ni­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. tech­ni­ka bar­wie­nia tka­ni­ny po­le­ga­ją­ca na za­nu­rze­niu jej w barw­ni­ku po uprzed­nim po­kry­ciu wo­skiem (cza­sem za­wią­za­niu sznur­kiem) miejsc, które mają po­zo­stać nie­za­bar­wio­ne;

 (1.2) włók. tka­ni­na bar­wio­na tą tech­ni­ką


Batik – tech­ni­ka ma­lar­ska po­le­ga­ją­ca na na­kła­da­niu wosku i ką­pie­li tka­ni­ny w barw­ni­ku, który far­bu­je je­dy­nie miej­sca nie­po­kry­te war­stwą wosku. Dla uzy­ska­nia spe­cjal­nych efek­tów pro­ces wo­sko­wa­nia i far­bo­wa­nia można pow­ta­rzać wie­lo­krot­nie.

Wzory na tka­ni­nie, naj­czę­ściej ba­weł­nia­nej, uzy­sku­je się przez po­kry­wa­nie płót­na go­rą­cym wo­skiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batikarski

zwią­za­ny z ba­ti­kiem (tech­ni­ka bar­wie­nia tka­nin lub tka­ni­na bar­wio­na tą tech­ni­ką), np. pra­cow­nia ba­ti­kar­ska; ba­ti­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Batikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. bar­wie­nie tka­nin me­to­dą ba­ti­ku z uży­ciem wosku


Źródła:

Wiktionary

Batikować

ma­lo­wać coś tech­ni­ką ba­ti­ku


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ozda­biać tka­ni­nę tech­ni­ką ba­ti­ku; two­rzyć wzory na tka­ni­nie przy uży­ciu wosku i farb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batikowy

przy­miot­nik od batik; np. tech­ni­ka ba­ti­ko­wa, chust­ki ba­ti­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Batiuszka

po­tocz­nie:
1. ksiądz pra­wo­sław­ny w Rosji; pop;
2. car ro­syj­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. rel. ksiądz pra­wo­sław­ny

 (1.2) pot. hist. car ro­syj­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batkeński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bat­ke­nem, do­ty­czą­cy Bat­ke­nu


Źródła:

Wiktionary

Batki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majt­ki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. spo­den­ki, ką­pie­lów­ki


Źródła:

Wiktionary

Batkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batko

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Batman

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej:
1. mod­nie ubra­ny mło­dzie­niec, za­cho­wu­ją­cy się ek­stra­wa­ganc­ko; szpa­ner;
2. za­kon­ni­ca; ping­win


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. po­pu­lar­ny bo­ha­ter fil­mów i ko­mik­sów;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. mia­sto w Tur­cji;

 (2.2) geogr. pro­win­cja w Tur­cji;

 (2.3) geogr. rzeka, do­pływ Ty­gry­su;


Bat­man (jego "alter ego" – Bruce Wayne) – fik­cyj­na po­stać (su­per­bo­ha­ter) znany z licz­nych serii ko­mik­so­wych, wy­da­wa­nych przez DC Co­mics, oraz z róż­nych adap­ta­cji zwią­za­nych z tą po­sta­cią. Po raz pier­wszy po­stać Bat­ma­na po­ja­wi­ła się w cza­so­pi­śmie ko­mik­so­wym "De­tec­ti­ve Co­mics vol.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batmaning

za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na przyj­mo­wa­niu w róż­nych miej­scach pozy wi­szą­ce­go nie­to­pe­rza


Źródła:

SJP.pl

Batochromia

me­to­da ba­da­nia sub­stan­cji or­ga­nicz­nych, po­le­ga­ją­ca na ob­ser­wa­cji prze­su­nię­cia widma


Źródła:

SJP.pl

Batofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed głę­bo­ki­mi miej­sca­mi; lęk głę­bo­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy lęk przed głę­bo­ko­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batog

skó­rza­ny bicz z krót­ką rę­ko­je­ścią; na­haj­ka; nahaj; kań­czug


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mocny bat, bicz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batolit

wiel­ka masa skal­na (skała mag­mo­wa - gra­ni­to­wa)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. wiel­ka in­truz­ja mag­mo­wa cią­gną­ca się w dół do niez­na­nej głę­bo­ko­ści


Ba­to­lit — wiel­ka in­truz­ja mag­mo­wa cią­gną­ca się w dół do niez­na­nej głę­bo­ko­ści. Jej górna po­wierzch­nia prze­ci­na skały niez­god­nie z ich war­stwo­wa­niem. W po­sta­ci ba­to­li­tu wy­stę­pu­ją głów­nie gra­ni­ty oraz gra­no­dio­ry­ty, czę­sto za­wie­ra­jąc w sobie wto­pio­ne ka­wał­ki skał z oto­cze­nia in­truz­ji (tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batologia

1. upor­czy­we pow­ta­rza­nie tych sa­mych słów lub fra­ze­sów;
2. dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem jeżyn


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nauka o ro­śli­nach z ro­dza­ju jeżyn, ich sy­ste­ma­ty­ce i mor­fo­lo­gii;

 (1.2) książk. upor­czy­we pow­ta­rza­nie wyś­wiech­ta­nych zwro­tów


Ba­to­lo­gia – dzie­dzi­na nauki (bo­ta­ni­ki) zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem jeżyn ("Rubus L."). Nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów βάτος – je­ży­na, które po­ja­wia się w naz­wach na­u­ko­wych po­dro­dza­jów jeżyn ("Eu­ba­tus", "Ano­plo­ba­tus", "Cha­ma­e­ba­tus", "Ida­e­o­ba­tus, Ma­la­cho­ba­tus"), oraz "logos" (gr. = "słowo, nauka").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batometr

przy­rząd do po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia i do po­bie­ra­nia pró­bek wody z róż­nych głę­bo­ko­ści zbior­ni­ka wod­ne­go; ba­ty­metr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. hy­drol. urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia oraz do po­bie­ra­nia pró­bek wody z róż­nych głę­bo­ko­ści zbior­ni­ka wod­ne­go


Ba­to­metr, ba­ty­metr ( βαθύς – „głę­bo­ki” i μέτρον – „miara”) – przy­rząd po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia oraz po­bie­ra­nia do ana­liz pró­bek wody w stud­niach i ot­wo­rach wiert­ni­czych. Różne ro­dza­je ba­to­me­trów, słu­żą­ce prze­de wszyst­kim do po­bie­ra­nia wody z okre­ślo­nej głę­bo­ko­ści w celu jej ana­li­zy bio­lo­gicz­nej lub che­micz­nej, to m.in. czer­pacz Pa­ta­la­sa, apa­rat Rutt­ne­ra, bu­tel­ka Nan­se­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batometria

ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne pró­bek wody, po­bra­nych na róż­nych głę­bo­ko­ściach za po­mo­cą ba­to­me­tru


Źródła:

SJP.pl

Baton

po­dłuż­ny, wąski wyrób cu­kier­ni­czy, zwy­kle w po­le­wie cze­ko­la­do­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. cuk. nie­wiel­ki po­dłuż­ny ka­wa­łek cze­ko­la­dy, nie­kie­dy z do­dat­ka­mi;

 (1.2) reg-pl|Bia­ły­stok. długa bułka pszen­na

 (1.3) środ. pałka te­le­sko­po­wa

 (1.4) geol. pię­tro (wiek) jury środ­ko­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batona

ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów we Wło­szech


Źródła:

SJP.pl

Batonik

zdrob­nie­nie od: baton; mały baton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od baton

 (1.2) spoż. cuk. mały baton


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batonować

ciąć do­wol­ny ma­te­riał (naj­czę­ściej drew­no), przy­kła­da­jąc ostrze głow­ni do cię­te­go ma­te­ria­łu i ude­rza­jąc w jej grzbiet po­bi­ja­kiem


Źródła:

SJP.pl

Batonowy

→ baton


Patrz:baton

Źródła:

SJP.pl

Batoporta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. pły­wa­ją­ca brama do­ko­wa


Źródła:

Wiktionary

Bator

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batoraczka

po­tocz­nie: ab­sol­went­ka szko­ły im. Ste­fa­na Ba­to­re­go


Źródła:

SJP.pl

Batorak

po­tocz­nie o ab­sol­wen­cie szko­ły imie­nia Ste­fa­na Ba­to­re­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ab­sol­went szko­ły imie­nia Ste­fa­na Ba­to­re­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batoriański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pa­no­wa­nia Ste­fa­na Ba­to­re­go, po­cho­dzą­cy z tych cza­sów


Źródła:

Wiktionary

Batorowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Batorowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batorski

przy­miot­nik od: Ba­torz


Źródła:

SJP.pl

Batory

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batorz

wieś w Pol­sce


Ba­torz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Ba­torz. Leży nad Porem.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie urzę­dow­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­torz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 918 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batorów

osied­le w Szczyt­nej


Ba­to­rów ( "Frie­drichs­grund") – osied­le w Szczyt­nej, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Szczyt­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batorówka

1. czap­ka bez dasz­ka, ob­szy­ta ba­ran­kiem, uży­wa­na do stro­ju lu­do­we­go; ma­gier­ka;
2. sza­bla zdo­bio­na wi­ze­run­ka­mi Ste­fa­na Ba­to­re­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batowice

Ba­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Zie­lon­ki.


Źródła:

Wikipedia

Batowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­to­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Ba­to­wic


Źródła:

Wiktionary

Batowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batożek

zdrob­nie­nie od: batog


Źródła:

SJP.pl

Batożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ude­rza­nie kogoś ba­to­giem, bi­czem, batem lub po­dob­nym na­rzę­dziem


Źródła:

Wiktionary

Batożyca

wie­lo­let­nia, na­ziem­no­pącz­ko­wa ro­śli­na z ro­dzi­ny okol­ni­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; ły­cza­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Batożyć

prze­sta­rza­łe: bić, sma­gać batem


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ba­to­żyć)

 (1.1) przest. bić, sma­gać przy uży­ciu ba­to­ga

 (1.2) książk. ata­ko­wać sło­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batrach

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ba­tra­cho­wa­tych


Ba­trach ("Ha­lo­ba­tra­chus di­dac­ty­lus") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ba­tra­cho­wa­tych (Ba­tra­cho­i­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batrachologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o pła­zach;


Ba­tra­cho­lo­gia (gr. "bátrachos" ‘żaba’, "lógos" ‘nauka’) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pła­zów. Wraz z rep­ti­lio­lo­gią (nauką o ga­dach) two­rzą her­pe­to­lo­gię.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Batrachowate

o ce­chach ba­tra­cho­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Ba­tra­cho­wa­te, ba­tra­chow­co­wa­te (Ba­tra­cho­i­di­dae) – ro­dzi­na ryb w rzę­dzie ba­tra­choksz­tałt­nych (Ba­tra­cho­i­di­for­mes). Niek­tó­re ga­tun­ki są ja­do­wi­te, ich ukłu­cia są bar­dzo bo­les­ne i wy­wo­łu­ją ob­ja­wy za­tru­cia, nie sta­no­wią jed­nak za­gro­że­nia dla życia czło­wie­ka. Ba­tra­cho­wa­te są lo­kal­nie po­ła­wia­ne jako ryby kon­sump­cyj­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batrachowaty

o ce­chach ba­tra­cho­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Batrachowce

po­drząd ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; ża­bo­ry­by


Źródła:

SJP.pl

Batrachowiec

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; ża­bo­ry­ba


Źródła:

SJP.pl

Batszeba

Bat­sze­ba (zwana też "Bet­sa­be", ‏בַּת־שֶׁבַע‎; zm. po 970 p.n.e.) – po­stać bi­blij­na, jedna z żon Da­wi­da, króla sta­ro­żyt­ne­go Iz­ra­e­la. We­dług prze­ka­zu bi­blij­ne­go jej pier­wszym mężem był Uriasz He­ty­ta. Gdy zasz­ła w ciążę z Da­wi­dem, do­pro­wa­dził on do śmier­ci Uria­sza, a na­stęp­nie po­ślu­bił wdowę po nim. Z Da­wi­dem Bat­sze­ba miała czte­rech synów – m.in. Sa­lo­mo­na, przysz­łe­go króla.


Źródła:

Wikipedia

Battement

[czy­taj: batMĄ] ele­ment tańca ba­le­to­we­go, ruch nogi po­le­ga­ją­cy na jej wy­su­wa­niu w do­wol­nym kie­run­ku i póź­niej­szym do­su­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Battista

wło­skie imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Battle-Dress

[czy­taj: betl­dres] ba­tel­dres, batt­le­dress;
1. woj­sko­wy mun­dur po­lo­wy;
2. po­tocz­nie: krót­ka kurt­ka, ro­dzaj wia­trów­ki


Źródła:

SJP.pl

Battledress

[czy­taj: betl­dres] ba­tel­dres, batt­le-dress;
1. woj­sko­wy mun­dur po­lo­wy;
2. po­tocz­nie: krót­ka kurt­ka, ro­dzaj wia­trów­ki


Źródła:

SJP.pl

Batu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C. lp. od: bat (przy­rząd)

 (1.2) D. lp. od: bat (łódź)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Batu-Chan

Batu-chan (ur. 1205, zm. 1255) – wład­ca mon­gol­ski, wnuk Czyn­gis-chana, syn Dżo­czie­go, za­ło­ży­ciel Zło­tej Ordy. Na­zy­wa­ny Sajn-cha­nem – Do­brym cha­nem.

Jako swój ułus otrzy­mał w 1227 step ural­sko-ka­spij­ski oraz Cho­rezm.


Źródła:

Wikipedia

Batuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ręcz­nik ką­pie­lo­wy


Źródła:

Wiktionary

Batumi

sto­li­ca Adża­rii (au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki w Gruz­ji)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Gruz­ji, na wy­brze­żu Morza Czar­ne­go;


Ba­tu­mi ( ბათუმი) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Gruz­ji, na wy­brze­żu Morza Czar­ne­go, sto­li­ca au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki Adża­rii. Po­ło­żo­ne jest w po­bli­żu gra­ni­cy z Tur­cją. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju (po Tbi­li­si). Ba­tu­mi jest sie­dzi­bą Gru­ziń­skie­go Sądu Kon­sty­tu­cyj­ne­go. W 2023 Ba­tu­mi li­czy­ło 179,1 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batumski

przy­miot­nik od: Ba­tu­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Ba­tu­mi (mia­stem w Gruz­ji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batut

przy­rząd gim­na­stycz­ny w po­sta­ci sprę­ży­stej siat­ki, umoż­li­wia­ją­cej skoki po­łą­czo­ne z obro­ta­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sprę­ży­sty ma­te­riał roz­pię­ty na ramie, słu­żą­cy do ska­ka­nia i wy­ko­ny­wa­nia akro­ba­cji;


Batut (rów­nież tram­po­li­na, w zna­cze­niu sport. od­skocz­nia) – przy­rząd gim­na­stycz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­ko­ny­wa­nia wy­so­kich sko­ków z akro­ba­cja­mi. Skła­da się z po­zio­mej me­ta­lo­wej ramy i roz­pię­tej na niej na wys. ok. 1 m od po­dło­ża, sprę­ży­stej siat­ki. Wy­ko­rzy­stu­je się go w cyrku, akro­ba­ty­ce spor­to­wej oraz pod­czas szko­leń skocz­ków spa­do­chro­no­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batuta

pa­łecz­ka uży­wa­na przez dy­ry­gen­ta do kie­ro­wa­nia grą or­kie­stry, chóru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pa­łecz­ka dy­ry­gen­ta słu­żą­ca do wyz­na­cza­nia taktu;


Nie mylić z: Batut (ro­dzaj tram­po­li­ny).

Ta stro­na do­ty­czy pa­łecz­ki dy­ry­gen­ta. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.

Ba­tu­ta (z wło­skie­go "ude­rze­nie", "takt") – cien­ka, wy­dłu­żo­na pa­łecz­ka uży­wa­na przez dy­ry­gen­ta w celu pre­cy­zyj­niej­sze­go, wy­raź­niej­sze­go i su­ge­styw­niej­sze­go wy­ra­ża­nia tempa, me­trum i dy­na­mi­ki ut­wo­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baty

1. kara wy­ko­ny­wa­na za po­mo­cą bata
2. po­tocz­nie o dot­kli­wej po­raż­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kara cie­les­na wy­ko­ny­wa­na za po­mo­cą bata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batybental

dno wód roz­po­ście­ra­ją­ce się na dużej głę­bo­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Batybiont

zwie­rzę ży­ją­ce wy­łącz­nie w głę­bi­no­wej i ot­chłan­nej stre­fie mórz, przy­sto­so­wa­ne do wy­so­kie­go ci­śnie­nia


Źródła:

SJP.pl

Batycki

naz­wi­sko


Ba­tyc­ki (marka sty­li­zo­wa­na na BATYCKI) – pol­ska firma z sie­dzi­bą w Gdań­sku, pro­du­ku­ją­ca ga­lan­te­rię skó­rza­ną i bi­żu­te­rię. Firma pow­sta­ła w 1948 roku w Gdyni, jej za­ło­ży­cie­lem jest po­cho­dzą­cy z przed­wo­jen­ne­go pol­skie­go Lwowa Ta­de­usz Ba­tyc­ki. Od 1997 roku głów­nym pro­jek­tan­tem ko­lek­cji ga­lan­te­rii skó­rza­nej i bi­żu­te­rii domu mody Ba­tyc­ki jest Bo­że­na Ba­tyc­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batyfotometr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia w wo­dzie na du­żych głę­bo­ko­ściach


Ba­ty­fo­to­metr (fo­to­metr ba­ty­ska­fo­wy) – przy­rząd oce­a­no­gra­ficz­ny, od­mia­na fo­to­me­tru do po­mia­ru na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia w wo­dzie, na du­żych głę­bo­ko­ściach.

Ba­ty­fo­to­metr znaj­du­je za­sto­so­wa­nie w ba­da­niach hy­dro­gra­ficz­nych i bio­lo­gicz­nych.

Zo­stał wy­na­le­zio­ny przez ze­spół na­u­kow­ców i in­ży­nie­rów z fran­cu­skiej woj­sko­wej szko­ły mor­skiej w Brest, ba­da­nia­mi kie­ro­wał Pa­trick Ge­ist­do­er­fer.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batygraficzny

krzy­wa ba­ty­gra­ficz­na - wy­kres sto­sun­ków głę­bo­ko­ścio­wych wód (je­zior, mórz)


Źródła:

SJP.pl

Batymetr

przy­rząd do po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia i do po­bie­ra­nia pró­bek wody z róż­nych głę­bo­ko­ści zbior­ni­ka wod­ne­go; ba­to­metr


Źródła:

SJP.pl

Batymetria

ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne pró­bek wody, po­bra­nych na róż­nych głę­bo­ko­ściach za po­mo­cą ba­ty­me­tru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział hy­dro­me­trii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi głę­bo­ko­ści cie­ków i zbior­ni­ków wod­nych;


Ba­ty­me­tria (gr. "βαθύς" "głę­bo­ki" i "μέτρον" "miara") – dział hy­dro­lo­gii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi głę­bo­ko­ści cie­ków i zbior­ni­ków wod­nych.

Do wy­ko­ny­wa­nia po­mia­rów sto­su­je się róż­ne­go ro­dza­ju urzą­dze­nia po­mia­ro­we, sondy: ci­śnie­nio­we, aku­stycz­ne i inne. Wy­ni­ki po­mia­rów przed­sta­wia się zaz­wy­czaj na ma­pach ba­ty­me­trycz­nych w po­sta­ci izo­bat–izo­li­nii łą­czą­cych punk­ty o tej samej głę­bo­ko­ści lub w for­mie prze­kro­jów po­przecz­nych lub po­dłuż­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batymetryczny

przy­miot­nik od: ba­ty­me­tria


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ty­me­trią, do­ty­czą­cy ba­ty­me­trii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batypelagial

ob­szar głę­bi­no­wy ot­war­tych wód mor­skich le­żą­cy po­ni­żej za­się­gu świa­tła sło­necz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Batypelagiczny

przy­miot­nik od: ba­ty­pe­la­gial


Źródła:

SJP.pl

Batysfera

sta­lo­wa ku­li­sta ka­bi­na ob­ser­wa­cyj­na do ba­da­nia głę­bin mor­skich, opu­szcza­na ze staku na sta­lo­wej linie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. oce­a­nogr. spe­cjal­na, ku­li­sta kap­su­ła uży­wa­na do za­nu­rza­nia się na duże głę­bo­ko­ści w oce­a­nie w ce­lach ba­daw­czych;


Ba­tys­fe­ra – sta­lo­wa, ku­li­sta kap­su­ła słu­żą­ca do pod­wod­nych ob­ser­wa­cji, opu­szcza­na na linie ze stat­ku, po­zba­wio­na włas­ne­go na­pę­du – pier­wsze urzą­dze­nie do ba­da­nia głę­bin mor­skich, za­stą­pio­ne przez wy­po­sa­żo­ny we włas­ny napęd ba­ty­skaf.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batyskaf

pod­wod­ny sta­tek do ba­da­nia głę­bin mor­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­tek pod­wod­ny do badań na du­żych głę­bo­ko­ściach;


Ba­ty­skaf (gr. βάθος, "bat­hos" – głę­bo­kość i σκάφος, "skap­hos" – sta­tek) – sta­tek pod­wod­ny z włas­nym na­pę­dem przez­na­czo­ny do badań głę­bi­no­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batyskafowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ty­ska­fem, do­ty­czą­cy ba­ty­ska­fów


Źródła:

Wiktionary

Batyskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. opt. przy­rząd do oglą­da­nia dna wod­ne­go w for­mie roz­sze­rza­ją­cej się ku do­ło­wi tuby z przesz­klo­nym dnem


Źródła:

Wiktionary

Batyst

cien­ka, przez­ro­czy­sta tka­ni­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. cien­ka, pra­wie przez­ro­czy­sta tka­ni­na lnia­na, ba­weł­nia­na lub jed­wab­na, o splo­cie płó­cien­nym


Ba­tyst (fr. "ba­ti­ste") – tka­ni­na o de­li­kat­nej fak­tu­rze, bar­dzo cien­ka i przez­ro­czy­sta. Wy­ko­na­na zaz­wy­czaj z przę­dzy ba­weł­nia­nej, jed­wab­nej lub lnia­nej, tkana splo­tem płó­cien­nym. Zaz­wy­czaj bie­lo­na, nie­kie­dy dru­ko­wa­na.

Wy­ko­rzy­sty­wa­na jako ma­te­riał na bie­liz­nę, lek­kie ubio­ry ko­bie­ce i ich do­dat­ki, oraz do de­ko­ra­cji wnętrz (np. na za­sło­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batystacja

sta­cjo­nar­ny ba­ty­skaf, pod­wod­na ka­bi­na słu­żą­ca nur­kom jako punkt za­o­pa­trze­nia, kon­tak­tu itp.


Źródła:

SJP.pl

Batystat

ka­bi­na w kształ­cie pio­no­we­go cy­lin­dra, słu­żą­ca do ob­ser­wa­cji pod wodą oraz do kie­ro­wa­nia pra­ca­mi pod­wod­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Batystowy

zwią­za­ny z ba­ty­stem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­ty­stem, do­ty­czą­cy ba­ty­stu

 (1.2) wy­ko­na­ny z ba­ty­stu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batytermometr

ter­mo­metr głę­bo­ko­ścio­wy


Źródła:

SJP.pl

Batyścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­tyst


Źródła:

Wiktionary

Batyżowiecki

przy­miot­nik od: Do­li­na Ba­ty­żo­wiec­ka, Ba­ty­żo­wiec­ki Staw, Ba­ty­żo­wiec­ki Szczyt


Źródła:

SJP.pl

Batóg

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Batłąch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na bu­tel­ka


Źródła:

Wiktionary

Baublis

Ba­u­blis – około 1000-letni dąb wspom­nia­ny przez Adama Mic­kie­wi­cza w "Panu Ta­de­u­szu", w któ­re­go pniu poeta, fi­lo­log i hi­sto­ryk Dio­ni­zy Pasz­kie­wicz (lit. Dio­ni­zas Poška) za­ło­żył mu­ze­um. Dąb ten rósł w Bor­dziach na Żmu­dzi. Zo­stał ścię­ty w 1812 roku.

Nazwę Ba­u­blis na­da­wa­no na Żmu­dzi sta­rym dębom ota­cza­nym czcią re­li­gij­ną. Wie­rzo­no, że w okre­ślo­ne dni wy­do­by­wał się z nich głos prze­po­wia­da­ją­cy przysz­łość.


Źródła:

Wikipedia

Baud

jed­nost­ka po­mia­ro­wa szyb­ko­ści na­da­wa­nia jed­nost­ko­wych im­pul­sów te­le­gra­ficz­nych; bod


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bauda

jed­nost­ka po­mia­ro­wa szyb­ko­ści na­da­wa­nia jed­nost­ko­wych im­pul­sów te­le­gra­ficz­nych; bod


Bauda ( Baude) – rzeka w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim.

Bauda pły­nie przez Rów­ni­nę War­miń­ską i ucho­dzi do Za­le­wu Wi­śla­ne­go w oko­li­cach From­bor­ka. Nad Baudą leżą Mły­na­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baudelaire

[czy­taj: bodLER] naz­wi­sko, m.in. Char­les Pier­re Ba­u­de­la­i­re (1821-1867) - poeta fran­cu­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bauer

po­tocz­nie: bo­ga­ty chłop, zwła­szcza w Niem­czech, za­trud­nia­ją­cy ro­bot­ni­ków; baor (rza­dziej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. bo­ga­ty chłop, zaz­wy­czaj po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań. go­spo­darz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bauerski

→ bauer [czy­taj: ba­łer­ski]


Źródła:

SJP.pl

Bauhaus

Das Sta­at­li­che Ba­u­ha­us We­i­mar, Hochs­chu­le für Ge­stal­tung - nie­miec­ka wyż­sza szko­ła ar­ty­stycz­na, pow­sta­ła w 1919 r., kształ­cą­ca w kie­run­ku no­wo­czes­nej, funk­cjo­nal­nej ar­chi­tek­tu­ry, pla­sty­ki oraz pro­jek­to­wa­nia prze­my­sło­we­go


Ba­u­ha­us – uczel­nia ar­ty­stycz­no-rze­mieśl­ni­cza pow­sta­ła w We­i­ma­rze z po­łą­cze­nia Aka­de­mii Sztuk Pię­knych i Szko­ły Rze­miosł Ar­ty­stycz­nych w 1919 r., póź­niej od 1925 r. dzia­ła­ją­ca w Des­sau (dziś Des­sau-Roßlau) i w la­tach 1932–1933 w Ber­li­nie. Zo­sta­ła ut­wo­rzo­na przez Wal­te­ra Gro­piu­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bauhinia

ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych


Ba­u­hi­nia ("Ba­u­hi­nia") – ro­dzaj obej­mu­ją­cy ponad 300 ga­tun­ków tro­pi­kal­nych ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae"). Ro­śli­ny te po­cho­dzą z Azji i Afry­ki. Zwy­cza­jo­wa nazwa an­giel­ska "Or­chid tree" jest my­lą­ca, gdyż ro­dzaj ten nie jest spo­krew­nio­ny ze stor­czy­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baum

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baumajster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mistrz bu­dow­la­ny


Źródła:

Wiktionary

Bauman

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baumarket

ro­dzaj mar­ke­tu z ar­ty­ku­ła­mi dla domu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wiel­ko­po­wierzch­nio­wy sklep z ar­ty­ku­ła­mi bu­dow­la­ny­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baumgart

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baumkuch

ro­dzaj słod­kie­go cia­sta pie­czo­ne­go w kształ­cie sę­ka­te­go pnia drze­wa; ba­um­ku­chen, ban­kuch, sę­kacz


Źródła:

SJP.pl

Baumkuchen

ro­dzaj słod­kie­go cia­sta pie­czo­ne­go w kształ­cie sę­ka­te­go pnia drze­wa; ba­um­kuch, ban­kuch, sę­kacz


Ba­um­ku­chen – po­cho­dzą­cy z Nie­miec wyrób cu­kier­ni­czy skła­da­ją­cy się z ukła­da­ne­go war­stwa­mi cia­sta pia­sko­we­go pie­czo­ne­go na ot­war­tym ogniu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bauns

bo­un­ce;
1. im­pre­zo­wa mu­zy­ka ta­necz­na o żywym brzmie­niu;
2. po­tocz­nie: im­pre­za, zwła­szcza al­ko­ho­lo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. muz. ta­necz­ny pod­ga­tu­nek hip-hopu, bo­un­ce;

 (1.2) slang. im­pre­zo­wa mu­zy­ka ta­necz­na (nie tylko hip-ho­po­wa)

 (1.3) slang. tań­cze­nie na im­pre­zie (nie tylko hip-ho­po­wej)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baunsować

po­tocz­nie: bawić się, tań­czyć pod­czas im­pre­zy; im­pre­zo­wać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) slang. tań­czyć na im­pre­zie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bauplac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bał­plac.


Źródła:

Wiktionary

Baur

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bautzen

[czy­taj: bał­cen] mia­sto w Niem­czech; spo­lo­ni­zo­wa­na forma: Bu­dzi­szyn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bav

[czy­taj: baf] skrót od: Bi­bliot­he­ca Apo­sto­li­ca Va­ti­ca­na - Wa­ty­kań­ska Bi­blio­te­ka Apo­stol­ska


Źródła:

SJP.pl

Bavette

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie dłu­gich, pła­skich pa­sków, po­dob­ny do ta­glia­tel­le, ale o wy­pu­kłym prze­kro­ju;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. stek wy­ci­na­ny z naj­lep­szej czę­ści łaty wo­ło­wej


Ba­vet­te – ro­dzaj wło­skie­go ma­ka­ro­nu, po­dob­ne­go do wą­skie­go ta­glia­tel­le (dłu­gie pła­skie wstąż­ki), jed­nak zaz­wy­czaj o prze­kro­ju wy­pu­kłym. Przy­rzą­dza­ny z psze­ni­cy durum i wody. Wy­wo­dzi się z Li­gu­rii, zwła­szcza z Genui. Wy­stę­pu­je prze­de wszyst­kim z so­sa­mi (np. pesto, sosy rybne) jako danie głów­ne ("pa­sta­sciut­ta"). Bywa także do­dat­kiem do ro­so­łu, rza­dziej do owo­ców morza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bawar

piwo ba­war­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. piwo ba­war­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawarczyk

miesz­ka­niec Ba­wa­rii; Bawar (prze­sta­rza­le)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­wa­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawaria

kraj związ­ko­wy w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pi­wiar­nia, także po­drzęd­na re­sta­u­ra­cja


Ba­wa­ria, Wolny Kraj Ba­wa­ria, Wolne Pań­stwo Ba­wa­ria ( Ba­y­ern, Fre­i­sta­at Ba­y­ern) – naj­więk­szy pod wzglę­dem po­wierzch­ni kraj związ­ko­wy Nie­miec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bawarka

her­ba­ta z do­dat­kiem mleka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. her­ba­ta z mle­kiem;

 (1.2) slang. środ. mot. sa­mo­chód marki BMW


Ba­war­ka – napój, któ­re­go głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są her­ba­ta i mleko; okre­śla­na też jako her­ba­ta z mle­kiem lub her­ba­ta mlecz­na; przy­go­to­wy­wa­na przez do­da­nie do go­rą­ce­go mleka esen­cji her­ba­cia­nej lub od­wrot­nie przez do­la­nie go­rą­ce­go mleka do esen­cji her­ba­cia­nej, w pro­por­cjach za­leż­nych od in­dy­wi­du­al­nych upo­do­bań, a na­stęp­nie po­sło­dzo­na cu­krem lub mio­dem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bawarski

→ Ba­wa­ria


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Ba­wa­rii, zwią­za­ny z Ba­wa­rią

 (1.2) kulin. wy­ko­na­ny we­dług re­cep­tu­ry ty­po­wej dla kuch­ni ba­war­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. et­no­lekt ba­war­ski (1.1)


Patrz:Bawaria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawarskość

→ ba­war­ski


Patrz:bawarski

Źródła:

SJP.pl

Baweański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­we­a­nem, do­ty­czą­cy Ba­we­a­nu


Źródła:

Wiktionary

Bawenit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów;


Ba­we­nit – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów. Pow­sta­je w dru­zach peg­ma­ty­tów gra­ni­to­i­do­wych, a także ut­wo­rach hy­dro­ter­mal­nych i skar­nach. Jest źró­dłem be­ry­lu. Nazwa tego mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Ba­ve­no.

Mi­ne­ra­ła­mi to­wa­rzy­szą­cy­mi są: albit, fe­na­kit, hel­win, kli­noch­lor, kli­no­zo­i­syt, or­to­klaz, flu­o­ryt, preh­nit, kwarc dymny, stil­bit i ty­ta­nit.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bawet

1. górna część far­tu­cha;
2. w daw­nych stro­jach: spi­cza­ste prze­dłu­że­nie sta­ni­ka


Bawet, ba­we­cik (fr. "ba­vet­te" – śli­niak) – część wierzch­niej sukni dam­skiej w XVIII wieku, głów­nie uży­wa­na w sukni "à la fran­ca­i­se". Trój­kąt­ny płat tka­ni­ny, ro­dzaj chu­stecz­ki zdo­bio­ny haf­ta­mi, ta­śma­mi, pi­ko­wa­nia­mi, bądź cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ko­kar­da­mi echel­le. Przy­pi­na­ny z przo­du i za­sła­nia­ją­cy gor­set, ostro za­koń­czo­ny na dole.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bawełna

1. krzew, drze­wo lub ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, o to­reb­kach wy­peł­nio­nych licz­ny­mi na­sio­na­mi, na ogół okry­ty­mi dłu­gi­mi jed­no­ko­mór­ko­wy­mi wło­ska­mi, które sta­no­wią za­sad­ni­czy su­ro­wiec włó­kien­ni­czy; ba­weł­ni­ca;
2. włó­kno okry­wa­ją­ce na­sio­na tej ro­śli­ny, słu­żą­ce do wy­ro­bu przę­dzy;
3. przę­dza z włó­kna ba­weł­nia­ne­go; też: tka­ni­na z tej przę­dzy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. krzew upra­wia­ny w ce­lach prze­my­sło­wych, do­star­cza­ją­cy su­row­ca do wy­ro­bów włó­kien­ni­czych;

 (1.2) włók. włó­kno otrzy­ma­ne z ba­weł­ny (1.1);

 (1.3) włók. ro­dzaj ma­te­ria­łu (tka­ni­ny, dzia­ni­ny) otrzy­ma­ne­go z ba­weł­ny (1.1-2), uży­wa­ne­go do pro­duk­cji ubrań i bie­liz­ny (do­mo­wej i oso­bi­stej)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bawełniak

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


Ba­weł­niak ("Sig­mo­don") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ba­weł­nia­ków (Sig­mo­don­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae). W pol­skiej li­te­ra­tu­rze zo­o­lo­gicz­nej nazwa „ba­weł­niak” była uży­wa­na dla oz­na­cze­nia ga­tun­ku "Sig­mo­don hi­spi­dus". W wy­da­nej w 2015 roku przez Mu­ze­um i In­sty­tut Zo­o­lo­gii Pol­skiej Aka­de­mii Nauk pu­bli­ka­cji „Pol­skie na­zew­nict­wo ssa­ków świa­ta” ga­tun­ko­wi temu przy­pi­sa­no oz­na­cze­nie ba­weł­niak szcze­ci­nia­sty, re­zer­wu­jąc nazwę „ba­weł­niak” dla ro­dza­ju "Sig­mo­don".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bawełniano-Ceratkowy

zro­bio­ny z ba­weł­ny i ce­rat­ki (np. śli­niak ba­weł­nia­no-ce­rat­ko­wy)


Źródła:

SJP.pl

Bawełniano-Lniany

wy­ko­na­ny z ba­weł­ny i lnu, np. obrus ba­weł­nia­no-lnia­ny


Źródła:

SJP.pl

Bawełnianopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści ba­weł­ny; przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę; ba­weł­no­po­dob­ny


przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do ba­weł­ny, przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę, ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ba­weł­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawełniany

zro­bio­ny z ba­weł­ny, zwią­za­ny z ba­weł­ną i jej pro­duk­cją


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ba­weł­ny

 (1.2) zwią­za­ny z ba­weł­ną jako su­row­cem

 (1.3) od­no­szą­cy się do ba­weł­ny jako ro­śli­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawełniarski

→ ba­weł­niarz


Patrz:bawełniarz

Źródła:

SJP.pl

Bawełniarz

1. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie prze­my­słu ba­weł­nia­ne­go;
2. pra­cow­nik za­trud­nio­ny w prze­my­śle ba­weł­nia­nym;
3. prze­sta­rza­łe: wła­ści­ciel fa­bry­ki wy­ro­bów ba­weł­nia­nych


Źródła:

SJP.pl

Bawełniasty

przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę


Źródła:

SJP.pl

Bawełnica

1. krzew, drze­wo lub ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, o to­reb­kach wy­peł­nio­nych licz­ny­mi na­sio­na­mi, na ogół okry­ty­mi dłu­gi­mi jed­no­ko­mór­ko­wy­mi wło­ska­mi, które sta­no­wią za­sad­ni­czy su­ro­wiec włó­kien­ni­czy; ba­weł­na;
2. cho­ro­ba za­wo­do­wa osób pra­cu­ją­cych w prze­my­śle włó­kien­ni­czym;
3. mszy­ca, szkod­nik drzew owo­co­wych (głów­nie ja­bło­ni);
4. daw­niej: chust­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gos­sy­pium|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, do­star­cza­ją­cych su­row­ca włó­kien­ni­cze­go (ba­weł­ny);

 (1.2) daw. spód­ni­ca weł­nia­na lub ba­weł­nia­na

 (1.3) daw. chust­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawełniczka

1. prze­sta­rza­łe: ro­bot­ni­ca w fa­bry­ce wy­ro­bów ba­weł­nia­nych;
2. zdrob­nie­nie od: ba­weł­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. nić ba­weł­nia­na; przę­dza ba­weł­nia­na

 (1.2) przest. ro­bot­ni­ca w fa­bry­ce wy­ro­bów ba­weł­nia­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawełniczy

daw­niej: ba­weł­nia­ny


Źródła:

SJP.pl

Bawełnopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści ba­weł­ny; przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę; ba­weł­nia­no­po­dob­ny


przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do ba­weł­ny, przy­po­mi­na­ją­cy ba­weł­nę, ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ba­weł­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawialnia

pokój, w któ­rym przyj­mu­je się gości; salon


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. duży pokój przez­na­czo­ny do wspól­ne­go prze­by­wa­nia w nim do­mow­ni­ków oraz do przyj­mo­wa­nia gości, salon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawialność

atrak­cyj­ność za­baw­ki do za­ba­wy


Źródła:

SJP.pl

Bawialny

prze­sta­rza­le: pokój ba­wial­ny - izba ba­wial­na, pokój, w któ­rym przyj­mu­je się gości; salon


Źródła:

SJP.pl

Bawidamek

żar­to­bli­wie: męż­czyz­na lu­bią­cy za­ba­wiać ko­bie­ty; flir­ciarz, ba­ła­mut, ko­bie­ciarz, po­dry­wacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. lub iron. męż­czyz­na lu­bią­cy ko­bie­ty i nad­ska­ku­ją­cy ko­bie­tom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawidamkostwo

rzad­ko: nad­ska­ki­wa­nie ko­bie­tom, za­ba­wia­nie dam


Źródła:

SJP.pl

Bawidamski

→ ba­wi­da­mek


Patrz:bawidamek

Źródła:

SJP.pl

Bawidełko

zdrob­nie­nie od: ba­wi­dło


Źródła:

SJP.pl

Bawidło

prze­sta­rza­łe: przed­miot słu­żą­cy do za­ba­wy; za­baw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. dziś gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. przed­miot słu­żą­cy do za­ba­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|bawić.


Źródła:

Wiktionary

Bawiludek

po­tocz­nie: osoba za­ba­wia­ją­ca ludzi; we­so­łek, tref­niś, bła­zen


Źródła:

SJP.pl

Bawitko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­baw­ka


Źródła:

Wiktionary

Bawić

1. do­star­czać komuś lub sobie roz­ryw­ki
2. prze­by­wać gdzieś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zaj­mo­wać kogoś do­star­cza­jąc mu roz­ryw­ki

 (1.2) wpra­wiać w we­so­ły humor

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) przest. prze­by­wać gdzieś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny bawić się

 (3.1) spę­dzać czas na roz­ryw­kach

 (3.2) mieć ucie­chę, od­czu­wać ra­dość z po­wo­du ko­miz­mu ja­kiejś sy­tu­a­cji

 (3.3) zaj­mo­wać się czymś zby­tecz­nym, tra­cić czas na coś uwa­ża­ne przez in­nych za zby­tecz­ne, nie­po­trzeb­ne

 (3.4) gw. wię­zien­na kraść

 (3.5) gw. wię­zien­na ona­ni­zo­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawolec

duża an­ty­lo­pa ży­ją­ca w Afry­ce, obec­nie bar­dzo rzad­ko spo­ty­ka­na


Ba­wo­lec ("Al­ce­lap­hus") – ro­dzaj du­żych ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae), afry­kań­ski ko­pyt­ny opi­sa­ny na­u­ko­wo przez nie­miec­kie­go zo­o­lo­ga Pal­la­sa w 1766. Różni au­to­rzy wy­mie­nia­ją różne licz­by ga­tun­ków, w obrę­bie któ­rych wy­róż­nia się 8 pod­ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bawoli

przy­miot­nik od: bawół


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ba­wo­łu; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ba­wo­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawolica

sa­mi­ca ba­wo­łu


Źródła:

SJP.pl

Bawolik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny wi­kła­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Bawolski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bawolątko

cielę ba­wo­łu; ba­wo­lę


Źródła:

SJP.pl

Bawolę

cielę ba­wo­łu; ba­wo­ląt­ko


Źródła:

SJP.pl

Baworowski

naz­wi­sko, m.in. Wik­tor Ba­wo­row­ski, hra­bia (1826-94), poeta


Ba­wo­row­ski – pol­ski herb szla­chec­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baworów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie tar­no­pol­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bawoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­vi­nae|Gray|ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bawół


Ba­wo­ły (Bo­vi­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae)

Za­miesz­ku­je głów­nie afry­kań­skie sa­wan­ny i az­ja­tyc­kie stepy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bawół

ssak, po­dob­ny do krowy, o du­żych krę­tych ro­gach, ży­ją­cy w sta­nie dzi­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. duże az­ja­tyc­kie i afry­kań­skie ssaki po­dob­ne do bydła;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pot. o czło­wie­ku ocię­ża­łym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baxter

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bayard

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Bayer

[czy­taj: bajer] klub spor­to­wy z Le­ver­ku­sen


Bayer AG – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo che­micz­ne i far­ma­ce­u­tycz­ne za­ło­żo­ne w 1863 roku przez Frie­dri­cha Ba­y­e­ra i. Po­cząt­ko­wo sie­dzi­bą przed­się­bior­stwa było Bar­men (obec­nie Wup­per­tal), a od 1912 jest to Le­ver­ku­sen, po­ło­żo­ne na pół­noc od Ko­lo­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bayern

[czy­taj: ba­jern] nie­miec­ki klub pił­kar­ski z Mo­na­chium


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bayerowski

na­le­żą­cy do Ba­y­e­ra, zwią­za­ny z Ba­y­e­rem, np. aspi­ry­na ba­y­e­row­ska; ba­je­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Bayesowski

wnio­sko­wa­nie ba­y­e­sow­skie (sta­ty­sty­ka ba­y­e­sow­ska) – me­to­da wnio­sko­wa­nia sta­ty­stycz­ne­go, w któ­rej ko­rzy­sta się z twier­dze­nia Ba­y­e­sa do ak­tu­a­li­zo­wa­nia praw­do­po­do­bień­stwa su­biek­tyw­ne­go hi­po­tez w opar­ciu o do­tych­cza­so­we praw­do­po­do­bień­stwo oraz nowe dane, znaj­du­ją­ca za­sto­so­wa­nie m.in. w in­ży­nie­rii, fi­lo­zo­fii, me­dy­cy­nie, spor­cie, pra­wie, ba­da­niach na­u­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Bayreuth

[czy­taj: baj­rojt] mia­sto w Niem­czech


Ba­y­re­uth – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, sie­dzi­ba re­jen­cji Górna Fran­ko­nia, w re­gio­nie Ober­fran­ken-Ost. Sie­dzi­ba po­wia­tu ziem­skie­go "Land­kre­is Ba­y­re­uth", cho­ciaż mia­sto do niego nie na­le­ży. Znane na świe­cie ze wzglę­du na od­by­wa­ją­ce się tam ro­krocz­nie fe­sti­wa­le wa­gne­row­skie. Przez Ba­y­re­uth prze­pły­wa Czer­wo­ny Men. Za­kła­dy prze­my­słu elek­tro­tech­nicz­ne­go, ma­szy­no­we­go, che­micz­ne­go, włó­kien­ni­cze­go, skó­rza­ne­go, por­ce­la­no­we­go, pi­wo­war­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baza

pod­sta­wa cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. głów­ny obiekt woj­sko­wy, z któ­re­go pro­wa­dzo­ne są dzia­ła­nia

 (1.2) pod­sta­wa, fun­da­ment, ogół ele­men­tów istot­nych dla pow­sta­nia i funk­cjo­no­wa­nia lub zro­zu­mie­nia

 (1.3) głów­ny skład­nik

 (1.4) ar­chit. pod­sta­wa ko­lum­ny;

 (1.5) mat. mak­sy­mal­ny zbiór li­nio­wo nie­za­leż­nych wek­to­rów w prze­strze­ni li­nio­wej;

 (1.6) mat. ro­dzi­na zbio­rów ot­war­tych w prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nej, poz­wa­la­ją­ca przez su­mo­wa­nie otrzy­mać każdy inny zbiór ot­war­ty;

 (1.7) sport. ro­dzaj stołu do sno­o­ke­ra;

 (1.8) tu­ryst. tym­cza­so­we miej­sce za­miesz­ka­nia na wy­pra­wie tu­ry­stycz­nej

 (1.9) sport. miej­sce ro­zbi­cia na­mio­tów na wy­pra­wie wy­so­ko­gór­skiej

 (1.10) sport. każdy z czte­rech na­roż­ni­ków wew­nętrz­ne­go pola do gry w ba­se­ball

 (1.11) kos­met. pre­pa­rat na­kła­da­ny pod wła­ści­wy kos­me­tyk

 (1.12) sie­dzi­ba przed­się­bior­stwa, z któ­rej wy­jeż­dża sprzęt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie w re­jo­nie te­o­fi­pol­skim ob­wo­du chmiel­nic­kie­go, nad rzeką Słucz;


Ba­za­lia ( Базалія, "Ba­za­li­ja") – osied­le na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim, w re­jo­nie chmiel­nic­kim, w hro­ma­dzie Te­o­fi­pol, nad rzeką Słucz.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bazalny

1. zwią­za­ny z dolną, przyt­wier­dzo­ną do po­dło­ża czę­ścią ciała ro­śli­ny lub zwie­rzę­cia;
2. w sy­ste­ma­ty­ce: klad ba­zal­ny - najw­cze­śniej­sza gałąź ewo­lu­cyj­na więk­sze­go kladu


Źródła:

SJP.pl

Bazalt

mag­mo­wa skała wy­lew­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. mag­mo­wa skała wy­lew­na, o prze­waż­nie czar­nej bar­wie;


Ba­zalt (z gr. "βάσανος" „ka­mień pro­bier­czy” lub "βασικός" „pod­sta­wo­wy, za­sad­ni­czy” od "βάσις" „pod­sta­wa”) – za­sa­do­wa, lita skała wul­ka­nicz­na o struk­tu­rze bar­dzo drob­no­ziar­ni­stej (skry­to­kry­sta­licz­na), afa­ni­to­wej lub por­fi­ro­wej oraz o bar­wie czar­nej, sza­rej, zie­lo­nej lub ciem­no­nie­bie­ska­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazaltowy

przy­miot­nik od: ba­zalt


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ba­zal­tu, wy­ko­na­ny z ba­zal­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazaltołom

ka­mie­nio­łom, w któ­rym wy­do­by­wa­ny jest ba­zalt, od­kryw­ko­wa ko­pal­nia ba­zal­tu


Źródła:

SJP.pl

Bazan

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bazanit

wy­lew­na skała mag­mo­wa


Ba­za­nit – wy­lew­na skała mag­mo­wa, oli­wi­no­wa od­mia­na te­fry­tu. Skła­da się głów­nie z pla­gio­kla­zu, ne­fe­li­nu lub le­u­cy­tu, pi­rok­se­nu i oli­wi­nu oraz ak­ce­so­rycz­ne tlen­ki że­la­za i ty­ta­nu jak il­me­nit, ma­gne­tyt, ulvöspinel.

Z wy­glą­du bar­dzo po­dob­ny do ba­zal­tu. W ba­da­niach po­lo­wych obie skały są nie do odróż­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bazar

1. plac (rza­dziej po­mie­szcze­nie) ze stra­ga­na­mi, bud­ka­mi bę­dą­cy miej­scem sprze­da­ży to­wa­rów róż­ne­go ro­dza­ju; rynek, targ, tar­go­wi­sko;
2. prze­sta­rza­łe: wy­sta­wa po­wią­za­na ze sprze­da­żą; kier­masz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. teren, na któ­rym można hand­lo­wać; plac ze stra­ga­na­mi

 (1.2) stpol. tabor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazarek

1. zdrob­nie­nie od: bazar;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­ko­do­wa­ne ko­mu­ni­ka­ty o po­li­ty­ce za­mie­szcza­ne w dniu wy­bo­rów w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych w celu omi­nię­cia ciszy wy­bor­czej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: bazar


Ba­za­rek – część wsi Du­trów w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Te­la­tyn.

W la­tach 1975–1998 Ba­za­rek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

 "Zo­bacz wię­cej w ar­ty­ku­le Te­la­tyn (gmina), w sek­cji Miej­sco­wo­ści."


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazariada

im­pre­za o cha­rak­te­rze hand­lo­wo-roz­ryw­ko­wym, ro­dzaj kier­ma­szu


Źródła:

SJP.pl

Bazarkowy

→ ba­za­rek


Patrz:bazarek

Źródła:

SJP.pl

Bazarowicz

osoba hand­lu­ją­ca na ba­za­rze


Ba­za­ro­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki uży­wa­ny przez ro­dzi­nę po­cho­dze­nia ta­tar­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bazarowiczka

→ ba­za­ro­wicz


Patrz:bazarowicz

Źródła:

SJP.pl

Bazarowy

przy­miot­nik od: bazar


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­za­rem, wła­ści­wy ba­za­ro­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bazger

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. par­tacz


Źródła:

Wiktionary

Bazgracz

po­tocz­nie: osoba baz­grzą­ca, ma­lu­ją­ca albo pi­szą­ca niech­luj­nie lub nie­u­dol­nie; baz­gra­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­sia­da­ją­ca brzyd­ki styl pisma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazgranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|baz­grać.


Źródła:

Wiktionary

Bazgranina

po­tocz­nie: baz­gro­ły, baz­gro­ty;
1. nie­czy­tel­ne, nie­wy­raź­ne, niech­luj­ne pismo lub ry­su­nek;
2. ma­ło­war­to­ścio­wy utwór li­te­rac­ki lub marny obraz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­sta­ran­ne lub bez­sen­sow­ne pi­sa­nie lub ry­so­wa­nie

 (1.2) efekt baz­gra­ni­ny (1.1); nie­sta­ran­ne lub bez­sen­sow­ne pismo lub ry­su­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazgrać

pisać nie­sta­ran­nie, nie­wy­raź­nie; nie­u­dol­nie ry­so­wać, ma­lo­wać, baz­gro­lić


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­baz­grać)

 (1.1) pot. pisać nie­sta­ran­nie i nie­wy­raź­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazgrała

(r. żeń­ski) po­tocz­nie o ko­bie­cie pi­szą­cej jak kura pa­zu­rem lub ma­lu­ją­cej, pi­su­ją­cej nie­u­dol­nie; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


Źródła:

SJP.pl

Bazgrolić

pisać nie­sta­ran­nie, nie­wy­raź­nie; nie­u­dol­nie ry­so­wać, ma­lo­wać, baz­grać


Źródła:

SJP.pl

Bazgrota

baz­gra­ni­na;
1. nie­czy­tel­ne pismo; gryz­mo­ły, baz­gro­ły;
2. ma­ło­war­to­ścio­wy utwór li­te­rac­ki


Źródła:

SJP.pl

Bazgroty

po­tocz­nie: baz­gra­ni­na;
1. nie­czy­tel­ne, nie­wy­raź­ne, niech­luj­ne pismo; baz­gro­ły;
2. ma­ło­war­to­ścio­wy utwór li­te­rac­ki lub dzie­ło pla­stycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Bazgroł

po­tocz­nie: nie­czy­tel­nie na­pi­sa­ny wyraz lub nie­u­dol­ny ry­su­nek; gryz­moł, gryz­mo­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. coś na­pi­sa­ne­go lub na­ry­so­wa­ne­go brzyd­ko, nie­sta­ran­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazgroły

baz­gra­ni­na;
1. nie­czy­tel­ne, nie­wy­raź­ne, niech­luj­ne pismo;
2. nie­u­dol­ny ry­su­nek; gryz­moł, gryz­mo­ła, baz­groł


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) nie­u­dol­nie wy­ko­na­ny ry­su­nek

 (1.2) nie­czy­tel­ne lub niech­luj­ne pismo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazia

kwia­to­stan ro­ślin z ro­dzi­ny kot­ko­wych; także po­tocz­nie, czę­ściej w lm: ga­łąz­ka z tym kwia­to­sta­nem; kotka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. kwia­to­stan niek­tó­rych ro­ślin drze­wia­stych w kształ­cie wiot­kie­go kłosa

 (1.2) pot. ga­łąz­ka wierz­by ob­sy­pa­na ba­zia­mi (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baziak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baziczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz. bazia


Źródła:

Wiktionary

Baziowaty

ja­dło­szyn ba­zio­wa­ty - drze­wo z ro­dzi­ny czuł­ko­wa­tych cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się gęstą ko­ro­ną oraz drob­ny­mi kwia­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Bazodanowiec

osoba ob­słu­gu­ją­ca bazy da­nych


Źródła:

SJP.pl

Bazodanowy

zwią­za­ny z bazą da­nych


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z bazą da­nych, do­ty­czą­cy bazy da­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazofil

ro­dzaj bia­łe­go ciał­ka krwi, od­po­wie­dzial­ne­go za pow­sta­wa­nie aler­gii; gra­nu­lo­cyt za­sa­do­chłon­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm za­sa­do­lub­ny

 (1.2) biol. mor­fo­tycz­ne skład­ni­ki krwi z grupy le­u­ko­cy­tów, któ­rych cy­to­plaz­ma za­wie­ra ziar­ni­sto­ści bar­wią­ce się barw­ni­ka­mi za­sa­do­wy­mi na kolor nie­bie­ski;


Ba­zo­fi­le, gra­nu­lo­cy­ty za­sa­do­chłon­ne – mor­fo­tycz­ne skład­ni­ki krwi z grupy le­u­ko­cy­tów (bia­łych krwi­nek), któ­rych cy­to­plaz­ma za­wie­ra ziar­ni­sto­ści bar­wią­ce się barw­ni­ka­mi za­sa­do­wy­mi na kolor nie­bie­ski. Ko­mór­ki te mają około 10 μm śred­ni­cy, ku­li­sty kształt oraz wy­dłu­żo­ne jądro z dwoma lub wię­cej prze­wę­że­nia­mi (jądro seg­men­to­wa­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazofilia

obec­ność we krwi nad­mier­nej licz­by gra­nu­lo­cy­tów za­sa­do­chłon­nych, bę­dą­ca jed­nym z ob­ja­wów bia­łacz­ki


Ba­zo­fi­lia – zwięk­sze­nie licz­by ba­zo­fi­lów w roz­ma­zie krwi po­wy­żej 300/μl.

Do ba­zo­fi­lii może do­cho­dzić w na­stę­pu­ją­cych cho­ro­bach:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bazooka

[czy­taj: ba­zu­ka] typ pan­ce­rzow­ni­cy strze­la­ją­cej po­ci­ska­mi ra­kie­to­wy­mi, uży­wa­ny przez pie­cho­tę ame­ry­kań­ską pod­czas II wojny świa­to­wej; ba­zu­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ame­ry­kań­ska ręcz­na wy­rzut­nia nie­kie­ro­wa­nych prze­ciw­pan­cer­nych po­ci­sków ra­kie­to­wych;

 (1.2) pot. wojsk. gra­nat­nik prze­ciw­pan­cer­ny


Ba­zo­o­ka – po­tocz­na nazwa ame­ry­kań­skiej ręcz­nej wy­rzut­ni nie­kie­ro­wa­nych prze­ciw­pan­cer­nych po­ci­sków ra­kie­to­wych z gło­wi­cą ku­mu­la­cyj­ną. Gra­nat­nik prze­ciw­pan­cer­ny sto­so­wa­ny przez woj­ska ame­ry­kań­skie i na uz­bro­je­niu armii ame­ry­kań­skiej do lat sześć­dzie­sią­tych XX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­zo­wać.


Ba­zo­wa­nie – ko­rzy­sta­nie przez związ­ki ope­ra­cyj­ne z sy­ste­mu bez za­o­pa­try­wa­nia oraz urzą­dzeń ty­ło­wych przez­na­czo­nych do ma­te­ria­ło­we­go, tech­nicz­ne­go i me­dycz­ne­go za­bez­pie­cze­nia dzia­łań bo­jo­wych wojsk lub ope­ra­cji bo­jo­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bazować

1. przyj­mo­wać coś za po­sta­wę, opie­rać się na czymś;
2. śro­do­wi­sko­wo: mieć gdzieś bazę; sta­cjo­no­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) opie­rać się na czymś, mieć coś za pod­sta­wę

 (1.2) wojsk. mieć gdzieś bazę, sta­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazowy

zwią­za­ny z bazą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do bazy (pod­sta­wy), zwią­za­ny z bazą (pod­sta­wą)

 (1.2) od­no­szą­cy się do bazy (oś­rod­ka), zwią­za­ny z bazą (oś­rod­kiem)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazuka

typ pan­ce­rzow­ni­cy strze­la­ją­cej po­ci­ska­mi ra­kie­to­wy­mi, uży­wa­ny przez pie­cho­tę ame­ry­kań­ską pod­czas II wojny świa­to­wej; ba­zo­o­ka


Źródła:

SJP.pl

Bazuna

ka­szub­ski in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do li­gaw­ki i trom­bi­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. etn. in­stru­ment mu­zycz­ny o kształ­cie dłu­giej trąby; po­dob­ny do li­gaw­ki i trom­bi­ty; wy­stę­pu­je na Ka­szu­bach;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazunia

zdrob­nia­le: baza


Źródła:

SJP.pl

Bazydiospor

ko­mór­ka słu­żą­ca do bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się grzy­bów z klasy pod­staw­cza­ków; za­rod­nik pod­staw­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Bazydiospora

ko­mór­ka o po­je­dyn­czym ze­sta­wie chro­mo­so­mów słu­żą­ca do bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się niek­tó­rych grzy­bów; za­rod­nik pod­staw­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ro­dzaj za­rod­ni­ka wyt­wa­rza­ny przez grzy­by z gro­ma­dy pod­staw­cza­ków;


Ba­zy­dio­spo­ra, za­rod­nik pod­staw­ko­wy ( ba­si­dio­spo­ra) – ro­dzaj za­rod­ni­ka wyt­wa­rza­ny przez grzy­by z gro­ma­dy pod­staw­cza­ków ("Ba­si­dio­my­co­ta"). Pow­sta­je w wy­ni­ku me­jo­zy, na­le­ży więc do grupy me­jo­spor.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazydium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mykol. wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka za­rod­ni­kot­wór­cza obec­na w hy­me­nium u grzy­bów pod­staw­cza­ków, na któ­rej zew­nętrz­nej po­wierzch­ni pow­sta­ją za­rod­ni­ki płcio­we (ba­zy­dio­spo­ry)


Źródła:

Wiktionary

Bazyl

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bazylea

Ba­zy­le­ja;
1. kan­ton w Szwaj­ca­rii;
2. mia­sto w Szwaj­ca­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. urb. mia­sto w Szwaj­ca­rii;

 (1.2) hist. geogr. adm. dawny kan­ton w pół­noc­no-za­chod­niej Szwaj­ca­rii;


Ba­zy­lea ( Basel, Bâle, / Ba­si­lea, Ba­si­lia) – mia­sto i gmina w Szwaj­ca­rii u styku gra­nic trzech państw: Szwaj­ca­rii, Nie­miec i Fran­cji, nad rzeką Ren, u uj­ścia rzek Birs i Wiese. Mia­sto Ba­zy­lea two­rzy razem z gmi­na­mi Rie­hen i Bet­tin­gen kan­ton Ba­zy­lea-Mia­sto, któ­re­go jest sie­dzi­bą ad­mi­ni­stra­cyj­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazylea-Miasto

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kan­ton szwaj­car­ski pow­sta­ły z po­dzia­łu daw­ne­go kan­to­nu Ba­zy­lea;


Ba­zy­lea-Mia­sto (niem. "Basel-Stadt") – najm­niej­szy pod wzglę­dem po­wierzch­ni kan­ton w Szwaj­ca­rii, jeden z 26. Leży w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści kraju, w do­li­nie Renu przy gra­ni­cy z Niem­ca­mi i Fran­cją. Sie­dzi­bą kan­to­nu jest mia­sto Ba­zy­lea "(Basel)". Kan­ton ten jest daw­nym pół­kan­to­nem, co oz­na­cza, że do Rady Stanu de­le­gu­je tylko jed­ne­go przed­sta­wi­cie­la. Kan­ton pow­stał w 1833 roku z po­dzia­łu kan­to­nu Ba­zy­lea, który przy­stą­pił do Kon­fe­de­ra­cji Szwaj­car­skiej w 1501 roku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bazylea-Okręg

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kan­ton szwaj­car­ski, pow­sta­ły z po­dzia­łu daw­ne­go kan­to­nu Ba­zy­lea;


Ba­zy­lea-Okręg (niem. "Basel-Lands­chaft", po­tocz­nie też "Ba­sel­biet", "Ba­sel­land") – jeden z kan­to­nów w Szwaj­ca­rii. Obec­ne jego te­re­ny przy­łą­czo­ne zo­sta­ły do Szwaj­ca­rii w 1501 r., a sam kan­ton (okre­śla­ny też mia­nem pół­kan­to­nu) pow­stał w roku 1833, kiedy to wiej­skie gminy opie­ra­jąc się do­mi­na­cji mia­sta Ba­zy­lei od­dzie­li­ły się od kan­to­nu Ba­zy­lea. Naj­wyż­szym szczy­tem kan­to­nu jest o wy­so­ko­ści 1169 m n.p.m.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bazyleja

Ba­zy­lea;
1. kan­ton w Szwaj­ca­rii;
2. mia­sto w Szwaj­ca­rii


Źródła:

SJP.pl

Bazylejczyk

miesz­ka­niec Ba­zy­lei (mia­sta w Szwaj­ca­rii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ba­zy­lei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylejka

miesz­kan­ka Ba­zy­lei (mia­sta w Szwaj­ca­rii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ba­zy­lei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylejski

przy­miot­nik od: Ba­zy­le­ja, Ba­zy­lea


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­zy­leą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylek

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych, sto­so­wa­na w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym i przy pro­duk­cji li­kie­rów; oży­wo­nia


Źródła:

SJP.pl

Bazyleus

ba­si­le­us;
1. tytuł mo­nar­chy pań­stwa bi­zan­tyj­skie­go
2. jeden z trzech zwierzch­nich ar­chon­tów w sta­ro­żyt­nych Ate­nach ma­ją­cy pie­czę nad spra­wa­mi re­li­gij­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Bazylewicz

naz­wi­sko


Ba­zy­le­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki, na­da­ny w za­bo­rze au­striac­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bazyli

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ba­zy­li – imię mę­skie po­cho­dze­nia póź­no­grec­kie­go. Po­cho­dzi ono od przy­miot­ni­ka „kró­lew­ski, ce­sar­ski” ("basíleios", od II wieku wy­ma­wia­ne "basílios"), od rze­czow­ni­ka "ba­si­le­us" – „król, wódz, ce­sarz”. Jego formą obocz­ną jest Ba­zy­liusz, a żeń­skim od­po­wied­ni­kiem – Ba­zy­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazylia

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny war­go­wych o wy­ko­rzy­sty­wa­nych ku­li­nar­nie aro­ma­tycz­nych li­ściach;
2. przy­pra­wa ku­chen­na z su­szo­nych liści tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oci­mum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ba­zy­lia (1.1);

 (1.3) kulin. li­ście ba­zy­lii (1.2) o in­ten­syw­nym za­pa­chu, uży­wa­ne jako przy­pra­wa świe­ża lub su­szo­na


Ba­zy­lia ("Oci­mum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Na­le­ży do niego 65 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, przy czym cen­trum zróż­ni­co­wa­nia ga­tun­ko­we­go sta­no­wi Afry­ka. Sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­na jako ga­tu­nek upra­wia­ny i in­tro­du­ko­wa­ny, także w stre­fie umiar­ko­wa­nej jest ba­zy­lia po­spo­li­ta "O. ba­si­li­cum", upra­wia­na także w Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazylianie

w Ko­ście­le wschod­nim: zakon męski opar­ty na re­gu­le Ba­zy­le­go Wiel­kie­go, zre­for­mo­wa­ny przez pa­pie­ża Leona XIII


Ba­zy­lia­nie (łac.: "Ordo Sanc­ti Ba­si­lii Magni", skrót: OSBM) – sze­reg zgro­ma­dzeń za­kon­nych, wy­wo­dzą­cych swój ro­do­wód od św. Ba­zy­le­go Wiel­kie­go, któ­re­go "Pisma Asce­tycz­ne" leżą u pod­staw kon­sty­tu­cji kon­gre­ga­cji. Ist­nie­je kilka for­ma­cji ba­zy­liań­skich. W ponad ty­siąc­let­niej hi­sto­rii życie za­kon­ni­ków ba­zy­liań­skich ule­ga­ło mo­dy­fi­ka­cjom. Do naj­bar­dziej zna­nych re­for­ma­to­rów na­le­żą św. Te­o­dor Stu­dy­ta, św. Te­o­doz­jusz Pie­czer­ski, św. Jo­za­fat Kun­ce­wicz, Józef We­la­min Rut­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bazylianin

czło­nek za­ko­nu opar­te­go na re­gu­le św. Ba­zy­le­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z jed­ne­go z kilku zgro­ma­dzeń ka­to­lic­kich i pra­wo­sław­nych, które wy­wo­dzą swój ro­do­wód od św. Ba­zy­le­go Wiel­kie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Sio­stry Za­ko­nu Świę­te­go Ba­zy­le­go Wiel­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia Świę­te­go Ba­zy­le­go Wiel­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylianki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Sio­stry Za­ko­nu Świę­te­go Ba­zy­le­go Wiel­kie­go


Zo­bacz też: Ba­zy­lia­nie.

Ba­zy­lian­ki (Sio­stry Za­ko­nu Świę­te­go Ba­zy­le­go Wiel­kie­go – Ordo Sanc­ti Ba­si­lii Magni, OSBM) – żeń­ski zakon obrząd­ku bi­zan­tyj­sko-ukra­iń­skie­go.

Tra­dy­cja życia za­kon­ne­go ba­zy­lia­nek sięga IV w., kiedy św. Ma­kry­na, sio­stra św. Ba­zy­le­go Wiel­kie­go, do­sto­so­wa­ła za­sa­dy życia w mę­skiej wspól­no­cie za­kon­nej do re­gu­ły życia mo­na­stycz­ne­go ko­biet.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bazyliański

zwią­za­ny z ba­zy­lia­ni­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kośc. zwią­za­ny z ba­zy­lia­na­mi, do­ty­czą­cy ba­zy­lia­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylid

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Bazylika

1. wie­lo­na­wo­wy ko­ściół chrze­ści­jań­ski zbu­do­wa­ny na pla­nie pro­sto­ką­ta
2. tytuł na­da­wa­ny przez pa­pie­ża niek­tó­rym ko­ścio­łom; ko­ściół ma­ją­cy ten tytuł
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: hala są­do­wo-tar­go­wa na forum lub duża sala w pa­ła­cu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. typ ko­ścio­ła wie­lo­na­wo­we­go, z nawą głów­ną wyż­szą od bocz­nych i okna­mi umie­szczo­ny­mi ponad ich za­da­sze­niem (w odróż­nie­niu od ko­ścio­ła ha­lo­we­go);

 (1.2) rel. tytuł na­da­wa­ny przez pa­pie­ża niek­tó­rym ko­ścio­łom

 (1.5) hist. hala są­do­wa i tar­go­wa na rzym­skim forum

 (1.6) hist. duża sala w pa­ła­cach rzym­skich


Ba­zy­li­ka – współ­cze­śnie tą nazwą naj­czę­ściej okre­śla się chrze­ści­jań­ską świą­ty­nię wie­lo­na­wo­wą (nie­za­leż­nie od peł­nio­nych funk­cji ka­no­nicz­nych) z nawą głów­ną wyż­szą od naw bocz­nych, po­sia­da­ją­cą okna ponad da­cha­mi naw bocz­nych (w odróż­nie­niu od ko­ścio­ła ha­lo­we­go). Ko­ściół z nawą głów­ną wyż­szą od naw bocz­nych, lecz bez okien to pse­u­do­ba­zy­li­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazylikalny

zwią­za­ny z ba­zy­li­ką, wła­ści­wy ba­zy­li­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ba­zy­li­ką; wła­ści­wy ba­zy­li­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazyliki

ko­dy­fi­ka­cja prawa bi­zan­tyń­skie­go opra­co­wa­na w IX w. przez Leona VI (syna Ba­zy­le­go I), ma­ją­ca za­stą­pić ko­deks Ju­sty­nia­na


Źródła:

SJP.pl

Bazylikowy

→ ba­zy­li­ka (bu­dow­la)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ba­zy­li­ką

 (1.2) bę­dą­cy ba­zy­li­ką lub ma­ją­cy cechy ba­zy­li­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylion

po­tocz­nie: ogrom­na licz­ba; zy­lion, pier­dy­lion, pier­dy­liard


Źródła:

SJP.pl

Bazyliowaty

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy ba­zy­lię, ma­ją­cy cechy ba­zy­lii


Źródła:

Wiktionary

Bazyliowy

→ ba­zy­lia


przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ba­zy­lię


Patrz:bazylia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylisa

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. kró­lo­wa w kon­tek­ście kró­lestw grec­kich lub ce­sa­rzo­wa w kon­tek­ście Ce­sar­stwa Bi­zan­tyj­skie­go


Ba­zy­li­sa – imię żeń­skie po­cho­dzą­ce od wy­ra­zu po­spo­li­te­go βασίλισσα – „żona ba­si­le­u­sa, kró­lo­wa, ce­sa­rzo­wa”.

Ba­zy­li­sa imie­ni­ny ob­cho­dzi 15 kwiet­nia i 3 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazylissa

tytuł ce­sa­rzo­wych i ce­sa­rzó­wien bi­zan­tyj­skich; ba­si­lis­sa


Źródła:

SJP.pl

Bazyliszek

1. po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska ja­szczur­ka tro­pi­kal­na;
2. stwór wy­stę­pu­ją­cy w baj­kach, ma­ją­cy wła­ści­wość za­bi­ja­nia wzro­kiem i od­de­chem;
3. prze­no­śnie: czło­wiek pod­stęp­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. stwór wy­stę­pu­ją­cy w le­gen­dach, przed­sta­wia­ny jako kogut o ża­bich oczach i ogo­nie węża, za­bi­ja­ją­cy wzro­kiem i od­de­chem;

 (1.2) herp. ro­dzaj ja­szczu­rek tro­pi­kal­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. czło­wiek pod­stęp­ny, prze­wrot­ny, zło­śli­wy, nie­szcze­ry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) hist. wojsk. ro­dzaj cięż­kie­go dzia­ła oblęż­ni­cze­go o dłu­giej lufie, od­le­wa­ne­go z brązu, uży­wa­ne­go w XV–XVI wieku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazyliszkowaty

po­dob­ny do ba­zy­lisz­ka


przy­miot­nik

 (1.1) ornit. przy­po­mi­na­ją­cy ba­zy­lisz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazyliszkowy

przy­miot­nik od: ba­zy­li­szek


Źródła:

SJP.pl

Bazyliusz

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Bazylozaur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­si­lo­sa­u­rus|ref=tak., ro­dzaj pra­wa­le­nia ży­ją­ce­go w eo­ce­nie;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju ba­zy­lo­za­ur (1.1)


Ba­zy­lo­za­ur ("Ba­si­lo­sa­u­rus") – wy­mar­ły ro­dzaj pra­wa­le­nia z ro­dzi­ny Ba­si­lo­sa­u­ri­dae ży­ją­ce­go w eo­ce­nie, od 40 do 34 mi­lio­nów lat temu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bazyluk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bazyt

za­sa­do­wa skała mag­mo­wa


Źródła:

SJP.pl

Bazytonia

roz­wój pędów ro­ślin ziel­nych i krze­wów, po­le­ga­ją­cy na wzro­ście pędów z pąków bocz­nych, u pod­sta­wy pędu głów­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Bać

bać się:
a) od­czu­wać lęk, strach;
b) być nie­spo­koj­nym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie od­wa­żać się na coś


Bać (cyr. Баћ) – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Rožaje. W 2011 roku li­czy­ła 629 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baćkowice

wieś w Pol­sce


Bać­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Bać­ko­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Bać­ko­wi­ce oraz pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baćkowicki

przy­miot­nik od: Bać­ko­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Bała

bać się:
a) od­czu­wać lęk, strach;
b) być nie­spo­koj­nym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie od­wa­żać się na coś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz. piłka do za­ba­wy lub gry


Bała ( Бала) – wieś w Rosji, w Ja­ku­cji, w ułu­sie wier­cho­jań­skim. W 2010 li­czy­ła 543 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bała-Bała

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. daw. gadu-gadu


Źródła:

Wiktionary

Bałabajka

lu­do­wy ro­syj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; ba­ła­łaj­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. zob. ba­ła­łaj­ka.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaban

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałabański

daw­niej:
1. → ba­ła­ban (nie­zda­ra);
2. wąs ba­ła­bań­ski - su­mia­sty wąs; wąs ba­ra­bań­ski


Źródła:

SJP.pl

Bałabuch

w gwa­rze lwow­skiej: ciast­ko droż­dżo­we


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lwów. ciast­ko droż­dżo­we

 (1.2) reg-pl|Kresy. okrą­głe wy­ro­śnię­te cia­sto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałach

po­tocz­nie: nie­praw­da, kłam­stwo, oszu­stwo; kit


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kłam­stwo, nie­praw­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałachon

re­gio­nal­nie: dłu­gie, sze­ro­kie okry­cie wierzch­nie; cha­łat; kitel


Źródła:

SJP.pl

Bałagan

1. nie­ład, nie­po­rzą­dek, roz­gar­diasz;
2. daw­niej: stra­gan, buda jar­marcz­na lub buda wę­drow­ne­go te­a­tru; szopa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan braku po­rząd­ku

 (1.2) gwara. prze­stęp­cza: kra­jo­we wino ni­skiej ja­ko­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaganiara

ko­bie­ta ro­bią­ca ba­ła­gan


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta łatwo ro­bią­ca ba­ła­gan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaganiarka

→ ba­ła­ga­niarz


Patrz:bałaganiarz

Źródła:

SJP.pl

Bałaganiarski

do­ty­czą­cy ba­ła­ga­nia­rza, ba­ła­ga­niar­stwa


przy­miot­nik

 (1.1) po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie ba­ła­ga­nu; cha­o­tycz­ny, nie­u­po­rząd­ko­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaganiarstwo

skłon­ność do zo­sta­wia­nia po sobie nie­po­rząd­ku, ba­ła­ga­nu; brak po­rząd­ku


Źródła:

SJP.pl

Bałaganiarz

1. osoba ro­bią­ca ba­ła­gan, nie­po­rzą­dek; śmie­ciuch;
2. osoba nie­zor­ga­ni­zo­wa­na, cha­o­tycz­na w pracy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba łatwo ro­bią­ca ba­ła­gan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaganienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­bie­nie ba­ła­ga­nu, nie­po­rząd­ku


Źródła:

Wiktionary

Bałaganik

zdrob­nie­nie od: ba­ła­gan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ba­ła­gan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaganić

bar­ło­żyć;
1. wpro­wa­dzać nie­po­rzą­dek, robić ba­ła­gan; śmie­cić;
2. mar­no­wać czas przez­na­czo­ny na pracę; bu­me­lo­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­wo­do­wać ba­ła­gan, robić ba­ła­gan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałagula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. fur­man


Źródła:

Wiktionary

Bałagulski

→ ba­ła­gu­ła


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. reg. zwią­za­ny z ba­ła­gu­łą


Patrz:bałaguła

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaguła

1. woź­ni­ca, fur­man;
2. hu­la­ka, za­wa­dia­ka;
3. zrzę­da, nu­dziarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. żyd., reg. woź­ni­ca

 (1.2) reg. za­wa­dia­ka, hu­la­ka

 (1.3) reg. nu­dziarz, zrzę­da


Ba­ła­gu­ła – w okre­sie I Rze­czy­po­spo­li­tej oraz w okre­sie ro­zbio­ro­wym, fur­ma­ni ży­dow­scy na kre­sach po­sia­da­ją­cy bryki z bu­da­mi, trud­nią­cy się prze­wo­zem po­dróż­nych na dłuż­sze dy­stan­se.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałak

gwara ulicz­na lwow­skich ba­cia­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Lwów. roz­mo­wa, gadka

 (1.2) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałakanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­ła­kać.


Źródła:

Wiktionary

Bałakać

re­gio­nal­nie: gadać, opo­wia­dać, ga­wę­dzić, zwła­szcza w gwa­rze lwow­skiej


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Tu­li­gło­wy,Olesz­kow­ce. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. ekspr. mówić

 (1.2) gw-pl|Bra­sław­szczyz­na,Trem­bow­la,Wierz­bo­wiec,Tu­li­gło­wy,Olesz­kow­ce,Ka­mie­niec Po­dol­ski. reg-pl|Prze­myśl,Kresy po­łud­nio­we. roz­ma­wiać

 (1.3) gw-pl|Trem­bow­la,Wierz­bo­wiec,Tu­li­gło­wy. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. opo­wia­dać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałakiriew

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bałakława

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość na Kry­mie, nieg­dyś sa­mo­dziel­ne mia­sto, obec­nie część Se­wa­sto­po­la;


Ba­ła­kła­wa ( Балаклава, , Балаклава) – miej­sco­wość na Kry­mie (Ukra­i­na), do 1957 sa­mo­dziel­ne mia­sto, obec­nie część Se­wa­sto­po­la.

Ba­ła­kła­wa leży nad za­to­ką Morza Czar­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bałakławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ła­kła­wą, do­ty­czą­cy Ba­ła­kła­wy


Źródła:

Wiktionary

Bałamkać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Świrz, Huta Stara, Tar­no­pol, Sta­ni­sła­wów (Ukra­i­na), Lwów., reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. chwiać (się), bujać (się), ko­ły­sać (się), dyn­dać, maj­tać (się)

 (1.2) gw-pl|Cie­sza­nów. o dzwo­nie: dzwo­nić, bim­bać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ba­łam­kać się

 (2.1) gw-pl|Lwów. chwiać się, bujać się, ko­ły­sać się, maj­tać się


Źródła:

Wiktionary

Bałamoncić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­wra­cać komuś głowę

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ba­ła­mu­cić


Źródła:

Wiktionary

Bałamucenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ba­ła­mu­cić.


Źródła:

Wiktionary

Bałamucić

1. wpro­wa­dzać w błąd, nie­po­trzeb­nie zaj­mo­wać czymś;
2. zwle­kać, trwo­nić czas, próż­no­wać;
3. ko­kie­to­wać, uwo­dzić, za­wra­cać komuś głowę


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zba­ła­mu­cić)

 (1.1) przest. pró­bo­wać po­zy­skać czy­jeś wzglę­dy, flir­to­wać, ko­kie­to­wać

 (1.2) po­wo­do­wać za­mie­sza­nie, wpro­wa­dzać w błąd

 (1.3) spę­dzać czas na próż­no­wa­niu, guz­drać się, ma­ru­dzić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałamuctwo

1. daw­niej: mar­no­wa­nie, tra­ce­nie czasu;
2. ko­kie­te­ria, uwo­dzi­ciel­stwo;
3. krę­tact­wo, oszu­stwo, rzecz wpro­wa­dza­ją­ca w błąd


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. rzecz wpro­wa­dza­ją­ca w błąd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałamut

prze­sta­rza­le:
1. flir­ciarz, ko­bie­ciarz, uwo­dzi­ciel;
2. ktoś mar­nu­ją­cy swój i cudzy czas; próż­niak, ma­ru­der;
3. ktoś wpro­wa­dza­ją­cy zamęt, nie­po­kój


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. uwo­dzi­ciel, flir­ciarz

 (1.2) przest. mą­ci­ciel

 (1.3) gwara. więz. psy­cho­log, psy­chia­tra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. łow. pies goń­czy gu­bią­cy trop lub go­nią­cy po sta­rym tro­pie, my­lą­cy w ten spo­sób inne goń­cza­ki


Ba­ła­mut – hu­mo­ry­stycz­ny ty­god­nik wy­da­wa­ny po pol­sku w Pe­ters­bur­gu od 1830 do 1836 (lub 1832¹), po­cząt­ko­wo pod nazwą „Ba­ła­mut Pe­ters­bur­ski”.

W la­tach 1830–1831 re­dak­to­rem „Ba­ła­mu­ta Pe­ters­bur­skie­go” był Adam Ro­gal­ski. Re­dak­to­ra­mi byli Mi­chał Ko­nar­ski i Józef Sę­kow­ski. Józef Igna­cy Kra­szew­ski pu­bli­ko­wał w nim pod pse­u­do­ni­mem Kle­o­fa­sa Fa­kun­da Pa­ster­na­ka. W for­mie i stylu „Ba­ła­mut” przy­po­mi­nał „Wia­do­mo­ści Bru­ko­we”, któ­rych był kon­ty­nu­a­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałamutka

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta za­lot­na; ko­kiet­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ba­ła­mu­cą­ca in­nych; ko­bie­ta za­lot­na


Ba­ła­mut­ka ("Ad­lu­mia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych ("Pa­pa­ve­ra­ce­ae"). Na­le­żą do niego dwa ga­tun­ki – ba­ła­mut­ka grzyb­ko­wa­ta ("A. fun­go­sa") wy­stę­pu­ją­ca we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej oraz ba­ła­mut­ka az­ja­tyc­ka ("A. asia­ti­ca") ros­ną­ca w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach, Korei oraz na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałamutnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) wpro­wa­dza­jąc w błąd; w spo­sób zwo­dzą­cy

 (1.2) ro­zbu­dza­jąc po­żą­da­nie za po­mo­cą ma­ni­pu­la­cji


Źródła:

Wiktionary

Bałamutniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ba­ła­mut­nie


Źródła:

SJP.pl

Bałamutnik

ktoś, kto ba­ła­mu­ci; po­dry­wacz, flir­ciarz


Źródła:

SJP.pl

Bałamutny

za­lot­ny, uwo­dzi­ciel­ski


przy­miot­nik

 (1.1) pejor. wpro­wa­dza­ją­cy in­nych w błąd; wy­wo­łu­ją­cy za­mie­sza­nie

 (1.2) pejor. ma­ni­pu­lu­ją­cy uczu­cia­mi in­nych, czę­sto o pod­tek­ście ero­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałamóncić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ba­ła­mu­cić


Źródła:

Wiktionary

Bałamónt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ba­ła­mut, we­so­łek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. czło­wiek nie­roz­gar­nię­ty


Źródła:

Wiktionary

Bałamóntny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. ba­ła­mut­ny


Źródła:

Wiktionary

Bałaszow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­niej Rosji, w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Cho­pior;


Ba­ła­szow ( Балашов) – mia­sto w za­chod­niej Rosji, w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Cho­pior.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bałaszowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ła­szo­wem, do­ty­czą­cy Ba­ła­szo­wa


Źródła:

Wiktionary

Bałaszycha

mia­sto w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, po­ło­żo­ne na wschód od Mosk­wy;


Ba­ła­szy­cha ( Бaлaшиxa) – mia­sto w Rosji (obwód mo­skiew­ski), na wschód od Mosk­wy.

Prawa miej­skie po­sia­da od 1939 r. Licz­ba miesz­kań­ców w 2020 r. wy­no­si­ła ok. 507 tys.

25 grud­nia 2014 rada ob­wo­du mo­skiew­skie­go zde­cy­do­wa­ła o przy­łą­cze­niu do Ba­ła­szy­chy mia­sta Że­lez­no­do­roż­nyj, po­sta­no­wie­nie to wesz­ło w życie 22 stycz­nia 2015. Mia­sto Ba­ła­szy­cha po po­łą­cze­niu li­czy­ło 412 689 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałaszychiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ba­ła­szy­chą, do­ty­czą­cy Ba­ła­szy­chy


Źródła:

Wiktionary

Bałaziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bałałajka

lu­do­wy ro­syj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; ba­ła­baj­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ro­syj­ski i ukra­iń­ski lu­do­wy in­stru­ment stru­no­wy z trój­kąt­nym pu­dłem re­zo­nan­so­wym;


Ba­ła­łaj­ka (ba­ła­baj­ka, z балалайка) – ro­dzaj in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go na­le­żą­ce­go do ro­dzi­ny gitar, lu­do­wy in­stru­ment ro­syj­ski. Po­sia­da trój­kąt­ny kor­pus re­zo­nan­so­wy i trzy stru­ny. Współ­cze­śnie można spot­kać, zwła­szcza na Ukra­i­nie, czte­ro­stru­no­we i sze­ścio­stru­no­we ba­ła­łaj­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałałajkowy

→ ba­ła­łaj­ka


Patrz:bałałajka

Źródła:

SJP.pl

Bałbod

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śrpol. ją­ka­ła, osoba ją­ka­ją­ca się


Źródła:

Wiktionary

Bałchaski

→ Bał­chasz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z je­zio­rem Bał­chasz, do­ty­czą­cy Bał­cha­sza


Patrz:Bałchasz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałchasz

mia­sto i je­zio­ro w Ka­zach­sta­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałczik

mia­sto w Buł­ga­rii


Zo­bacz też: Bał­czik (Rosja).

Bał­czik (bułg. "Балчик") – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Do­bricz, nad Mo­rzem Czar­nym. Około 13,9 tys. miesz­kań­ców.

Zbu­do­wa­ne w for­mie am­fi­te­a­tru nad za­to­ką, ma­low­ni­cze mia­stecz­ko zwane Bia­łym Mia­stem ze wzglę­du na wa­pien­ne białe skały, na któ­rych pow­sta­ło.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałdowo

wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałdrzychowski

przy­miot­nik od: Bał­drzy­chów


Źródła:

SJP.pl

Bałdrzychów

wieś w Pol­sce


Bał­drzy­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałdyga

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bałdysz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bałdyżanka

córka Bał­dy­gi


Źródła:

SJP.pl

Bałkanista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bał­ka­ni­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Bałkanistka

→ bał­ka­ni­sta


Patrz:bałkanista

Źródła:

SJP.pl

Bałkanistyka

dział li­te­ra­tu­roz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się do­rob­kiem li­te­rac­kim kra­jów bał­kań­skich


Bał­ka­ni­sty­ka – dzie­dzi­na wie­dzy obej­mu­ją­ca ba­da­nie kul­tu­ry i hi­sto­rii państw Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go, na­wią­zu­ją­ca do ist­nie­ją­cych w kra­jach Eu­ro­py Za­chod­niej – "Bal­kan Stu­dies".

W Pol­sce stu­dia bał­ka­ni­stycz­ne po­ja­wi­ły się w la­tach 90. XX w. Na Uni­wer­sy­te­cie Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka w To­ru­niu, Uni­wer­sy­te­cie War­szaw­skim, Uni­wer­sy­te­cie Marii Curie-Skło­dow­skiej w Lu­bli­nie, Uni­wer­sy­te­cie im.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałkanizacja

pro­ces po­dzia­łu pań­stwa wy­wo­ła­ny kon­flik­ta­mi wew­nętrz­ny­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pro­ces roz­pa­da­nia się państw, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­ją nowe pań­stwa, czę­sto wrogo wobec sie­bie na­sta­wio­ne


Bał­ka­ni­za­cja – pro­ces roz­pa­da­nia się państw, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­ją pań­stwa nowe, czę­sto wrogo wobec sie­bie na­sta­wio­ne. Nazwa po­cho­dzi od Bał­ka­nów, gdzie w XIX wieku w wy­ni­ku de­zin­te­gra­cji Im­pe­rium Os­mań­skie­go pow­sta­ło wiele no­wych, mniej­szych państw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałkanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. ule­ga­nie bał­ka­ni­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Bałkanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bał­ka­nów


Źródła:

Wiktionary

Bałkany

1. góry na Pół­wy­spie Bał­kań­skim; Stara Pła­ni­na;
2. pół­wy­sep w Eu­ro­pie; Pół­wy­sep Bał­kań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion Eu­ro­py, obej­mu­ją­cy w przy­bli­że­niu ob­szar Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go;

 (1.2) geogr. osada w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w gmi­nie Osiecz­na;

 (1.3) geogr. zob. Bał­kan. (góry)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałkarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bał­ka­ra­mi lub Bał­ka­rią, do­ty­czą­cy Bał­ka­rów lub Bał­ka­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język bał­kar­ski;


Źródła:

Wiktionary

Bałkańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bał­ka­nów; osoba z tego ob­sza­ru


Źródła:

Wiktionary

Bałkański

→ Bał­ka­ny


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy Bał­ka­nów, zwią­za­ny z Bał­ka­na­mi

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Bał­ka­na­mi (pas­mem gór­skim)


Patrz:Bałkany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałkańskość

→ bał­kań­ski


Patrz:bałkański

Źródła:

SJP.pl

Bałoszyce

wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


Ba­ło­szy­ce (niem. "Gross Bells­chwitz") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Susz, na Po­je­zie­rzu Iław­skim.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałplac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dział­ka bu­dow­la­na

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. plac bu­do­wy


Źródła:

Wiktionary

Bałt

daw­niej: wiel­ki bęben ta­tar­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du lub daw­ne­go ple­mię­e­mie­nia, po­słu­gu­ją­ce­go się jed­nym z ję­zy­ków bał­tyc­kich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałt.

skrót od: bał­tyc­ki, bał­tyj­ski


Źródła:

SJP.pl

Bałtolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bał­to­lo­gii; na­u­ko­wiec ba­da­ją­cy kul­tu­rę i ję­zy­ki ludów nad­bał­tyc­kich; bal­to­log, bał­ty­sta


Źródła:

SJP.pl

Bałtologia

nauka o kul­tu­rze, ję­zy­ku i hi­sto­rii ludów nad­bał­tyc­kich; bal­to­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Bałtolożka

→ bał­to­log; bal­to­loż­ka


Źródła:

SJP.pl

Bałtosłowianie

czło­nek ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Bałtosłowianin

czło­nek ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Bałtosłowiański

do­ty­czą­cy Bał­to­sło­wian, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bał­to­sło­wian


Źródła:

SJP.pl

Bałtowie

1. wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


Bał­to­wie – in­do­e­u­ro­pej­ska grupa lud­no­ścio­wa, za­miesz­ku­ją­ca ob­szar Eu­ro­py Środ­ko­wej, głów­nie po­łud­nio­wo-wschod­nie wy­brze­ża Morza Bał­tyc­kie­go i po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­ka­mi bał­tyc­ki­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałtowski

przy­miot­nik od: Bał­tów


Źródła:

SJP.pl

Bałtroczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bałtycki

1. → Bał­tyk;
2. do­ty­czą­cy Bał­tów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bał­tów; bał­tyj­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Bał­ty­ku, zwią­za­ny z Bał­ty­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałtycko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób bał­tyc­ki, tak jak ro­bio­ne jest na Bał­ty­ku


Źródła:

Wiktionary

Bałtyckość

→ bał­tyc­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co bał­tyc­kie, bał­tyc­ki cha­rak­ter cze­goś


Patrz:bałtycki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałtyjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni na­ro­du lub daw­ne­go ple­mię­e­mie­nia, po­słu­gu­ją­ce­go się jed­nym z ję­zy­ków bał­tyc­kich;


Źródła:

Wiktionary

Bałtyjsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto i port mor­ski w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, le­żą­ce po obu stro­nach Cie­śni­ny Pi­ław­skiej;


Bał­tyjsk, Pi­ła­wa ( Балтийск, "Bał­tijsk"; dawn. Pil­lau) – mia­sto i port mor­ski w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, na Mie­rzei Wi­śla­nej, po obu stro­nach Cie­śni­ny Pi­ław­skiej u wej­ścia do Za­le­wu Wi­śla­ne­go. W 2020 roku li­czy­ło ok. 33,7 tys. miesz­kań­ców.

Naj­bar­dziej na za­chód po­ło­żo­ne stra­te­gicz­ne mia­sto ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej oraz daw­ne­go ZSRR.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bałtyjski

1. do­ty­czą­cy Bał­tów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bał­tów; bał­tyc­ki;
2. → Bał­tyjsk


przy­miot­nik

 (1.1) etn. zwią­za­ny z Bał­ta­mi

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Bał­tyj­skiem


Patrz:Bałtyjsk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałtyk

Morze Bał­tyc­kie; morze w Eu­ro­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Morze Bał­tyc­kie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałtyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geol. kra­ton sta­no­wią­cy do końca or­do­wi­ku sa­mo­dziel­ny kon­ty­nent;


Źródła:

Wiktionary

Bałtysta

osoba ba­da­ją­ca kul­tu­rę i ję­zy­ki ludów nad­bał­tyc­kich; bal­to­log; bał­to­log


Źródła:

SJP.pl

Bałtystka

spe­cja­list­ka w za­kre­sie bał­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Bałtystyka

nauka o ję­zy­kach bał­tyc­kich


Bał­ty­sty­ka, bał­to­lo­gia lub fi­lo­lo­gia bał­tyc­ka – gałąź wie­dzy hu­ma­ni­stycz­nej, któ­rej głów­nym przed­mio­tem badań są ję­zy­ki, li­te­ra­tu­ra, kul­tu­ra oraz dzie­je na­ro­dów bał­tyj­skich. Ze wzglę­du na po­dział tych na­ro­dów, można wy­dzie­lić jej pod­dy­scy­pli­ny: li­tu­a­ni­sty­kę, le­to­ni­sty­kę oraz pru­te­ni­sty­kę. W Pol­sce głów­ny­mi oś­rod­ka­mi badań bał­ty­stycz­nych są: Uni­wer­sy­tet im. Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu oraz Uni­wer­sy­tet War­szaw­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałtyzm

za­po­ży­cze­nie lek­sy­kal­ne lub gra­ma­tycz­ne z ję­zy­ków bał­tyc­kich


Bał­tyzm – za­po­ży­cze­nie lek­sy­kal­ne lub gra­ma­tycz­ne z ję­zy­ków bał­tyc­kich.

Jed­nym z naj­po­pu­lar­niej­szych bał­tyz­mów w ję­zy­ku pol­skim jest nazwa grupy et­nicz­nej – Kur­pie. Jest to za­po­ży­cze­nie z ję­zy­ka pru­skie­go i oz­na­cza „buty”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałtów

daw­niej: wiel­ki bęben ta­tar­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. hałas two­rzo­ny w kniei przez na­ga­nia­czy

 (1.2) łow. gwara. oko


Źródła:

Wiktionary

Bałucha

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ba­ła­mut, ga­du­ła


Źródła:

Wiktionary

Bałucianin

miesz­ka­niec Bałut


Źródła:

SJP.pl

Bałucianka

miesz­kan­ka Bałut


Ba­łu­cian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Ry­ma­nów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie kro­śnień­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałuciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź. miesz­kan­ka Bałut

 (1.2) łódź. pro­stacz­ka


Źródła:

Wiktionary

Bałuciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) łódź. miesz­ka­niec Bałut

 (1.2) łódź. chu­li­gan


Źródła:

Wiktionary

Bałucki

→ Ba­łu­ty


Patrz:Bałuty

Źródła:

SJP.pl

Bałuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bałuszanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. mięta zie­lo­na


Źródła:

Wiktionary

Bałuszyć

ba­łu­szyć oczy - wy­trze­szczać oczy w celu wy­pa­trze­nia cze­goś lub ze zdzi­wie­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. dużo gadać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ha­ła­so­wać

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. kła­mać, mamić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałuszónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. mięta zie­lo­na


Źródła:

Wiktionary

Bałut

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Bałuty

dziel­ni­ca Łodzi


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) jedna z dziel­nic Łodzi;


Ba­łu­ty – do 31 grud­nia 1992 r. dziel­ni­ca Łodzi. Ba­łu­ty były drugą, co do wiel­ko­ści, dziel­ni­cą: obej­mu­ją pow. 78,9 km². Za­miesz­ku­je je naj­więk­sza licz­ba lud­no­ści w sto­sun­ku do po­zo­sta­łych dziel­nic – ok. 191,6 tys. miesz­kań­ców. Ob­szar współ­czes­nych Bałut jest ak­tu­al­nie znacz­nie więk­szy niż teren pier­wot­nej hi­sto­rycz­nej dziel­ni­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałwan

1. spie­nio­na fala mor­ska
2. wyp­cha­ny cie­trzew lub jego po­do­biz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fi­gu­ra czło­wie­ka ule­pio­na ze śnie­gu;

 (1.2) etn. rel. fi­gu­ra bożka po­gań­skie­go

 (1.3) łow. wyp­cha­ny cie­trzew lub uda­ją­ca go ma­kie­ta uży­wa­ne na wabia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) książk. spie­nio­na fala mor­ska

 (2.2) przest. wiel­ka bryła, wiel­ki kawał, słup; rów­nież jed­nost­ka bry­ło­wa urob­ku np. soli; Glo­ger.

 (2.3) stpol. słup, bryła soli

 (2.4) stpol. drew­nia­ny kloc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) pot. po­gard. głu­pek, tuman


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałwanek

1. fi­gur­ka kacz­ki umie­szcza­na na wo­dzie przez my­śli­wych
2. mały bał­wan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: bał­wan

 (1.2) mały po­są­żek

 (1.3) mały bał­wan śnie­go­wy

 (1.4) łow. gli­nia­na fi­gur­ka dzi­kiej kacz­ki umie­szcza­na na wo­dzie w celu przy­wa­bie­nia ka­czo­rów lub ca­łych stad

 (1.6) bał­wan za­baw­ka lub ozdo­ba


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałwanica

obel­ży­wie o ko­bie­cie, dziew­czy­nie nie­in­te­li­gent­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­mo­do­cea|K.D.Ko­e­nig|ref=tak., ro­dzaj traw mor­skich z ro­dzi­ny bał­wa­ni­co­wa­tych, two­rzą­cych pod­wod­ne łąki

 (1.2) żeń­ska po­stać ze śnie­gu

 (1.3) obraź. głu­pia ko­bie­ta

 (1.4) łow. wy­so­ka tyka, na któ­rej osa­dza się bał­wa­na w celu zwa­bie­nia cie­trze­wi


Bał­wa­ni­ca ("Cy­mo­do­cea") – ro­dzaj traw mor­skich na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bał­wa­ni­co­wa­tych ("Cy­mo­do­ce­a­ce­ae"), obej­mu­ją­cy 3 ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w li­to­ra­lu mórz i oce­a­nów kli­ma­tu zwrot­ni­ko­we­go i podz­wrot­ni­ko­we­go Sta­re­go Świa­ta.

Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju po­cho­dzi od mi­tycz­nej ne­re­i­dy Cy­mo­do­ce, opie­kun­ki Po­sej­do­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałwanieć

sta­wać się bał­wa­nem; głu­pieć, tu­ma­nieć


Źródła:

SJP.pl

Bałwanić

1. bu­rzyć, spie­niać wodę, two­rzyć na niej wiel­kie fale;
2. bał­wa­nić się:
a) o wo­dzie: bu­rzyć się, spie­niać się, kłę­bić się;
b) po­tocz­nie, o kimś: trwo­nić czas, bar­ło­żyć się


Źródła:

SJP.pl

Bałwankowy

→ bał­wa­nek


Patrz:bałwanek

Źródła:

SJP.pl

Bałwanowaty

głup­ko­wa­ty; po­tocz­nie:
1. nie­roz­gar­nię­ty, głu­pa­wy, przy­głu­pi;
2. bę­dą­cy wy­ra­zem głu­po­ty, bez­myśl­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Bałwański

po­gań­ski, bał­wo­chwal­czy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. kre­tyń­ski, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla bał­wa­na, głup­ca

 (1.2) stpol. śrpol. po­gań­ski, bał­wo­chwal­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałwaństwo

głu­po­ta


Źródła:

SJP.pl

Bałwian

daw­niej: bo­żo­drzew gru­czoł­ko­wa­ty (ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych)


Źródła:

SJP.pl

Bałwochwalca

1. czło­wiek od­da­ją­cy cześć boż­kom, bał­wa­nom; po­ga­nin;
2. czło­wiek bez­kry­tycz­nie hoł­du­ją­cy ja­kimś za­sa­dom, wiel­bią­cy kogoś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czci­ciel boż­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałwochwalczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób bał­wo­chwal­czy


Źródła:

Wiktionary

Bałwochwalczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest bał­wo­chwal­cze; cecha tych, któ­rzy są bał­wo­chwal­czy


Źródła:

Wiktionary

Bałwochwalczy

wła­ści­wy bał­wo­chwal­cy; bez­kry­tycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z bał­wo­chwal­stwem lub bał­wo­chwal­cą, do­ty­czą­cy bał­wo­chwal­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałwochwalczyni

1. po­gan­ka;
2. przen. bez­kry­tycz­na wiel­bi­ciel­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czci­ciel­ka boż­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałwochwalić

1. daw­niej, w re­li­gii: uwiel­biać, czcić ja­kie­goś bożka;
2. prze­no­śnie: od­da­wać cześć komuś lub cze­muś; czcić


Źródła:

SJP.pl

Bałwochwalski

daw­niej: bał­wo­chwal­czy


Źródła:

SJP.pl

Bałwochwalstwo

od­da­wa­nie czci bo­skiej ido­lom, czyli wy­o­bra­że­niom bóstw; ido­lo­la­tria; ido­la­tria


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. pejor. kult boż­ków (bał­wa­nów);

 (1.2) przen. bez­kry­tycz­ne uwiel­bie­nie osoby lub rze­czy


Bał­wo­chwal­stwo, ido­la­tria ( "ei­do­lon" „obraz, posąg”, "la­tre­ia" „kult”) – grzech w re­li­giach abra­ha­mo­wych, po­le­ga­ją­cy w pod­sta­wo­wym zna­cze­niu na od­da­wa­niu czci wi­ze­run­kom bogów czy bóstw – bał­wa­nom, ido­lom.

W szer­szym zna­cze­niu bał­wo­chwal­stwem może być także np. przy­wią­zy­wa­nie nad­mier­nej wagi do spraw do­czes­nych kosz­tem Boga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałyk

1. wę­dzo­ny grzbiet je­sio­tra;
2. pod­kra­da­nie się psa my­śliw­skie­go na brzu­chu ku zwie­rzy­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. pod­kra­da­nie się psa my­śliw­skie­go na brzu­chu ku zwie­rzy­nie


Bałyk (ros. балык, z tu­rec­kie­go słowa oz­na­cza­ją­ce­go rybę) – wę­dzo­ny filet ryby z po­zo­sta­wio­ną skórą, zaz­wy­czaj po­cho­dzą­cy z je­sio­tra lub pstrą­ga (ale też np. sa­za­na, ło­so­sia, amura, czy szczu­pa­ka). Danie po­cho­dzi naj­praw­do­po­dob­niej z Uzbe­ki­sta­nu, ale zo­sta­ło spo­pu­la­ry­zo­wa­ne w kuch­ni ro­syj­skiej, gdzie jest przy­rzą­dza­ne na wiele róż­nych spo­so­bów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. cho­dze­nie na czwo­ra­kach

 (1.2) łow. o psie my­śliw­skim: czoł­ga­nie się


Źródła:

Wiktionary

Bałykować

1. o psie my­śliw­skim: czoł­gać się, peł­zać na brzu­chu;
2. daw­niej: cho­dzić na czwo­ra­kach; racz­ko­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. (także. łódź.

 (1.2) łow. o psie my­śliw­skim: czoł­gać się na brzu­chu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałyzer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Spisz. ba­ła­gan, nie­po­rzą­dek


Źródła:

Wiktionary

Bańdzioch

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, be­bech, brzu­cho, wan­cioch, wan­cioł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. brzuch


Bań­dzioch ( Wans, Ba­chor, Bendő) – ko­cioł lo­dow­co­wy na pół­noc­nych, opa­da­ją­cych do Mor­skie­go Oka ścia­nach Mię­gu­szo­wiec­kich Szczy­tów. Jest naj­więk­szym wśród kilku ko­tłów w Do­li­nie Ry­bie­go Po­to­ku. Daw­niej na­zy­wa­ny był Mię­gu­szo­wiec­kim Ko­tłem, Wiel­kim Mię­gu­szo­wiec­kim Ko­tłem lub Mię­gu­szo­wiec­kim Bań­dzio­chem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bańka

1. bla­sza­ne na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia pły­nów;
2. mała, szkla­na kulka uży­wa­na w celu wy­wo­ła­nia miej­sco­we­go przekr­wa­wie­nia;
3. pę­cherz po­wie­trza ut­wo­rzo­ny z za­myd­lo­nej wody;
4. po­tocz­nie: mi­lion zło­tych;
5. po­tocz­nie: ocena nie­do­sta­tecz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bla­sza­ne na­czy­nie na płyny

 (1.2) pot. bańka myd­la­na

 (1.3) szkla­ny, ku­li­sty przed­miot

 (1.4) med. szkla­ne na­czyn­ko o ku­li­stym kształ­cie przy­sta­wia­ne do skóry w ce­lach lecz­ni­czych, sto­so­wa­ne w me­dy­cy­nie tra­dy­cyj­nej

 (1.5) przen. pot. więz. mi­lion zło­tych

 (1.6) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Rogi (po­wiat kro­śnień­ski)., reg-pl|Kresy, Kra­ków. bomb­ka na cho­in­kę

 (1.7) przen. więz. głowa

 (1.8) przen. środ. uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

 (1.9) przen. więz. wódka

 (1.10) przen. slang. stan otę­pie­nia umy­słu po spo­ży­ciu al­ko­ho­lu lub ma­ri­hu­a­ny

 (1.11) ekon. okres in­ten­syw­nej, sa­mo­na­pę­dza­ją­cej się spe­ku­la­cji ryn­ko­wej, pom­pu­ją­cej ceny do nie­ra­cjo­nal­nych po­zio­mów, aż do gwał­tow­ne­go pę­knię­cia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bańkarz

1. pra­cow­nik hut­ni­czy for­mu­ją­cy szkla­ne bańki;
2. osoba da­ją­ca po­ka­zy ba­niek myd­la­nych na róż­ne­go typu im­pre­zach


Źródła:

SJP.pl

Bańko

1. bla­sza­ne na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia pły­nów;
2. mała, szkla­na kulka uży­wa­na w celu wy­wo­ła­nia miej­sco­we­go przekr­wa­wie­nia;
3. pę­cherz po­wie­trza ut­wo­rzo­ny z za­myd­lo­nej wody;
4. po­tocz­nie: mi­lion zło­tych;
5. po­tocz­nie: ocena nie­do­sta­tecz­na


Źródła:

SJP.pl

Bańkopiłka

piłka z przez­ro­czy­stej gumy, przy­po­mi­na­ją­ca bańkę myd­la­ną


Źródła:

SJP.pl

Bańkorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­bot­nik idący do pracy z bańką z kawą lub her­ba­tą


Źródła:

Wiktionary

Bańkoterapia

le­cze­nie za po­mo­cą sta­wia­nia ba­niek


Źródła:

SJP.pl

Bańkowaty

kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy bańkę


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy bańkę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bańkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bańkowy

→ bańka


Patrz:bańka

Źródła:

SJP.pl

Bański

przy­miot­nik od:
1. Banie (wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim);
2. Banie Ma­zur­skie (wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bańskobystrzycki

→ Bań­ska By­strzy­ca (mia­sto na Sło­wa­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bań­ską By­strzy­cą, do­ty­czą­cy Bań­skiej By­strzy­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bańskobystrzyczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Bań­skiej By­strzy­cy


Źródła:

Wiktionary

Bańskobystrzyczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Bań­skiej By­strzy­cy


Źródła:

Wiktionary

Bańskoszczawnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Bań­ską Szczaw­ni­cą, do­ty­czą­cy Bań­skiej Szczaw­ni­cy


Źródła:

Wiktionary

Bańtka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ryb. (mała) flą­dra


Źródła:

Wiktionary

Baś

wyraz, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, uży­wa­ny do na­wo­ły­wa­nia owiec, ba­ra­nów


wy­krzy­knik

 (1.1) …uży­wa­ny w celu na­wo­ły­wa­nia owiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Se­ba­stian


Źródła:

Wiktionary

Baśka

1. po­tocz­nie: głowa; arbuz, bania, cze­rep, kie­pe­ła;
2. ro­dzaj krzy­żów­ki, w któ­rej de­fi­ni­cje od­ga­dy­wa­nych wy­ra­zów po­da­ne są w przy­pad­ko­wej ko­lej­no­ści;
3. gra w karty pow­sta­ła na prze­ło­mie I i II po­ło­wy XIX wieku;
4. daw­niej: drew­nia­ny młot do wbi­ja­nia pali w zie­mię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. ka­szub­ska gra kar­cia­na

 (1.2) żart. głowa, łeb

 (1.3) daw. żegl. młot drew­nia­ny do wbi­ja­nia za­cio­sa­nych pali


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baśkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Baśki


Źródła:

Wiktionary

Baśniarski

→ ba­śniarz


Patrz:baśniarz

Źródła:

SJP.pl

Baśniarz

daw­niej: ba­jarz, baj­czarz


Źródła:

SJP.pl

Baśniopis

daw­niej: baj­ko­pi­sarz - osoba pi­szą­ca bajki


Źródła:

SJP.pl

Baśniopisarz

autor pi­szą­cy ba­śnie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pi­sarz zaj­mu­ją­cy się two­rze­niem baśni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baśniowo

przy­miot­nik

 (1.1) jak w baśni


Źródła:

Wiktionary

Baśniowość

nie­re­al­ność, nadz­wy­czaj­ność, nie­rze­czy­wi­stość; coś co zda­rzyć się może tylko w baj­kach, ba­śniach, le­gen­dach, po­da­niach lub mi­tach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ba­śnio­we; cecha tych, któ­rzy są ba­śnio­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baśniowy

przy­miot­nik od: baśń


przy­miot­nik

 (1.1) z baśni, do­ty­czą­cy baśni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baśnioznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ba­śniach


Źródła:

SJP.pl

Baśnioznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki, wie­dzy o ba­śniach


Źródła:

SJP.pl

Baśnioznawstwo

nauka, wie­dza o ba­śniach


Źródła:

SJP.pl

Baśń

jeden z naj­waż­niej­szych ga­tun­ków epiki lu­do­wej, o te­ma­ty­ce zwią­za­nej z wie­rze­nia­mi ma­gicz­ny­mi, si­ła­mi i zja­wi­ska­mi nad­przy­ro­dzo­ny­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. opo­wia­da­nie o tre­ści fan­ta­stycz­nej;

 (1.2) nie­praw­dzi­wa hi­sto­ria, uwa­ża­na za ma­ją­cą na celu wpro­wa­dze­nie kogoś w błąd


Baśń („bajka ma­gicz­na”) – jeden z fan­ta­stycz­nych ga­tun­ków epic­kich, zaz­wy­czaj nie­wiel­kich roz­mia­rów, przy­na­le­ży do fol­klo­ru.

Bajka ma­gicz­na (fan­ta­stycz­na) – zwana nie­kie­dy ba­śnią lub klech­dą jest naj­bar­dziej ty­po­wym i cha­rak­te­ry­stycz­nym oka­zem bajki lu­do­wej, okre­śla się ją cza­sem mia­nem „bajki wła­ści­wej”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baźka

mała bazia


Źródła:

SJP.pl

Bażanci

→ ba­żant; ba­żan­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ba­żan­ta; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ba­żan­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bażanciak

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oti­dip­haps no­bi­lis|Gould|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych, en­de­mit Nowej Gwi­nei i oko­licz­nych wysp;


Ba­żan­ciak ("Oti­dip­haps no­bi­lis") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych (Co­lum­bi­dae), na­le­żą­cy do mo­no­ty­po­we­go ro­dza­ju Oti­dip­haps. Osia­dły. Tak­son en­de­micz­ny dla Nowej Gwi­nei i oko­licz­nych wysp. Glo­bal­nie nie jest za­gro­żo­ny, ale jeden z jego czte­rech pod­ga­tun­ków jest na­ra­żo­ny na wy­gi­nię­cie, a drugi kry­tycz­nie za­gro­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bażanciarnia

za­kład zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą ba­żan­tów; ba­żan­tar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. ogro­dzo­ny teren, na któ­rym ho­du­je się ba­żan­ty;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bażancik

zdrob­nie­nie od: ba­żant


Źródła:

SJP.pl

Bażancina

mięso ba­żan­cie


Źródła:

SJP.pl

Bażanowice

Ba­ża­no­wi­ce (cz. "Bažanovice", niem. "Ba­za­no­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Go­le­szów. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 381 ha, a licz­ba lud­no­ści 1161, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 304,7 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Bażant

ptak łowny z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych, ży­ją­cy w sta­nie dzi­kim lub ho­do­wa­ny ze wzglę­du na smacz­ne mięso i jako ozdob­ny ptak ogro­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. łow. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­sia­nus col­chi­cus|ref=tak., ga­tu­nek ptaka ży­ją­ce­go na po­lach;

 (1.2) spoż. mięso ba­żan­ta (1.1)

 (1.3) kulin. po­tra­wa z ba­żan­ta (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. gwara. więz. męż­czyz­na po­rząd­nie ubra­ny

 (2.2) wojsk. pot. w PRL: od­by­wa­ją­cy obo­wiąz­ko­wą służ­bę woj­sko­wą (z ty­tu­łem pod­cho­rą­że­go) ab­sol­went szko­ły wyż­szej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bażantarnia

za­kład zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą ba­żan­tów; ba­żan­ciar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. ogro­dzo­ny teren, na któ­rym ho­du­je się ba­żan­ty;


Ba­żan­tar­nia – ogro­dzo­ny teren, na któ­rym ho­do­wa­no ba­żan­ty. Wew­nątrz, wśród drzew i krze­wów, były za­bu­do­wa­nia miesz­kal­ne ba­żan­tar­ni­ka i ogrze­wa­ne w zimie po­mie­szcze­nia dla ba­żan­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bażantnik

ho­dow­ca ba­żan­tów


Źródła:

SJP.pl

Bażantowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych; ku­ro­wa­te, ku­ra­ko­wa­te


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­sia­ni­dae|Hors­field|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bażantowaty

o ce­chach ba­żan­to­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


przy­miot­nik

 (1.1) ornit. o ce­chach pta­ków z ro­dzi­ny ba­żan­to­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bażantowy

→ ba­żant; ba­żan­ci


Źródła:

SJP.pl

Bażoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mo­kra­dła, szu­wa­ry


Źródła:

Wiktionary

Bażyna

krze­win­ka z ro­dzi­ny ba­ży­no­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­pe­trum|L.|ref=tak., ro­dzaj krze­wi­nek na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ba­ży­na (1.1)

 (1.3) bot. spoż. czar­ne lub czer­wo­ne ja­dal­ne owoce ba­ży­ny (1.2)


Ba­ży­na ("Em­pe­trum" L.) – ro­dzaj krze­wi­nek na­le­żą­cych do ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych ("Eri­ca­ce­ae" Juss.). Wy­stę­pu­je na pół­ku­li pół­noc­nej w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go (tu zwy­kle w gó­rach) i chłod­ne­go oraz na po­łud­nio­wych krań­cach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (tam tylko jeden ga­tu­nek – "Em­pe­trum ru­brum").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bażynowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych dwu­li­ścien­nych


Ba­ży­no­wa­te ("Em­pe­tra­ce­ae") – w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych (np. sy­ste­mie Cron­qu­i­sta z 1981 i sy­ste­mie Takh­ta­ja­na z 1997) ro­dzi­na na­le­żą­ca do rzędu wrzo­sow­ców "Eri­ca­les". Za­li­cza­no tu zwy­kle trzy ro­dza­je: ba­ży­na "Em­pe­trum", "Co­re­ma" i "Ce­ra­tio­la".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bażynowaty

o ce­chach ba­ży­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny ba­ży­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bażynowy

→ ba­ży­na


Patrz:bażyna

Źródła:

SJP.pl

Bażyny

krze­win­ka z ro­dzi­ny ba­ży­no­wa­tych


Ba­ży­ny (niem. "Ba­sien", "Ba­y­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Or­ne­ta.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Ba­ży­ny. W la­tach 1954–1971 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ba­ży­ny, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Or­ne­ta. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bażyński

→ Ba­ży­ny


Patrz:Bażyny

Źródła:

SJP.pl