Az

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aza

imię żeń­skie


par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol. aza­liż


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azadirachta

drze­wo po­cho­dzą­ce z Indii, wy­ko­rzy­sty­wa­ne do pro­duk­cji leków sto­so­wa­nych w me­dy­cy­nie ajur­we­dycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Azaleina

czer­wo­ny barw­nik ani­fi­no­wy; azo­tan ro­sa­ni­li­ny


Aza­le­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny na­le­żą­cy do grupy fla­wo­no­li, bę­dą­cych pod­gru­pą fla­wo­no­i­dów. Aza­le­i­na jest 3-"O"-α--ram­no­zy­dem aza­le­a­ty­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azali

1. daw­niej: czy;
a) par­ty­ku­ła wpro­wa­dza­ją­ca py­ta­nie re­to­rycz­ne, np. "Azali droga, na którą wstą­pi­ła, godna jest po­chwa­ły?"; aza;
b) spój­nik przy­łą­cza­ją­cy py­ta­nie za­leż­ne do zda­nia na­drzęd­ne­go, np. "Miał wąt­pli­wo­ści, azali naród jego praw­dzi­wą wol­ność już uzy­skał."; aza;
2. daw­niej: może, za­pew­ne, po­dob­no


Źródła:

SJP.pl

Azalia

krzew lub ro­śli­na de­ko­ra­cyj­na z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. ozdob­ny kwit­ną­cy krzew, ho­do­wa­ny w do­ni­cach, ogro­dach i par­kach, ró­ża­necz­nik;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azaliaczek

ki­bit­nik aza­lia­czek - motyl z ro­dzi­ny ki­bit­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Azalijka

zdrob­nie­nie od: aza­lia


Źródła:

SJP.pl

Azaliowy

zwią­za­ny z aza­lią


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z aza­lią (aza­lia­mi); skła­da­ją­cy się z aza­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azaliż

daw­niej:
1. wzmoc­nio­na par­ty­ku­ła "azali";
2. spój­nik "azali" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-ż"


par­ty­ku­ła

 (1.1) przest. …wpro­wa­dza­ją­ca py­ta­nie re­to­rycz­ne

spój­nik

 (2.1) przest. …przy­łą­cza­ją­cy do zda­nia na­drzęd­ne­go py­ta­nie za­leż­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azaliżby

"aza­liż" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Azan

nazwa sy­ste­ma­tycz­na amo­nia­ku


To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „Azan”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azariasz

Aza­riasz – he­braj­skie i bi­blij­ne imię mę­skie oz­na­cza­ją­ce „Jahwe do­po­mógł”, „Jahwe wspo­ma­ga” (hebr. Azar­ja­hu, Aza­ria).


Źródła:

Wikipedia

Azawad

re­gion w pół­noc­nym Mali


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w Afry­ce, w pół­noc­nej czę­ści Mali, za­miesz­ka­ły przez Tu­a­re­gów;

 (1.2) geogr. polit. nie­pod­le­głe pań­stwo po­stu­lo­wa­ne przez tu­a­re­skich bo­jow­ni­ków se­ce­sjo­ni­stów


Aza­wad, Azaouâd (fr. Azaouâd, Aza­wad; ar. أزواد, trl. "Azawād", trb. "Aza­u­ad"; ber. ⴰⵣⴰⵓⴷ, trl. "Azaud") – re­gion w pół­noc­nym Mali, obej­mu­ją­cy te­re­ny sa­ha­ryj­skie le­żą­ce na pół­noc od Tim­buk­tu. Jego nazwa po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od nazwy Vallée de Aza­o­u­agh – su­chej do­li­ny le­żą­cej w Mali i Ni­grze i w tłu­ma­cze­niu oz­na­cza „kra­i­nę trans­hu­man­cji”. Nazwa tego re­gio­nu przy­ję­ta zo­sta­ła przez tu­a­re­skich re­be­lian­tów z Na­ro­do­we­go Ruchu Wyz­wo­le­nia Aza­wa­du (MNLA) jako nazwa po­stu­lo­wa­ne­go przez nich pań­stwa Aza­wad.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azazel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. jeden z upa­dłych anio­łów w mi­to­lo­gii he­braj­skiej i mu­zuł­mań­skiej;


Zo­bacz też: Aza­zel (po­wieść), Teatr Aza­zel.

Aza­zel (hebr. עזאזל, arab. عزازل "Aza­zil") – upa­dły anioł wy­stę­pu­ją­cy w mi­to­lo­gii he­braj­skiej i mu­zuł­mań­skiej, znany rów­nież pod imio­na­mi Azael, Ha­za­zel i As­sa­sel­lo. Jego imię oz­na­cza „Bóg umac­nia”, a z he­braj­skie­go „ten, który się od­da­lił”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Azaż

daw­niej:
1. wzmoc­nio­na par­ty­ku­ła "aza";
2. spój­nik "aza" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-ż"


par­ty­ku­ła

 (1.1) stpol. śrpol., także. gw-pl|Ostródz­kie. czy, czyż


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azbest

mi­ne­rał o bu­do­wie włó­kni­stej, z grupy ser­pen­ty­nów i am­fi­bo­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. każdy mi­ne­rał krze­mia­no­wy two­rzą­cy włó­kna;


Azbest – grupa na­tu­ral­nych, włó­kni­stych krze­mia­no­wych mi­ne­ra­łów o sto­sun­ku dłu­go­ści do śred­ni­cy włó­kna co najm­niej 100:1. Mają one włas­no­ści tok­sycz­ne i ra­kot­wór­cze.

Nazwa azbest nie okre­śla kon­kret­ne­go mi­ne­ra­łu, lecz do­ty­czy ogółu mi­ne­ra­łów krze­mia­no­wych two­rzą­cych włó­kna. Na­le­żą do nich:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azbestocement

ma­te­riał bu­dow­la­ny wy­ra­bia­ny z azbe­stu i ce­men­tu


Źródła:

SJP.pl

Azbestocementowy

zwią­za­ny z azbe­sto­ce­men­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z azbe­sto­ce­men­tem; zbu­do­wa­ny z azbe­sto­ce­men­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azbestowy

zwią­za­ny z azbe­stem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z azbe­stem, wy­ko­na­ny z azbe­stu; ma­ją­cy w sobie azbest


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azbestoza

cho­ro­ba za­wo­do­wa zwią­za­na z na­ra­że­niem na azbest; ro­dzaj py­li­cy płuc


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba spo­wo­do­wa­na na­gro­ma­dze­niem włó­kien azbe­stu w dro­gach od­de­cho­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azbestyna

ogniotr­wa­ła farba z azbe­stu, sprosz­ko­wa­ne­go krze­mie­nia, wo­do­rot­len­ku po­ta­su i so­do­wa­ne­go szkła wod­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Azbeścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od azbest


Źródła:

Wiktionary

Azbomika

ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny zło­żo­ny z łupka, dia­to­mi­tu i azbe­stu


Źródła:

SJP.pl

Azbuka

al­fa­bet sło­wiań­ski opra­co­wa­ny przez Cy­ry­la; cy­ry­li­ca


Azbu­ka (ros. "Азбука") – wy­wia­dow­cza or­ga­ni­za­cja kon­spi­ra­cyj­na Bia­łych pod­czas wojny do­mo­wej w Rosji.

Or­ga­ni­za­cja zo­sta­ła za­ło­żo­na pod ko­niec 1917 roku w Ki­jo­wie przez Wa­si­li­ja W. Szul­gi­na, by­łe­go de­pu­to­wa­ne­go do Dumy i pu­bli­cy­stę mo­nar­chi­stycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azbukownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) glo­sa­riusz sta­ro­ru­ski i ruski


Źródła:

Wiktionary

Azdyk

urzą­dze­nie do wy­kry­wa­nia okrę­tów pod­wod­nych; asdic


Źródła:

SJP.pl

Azeka

Azeka (hebr. עֲזֵקָה) – mia­sto bi­blij­ne, zlo­ka­li­zo­wa­ne w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Judy na szla­ku z wy­brze­ża na Wy­ży­nę Judz­ką. W są­siedzt­wie Azeki na wy­so­ko­ści do­li­ny Elah znaj­do­wa­ła się droga do Bet­le­jem. Mia­sto jest utoż­sa­mia­ne ze współ­czes­nym Tell Za­ka­rie.


Źródła:

Wikipedia

Azelainowy

przy­miot­nik

 (1.1) farm. do­ty­czą­cy kwasu aze­la­i­no­we­go


Źródła:

Wiktionary

Azeotrop

cie­kła mie­sza­ni­na wie­los­kład­ni­ko­wa, ma­ją­ca pod sta­łym ci­śnie­niem stałą tem­pe­ra­tu­rę wrze­nia, a skład ilo­ścio­wy cie­czy jest do­kład­nie taki sam jak skład pary


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. mie­sza­ni­na cie­czy, któ­rej tem­pe­ra­tu­ra wrze­nia pod pew­nym ci­śnie­niem jest wyż­sza lub niż­sza od tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia jej po­szcze­gól­nych skład­ni­ków i któ­rej para ma taki sam skład, co po­stać cie­kła;


Mie­sza­ni­na aze­o­tro­po­wa (aze­o­trop) – cie­kła mie­sza­ni­na (rozt­wór) dwóch lub wię­cej związ­ków che­micz­nych, która jest w rów­no­wa­dze ter­mo­dy­na­micz­nej z parą na­sy­co­ną pow­sta­ją­cą z tej mie­sza­ni­ny. Skład pary i cie­czy jest taki sam. Gdy mó­wi­my o aze­o­tro­pie w kon­tek­ście wy­kre­su fa­zo­we­go, pa­ra­me­try takie okre­śla­my nazwą punk­tu aze­o­tro­po­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azeotropowy

zwią­za­ny z aze­o­tro­pem


Źródła:

SJP.pl

Azer

przed­sta­wi­ciel na­ro­du tur­kij­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie pół­noc­no-za­chod­ni Iran oraz Azer­bej­dżan; Azer­bej­dża­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Azer­bej­dża­nu

 (1.2) osoba na­ro­do­wo­ści azer­skiej lub po­czu­wa­ją­ca się do niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azerb.

skrót od: azer­bej­dżań­ski


Źródła:

SJP.pl

Azerbejdżan

1. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Baku; Re­pu­bli­ka Azer­bej­dżań­ska;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji Za­chod­niej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Baku;

 (1.2) geogr. hist. zob. Azer­bej­dżan Irań­ski.

 (1.3) geogr. adm. zob. Azer­bej­dżan Wschod­ni.

 (1.4) geogr. adm. zob. Azer­bej­dżan Za­chod­ni.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lm. od: Azer­bej­dża­nin


Azer­bej­dżan, Re­pu­bli­ka Azer­bej­dża­nu ( Azərbaycan, Azərbaycan Respublikası) – pań­stwo po­ło­żo­ne na Ka­u­ka­zie Po­łud­nio­wym z wy­brze­żem nad Mo­rzem Ka­spij­skim. Gra­ni­czą­ce z Rosją na pół­no­cy, Gruz­ją na pół­noc­nym za­cho­dzie, Ar­me­nią na za­cho­dzie, Ira­nem na po­łud­niu oraz Tur­cją po­przez eks­kla­wę – Na­chi­cze­wań­ską Re­pu­bli­kę Au­to­no­micz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azerbejdżanin

1. oby­wa­tel Azer­bej­dża­nu;
2. przed­sta­wi­ciel na­ro­du tur­kij­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie pół­noc­no-za­chod­ni Iran oraz Azer­bej­dżan; Azer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec lub oby­wa­tel Azer­bej­dża­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azerbejdżanka

1. oby­wa­tel­ka Azer­bej­dża­nu;
2. przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du tur­kij­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie pół­noc­no-za­chod­ni Iran oraz Azer­bej­dżan; Azer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka lub oby­wa­tel­ka Azer­bej­dża­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azerbejdżański

→ Azer­bej­dżan


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Azer­bej­dżan


Patrz:Azerbejdżan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azerka

przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du tur­kij­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie pół­noc­no-za­chod­ni Iran oraz Azer­bej­dżan; Azer­bej­dżan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Azer­bej­dża­nu, przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du azer­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azerski

→ Aze­ro­wie


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Aze­rów lub Azer­bej­dża­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Azer­bej­dża­nu;


Patrz:Azerowie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azersko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób azer­ski, po azer­sku


Źródła:

Wiktionary

Azerskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem azer­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem azer­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku azer­skim


Źródła:

Wiktionary

Azerskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co azer­skie; azer­ski cha­rak­ter cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Azetydyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy na­sy­co­nych he­te­ro­cy­klicz­nych amin, ma­ją­cy po­stać czte­rocz­ło­no­we­go pier­ście­nia skła­da­ją­ce­go się z trzech ato­mów węgla i jed­ne­go atomu azotu; be­zbarw­na, lotna ciecz o za­sa­do­wym cha­rak­te­rze, sto­so­wa­na jako pół­pro­dukt w syn­te­zie m.in. leków i pe­sty­cy­dów; ana­log pi­ro­li­dy­ny; wzór che­micz­ny|C3H7N.


Aze­ty­dy­na – he­te­ro­cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z czte­rocz­ło­no­we­go pier­ście­nia za­wie­ra­ją­ce­go jeden atom azotu. Sama w przy­ro­dzie wy­stę­pu­je rzad­ko, ale jej po­chod­ne mają zna­cze­nie bio­lo­gicz­ne jako związ­ki obron­ne ro­ślin i zwie­rząt (np. kwas aze­ty­dy­no-2-kar­bok­sy­lo­wy jest tok­sy­ną wy­stę­pu­ją­cą w ko­rze­niach kon­wa­lii ma­jo­wej).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aziewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Azincourt

Azin­co­urt – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Pas-de-Ca­la­is, nie­da­le­ko od mia­sta Hes­din.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 250 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 30 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Azin­co­urt pla­su­je się na 970. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 431.).


Źródła:

Wikipedia

Aziz

naz­wi­sko obce


Źródła:

SJP.pl

Azj.

skrót od: az­ja­tyc­ki; azjat.


Źródła:

SJP.pl

Azja

część świa­ta two­rzą­ca wraz z Eu­ro­pą kon­ty­nent zwany Eu­raz­ją


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­szy kon­ty­nent na Ziemi;

 (1.2) geogr. hist. pro­win­cja rzym­ska obej­mu­ją­ca za­chod­nią część pół­wy­spu Azja Mniej­sza;

 (1.3) mitgr. oke­a­ni­da, córka ty­ta­na Oke­a­no­sa i ty­ta­ni­dy Te­ty­dy;

 (1.4) mitgr. jedna z ne­re­id

 (1.5) geogr. zob. Azja Mniej­sza.


Azja (gr. Ἀσία "Asía", łac. "Asia") – w za­leż­no­ści od po­dej­ścia: naj­więk­szy kon­ty­nent na Ziemi lub część świa­ta, która razem z Eu­ro­pą two­rzy naj­więk­szy kon­ty­nent, Eu­raz­ję. Na­zy­wa­na jest czę­sto kon­ty­nen­tem wiel­kich kon­tra­stów ge­o­gra­ficz­nych.

Są­sia­du­je z Eu­ro­pą od za­cho­du, Afry­ką od po­łud­nio­we­go za­cho­du, Oce­a­nem In­dyj­skim i Au­stra­lią od po­łud­nio­we­go wscho­du oraz Pa­cy­fi­kiem od wscho­du. Do­kład­ny prze­bieg za­chod­niej gra­ni­cy ge­o­gra­ficz­nej przed­sta­wio­ny jest w haśle gra­ni­ca Eu­ro­pa-Azja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azjanicki

1. ludy az­ja­nic­kie - pier­wot­ne ludy za­miesz­ku­ją­ce Eu­ro­pę i Azję Przed­nią od okre­su pa­le­o­li­tu, przed przy­by­ciem tam in­nych ludów (cel­tyc­kich, in­do­e­u­ro­pej­skich itp.);
2. ję­zy­ki az­ja­nic­kie - dawne, wy­mar­łe ję­zy­ki tych ludów


Źródła:

SJP.pl

Azjanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. Az­ja­ta


Źródła:

Wiktionary

Azjanizm

styl w re­to­ry­ce an­tycz­nej opar­ty na wzo­rach z Azji Mniej­szej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się prze­ła­do­wa­niem fi­gu­ra­mi re­to­rycz­ny­mi, buj­no­ścią, kwie­ci­sto­ścią i pa­te­tycz­no­ścią, prze­ci­wień­stwo at­ty­cyz­mu


Az­ja­nizm – od­mia­na stylu re­to­rycz­ne­go prze­ciw­sta­wia­na at­ty­cyz­mo­wi. Az­ja­nizm, in­spi­ro­wa­ny re­to­ry­ką rodem z Azji Mniej­szej, cha­rak­te­ry­zo­wał się wy­bu­ja­ło­ścią i kwie­ci­sto­ścią stylu, mno­go­ścią figur i tro­pów. Te­o­ria wy­mo­wy oder­wa­ła się od fi­lo­zo­fii, szcze­gól­nie lo­gi­ki, sta­jąc się sztu­ką za­dzi­wia­nia od­bior­cy za­bie­ga­mi słow­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azjarcha

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. ka­płan sto­ją­cy na czele wszyst­kich świą­tyń, w któ­rych od­da­wa­no kult boski ce­za­rom w Azji (rzym­skiej pro­win­cji w Ana­to­lii)


Źródła:

Wiktionary

Azjat.

skrót od: az­ja­tyc­ki; azj.


Źródła:

SJP.pl

Azjata

miesz­ka­niec Azji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec kon­ty­nen­tu az­ja­tyc­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azjatka

miesz­kan­ka Azji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Azji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azjatycki

→ Azja


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Azji, zwią­za­ny z Azją, po­cho­dzą­cy z Azji


Patrz:Azja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azjatyckość

→ az­ja­tyc­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest az­ja­tyc­kie; cecha tych, któ­rzy są az­ja­tyc­cy


Patrz:azjatycki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azjatyzacja

1. pro­ces wy­pie­ra­nia bia­łych z róż­nych dzie­dzin życia przez rdzen­nych Az­ja­tów;
2. na­da­wa­nie cze­muś cha­rak­te­ru az­ja­tyc­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Azjański

daw­niej: az­ja­tyc­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. az­ja­tyc­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aznar

naz­wi­sko obce


Źródła:

SJP.pl

Aznavour

[czy­taj: aznaWUR] naz­wi­sko obce


Źródła:

SJP.pl

Azobakter

bak­te­ria ży­ją­ca w gle­bie lub wo­dzie, po­tra­fią­ca wią­zać wolny azot z po­wie­trza; azo­to­bak­ter


Źródła:

SJP.pl

Azobenzen

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy grupę azową


Azo­ben­zen, di­fe­ny­lo­dia­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z aro­ma­tycz­nych związ­ków azo­wych. Jest naj­prost­szym ary­lo­wym związ­kiem azo­wym. Ter­min „azo­ben­zen” jest czę­sto sto­so­wa­ny rów­nież w od­nie­sie­niu do związ­ków, które są po­chod­ny­mi dia­ze­nu (dii­mi­du), które na­zy­wa się „dia­ze­na­mi”. Dia­ze­ny to związ­ki sil­nie ab­sor­bu­ją­ce świa­tło i są po­wszech­ny­mi barw­ni­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azoiczny

do­ty­czą­cy azo­i­ku, naj­star­szej ery w dzie­jach Ziemi


przy­miot­nik

 (1.1) bez śla­dów życia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azoik

w ge­o­lo­gii: naj­star­sza era w dzie­jach Ziemi, która trwa­ła od po­cząt­ków ge­o­lo­gicz­nych dzie­jów Ziemi do około 2,5 mi­liar­da lat temu; ar­che­o­zo­ik, ar­cha­ik, era ar­cha­icz­na


Źródła:

SJP.pl

Azolla

pa­prot­ka sto­so­wa­na jako de­ko­ra­cja zbior­ni­ków wod­nych, np. ak­wa­rium


Azol­la ("Azol­la") – ro­dzaj wod­nej pa­pro­ci róż­no­za­rod­ni­ko­wej kla­sy­fi­ko­wa­ny do ro­dzi­ny sal­wi­nio­wa­tych. Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. Z po­wo­du in­tro­duk­cji ga­tun­ki na­le­żą­ce do tego ro­dza­ju roz­prze­strze­nio­ne są już nie­mal na całym świe­cie. W Pol­sce jeden ga­tu­nek wy­stę­pu­je jako in­wa­zyj­ny – azol­la drob­na "A. fi­li­cu­lo­i­des" (po­da­wa­na była także azol­la mek­sy­kań­ska "A. me­xi­ca­na" = "A. fi­li­cu­lo­i­des" subsp. "cri­sta­ta", ale uz­na­wa­ne jest to za omył­kę).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azoospermia

brak plem­ni­ków w na­sie­niu wsku­tek wro­dzo­ne­go nie­do­roz­wo­ju jąder, usz­ko­dze­nia ko­mó­rek plem­ni­kot­wór­czych lub za­ro­śnię­cia ka­na­li­ków na­ją­drzy; jedna z przy­czyn nie­płod­no­ści u męż­czyzn


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. brak plem­ni­ków w na­sie­niu;


Azo­o­sper­mia – la­bo­ra­to­ryj­ny obraz nie­płod­no­ści po­le­ga­ją­cy na cał­ko­wi­tym braku plem­ni­ków w eja­ku­la­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azor

imię psa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim imię dla psa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) bibl. liter. imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (3.1) geogr. miej­sco­wość w Iz­ra­e­lu, w dy­stryk­cie Tel Awiwu;


Azor (hebr.: אזור; arab. يازور) – sa­mo­rząd lo­kal­ny po­ło­żo­ny w Dy­stryk­cie Tel Awiwu, w Iz­ra­e­lu.

Leży na rów­ni­nie Sza­ron w aglo­me­ra­cji miej­skiej Gusz Dan, w oto­cze­niu miast Tel Awiw, Ramat Gan, Or Je­hu­da, Holon i Ri­szon le-Cij­jon, oraz mo­sza­wów Gan­not i Misz­mar ha-Sziwa. Na wschód od mia­stecz­ka jest mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy im. Ben-Gu­rio­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azorczyk

miesz­ka­niec Azo­rów (ar­chi­pe­la­gu na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Azo­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azorek

miesz­kan­ka Azo­rów (ar­chi­pe­la­gu na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) pieszcz. zo­o­nim imię dla psa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azorella

po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


Azo­rel­la, azor­ka ("Azo­rel­la" La­marck) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych ("Apia­ce­ae"). Obej­mu­je 56 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej od Ziemi Ogni­stej i Fal­klan­dów na po­łud­niu do Ko­sta­ry­ki na pół­no­cy, poza tym na wy­spach su­ban­tark­tycz­nych, w Nowej Ze­lan­dii i po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­stra­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azorka

miesz­kan­ka Azo­rów (ar­chi­pe­la­gu na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Azo­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azorski

→ Azory (ar­chi­pe­lag)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Azo­ra­mi, le­żą­cy na Azo­rach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azory

ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, re­gion au­to­no­micz­ny Por­tu­ga­lii;

 (1.2) geogr. adm. osied­le w Kra­ko­wie, w dziel­ni­cy Prąd­nik Biały;

 (1.3) geogr. adm. dziel­ni­ca Kutna na za­chod­nim krań­cu mia­sta;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: Azor


Azory ( Açores, wym. []; Arquipélago dos Açores), ad­mi­ni­stra­cyj­nie Re­gion Au­to­no­micz­ny Azo­rów (port. "Região Au­tó­no­ma dos Açores") – por­tu­gal­ski ar­chi­pe­lag po­ło­żo­ny na pół­noc­nym At­lan­ty­ku, około 1400 km na za­chód wy­brze­ży Por­tu­ga­lii kon­ty­nen­tal­nej, na Grzbie­cie Śró­dat­lan­tyc­kim i jest za­li­cza­ny do Ma­ka­ro­nez­ji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azot

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu N i licz­bie ato­mo­wej 7, od­kry­ty przez Da­nie­la Rut­her­for­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu N i licz­bie ato­mo­wej 7;


Azot (N, ni­tro­ge­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 7, nie­me­tal z grupy 15 (azo­tow­ców) ukła­du okre­so­we­go. W wa­run­kach nor­mal­nych jest be­zbarw­nym, bez­za­pa­cho­wym gazem. Zo­stał od­kry­ty w 1772 roku przez Da­nie­la Rut­her­for­da.

Azot jest pod­sta­wo­wym skład­ni­kiem po­wie­trza (78,09% ob­ję­to­ści), a jego za­war­tość w li­tos­fe­rze Ziemi wy­no­si 50 ppm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azotan

sól kwasu azo­to­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu azo­to­we­go (z grupą NO2 lub NO3)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotanowy

zwią­za­ny z azo­ta­nem


przy­miot­nik

 (1.1) chem. od­no­szą­cy się do azo­ta­nów (związ­ków che­micz­nych za­wie­ra­ją­cych anion azo­ta­no­wy (NO₃⁻))


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotany

sól kwasu azo­to­we­go


Azo­ta­ny, nazwa sy­ste­ma­tycz­na: triok­sy­do­a­zo­ta­ny(1−); w sy­ste­mie Stoc­ka: azo­ta­ny(V) – grupa związ­ków che­micz­nych, sole i estry kwasu azo­to­we­go ().


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azotawy

kwas azo­ta­wy - zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny, słaby i nietr­wa­ły kwas tle­no­wy


przy­miot­nik

 (1.1) chem. za­wie­ra­ją­cy azot na niż­szym stop­niu ut­le­nie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotek

zwią­zek azotu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny azotu z me­ta­lem lub pół­me­ta­lem;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotemia

w me­dy­cy­nie: pod­wyż­szo­na za­war­tość azotu we krwi


Źródła:

SJP.pl

Azotki

zwią­zek azotu


Azot­ki – nie­or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, bę­dą­ce for­mal­nie po­chod­ny­mi amo­nia­ku, #PATRZ, w któ­rym wszyst­kie wią­za­nia #PATRZ zo­sta­ły za­stą­pio­ne wią­za­nia­mi z in­ny­mi pier­wiast­ka­mi. W azot­kach azot ma sto­pień ut­le­nie­nia −III i jest trój­wią­zal­ny, Wzór ogól­ny: #PATRZ (nie jest speł­nio­ny dla azot­ków mię­dzy­wę­zło­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azotkowy

→ azo­tek


Patrz:azotek

Źródła:

SJP.pl

Azotniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od azot­niak


Źródła:

Wiktionary

Azotniak

nawóz azo­to­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. nawóz mi­ne­ral­ny o za­war­to­ści mniej wię­cej dwa­dzie­ścia pro­cent azotu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotobakter

bak­te­ria ży­ją­ca w gle­bie lub wo­dzie, po­tra­fią­ca wią­zać wolny azot z po­wie­trza; azo­bak­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, po­tocz­nie mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mi­kro­biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ni­tro­bac­ter|Wi­no­grad­sky|ref=tak., ro­dzaj tle­no­wych bak­te­rii gle­bo­wych lub wod­nych zdol­nych do wią­za­nia azotu at­mos­fe­rycz­ne­go (N₂) w po­stać przys­wa­jal­ną dla ro­ślin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotobakteryna

pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy żywe kul­tu­ry azo­bak­te­rów (bak­te­rii ży­ją­cych w gle­bie i w wo­dzie, ma­ją­cych zdol­ność wią­za­nia wol­ne­go azotu z po­wie­trza); szcze­pion­ka na­wo­zo­wa


Źródła:

SJP.pl

Azotogen

szcze­pion­ka do szcze­pie­nia ro­ślin mo­tyl­ko­wych ich bak­te­ria­mi sym­bio­tycz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Azotoks

marka in­sek­ty­cy­du; Azo­tox


Źródła:

SJP.pl

Azotolubny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. taki, który do swo­je­go pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju wy­ma­ga po­dło­ża bo­ga­te­go w związ­ki azotu


Źródła:

Wiktionary

Azotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. na­sy­ca­nie cze­goś azo­tem


Azo­to­wa­nie – obrób­ka ciepl­no-che­micz­na sto­pów że­la­za po­le­ga­ją­ca na dy­fu­zyj­nym na­sy­ce­niu po­wierzch­ni me­ta­lu azo­tem. W efek­cie azo­to­wa­nia two­rzy się war­stwa wierzch­nia, któ­rej struk­tu­ra i skład fa­zo­wy za­le­ży od tem­pe­ra­tu­ry, czasu, skła­du che­micz­ne­go przed­mio­tu i at­mos­fe­ry.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Azotować

na­sy­cać azo­tem


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­a­zo­to­wać)

 (1.1) met. na­sy­cać po­wierzch­nię me­ta­lu azo­tem, w celu zwięk­sze­nia twar­do­ści, od­por­no­ści na zu­ży­cie i ko­roz­ję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny azo­to­wać się (dk. na­a­zo­to­wać się)

 (2.1) być azo­to­wa­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca V grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: azot, fos­for, arsen, an­ty­mon i biz­mut


Azo­tow­ce


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azotowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: azo­to­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: azot


Źródła:

Wiktionary

Azotowiec

każdy pier­wia­stek z pią­tej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do pięt­na­stej grupy ukła­du okre­so­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotowy

przy­miot­nik od: azot


przy­miot­nik

 (1.1) chem. zwią­za­ny z azo­tem; za­wie­ra­ją­cy azot


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotox

marka in­sek­ty­cy­du; Azo­toks


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azoturia

pod­wyż­szo­ny po­ziom sub­stan­cji azo­to­wych w moczu


Źródła:

SJP.pl

Azotyn

sól kwasu azo­ta­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu azo­ta­we­go (wzór che­micz­ny|HNO2.); zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy grupę azo­ty­no­wą (-wzór che­micz­ny|NO2.) zwią­za­ną z me­ta­lem lub innym ato­mem (zwy­kle ich grupą)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azotynowy

→ azo­tyn


Patrz:azotyn

Źródła:

SJP.pl

Azotyny

sól kwasu azo­ta­we­go


Azo­ty­ny, nazwa Stoc­ka: azo­ta­ny(III) – grupa związ­ków che­micz­nych, soli lub estrów kwasu azo­ta­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azow

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim;

 (1.2) wojsk. ukra­iń­ski pułk sfor­mo­wa­ny w 2014 r. w od­po­wie­dzi na hy­bry­do­wą in­waz­ję Rosji;


Azow ( Азов) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji w ob­wo­dzie ro­stow­skim, po­ło­żo­ne nad Donem, 7 km od jego uj­ścia do Morza Azow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azowie

dy­na­stia bogów nor­dyc­kich


Aso­wie lub Azo­wie (Æsir, aesir – wym. ['aiser] po is­landz­ku; licz­ba po­je­dyn­cza Áss, żeń­ska forma Ásynja, żeń­ska licz­ba mnoga Ásynjur – Asyny bądź Asyn­je) – jedna z dwóch głów­nych dy­na­stii bogów nor­dyc­kich, ród do­bro­czyn­nych bogów po­li­ty­ki i dzia­łań mi­li­tar­nych, któ­rzy wła­da­ją świa­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azowski

1. zwią­za­ny z Mo­rzem Azow­skim;
2. zwią­za­ny z Azo­wem (mia­stem w Rosji)


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Azo­wem (mia­stem w Rosji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azowy

grupa azowa - grupa wcho­dzą­ca w skład niek­tó­rych związ­ków or­ga­nicz­nych, za­wie­ra­ją­ca dwa atomy azotu


Azowy ( Азовы) – wieś (sieło) w Rosji, w Ja­mal­sko-Nie­niec­kim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym, w re­jo­nie szu­rysz­kar­skim. W 2021 li­czy­ła 302 miesz­kań­ców, głów­nie Chan­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azozwiązek

zwią­zek or­ga­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy grupę azową


Źródła:

SJP.pl

Azs

[czy­taj: a-zet-ES] skrót od: Aka­de­mic­ki Zwią­zek Spor­to­wy


skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = sport. Aka­de­mic­ki Zwią­zek Spor­to­wy;

 (1.2) = in­form. au­to­mat ze sto­sem;

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (2.1) = med. ato­po­we za­pa­le­nie skóry;

 (2.2) = med. aler­gicz­ne za­pa­le­nie spo­jó­wek;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aztecki

→ Az­te­ko­wie


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Az­te­ka­mi, do­ty­czą­cy Az­te­ków, ich kul­tu­ry, sztu­ki


Patrz:Aztekowie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aztecko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób az­tec­ki, po az­tec­ku


Źródła:

Wiktionary

Azteckość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ty­po­wo az­tec­ki cha­rak­ter cze­goś, kogoś


Źródła:

Wiktionary

Aztecy

1. nazwa na­da­wa­na człon­ko­wi in­diań­skie­go ludu, przy­by­łe­go w XIII w. z pół­no­cy (z mi­tycz­nej pra­oj­czyz­ny Aztlán, która dała po­czą­tek naz­wie Az­te­ko­wie) i osia­dłe­mu w Do­li­nie Mek­sy­ku;
2. miesz­ka­niec im­pe­rium az­tec­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Azteczka

1. nazwa na­da­wa­na człon­ki­ni in­diań­skie­go ludu, przy­by­łe­go w XIII w. z pół­no­cy (z mi­tycz­nej pra­oj­czyz­ny Aztlán, która dała po­czą­tek naz­wie Az­te­ko­wie) i osia­dłe­mu w Do­li­nie Mek­sy­ku;
2. miesz­kan­ka im­pe­rium az­tec­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Aztek

1. nazwa na­da­wa­na człon­ko­wi in­diań­skie­go ludu, przy­by­łe­go w XIII w. z pół­no­cy (z mi­tycz­nej pra­oj­czyz­ny Aztlán, która dała po­czą­tek naz­wie Az­te­ko­wie) i osia­dłe­mu w Do­li­nie Mek­sy­ku;
2. miesz­ka­niec im­pe­rium az­tec­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek hi­sto­rycz­ne­go in­diań­skie­go ple­mię­e­mie­nia z Ame­ry­ki Środ­ko­wej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aztekowie

naj­sil­niej­szy naród in­diań­ski w pre­ko­lum­bij­skim Mek­sy­ku; Az­te­cy


Az­te­ko­wie (znani rów­nież jako Me­xi­ko­wie albo Me­szi­ko­wie) – naj­sil­niej­szy w pre­ko­lum­bij­skim Mek­sy­ku lud po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem na­hu­atl z ro­dzi­ny uto-az­tec­kiej. W mo­men­cie przy­by­cia hisz­pań­skich konk­wi­sta­do­rów Az­te­ko­wie stali na czele naj­sil­niej­szej fe­de­ra­cji miast-państw w całej Me­zo­a­me­ry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azuki

fa­so­la azuki - ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych o na­sio­nach po­dob­nych do fa­so­li; fa­so­la adzu­ki


Azuki (fr. "Azo­u­gui") – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w pół­noc­no-za­chod­niej Ma­u­re­ta­nii, na pół­noc­ny za­chód od Ataru. W XII wieku była to sie­dzi­ba dy­na­stii Al­mo­ra­wi­dów. Jej człon­ko­wie do­ko­ny­wa­li stąd na­ja­zdów na Im­pe­rium Ghany. Stąd też pod­bi­li Ma­ro­ko. Do na­szych cza­sów za­cho­wa­ły się ruiny cy­ta­de­li i ne­kro­po­lii. W oko­li­cy na­tra­fio­no na je­szcze star­sze pe­tro­gli­fy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azulan

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w sta­nach za­pal­nych skóry, błon ślu­zo­wych jamy ust­nej oraz przy skur­czach prze­wo­du po­kar­mo­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go wy­ciąg płyn­ny z kwia­tów ru­mian­ku


Źródła:

SJP.pl

Azulanowy

→ azu­lan


Patrz:azulan

Źródła:

SJP.pl

Azulejo

cien­kie płyt­ki ce­ra­micz­ne po­kry­te nie­prze­pu­szczal­nym szkli­wem; azu­le­jos


Azu­le­jo – cien­kie ce­ra­micz­ne płyt­ki, naj­czę­ściej kwa­dra­to­we, po­kry­te nie­prze­pu­szczal­nym i bły­szczą­cym szkli­wem. Po­wierzch­nia azu­le­jo jest jedno lub wie­lo­ko­lo­ro­wa, gład­ka lub z fak­tu­rą. Pły­tek azu­le­jo uży­wa­no jako ele­men­tów mo­za­ik skła­da­ją­cych się z wielu, cza­sem ponad kilku ty­się­cy ele­men­tów, po­kry­wa­ją­cych całe ścia­ny, oraz jako od­dziel­nych kom­po­zy­cji de­ko­ra­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azulejos

cien­kie płyt­ki ce­ra­micz­ne po­kry­te nie­prze­pu­szczal­nym szkli­wem; azu­le­jo


Źródła:

SJP.pl

Azulen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny


Źródła:

SJP.pl

Azulenowy

→ azu­len


Patrz:azulen

Źródła:

SJP.pl

Azuryt

mi­ne­rał, za­sa­do­wy wę­glan mie­dzi; błę­kit gór­ski; błę­kit mie­dzi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał – za­sa­do­wy wę­glan mie­dzi;


Azu­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów, za­sa­do­wy wę­glan mie­dzi. Mi­ne­rał po­spo­li­ty, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny.

Nazwa po­cho­dzi od per­skie­go "lazh­ward" i arab­skie­go la­zurd oz­na­cza­ją­cych barwę nie­bie­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azurytowy

→ azu­ryt


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z azu­ry­tu, skła­da­ją­cy się z azu­ry­tu, za­wie­ra­ją­cy azu­ryt


Patrz:azuryt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azydek

sól kwasu azo­to­wo­do­ro­we­go ma­ją­ca wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we


Źródła:

SJP.pl

Azydki

sól kwasu azo­to­wo­do­ro­we­go ma­ją­ca wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we


Azyd­ki – sole lub związ­ki or­ga­nicz­ne za­wie­ra­ją­ce grupę N3. Wiele z nich ma wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we oraz sil­nie tok­sycz­ne, po­rów­ny­wal­nie z cy­jan­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Azydkowy

→ azy­dek


Patrz:azydek

Źródła:

SJP.pl

Azygografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. med. ba­da­nie rent­ge­now­skie żyły nie­pa­rzy­stej z uży­ciem środ­ka kon­tra­sto­we­go


Źródła:

Wiktionary

Azyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Azja


Źródła:

Wiktionary

Azyl

1. schro­nie­nie udzie­la­ne przez pań­stwo cu­dzo­ziem­co­wi prze­śla­do­wa­ne­mu na te­re­nie in­ne­go pań­stwa;
2. prze­no­śnie: schro­nie­nie, miej­sce bez­piecz­ne­go po­by­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce uciecz­ki, bez­piecz­ne schro­nie­nie;

 (1.2) praw. schro­nie­nie udzie­la­ne przez pań­stwo oso­bie prze­śla­do­wa­nej przez włas­ny kraj ze wzglę­dów po­li­tycz­nych lub spo­łecz­nych;


Azyl ( asy­lum, z gr. "ásylon" „wolny od gra­bie­ży; nie­ty­kal­ny”; "a-" „bez” i "sýlon" „prawo za­gar­nię­cia”) – miej­sce odo­sob­nie­nia, uciecz­ki, schro­nie­nia, zwła­szcza dla osób ści­ga­nych przez prawo. Zna­cze­nie wy­wo­dzi się ze zwy­cza­ju, we­dług któ­re­go nie można było wydać prze­stęp­cy ukry­wa­ją­ce­go się w sank­tu­a­rium.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azylancki

od­no­szą­cy się do azy­lan­ta, wła­ści­wy azy­lan­tom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z azy­lan­ta­mi, do­ty­czą­cy azy­lan­tów, przez­na­czo­ny dla nich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azylant

uchodź­ca, któ­re­mu ja­kieś pań­stwo udzie­li­ło azylu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, któ­rej udzie­lo­no azylu

 (1.2) osoba ubie­ga­ją­ca się o azyl


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azylantka

→ azy­lant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: azy­lant


Patrz:azylant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azylowiec

osoba, która zna­la­zła azyl


Źródła:

SJP.pl

Azylowy

→ azyl


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z azy­lem


Patrz:azyl

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azylski

w ar­che­o­lo­gii: kul­tu­ra azyl­ska - kul­tu­ra wczes­ne­go me­zo­li­tu


Źródła:

SJP.pl

Azyma

chleb pie­czo­ny bez zak­wa­su i soli, uży­wa­ny jako opłat­ki, ho­stie w Ko­ście­le ka­to­lic­kim


Źródła:

SJP.pl

Azymucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od azy­mut


Źródła:

Wiktionary

Azymut

1. kąt za­war­ty mię­dzy kie­run­kiem pół­no­cy a innym, do­wol­nym kie­run­kiem, mie­rzo­ny zgod­nie z ru­chem wska­zó­wek ze­ga­ra;
2. kąt mię­dzy pła­szczyz­ną po­łud­ni­ka nie­bie­skie­go a pła­szczyz­ną prze­cho­dzą­cą przez dany obiekt oraz bie­gu­ny nie­bie­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kąt za­war­ty mię­dzy pół­noc­ną czę­ścią po­łud­ni­ka od­nie­sie­nia a danym kie­run­kiem po­zio­mym;


Azy­mut (ar. "as-sumūt", "as-simūt"(lm), od "samt" – pro­sta droga, kie­ru­nek, cel) – kąt za­war­ty mię­dzy pół­noc­ną czę­ścią po­łud­ni­ka od­nie­sie­nia a danym kie­run­kiem po­zio­mym. War­tość azy­mu­tu liczy się zgod­nie z ru­chem wska­zó­wek ze­ga­ra i wy­ra­ża w mie­rze ką­to­wej, naj­czę­ściej w stop­niach. Azy­mut może słu­żyć do orien­ta­cji w te­re­nie i do orien­to­wa­nia po­mia­rów ge­o­de­zyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Azymutalny

→ azy­mut


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z azy­mu­tem, do­ty­czą­cy azy­mu­tu


Patrz:azymut

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Azymutowy

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z azy­mu­tem


Źródła:

Wiktionary

Azyna

zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny; pi­ry­dy­na


Źródła:

SJP.pl

Azynowy

za­wie­ra­ją­cy azynę (pi­ry­dy­nę, jeden ze związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z tym związ­kiem; pi­ry­dy­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Azytromycyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. an­ty­bio­tyk z grupy ma­kro­li­dów o dłu­gim okre­sie półtr­wa­nia, da­ją­cy sto­sun­ko­wo mało dzia­łań nie­po­żą­da­nych


Azy­tro­my­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk ma­kro­li­do­wy, na­le­żą­cy do grupy tzw. aza­li­dów, o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym, ha­mu­ją­cym syn­te­zę bia­łek bak­te­ryj­nych. Cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ką kon­cen­tra­cją w za­ka­żo­nych tkan­kach i dłu­gim okre­sem półtr­wa­nia. Wy­stę­po­wa­nie i na­si­la­nie się ob­ja­wów nie­po­żą­da­nych jest mniej­sze niż u ery­tro­my­cy­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia