Awa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. bot. pieprz me­ty­sty­no­wy


Źródła:

Wiktionary

Awacs

[czy­taj: ejŁEKS] skrót od: Air­born War­ning and Con­trol Sy­stem - ame­ry­kań­ski sy­stem wczes­ne­go ostrze­ga­nia


Źródła:

SJP.pl

Awacza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, na pół­wy­spie Kam­czat­ka, ucho­dzi deltą do Za­to­ki Awa­czyń­skiej;


Zo­bacz też: Ewa Frank, ps. Awa­cza.

Awa­cza ( Авача) – rzeka w Rosji, na pół­wy­spie Kam­czat­ka. Wy­pły­wa z Je­zio­ra Awa­czyń­skie­go, kie­ru­jąc się naj­pierw lekko na za­chód, ale potem już za­sad­ni­czo na po­łud­nie i po­łud­nio­wy wschód. Liczy 122 km dłu­go­ści, a jej zle­wi­sko ma po­wierzch­nię 5090 km². Wpada – roz­wid­la­jąc się w deltę – do Za­to­ki Awa­czyń­skiej na po­łud­nio­wym wscho­dzie pół­wy­spu, prze­pły­wa m.in. przez Je­li­zo­wo, miej­sco­wość, w któ­rej znaj­du­je się port lot­ni­czy Pie­tro­pa­włowsk Kam­czac­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Awaczyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Awa­czą, do­ty­czą­cy Awa­czy


Źródła:

Wiktionary

Awadhuta

czło­nek in­dyj­skiej gminy re­li­gij­nej, za­ło­żo­nej przez Ra­ma­nan­dę w XIV wieku, do któ­rej mógł na­le­żeć każdy, bez wzglę­du na kastę i wyz­na­nie


Awad­hu­ta (de­wa­na­ga­ri अवधूत, trl. avadhūta, ang. "avad­hu­ta") – ter­min po­cho­dzą­cy z dhar­micz­nych re­li­gii Indii, od­no­si się do ek­scen­trycz­ne­go typu mi­sty­ków lub świę­tych, któ­rzy wznie­śli się ponad cie­les­ną świa­do­mość, du­al­ność oraz świa­to­we tro­ski i po­stę­pu­ją bez uwz­ględ­nia­nia stan­dar­do­wej spo­łecz­nej ety­kie­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awadhutowie

czło­nek in­dyj­skiej gminy re­li­gij­nej, za­ło­żo­nej przez Ra­ma­nan­dę w XIV wieku, do któ­rej mógł na­le­żeć każdy, bez wzglę­du na kastę i wyz­na­nie


Źródła:

SJP.pl

Awal

po­rę­cze­nie na weks­lu lub czeku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. po­rę­cze­nie na weks­lu lub czeku


Awal (z fr. "aval", po­rę­cze­nie weks­lo­we) – czyn­ność praw­na po­le­ga­ją­ca na przy­ję­ciu przez po­rę­cza­ją­ce­go (awa­li­stę) so­li­dar­nej od­po­wie­dzial­no­ści za dług osoby pod­pi­sa­nej na weks­lu. Awa­li­sta od­po­wia­da za za­pła­tę weks­la w przy­pad­ku, gdy osoba, za któ­rej dług weks­lo­wy po­rę­czył nie wy­wią­za­ła się ze spła­ty zo­bo­wią­za­nia. Awal może do­ty­czyć ca­ło­ści lub czę­ści sumy weks­lo­wej i każ­dej osoby pod­pi­sa­nej na weks­lu; ko­niecz­ne jest wów­czas ujaw­nie­nie tego ogra­ni­cze­nia w tre­ści weks­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awalista

osoba pod­pi­su­ją­ca awal, udzie­la­ją­ca po­rę­cze­nia cze­ko­we­go lub weks­lo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. ekon. osoba, która udzie­la po­rę­cze­nia weks­lo­we­go (awalu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awalistka

→ awa­li­sta


Patrz:awalista

Źródła:

SJP.pl

Awalokiteśwara

w bud­dyz­mie: bod­hi­satt­wa współ­czu­cia, jeden z trzech naj­waż­niej­szych bod­hi­satt­wów w ma­ha­ja­nie i wadż­ra­ja­nie (obok Mań­dziuś­rie­go i Wadż­ra­pa­nie­go)


Awa­lo­ki­teś­wa­ra (skt. अवलोकितेश्वर trl. Ava­lo­ki­teś­va­ra, ang. Ava­lo­ki­tesh­va­ra, dosł. "Pan pa­trzą­cy w dół" ([na świat], tzn. ze współ­czu­ciem); tyb. སྤྱན་རས་གཟིགས།, Wylie: spyan ras gzigs, wy­mo­wa: "Czen­re­zig" lub "Cien­re­zig" – jest jed­nym z naj­waż­niej­szych bod­hi­satt­wów w bud­dyz­mie ma­ha­ja­ny i wadż­ra­ja­ny, uo­sa­bia­ją­cym współ­czu­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awamori

ja­poń­ski napój al­ko­ho­lo­wy wyt­wa­rza­ny z de­sty­lo­wa­ne­go ryżu, po­da­wa­ny głów­nie z do­dat­kiem wody i lodu


Awa­mo­ri (jap. 泡盛 awa-mori) – ro­dzaj na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go, po­cho­dzą­ce­go z ja­poń­skiej wyspy Oki­na­wa.

Od po­cząt­ku XV wieku wyspy Riu­kiu pro­wa­dzi­ły wie­lo­stron­ny han­del z Chi­na­mi i kra­ja­mi Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej. Im­port obej­mo­wał rów­nież de­sty­lo­wa­ny al­ko­hol z te­re­nów ów­czes­ne­go Sy­ja­mu (obec­nie Taj­lan­dia), co po­cią­gnę­ło za sobą wpro­wa­dze­nie na wyspy tam­tej­szej tech­ni­ki i pro­duk­cję włas­ne­go al­ko­ho­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awangarda

1. grupa ludzi, któ­rych dzia­łal­ność jest ory­gi­nal­na i wpro­wa­dza coś no­we­go;
2. zda­rze­nie wy­prze­dza­ją­ce swoją epokę;
3. kie­ru­nek w sztu­ce, mu­zy­ce i li­te­ra­tu­rze XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji, np. fu­tu­ryzm, ek­spre­sjo­nizm;
4. od­dział żoł­nie­rzy ubez­pie­cza­ją­cy ma­sze­ru­ją­cą grupę od przo­du; straż przed­nia, for­pocz­ta, szpi­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa ludzi wy­ty­cza­ją­cych nowe drogi roz­wo­ju danej dzie­dzi­ny

 (1.2) kult. ogół nie­jed­no­rod­nych ten­den­cji w sztu­ce XX wieku, zry­wa­ją­cych z tra­dy­cją, ce­chu­ją­cych się ra­dy­kal­nym no­wa­tor­stwem;

 (1.3) wojsk. część woj­ska od przo­du ubez­pie­cza­ją­ca głów­ne siły;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awangardia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. awan­gar­da, straż przed­nia


Źródła:

Wiktionary

Awangardowość

1. cecha cha­rak­te­ry­stycz­na dla twór­ców lub ich dzieł ma­ją­cych cha­rak­ter awan­gar­do­wy, czyli wy­prze­dza­ją­cy swoją epokę, wpro­wa­dza­ją­cy coś no­we­go w ja­kiejś dzie­dzi­nie; no­wa­tor­skość, no­wa­tor­stwo, pre­kur­sor­stwo, po­stę­po­wość;
2. od­no­sze­nie się do awan­gar­dy - kie­run­ku w sztu­ce XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia awan­gar­do­wym; dą­że­nie do no­wo­ści, ra­dy­kal­nej in­no­wa­cyj­no­ści w sztu­ce, kul­tu­rze, my­śle­niu lub stylu życia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awangardowy

1. książ­ko­wo: taki, który wy­prze­da swoją epokę, wpro­wa­dza coś no­we­go w ja­kiejś dzie­dzi­nie, np. nowe idee, po­my­sły, me­to­dy; no­wa­tor­ski, przo­du­ją­cy, po­stę­po­wy, pre­kur­sor­ski;
2. zwią­za­ny z awan­gar­dą - kie­run­kiem w sztu­ce XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym


przy­miot­nik

 (1.1) szt. zwią­za­ny z awan­gar­dą, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy awan­gar­dę (kie­ru­nek w dwu­dzie­sto­wiecz­nej sztu­ce)

 (1.2) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się no­wa­tor­stwem, pre­kur­sor­stwem; jest po­stę­po­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awangardysta

przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik awan­gar­dyz­mu - kie­run­ku w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­dzi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. twór­ca lub zwo­len­nik awan­gar­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awangardystka

przed­sta­wi­ciel­ka lub zwo­len­nicz­ka awan­gar­dyz­mu - kie­run­ku w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­dzist­ka


Źródła:

SJP.pl

Awangardyzm

kie­ru­nek w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. liter. kie­ru­nek w sztu­ce i li­te­ra­tu­rze, który dąży do ra­dy­kal­ne­go prze­ła­my­wa­nia tra­dy­cji, ek­spe­ry­men­to­wa­nia z formą i tre­ścią oraz two­rze­nia no­wych środ­ków wy­ra­zu

 (1.2) cha­rak­ter awan­gar­do­wy cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awangardzista

przed­sta­wi­ciel lub zwo­len­nik awan­gar­dy - kie­run­ku w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­dy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. twór­ca ła­mią­cy tra­dy­cję i two­rzą­cy no­wa­tor­skie dzie­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awangardzistka

przed­sta­wi­ciel­ka lub zwo­len­nicz­ka awan­gar­dy - kie­run­ku w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­dyst­ka


Źródła:

SJP.pl

Awangardzizm

daw­niej: kie­ru­nek w XX-wiecz­nej sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sprze­ci­wem wobec tra­dy­cji i po­wszech­nie pa­nu­ją­cym re­gu­łom este­tycz­nym; awan­gar­da, awan­gar­dyzm


Źródła:

SJP.pl

Awania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. coś przy­kre­go, co do­ty­ka kogo


Źródła:

Wiktionary

Awanport

spe­cjal­nie wy­o­dręb­nio­ny ob­szar wodny przed wej­ściem do portu, o nie­wiel­kiej głę­bo­ko­ści, osło­nię­ty od sil­nych wia­trów i prą­dów, przez­na­czo­ny do kot­wi­cze­nia stat­ków ocze­ku­ją­cych na wpro­wa­dze­nie do portu; reda, przed­mo­rze, przed­port, przed­por­cie, kot­wi­co­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. ob­szar wodny znaj­du­ją­cy się wew­nątrz portu;


Awan­port (także: przed­por­cie lub przed­port) – naj­dal­sza z wew­nętrz­nych czę­ści wod­nej po­wierzch­ni portu (czyli część jego ak­wa­to­rium), przy­le­ga do wej­ścia do portu i redy, ogra­ni­czo­na jest zaz­wy­czaj fa­lo­chro­nem. Z awan­por­tu stat­ki prze­cho­dzą do dal­szych ak­we­nów por­to­wych: ba­se­nów por­to­wych, doków lub ka­na­łów por­to­wych, lub też pod­cho­dzą bez­poś­red­nio do na­brze­ży, pir­sów, po­mo­stów itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awanportowy

zwią­za­ny z awan­por­tem


Źródła:

SJP.pl

Awanpost

daw­niej: stały po­ste­ru­nek woj­sko­wy przy obo­zie lub od­dzia­le woj­sko­wym, bro­nią­cy do niego do­stę­pu; straż przed­nia; for­pocz­ta


Źródła:

SJP.pl

Awans

po­wie­rze­nie komuś lub ob­ję­cie wyż­sze­go sta­no­wi­ska, na­da­nie lub otrzy­ma­nie wyż­szej god­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­wie­rze­nie komuś lub ob­ję­cie wyż­sze­go sta­no­wi­ska, na­da­nie lub otrzy­ma­nie wyż­szej god­no­ści

 (1.2) sport. za­ję­cie wyż­sze­go miej­sca w kla­sy­fi­ka­cji, przej­ście do dal­sze­go etapu

 (1.3) zdo­by­cie wyż­szej po­zy­cji w okre­ślo­nej gru­pie

 (1.4) przest. pie­nią­dze wy­pła­ca­ne za­licz­ko­wo, z góry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awanscena

wi­docz­na przed kur­ty­ną część sceny; przed­sce­nie; pro­sce­nium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. przód sceny; część sceny mię­dzy kur­ty­ną a wi­dow­nią; od­sło­nię­ta część sceny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awanse

prze­sta­rza­łe: szcze­gól­ne wzglę­dy, uprzej­mo­ści


Źródła:

SJP.pl

Awansem

tyle co: z góry, na­przód, w for­mie za­licz­ki


Źródła:

SJP.pl

Awansik

zdrob­nie­nie od: awans


Źródła:

SJP.pl

Awansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­cho­dze­nie na wyż­sze niż dotąd zaj­mo­wa­ne sta­no­wi­sko, funk­cję

 (1.2) po­wie­rza­nie komuś wyż­sze­go niż dotąd sta­no­wi­ska, funk­cji

 (1.3) prze­cho­dze­nie do grupy spo­łecz­nej ma­ją­cej wyż­szą po­zy­cję

 (1.4) sport. prze­cho­dze­nie do wyż­szej ka­te­go­rii roz­gry­wek spor­to­wych


Źródła:

Wiktionary

Awansować

1. prze­su­nąć, prze­su­wać kogoś na wyż­sze sta­no­wi­sko;
2. objąć, obej­mo­wać wyż­sze sta­no­wi­sko;
3. zdo­być, zdo­by­wać wyż­szą po­zy­cję, np. spo­łecz­ną;
4. zająć, zaj­mo­wać wyż­szą po­zy­cję w ja­kiejś kla­sy­fi­ka­cji, zwła­szcza spor­to­wej


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­no­sić / prze­nieść na wyż­sze sta­no­wi­sko czy sto­pień

 (1.2) uzy­ski­wać / uzy­skać wyż­sze sta­no­wi­sko lub sto­pień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awansowy

zwią­za­ny z awan­sem


Źródła:

SJP.pl

Awantaż

1. prze­wa­ga, zysk, ko­rzyść;
2. prze­wa­ga uzy­ska­na przez gra­cza po wcze­śniej­szej rów­nej ilo­ści punk­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. prze­wa­ga uzy­ski­wa­na po sta­nie rów­no­wa­gi punk­to­wej

 (1.2) ekon. ko­rzyść, zysk

 (1.3) przest. ko­rzyść, po­ży­tek

 (1.4) gw-pl|War­sza­wa. awan­tu­ra

 (1.5) łow. od­chy­le­nie kolby broni od osi lufy, dzię­ki któ­re­mu przy­rzą­dy ce­low­ni­cze znaj­du­ją się na jed­nej linii z okiem ce­lu­ją­ce­go


Awan­taż – od­chy­le­nie przy­kła­du broni od pła­szczyz­ny pio­no­wej, np. kolby od osi luf broni my­śliw­skiej, dzię­ki któ­re­mu przy­rzą­dy ce­low­ni­cze znaj­du­ją się na jed­nej linii z okiem ce­lu­ją­ce­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awantażownie

→ awan­ta­żow­ny


Patrz:awantażowny

Źródła:

SJP.pl

Awantażowny

daw­niej: zy­skow­ny, ko­rzyst­ny, po­ży­tecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Awantażowy

przy­miot­nik od: awan­taż


Źródła:

SJP.pl

Awanti

śro­do­wi­sko­wo: awan­tu­ra; avan­ti


Awan­ti (skt अवन्ति) – jedno z szes­na­stu mahājanapad (w san­skry­cie, "wiel­kie pań­stwo"). Pro­wa­dzi­ło wojny z są­sied­nim kró­le­stwem Ma­gad­ha. Uz­na­wa­ne za miej­sce pow­sta­nia ję­zy­ka pali.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awantura

kłót­nia; waśń; spór; zaj­ście; draka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwał­tow­na kłót­nia, za­mie­sza­nie

 (1.2) ry­zy­kow­ne, nie­pew­ne przed­sięw­zię­cie, czę­sto wąt­pli­we pod wzglę­dem mo­ral­nym

 (1.3) daw. zda­rze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awanturka

1. zdrob­nie­nie od: awan­tu­ra;
2. pasta do sma­ro­wa­nia pie­czy­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: awan­tu­ra

 (1.2) kulin. pasta do sma­ro­wa­nia pie­czy­wa, naj­czę­ściej z bia­łe­go sera lub jajek i ryby lub sera i wa­rzyw / ziół

 (1.3) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awanturnica

awan­tur­nicz­ka;
1. ko­bie­ta agre­syw­na, łatwo wpa­da­ją­ca w złość, wszczy­na­ją­ca awan­tu­ry; za­dzio­ra, zło­śni­ca, pro­wo­ka­tor­ka;
2. prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta ek­stra­wa­ganc­ka, pro­wa­dzą­ca burz­li­we życie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta skłon­na do kłót­ni, awan­tur, czę­sto awan­tu­ru­ją­ca się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awanturnictwo

skłon­ność do awan­tur i wszczy­na­nia awan­tur


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skłon­ność do wy­wo­ły­wa­nia kłót­ni i bójek

 (1.2) wszczy­na­nie awan­tur

 (1.3) po­dej­mo­wa­nie ry­zy­kow­nych i nie­od­po­wie­dzial­nych dzia­łań


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awanturniczka

awan­tur­ni­ca;
1. ko­bie­ta agre­syw­na, łatwo wpa­da­ją­ca w złość, wszczy­na­ją­ca awan­tu­ry; za­dzio­ra, zło­śni­ca, pro­wo­ka­tor­ka;
2. prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta ek­stra­wa­ganc­ka, pro­wa­dzą­ca burz­li­we życie


Źródła:

SJP.pl

Awanturniczo

przy­słó­wek

 (1.1) ze skłon­no­ścią do awan­tur

 (1.2) w nie­o­bli­czal­ny, ry­zy­kow­ny spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Awanturniczo-Erotyczny

ce­chu­ją­cy się awan­tur­nict­wem i ero­tyz­mem


Źródła:

SJP.pl

Awanturniczo-Miłosny

na­ce­cho­wa­ny awan­tur­nict­wem i mi­ło­ścią


Źródła:

SJP.pl

Awanturniczość

→ awan­tur­ni­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest awan­tur­ni­cze; cecha tych, któ­rzy są awan­tur­ni­czy


Patrz:awanturniczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awanturniczy

agre­syw­ny, łatwo wpa­da­ją­cy w złość, kłót­li­wy; ry­zy­kow­ny


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy awan­tur­ni­ko­wi, oso­bie kłót­li­wej

 (1.2) na­ce­cho­wa­ny awan­tur­nict­wem, ry­zy­kanct­wem, nie­o­bli­czal­no­ścią

 (1.3) przest. pełen niez­wy­kłych, ry­zy­kow­nych przy­gód


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awanturnik

1. osoba agre­syw­na, łatwo wpa­da­ją­ca w złość, wszczy­na­ją­ca awan­tu­ry; gwał­tow­nik, cho­le­ryk;
2. prze­sta­rza­le: osoba pro­wa­dzą­ca pełne przy­gód życie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba skłon­na do wszczy­na­nia kłót­ni

 (1.2) osoba pro­wa­dzą­ca burz­li­we życie, go­to­wa pod­jąć ry­zy­ko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awanturny

taki, który wy­wo­łu­je awan­tu­ry, ha­ła­śli­wy; awan­tur­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Awanturować

awan­tu­ro­wać się:
1. wszczy­nać kłót­nie, burz­li­wie się spie­rać;
2. za­cho­wy­wać się agre­syw­nie


Źródła:

SJP.pl

Awanturyn

bez­po­sta­cio­wa, zie­lo­na od­mia­na kwar­cu sto­so­wa­na w ju­bi­ler­stwie; awen­tu­ryn


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. zie­lo­ny, żółty lub bru­nat­no­czer­wo­ny ka­mień półsz­la­chet­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awar

przed­sta­wi­ciel ko­czow­ni­cze­go ludu mie­sza­ne­go po­cho­dze­nia ugro-ał­taj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Awaria

usz­ko­dze­nie ja­kie­goś urzą­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. usz­ko­dze­nie przed­mio­tu, urzą­dze­nia, sy­ste­mu, sieci unie­moż­li­wia­ją­ce lub utrud­nia­ją­ce ich użyt­ko­wa­nie

 (1.2) pot. nie­prze­wi­dzia­ne kom­pli­ka­cje

 (1.3) więz. aresz­to­wa­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awarka

przed­sta­wi­ciel­ka ko­czow­ni­cze­go ludu mie­sza­ne­go po­cho­dze­nia ugro-ał­taj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Awarowie

ko­czow­ni­czy lud mie­sza­ny po­cho­dze­nia ugro-ał­taj­skie­go


Awa­ro­wie ( Άβαροι itp.) – lud ko­czow­ni­czy o spor­nym po­cho­dze­niu, który w po­ło­wie VI wieku po­ja­wił się w Eu­ro­pie. Ut­wo­rzo­ny przez Awa­rów wspól­nie z Ku­ti­gu­ra­mi ka­ga­nat za­sły­nął na prze­ło­mie VI i VII wieku łu­pież­czy­mi wy­pra­wa­mi głów­nie prze­ciw Bi­zan­cjum. Po upad­ku ka­ga­na­tu na po­cząt­ku IX wieku Awa­ro­wie stop­nio­wo za­ni­knę­li. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą wy­glą­du zew­nętrz­ne­go Awa­rów był nie­spo­ty­ka­ny wśród ludów eu­ro­pej­skich męż­czyzn zwy­czaj wią­za­nia wło­sów w dwa war­ko­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awarski

→ Awa­ro­wie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Awa­ra­mi, do­ty­czą­cy Awa­rów (na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go Ka­u­kaz)

 (1.2) hist. zwią­za­ny z Awa­ra­mi, do­ty­czą­cy Awa­rów (ko­czow­ni­cze­go ludu, który osied­lił się w Eu­ro­pie w VI wieku)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język awar­ski, któ­rym po­słu­gu­ją się ka­u­ka­scy Awa­ro­wie;


Patrz:Awarowie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awarskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem awar­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem awar­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku awar­skim


Źródła:

Wiktionary

Awaruański

→ Ava­rua (sto­li­ca Wysp Cooka); ava­ru­ań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ava­ruą, do­ty­czą­cy Ava­rui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awaryjka

1. po­tocz­nie: świa­tło awa­ryj­ne;
2. zdrob­nie­nie od: awa­ria


Źródła:

SJP.pl

Awaryjność

→ awa­ryj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. cecha tego, co awa­ryj­ne


Awa­ryj­ność − po­dat­ność na awa­rie, prze­ci­wień­stwo nie­za­wod­no­ści.

Moż­li­wość wy­stą­pie­nia awa­rii okre­śla się, naj­czę­ściej w skali roku, jako praw­do­po­do­bień­stwo wy­stą­pie­nia od­nie­sio­ne do licz­by zda­rzeń, lub cza­sem unie­ru­cho­mie­nia.

Ab­so­lut­na do­sko­na­łość tech­nicz­na jest nie­o­sią­gal­na, okre­śla się zatem do­pu­szczal­ny sto­pień nie­do­sko­na­ło­ści. Skut­ki awa­rii wy­ni­ka­ją­cych z tej nie­do­sko­na­ło­ści ogra­ni­cza się po­przez za­bez­pie­cze­nia i ubez­pie­cze­nia.


Patrz:awaryjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awaryjny

1. przez­na­czo­ny do uży­cia w wy­pad­ku awa­rii;
2. łatwo ule­ga­ją­cy awa­riom;
3. pow­sta­ły w wy­ni­ku awa­rii


przy­miot­nik

 (1.1) stwo­rzo­ny na wy­pa­dek awa­rii

 (1.2) spo­wo­do­wa­ny przez awa­rię, bę­dą­cy wy­ni­kiem awa­rii

 (1.3) ule­ga­ją­cy czę­stym awa­riom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awatar

w re­li­gii hin­du­i­stycz­nej: ucie­le­śnie­nie, uo­so­bie­nie ja­kie­goś bó­stwa; ava­tar, awa­ta­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rel. w hin­du­iz­mie: zstą­pie­nie boga, bó­stwa lub jego wcie­le­nie (in­kar­na­cja) w do­czes­nej for­mie; cie­les­na ma­ni­fe­sta­cja boga

 (1.2) in­form. per­so­ni­fi­ka­cja osoby w cy­ber­prze­strze­ni, re­pre­zen­ta­cja uczest­ni­ków świa­tów wir­tu­al­nych

 (1.3) in­form. w in­ter­ne­cie: obra­zek wyś­wiet­la­ny obok nazwy użyt­kow­ni­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awatara

w re­li­gii hin­du­i­stycz­nej: ucie­le­śnie­nie, uo­so­bie­nie ja­kie­goś bó­stwa; ava­tar, awa­tar


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. zob. awa­tar.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: awa­tar


Awa­ta­ra (także Awa­tar) (de­wa­na­ga­ri अवतार, trans­li­te­ra­cja "avatāra", ava­ta­ra, "zstą­pie­nie", „zej­ście, in­kar­na­cja”) – w hin­du­iz­mie wcie­le­nie (in­kar­na­cja) bó­stwa, które zstę­pu­je z nieba na zie­mię w po­sta­ci śmier­tel­nej – ludz­kiej, zwie­rzę­cej lub hy­bry­dal­nej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awdaniec

pol­ski herb szla­chec­ki; Ab­dank, Hab­dank, Ab­da­niec


Źródła:

SJP.pl

Awdiejew

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awen

ge­o­lo­gia: pio­no­wy kanał w ska­łach wa­pien­nych; awena (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Awena

rzad­ko: awen (pio­no­wy kanał w ska­łach wa­pien­nych)


Źródła:

SJP.pl

Awenina

biał­ko wy­stę­pu­ją­ce głów­nie w ziar­nach owsa


Awe­ni­na – biał­ko wy­stę­pu­ją­ce głów­nie w ziar­nach owsa. Temu biał­ku przy­pi­su­je się ko­rzyst­ny wpływ na tem­pe­ra­ment zwie­rząt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awenturyn

bez­po­sta­cio­wa, zie­lo­na od­mia­na kwar­cu sto­so­wa­na w ju­bi­ler­stwie; awan­tu­ryn


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, od­mia­na kwar­cu, SiO2;


Awen­tu­ryn, awan­tu­ryn, kwarc awen­tu­ry­no­wy – mi­ne­rał lub skała, od­mia­na kwar­cu o is­krzą­cym od­bi­ciu, spo­wo­do­wa­nym drob­ny­mi in­kluz­ja­mi miki lub he­ma­ty­tu. Ma zróż­ni­co­wa­ną barwę, np. sre­brzy­stą, żół­ta­wą, bru­nat­no­czer­wo­ną lub zie­lo­ną. Wa­riant zie­lo­ny swą barwę zaw­dzię­cza fuch­sy­to­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awentyn

jedno z sied­miu wzgórz, na któ­rych zo­sta­ło zbu­do­wa­ne mia­sto Rzym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. jedno z sied­miu rzym­skich wzgórz;

 (1.2) geogr. adm. dziel­ni­ca Rzymu obej­mu­ją­ca Awen­tyn (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.;

 (2.2) mi­trzym. syn Her­ku­le­sa i Rei, bóg wzgó­rza Awen­tyn (1.1)


Awen­tyn ( Mons Aven­ti­nus, wł. "Aven­ti­no") – wy­su­nię­te naj­bar­dziej na po­łud­nie wzgó­rze w Rzy­mie.

Po­cząt­ko­wo nie wcho­dzi­ło w skład mia­sta, mimo że było ob­ję­te mu­ra­mi miej­ski­mi. Uwa­ża­no bo­wiem, że jest obar­czo­ne złym ome­nem po tym, jak Remus, który wy­brał je na swoją sie­dzi­bę pod­czas au­spi­cjum przy za­kła­da­niu Rzymu, nie uzy­skał znaku sy­gna­li­zu­ją­ce­go apro­ba­tę bogów dla sie­bie jako za­ło­ży­cie­la mia­sta i jego przysz­łe­go króla.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awentyński

→ Awen­tyn


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Awen­ty­nu, zwią­za­ny z Awen­ty­nem


Patrz:Awentyn

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aweroa

ni­skie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny szcza­wi­ko­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie tro­pi­kal­nej; osko­mian, ka­ram­bo­la


Źródła:

SJP.pl

Awerroes

Awer­ro­es, Ibn Ruszd (pełne imię: Abu al-Walid Mu­ham­mad ibn Ahmad ibn Mu­ham­mad ibn Ahmad ibn Ahmad ibn Ruszd, ‏أبو الوليد محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن احمد بن رشد‎) (ur. 1126, zm. 10 grud­nia 1198) – arab­ski uczo­ny: fi­lo­zof, te­o­log, le­karz, praw­nik, po­li­tyk i ma­te­ma­tyk z Kor­do­wy, wy­gna­ny za „nie­pra­wo­wier­ne” po­glą­dy fi­lo­zo­ficz­ne; zmarł na wy­gna­niu w Mar­ra­ke­szu.


Źródła:

Wikipedia

Awerroista

zwo­len­nik awer­ro­iz­mu


Źródła:

SJP.pl

Awerroistyczny

→ awer­ro­izm


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z awer­ro­iz­mem


Patrz:awerroizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awerroizm

kie­ru­nek w fi­lo­zo­fii gło­szą­cy od­wiecz­ność świa­ta ma­te­rial­ne­go, śmier­tel­ność duszy jed­nost­ko­wej i nie­za­leż­ność prawd te­o­lo­gicz­nych i fi­lo­zo­ficz­nych; na­wią­zu­je do ko­men­ta­rzy ary­sto­te­liz­mu do­ko­na­nych przez Awer­ro­e­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na po­pu­lar­na pod ko­niec XIII wieku, opar­ta na in­ter­pre­ta­cji myśli Ary­sto­te­le­sa do­ko­na­nych przez Awer­ro­e­sa;


Awer­ro­izm – dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na po­pu­lar­na pod ko­niec XIII wieku, opar­ta na in­ter­pre­ta­cjach myśli Ary­sto­te­le­sa do­ko­na­nych przez Ibn Rusz­da (Awer­ro­e­sa). Głów­ny­mi fi­lo­zo­fa­mi uz­na­ją­cy­mi tę dok­try­nę byli Siger z Bra­ban­cji oraz Bo­e­cjusz z Dacji. Awer­ro­izm był wie­lo­ra­ko zwal­cza­ny przez Ko­ściół ka­to­lic­ki, m.in. przez To­ma­sza z Ak­wi­nu i Étienne’a Tem­pie­ra, bi­sku­pa Pa­ry­ża.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awers

1. stro­na głów­na mo­ne­ty, me­da­lu;
2. wierzch­nia stro­na tka­ni­ny, haftu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nu­mizm. przed­nia stro­na mo­ne­ty, me­da­lu, ban­kno­tu, pocz­tów­ki, kart do gry itp.;

 (1.2) szt. prawa stro­na haftu lub obra­zu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awersja

nie­chęć, odra­za, abo­mi­na­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­chęć do kogoś lub cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awersowy

zwią­za­ny z awer­sem


przy­miot­nik

 (1.1) książk. zwią­za­ny z awer­sem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awersyjny

→ awer­sja


przy­miot­nik

 (1.1) psych. bę­dą­cy z od­czu­ciem nie­chę­ci; wzbu­dza­ją­cy wstręt


Patrz:awersja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awesta

Awe­sta ( upa-stāvaka – „po­chwa­ły”, abestāg) – kom­pi­la­cja sta­ro­żyt­nych świę­tych tek­stów re­li­gij­nych wyz­naw­ców za­ra­tusz­tria­niz­mu (zo­ro­a­stryz­mu), które pow­sta­ły praw­do­po­dob­nie w okre­sie od po­ło­wy II ty­siąc­le­cia do VII wieku p.n.e.


Źródła:

Wikipedia

Awestyjski

1. → Awe­sta;
2. język awe­styj­ski - sta­ro­i­rań­ski język Awe­sty


przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Awe­stą, natch­nio­ną księ­gą za­ra­tusz­tria­niz­mu

 (1.2) jęz. za­pi­sa­ny pis­mem awe­styj­skim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) jęz. na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich język kla­sycz­ny uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Per­sji, w któ­rym zo­stał za­pi­sa­ny zbiór prac Za­ra­tu­stry (czyli Awe­sta);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awf

[czy­taj: a-wu-EF] skrót od: Aka­de­mia Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go


skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go lub żeń­skie­go

 (1.1) = eduk. sport. Aka­de­mia Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiacja

prze­sta­rza­le o lot­nict­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. lot­nict­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiacyjny

przy­miot­nik od: awia­cja


przy­miot­nik

 (1.1) przest. lotn. zwią­za­ny z awia­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiatka

czap­ka lot­ni­cza za­bez­pie­cza­ją­ca przed zim­nem


Źródła:

SJP.pl

Awiator

prze­sta­rza­le: lot­nik, pilot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. lotn. lot­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiatorka

→ awia­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się lot­nict­wem


Patrz:awiator

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiatorki

→ awia­tor


Patrz:awiator

Źródła:

SJP.pl

Awiatory

prze­sta­rza­le: lot­nik, pilot


Źródła:

SJP.pl

Awiatyka

prze­sta­rza­le o lot­nict­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lotn. lot­nict­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awicenia

krzew z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; roz­cię­ża; ro­ślę­ża


Awi­ce­nia ("Avi­cen­nia" L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych ("Acant­ha­ce­ae"). Obej­mu­je 8 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną na wy­brze­żach wszyst­kich kon­ty­nen­tów w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, na pół­no­cy się­ga­jąc po po­łud­nio­we Chiny, Stany Zjed­no­czo­ne i Egipt, a na po­łud­niu po po­łud­nio­wą Bra­zy­lię, Au­stra­lię i Nową Ze­lan­dię oraz po­łud­nio­we krań­ce Afry­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awiceniowate

ro­dzi­na ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych


Źródła:

SJP.pl

Awicenna

uczo­ny arab­ski (980-1037); Avi­cen­na


Awi­cen­na (łac. Avi­cen­na; w j. per­skim Abu Ali Hu­sa­in ebn Ab­dal­lah Ebn-e Sina lub krót­ko Ibn Sina ابن سینا, ur. 980, zm. 1037) – per­ski uczo­ny, głów­nie le­karz i fi­lo­zof. Jego ła­ciń­skie naz­wi­sko wy­wo­dzi się ze znieksz­tał­co­ne­go Ibn Sina, pod któ­rym znany był w Per­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awidność

siła wią­za­nia prze­ciw­cia­ła z an­ty­ge­nem


Źródła:

SJP.pl

Awidyna

biał­ko zwie­rzę­ce skła­da­ją­ce się z czte­rech łań­cu­chów po­li­pep­ty­do­wych, wy­stę­pu­ją­ce w ja­jach


Awi­dy­na – biał­ko zwie­rzę­ce skła­da­ją­ce się z czte­rech łań­cu­chów po­li­pe­ty­do­wych, o masie ok. 70 kD, pI ok. 10, obec­ne w ja­jach. Wy­ka­zu­je duże po­wi­no­wact­wo do bio­ty­ny (stała dy­so­cja­cji Kd kom­plek­su awi­dy­na-bio­ty­na wy­no­si 10−15 M) i jest to jedna z naj­moc­niej­szych za­ob­ser­wo­wa­nych w przy­ro­dzie in­te­rak­cji nie­ko­wa­len­cyj­nych. Jedna czą­stecz­ka awi­dy­ny wiąże czte­ry czą­stecz­ki bio­ty­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awifauna

ogół pta­ków za­miesz­ku­ją­cych dany ob­szar, śro­do­wi­sko lub ży­ją­cych w okre­ślo­nej epoce ge­o­lo­gicz­nej; or­ni­to­fa­u­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ogół ga­tun­ków pta­ków za­miesz­ku­ją­cych okre­ślo­ny ob­szar ge­o­gra­ficz­ny, bio­top lub ży­ją­cych w okre­ślo­nym okre­sie ge­o­lo­gicz­nym;


Awi­fa­u­na (or­ni­to­fa­u­na) – ogół ga­tun­ków pta­ków za­miesz­ku­ją­cych okre­ślo­ny ob­szar ge­o­gra­ficz­ny, ro­dzaj śro­do­wi­ska (bio­top) lub ży­ją­cych w okre­ślo­nym okre­sie ge­o­lo­gicz­nym. Opi­sem awi­fa­u­ny zaj­mu­je się dział


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awifaunistyka

Awi­fa­u­ni­sty­ka – dział or­ni­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się opi­sem te­re­nu pod wzglę­dem ja­ko­ścio­we­go (ga­tun­ko­we­go) oraz ilo­ścio­we­go wy­stę­po­wa­nia na nim pta­ków. Teren opi­sy­wa­ny przez awi­fa­u­ni­sty­kę może być wy­róż­nio­ny ze wzglę­du na szcze­gól­ny ro­dzaj śro­do­wi­ska – bio­top, lub obej­mo­wać dany ob­szar ge­o­gra­ficz­ny np. całe pań­stwo.


Źródła:

Wikipedia

Awinion

mia­sto we Fran­cji; Avi­gnon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Fran­cji nad Ro­da­nem;


Awi­nion ( Avi­gnon, pro­wans. "Avin­hon") – mia­sto na po­łud­niu Fran­cji (w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że, w de­par­ta­men­cie Va­uc­lu­se), u pod­nó­ża wa­pien­ne­go wzgó­rza, na lewym brze­gu Ro­da­nu, przy uj­ściu do niego rzeki Du­ran­ce. Nad mia­stem gó­ru­je pałac pa­pie­ski ("Pa­la­is des Papes").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awinionka

miesz­kan­ka Awi­nio­nu (mia­sta we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Awi­nio­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiniończyk

miesz­ka­niec Awi­nio­nu (mia­sta we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Awi­nio­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awinioński

→ Awi­nion (mia­sto we Fran­cji)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Awi­nio­nem (mia­stem we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed la­ta­niem sa­mo­lo­tem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. lęk przed la­ta­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiofon

prze­sta­rza­łe, nie­skom­pli­ko­wa­ne urzą­dze­nie, uży­wa­ne do po­ro­zu­mie­wa­nia się za­ło­gi sa­mo­lo­tu mię­dzy sobą


Źródła:

SJP.pl

Awiomarina

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu mdło­ści i wy­mio­tów, za­wie­ra­ją­ce­go di­men­hy­dra­mi­nę; Di­men­hy­dri­nat, Avio­ma­rin


Źródła:

SJP.pl

Awiomatka

po­tocz­nie: lot­ni­sko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Awionetka

mały sa­mo­lot spor­to­wy lub tu­ry­stycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. mały sa­mo­lot pa­sa­żer­ski;


Awio­net­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie ma­łe­go sa­mo­lo­tu tu­ry­stycz­ne­go, spor­to­we­go lub dy­spo­zy­cyj­ne­go, sto­so­wa­ne obec­nie na ogół przez ludzi niez­wią­za­nych z lot­nict­wem, spo­ty­ka­ne zwła­szcza w me­diach. Przed II wojną świa­to­wą było uży­wa­ne bar­dziej ofi­cjal­nie i po­wszech­nie, obec­nie jest już rzad­sze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awioniczny

→ awio­ni­ka


Patrz:awionika

Źródła:

SJP.pl

Awionik

1. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się za­sto­so­wa­niem w lot­nict­wie i astro­na­u­ty­ce urzą­dzeń au­to­ma­tycz­nych i elek­tro­nicz­nych;
2. wy­po­sa­że­nie po­kła­do­we sa­mo­lo­tu


Awio­nik – spe­cja­li­sta z za­kre­su wy­po­sa­że­nia elek­trycz­ne­go i pi­lo­ta­żo­wo-na­wi­ga­cyj­ne­go stat­ków po­wietrz­nych. Może zaj­mo­wać się pro­jek­to­wa­niem, ob­słu­gą, poś­wiad­cza­niem lub pro­duk­cją spe­cja­li­stycz­ne­go sprzę­tu wy­po­sa­że­nia lot­ni­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awionika

1. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się za­sto­so­wa­niem w lot­nict­wie i astro­na­u­ty­ce urzą­dzeń au­to­ma­tycz­nych i elek­tro­nicz­nych;
2. wy­po­sa­że­nie po­kła­do­we sa­mo­lo­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lotn. astr. dzie­dzi­na tech­ni­ki i prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się elek­tro­nicz­ny­mi sy­ste­ma­mi i urzą­dze­nia­mi sto­so­wa­ny­mi w stat­kach po­wietrz­nych

 (1.2) techn. lotn. elek­tro­ni­ka lot­ni­cza


Awio­ni­ka – dwuz­nacz­ne po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awista

1. o wkła­dach ban­ko­wych, kon­tach: wy­pła­ca­ny w każ­dej chwi­li na żą­da­nie klien­ta;
2. o weks­lach: płat­ny w mo­men­cie oka­za­nia


Źródła:

SJP.pl

Awitaminoza

za­bu­rze­nie czyn­no­ści or­ga­niz­mu spo­wo­do­wa­ne nie­do­bo­rem lub bra­kiem okre­ślo­nej wi­ta­mi­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan cho­ro­bo­wy spo­wo­do­wa­ny nie­do­bo­rem jed­nej lub wię­cej wi­ta­min;


Awi­ta­mi­no­za – scho­rze­nie struk­tu­ral­ne lub funk­cjo­nal­ne spo­wo­do­wa­ne cał­ko­wi­tym bra­kiem lub zna­czą­cym nie­do­bo­rem okre­ślo­nej wi­ta­mi­ny w or­ga­niz­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awitaminozowy

→ awi­ta­mi­no­za


przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z awi­ta­mi­no­zą


Patrz:awitaminoza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awiważ

tech­ni­ka far­bo­wa­nia tka­nin


Awi­waż (fr. "avi­va­ge") – tech­ni­ka far­bo­wa­nia tka­nin po­le­ga­ją­ca na na­da­wa­niu jej ży­wych ko­lo­rów oraz chrzę­szczą­cą apre­tu­rę. Ma na celu uzy­ska­nie lep­sze­go chwy­tu oraz po­pra­wie­nia włas­no­ści przęd­nych tego włó­kna. Są to środ­ki na­no­szo­ne już po wyt­wo­rze­niu włó­kna bądź też po za­bar­wie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awiz

prze­sta­rza­le: awizo;
1. za­wia­do­mie­nie o na­dej­ściu prze­sył­ki pocz­to­wej;
2. pi­sem­na in­for­ma­cja o zre­a­li­zo­wa­niu okre­ślo­nej ope­ra­cji ban­ko­wej lub hand­lo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. za­wia­do­mie­nie, wez­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awizacja

za­wia­do­mie­nie, donos


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umó­wie­nie się z wy­prze­dze­niem na jakąś czyn­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awizacyjny

przy­miot­nik od: awi­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Awizerski

→ awiz; awi­zo­wy


Źródła:

SJP.pl

Awizo

1. za­wia­do­mie­nie o na­dej­ściu prze­sył­ki pocz­to­wej; awiz;
2. pi­sem­na in­for­ma­cja o zre­a­li­zo­wa­niu okre­ślo­nej ope­ra­cji ban­ko­wej lub hand­lo­wej; awiz;
3. nie­wiel­ki, szyb­ki okręt wo­jen­ny do celów zwia­dow­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) poczt. pi­sem­ne za­wia­do­mie­nie pocz­to­we o na­dej­ściu prze­sył­ki

 (1.2) pi­sem­ne za­wia­do­mie­nie o do­ko­na­niu ope­ra­cji hand­lo­wej, gieł­do­wej albo ban­ko­wej lub na­dej­ściu to­wa­ru

 (1.3) mar. nie­wiel­ki, szyb­ki okręt wo­jen­ny;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Awizomat

urzą­dze­nie do wy­da­wa­nia prze­sy­łek re­je­stro­wa­nych


Źródła:

SJP.pl

Awizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) poczt. wy­pi­sy­wa­nie awiza


Źródła:

Wiktionary

Awizować

1. pi­sem­nie za­wia­da­miać, za­wia­do­mić o na­dej­ściu prze­sył­ki, którą na­le­ży ode­brać na pocz­cie;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­po­wia­dać, za­po­wie­dzieć, po­wia­da­miać, po­wia­do­mić; anon­so­wać (za­a­non­so­wać), za­wia­da­miać (za­wia­do­mić)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­a­wi­zo­wać)

 (1.1) urz. wy­sta­wiać awizo; for­mal­nie po­wia­da­miać o na­dej­ściu prze­sył­ki

 (1.2) in­for­mo­wać o czymś w spo­sób ofi­cjal­ny

 (1.3) bank. fi­nans. ofi­cjal­nie zgła­szać za­miar do­ko­na­nia ope­ra­cji fi­nan­so­wej

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny awi­zo­wać się (dk. za­a­wi­zo­wać się)

 (2.1) być awi­zo­wa­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awizowiec

mały sta­tek przez­na­czo­ny do po­sy­łek i służ­by wy­wia­dow­czej; awizo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. awizo (typ okrę­tu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awizowy

→ awizo, → awiz


Patrz:awizo, → awiz

Źródła:

SJP.pl

Awizyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. do­nie­sie­nie, wia­do­mość


Źródła:

Wiktionary

Awoceta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. zob. sza­blo­dziób.


Źródła:

Wiktionary

Awokado

avo­ca­do;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej dla smacz­nych owo­ców; smacz­liw­ka;
2. owoc tego drze­wa, o grusz­ko­wa­tym kształ­cie, do 20 cm dłu­go­ści, ciem­no­zie­lo­nej skór­ce, tłu­stym miąż­szu i dużej pest­ce; grusz­ka awo­ka­do


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Per­sea|L.|ref=tak., ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew o skó­rza­stych li­ściach, ros­ną­ce w stre­fie tro­pi­kal­nej;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju awo­ka­do (1.1)

 (1.3) spoż. kulin. ciem­no­zie­lo­ny owoc awo­ka­do (1.2) o grusz­ko­wa­tym kształ­cie, zie­lon­ka­wo­żół­tym miąż­szu, z dużą pest­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awokadowy

→ awo­ka­do


przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy awo­ka­do, ma­ją­cy smak awo­ka­do, zwią­za­ny z awo­ka­do


Patrz:awokado

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awosz

po­tocz­nie o funk­cjo­na­riu­szu wę­gier­skiej służ­by bez­pie­czeń­stwa z cza­sów sta­li­now­skich


Źródła:

SJP.pl

Awoszka

→ awosz


Patrz:awosz

Źródła:

SJP.pl

Awpl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go, nazwa włas­na

 (1.1) = daw. polit. Akcja Wy­bor­cza Po­la­ków na Lit­wie;


Źródła:

Wiktionary

Aws

skrót od: Akcja Wy­bor­cza So­li­dar­ność - pol­ska par­tia po­li­tycz­na


skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = polit. hist. Akcja Wy­bor­cza So­li­dar­ność;

 (1.2) = eduk. Aka­de­mia Wy­mia­ru Spra­wied­li­wo­ści;

 (1.3) = wojsk. Agen­tu­ral­ny Wy­wiad Stra­te­gicz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aws-Owiec

czło­nek AWS (Akcji Wy­bor­czej "So­li­dar­ność"); awu­e­so­wiec


Źródła:

SJP.pl

Awuesiak

po­tocz­nie: awu­e­so­wiec - czło­nek AWS (Akcji Wy­bor­czej "So­li­dar­ność")


Źródła:

SJP.pl

Awuesowiec

czło­nek AWS (Akcji Wy­bor­czej "So­li­dar­ność"); AWS-owiec


Źródła:

SJP.pl

Awuesowski

przy­miot­nik od: AWS (Akcja Wy­bor­cza "So­li­dar­ność"); AWS-owski


Źródła:

SJP.pl

Awulsja

w ge­o­lo­gii: pow­sta­wa­nie no­we­go ko­ry­ta rzeki poza jego pier­wot­ny­mi za­ko­la­mi


Awul­sja − pro­ces two­rze­nia no­we­go ko­ry­ta rzeki, które omija wcze­śniej ist­nie­ją­ce me­an­dry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awulsyjny

zła­ma­nie awul­syj­ne - zła­ma­nie po­le­ga­ją­ce na oder­wa­niu frag­men­ty kości na sku­tek dzia­ła­nia od­po­wied­nio du­żych sił ze stro­ny ukła­du mię­śnio­we­go


Źródła:

SJP.pl

Awunkulat

szcze­gól­ny ro­dzaj związ­ków mię­dzy bra­tem matki i jego sio­strzeń­ca­mi, w któ­rym sio­strzeń­cy dzie­dzi­czą ma­ją­tek i po­zy­cję spo­łecz­ną po wuju; awun­ku­łat


Awun­ku­lat (łac. "avun­cu­lus" – wuj ze stro­ny matki) – sy­stem or­ga­ni­za­cji ro­dzi­ny i taki sy­stem po­kre­wień­stwa, w któ­rym naj­waż­niej­sza rola przy­pa­da bratu matki (wu­jo­wi). Wuj pełni rolę wzoru oso­bo­we­go i to po nim sio­strzeń­cy dzie­dzi­czą po­zy­cję spo­łecz­ną lub ma­ją­tek. Jest on naj­waż­niej­szym mę­skim opie­ku­nem dzie­ci swo­jej sio­stry. Rola ojca jest bar­dzo mała lub wręcz żadna.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Awunkułat

szcze­gól­ny ro­dzaj związ­ków mię­dzy bra­tem matki i jego sio­strzeń­ca­mi, w któ­rym sio­strzeń­cy dzie­dzi­czą ma­ją­tek i po­zy­cję spo­łecz­ną po wuju; awun­ku­lat


Źródła:

SJP.pl

Aww

po­tocz­nie: wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce roz­czu­le­nie, czu­łość lub za­chwyt


Źródła:

SJP.pl

Awykonalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest awy­ko­nal­ne; brak moż­li­wo­ści wy­ko­na­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Awykonalny

nie­moż­li­wy do wy­ko­na­nia lub zre­a­li­zo­wa­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nie­wy­ko­nal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Awzelina

eg­zo­tycz­ne drew­no uży­wa­ne do wy­kła­da­nia na­wierzch­ni toru ko­lar­skie­go


Źródła:

SJP.pl