Au

1. wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy wycie; auu;
2. okrzyk wy­ra­ża­ją­cy ból; oj, auć, aua


wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy ból

 (1.2) wycie zwie­rzę­cia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Au-Pair

[czy­taj: o PER] młoda ko­bie­ta, naj­czę­ściej cu­dzo­ziem­ka, za­trud­nio­na do opie­ki nad dziec­kiem i drob­nych prac do­mo­wych; au pair, oper­ka


Źródła:

SJP.pl

Aua

[czy­taj: ała] wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy ból; oj, auć, au


wy­krzy­knik

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy ból


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aubade

[czy­taj: oBAD] pieśń lub po­e­mat na po­wi­ta­nie po­ran­ka


Źródła:

SJP.pl

Aubryt

me­te­o­ryt ka­mien­ny


Źródła:

SJP.pl

Auchan

[czy­taj: oszĄ] kon­cern hand­lo­wy z sie­dzi­bą we Fran­cji


Au­chan SA (fr. ho­mo­fon "Hauts-Champs" [oˈʃɑ̃] – nazwa dziel­ni­cy w mie­ście Ro­u­ba­ix) – sieć hi­per­mar­ke­tów pow­sta­ła we Fran­cji, za­ło­żo­na i na­le­żą­ca do ro­dzi­ny "Mul­liez" (De­cath­lon, Leroy Mer­lin, No­ra­u­to, Orsay). Dzia­łal­ność pro­wa­dzi w kilku kra­jach Eu­ro­py i w Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od aut


Źródła:

Wiktionary

Auckland

[czy­taj: OKlend] mia­sto w Nowej Ze­len­dii


Auc­kland (wym. []; maor. Tāmaki-makau-rau) – mia­sto w Nowej Ze­lan­dii, po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Wyspy Pół­noc­nej, mię­dzy dwie­ma za­to­ka­mi Oce­a­nu Spo­koj­ne­go: na za­cho­dzie i Ha­u­ra­ki na wscho­dzie. Jest naj­więk­szym mia­stem w pań­stwie, miesz­ka w nim 1 467 800 osób (ok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aud.

skrót

 (1.1) = wojsk. au­dy­tor


Źródła:

Wiktionary

Auden

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Auderski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Audi

marka sa­mo­cho­dów i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Audi


Nie mylić z: AUDI.

Audi AG – nie­miec­ki pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, z sie­dzi­bą w In­gol­stadt, na­le­żą­cy do kon­cer­nu Volks­wa­gen AG. Za­ło­żo­ny zo­stał w 1909 roku przez Au­gu­sta Hor­cha, który za­ło­żył nową spół­kę po tym, jak od­szedł z za­rzą­du Au­gust-Horch-Mo­tor­wa­gen AG, którą za­ło­żył w 1899 roku. Nazwa przed­się­bior­stwa wy­wo­dzi się z gry słów: Audi to ła­ciń­skie tłu­ma­cze­nie naz­wi­ska Horch (oz­na­cza „słu­chaj!”).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audialność

→ au­dial­ny


Patrz:audialny

Źródła:

SJP.pl

Audialny

od­no­szą­cy się do słu­chu, dzia­ła­ją­cy na słuch, od­bie­ra­ny słu­chem, np. sprzęt au­dial­ny; słu­cho­wy, au­dy­tyw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) techn. od­bie­ra­ny przez zmysł słu­chu lub do­ty­czą­cy dźwię­ko­wej formy ko­mu­ni­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mot. sa­mo­chód marki Audi


Źródła:

Wiktionary

Audiencja

ofi­cjal­ne po­słu­cha­nie, udzie­lo­ne przez osobę na wy­so­kim sta­no­wi­sku, np. do­stoj­ni­ka, dy­gni­ta­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ofi­cjal­ne spot­ka­nie z kimś na wy­so­kim sta­no­wi­sku


Au­dien­cja (łac. "au­dien­tia" od "au­di­re" – 'sły­szeć; słu­chać') – pry­wat­ne lub pu­blicz­ne spot­ka­nie lub ofi­cjal­ne po­słu­cha­nie. Au­dien­cji udzie­la zwy­kle osoba pia­stu­ją­ca wy­so­kie sta­no­wi­sko (w szcze­gól­no­ści król lub pa­pież).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audiencjonalny

przy­miot­nik od: au­dien­cja; au­dien­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Audiencyjny

przy­miot­nik od: au­dien­cja (np. sala au­dien­cyj­na, pora au­dien­cyj­na); au­dien­cjo­nal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­dien­cją, po­słu­cha­niem; słu­żą­cy do od­by­wa­nia au­dien­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audik

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Audi


Źródła:

SJP.pl

Audio

po­tocz­nie: słu­żą­cy do na­gry­wa­nia i odt­wa­rza­nia dźwię­ków


przy­miot­nik

 (1.1) dźwię­ko­wy

 (1.2) za­pi­su­ją­cy, odt­wa­rza­ją­cy, przet­wa­rza­ją­cy, wzmac­nia­ją­cy lub prze­sy­ła­ją­cy dźwięk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audio-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy ze słu­chem, sły­sze­niem, dźwię­kiem


Źródła:

Wiktionary

Audio-Video

zwią­za­ny ze sprzę­tem do od­bio­ru, na­gry­wa­nia i przet­wa­rza­nia dźwię­ku oraz obra­zu; audio-wideo


Źródła:

SJP.pl

Audio-Wideo

zwią­za­ny ze sprzę­tem do od­bio­ru, na­gry­wa­nia i przet­wa­rza­nia dźwię­ku oraz obra­zu; audio-video


Źródła:

SJP.pl

Audioanalgezja

znie­czu­la­nie za po­mo­cą dźwię­ków, sto­so­wa­ne m.in. w sto­ma­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Audiobajka

na­gra­nie audio bajki lub opo­wia­da­nia dla dzie­ci


Źródła:

SJP.pl

Audiobook

[czy­taj: ał­dio­buk] na­gra­nie dźwię­ko­we z od­czy­ty­wa­nym przez lek­to­ra tek­stem książ­ki; au­diok­siąż­ka, książ­ka audio, książ­ka do słu­cha­nia, książ­ka mó­wio­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) książ­ka mó­wio­na; na­gra­nie dźwię­ko­we za­wie­ra­ją­ce tekst pu­bli­ka­cji książ­ko­wej od­czy­ta­ny przez lek­to­ra;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audiobookowy

→ au­dio­bo­ok [czy­taj: ał­dio­bu­ko­wy]


Źródła:

SJP.pl

Audiodeskrypcja

słow­ne opi­sy­wa­nie wi­dzia­ne­go obra­zu dla osób nie­wi­do­mych i sła­bo­wi­dzą­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. do­dat­ko­we ob­ja­śnie­nia dzie­ła wple­cio­ne po­mię­dzy stan­dar­do­wy opis czy dia­lo­gi i opi­su­ją­ce sce­ne­rię oraz kon­tekst i umoż­li­wia­ją­ce od­biór tego dzie­ła przez osoby z nie­peł­no­spraw­no­ścią wzro­ku


Au­dio­de­skryp­cja – z audio ("do­ty­czą­cy słu­chu, dźwię­ku") oraz

 des­crip­tio ("zwią­za­ny z ry­so­wa­niem, opi­sy­wa­niem") – prze­ka­zy­wa­ny drogą słu­cho­wą, wer­bal­ny opis tre­ści wi­zu­al­nych oso­bom nie­wi­do­mym i sła­bo­wi­dzą­cym. Au­dio­de­skryp­cja jest na­zy­wa­na rów­nież "opi­sem wideo" lub "opi­so­wą nar­ra­cją".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audiodeskryptor

osoba słow­nie opi­su­ją­ca wi­dzia­ny obraz oso­bom nie­wi­do­mym i sła­bo­wi­dzą­cym


Źródła:

SJP.pl

Audiodeskryptorka

ko­bie­ta słow­nie opi­su­ją­ca wi­dzia­ny obraz oso­bom nie­wi­do­mym i sła­bo­wi­dzą­cym


Źródła:

SJP.pl

Audiofil

osoba szcze­gól­nie za­in­te­re­so­wa­na wy­so­ką ja­ko­ścią dźwię­ku i sprzę­tem do jego odt­wa­rza­nia


Au­dio­fil (z audio „sły­szę”, z gr. "phi­los" „ko­cha­ją­cy”) – osoba szcze­gól­nie za­in­te­re­so­wa­na wy­so­ką ja­ko­ścią odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku i ko­lek­cjo­nu­ją­ca sprzęt odt­wa­rza­ją­cy naj­wyż­szej klasy. Na­le­ży stwier­dzić, że słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go PWN w swo­jej de­fi­ni­cji słowa „au­dio­fil” na­zy­wa tę klasę po pro­stu „naj­wyż­szą klasą”, nie od­no­sząc się przy tym do kon­kret­nych pa­ra­me­trów tech­nicz­nych czy kwe­stii ce­no­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Audiofilia

szcze­gól­ne za­in­te­re­so­wa­nie wy­so­ką ja­ko­ścią odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku i ko­lek­cjo­no­wa­nie sprzę­tu odt­wa­rza­ją­ce­go naj­wyż­szej klasy; au­dio­fi­lizm


Źródła:

SJP.pl

Audiofilizm

szcze­gól­ne za­in­te­re­so­wa­nie wy­so­ką ja­ko­ścią odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku i ko­lek­cjo­no­wa­nie sprzę­tu odt­wa­rza­ją­ce­go naj­wyż­szej klasy; au­dio­fi­lia


Źródła:

SJP.pl

Audiofilka

→ au­dio­fil


Patrz:audiofil

Źródła:

SJP.pl

Audiofilski

→ au­dio­fil


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­dio­fi­la­mi; przy­wią­zu­ją­cy wiel­ką wagę do ja­ko­ści dźwię­ku


Patrz:audiofil

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audiofilskość

→ au­dio­fil­ski


Patrz:audiofilski

Źródła:

SJP.pl

Audiofilstwo

bycie au­dio­fi­lem - osobą szcze­gól­nie za­in­te­re­so­wa­ną wy­so­ką ja­ko­ścią odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku


Źródła:

SJP.pl

Audiofonolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie au­dio­fo­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Audiofonologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem na­rzą­du słu­chu i rów­no­wa­gi oraz dia­gno­sty­ką głosu i mowy


Źródła:

SJP.pl

Audiograf

przy­rząd do okre­śla­nia do­kład­no­ści słu­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. sa­mo­za­pi­su­ją­cy przy­rząd do ba­da­nia do­kład­no­ści słu­chu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audiogram

gra­ficz­ny obraz wy­ni­ków ba­da­nia au­dio­me­trem, w po­sta­ci krzy­wej prze­wod­nict­wa dźwię­ków dla obu uszu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. zapis wy­ni­ku ba­da­nia słu­chu za po­mo­cą au­dio­me­tru;


Au­dio­gram (łac. "audio" – sły­szę, gr. "grámma" – pismo, li­te­ra) – gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie wy­ni­ku ba­da­nia au­dio­me­trycz­ne­go. Ba­da­nie oce­nia spraw­ność na­rzą­du słu­chu (czę­stot­li­wość, gło­śność). Tony ge­ne­ro­wa­ne są przez au­dio­metr.

Na au­dio­gra­mie za­pi­sy­wa­ne są progi sły­sze­nia tonów czy­stych, przed­sta­wia­ją­ce czę­stot­li­wość i gło­śność w dB HL (ang. "he­a­ring level" – próg sły­szal­no­ści). Ba­da­nie prze­pro­wa­dza się dla każ­de­go ucha od­dziel­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audioholik

osoba pra­gną­ca jak naj­lep­sze­go sprzę­tu do odt­wa­rza­nia mu­zy­ki oraz przy­wią­zu­ją­ca zbyt dużą wagę do ja­ko­ści odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku


Źródła:

SJP.pl

Audioholizm

chęć po­sia­da­nia naj­lep­sze­go sprzę­tu do odt­wa­rza­nia mu­zy­ki oraz przy­wią­zy­wa­nie zbyt dużej wagi do ja­ko­ści odt­wa­rza­ne­go dźwię­ku, trak­to­wa­ne jako objaw cho­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Audiokonferencja

kon­fe­ren­cja te­le­fo­nicz­na


Źródła:

SJP.pl

Audioksiążka

na­gra­nie dźwię­ko­we z od­czy­ty­wa­nym przez lek­to­ra tek­stem książ­ki; au­dio­bo­ok, książ­ka audio, książ­ka do słu­cha­nia, książ­ka mó­wio­na


Źródła:

SJP.pl

Audiolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie au­dio­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem za­bu­rzeń słu­chu

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka au­dio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audiologia

dział oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gii, nauka zaj­mu­ją­ca się wła­ści­wo­ścia­mi aku­stycz­ny­mi na­rzą­du słu­chu, jego bu­do­wą, me­cha­niz­mem sły­sze­nia, wraz z jego za­bu­rze­nia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. fizj. med. nauka o słu­chu


Au­dio­lo­gia – nauka o słu­chu. Jako dzie­dzi­na me­dy­cy­ny jest dzia­łem oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gii, zaj­mu­ją­cym się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób na­rzą­dów słu­chu i rów­no­wa­gi. W Pol­sce funk­cjo­nu­je w ra­mach spe­cja­li­za­cji le­kar­skiej au­dio­lo­gii i fo­nia­trii trwa­ją­cej 5 lat (2 lata mo­du­łu pod­sta­wo­we­go z oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gii i 3 lata mo­du­łu spe­cja­li­stycz­ne­go z au­dio­lo­gii i fo­nia­trii). Kon­sul­tan­tem kra­jo­wym au­dio­lo­gii i fo­nia­trii od 21 czerw­ca 2017 roku jest prof. dr hab. n. med. Ma­rio­la Elż­bie­ta Śli­wiń­ska-Ko­wal­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audiologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z au­dio­lo­gią, do­ty­czą­cy au­dio­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Audiolożka

→ au­dio­log


Patrz:audiolog

Źródła:

SJP.pl

Audiometr

przy­rząd do ba­da­nia słu­chu, który na­da­je od­po­wied­nie tony o róż­nym na­tę­że­niu do obu uszu, przez co stwier­dza się próg sły­szal­no­ści tych tonów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. urzą­dze­nie aku­stycz­ne słu­żą­ce do dia­gno­sty­ki za­bu­rzeń or­ga­nicz­nych na­rzą­du słu­chu;


Au­dio­metr (łac. "audio" → sły­szę, gr. "metréō" → mie­rzę) – urzą­dze­nie aku­stycz­ne słu­żą­ce do dia­gno­sty­ki za­bu­rzeń or­ga­nicz­nych na­rzą­du słu­chu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audiometria

dział au­dio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się po­mia­rem pro­gów sły­szal­no­ści i wnio­sko­wa­niem (z au­dio­gra­mów) o ewen­tu­al­nych usz­ko­dze­niach i cho­ro­bach na­rzą­du słu­chu


Źródła:

SJP.pl

Audiometryczny

przy­miot­nik od: au­dio­me­tria


Źródła:

SJP.pl

Audion

naj­prost­szy lam­po­wy od­bior­nik ra­dio­wy, obec­nie nie­pro­du­ko­wa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. elek­tron. pier­wsza kon­struk­cyj­nie trio­da (lam­po­wa);


Au­dion, lampa au­dio­no­wa (łac. "audio" - sły­szę) - hi­sto­rycz­na lampa elek­tro­no­wa, pier­wsza elek­tro­nicz­na lampa wzmac­nia­ją­ca (trio­da), dzia­ła­ją­ca jako de­tek­tor oraz wzmac­niacz (uzy­ska­ne­go po de­tek­cji) sy­gna­łu m.cz.[]. Dzię­ki tej pod­wój­nej funk­cji poz­wo­li­ła uzy­skać więk­szą czu­łość od­bior­ni­ka, co umoż­li­wi­ło od­biór sta­cji ra­dio­fo­nicz­nych, znaj­du­ją­cych się w znacz­nej od­le­gło­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audioprzewodnik

prze­no­śne urzą­dze­nie z na­gra­ny­mi in­for­ma­cja­mi ułat­wia­ją­cy­mi zwie­dza­nie


Źródła:

SJP.pl

Audioreportaż

re­por­taż w for­mie dźwię­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Audioserial

se­rial w for­mie dźwię­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Audiosfera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół dźwię­ków trans­mi­to­wa­nych, świat dźwię­ku


Źródła:

Wiktionary

Audioskop

po­łą­cze­nie pro­jek­to­ra z ma­gne­to­fo­nem ka­se­to­wym


Źródła:

SJP.pl

Audioteka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór au­dio­bo­o­ków zgro­ma­dzo­ny w danej in­sty­tu­cji lub przez pry­wat­ną osobę


Au­dio­te­ka – pol­skie przed­się­bior­stwo z bran­ży au­dio­bo­o­ków. Za­ło­żo­ne w 2008 r. przez Mar­ci­na Be­me­go i Bła­że­ja Kuklę. W 2013 Beme otrzy­mał na­gro­dę Śląk­fa w ka­te­go­rii Wy­daw­ca/Pro­mo­tor Roku za dzia­ła­ność Au­dio­te­ki. W 2023 prze­ję­te przez Wir­tu­al­ną Pol­skę; w tym okre­sie firma miała około 215 tys. użyt­kow­ni­ków, i udo­step­nia­ła ok. 20,000 po­zy­cji. W 2025 firma udo­stęp­nia­ła ok. 30,000 po­zy­cji, dzia­ła­ła także poza Pol­ską w Niem­czech, na Lit­wie i w Cze­chach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Audioteks

usłu­ga po­le­ga­ją­ca na udo­stęp­nie­niu abo­nen­to­wi, za poś­red­nict­wem sieci te­le­fo­nicz­nej, moż­li­wo­ści ko­rzy­sta­nia z ser­wi­sów in­for­ma­cyj­nych i roz­ryw­ko­wych za pod­wyż­szo­ną opła­tą; au­dio­tekst


Źródła:

SJP.pl

Audioteksowy

→ au­dio­teks; au­dio­tek­sto­wy


Źródła:

SJP.pl

Audiotekst

usłu­ga po­le­ga­ją­ca na udo­stęp­nie­niu abo­nen­to­wi, za poś­red­nict­wem sieci te­le­fo­nicz­nej, moż­li­wo­ści ko­rzy­sta­nia z ser­wi­sów in­for­ma­cyj­nych i roz­ryw­ko­wych za pod­wyż­szo­ną opła­tą; au­dio­teks


Źródła:

SJP.pl

Audiotele

ro­dzaj gry or­ga­ni­zo­wa­nej przez sta­cje te­le­wi­zyj­ne, po­le­ga­ją­cej na udzie­le­niu od­po­wie­dzi (np. te­le­fo­nicz­nej, ese­me­so­wej) na pro­ste py­ta­nia za­da­wa­ne na an­te­nie, zwy­cięz­cą jest osoba wy­lo­so­wa­na spoś­ród tych, które na­de­sła­ły po­praw­ną od­po­wiedź


Źródła:

SJP.pl

Audiotelediota

osoba bio­rą­ca udział w au­dio­te­le; au­dio­te­lo­wicz


Źródła:

SJP.pl

Audiotelowicz

osoba bio­rą­ca udział w au­dio­te­le; au­dio­te­le­dio­ta


Źródła:

SJP.pl

Audiowizor

rzad­ko: wi­de­o­fon, wi­de­o­te­le­fon


Źródła:

SJP.pl

Audiowizualnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób wy­ko­rzy­stu­ją­cy za­rów­no dźwięk (audio), jak i obraz (wideo)


Źródła:

Wiktionary

Audiowizualność

prze­ka­zy­wa­nie tre­ści rów­no­cze­śnie za po­mo­cą dźwię­ku i obra­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­dio­wi­zu­al­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audiowizualny

rów­no­cze­śnie sły­szal­ny i wi­dzial­ny, słu­cho­wo-wzro­ko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­rów­no wra­żeń słu­cho­wych, jak i wzro­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auditing

ofi­cjal­na kon­tro­la po­le­ga­ją­ca na spraw­dze­niu zgod­no­ści dzia­łań, da­nych lub pro­ce­sów z przy­ję­ty­mi za­ło­że­nia­mi, prze­pi­sa­mi prawa lub obo­wią­zu­ją­cy­mi za­sa­da­mi; au­dy­ting, audyt


Źródła:

SJP.pl

Audrey

[czy­taj: odrej, odri] obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Audycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od audyt


Źródła:

Wiktionary

Audycja

1. część skła­do­wa pro­gra­mu ra­dio­we­go lub te­le­wi­zyj­ne­go
2. kon­cert po­pu­la­ry­za­tor­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­gram ra­dio­wy;

 (1.2) ro­dzaj wew­nętrz­ne­go po­pi­su w szko­le mu­zycz­nej


Zo­bacz też: Au­dy­cja (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Au­dy­cja – ciąg ru­cho­mych obra­zów z dźwię­kiem lub bez niego (au­dy­cja au­dio­wi­zu­al­na) albo ciąg dźwię­ków (au­dy­cja ra­dio­wa), sta­no­wią­cy, ze wzglę­du na treść, formę, przez­na­cze­nie lub au­tor­stwo, odręb­ną ca­łość w stwo­rzo­nym przez do­staw­cę usłu­gi me­dial­nej pro­gra­mie lub ka­ta­lo­gu au­dy­cji pu­blicz­nie udo­stęp­nia­nych w ra­mach au­dio­wi­zu­al­nej usłu­gi me­dial­nej na żą­da­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audycyjka

zdrob­nie­nie od: au­dy­cja


Źródła:

SJP.pl

Audyfon

pra­cow­nia ar­ty­sty pla­sty­ka, fo­to­gra­fa


Źródła:

SJP.pl

Audyt

1. ofi­cjal­na kon­tro­la np. do­cho­dów firmy, po­le­ga­ją­ca na spraw­dze­niu zgod­no­ści cze­goś z przy­ję­ty­mi za­ło­że­nia­mi, obo­wią­zu­ją­cym pra­wem, za­sa­da­mi itp.; au­di­ting;
2. akcja śle­dze­nia ak­tyw­no­ści użyt­kow­ni­ków ser­we­ra w In­ter­ne­cie;
3. audyt ener­ge­tycz­ny - do­radzt­wo in­we­sty­cyj­ne ma­ją­ce na celu ra­cjo­na­li­za­cję zu­ży­cia ener­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­so­wa kon­tro­la przed­się­bior­stwa ukie­run­ko­wa­na na spraw­dze­nie do­cho­do­wo­ści lub zgod­no­ści sto­so­wa­nych pro­ce­dur z za­ło­że­nia­mi;


Audyt – nie­za­leż­na ocena danej or­ga­ni­za­cji, sy­ste­mu, pro­ce­su, pro­jek­tu lub pro­duk­tu.

Przed­miot au­dy­tu jest ba­da­ny pod wzglę­dem zgod­no­ści z okre­ślo­ny­mi stan­dar­da­mi, wzor­ca­mi, li­sta­mi kon­trol­ny­mi, prze­pi­sa­mi prawa, nor­ma­mi lub prze­pi­sa­mi wew­nętrz­ny­mi or­ga­ni­za­cji (po­li­ty­ki, pro­ce­du­ry).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audyting

ofi­cjal­na kon­tro­la po­le­ga­ją­ca na spraw­dze­niu zgod­no­ści dzia­łań, da­nych lub pro­ce­sów z przy­ję­ty­mi za­ło­że­nia­mi, prze­pi­sa­mi prawa lub obo­wią­zu­ją­cy­mi za­sa­da­mi; au­di­ting, audyt


Źródła:

SJP.pl

Audytor

1. sę­dzia woj­sko­wy
2. księ­go­wy po­sia­da­ją­cy upraw­nie­nia do we­ry­fi­ka­cji rocz­ne­go bi­lan­su firmy dla po­trzeb za­in­te­re­so­wa­nych stron (urząd skar­bo­wy, kon­tra­hen­ci, ak­cjo­na­riu­sze, in­we­sto­rzy)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto prze­pro­wa­dza audyt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audytorium

1. sala wy­kła­do­wa;
2. słu­cha­cze wy­kła­du, wy­stę­pu, kon­cer­tu itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sala wy­kła­do­wa, od­czy­to­wa;

 (1.2) ogół słu­cha­czy zgro­ma­dzo­nych na wy­kła­dzie, od­czy­cie, kon­cer­cie


Au­dy­to­rium ( au­di­to­rium), sala wy­kła­do­wa – sala wy­kła­do­wa, od­czy­to­wa z za­sa­dy o am­fi­te­a­tral­nym ukła­dzie miejsc dla słu­cha­czy, lub ogół słu­cha­czy zgro­ma­dzo­nych na wy­kła­dzie, od­czy­cie, kon­cer­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Audytorka

księ­go­wa po­sia­da­ją­ca upraw­nie­nia do we­ry­fi­ka­cji rocz­ne­go bi­lan­su firmy dla po­trzeb za­in­te­re­so­wa­nych stron (urząd skar­bo­wy, kon­tra­hen­ci, ak­cjo­na­riu­sze, in­we­sto­rzy)


Źródła:

SJP.pl

Audytorski

do­ty­czą­cy kon­tro­li ksiąg i fi­nan­sów firmy lub osoby prze­pro­wa­dza­ją­cej taką kon­tro­lę


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­dy­tem lub au­dy­to­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audytoryjny

przy­miot­nik od: au­dy­to­rium


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­dy­to­rium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audytowalność

→ au­dy­to­wal­ny


Patrz:audytowalny

Źródła:

SJP.pl

Audytowalny

da­ją­cy się au­dy­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Audytować

prze­pro­wa­dzać audyt


Źródła:

SJP.pl

Audytowy

→ audyt, po­stę­po­wa­nie au­dy­to­we


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­dy­tem, do­ty­czą­cy au­dy­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audytywny

taki, który sły­chać, da­ją­cy się od­bie­rać za po­mo­cą słu­chu (np. au­dy­tyw­ne środ­ki na­u­cza­nia); słu­cho­wy


przy­miot­nik

 (1.1) fizj. przys­wa­ja­ny za po­mo­cą słu­chu; do­ty­czą­cy per­cep­cji dźwię­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Audyzm

dy­skry­mi­no­wa­nie głu­chych i sła­bo­sły­szą­cych


Źródła:

SJP.pl

Auerowski

metal au­e­row­ski - stop, rza­dziej czy­sty metal zdol­ny do wyt­wa­rza­nia iskier przy krze­sa­niu, sto­so­wa­ny w za­pal­nicz­kach kie­szon­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Augelit

rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów


Au­ge­lit – rzad­ki mi­ne­rał z ro­dzi­ny fos­fo­ra­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augiasz

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: król Elidy na Pe­lo­po­ne­zie, syn He­lio­sa (lub For­ba­sa; Po­sej­do­na) i Hyr­mi­ne, brat Ak­to­ra, przy­rod­ni brat króla Kol­chi­dy Aje­te­sa, ma­ją­cy wiel­kie stada bydła trzy­ma­ne w strasz­li­wie brud­nej staj­ni, którą oczy­ścił He­ra­kles w jeden dzień;
2. staj­nia Au­gia­sza - prze­no­śnie o ja­kimś śro­do­wi­sku, in­sty­tu­cji, w któ­rych pa­nu­je zamęt, nie­ład


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. le­gen­dar­ny król Elidy na Pe­lo­po­ne­zie, jeden z Ar­go­na­u­tów, syn He­lio­sa;


Au­giasz (gr. Αὐγείας Augeías, łac. Au­ge­as, co zna­czy "jasny") – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Elidy na Pe­lo­po­ne­zie, jeden z Ar­go­na­u­tów.

Jego po­cho­dze­nie jest po­da­wa­ne od­mien­nie, w za­leż­no­ści od źró­deł. Niek­tó­re po­da­ją, że był synem He­lio­sa i Na­u­si­da­me, inne uz­na­ją go za syna Po­sej­do­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augiaszowy

1. staj­nia au­gia­szo­wa - mi­to­lo­gicz­na staj­nia nie­czy­szczo­na przez wile lat, w sta­nie skraj­ne­go za­nied­ba­nia i za­pu­szcze­nia, którą He­ra­kles oczy­ścił w ciągu jed­ne­go dnia; staj­nia Au­gia­sza;
2. w prze­no­śni: o czymś w sta­nie wiel­kie­go za­nied­ba­nia, o wiel­kim na­gro­ma­dze­niu ba­ła­ga­nu i błę­dów, ocze­ku­ją­cym na upo­rząd­ko­wa­nie


przy­miot­nik

 (1.1) mitgr. zwią­za­ny z kró­lem Au­gia­szem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augit

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów;


Augit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Mi­ne­rał po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "auge" = blask i na­wią­zu­je do sil­ne­go, szkli­ste­go po­ły­sku tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augitowy

→ augit


Patrz:augit

Źródła:

SJP.pl

Augment

gra­ma­tycz­ny pre­fiks e cha­rak­te­ry­zu­ją­cy for­ma­cje czasu przesz­łe­go w sze­re­gu sta­rych ję­zy­ków in­do­e­u­ro­pej­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. sa­mo­gło­ska do­da­wa­na na po­cząt­ku cza­sow­ni­ka, zaz­na­cza­ją­ca formę czasu przesz­łe­go;


Aug­ment – w ję­zy­koz­naw­stwie wy­stę­pu­ją­ca w od­mia­nie cza­sow­ni­ka do­dat­ko­wa sa­mo­gło­ska na po­cząt­ku wy­ra­zu, zaz­na­cza­ją­ca czasy przesz­łe w niek­tó­rych ję­zy­kach in­do­e­u­ro­pej­skich, cha­rak­te­ry­stycz­na m.in. dla greki kla­sycz­nej (wy­stę­pu­je także w ję­zy­ku no­wo­grec­kim), san­skry­tu oraz w pew­nym za­kre­sie ję­zy­ka or­miań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augmentacja

1. w mu­zy­ce: dwu­krot­ne po­więk­sze­nie war­to­ści ryt­micz­nej nut;
2. daw­niej: po­więk­sze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. tech­ni­ka imi­ta­cyj­na po­le­ga­ją­ca na wy­dłu­że­niu, naj­czę­ściej dwu­krot­nym, wszyst­kich war­to­ści ryt­micz­nych te­ma­tu;

 (1.2) med. w kar­dio­lo­gii: zwięk­sze­nie war­to­ści ci­śnie­nia w głów­nych tęt­ni­cach spo­wo­do­wa­ne przez falę zwrot­ną;

 (1.3) med. w sto­ma­to­lo­gii: wy­peł­nie­nie ubyt­ków kości wy­rost­ka zę­bo­do­ło­we­go;


Aug­men­ta­cja – tech­ni­ka imi­ta­cyj­na po­le­ga­ją­ca na wy­dłu­że­niu, naj­czę­ściej dwu­krot­nym, wszyst­kich war­to­ści ryt­micz­nych te­ma­tu. Sze­ro­ko wy­ko­rzy­sty­wa­na w ba­ro­ko­wej po­li­fo­nii i przeksz­tał­ce­niach wa­ria­cyj­nych. Tech­ni­ką od­wrot­ną do aug­men­ta­cji jest dy­mi­nu­cja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augmentacyjny

→ aug­men­ta­cja


Patrz:augmentacja

Źródła:

SJP.pl

Augmentativum

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz o cha­rak­te­rze aug­men­ta­tyw­nym (zgru­bia­łym), wy­ra­ża­ją­cy wiel­kość cze­goś (np. bu­ci­sko) lub po­u­fa­ły sto­su­nek au­to­ra słowa do przed­mio­tu wy­po­wie­dzi (np. chło­pi­sko); aug­men­ta­tyw, aug­men­ta­ti­wum, zgru­bie­nie


Źródła:

SJP.pl

Augmentatiwum

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz o cha­rak­te­rze zgru­bia­łym, wy­ra­ża­ją­cy wiel­kość cze­goś (np. bu­ci­sko) lub po­u­fa­ły sto­su­nek au­to­ra słowa do przed­mio­tu wy­po­wie­dzi (np. chło­pi­sko); aug­men­ta­tyw, aug­men­ta­ti­vum, aug­men­ta­ty­wum, zgru­bie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. wyraz ut­wo­rzo­ny za po­mo­cą od­po­wied­nich for­man­tów (przy­rost­ków), który oz­na­cza po­więk­sze­nie, wzmoc­nie­nie lub czę­sto także za­bar­wie­nie pe­jo­ra­tyw­ne w sto­sun­ku do wy­ra­zu pod­sta­wo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augmentatyw

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz o cha­rak­te­rze aug­men­ta­tyw­nym (zgru­bia­łym), wy­ra­ża­ją­cy wiel­kość cze­goś (np. bu­ci­sko) lub po­u­fa­ły sto­su­nek au­to­ra słowa do przed­mio­tu wy­po­wie­dzi (np. chło­pi­sko); aug­men­ta­ti­vum, aug­men­ta­ti­wum, zgru­bie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. forma słowa wska­zu­ją­ca na więk­szość, in­ten­syw­ność lub po­tę­gę cechy wy­ra­zu pod­sta­wo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augmentatywność

→ aug­men­ta­tyw­ny


Patrz:augmentatywny

Źródła:

SJP.pl

Augmentatywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: zgru­bia­ły, ma­ją­cy lub na­da­ją­cy zna­cze­nie zgru­bia­łe


Źródła:

SJP.pl

Augmentatywum

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz o cha­rak­te­rze zgru­bia­łym, wy­ra­ża­ją­cy wiel­kość cze­goś (np. bu­ci­sko) lub po­u­fa­ły sto­su­nek au­to­ra słowa do przed­mio­tu wy­po­wie­dzi (np. chło­pi­sko); aug­men­ta­tyw, aug­men­ta­ti­vum, aug­men­ta­ti­wum, zgru­bie­nie


Źródła:

SJP.pl

Augsburczyk

miesz­ka­niec Augs­bur­ga; Augs­bur­ża­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Augs­bur­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augsburg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w Ba­wa­rii, hi­sto­rycz­na sto­li­ca Szwa­bii;


Augs­burg ( Au­gu­sta Vin­de­li­co­rum) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, sto­li­ca re­jen­cji Szwa­bia, re­gio­nu Augs­burg oraz sie­dzi­ba po­wia­tu ziem­skie­go Augs­burg. Trze­cie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto Ba­wa­rii (po Mo­na­chium i No­rym­ber­dze). Leży nad rze­ka­mi Lech i Wer­tach, na przed­gó­rzu al­pej­skim na wy­so­ko­ści 494 m n.p.m. Jedno z naj­star­szych miast nie­miec­kich, za­ło­żo­ne przez Rzy­mian. Hi­sto­rycz­na sto­li­ca Szwa­bii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Augsburgski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Augs­bur­giem, do­ty­czą­cy Augs­bur­ga, po­cho­dzą­cy z Augs­bur­ga


Źródła:

Wiktionary

Augsburka

miesz­kan­ka Augs­bur­ga; Augs­bur­żan­ka


Źródła:

SJP.pl

Augsburski

→ Augs­burg


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Augs­bur­giem, do­ty­czą­cy Augs­bur­ga


Patrz:Augsburg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augsburżanin

miesz­ka­niec Augs­bur­ga


Źródła:

SJP.pl

Augsburżanka

miesz­kan­ka Augs­bur­ga


Źródła:

SJP.pl

Augst

naz­wi­sko


Augst (gsw. "Augscht"; hist. "Ba­se­la­ugst") – gmina (niem. "Ein­woh­ner­ge­me­in­de") w pół­noc­nej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie Ba­zy­lea-Okręg, w okrę­gu La­u­fen. 31 grud­nia 2020 roku li­czy­ła 1 061 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augur

1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ka­płan zaj­mu­ją­cy się wró­że­niem, głów­nie or­ni­to­man­cją, hie­ro­man­cją i astro­man­cją
2. prze­no­śnie: czło­wiek uwa­ża­ją­cy się za wy­rocz­nię w ja­kiejś dzie­dzi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ka­płan ofi­cjal­nie od­czy­tu­ją­cy ze zna­ków nie­biań­skich i lotu pta­ków wolę bogów (tzw. au­spi­cjum);

 (1.2) przen. czło­wiek uwa­ża­ją­cy się lub uwa­ża­ny za wy­rocz­nię w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Augur (łac.) – rzym­ski ka­płan, który od­czy­ty­wał wolę bogów z nieba nad mia­stem na pod­sta­wie zja­wisk at­mos­fe­rycz­nych i lotu pta­ków. W okre­sie póź­nej re­pu­bli­ki, gdy loty pta­ków nad gęsto za­lud­nio­nym Rzy­mem były już rzad­kie, do od­czy­ta­nia woli bogów uży­wa­no spe­cjal­nie ho­do­wa­nych kur.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

August

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: tytuł o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, na­da­ny po raz pier­wszy Ok­ta­wia­no­wi przez senat w 27 roku p.n.e.; au­gu­stus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. jeden z ty­tu­łów ce­sa­rzy rzym­skich;

 (1.2) przest. bła­zen, klown

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. sier­pień


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augusta

tytuł żon ce­sa­rzy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Au­gust


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augustdor

złota mo­ne­ta Au­gu­sta III o war­to­ści 30 zło­tych


Au­gust­dor – złota mo­ne­ta war­to­ści pię­ciu ta­la­rów wpro­wa­dzo­na do obie­gu przez Au­gu­sta II.

Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka fran­cu­skie­go ("Au­gust d'or") i zna­czy "złoty Au­gust".

Bito rów­nież pod­wój­ne złote au­gust­do­ry i pó­ła­u­gust­do­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Auguste

[czy­taj: oGÜST albo oGIST] fran­cu­skie imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Augustianie

ka­to­lic­ki zakon, opar­ty na re­gu­le świę­te­go Au­gu­sty­na, pow­sta­ły we Wło­szech w la­tach 1244-1256


Nie mylić z: ka­no­ni­cy re­gu­lar­ni św. Au­gu­sty­na. Zo­bacz też: ro­dzi­na au­gu­stiań­ska.

Zakon Świę­te­go Au­gu­sty­na (Au­gu­stia­nie, łac. "Ordo Sanc­ti Au­gu­sti­ni" – OSA; do 1963 au­gu­stia­nie-ere­mi­ci, łac. "Ordo Ere­mi­ta­rum Sanc­ti Au­gu­sti­ni", OESA) – zgro­ma­dze­nie za­kon­ne pow­sta­łe 1 marca 1256 po zjed­no­cze­niu wielu wspól­not ere­mic­kich, które żyły we­dług re­gu­ły św. Au­gu­sty­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augustianin

za­kon­nik re­gu­ły św. Au­gu­sty­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu ży­ją­ce­go we­dług re­gu­ły św. Au­gu­sty­na z Hip­po­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augustianizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. teol. dok­try­na roz­wi­nię­ta przez Au­gu­sty­na z Hip­po­ny


Au­gu­stia­nizm lub au­gu­sty­nizm – sze­ro­kie po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce wpływ dok­try­ny św. Au­gu­sty­na z Hip­po­ny na eu­ro­pej­ską myśl te­o­lo­gicz­no-fi­lo­zo­ficz­ną. Pod wzglę­dem trwa­ło­ści, za­kre­su i róż­no­rod­no­ści ustę­pu­je on je­dy­nie Pla­to­no­wi i Ary­sto­te­le­so­wi. Prak­tycz­nie nie można zna­leźć ja­kie­go­kol­wiek ła­ciń­skie­go au­to­ra śred­nio­wiecz­nej fi­lo­zo­fii, który by nie za­po­ży­czył cze­goś z myśli Au­gu­sty­na, a wielu można uznać za jego kon­ty­nu­a­to­rów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Augustianka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Au­gu­sty­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z żeń­skiej ga­łę­zi za­ko­nu ży­ją­ce­go we­dług re­gu­ły św. Au­gu­sty­na z Hip­po­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augustianki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr św. Au­gu­sty­na


Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Au­gu­sty­na, któ­re­go człon­ki­nie są na­zy­wa­ne au­gu­stian­ka­mi, ma swoje po­cząt­ki we wczes­nym śred­nio­wie­czu. Św. Au­gu­styn w jed­nym ze swo­ich li­stów z 423 okre­ślił za­sa­dy życia mo­na­stycz­ne­go dla zgro­ma­dze­nia mni­szek w Hippo Re­gius. Ten spo­sób życia roz­wi­jał się przez cały okres śred­nio­wie­cza, jed­nak w prze­ci­wień­stwie do mę­skie­go za­ko­nu au­gu­stia­nów, for­mal­nie pow­sta­łe­go w XIII wieku, klasz­to­ry sióstr au­gu­stia­nek nie po­sia­da­ły or­ga­ni­za­cji ani jed­no­li­tych reguł – do­pie­ro w XV w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augustiański

1. → au­gu­stia­nie, → au­gu­stian­ki;
2. do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta; au­gu­stow­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­gu­stia­na­mi lub au­gu­stian­ka­mi, do­ty­czą­cy au­gu­stia­nów lub au­gu­stia­nek

 (1.2) do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augustin

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augustka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. pa­pie­rów­ka


Źródła:

Wiktionary

Augusto

tytuł żon ce­sa­rzy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Źródła:

SJP.pl

Augustodun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Autun (mia­sto we Fran­cji);


Źródła:

Wiktionary

Augustoduński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Au­gu­sto­du­nem, do­ty­czą­cy Au­gu­sto­du­nu (współcz. Autun)


Źródła:

Wiktionary

Augustostwo

Au­gust z mał­żon­ką; Au­gu­sto­wie


Źródła:

SJP.pl

Augustowianin

miesz­ka­niec Au­gu­sto­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Au­gu­stów

 (1.2) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Au­gu­sto­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augustowianka

miesz­kan­ka Au­gu­sto­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Au­gu­stów

 (1.2) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Au­gu­sto­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augustowie

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: tytuł o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, na­da­ny po raz pier­wszy Ok­ta­wia­no­wi przez senat w 27 roku p.n.e.; au­gu­stus


Źródła:

SJP.pl

Augustowo

nazwa kil­ku­na­stu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augustowski

1. → Au­gu­stów (mia­sto);
2. → Au­gu­stow­skie (re­gion);
3. → Au­gu­sto­wo (wieś);
4. do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta; au­gu­stiań­ski


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Au­gu­stów

 (1.2) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Au­gu­sto­wo

 (1.3) do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Augustowskie

1. → Au­gu­stów (mia­sto);
2. → Au­gu­stow­skie (re­gion);
3. → Au­gu­sto­wo (wieś);
4. do­ty­czą­cy okre­su pa­no­wa­nia ce­sa­rza Au­gu­sta; au­gu­stiań­ski


Źródła:

SJP.pl

Augustowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Au­gu­sta lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Augustus

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: tytuł o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, na­da­ny po raz pier­wszy Ok­ta­wia­no­wi przez senat w 27 roku p.n.e.; au­gust


Źródła:

SJP.pl

Augustyn

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: Au­gu­sty­na


Au­gu­styn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go od łac. "Au­gu­sti­nus", ut­wo­rzo­ne od przy­dom­ka ‘Au­gu­stus’, na­da­ne­go Ok­ta­wia­no­wi przez senat, oz­na­cza­ją­ce „na­le­żą­cy do Au­gu­sta”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augustyna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Au­gu­styn


Au­gu­sty­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Au­gu­styn.

Au­gu­sty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 9 wrze­śnia, 3 paź­dzier­ni­ka, 17 paź­dzier­ni­ka i 13 li­sto­pa­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augustynek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Au­gu­styn (imię mę­skie)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augustyniak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augustynizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. teol. dok­try­na roz­wi­nię­ta przez Au­gu­sty­na z Hip­po­ny


Źródła:

Wiktionary

Augustynka

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Au­gu­styn (imię mę­skie)


Au­gu­styn­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Nu­rzec-Sta­cja.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Obej­mu­je dawne miej­sco­wo­ści Dą­bro­wa i Kla­tecz­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Augustynowicz

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) herb szla­chec­ki, na­da­wa­ny w za­bo­rze au­striac­kim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augustynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Au­gu­sty­na


Źródła:

Wiktionary

Augustyński

1. zwią­za­ny z Au­gu­sty­nem z Hip­po­ny;
2. → au­gu­sty­nizm


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Au­gu­sty­nem z Hip­po­ny lub au­gu­sty­niz­mem


Au­gu­styń­ski (forma żeń­ska: Au­gu­styń­ska) – pol­skie naz­wi­sko odi­mien­ne, ut­wo­rzo­ne przez do­da­nie su­fik­su -ski do nazwy oso­bo­wej Au­gu­styn. W 2014 roku po­słu­gi­wa­ło się nim 914 osób.


Patrz:augustynizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augustów

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: tytuł o cha­rak­te­rze sa­kral­nym, na­da­ny po raz pier­wszy Ok­ta­wia­no­wi przez senat w 27 roku p.n.e.; au­gu­stus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lm. od: Au­gust


Zo­bacz też: Au­gu­stów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Au­gu­stów – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu au­gu­stow­skie­go i gminy wiej­skiej Au­gu­stów.

Mia­sto kró­lew­skie sta­ro­stwa au­gu­stow­skie­go w ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go w 1795 roku. Mia­sto rzą­do­we Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, po­ło­żo­ne było w 1827 roku w po­wie­cie dą­brow­skim, ob­wo­dzie au­gu­stow­skim wo­je­wództ­wa au­gu­stow­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Augustówka

ozdob­na, krzy­wa sza­bla typu ka­ra­be­li z mo­no­gra­mem AR (Au­gu­stus Rex) na głow­ni, uży­wa­na w XVIII w.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. ro­dzaj sza­bli pol­skiej o głow­ni opa­trzo­nej mo­no­gra­mem kró­lów Au­gu­sta II lub Au­gu­sta III; ; Glo­ger.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Auguścik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Aukcja

1. ro­dzaj pu­blicz­nej sprze­da­ży, li­cy­ta­cji róż­nych to­wa­rów lub przed­mio­tów, gdzie na­byw­cą staje się osoba ofe­ru­ją­ca naj­wyż­szą cenę;
2. daw­niej: po­więk­sze­nie licz­by cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprze­daż przed­mio­tów, pod­czas któ­rej ku­pu­ją­cy li­cy­tu­ją cenę, auk­cję wy­gry­wa osoba, która przed­sta­wi­ła naj­wyż­szą ofer­tę;


Auk­cja – forma sprze­da­ży, w któ­rej na­byw­cą zo­sta­je osoba ofe­ru­ją­ca naj­wyż­szą cenę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aukcjonariusz

osoba bio­rą­ca udział w auk­cji


Źródła:

SJP.pl

Aukcjonariuszka

→ auk­cjo­na­riusz


Patrz:aukcjonariusz

Źródła:

SJP.pl

Aukcjonator

osoba sprze­da­ją­ca to­wa­ry na auk­cji


Źródła:

SJP.pl

Aukcjoner

osoba pro­wa­dzą­ca auk­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca auk­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aukcjonerka

→ auk­cjo­ner


Patrz:aukcjoner

Źródła:

SJP.pl

Aukcjoning

od­płat­ne przyz­na­wa­nie upraw­nień na emi­sję szkod­li­wych dla śro­do­wi­ska sub­stan­cji


Źródła:

SJP.pl

Aukcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. wy­sta­wia­nie na li­cy­ta­cję, sprze­da­wa­nie na auk­cji


Źródła:

Wiktionary

Aukcjonować

wy­sta­wiać towar na auk­cję


Źródła:

SJP.pl

Aukcyjny

zwią­za­ny z auk­cją, prze­pro­wa­dza­ją­cy auk­cje, do­ko­ny­wa­ny na za­sa­dzie auk­cji (np. dom auk­cyj­ny, sprze­daż auk­cyj­na)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z auk­cja­mi, słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia auk­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auklandzki

1. → Auc­kland (mia­sto w Nowej Ze­lan­dii);
2. bekas au­klandz­ki - ro­dzaj ptaka


Źródła:

SJP.pl

Auksanometr

przy­rząd do po­mia­ru wzro­stu ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Auksencjusz

imię mę­skie


Auk­sen­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­ko-ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „kwit­ną­cy”. Po­cho­dzi od nazwy ro­do­wej ut­wo­rzo­nej od gr. "Auxēnōn", "Auk­sa­non", zwią­za­ne­go z cza­sow­ni­kiem αυξάνω — „kwit­nę”.

Od­no­to­wa­no przy­najm­niej sze­ściu świę­tych o tym imie­niu, w tym św. .


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Auksochrom

atom, któ­re­go obec­ność w cząst­ce barw­ni­ka po­wo­du­je po­głę­bie­nie jego barwy


Źródła:

SJP.pl

Auksologia

Auk­so­lo­gia – nauka o roz­wo­ju on­to­ge­ne­tycz­nym (osob­ni­czym) i od­dzia­ły­wa­niach śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go na roz­wi­ja­ją­ce się dziec­ko. Zaj­mu­je się pra­wi­dło­wo­ścia­mi roz­wo­ju dziec­ka, dąży do op­ty­mal­ne­go roz­wo­ju dziec­ka, ma wiel­kie zna­cze­nie dla pe­dia­trii i ge­ria­trii. Wy­ni­ki badań auk­so­lo­gicz­nych mają duże zna­cze­nie dla szkol­nict­wa. Na­u­czy­cie­le klas 1-3 są zo­bo­wią­za­ni do oceny auk­so­lo­gicz­nej dzie­ci z tych klas.


Źródła:

Wikipedia

Auksospora

wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych okrze­mek di­plo­i­dal­na zy­go­ta pow­sta­ła w wy­ni­ku fuzji gamet


Auk­so­spo­ra – sta­dium roz­wo­jo­we okrze­mek.

Auk­so­spo­ra czę­sto jest zy­go­tą – pow­sta­je z po­łą­cze­nia dwóch ha­plo­i­dal­nych gamet. Może też pow­sta­wać z pse­u­do­zy­go­ty lub ko­mór­ki we­ge­ta­tyw­nej, zwy­kle jest di­plo­i­dal­na, ale może być ha­plo­i­dal­na lub po­li­plo­i­dal­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Auksotrof

or­ga­nizm, zaz­wy­czaj drob­no­u­strój, któ­re­go roz­wój za­le­ży od do­stęp­no­ści czyn­ni­ków wzro­sto­wych w oko­li­cy


Auk­so­tro­fy – or­ga­niz­my żywe, po­zba­wio­ne zdol­no­ści syn­te­zy okre­ślo­nych, nie­zbęd­nych do ich wzro­stu, skom­pli­ko­wa­nych związ­ków or­ga­nicz­nych, ta­kich jak wi­ta­mi­ny, za­sa­dy pu­ry­no­we czy ami­nok­wa­sy. Or­ga­nizm auk­so­tro­ficz­ny musi po­bie­rać ten zwią­zek z oto­cze­nia, jako skład­nik swo­je­go po­ży­wie­nia. Prze­ci­wień­stwem auk­so­tro­fów są pro­to­tro­fy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Auksylijarny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. po­moc­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Auksyna

hor­mon wzro­sto­wy ro­ślin wyt­wa­rza­ny w stoż­kach wzro­stu pędów i ko­rze­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. hor­mon wzro­stu wyt­wa­rza­ny w stoż­kach wzro­stu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auksztocki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Auksz­to­ty, zwią­za­ny z Auksz­to­tą


Źródła:

Wiktionary

Auksztota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. etn. kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion et­no­gra­ficz­ny na Lit­wie w do­rze­czu gór­ne­go Niem­na, ko­leb­ka pań­stwa li­tew­skie­go;


Auksz­to­ta ( Aukštaitija, dosł. "kraj górny"), rów­nież Litwa górna – kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion et­no­gra­ficz­ny na Lit­wie, na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­li­tew­skiej i Po­je­zie­rzu Wi­leń­skim, w do­rze­czu gór­nej i środ­ko­wej Wilii, nad Nie­wia­żą, Świę­tą i Muszą; hi­sto­rycz­ny oś­ro­dek ek­span­sji pań­stwa li­tew­skie­go. Naj­waż­niej­szym oś­rod­kiem miej­skim Auksz­to­ty jest współ­cze­śnie Po­nie­wież.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Auksztulewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Auktorament

daw­niej: au­to­ra­ment;
1. po­krój, typ po­cho­dze­nie;
2. ro­dzaj za­cią­gu i or­ga­ni­za­cji w daw­nym woj­sku pol­skim


Źródła:

SJP.pl

Auktorialny

w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie:
1. nar­ra­cja auk­to­rial­na - nar­ra­cja w ut­wo­rze epic­kim pro­wa­dzo­na z per­spek­ty­wy osoby ma­ją­cej nie­o­gra­ni­czo­ną wie­dzę o przed­sta­wia­nych zda­rze­niach i po­sta­ciach, po­zo­sta­ją­cej jed­nak na zew­nątrz opi­sy­wa­ne­go świa­ta, za­cho­wu­ją­cej do niej dy­stans;
2. po­wieść auk­to­rial­na - po­wieść wy­ko­rzy­stu­ją­ca ten typ nar­ra­cji


Źródła:

SJP.pl

Aukuba

ro­śli­na do­nicz­ko­wa po­cho­dzą­ca z Ja­po­nii; ospie­li­ca


Au­ku­ba ("Au­cu­ba" Thunb.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ga­rio­wa­tych "Gar­ry­a­ce­ae". Daw­niej w jego obrę­bie wy­róż­nia­no zwy­kle trzy ga­tun­ki, współ­cze­śnie – 10. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji, na ob­sza­rze od Hi­ma­la­jów i Wiet­na­mu po Pół­wy­sep Ko­re­ań­ski i Ja­po­nię, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Chi­nach, gdzie obec­ne są wszyst­kie ga­tun­ki, a 7 z nich jest en­de­mi­ta­mi tego kraju. Ro­śli­ny te rosną w róż­nych for­ma­cjach le­śnych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aukubina

na­tu­ral­ny gli­ko­zyd o dzia­ła­niu prze­ciw­za­pal­nym, prze­ci­wut­le­nia­ją­cym i prze­ciw­bak­te­ryj­nym


Źródła:

SJP.pl

Aula

1. wy­so­ka re­pre­zen­ta­cyj­na sala wy­ko­rzy­sty­wa­na pod­czas uro­czy­sto­ści
2. w an­tycz­nej Gre­cji - dzie­dzi­niec bu­dow­li, w Rzy­mie - pałac


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża sala wy­kła­do­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na rów­nież w ce­lach re­pre­zen­ta­cyj­nych, na kon­cer­ty, po­ka­zy

 (1.2) hist. ko­ściel­ny bu­dy­nek lub jego część przez­na­czo­na na re­li­gij­ne dy­sku­sje

 (1.3) dwór ce­sar­ski sta­ro­żyt­ne­go Rzymu

 (1.4) wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec domów miesz­kal­nych sta­ro­żyt­nej Gre­cji


Aula – po­ję­cie o kilku zna­cze­niach:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aulakogen

w ge­o­lo­gii: wiel­ki rów tek­to­nicz­ny


Au­la­ko­gen – wiel­ki, zwy­kle nie­czyn­ny ge­o­lo­gicz­nie rów tek­to­nicz­ny na plat­for­mie kra­to­nu. Au­la­ko­ge­ny można trak­to­wać jako nie­ak­tyw­ną, ko­pal­ną formę ryftu.

Ter­min wpro­wa­dzo­ny przez Ni­ko­ła­ja Szat­skie­go w roku 1946.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Auleta

muzyk gra­ją­cy na au­lo­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk gra­ją­cy na au­lo­sie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auletka

→ au­le­ta


Patrz:auleta

Źródła:

SJP.pl

Aulida

kra­i­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


Au­li­da (gr. Αὐλίς = "Aulis") – sta­ro­żyt­ne mia­sto por­to­we w Be­o­cji nad za­to­ką Eu­ri­pos, obec­nie ruiny na po­łud­nio­wy wschód od Chal­kis.

Aga­mem­non przed wy­pra­wą Gre­ków na Troję zło­żył bo­gi­ni Ar­te­mi­dzie w ofie­rze swoją córkę Ifi­ge­nię.

Ofia­ra zło­żo­na w Au­li­dzie z życia Ifi­ge­nii stała się kanwą tra­ge­dii Eu­ry­pi­de­sa "Ifi­ge­nia w Au­li­dzie" i opery Chri­stop­ha Wil­li­bal­da Gluc­ka, a także dra­ma­tu Jo­han­na Wolf­gan­ga Go­et­he­go "Ifi­ge­nia w Ta­u­ry­dzie" (niem. "Ip­hi­ge­nie auf Ta­u­ris").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aulidzki

przy­miot­nik od: Au­li­da (mia­sto por­to­we w sta­ro­żyt­nej Gre­cji)


Źródła:

SJP.pl

Aulodia

śpiew z to­wa­rzy­sze­niem au­lo­su


Źródła:

SJP.pl

Aulos

cy­lin­drycz­na pi­szczał­ka, po­pu­lar­ny in­stru­ment mu­zycz­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ro­dzaj in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go naj­czę­ściej skła­da­ją­ce­go się z dwóch pi­szcza­łek z od­dziel­ny­mi stro­i­ka­mi, bar­dzo po­pu­lar­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aulowy

→ aula


Patrz:aula

Źródła:

SJP.pl

Aumiller

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Aura

1. po­go­da;
2. prze­no­śnie: na­strój, kli­mat pa­nu­ją­cy w ja­kimś miej­scu lub wokół kogoś, ja­kichś wy­da­rzeń; kli­mat, at­mos­fe­ra;
3. w me­dy­cy­nie: ze­spół ob­ja­wów za­po­wia­da­ją­cych jakąś cho­ro­bę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. ze­spół zja­wisk at­mos­fe­rycz­nych

 (1.2) przen. na­strój pa­nu­ją­cy w okre­ślo­nym miej­scu, cza­sie, mo­men­cie

 (1.3) med. ze­spół ob­ja­wów przed wy­stą­pie­niem ataku pa­dacz­ki

 (1.4) ezot. hi­po­te­tycz­ne, nie­ma­te­rial­ne pole ota­cza­ją­ce żywy or­ga­nizm;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Auramina

żółty, syn­te­tycz­ny barw­nik za­sa­do­wy uży­wa­ny do bar­wie­nia ba­weł­ny, wełny, drew­na, skór, pa­pie­ru i do wy­ro­bu laków barw­nych, sto­so­wa­ny także jako śro­dek an­ty­sep­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Aurar

dawna drob­na mo­ne­ta is­landz­ka; eyrir


Źródła:

SJP.pl

Aureli

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.


Au­re­li – obocz­na forma imie­nia mę­skie­go Au­re­liusz, po­cho­dzą­ce­go od nazwy rzym­skie­go rodu Au­re­liu­szy, która z kolei po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "au­re­o­lus" – „zło­ci­sty” (co mogło zna­czyć także „wspa­nia­ły”).

Imię Au­re­li jest mało po­pu­lar­ne w Pol­sce. W marcu 2001 roku w Pol­sce było za­re­je­stro­wa­nych 25 po­sia­da­czy imie­nia Au­re­li, na­to­miast w stycz­niu 2024 r.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aurelia

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ent. ru­sał­ka wierz­bo­wiec


Au­re­lia – imię żeń­skie po­cho­dzą­ce od nazwy rzym­skie­go rodu Au­re­lia, która z kolei po­cho­dzi od au­re­o­lus – „zło­ci­sty, złoty”, co mogło zna­czyć także „wspa­nia­ły”.

Au­re­lia imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 wrze­śnia, 15 paź­dzier­ni­ka, 16 paź­dzier­ni­ka i 2 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aurelian

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. hist. Or­le­an


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aureliana

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Aureliusz

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Au­re­liusz – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od nazwy rzym­skie­go rodu Au­re­lia, która z kolei po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "au­re­o­lus" – "zło­ci­sty", co mogło zna­czyć także "wspa­nia­ły". Imię to po­sia­da licz­nych świę­tych pa­tro­nów.

Ła­ciń­skie "Au­re­lius" mogło być uży­wa­ne jako imię (pra­e­no­men) i naz­wi­sko (gen­ti­li­cium) od Au­re­lia­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aureliuszowie

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Aureliuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Au­re­liu­sza


Źródła:

Wiktionary

Aureola

1. w sztu­ce: świet­li­sty krąg nad głową świę­te­go
2. świet­ność, chwał, splen­dor


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­wód­ka, zaz­wy­czaj zło­te­go ko­lo­ru, na obra­zach i rzeź­bach o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej, ota­cza­ją­ca głowy świę­tych

 (1.2) przen. sława pew­ne­go ro­dza­ju, która kogoś ota­cza

 (1.3) świet­li­sta ob­wód­ka wokół ja­kie­goś przed­mio­tu


Au­re­o­la − glo­ria, świet­li­sty owal, krąg, otok wokół po­sta­ci bóstw i świę­tych.

Jeśli blask ota­cza całą po­stać, na­zy­wa się go au­re­o­lą lub man­dor­lą (w kształ­cie mig­da­ła lub owalu). Man­dor­la służy nie­kie­dy wy­ra­że­niu szcze­gól­nie do­bit­nej ma­ni­fe­sta­cji po­tę­gi Bożej, jak w sce­nie Prze­mie­nie­nia, Wnie­bow­stą­pie­nia czy Sądu Osta­tecz­ne­go. Na­to­miast świet­li­sty otok wokół głowy po­sta­ci o szcze­gól­nym zna­cze­niu du­cho­wym na­zy­wa­ny jest nim­bem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aureolka

zdrob­nie­nie od: au­re­o­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od au­re­o­la

 (1.2) mała au­re­o­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aureomycyna

an­ty­bio­tyk sto­so­wa­ny w cho­ro­bach za­kaź­nych; chlo­ro­te­tra­cy­kli­na


Źródła:

SJP.pl

Aureus

złota, drob­na mo­ne­ta w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nu­mizm. złota sta­ro­rzym­ska mo­ne­ta;


Au­re­us, "num­mus au­re­us" (złoty pie­niądz), "de­na­rius au­re­us" – złota mo­ne­ta rzym­ska bita od I w. p.n.e. do po­cząt­ków IV w.

Po raz pier­wszy wy­bi­ta przez Sullę w cza­sie jego kon­su­la­tu 84/83 p.n.e., na­stęp­nie przez Pom­pe­ju­sza (71 p.n.e.) oraz Ce­za­ra (48/47 p.n.e.) W tym okre­sie bito 40 au­re­u­sów z libry (pon­du­sa, funta) złota, a war­tość mo­ne­ty usta­lo­no na 23 srebr­ne de­na­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Auriga

woź­ni­ca kie­ru­ją­cy wozem w igrzy­skach w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aurignac

Au­ri­gnac – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Górna Ga­ron­na.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 983 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 55 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je Au­ri­gnac pla­su­je się na 346. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 639.).


Źródła:

Wikipedia

Aurikularia

plank­to­nicz­na larwa wy­stę­pu­ją­ca w cyklu roz­wo­jo­wym niek­tó­rych strzykw, ma­ją­ca cha­rak­te­ry­stycz­nie po­fał­do­wa­ne pasmo rzę­sek (przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem uszka); usz­ni­ca


Au­ri­ku­la­ria, usz­ni­ca, uszat­ka – typ larwy cha­rak­te­ry­stycz­ny dla strzykw (Ho­lot­hu­ro­i­dea). Ce­chu­je się dwoma pa­sa­mi po­fał­do­wa­nych, od­cho­dzą­cych ku ty­ło­wi ciała, rzę­sek, przy­po­mi­na­ją­cych kształ­tem uszka. Au­ri­ku­la­ria jest po­dob­na do dwu­rzę­si­cy (Bi­pin­na­ria), od któ­rej odróż­nia ją brak ra­mion. Ko­lej­nym sta­dium, w które się przeksz­tał­ca, jest do­lio­la­ria - zwana też wi­tel­la­rią.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aurikuloterapia

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Au­ri­ku­lo­te­ra­pia – dział aku­punk­tu­ry po­le­ga­ją­cy na le­cze­niu po­przez na­kłu­wa­nie mał­żo­wi­ny usz­nej.


Źródła:

Wikipedia

Aurinia

prze­plat­ka au­ri­nia - motyl dzien­ny z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Aurora

ju­trzen­ka, zorza po­ran­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. zorza po­ran­na, ju­trzen­ka, świt

 (1.2) śrpol. kolor jas­no­po­ma­rań­czo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aurum

ła­ciń­ska nazwa złota (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Auryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z aurą, do­ty­czą­cy aury


Źródła:

Wiktionary

Auryna

syn­te­tycz­ny barw­nik uży­wa­ny w ana­li­zie che­micz­nej; kwas ro­zo­lo­wy, ko­ra­li­na


Au­ry­na, kwas ro­zo­lo­wy, ko­ra­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­ny barw­nik tria­ry­lo­me­ta­no­wy, sto­so­wa­ny jako barw­nik w ana­li­zie che­micz­nej.

Od­kry­ty przez che­mi­ka nie­miec­kie­go F.F. Run­ge­go (1795–1867). Znaj­du­je się w smole po­ga­zo­wej. Uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi do wy­kry­wa­nia sody w mleku (do­da­nie sody do mleka ha­mu­je roz­wój bak­te­rii kwasu mle­ko­we­go); Uży­wa­ny też w ko­lo­ry­sty­ce jako żółty barw­nik.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aurypigment

mi­ne­rał, siar­czek ar­se­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków, trój­siar­czek ar­se­nu;


Au­ry­pig­ment, or­pi­ment – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Zbu­do­wa­ny jest z tri­siarcz­ku diar­se­nu, As2S3. Nazwy po­cho­dzą od zło­że­niach dwóch ła­ciń­skich słów – "aurum" (złoto) oraz "pig­men­tum" (barw­nik), co na­wią­zu­je do jego barwy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Auschwitz

[czy­taj: ałsz­wic]
1. Aus­chwitz-Bir­ke­nau; w la­tach 1940-45 naj­więk­szy hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny i za­gła­dy w Oś­wię­ci­miu-Brze­zin­ce;
2. nie­miec­ka nazwa mia­sta Oś­wię­cim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) = hist. KL Aus­chwitz, nie­miec­ki na­zi­stow­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny na przed­mie­ściu Oś­wię­ci­mia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auschwitz-Birkenau

[czy­taj: ałsz­wic-BIRkenał] naj­więk­szy hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny i za­gła­dy w Oś­wię­ci­miu-Brze­zin­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. ze­spół nie­miec­kich na­zi­stow­skich obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych;


Kon­zen­tra­tions­la­ger Aus­chwitz, w szcze­gól­no­ści KL Aus­chwitz I (Stamm­la­ger), KL Bir­ke­nau (Aus­chwitz II) i KL Mo­no­witz (Aus­chwitz III) – ze­spół nie­miec­kich na­zi­stow­skich obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych i obozu za­gła­dy, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1940–1945 w Oś­wię­ci­miu ( Aus­chwitz) i po­bli­skich miej­sco­wo­ściach; sym­bol Za­gła­dy Żydów, na­zy­wa­ny też „fa­bry­ką śmier­ci”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ausdruk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. wyraz, wy­ra­że­nie


Źródła:

Wiktionary

Ausgus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew


Źródła:

Wiktionary

Ausgust

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew


Źródła:

Wiktionary

Auskultacja

w me­dy­cy­nie: me­to­da ba­da­nia na­rzą­dów wew­nętrz­nych opar­ta na od­słu­chu ich od­gło­sów w cza­sie pracy, przy opu­ki­wa­niu itd. (uży­wa­na jest w tym celu np. słu­chaw­ka le­kar­ska)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. osłu­chi­wa­nie na­rzą­dów wew­nętrz­nych pa­cjen­ta;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auskultant

daw­niej: niż­szy urzęd­nik są­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Auskultowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. ba­da­nie cho­re­go me­to­dą au­skul­ta­cji


Źródła:

Wiktionary

Auspicja

daw­niej: au­spi­cje (wró­że­nie, zwła­szcza z lotu pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Auspicje

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: wró­że­nie, zwła­szcza z lotu pta­ków; * we współ­czes­nej pol­szczyź­nie w po­łą­cze­niu: pod (czy­i­miś) au­spi­cja­mi - pod czy­jąś opie­ką, ku­ra­te­lą


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: wró­że­nie z lotu pta­ków

 (1.2) dziś tylko we fra­ze­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auspuc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. na­ga­na


Źródła:

Wiktionary

Aussie

[czy­taj: oz-i] po­tocz­nie: ow­cza­rek au­stra­lij­ski


Źródła:

SJP.pl

Aust.

skrót od: au­striac­ki


skrót

 (1.1) = au­striac­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Austen

[czy­taj: Ostin] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Austenit

skład­nik struk­tu­ral­ny stali i żeliw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) met. od­mia­na struk­tu­ral­na sto­pów że­la­za z wę­glem (stali i żeliw), po­le­ga­ją­ca na tym, że atomy węgla są roz­pu­szczo­ne w że­la­zie o sieci kry­sta­licz­nej typu re­gu­lar­ne­go ścien­nie cen­tro­wa­ne­go (FCC); rozt­wór stały węgla w że­la­zie γ (gamma)


Au­ste­nit – skład­nik struk­tu­ral­ny sto­pów że­la­zo-wę­giel, rozt­wór stały jed­ne­go lub wię­cej pier­wiast­ków w Feγ. Jego nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go me­ta­lur­ga (1843–1902).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Austenityczny

→ au­ste­nit


Patrz:austenit

Źródła:

SJP.pl

Austenityzowanie

w me­ta­lur­gii: na­grze­wać stal w celu uzy­ska­nia struk­tu­ry au­ste­ni­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) met. ro­dzaj obrób­ki ciepl­nej sto­pów że­la­za z wę­glem po­le­ga­ją­cy na ogrze­wa­niu stopu w celu uzy­ska­nia struk­tu­ry au­ste­ni­tu;


Au­ste­ni­ty­zo­wa­nie – na­grze­wa­nie stali w celu uzy­ska­nia struk­tu­ry au­ste­ni­tu. Naj­czę­ściej tem­pe­ra­tu­ra au­ste­ni­ty­zo­wa­nia jest o 30–50 °C wyż­sza od for­mu­la_1 lub for­mu­la_2 W przy­pad­ku stali wy­so­ko­sto­po­wych (w szcze­gól­no­ści szyb­kot­ną­cych) na­grze­wa się do wyż­szych tem­pe­ra­tur (nawet do 50–70 °C po­ni­żej linii so­li­dus co może być od­po­wied­ni­kiem nawet 1250 °C) w celu roz­pu­szcze­nia w au­ste­ni­cie jak naj­więk­szej licz­by wę­gli­ków które zo­sta­ną wy­dzie­lo­ne jako drob­no­dy­sper­syj­ne wy­dzie­le­nia w przysz­łym od­pu­szcza­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Austenityzować

w me­ta­lur­gii: na­grze­wać stal w celu uzy­ska­nia struk­tu­ry au­ste­ni­tu


Źródła:

SJP.pl

Auster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bóg wia­tru po­łud­nio­we­go, utoż­sa­mia­ny z grec­kim No­to­sem;


Au­ster (także Notus, łac. Au­ster, Notus, gr. Νότος Nótos) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bóg i uo­so­bie­nie wia­tru po­łud­nio­we­go i po­łud­nio­wej stro­ny świa­ta.

Uo­sa­biał wil­got­ny, wie­ją­cy latem wiatr. Był utoż­sa­mia­ny z grec­kim No­to­sem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Austeria

prze­sta­rza­le: za­jazd, szynk, ober­ża; oste­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. karcz­ma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Austerlitz

[czy­taj: AU-ster­lic] obec­nie Sław­ków, mia­sto w Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Sław­ków w Cze­chach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Austernik

daw­niej: wła­ści­ciel za­ja­zdu, szyn­ku, ober­ży; ober­ży­sta


Źródła:

SJP.pl

Austin

[czy­taj: OStin] marka sa­mo­cho­dów i firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Tek­sas;


Au­stin (wym. []) – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Tek­sas oraz hrab­stwa Tra­vis (czę­ścio­wo także w gra­ni­cach są­sied­nich hrabstw Wil­liam­son i Hays). Mia­sto po­ło­żo­ne jest w środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści stanu, nad rzeką Co­lo­ra­do. Czwar­te pod wzglę­dem za­lud­nie­nia mia­sto Tek­sa­su, w 2023 roku za­miesz­ka­ne przez 979 882 osób, ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Au­stin–Round Rock–San Mar­cos li­czył bli­sko 2,5 mln miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Austr.

skrót od: au­striac­ki


Źródła:

SJP.pl

Austral.

skrót od: au­stra­lij­ski


skrót

 (1.1) = au­stra­lij­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Australazja

część świa­ta obej­mu­ją­ca Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię i Me­la­nez­ję (w tym Nową Gwi­neę oraz wiele mniej­szych wysp w jej oko­li­cach)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion ge­o­gra­ficz­ny obej­mu­ją­cy Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię oraz wyspy po­ło­żo­ne w są­siedzt­wie tych państw, zwła­szcza w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nii;


Au­stra­laz­ja – część świa­ta roz­cią­ga­ją­ca się na prze­strze­ni ok. 70 mln km² mor­skiej pół­ku­li globu (głów­nie Oce­a­nu Spo­koj­ne­go). Ob­szar obej­mu­ją­cy Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię i Me­la­nez­ję (w tym Nową Gwi­neę oraz wiele mniej­szych wysp w jej oko­li­cach, część z któ­rych po­ło­żo­na jest we wschod­niej czę­ści In­do­nez­ji). Nazwę ut­wo­rzył Char­les de Bros­ses w "Hi­sto­i­re des na­vi­ga­tions aux ter­res au­stra­les" (1756).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Australia

1. najm­niej­szy ziem­ski kon­ty­nent, po­ło­żo­ny na pół­ku­lach wschod­niej i po­łud­nio­wej;
2. pań­stwo na kon­ty­nen­cie au­stra­lij­skim ze sto­li­cą w Can­be­rze; Zwią­zek Au­stra­lij­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. najm­niej­szy kon­ty­nent na Ziemi;

 (1.2) geogr. polit. pań­stwo obej­mu­ją­ce pra­wie cały kon­ty­nent au­stra­lij­ski;


Au­stra­lia, for­mal­nie Wspól­no­ta Au­stra­lii, Zwią­zek Au­stra­lij­ski ( Com­mon­we­alth of Au­stra­lia) – pań­stwo de­mo­kra­tycz­ne, po­ło­żo­ne na pół­ku­li po­łud­nio­wej, obej­mu­ją­ce kon­ty­nent Au­stra­lia, wyspę Tas­ma­nię i inne znacz­nie mniej­sze wyspy na Oce­a­nach In­dyj­skim i Spo­koj­nym. Sto­li­cą kraju jest Can­ber­ra, naj­więk­szym mia­stem jest Syd­ney.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Australijczyk

oby­wa­tel Au­stra­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec, oby­wa­tel Au­stra­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Australijka

oby­wa­tel­ka Au­stra­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka, oby­wa­tel­ka Au­stra­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Australijski

→ Au­stra­lia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa lub kon­ty­nen­tu Au­stra­lia, ko­ja­rzo­ny z Au­stra­lią, jej ce­cha­mi lub skład­ni­ka­mi


Patrz:Australia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Australijsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób au­stra­lij­ski, po au­stra­lij­sku


Źródła:

Wiktionary

Australijskość

→ au­stra­lij­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cecha tego, co au­stra­lij­skie; au­stra­lij­ski cha­rak­ter cze­goś


Patrz:australijski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Australny

rzad­ko: po­łud­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Australopitek

przed­sta­wi­ciel naj­star­szej i naj­bar­dziej pry­mi­tyw­nej z do­tych­czas zna­nych ko­pal­nej grupy istot czło­wie­ko­wa­tych, ży­ją­cy w okre­sie plej­sto­ce­nu; do grupy au­stra­lo­pi­te­ków za­li­cza się pa­ran­tro­pa, plez­jan­tro­pa i zin­jan­tro­pa (zi­nian­tro­pa)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­le­o­an­trop. isto­ta czło­wie­ko­po­dob­na ży­ją­ca ponad 3 mln lat temu;


Au­stra­lo­pi­tek ("Au­stra­lo­pit­he­cus") – wy­mar­ły ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny Ho­mi­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny czło­wie­ko­wa­tych (Ho­mi­ni­dae), któ­re­go przed­sta­wi­cie­le żyli w po­łud­nio­wej, wschod­niej i cen­tral­nej Afry­ce od ok. 4,2 ("Au­stra­lo­pit­he­cus ana­men­sis") do ok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Australorp

au­stra­lij­ska rasa kur


Źródła:

SJP.pl

Australski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. au­stra­lij­ski


Źródła:

Wiktionary

Austrazja

część pań­stwa Fran­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na, w VI–VII w. sta­no­wią­ca pół­noc­no-wschod­nią część me­ro­wiń­skie­go kró­le­stwa Fran­ków;


Au­straz­ja – kra­i­na hi­sto­rycz­na, w VI–VII w. sta­no­wią­ca pół­noc­no-wschod­nią część me­ro­wiń­skie­go Kró­le­stwa Fran­ków. Obej­mo­wa­ła te­re­ny nad Mozą, Mo­ze­lą i środ­ko­wym Renem, które obec­nie leżą we wschod­niej Fran­cji, za­chod­nich Niem­czech, Bel­gii i Ho­lan­dii. Głów­ny­mi oś­rod­ka­mi i sie­dzi­ba­mi wład­ców były Metz i Reims.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Austrazyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Au­straz­ją, do­ty­czą­cy Au­straz­ji


Źródła:

Wiktionary

Austria

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Wied­niu; Re­pu­bli­ka Au­strii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) kib. re­pre­zen­ta­cja au­striac­ka


Au­stria ( Österreich, []), Re­pu­bli­ka Au­strii (niem. Re­pu­blik Österreich, []) – pań­stwo śród­lą­do­we po­ło­żo­ne w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, fe­de­ra­cja dzie­wię­ciu kra­jów związ­ko­wych ze sto­li­cą w Wied­niu. Od 1995 Au­stria na­le­ży do Unii Eu­ro­pej­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Austriacki

→ Au­stria


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Au­strii lub Au­stria­ków


Patrz:Austria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Austriacko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób au­striac­ki, po au­striac­ku


Źródła:

Wiktionary

Austriackość

→ au­striac­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co au­striac­kie; au­striac­ki cha­rak­ter cze­goś


Patrz:austriacki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Austriaczka

oby­wa­tel­ka Au­strii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka lub oby­wa­tel­ka Au­strii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Austriak

oby­wa­tel Au­strii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec lub oby­wa­tel Au­strii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Austro-Węgierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Au­stro-Wę­gra­mi, do­ty­czą­cy Au­stro-Wę­gier


Źródła:

Wiktionary

Austro-Węgierskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­stro-wę­gier­skie; cecha tych, któ­rzy są au­stro-wę­gier­scy


Źródła:

Wiktionary

Austro-Węgry

eu­ro­pej­skie pań­stwo ist­nie­ją­ce w la­tach 1867-1918


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. pań­stwo w Eu­ro­pie od 1867 do 1918 r. pod pa­no­wa­niem Habs­bur­gów, ze sto­li­ca­mi w Wied­niu i Bu­da­pesz­cie;


Au­stro-Węgry ( Österreich-Un­garn), także mo­nar­chia au­stro-wę­gier­ska ( Österreichisch-Un­ga­ris­che Mo­nar­chie, Osztrák-Ma­gy­ar Mo­nar­chia) – hi­sto­rycz­ne pań­stwo związ­ko­we w Eu­ro­pie Środ­ko­wej. Au­stro-Węgry były wie­lo­na­ro­do­wą mo­nar­chią kon­sty­tu­cyj­ną. Ist­nia­ły 51 lat, od 1867 do roz­pa­du w paź­dzier­ni­ku 1918 w kon­sek­wen­cji I wojny świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Austroazjatycki

ję­zy­ki au­stro­az­ja­tyc­kie - ję­zy­ki star­szej war­stwy lud­no­ści In­do­chin, wy­ka­zu­ją­ce związ­ki z ro­dzi­ną au­stro­ne­zyj­ską


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Azją Po­łud­nio­wo-Wschod­nią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Austrofaszysta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik au­stro­fa­szyz­mu


Źródła:

Wiktionary

Austrofaszyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. au­striac­ka od­mia­na fa­szyz­mu;


Au­stro­fa­szyzm – okre­śle­nie uży­wa­ne czę­sto w sto­sun­ku do pra­wi­co­wych i au­to­ry­tar­nych rzą­dów ma­ją­cych miej­sce w Au­strii po­mię­dzy 1934 a 1938 ro­kiem. Ba­zo­wa­ły one na rzą­dzą­cej par­tii, Fron­cie Oj­czyź­nia­nym ("Vaterländische Front") i od­dzia­łach pa­ra­mi­li­tar­nych "He­im­wehr". Li­de­rem au­stro­fa­szyz­mu był En­gel­bert Dollfuß, a po jego za­bój­stwie Kurt Schusch­nigg. Obaj byli po­cząt­ko­wo po­li­ty­ka­mi Au­striac­kiej Par­tii Chrze­ści­jań­sko-Spo­łecz­nej (CS), która szyb­ko wesz­ła w skład no­we­go ruchu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Austrofil

mi­ło­śnik wszyst­kie­go, co wiąże się z Au­strią


Źródła:

SJP.pl

Austrofilia

za­fa­scy­no­wa­nie tym, co au­striac­kie; au­stro­fil­stwo


Źródła:

SJP.pl

Austrofilka

→ au­stro­fil


Patrz:austrofil

Źródła:

SJP.pl

Austrofilski

→ au­stro­fil


Patrz:austrofil

Źródła:

SJP.pl

Austrofilstwo

za­fa­scy­no­wa­nie tym, co au­striac­kie; au­stro­fi­lia


Źródła:

SJP.pl

Austrofob

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co au­striac­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca nie­chęt­ny sto­su­nek do wszyst­kie­go co au­striac­kie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Austrofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co au­striac­kie


Źródła:

SJP.pl

Austrofobka

→ au­stro­fob


Patrz:austrofob

Źródła:

SJP.pl

Austronezyjski

język au­stro­ne­zyj­ski - język z ro­dzi­ny ję­zy­ków ma­laj­sko-po­li­ne­zyj­skich, uży­wa­ny na wy­spach Oce­a­nu Spo­koj­ne­go i In­dyj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Austroslawizm

Au­stros­la­wizm − pro­jekt wy­su­nię­ty w po­ło­wie XIX wieku przez cze­skich dzia­ła­czy obozu na­ro­do­we­go (m.in. Františka Pa­lac­kie­go), ofi­cjal­nie przed­sta­wio­ny w 1848 roku na Zjeź­dzie Sło­wiań­skim w Pra­dze, w któ­rym wzię­ła udział duża licz­ba Po­la­ków.


Źródła:

Wikipedia

Austryjacki

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. au­striac­ki


Źródła:

Wiktionary

Austryjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Au­stria


Źródła:

Wiktionary

Austryjoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Au­striacz­ka


Źródła:

Wiktionary

Austryjok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Au­striak


Źródła:

Wiktionary

Auswajs

zaś­wiad­cze­nie o za­trud­nie­niu wy­da­wa­ne Po­la­kom przez oku­pan­tów nie­miec­kich; aus­we­is, Aus­we­is, Aus­wajs


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. aus­we­is.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ausweis

[czy­taj: ałs­wajs] zaś­wiad­cze­nie o za­trud­nie­niu wy­da­wa­ne Po­la­kom przez oku­pan­tów nie­miec­kich; aus­wajs, Aus­wajs, Aus­we­is


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. zaś­wiad­cze­nie o za­trud­nie­niu w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auszpik

po­tra­wa z ryby lub mięsa w ga­la­re­cie; tym­ba­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa z mięsa, wa­rzyw lub ryby w ga­la­re­cie – z że­la­ty­ny lub na bazie wy­wa­ru z kości; Glo­ger.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ausztojer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. ałsz­to­jer.


Źródła:

Wiktionary

Ausztuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wy­ciąg, wykaz, spis, re­jestr


Źródła:

Wiktionary

Aut

[czy­taj: ałt] out;
1. sy­tu­a­cja, gdy piłka znaj­dzie się poza linią ogra­ni­cza­ją­cą bo­i­sko, kort;
2. wpro­wa­dze­nie piłki do gry spoza linii bocz­nej (np. w piłce noż­nej);
3. ob­szar poza linią bo­i­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sy­tu­a­cja w niek­tó­rych grach, gdy piłka wy­pad­nie poza obręb bo­i­ska; ob­szar poza bo­i­skiem;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) lm. D. zob. auto.


Aut (ang. "out") – w grach spor­to­wych opu­szcze­nie, np. przez piłkę, re­gu­la­mi­no­we­go pola gry. W czę­ści dy­scy­plin za przer­wa­nie gry od­po­wie­dzial­ny jest za­wod­nik, który ostat­ni raz dot­knął piłki. Piłka po aucie staje się mart­wa. Aut w piłce siat­ko­wej i te­ni­sie ka­ra­ny jest prze­gra­niem akcji, a w piłce noż­nej i ko­szy­ków­ce od­da­niem piłki prze­ciw­ni­kom do wy­pro­wa­dze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autagonistofilia

de­wia­cja sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na pod­nie­ca­niu się pod­czas pu­blicz­ne­go współ­ży­cia sek­su­al­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Autapomorfia

Au­ta­po­mor­fia – cecha za­a­wan­so­wa­na wy­stę­pu­ją­ca tylko w jed­nej gru­pie fi­lo­ge­ne­tycz­nej. Ter­min „au­ta­po­mor­fia” zo­stał wpro­wa­dzo­ny przez Wil­lie­go Hen­ni­ga i zde­fi­nio­wa­ny jako „cecha apo­mor­ficz­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla danej grupy mo­no­fi­le­tycz­nej (i obec­na tylko w niej)”.


Źródła:

Wikipedia

Autarcha

osoba spra­wu­ją­ca nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę; au­to­kra­ta (czę­ściej), au­to­kra­tor, sa­mo­wład­ca, je­dy­no­wład­ca


Źródła:

SJP.pl

Autarchia

rzad­ko: sy­stem wła­dzy pań­stwo­wej, w któ­rym nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; je­dy­no­władzt­wo, sa­mo­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­tyzm, au­to­kra­cja


Au­tar­chia – forma rzą­dów po­le­ga­ją­cych na rzą­dach ab­so­lut­nych, de­spo­tycz­nych, gdzie wła­dza naj­wyż­sza na­le­ży wy­łącz­nie do jed­nej osoby, która za­rzą­dza wszyst­kim zgod­nie z włas­nym uz­na­niem. Wła­dza ta nie jest kon­tro­lo­wa­na przez żadne in­sty­tu­cje zew­nętrz­ne, do­ku­men­ty itp. Wła­dza ta ma wszyst­kie prawa tzn. sama kon­tro­lu­je wszyst­kie czyn­no­ści w pań­stwie, mia­nu­je urzęd­ni­ków, sta­no­wi prawo itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autarkia

au­tar­kizm;
1. dok­try­na we­dług któ­rej cnota sama wy­star­cza do szczę­ścia;
2. sa­mo­wy­star­czal­ność go­spo­dar­cza pań­stwa, od­cię­cie się od związ­ków go­spo­dar­czych z resz­tą państw, lik­wi­da­cja wy­mia­ny mię­dzy­na­ro­do­wej, czę­sto jako wynik wojen lub izo­la­cji pań­stwa z przy­czyn po­li­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. go­spo­dar­cza sa­mo­wy­star­czal­ność;

 (1.2) ekon. po­li­ty­ka dą­żą­ca do osią­gnię­cia go­spo­dar­czej sa­mo­wy­star­czal­no­ści

 (1.3) so­cjol. re­a­li­zo­wa­nie przez jakąś grupę spo­łecz­ną swo­ich celów w nie­za­leż­no­ści i izo­la­cji od in­nych grup

 (1.4) filoz. wyz­na­wa­ny przez sto­i­ków po­gląd, we­dług któ­re­go do osią­gnię­cia szczę­ścia wy­star­czy sama cnota;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autarkiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­tar­kicz­ne


Źródła:

Wiktionary

Autarkiczny

zwią­za­ny z au­tar­kią, ma­ją­cy cechy au­tar­kii (np. sy­ste­my au­tar­kicz­ne, au­tar­kicz­na go­spo­dar­ka)


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) go­spo­dar­czo sa­mo­wy­star­czal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autarkizm

au­tar­kia;
1. dok­try­na we­dług któ­rej cnota sama wy­star­cza do szczę­ścia;
2. sa­mo­wy­star­czal­ność go­spo­dar­cza pań­stwa, od­cię­cie się od związ­ków go­spo­dar­czych z resz­tą państw, lik­wi­da­cja wy­mia­ny mię­dzy­na­ro­do­wej, czę­sto jako wynik wojen lub izo­la­cji pań­stwa z przy­czyn po­li­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. au­tar­kia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auteczko

zdrob­nie­nie od: auto


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: auto

 (1.2) małe auto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autekologia

dział eko­lo­gii, eko­lo­gia fiz­jo­lo­gicz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. dział eko­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia śro­do­wi­ska abio­tycz­ne­go na po­szcze­gól­ne or­ga­niz­my, i od­wrot­nie


Au­te­ko­lo­gia – dział eko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wza­jem­nych związ­ków po­mię­dzy zwie­rzę­ta­mi i ro­śli­na­mi, a oto­cze­niem w jakim się znaj­du­ją (śro­do­wi­sko, śro­do­wi­sko nie­o­ży­wio­ne, śro­do­wi­sko przy­rod­ni­cze).

W tych związ­kach ba­da­ny jest udział i re­ak­cje po­je­dyn­cze­go or­ga­niz­mu, w prze­ci­wień­stwie do sy­ne­ko­lo­gii, gdzie zbio­ro­wo­ścią or­ga­niz­mów wcho­dzą­cych w in­te­rak­cje ze śro­do­wi­skiem nie­o­ży­wio­nym są zbio­ro­wo­ści or­ga­niz­mów takie jak po­pu­la­cje, bio­ce­no­zy (fito lub zo­o­ce­no­zy), a nawet więk­sze jed­nost­ki jak eko­sy­ste­my czy nawet całe biomy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autem

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) N. lp. od: auto


Źródła:

Wiktionary

Autentycznie

1. praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty (np. au­ten­tycz­ne po­sta­cie, au­ten­tycz­ne trud­no­ści);
2. bę­dą­cy ory­gi­na­łem (np. au­ten­tycz­ny do­ku­ment, au­ten­tycz­ne na­gra­nia)


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób au­ten­tycz­ny, praw­dzi­wy, szcze­ry, zgod­ny z rze­czy­wi­sto­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autentyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: au­ten­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Autentyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: au­ten­tycz­ny; bar­dziej au­ten­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Autentyczność

→ au­ten­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co au­ten­tycz­ne, praw­dzi­we, po­zba­wio­ne sztucz­no­ści, fał­szu


Patrz:autentyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autentyczny

1. praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty (np. au­ten­tycz­ne po­sta­cie, au­ten­tycz­ne trud­no­ści);
2. bę­dą­cy ory­gi­na­łem (np. au­ten­tycz­ny do­ku­ment, au­ten­tycz­ne na­gra­nia)


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest praw­dzi­wy, zgod­ny z rze­czy­wi­sto­ścią

 (1.2) nie­bę­dą­cy kopią, fal­sy­fi­ka­tem ani prze­rób­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autentyk

coś bę­dą­ce ory­gi­na­łem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś, co jest au­ten­tycz­ne


Au­ten­tyk – pier­wszy wspól­ny album pol­skich ra­pe­rów Pel­so­na i Vie­nia – człon­ków ze­spo­łu hip-ho­po­we­go Mo­le­sta Ewe­ne­ment. Zo­stał wy­da­ny 31 sierp­nia 2002 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Po­ma­ton EMI. Go­ścin­nie wy­stą­pi­li m.in. Pono, Sokół, Wilku, To­masz Li­piń­ski czy French­man – były czło­nek grupy mu­zycz­nej Jamal.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autentyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgod­ność z rze­czy­wi­sto­ścią, praw­dzi­wość


Źródła:

Wiktionary

Autentykacja

pro­ces spraw­dza­nia, czy dana osoba lub urzą­dze­nie jest tym, za kogo się po­da­je; uwie­rzy­tel­nia­nie


Źródła:

SJP.pl

Autentysta

ar­ty­sta wier­nie odz­wier­cied­la­ją­cy w swych dzie­łach rze­czy­wi­stość, ko­piu­ją­cy rze­czy­wi­stość


Źródła:

SJP.pl

Autentystka

→ au­ten­ty­sta


Patrz:autentysta

Źródła:

SJP.pl

Autentystyczny

→ au­ten­tyzm


Patrz:autentyzm

Źródła:

SJP.pl

Autentyzm

1. przed­sta­wie­nie cze­goś w sztu­ce w spo­sób praw­dzi­wy, wier­ny rze­czy­wi­sto­ści;
2. kie­ru­nek w pol­skiej po­ez­ji mię­dzy­woj­nia kła­dą­cy na­cisk na uka­zy­wa­nie włas­nych prze­żyć poety, swego śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go itd.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cecha rze­czy au­ten­tycz­nej

 (1.2) szcze­rość osoby

 (1.3) film. liter. praw­dzi­wość rze­czy, osób przed­sta­wio­nych w dzie­le

 (1.4) liter. kie­ru­nek po­e­tyc­ki w pol­skiej li­te­ra­tu­rze okre­su mię­dzy­woj­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Authoring

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. two­rze­nie in­ter­fej­sów płyt w for­ma­tach DVD, miniDVD, VCD, blu-ray poz­wa­la­ją­cych użyt­kow­ni­ko­wi na na­wi­ga­cję po za­war­to­ści płyty


Źródła:

Wiktionary

Autko

małe auto


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: auto

 (1.2) auto-za­baw­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auto

[czy­taj: ałto] sa­mo­chód, zwła­szcza oso­bo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. po­jazd me­cha­nicz­ny, wy­po­sa­żo­ny w co najm­niej 4 koła, po­ru­sza­ją­cy się dzię­ki wbu­do­wa­ne­mu sil­ni­ko­wi, słu­żą­cy do prze­wo­zu ludzi lub to­wa­rów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auto-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych do­ty­czą­cy wy­ko­naw­cy czyn­no­ści

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych do­ty­czą­cy sa­mo­cho­du, mo­to­ry­za­cji

 (1.3) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych do­ty­czą­cy au­to­ma­tu


Źródła:

Wiktionary

Auto-Casco

[czy­taj: au­to­ka­sko] ubez­pie­cze­nie sa­mo­cho­du od nie­szczę­śli­wych zda­rzeń, np. wy­pad­ków, kra­dzie­ży; au­to­ca­sco


Źródła:

SJP.pl

Auto-Detailing

[czy­taj: ał­to­di­tej­ling] do­kład­ne czy­szcze­nie, od­no­wie­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­du; de­ta­i­ling, auto de­ta­i­ling, au­to­de­ta­i­ling, car­de­ta­i­ling, car-de­ta­i­ling, car de­ta­i­ling


Źródła:

SJP.pl

Auto-Tune

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) muz. techn. au­to­ma­tycz­na ko­rek­ta to­na­cji;


Auto-tune – ro­dzaj pro­ce­so­ra dźwię­ku, uży­wa­ne­go do ko­rek­cji wy­so­ko­ści dźwię­ku in­stru­men­tów mu­zycz­nych i głosu ludz­kie­go, po­wszech­nie sto­so­wa­ny w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej. Pro­gram zo­stał stwo­rzo­ny przez przed­się­bior­stwo An­ta­res Audio Tech­no­lo­gies.

Pier­wszy­mi ut­wo­ra­mi, wy­da­ny­mi z wy­ko­rzy­sta­niem efek­tu auto-tune, były ut­wo­ry wy­da­ne w 1998 roku: „Frag­ments of Life” Roy Vedas i „Be­lie­ve” Cher.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Autoafirmacja

sa­mo­u­wiel­bie­nie, niez­wy­kle dobra sa­mo­o­ce­na


Źródła:

SJP.pl

Autoagresja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Autoalarm

urzą­dze­nie mon­to­wa­ne w sa­mo­cho­dzie, ma­ją­ce za­po­biec jego kra­dzie­ży lub przy­najm­niej sy­gna­li­zo­wać (świa­tłem, rza­dziej dźwię­kiem) próbę wła­ma­nia


Au­to­a­larm (lub sa­mo­cho­do­wa in­sta­la­cja alar­mo­wa) – sze­reg elek­tro­nicz­nych za­bez­pie­czeń prze­ciw­kra­dzie­żo­wych i prze­ciw­wła­ma­nio­wych sto­so­wa­nych w sa­mo­cho­dach (oso­bo­we, cię­ża­ro­we, te­re­no­we itp.).

Pod­sta­wo­we i naj­waż­niej­sze funk­cje au­to­a­lar­mu to: na­dzo­ro­wa­nie zam­knię­cia/ot­war­cia drzwi, po­kry­wy ba­gaż­ni­ka i sil­ni­ka, od­ci­na­nie do­pły­wu prądu do apa­ra­tu za­pło­no­we­go lub pompy pa­li­wa, za­bez­pie­cze­nie ka­bi­ny pa­sa­żer­skiej przez na­dzór za poś­red­nict­wem czuj­ni­ków ruchu wew­nątrz sa­mo­cho­du oraz za­bez­pie­cze­nie przed pod­no­sze­niem i po­ru­sza­niem/od­ho­lo­wa­niem po­ja­zdu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoalarmowy

→ au­to­a­larm


Patrz:autoalarm

Źródła:

SJP.pl

Autoalergia

aler­gicz­na re­ak­cja or­ga­niz­mu na włas­ne an­ty­ge­ny, skie­ro­wa­na prze­ciw włas­nym tkan­kom; au­to­a­gre­sja, au­to­im­mu­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Autoanaliza

ana­li­za włas­nych po­staw, za­cho­wań, włas­nej psy­chi­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­pa­try­wa­nie swo­ich czy­nów i prze­żyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoantonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. słowo po­sia­da­ją­ce dwa sprzecz­ne zna­cze­nia, bę­dą­ce włas­nym prze­ci­wień­stwem


Źródła:

Wiktionary

Autoasekuracja

we wspi­nacz­ce: ase­ku­ra­cja sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autoasekuracyjny

→ au­to­a­se­ku­ra­cja


Patrz:autoasekuracja

Źródła:

SJP.pl

Autobana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. au­to­stra­da

 (1.2) pot. au­to­stra­da, zwła­szcza nie­miec­ka


Źródła:

Wiktionary

Autobazar

au­to­gieł­da;
1. zor­ga­ni­zo­wa­na bez­poś­red­nia sprze­daż sa­mo­cho­dów przez wła­ści­cie­li;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się sprze­daż sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Autobieżnik

po­tocz­nie: bież­nik opony sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Autobiograf

autor włas­nej bio­gra­fii; au­to­bio­gra­fi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bę­dą­ca au­to­rem włas­nej bio­gra­fii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autobiografia

opis włas­ne­go życia w for­mie li­te­rac­kiej lub fil­mo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włas­no­ręcz­nie na­pi­sa­ny swój ży­cio­rys;


Au­to­bio­gra­fia (gr. "autós" „sam” + "bíos" „życie” + "gráphō" „piszę”) – utwór pi­śmien­ni­czy, któ­re­go te­ma­tem jest włas­ne życie au­to­ra, jego ko­le­je losów i czyny, zda­rze­nia, któ­rych był świad­kiem, doś­wiad­cze­nia, które na­by­wał, ewo­lu­cja za­pa­try­wań i po­sta­wy wobec świa­ta. In­ny­mi słowy: bio­gra­fia ja­kiejś osoby (ca­ło­ścio­wa lub frag­men­ta­rycz­na) przez nią samą na­pi­sa­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autobiograficznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób au­to­bio­gra­ficz­ny


Źródła:

Wiktionary

Autobiograficzność

→ au­to­bio­gra­ficz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. cecha dzie­ła opar­te­go na wąt­kach au­to­bio­gra­ficz­nych


Patrz:autobiograficzny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autobiograficzny

do­ty­czą­cy au­to­bio­gra­fii, bę­dą­cy au­to­bio­gra­fią (np. au­to­bio­gra­ficz­ny wątek, film au­to­bio­gra­ficz­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cha­rak­ter au­to­bio­gra­fii, taki w któ­rym autor na­wią­zu­je do wy­da­rzeń ze swego życia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autobiografista

autor włas­nej bio­gra­fii; au­to­bio­graf


Źródła:

SJP.pl

Autobiografizm

ten­den­cja, po­le­ga­ją­ca na włą­cza­niu przez pi­sa­rza w ma­te­rię ut­wo­ru włas­nych doś­wiad­czeń i prze­żyć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. skłon­ność do wy­ko­rzy­sty­wa­nia wąt­ków au­to­bio­gra­ficz­nych


Au­to­bio­gra­fizm – po­sta­wa, dzię­ki któ­rej doś­wiad­cze­nia i prze­ży­cia pi­sa­rza zo­sta­ją wy­ko­rzy­sta­ne i do­cho­dzą do głosu w jego twór­czo­ści; skłon­ność do czer­pa­nia te­ma­tu li­te­rac­kie­go z fak­tów z włas­ne­go życia au­to­ra, z włas­nych prze­żyć, pi­sa­nie o sobie i o swoim życiu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autobiografizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. po­ru­sza­nie w ut­wo­rze li­te­rac­kim wąt­ków au­to­bio­gra­ficz­nych


Źródła:

Wiktionary

Autobiografizować

wpla­tać au­to­bio­gra­fię w wątek li­te­rac­ki


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. liter. wpla­tać wątek au­to­bio­gra­ficz­ny

 (1.2) rzad. opi­sy­wać włas­ne życie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autobiografka

au­tor­ka au­to­bio­gra­fii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bę­dą­ca au­to­rem włas­nej bio­gra­fii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autobiznes

po­tocz­nie: biz­nes sa­mo­cho­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Autoblokada

blo­ka­da w sa­mo­cho­dzie unie­moż­li­wia­ją­ca nie­trzeź­we­mu kie­row­cy roz­po­czę­cie jazdy; blo­ka­da al­ko­ho­lo­wa


Źródła:

SJP.pl

Autobracketing

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. funk­cja niek­tó­rych apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych po­le­ga­ją­ca na wy­ko­na­niu kilku zdjęć tego sa­me­go kadru z lekko zmie­nio­ny­mi pa­ra­me­tra­mi ek­spo­zy­cji – od nie­doś­wiet­le­nia do prześ­wiet­le­nia;


Au­to­brac­ke­ting (skr. AEB od ang. "Auto Ex­po­su­re Brac­ke­ting") czę­sto także na­zy­wa­na tylko "Brac­ke­ting" – funk­cja współ­czes­nych apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych po­le­ga­ją­ca na au­to­ma­tycz­nej ek­spo­zy­cji kilku są­sied­nich kla­tek filmu z lekko zmie­nio­ny­mi pa­ra­me­tra­mi – od lek­kie­go nie­doś­wiet­le­nia do lek­kie­go prześ­wiet­le­nia, przy czym za pa­ra­metr śred­ni można przy­jąć wska­za­nia świa­tło­mie­rza lub wy­czu­cie fo­to­gra­fa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Autoburdel

po­tocz­nie: miej­sce po­sto­ju sa­mo­cho­du, w któ­rym upra­wia się seks


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. miej­sce, gdzie par­ku­je się sa­mo­cho­dy w celu upra­wia­nia w nich seksu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autobus

duży po­jazd przez­na­czo­ny do prze­wo­że­nia kil­ku­dzie­się­ciu osób, słu­żą­cy do ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej lub mię­dzy­mia­sto­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) transp. mot. duży po­jazd przez­na­czo­ny do prze­wo­zu osób w tran­spor­cie zbio­ro­wym;

 (1.2) gw. wię­zien­na du­żych roz­mia­rów pacz­ka her­ba­ty


Au­to­bus – po­jazd sa­mo­cho­do­wy przez­na­czo­ny do prze­wo­zu więk­szej licz­by pa­sa­że­rów.

We­dług usta­wy – Prawo o ruchu dro­go­wym po­jazd ten przy­sto­so­wa­ny jest do prze­wo­zu wię­cej niż 9 osób (w tym kie­row­cy). We­dług de­fi­ni­cji Eu­ro­pej­skiej Ko­mi­sji Go­spo­dar­czej, Eu­ro­sta­tu i jest to pa­sa­żer­ski me­cha­nicz­ny po­jazd dro­go­wy przez­na­czo­ny do prze­wo­zu wię­cej niż 24 osób (wli­cza­jąc kie­row­cę) i po­sia­da­ją­cy za­rów­no miej­sca sie­dzą­ce, jak i sto­ją­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autobusik

zdrob­nie­nie od: au­to­bus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od au­to­bus


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autobusowy

zwią­za­ny z au­to­bu­sem


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do au­to­bu­su, zwią­za­ny z au­to­bu­sem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autocad

[czy­taj: ałtoKAD] pro­gra­mem wy­ko­rzy­sty­wa­ny do dwu­wy­mia­ro­we­go i trój­wy­mia­ro­we­go kom­pu­te­ro­we­go wspo­ma­ga­nia pro­jek­to­wa­nia; AutoCad


AutoCAD – pro­gram two­rzo­ny i roz­po­wszech­nia­ny przez przed­się­bior­stwo Au­to­desk, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do dwu­wy­mia­ro­we­go (2D) i trój­wy­mia­ro­we­go (3D) kom­pu­te­ro­we­go wspo­ma­ga­nia pro­jek­to­wa­nia (CAD). Spe­cja­li­zo­wa­ne wer­sje AutoCAD-a (np. AutoCAD Me­cha­ni­cal) umoż­li­wia­ją rów­nież wy­ko­ny­wa­nie gra­fi­ki in­ży­nier­skiej 2,5D, me­to­dą FBM.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autocamping

[czy­taj: ał­to­kem­ping] kem­ping słu­żą­cy zmo­to­ry­zo­wa­nym tu­ry­stom, z miej­sca­mi na sa­mo­cho­dy z przy­cze­pą; au­to­kem­ping


Źródła:

SJP.pl

Autocasco

[czy­taj: au­to­ka­sko] ubez­pie­cze­nie sa­mo­cho­du od nie­szczę­śli­wych zda­rzeń, np. wy­pad­ków, kra­dzie­ży; auto-casco


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. do­bro­wol­ne ubez­pie­cze­nie sa­mo­cho­du, chro­nią­ce wła­ści­cie­la auta przed kosz­ta­mi szkód w jego włas­nym po­jeź­dzie, nie­za­leż­nie od tego, kto jest winny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autocefalia

nie­za­leż­ność ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go od zwierzch­nict­wa za­gra­nicz­nych władz du­chow­nych; au­to­ke­fa­lia


Źródła:

SJP.pl

Autocenzura

cen­zu­ra włas­nych tek­stów, pro­gra­mów itp., czę­sto jako efekt doj­ścia do wnio­sku, że te tek­sty, pro­gra­my są zbyt od­waż­ne, obra­zo­bur­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­tro­lo­wa­nie włas­nych wy­po­wie­dzi, pu­bli­ka­cji, pro­gra­mów itp. pod wzglę­dem po­li­tycz­nym lub oby­cza­jo­wym


Au­to­cen­zu­ra (także sa­mo­cen­zu­ra) – pro­ces świa­do­me­go ko­ry­go­wa­nia włas­nej twór­czo­ści z tre­ści uz­na­wa­nych za kon­tro­wer­syj­ne, ob­sce­nicz­ne czy wul­gar­ne, lub nie­uś­wia­do­mio­ne­go do­pa­so­wa­nia swo­jej twór­czo­ści do obo­wią­zu­ją­ce­go ka­no­nu spo­łecz­ne­go, kon­we­nan­su lub świa­to­po­glą­du.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autocenzuralny

→ au­to­cen­zu­ra


Patrz:autocenzura

Źródła:

SJP.pl

Autocenzurować

pow­strzy­my­wać się od pu­blicz­ne­go wy­ra­ża­nia włas­nych opi­nii, twór­czo­ści lub in­for­ma­cji w oba­wie przed ne­ga­tyw­ny­mi kon­sek­wen­cja­mi


Źródła:

SJP.pl

Autocharakterystyka

pre­zen­ta­cja włas­ne­go do­rob­ku ży­cio­we­go, osią­gnięć lub ży­cio­ry­su


Źródła:

SJP.pl

Autochoria

spo­sób roz­sie­wa­nia dia­spor (np. na­sion, za­rod­ni­ków) za po­mo­cą me­cha­niz­mów wew­nętrz­nych ro­śli­ny, bez udzia­łu czyn­ni­ków zew­nętrz­nych; sa­mo­siew­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. sa­mo­czyn­ne roz­sie­wa­nie dia­spor przez ro­śli­nę;


Au­to­cho­ria (sa­mo­siew­ność) – pro­ces sa­mo­czyn­ne­go roz­sie­wa­nia dia­spor przez ro­śli­nę, przy wy­ko­rzy­sta­niu włas­nych sił i me­cha­niz­mów ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej. Od­da­le­nie się dia­spor od ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej jest sto­sun­ko­wo nie­wiel­kie, au­to­cho­ria ma więc zna­cze­nie głów­nie jako czyn­nik zwięk­sza­ją­cy za­gę­szcze­nie po­pu­la­cji w danym bio­to­pie. Cza­sem dia­spo­ra, prze­no­szo­na nie­da­le­ko od ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej, tra­fia na inny czyn­nik tran­spor­tu­ją­cy ją dalej – jest to kom­bi­no­wa­ny spo­sób roz­sie­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autochorycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bot. na spo­sób au­to­cho­rycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Autochoryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do au­to­cho­rii, zwią­za­ny z au­to­cho­rią


Źródła:

Wiktionary

Autochrom

pro­ces otrzy­my­wa­nia fo­to­gra­fii barw­nych na pły­tach szkla­nych w po­sta­ci dia­po­zy­ty­wów; au­to­chro­me


Au­to­chrom lub au­to­chro­me (szkla­ne ko­lo­ro­we płyty świa­tło­czu­łe) – pro­ces otrzy­my­wa­nia fo­to­gra­fii barw­nych na pły­tach szkla­nych w po­sta­ci dia­po­zy­ty­wów. Pio­nie­rem tech­ni­ki au­to­chro­mo­wej był XIX-wiecz­ny fo­to­graf Louis Ducos du Ha­u­ron z Fran­cji, a jego wy­na­la­zek wpro­wa­dzi­li do pro­duk­cji w roku 1907 bra­cia Lumière.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autochromia

w po­li­gra­fii: spo­sób dru­ko­wa­nia po­le­ga­ją­cy na po­łą­cze­niu druku zwy­kłe­go i barw­nej li­to­gra­fii, np. druk pocz­tó­wek ko­lo­ro­wych


Źródła:

SJP.pl

Autochromosom

chro­mo­som nie­bę­dą­cy chro­mo­so­mem płci; au­to­som


Źródła:

SJP.pl

Autochton

rdzen­ny miesz­ka­niec da­ne­go ob­sza­ru; tu­by­lec, tu­zie­miec, abo­ry­gen


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rdzen­ny miesz­ka­niec ja­kie­goś te­ry­to­rium


Au­toch­ton ( αὐτόχθων "au­tocht­hon" – „z tej ziemi”, „tu­zie­miec, tu­by­lec”, od "autós" „sam” i "chthōn" „zie­mia”) – czło­wiek na­le­żą­cy do rdzen­nej lud­no­ści da­ne­go ob­sza­ru.

W odróż­nie­niu od lud­no­ści au­toch­to­nicz­nej mówi się o lud­no­ści na­pły­wo­wej.

We­dług pro­fe­so­ra An­drze­ja Sak­so­na, so­cjo­lo­ga spe­cja­li­zu­ją­ce­go się w ba­da­niach mniej­szo­ści et­nicz­nych ter­min "au­toch­ton" okre­śla także miesz­kań­ca po­gra­ni­cza pol­sko-nie­miec­kie­go, by­łe­go oby­wa­te­la III Rze­szy, de­kla­ru­ją­ce­go pol­skie po­cho­dze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autochtonicznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób au­toch­toń­ski, po au­toch­toń­sku


Źródła:

Wiktionary

Autochtoniczność

→ au­toch­to­nicz­ny


Patrz:autochtoniczny

Źródła:

SJP.pl

Autochtoniczny

1. do­ty­czą­cy lub zło­żo­ny z rdzen­nych miesz­kań­ców da­ne­go ob­sza­ru;
2. skała au­toch­to­nicz­na - masa skal­na, która po­mi­mo ru­chów gó­rot­wór­czych po­zo­sta­ła w miej­scu pow­sta­nia;
3. or­ga­nizm au­toch­to­nicz­ny - zwie­rzę lub ro­śli­na po­cho­dzą­ce z tego miej­sca, na któ­rym wy­stę­pu­je


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­toch­to­na­mi, do­ty­czą­cy au­toch­to­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autochtonizm

1. na­le­że­nie do rdzen­nej lud­no­ści da­ne­go ob­sza­ru;
2. cecha cze­goś po­cho­dzą­ce­go z tego sa­me­go ob­sza­ru, na któ­rym ak­tu­al­nie wy­stę­pu­je;
3. cecha mas skal­nych, które po­zo­sta­ją na tym samym miej­scu pod­czas ru­chów gó­rot­wór­czych


Źródła:

SJP.pl

Autochtonka

rdzen­na miesz­kan­ka da­ne­go ob­sza­ru; abo­ry­gen­ka, tu­ziem­ka, tu­byl­ka, tu­byl­czy­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rdzen­na miesz­kan­ka ja­kie­goś te­ry­to­rium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autochtoński

zwią­za­ny z au­toch­to­nem, au­toch­to­na­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­toch­to­na­mi, do­ty­czą­cy au­toch­to­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autocross

[czy­taj: ałtoKROS lub ałTOkros] wy­ścig sa­mo­cho­do­wy w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych z na­tu­ral­ny­mi przesz­ko­da­mi; au­to­kros


Źródła:

SJP.pl

Autocrossowy

→ au­to­cross [czy­taj: au­to­kro­so­wy]; au­to­kro­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Autocykl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. mot. rower z przy­czep­nym sil­ni­kiem nie­wiel­kiej mocy

 (1.2) daw. mot. mo­to­cykl


Źródła:

Wiktionary

Autocytat

cytat z włas­nej wy­po­wie­dzi cy­tu­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Autoczyszczenie

funk­cja au­to­ma­tycz­ne­go czy­szcze­nia urzą­dze­nia


Źródła:

SJP.pl

Autoczęści

po­tocz­nie: czę­ści do sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Autodafe

[czy­taj: autodaFE]
1. pu­blicz­ne wy­ko­ny­wa­nie wy­ro­ków śmier­ci przez ink­wi­zy­to­rów pod ko­niec XV wieku, głów­nie w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii;
2. pa­le­nie pism uz­na­wa­nych za he­re­tyc­kie;
3. prze­no­śnie: pu­blicz­ne wyz­na­ne winy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. wpro­wa­dzo­ne przez ink­wi­zy­cję pu­blicz­ne wyz­na­nie lub za­par­cie się wiary przez oskar­żo­ne­go o he­rez­ję;

 (1.2) hist. pu­blicz­ne wy­ko­na­nie kary śmier­ci za he­rez­ję, naj­czę­ściej przez spa­le­nie na sto­sie

 (1.3) hist. pa­le­nie ksiąg uz­na­nych za he­re­tyc­kie

 (1.4) przen. pu­blicz­ne na­pięt­no­wa­nie kogoś; też: pu­blicz­ne po­ka­ja­nie się lub wyz­na­nie cze­goś

 (1.5) książk. przen. sa­mo­bój­stwo po­przez spa­le­nie się żyw­cem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autodestrukcja

ni­szcze­nie sie­bie sa­me­go (pod wzglę­dem fi­zycz­nym, psy­chicz­nym itd.)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­ła­nie pro­wa­dzą­ce do włas­ne­go zni­szcze­nia, osła­bie­nia lub po­waż­ne­go po­gor­sze­nia włas­nej sy­tu­a­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autodestrukcyjność

→ au­to­de­struk­cyj­ny; au­to­de­struk­tyw­ność


Źródła:

SJP.pl

Autodestrukcyjny

przy­miot­nik od: au­to­de­struk­cja (np. au­to­de­struk­cyj­ne ten­den­cje, au­to­de­struk­cyj­ne prze­ja­wy)


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ni­szczą­cy sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autodestruktywność

cecha osób do­bro­wol­nie po­dej­mu­ją­cych dzia­ła­nia, które za­gra­ża­ją swo­je­mu życiu lub zdro­wiu; au­to­de­struk­cyj­ność


Źródła:

SJP.pl

Autodestruktywny

po­dej­mu­ją­cy dzia­ła­nia, które za­gra­ża­ją swo­je­mu życiu lub zdro­wiu; au­to­de­struk­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Autodetailer

[czy­taj: ał­to­di­tej­ler] osoba za­wo­do­wo od­na­wia­ją­ca sa­mo­cho­dy; au­to­de­ta­i­lin­go­wiec, de­ta­i­ler, de­ta­i­lin­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Autodetailerka

→ au­to­de­ta­i­ler [czy­taj: ał­to­di­tej­ler­ka]; de­ta­i­ler­ka


Źródła:

SJP.pl

Autodetailing

[czy­taj: ał­to­di­tej­ling] do­kład­ne czy­szcze­nie, od­no­wie­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­du; de­ta­i­ling, auto de­ta­i­ling, auto-de­ta­i­ling, car­de­ta­i­ling, car-de­ta­i­ling, car de­ta­i­ling


Źródła:

SJP.pl

Autodetailingowy

→ au­to­de­ta­i­ling [czy­taj: ał­to­di­tej­lin­go­wy]; de­ta­i­lin­go­wy, car­de­ta­i­lin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Autodeterminizm

te­o­ria bio­lo­gicz­na gło­szą­ca, że or­ga­nizm sam w sobie za­wie­ra przy­czy­ny swych funk­cji i swej bu­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Autodiagnostyka

sa­mo­dziel­ne wy­kry­wa­nie i roz­poz­na­wa­nie uste­rek, pro­ble­mów lub nie­pra­wi­dło­wo­ści we włas­nym dzia­ła­niu


Źródła:

SJP.pl

Autodiagnoza

sa­mo­dziel­ne roz­poz­na­nie u sie­bie cho­ro­by, pro­ble­mu lub in­ne­go stanu; sa­mo­dia­gno­za


Źródła:

SJP.pl

Autodrabina

stra­żac­ka dra­bi­na na pod­wo­ziu sa­mo­cho­do­wym


Źródła:

SJP.pl

Autodrezyna

dre­zy­na z sil­ni­kiem spa­li­no­wym


Źródła:

SJP.pl

Autodrom

1. spe­cjal­ny tor wy­ści­go­wy dla sa­mo­cho­dów;
2. plac przez­na­czo­ny do po­sto­ju sa­mo­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. wy­ści­go­wy tor sa­mo­cho­do­wy

 (1.2) mot. plac ćwi­czeń dla kie­row­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autodromowy

→ au­to­drom


Patrz:autodrom

Źródła:

SJP.pl

Autodydakta

ina­czej: sa­mo­uk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. pedag. ina­czej: sa­mo­uk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autodydaktyczny

→ au­to­dy­dak­tyzm; sa­moksz­tał­ce­nio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) książk. pedag. zwią­za­ny z au­to­dy­dak­ty­ką lub au­to­dy­dak­tą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autodydaktyka

daw­niej: sa­mo­uct­wo, sa­moksz­tał­ce­nie; au­to­dy­dak­tyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pedag. ina­czej: sa­moksz­tał­ce­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autodydaktyzm

daw­niej: sa­mo­uct­wo, sa­moksz­tał­ce­nie; au­to­dy­dak­ty­ka


Źródła:

SJP.pl

Autodyfuzja

dy­fuz­ja z udzia­łem wy­łącz­nie czą­stek jed­nej sub­stan­cji


Źródła:

SJP.pl

Autodyktando

ro­dzaj dyk­tan­da utr­wa­la­ją­ce­go, ćwi­cze­nie poś­red­nie po­mię­dzy prze­pi­sy­wa­niem a pi­sa­niem na pod­sta­wie pa­mię­ci wzro­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Autoedukacja

umie­jęt­ność wpły­wu na włas­ny roz­wój, przej­mo­wa­nie za­da­nia roz­wi­ja­nia i kształ­to­wa­nia kwa­li­fi­ka­cji we włas­nym za­kre­sie; sa­moksz­tał­ce­nie, sa­mo­wy­cho­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mo­wy­cho­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoedukacyjny

→ au­to­e­du­ka­cja


Patrz:autoedukacja

Źródła:

SJP.pl

Autoekologia

dział eko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się fiz­jo­lo­gią i za­cho­wa­niem się or­ga­niz­mów w ich na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku


Źródła:

SJP.pl

Autoekspresja

wy­ra­że­nie włas­ne­go zda­nia czy uczuć


Źródła:

SJP.pl

Autoerotyczny

zwią­za­ny z au­to­e­ro­tyz­mem (np. au­to­e­ro­tycz­ne za­in­te­re­so­wa­nie włas­nym cia­łem)


przy­miot­nik

 (1.1) seks. chark­te­ry­zu­ją­cy się au­to­e­ro­tyz­mem, świad­czą­cy o wzmo­żo­nym za­in­te­re­so­wa­niu swoim cia­łem, które pro­wa­dzi do ma­stur­ba­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoerotyka

za­cho­wa­nia sek­su­al­ne re­a­li­zo­wa­ne w po­je­dyn­kę; au­to­e­ro­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Autoerotyzm

1. za­in­te­re­so­wa­nie włas­nym cia­łem, o za­bar­wie­niu ero­tycz­nym, pro­wa­dzą­ce do re­a­li­za­cji róż­ne­go ro­dza­ju za­cho­wań sek­su­al­nych w po­je­dyn­kę; nar­cyzm;
2. ma­stur­ba­cja, sa­mog­wałt, ona­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. wzmo­żo­ne za­in­te­re­so­wa­nie swoim cia­łem, które pro­wa­dzi do ma­stur­ba­cji


Au­to­e­ro­tyzm (au­to­e­ro­ty­ka) – róż­ne­go ro­dza­ju za­cho­wa­nia sek­su­al­ne re­a­li­zo­wa­ne w po­je­dyn­kę (w tym pie­szczo­ty) przy­no­szą­ce sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną. Czę­sto ko­ja­rzo­ne je­dy­nie z ona­niz­mem, a mo­gą­ce mieć szer­szy za­kres. Po­ję­cio­wo bliż­sze ero­ty­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autoetnografia

forma pi­sa­nia w an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej łą­czą­ca au­to­bio­gra­ficz­ną opo­wieść z szer­szy­mi kul­tu­ro­wy­mi, po­li­tycz­ny­mi i spo­łecz­ny­mi zna­cze­nia­mi i za­ło­że­nia­mi


Au­to­et­no­gra­fia jest formą au­to­re­flek­sji i pi­sa­nia w an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej, która sku­pia się na doś­wiad­cze­niu ba­da­cza i łączy au­to­bio­gra­ficz­ną opo­wieść z szer­szy­mi kul­tu­ro­wy­mi, po­li­tycz­ny­mi i spo­łecz­ny­mi zna­cze­nia­mi i za­ło­że­nia­mi. Różni się od et­no­gra­fii – ro­zu­mia­nej jako ja­ko­ścio­wa me­to­da badań, opie­ra­ją­cej się głów­nie na ob­ser­wa­cji uczest­ni­czą­cej oraz wy­wia­dach – tym, że au­to­et­no­gra­fia kła­dzie na­cisk na su­biek­tyw­ne doś­wiad­cze­nie pi­sa­rza, a nie na wie­rze­nia czy zwy­cza­je in­nych ludzi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoeutanazja

sa­mo­bój­stwo osoby nie­u­le­czal­nie cho­rej i pra­gną­cej śmier­ci


Źródła:

SJP.pl

Autoewaluacja

sa­mo­dziel­na ocena włas­nych dzia­łań, wy­ni­ków lub kom­pe­ten­cji; sa­mo­o­ce­na


Źródła:

SJP.pl

Autofagia

tra­wie­nie przez ko­mór­kę niek­tó­rych włas­nych ele­men­tów jej struk­tu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pro­ces usu­wa­nia z ko­mór­ki zbęd­nych ele­men­tów po­przez ich de­gra­da­cję;


Au­to­fa­gia (z gr. αυτός (autós) – sam i gr. φαγειν (fa­ge­in) – jeść, zja­dać; tłu­ma­czo­ne jako "sa­moz­ja­da­nie", ang. "self-ea­ting"), ina­czej au­to­fa­go­cy­to­za – bio­lo­gicz­ny pro­ces ka­ta­bo­licz­ny po­le­ga­ją­cy na kon­tro­lo­wa­nym roz­kła­dzie przez ko­mór­kę czą­ste­czek che­micz­nych, frag­men­tów ko­mór­ki i or­ga­nel­li ko­mór­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autofagiczny

→ au­to­fa­gia


Patrz:autofagia

Źródła:

SJP.pl

Autofellatio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tech­ni­ka ma­stur­ba­cyj­na po­le­ga­ją­ca na oral­nym po­bu­dza­niu przez męż­czyz­nę swo­je­go włas­ne­go prą­cia;


Au­to­fel­la­tio – forma ma­stur­ba­cji po­le­ga­ją­ca na oral­nej sty­mu­la­cji włas­ne­go pe­ni­sa. Tylko nie­wiel­ka licz­ba męż­czyzn jest w sta­nie wy­ko­nać fel­la­tio na sobie, ze wzglę­du na wy­ma­ga­ną ela­stycz­ność.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Autofikcja

ga­tu­nek łą­czą­cy au­to­bio­gra­fię z fik­cją li­te­rac­ką


Źródła:

SJP.pl

Autofikcyjny

→ au­to­fik­cja


Patrz:autofikcja

Źródła:

SJP.pl

Autofil

osoba o wy­gó­ro­wa­nym mnie­ma­niu o sobie; sa­mo­lub


Źródła:

SJP.pl

Autofilia

za­chwyt nad sobą, uwiel­bie­nie sa­me­go sie­bie; sa­mo­u­wiel­bie­nie, nar­cyzm


Źródła:

SJP.pl

Autofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed sa­mot­no­ścią, by­ciem odi­zo­lo­wa­nym; mo­no­fo­bia


Au­to­fo­bia, mo­no­fo­bia, ere­mo­fo­bia – cho­ro­bli­wy lęk przed sa­mot­no­ścią lub by­ciem odi­zo­lo­wa­nym albo doś­wiad­cza­niem ego­tyz­mu. Cho­rzy nie za­wsze są fi­zycz­nie sami, ale wie­rzą, że są igno­ro­wa­ni, nie­ko­cha­ni lub nie ma w ich oto­cze­niu ludzi, któ­rych lubią (przy­ja­ciół, rza­dziej ro­dzi­ny, gdyż zwią­zek cho­re­go z ro­dzi­ną jest stały i zaz­wy­czaj częst­szy niż z in­ny­mi gru­pa­mi spo­łecz­ny­mi).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autofocus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. sy­stem w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym lub ka­me­rze od­po­wie­dzial­ny za au­to­ma­tycz­ne na­sta­wia­nie ostro­ści;


Źródła:

Wiktionary

Autofokus

au­to­ma­tycz­ne do­sto­so­wy­wa­nie ostro­ści w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym


Au­to­fo­kus, au­to­fo­cus, AF – układ au­to­ma­tycz­ne­go usta­wia­nia ostro­ści w apa­ra­tach fo­to­gra­ficz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoformatować

for­ma­to­wać sa­mo­czyn­nie, za po­mo­cą au­to­ma­tu


Źródła:

SJP.pl

Autogamia

za­płod­nie­nie za­cho­dzą­ce w obrę­bie tego sa­me­go or­ga­niz­mu, to jest za­płod­nie­nie ko­mór­ki ja­jo­wej przez ga­me­tę męską po­cho­dzą­cą z tego sa­me­go osob­ni­ka; u zwie­rząt - sa­mo­za­płod­nie­nie, u ro­ślin - sa­mo­pyl­ność


Au­to­ga­mia, au­to­fer­ty­li­za­cja, sa­mo­za­płod­nie­nie – spo­sób roz­ro­du or­ga­niz­mów, w wy­ni­ku któ­re­go do­cho­dzi do pow­sta­nia zy­go­ty z ko­mó­rek roz­rod­czych wyt­wa­rza­nych przez ten sam or­ga­nizm. Za­cho­dzi tylko u or­ga­niz­mów obupł­cio­wych. U ro­ślin na­sien­nych au­to­ga­mia okre­śla­na jest mia­nem sa­mo­pyl­no­ści (sa­mo­za­py­le­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autogamiczny

przy­miot­nik od: au­to­ga­mia


Źródła:

SJP.pl

Autogamie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|au­to­ga­mia.


Źródła:

Wiktionary

Autogaz

gaz do auta sto­so­wa­ny za­miast ben­zy­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gaz LPG


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autogazowy

→ au­to­gaz


Patrz:autogaz

Źródła:

SJP.pl

Autogeneza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces sa­mo­rzut­ne­go pow­sta­wa­nia lub roz­wo­ju or­ga­niz­mu, struk­tu­ry albo zja­wi­ska wy­łącz­nie na pod­sta­wie jego włas­nych, wew­nętrz­nych wła­ści­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Autogeniczny

1. książ­ko­wo: wy­wo­ła­ny przy­czy­na­mi wew­nętrz­ny­mi; au­to­gen­ny, au­to­ge­no­wy, sa­mo­rzut­ny;
2. w bio­lo­gii: czyn­ni­ki au­to­ge­nicz­ne wew­nętrz­ne siły or­ga­niz­mów wpły­wa­ją­ce na ich ewo­lu­cję nie­za­leż­nie od czyn­ni­ków śro­do­wi­ska;
3. w ge­o­lo­gii: skład­ni­ki au­to­ge­nicz­ne - pod­sta­wo­we skład­ni­ki skał osa­do­wych i spo­i­wa skał okru­cho­wych, two­rzą­ce się w cza­sie kształ­to­wa­nia się skały lub póź­niej;
4. w tech­ni­ce: cię­cie, spa­wa­nie au­to­ge­nicz­ne - cię­cie, spa­wa­nie me­ta­li wy­ko­na­ne pod dzia­ła­niem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry za po­mo­cą pło­mie­nia ace­ty­le­no­wo-tle­no­we­go; cię­cie, spa­wa­nie ga­zo­we;
5. w psy­cho­te­ra­pii: tre­ning au­to­ge­nicz­ny - me­to­da po­le­ga­ją­ca m.in. na wy­ko­ny­wa­niu ćwi­czeń lik­wi­du­ją­cych na­pię­cie ner­wo­we; tre­ning au­to­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Autogenny

1. książ­ko­wo: wy­wo­ła­ny przy­czy­na­mi wew­nętrz­ny­mi; au­to­ge­nicz­ny, au­to­ge­no­wy, sa­mo­rzut­ny;
2. w psy­cho­te­ra­pii: tre­ning au­to­gen­ny - me­to­da po­le­ga­ją­ca m.in. na wy­ko­ny­wa­niu ćwi­czeń lik­wi­du­ją­cych na­pię­cie ner­wo­we; tre­ning au­to­ge­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Autogenowy

książ­ko­wo: wy­wo­ła­ny przy­czy­na­mi wew­nętrz­ny­mi; au­to­gen­ny, au­to­ge­nicz­ny, sa­mo­rzut­ny


Źródła:

SJP.pl

Autogiełda

au­to­ba­zar;
1. zor­ga­ni­zo­wa­na bez­poś­red­nia sprze­daż sa­mo­cho­dów przez wła­ści­cie­li;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się sprze­daż sa­mo­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gieł­da sa­mo­cho­do­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autogiro

wi­ro­płat o sa­mo­czyn­nie obra­ca­ją­cym się wir­ni­ku; wia­tra­ko­wiec; au­to­ży­ro


Źródła:

SJP.pl

Autognozja

poz­na­wa­nie sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autogolpe

prak­ty­ko­wa­na w kra­jach Ame­ry­ki Środ­ko­wej niez­god­na z kon­sty­tu­cją forma prze­ję­cia wła­dzy w pań­stwie przez szefa wła­dzy wy­ko­naw­czej


Źródła:

SJP.pl

Autogonia

we­dług po­pu­lar­ne­go w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu po­glą­du: sa­mo­rzut­ne pow­sta­nie niż­szych or­ga­niz­mów z nie­or­ga­nicz­nej lub or­ga­nicz­nej ma­te­rii nie­o­ży­wio­nej (np. much ze zgni­łe­go mięsa, żab z mułu rzecz­ne­go); abio­ge­ne­za, sa­mo­rództ­wo


Źródła:

SJP.pl

Autograf

1. włas­no­ręcz­ny pod­pis kogoś sław­ne­go;
2. po­tocz­nie, iro­nicz­nie: pod­pis;
3. w nauce o li­te­ra­tu­rze: rę­ko­pis ja­kie­goś au­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włas­no­ręcz­ny pod­pis

 (1.2) rę­ko­pis wy­ko­na­ny przez au­to­ra dzie­ła

 (1.3) techn. urzą­dze­nie do pre­zen­ta­cji zdjęć wy­ko­na­nych z lotu ptaka w for­mie trój­wy­mia­ro­wych map


Au­to­graf (gr. αὐτός 'sam' i γράφω 'piszę') – włas­no­ręcz­ne pismo ja­kiejś osoby (pod­pis, rę­ko­pis).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autografia

wy­ko­na­nie ry­sun­ku na pa­pie­rze prze­dru­ko­wym i od­ci­śnię­cie go na pły­cie (ka­mień lub bla­cha cyn­ko­wa); prze­druk


Źródła:

SJP.pl

Autograficzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­to­gra­ficz­ne


Źródła:

Wiktionary

Autograficzny

1. włas­no­ręcz­ny;
2. wy­ko­na­ny tech­ni­ką au­to­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Autografowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. odt­wa­rza­nie pisma lub ry­sun­ku na pod­sta­wie ory­gi­na­łu


Źródła:

Wiktionary

Autografować

prze­sta­rza­łe: do­kład­nie re­pro­du­ko­wać z ory­gi­na­łu pismo lub ry­su­nek


Źródła:

SJP.pl

Autohandel

po­tocz­nie: han­del sa­mo­cho­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. han­del sa­mo­cho­da­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autohemoterapia

le­cze­nie za­strzy­ka­mi do­mię­śnio­wy­mi krwi włas­nej pa­cjen­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­mię­śnio­we lub pod­skór­ne, na­tych­mia­sto­we wstrzy­knię­cie pod­skór­ne krwi uprzed­nio po­bra­nej u pa­cjen­ta, cza­sem z do­dat­ko­wy­mi sub­stan­cja­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autohipnotyczny

→ au­to­hip­no­za


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­hip­no­zą


Patrz:autohipnoza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autohipnoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hip­no­za wy­wo­ły­wa­na na sobie samym


Au­to­hip­no­za ( αὐτός "autós" „sam” + ὕπνος "hýpnos" „sen”) – oz­na­cza:

Prze­dro­stek „auto” oz­na­cza, że osoba in­du­ku­je samą sie­bie, a stan tran­su jest osią­ga­ny bez udzia­łu osób trze­cich. Przed­miot i pod­miot hip­no­zy są toż­sa­me.

Cha­rak­te­ry­stycz­na dla au­to­hip­no­zy, tak jak i hip­no­zy, jest pod­wyż­szo­na kon­cen­tra­cja i zo­gni­sko­wa­nie uwagi na aspek­tach świa­ta wew­nętrz­ne­go (doz­na­niach i od­czu­ciach z ciała, na wew­nętrz­nych obra­zach, my­ślach, wra­że­niach) oraz zmniej­szo­na re­cep­tyw­ność bodź­ców ze świa­ta zew­nętrz­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Autoholiczka

ko­bie­ta przy­wią­zu­ją­ca zbyt dużą wagę do po­sia­da­nia lub uży­wa­nia sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Autoholik

osoba przy­wią­zu­ją­ca zbyt dużą wagę do po­sia­da­nia lub uży­wa­nia sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Autoholizm

przy­wią­zy­wa­nie zbyt dużej wagi do po­sia­da­nia lub uży­wa­nia sa­mo­cho­du, trak­to­wa­nie jako objaw cho­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Autoidentyfikacja

okre­śle­nie włas­nej toż­sa­mo­ści, przy­na­leż­no­ści do danej kul­tu­ry, re­li­gii lub or­ga­ni­za­cji, itp.; sa­mo­i­den­ty­fi­ka­cja


Źródła:

SJP.pl

Autoidentyfikacyjny

→ au­to­i­den­ty­fi­ka­cja


Patrz:autoidentyfikacja

Źródła:

SJP.pl

Autoimmunizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wyt­wa­rza­nie przez or­ga­nizm prze­ciw­ciał skie­ro­wa­nych prze­ciw­ko włas­nym ko­mór­kom i ni­szcze­nie ich;


Au­to­im­mu­ni­za­cja – od­po­wiedź od­por­no­ścio­wa ukła­du od­por­no­ścio­we­go or­ga­niz­mu, w prze­bie­gu któ­rej pow­sta­ją nie­pra­wi­dło­we, skie­ro­wa­ne prze­ciw włas­nym tkan­kom lim­fo­cy­ty T lub prze­ciw­cia­ła. Au­to­im­mu­ni­za­cja może pro­wa­dzić do pow­sta­nia cho­rób au­to­im­mu­no­lo­gicz­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Autoimmunizacyjny

przy­miot­nik od: au­to­im­mu­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Autoimmunologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) med. taki, w któ­rym układ od­por­no­ścio­wy or­ga­niz­mu dzia­ła prze­ciw­ko włas­nym ko­mór­kom i tkan­kom


Źródła:

Wiktionary

Autointerpretacyjny

przy­miot­nik od: au­to­in­ter­pre­ta­cja


Źródła:

SJP.pl

Autointoksykacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. med. pro­ces, w któ­rym or­ga­nizm ulega za­tru­ciu włas­ny­mi pro­duk­ta­mi prze­mia­ny ma­te­rii lub tok­sy­na­mi wyt­wa­rza­ny­mi wew­nętrz­nie


Źródła:

Wiktionary

Autoironia

szcze­gól­na od­mia­na iro­nii, którą autor kie­ru­je prze­ciw­ko sobie sa­me­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) iro­nia do­ty­czą­ca sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoironiczny

prze­ja­wia­ją­cy au­to­i­ro­nię, na­ce­cho­wa­ny au­to­i­ro­nią (np. au­to­i­ro­nicz­ny ko­men­tarz, au­to­i­ro­nicz­na po­sta­wa)


przy­miot­nik

 (1.1) iro­nicz­ny wobec sie­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoironizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) iro­ni­zo­wa­nie wobec sa­me­go sie­bie


Źródła:

Wiktionary

Autojonizacja

dy­so­cja­cja elek­tro­li­tycz­na roz­pu­szczal­ni­ka am­fi­pro­to­no­we­go wsku­tek wy­mia­ny pro­to­nów mię­dzy jego czą­stecz­ka­mi; au­to­pro­to­li­za


Źródła:

SJP.pl

Autokanibalizm

prak­ty­ka zja­da­nia włas­ne­go ciała


Au­to­ka­ni­ba­lizm – prak­ty­ka zja­da­nia włas­ne­go ciała. Forma ka­ni­ba­liz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autokar

au­to­bus tu­ry­stycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. au­to­bus przez­na­czo­ny do dłu­gich po­dró­ży


Au­to­kar (au­to­bus tu­ry­stycz­ny, au­to­bus da­le­ko­bież­ny) – au­to­bus przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zów pa­sa­żer­skich na duże od­le­gło­ści, na tra­sach mię­dzy­mia­sto­wych i mię­dzy­na­ro­do­wych. We­dług de­fi­ni­cji Eu­ro­pej­skiej Ko­mi­sji Go­spo­dar­czej, Eu­ro­sta­tu i Mię­dzy­na­ro­do­we­go Forum Tran­spor­tu jest to pa­sa­żer­ski me­cha­nicz­ny po­jazd dro­go­wy przez­na­czo­ny do prze­wo­zu wię­cej niż 24 osób (wli­cza­jąc kie­row­cę) i po­sia­da­ją­cy wy­łącz­nie miej­sca sie­dzą­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autokarmnik

au­to­mat do kar­mie­nia zwie­rząt go­spo­dar­skich; pa­szo­mat


Źródła:

SJP.pl

Autokarowy

zwią­za­ny z au­to­ka­rem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­ka­rem, wy­ko­rzy­stu­ją­cy au­to­kar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokarykatura

ka­ry­ka­tu­ra po­ka­zu­ją­ca sa­me­go au­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Autokatalityczny

→ au­to­ka­ta­li­za


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­ka­ta­li­zą; taki, w któ­rym pro­dukt re­ak­cji che­micz­nej dzia­ła jako ka­ta­li­za­tor tej samej re­ak­cji, przy­spie­sza­jąc jej prze­bieg


Patrz:autokataliza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokataliza

zaj­wi­sko przy­spie­sze­nia re­ak­cji ka­ta­li­tycz­nej pod wpły­wem jed­ne­go z pro­duk­tów tej re­ak­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. re­ak­cja che­micz­na, w któ­rej jej pro­dukt pełni rolę ka­ta­li­za­to­ra dla tej samej re­ak­cji, zwięk­sza­jąc jej szyb­kość


Au­to­ka­ta­li­za – wzrost szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej pod wpły­wem jed­ne­go z pro­duk­tów tej re­ak­cji, który pełni funk­cję ka­ta­li­za­to­ra. Szyb­kość re­ak­cji au­to­ka­ta­li­tycz­nej wzra­sta w miarę jej po­stę­pu i zwią­za­ne­go z tym wzro­stu stę­że­nia pro­duk­tu bę­dą­ce­go ka­ta­li­za­to­rem, a na­stęp­nie ma­le­je z po­wo­du spad­ku stę­że­nia sub­stra­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autokefalia

nie­za­leż­ność ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go od zwierzch­nict­wa za­gra­nicz­nych władz du­chow­nych; au­to­ce­fa­lia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. nie­za­leż­ność kra­jo­wej pra­wo­sław­nej or­ga­ni­za­cji ko­ściel­nej od za­gra­nicz­nych władz du­chow­nych;


Au­to­ke­fa­lia (z gr. αὐτο – "samo", κεφαλή – "głowa") – sta­tus ko­ścio­ła chrze­ści­jań­skie­go (naj­czę­ściej pra­wo­sław­ne­go albo orien­tal­ne­go) oz­na­cza­ją­cy, że jego głowa (bi­skup, me­tro­po­li­ta, pa­triar­cha) nie jest od­po­wie­dzial­na przed ja­kim­kol­wiek innym hie­rar­chą o wyż­szej ran­dze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autokefaliczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha cerk­wi au­to­no­micz­nej


Źródła:

Wiktionary

Autokefaliczny

o Ko­ście­le pra­wo­sław­nym: au­to­no­micz­ny, nie­za­leż­ny od za­gra­nicz­nych władz du­chow­nych


przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwła­szcza w chrze­ści­jań­stwie: zwią­za­ny ze sta­tu­sem au­to­ke­fa­lii, ma­ją­cy sta­tus au­to­ke­fa­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokemping

kem­ping słu­żą­cy zmo­to­ry­zo­wa­nym tu­ry­stom, z miej­sca­mi na sa­mo­cho­dy z przy­cze­pą; au­to­cam­ping


Źródła:

SJP.pl

Autokempingowy

przy­miot­nik od: au­to­kem­ping


Źródła:

SJP.pl

Autoklaw

her­me­tycz­nie za­my­ka­ny zbior­nik, uży­wa­ny do ste­ry­li­za­cji ma­te­ria­łów opa­trun­ko­wych i na­rzę­dzi chi­rur­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. med. her­me­tycz­ny, ogrze­wa­ny zbior­nik słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia róż­nych pro­ce­sów che­micz­nych lub do wy­ja­ła­wia­nia w pod­wyż­szo­nej tem­pe­ra­tu­rze i przy zwięk­szo­nym ci­śnie­niu na­rzę­dzi chi­rur­gicz­nych, środ­ków spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych;


Au­to­klaw – her­me­tycz­nie zam­knię­ty, ogrze­wa­ny zbior­nik słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­sów che­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autoklawować

prze­pro­wa­dzać ste­ry­li­za­cję cze­goś za po­mo­cą au­to­kla­wy


Źródła:

SJP.pl

Autoklawowy

→ au­to­klaw


Patrz:autoklaw

Źródła:

SJP.pl

Autokod

sy­stem au­to­ma­tycz­ne­go pro­gra­mo­wa­nia ma­szyn cy­fro­wych


Źródła:

SJP.pl

Autokolimacja

od­wró­ce­nie wiąz­ki pro­mie­ni przy jed­no­czes­nym jej za­wę­że­niu lub zo­gni­sko­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Autokolimacyjny

→ au­to­ko­li­ma­cja


Patrz:autokolimacja

Źródła:

SJP.pl

Autokomentarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. publ. opi­nia wy­ra­żo­na przez kogoś na temat włas­ne­go za­cho­wa­nia, włas­nej osoby, włas­ne­go ut­wo­ru


Źródła:

Wiktionary

Autokomis

po­tocz­nie: komis sa­mo­cho­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Autokomisowy

→ au­to­ko­mis


Patrz:autokomis

Źródła:

SJP.pl

Autokontrola

sa­mo­kon­tro­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­tro­lo­wa­nie sa­me­go sie­bie; pa­no­wa­nie nad sobą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokorekta

au­to­ma­tycz­na ko­rek­ta m.in. w edy­to­rach tek­sto­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment opro­gra­mo­wa­nia po­pra­wia­ją­cy tekst au­to­ma­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokorelacja

1. w in­for­ma­ty­ce: po­ję­cie sto­cha­stycz­ne ma­ją­ce za­sto­so­wa­nie w ana­li­zie prze­strzen­nej, do­ty­czą­ce zmien­no­ści war­to­ści atry­bu­tów przy zmia­nie po­ło­że­nia, od­no­szą­ce się do obiek­tów prze­strzen­nych cią­głych;
2. w sta­ty­sty­ce, te­le­ko­mu­ni­ka­cji: miara współ­za­leż­no­ści mię­dzy ele­men­ta­mi sze­re­gu cza­so­we­go


Au­to­ko­re­la­cja – na­rzę­dzie ma­te­ma­tycz­ne sto­so­wa­ne w ana­li­zie pro­ce­sów sto­cha­stycz­nych, sze­re­gów cza­so­wych oraz w przet­wa­rza­niu sy­gna­łów (np. obra­zów czy dźwię­ków). Służy do ba­da­nia stop­nia za­leż­no­ści war­to­ści da­ne­go pro­ce­su, sze­re­gu lub sy­gna­łu w okre­ślo­nej chwi­li od jego war­to­ści prze­su­nię­tych w cza­sie w tył lub w przód.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autokorelacyjny

przy­miot­nik od: au­to­ko­re­la­cja


Źródła:

SJP.pl

Autokosmetyczny

→ au­to­kos­me­ty­ka


Patrz:autokosmetyka

Źródła:

SJP.pl

Autokosmetyk

upięk­sza­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Autokosmetyka

upięk­sza­nie i kon­ser­wa­cja sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Autokowariancja

wiel­kość równa ko­wa­rian­cji po­mię­dzy pro­ce­sem sto­cha­stycz­nym a tym samym pro­ce­sem prze­su­nię­tym o pe­wien od­ci­nek czasu


Au­to­ko­wa­rian­cja – wiel­kość równa ko­wa­rian­cji po­mię­dzy pro­ce­sem sto­cha­stycz­nym w chwi­li for­mu­la_1 a tym samym pro­ce­sem w chwi­li for­mu­la_2. De­fi­niu­je się ją dla pro­ce­sów o skoń­czo­nej war­to­ści ocze­ki­wa­nej i skoń­czo­nej wa­rian­cji w każ­dym punk­cie cza­so­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autokracja

sy­stem wła­dzy pań­stwo­wej, w któ­rym nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; je­dy­no­władzt­wo, sa­mo­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­tyzm, au­tar­chia (rza­dziej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. rządy jed­nost­ki lub wą­skiej grupy, spra­wo­wa­ne poza kon­tro­lą spo­łecz­ną;


Au­to­kra­cja (gr. "autokratés", sa­mo­wład­ny, αυτός ‘sam’ + κρατέω ‘rzą­dzić’) – sy­stem rzą­dów spra­wo­wa­ny przez jedną osobę lub nie­wiel­ką grupę osób, po­sia­da­ją­cą nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę, bę­dą­cą poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną.

Głów­ny­mi wy­róż­ni­ka­mi au­to­kra­tycz­nych sy­ste­mów pań­stwo­wych jest skon­cen­tro­wa­nie całej wła­dzy pań­stwo­wej w ręku jed­nost­ki bądź grupy, pa­nu­ją­cej za po­mo­cą mo­no­li­tycz­nie i hie­rar­chicz­nie zor­ga­ni­zo­wa­ne­go apa­ra­tu nad spo­łe­czeń­stwem po­zba­wio­nym le­gal­nych form wpły­wu na po­wo­ły­wa­nie i zmie­nia­nie rzą­dzą­cych oraz na pro­gra­my i me­to­dy rzą­dze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autokrata

osoba spra­wu­ją­ca nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę; au­tar­cha (rza­dziej), au­to­kra­tor, sa­mo­wład­ca, je­dy­no­wład­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. wład­ca ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną, sa­mo­dziel­ną wła­dzę

 (1.2) książk. erud. osoba po­dej­mu­ją­ca de­cyz­je sa­mo­dziel­nie i wy­ma­ga­ją­ca od in­nych cał­ko­wi­te­go pod­po­rząd­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokratka

wład­czy­ni ab­so­lut­na, de­spot­ka, tyran


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­dej­mu­ją­ca de­cyz­je sa­mo­dziel­nie i wy­ma­ga­ją­ca od in­nych cał­ko­wi­te­go pod­po­rząd­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokrator

1. wład­ca nie­o­gra­ni­czo­ny, ab­so­lut­ny; sa­mo­wład­ca, au­to­kra­ta, je­dy­no­wład­ca, jed­no­wład­ca;
2. w sta­ro­żyt­no­ści: grec­ki tytuł ce­sa­rza rzym­skie­go i bi­zan­tyj­skie­go


Autokratōr (grec­ki: αὐτοκράτωρ, do­słow­nie "sa­mo­wład­ca", "ten który rzą­dzi sa­mo­dziel­nie") – grec­ki tytuł uży­wa­ny w sto­sun­ku do jed­no­stek po­sia­da­ją­cych ab­so­lut­ną wła­dzę, nie­ma­ją­cych nad sobą żad­ne­go zwierzch­ni­ka. Przy­słu­gi­wał on grec­kim i bi­zan­tyj­skim, na­czel­nym do­wód­com woj­sko­wym, a póź­niej ce­sa­rzom.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autokratyczny

do­ty­czą­cy au­to­kra­cji lub au­to­kra­ty, wła­ści­wy au­to­kra­cji lub au­to­kra­cie (np. au­to­kra­tycz­ny sy­stem wła­dzy, au­to­kra­tycz­ny wład­ca)


przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z au­to­kra­tyz­mem jako sy­ste­mem rzą­dów

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla au­to­kra­ty (jako cecha)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokratywny

→ au­to­kra­cja; au­to­kra­tycz­ny, au­to­ry­tar­ny, dyk­ta­tor­ski


Źródła:

SJP.pl

Autokratyzm

1. sy­stem wła­dzy pań­stwo­wej, w któ­rym nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; je­dy­no­władzt­wo, sa­mo­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­cja, au­tar­chia (rza­dziej);
2. książ­ko­wo: cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim, po­stę­pu­je w spo­sób wład­czy; de­spo­tyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem wła­dzy spra­wo­wa­nej poza kon­tro­lą spo­łecz­ną przez jed­ne­go czło­wie­ka lub wąską grupę;

 (1.2) wład­czość jako cecha cha­rak­te­ru; cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokreacja

two­rze­nie włas­ne­go wi­ze­run­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­do­wa­nie / two­rze­nie swo­je­go wi­ze­run­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokreacyjny

→ au­to­kre­a­cja; au­to­kre­a­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Autokreatywny

→ au­to­kre­a­cja; au­to­kre­a­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Autokros

wy­ścig sa­mo­cho­do­wy w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych z na­tu­ral­ny­mi przesz­ko­da­mi; au­to­cross


Źródła:

SJP.pl

Autokrosowiec

uczest­nik au­to­kro­su - wy­ści­gu sa­mo­cho­do­we­go w trud­nych wa­run­kach te­re­no­wych z na­tu­ral­ny­mi przesz­ko­da­mi; kie­row­ca au­to­kro­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Autokrosowy

→ au­to­kros; au­to­cros­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Autokrytyczny

sa­mo­kry­tycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zob. sa­mo­kry­tycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autokrytyk

kry­ty­ka wy­sta­wio­na sa­me­mu sobie przez sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autokrytyka

kry­ty­ka wy­sta­wio­na sa­me­mu sobie przez sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autokuszetka

po­ciąg zło­żo­ny z wa­go­nów z miej­sca­mi do le­że­nia dla pa­sa­że­rów i wa­go­nów to­wa­ro­wych do prze­wo­zu sa­mo­cho­dów


Au­to­ku­szet­ka – usłu­ga tran­spor­tu ko­le­jo­we­go po­le­ga­ją­ca na prze­wo­zie sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, mo­to­cy­kla lub in­ne­go po­ja­zdu dro­go­we­go razem z po­dróż­nym w tym samym po­cią­gu pa­sa­żer­skim; po­jazd jest ła­do­wa­ny do spe­cjal­ne­go wa­go­nu sa­mo­cho­do­we­go, a po­dróż­ny zaj­mu­je miej­sce w wa­go­nie oso­bo­wym, ku­szet­ko­wym lub sy­pial­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autokwarantanna

do­bro­wol­ne cza­so­we odo­sob­nie­nie kogoś, kto miał kon­takt z osobą chorą na cho­ro­bę za­kaź­ną


Źródła:

SJP.pl

Autolakier

[czy­taj: ał­to­la­kier] la­kier słu­żą­cy do po­kry­wa­nia ka­ro­se­rii sa­mo­cho­do­wych


Źródła:

SJP.pl

Autolakiernia

[czy­taj: ał­to­la­kier­nia] za­kład lub po­mie­szcze­nie, w któ­rym la­kie­ru­je się ka­ro­se­rie sa­mo­cho­dów; warsz­tat la­kier­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Autolaweta

po­jazd przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia sa­mo­cho­dów na plat­for­mie tran­spor­to­wej


Źródła:

SJP.pl

Autolitografia

ry­su­nek na ka­mie­niu li­to­gra­ficz­nym wy­ko­na­ny przez ar­ty­stę gra­fi­ka


Au­to­li­to­gra­fia – li­to­gra­fia, stwo­rzo­na przez au­to­ra – ar­ty­stę gra­fi­ka wprost na ka­mie­niu li­to­gra­ficz­nym.

W XIX wieku ist­nia­ło wiele za­kła­dów li­to­gra­ficz­nych, w któ­rych ry­sun­ki stwo­rzo­ne przez ar­ty­stów były prze­no­szo­ne ręcz­nie przez rze­mieśl­ni­ków-li­to­gra­fów (w od­bi­ciu zwier­ciad­la­nym) na ka­mie­nie li­to­gra­ficz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autolityczny

→ au­to­li­za


Patrz:autoliza

Źródła:

SJP.pl

Autoliza

roz­kład ko­mó­rek i tka­nek or­ga­niz­mu pod wpły­wem włas­nych en­zy­mów hy­dro­li­tycz­nych; sa­mo­tra­wie­nie, sa­mo­roz­pu­szcza­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. sa­mo­ist­ny en­zy­ma­tycz­ny pro­ces tra­wie­nia samch sie­bie – wiel­ko­czą­stecz­ko­wych skład­ni­ków obu­mar­łej ko­mór­ki lub ca­łych ko­mó­rek i tka­nek po śmier­ci or­ga­niz­mu;

 (1.2) kulin. me­to­da wstęp­ne­go przy­go­to­wa­nia cia­sta chle­bo­we­go po­le­ga­ją­ca na wy­mie­sza­nia samej mąki z wodą i po­zo­sta­wie­niu cia­sta na 20-60 minut dla po­pra­wie­nia jego ela­stycz­no­ści oraz wa­lo­rów sma­ko­wych


Au­to­li­za ( "αυτό" ‘samo’ i "λύσις" ‘roz­szcze­pie­nie’), sa­mo­stra­wie­nie – en­zy­ma­tycz­ny pro­ces tra­wie­nia:

U ro­ślin pro­ces ten może być zwią­za­ny z pow­sta­wa­niem prze­stwo­rów mię­dzy­ko­mór­ko­wych (np. zbior­ni­ki na olej­ki ete­rycz­ne cy­tru­sów lub eu­ka­lip­tu­su) albo wy­ni­kać ze spe­cja­li­za­cji ko­mó­rek (np. au­to­li­za pro­to­pla­stu tra­che­i­dów i tra­che­jów).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autolizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bio­chem. za­cho­dze­nie pro­ce­su au­to­li­zy


Źródła:

Wiktionary

Autolizować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) biol. o ko­mór­ce: roz­pa­dać się pod wpły­wem włas­nych en­zy­mów


Źródła:

Wiktionary

Autolock

[czy­taj: ał­to­lok] au­to­ma­tycz­na blo­ka­da urzą­dze­nia


Źródła:

SJP.pl

Autologiczny

taki, w któ­rym osob­nik otrzy­mu­je włas­ne ko­mór­ki ma­cie­rzy­ste, np. prze­szczep au­to­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Autolustracja

lu­stra­cja prze­pro­wa­dzo­na na wnio­sek osoby po­są­dzo­nej o współ­pra­cę z ko­mu­ni­stycz­ny­mi służ­ba­mi bez­pie­czeń­stwa


Źródła:

SJP.pl

Automacik

zdrob­nie­nie od: au­to­mat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od au­to­mat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automacja

au­to­ma­ty­za­cja;
1. zme­cha­ni­zo­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści;
2. wpro­wa­dze­nie do pro­duk­cji, tran­spor­tu itp. urzą­dzeń au­to­ma­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Automafia

mafia dzia­ła­ją­ca w prze­my­śle sa­mo­cho­do­wym lub hand­lu sa­mo­cho­da­mi


Źródła:

SJP.pl

Automania

po­tocz­nie: szcze­gól­ne za­mi­ło­wa­nie do sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Automaniaczka

→ au­to­ma­niak


Patrz:automaniak

Źródła:

SJP.pl

Automaniak

po­tocz­nie: pa­sjo­nat sa­mo­cho­dów


Au­to­ma­niak – pro­gram mo­to­ry­za­cyj­ny pro­du­ko­wa­ny przez te­le­wiz­ję TVN w la­tach 1998-2025.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Automanipulacja

nieś­wia­do­ma ma­ni­pu­la­cja włas­ną osobą


Źródła:

SJP.pl

Automapa

mapa sa­mo­cho­do­wa


Au­to­ma­pa – opro­gra­mo­wa­nie na­wi­ga­cyj­ne wy­ko­rzy­stu­ją­ce sy­stem GPS.

Jest ono wspól­nym pro­duk­tem dwóch firm: "Aqu­rat" i "Ge­o­sy­stems Pol­ska".

AutoMapa po­ja­wi­ła się na rynku w 2003 r. Od wer­sji 4.0, wpro­wa­dzo­nej na rynek w 2007 r., moż­li­wy jest pod­gląd mapy w 3D.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Automat

1. ma­szy­na wy­ko­nu­ją­ca cykl pracy bez udzia­łu czło­wie­ka lub z jego nie­wiel­kim udzia­łem;
2. po­tocz­nie: pi­sto­let ma­szy­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­szy­na wy­ko­nu­ją­ca pracę bez udzia­łu czło­wie­ka;

 (1.2) ma­szy­na, która wy­da­je towar po wrzu­ce­niu pie­nię­dzy

 (1.3) pot. pi­sto­let ma­szy­no­wy

 (1.4) środ. mot. sa­mo­chód z au­to­ma­tycz­ną skrzy­nią bie­gów

 (1.5) pot. pral­ka au­to­ma­tycz­na


Au­to­mat (gr. "αὐτόματος" z "αὐτο-" 'samo-' i "μένος" ‘myśl’) – ma­szy­na lub ich ze­staw, wy­ko­nu­ją­ce sa­mo­czyn­nie cykl czyn­no­ści lub ope­ra­cji okre­ślo­ny kon­struk­cją lub pro­gra­mem, nie­wy­ma­ga­ją­ce bez­poś­red­nie­go udzia­łu czło­wie­ka. Jest to układ sek­wen­cyj­ny, po­sia­da­ją­cy przy­najm­niej jedną pętlę sprzę­że­nia zwrot­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Automatem

1. ma­szy­na wy­ko­nu­ją­ca cykl pracy bez udzia­łu czło­wie­ka lub z jego nie­wiel­kim udzia­łem;
2. po­tocz­nie: pi­sto­let ma­szy­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Automatowy

zwią­za­ny z au­to­ma­tem


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­ma­tem (ma­szy­ną, bro­nią, itp.)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automatyczka

→ au­to­ma­tyk


Patrz:automatyk

Źródła:

SJP.pl

Automatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) techn. z udzia­łem au­to­ma­tu

 (1.2) wy­ni­ka­jąc z odru­chu lub przyz­wy­cza­je­nia, bez udzia­łu świa­do­mo­ści

 (1.3) w spo­sób kon­sek­went­ny, jako na­tu­ral­ne lub re­gu­la­mi­no­we na­stęp­stwo


Źródła:

Wiktionary

Automatyczność

→ au­to­ma­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­to­ma­tycz­ne


Patrz:automatyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automatyczny

1. dzia­ła­ją­cy sa­mo­czyn­nie;
2. wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą au­to­ma­tu;
3. pow­sta­ją­cy bez udzia­łu świa­do­mo­ści i woli


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny przez ma­szy­ny, prze­bie­ga­ją­cy bez bez­poś­red­nie­go udzia­łu czło­wie­ka

 (1.2) ro­zu­mie­ją­cy się sam przez się, spo­wo­do­wa­ny wcze­śniej­szy­mi dzia­ła­nia­mi

 (1.3) przen. wy­ko­ny­wa­ny lub pow­sta­ją­cy bez udzia­łu świa­do­mo­ści i woli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automatyk

dzie­dzi­na tech­ni­ki i nauki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­cą się au­to­ma­ty­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automatyka

dzie­dzi­na tech­ni­ki i nauki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. techn. dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się urzą­dze­nia­mi ste­ru­ją­cy­mi pro­ce­sa­mi bez udzia­łu czło­wie­ka lub z jego ogra­ni­czo­nym udzia­łem


Au­to­ma­ty­ka – dzie­dzi­na tech­ni­ki i nauki zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi ste­ro­wa­nia róż­no­rod­ny­mi pro­ce­sa­mi, głów­nie tech­no­lo­gicz­ny­mi i prze­my­sło­wy­mi (zwy­kle bez udzia­łu lub z ogra­ni­czo­nym udzia­łem czło­wie­ka).

Au­to­ma­ty­ka nie jest toż­sa­ma z au­to­ma­ty­za­cją, czyli me­to­da­mi i środ­ka­mi słu­żą­cy­mi do wy­e­li­mi­no­wa­nia lub ogra­ni­cze­nia udzia­łu czło­wie­ka w róż­nych czyn­no­ściach. Do au­to­ma­ty­za­cji może się przy­czy­nić nie tylko au­to­ma­ty­ka, ale i me­cha­ni­za­cja, ro­bo­ty­ka czy tech­ni­ka in­for­ma­tycz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Automatyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wpro­wa­dza­nie au­to­ma­tów, ułat­wień tech­nicz­nych po­pra­wia­ją­cych pracę


Au­to­ma­ty­za­cja – znacz­ne ogra­ni­cze­nie lub za­stą­pie­nie (pro­ces za­stę­po­wa­nia) ludz­kiej pracy fi­zycz­nej i umy­sło­wej przez pracę ma­szyn dzia­ła­ją­cych na za­sa­dzie sa­mo­re­gu­la­cji i wy­ko­nu­ją­cych okre­ślo­ne czyn­no­ści bez udzia­łu czło­wie­ka (czyli sa­mo­czyn­nych). Rów­nież za­sto­so­wa­nie ma­szyn do pracy nie­moż­li­wej do wy­ko­na­nia w inny spo­sób. Au­to­ma­ty­za­cja jest ko­lej­nym eta­pem po me­cha­ni­za­cji, gdzie bez­poś­red­nia praca czło­wie­ka jest nie­zbęd­na przy wyt­wo­rze­niu pro­duk­tu fi­nal­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Automatyzacyjny

zwią­za­ny z wpro­wa­dze­niem do pro­duk­cji, tran­spor­tu itp. urzą­dzeń au­to­ma­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Automatyzm

1. odru­cho­we, nieś­wia­do­me wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści;
2. w fiz­jo­lo­gii: sa­mo­czyn­na, bez bodź­ców zew­nętrz­nych, praca niek­tó­rych na­rzą­dów, np. serca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści nie uży­wa­jąc do tego świa­do­mo­ści, bez ana­li­zy, bez my­śle­nia


Au­to­ma­tyzm – czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­ne au­to­ma­tycz­nie, bez udzia­łu świa­do­me­go my­śle­nia lub re­flek­sji. Okre­śle­nie to jest uży­wa­ne prze­de wszyst­kim w od­nie­sie­niu do ta­kie­go nie­kon­tro­lo­wa­ne­go za­cho­wa­nia, jakie wy­stę­pu­je w pa­dacz­ce psy­cho­mo­to­rycz­nej. Choć nie jest to za­le­ca­ne, cza­sa­mi okre­śla się tym ter­mi­nem odru­chy i czyn­no­ści do­brze wy­u­czo­ne lub na­wy­ko­we, czyli "za­u­to­ma­ty­zo­wa­ne", np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Automatyzowalny

da­ją­cy się au­to­ma­ty­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Automatyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś au­to­ma­tycz­nym


Źródła:

Wiktionary

Automatyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­u­to­ma­ty­zo­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzać au­to­ma­tycz­ne dzia­ła­nie w miej­sce pracy ręcz­nej lub wy­ma­ga­ją­cej sta­łe­go na­dzo­ru czło­wie­ka


Źródła:

Wiktionary

Automechanik

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się ob­słu­gą i na­pra­wą sa­mo­cho­dów, me­cha­nik sa­mo­cho­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Automedon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. przy­ja­ciel i woź­ni­ca Achil­le­sa, syn Dio­re­sa


Au­to­me­don, Au­to­me­dont ( Αὐτομέδων) – w mi­to­lo­gii grec­kiej wo­jow­nik achaj­ski, uczest­nik wojny tro­jań­skiej, woź­ni­ca ryd­wa­nu Achil­le­sa i jego to­wa­rzysz.

Po­cho­dził z wyspy Sky­ros. Przy­był pod Troję na czele kon­tyn­gen­tu zło­żo­ne­go z dzie­się­ciu okrę­tów. Słu­żył Achil­le­so­wi, a po jego śmier­ci Ne­op­to­le­mo­so­wi. Zabił w boju Tro­jań­czy­ka Are­to­sa. Był wier­nym to­wa­rzy­szem, sły­nął też z ła­god­no­ści. Brał udział w zdo­by­ciu Ilio­nu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Autometamorficzny

przy­miot­nik od: au­to­me­ta­mor­fizm


Źródła:

SJP.pl

Automobil

prze­sta­rza­le: auto, sa­mo­chód; sa­mo­jazd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. sa­mo­chód

 (1.2) za­byt­ko­wy lub stary sa­mo­chód

 (1.3) przest. duży, kryty po­jazd, naj­pierw konny bez­szy­no­wy, na­stęp­nie szy­no­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automobilista

prze­sta­rza­łe: kie­row­ca raj­do­wy; wy­ści­go­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. kie­row­ca

 (1.2) przest. czło­wiek upra­wia­ją­cy spor­ty sa­mo­cho­do­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automobilistka

→ au­to­mo­bi­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca sa­mo­chód lub zaj­mu­ją­ca się au­to­mo­bi­liz­mem


Patrz:automobilista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automobilizm

prze­sta­rza­łe: sport sa­mo­cho­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. roz­wój tech­ni­ki sa­mo­cho­do­wej

 (1.2) sport. dzie­dzi­na spor­tu obej­mu­ją­ca wy­ści­gi sa­mo­cho­do­we, rajdy i inne za­wo­dy mo­to­ry­za­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automobilklub

klub gro­ma­dzą­cy mi­ło­śni­ków po­ja­zdów me­cha­nicz­nych i kie­row­ców, zwła­szcza spor­to­wych


Au­to­mo­bil­klub – klub dzia­ła­ją­cy naj­czę­ściej na te­re­nie da­ne­go mia­sta lub re­gio­nu, a także kra­jo­wa fe­de­ra­cja spor­to­wa spe­cja­li­zu­ją­ca się w spor­cie sa­mo­cho­do­wym zrze­sza­ją­cy kie­row­ców lub od­po­wia­da za dzia­ła­nie i roz­wój spor­tu sa­mo­cho­do­we­go w mie­ście, re­gio­nie lub ca­łe­go kraju. Jego dzia­ła­nia dążą do or­ga­ni­za­cji i ko­or­dy­na­cji im­prez spor­tu sa­mo­cho­do­we­go na danym ob­sza­rze. Au­to­mo­bil­klu­by or­ga­ni­zu­ją rów­nież akcje ma­ją­ce na celu po­pu­la­ry­za­cję spor­tów mo­to­ro­wych i bez­pie­czeń­stwa ruchu dro­go­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Automobilowy

zwią­za­ny z au­to­mo­bi­lem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mot. zwią­za­ny z au­to­mo­bi­la­mi, sta­ry­mi sa­mo­cho­da­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Automorficzny

przy­miot­nik od: au­to­mor­fizm


Źródła:

SJP.pl

Automorfizm

Au­to­mor­fizm – izo­mor­fizm struk­tu­ry ma­te­ma­tycz­nej na sie­bie, czyli jej wza­jem­nie jed­noz­nacz­ny en­do­mor­fizm. W pew­nym sen­sie jest to sy­me­tria obiek­tu – spo­sób odw­zo­ro­wa­nia obiek­tu na sie­bie przy za­cho­wa­niu całej jego struk­tu­ry.


Źródła:

Wikipedia

Automotywacja

mo­ty­wo­wa­nie sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Automotywacyjny

→ au­to­mo­ty­wa­cja


Patrz:automotywacja

Źródła:

SJP.pl

Automyjnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. myj­nia sa­mo­cho­do­wa


Źródła:

Wiktionary

Autonaprawa

po­tocz­nie: na­pra­wa sa­mo­cho­dów; au­to­ser­wis


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. na­pra­wa sa­mo­cho­dów

 (1.2) na­pra­wie­nie sie­bie sa­me­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autonarracja

nar­ra­cja czło­wie­ka o samym sobie


Źródła:

SJP.pl

Autonomia

prawo do sa­mo­sta­no­wie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. czę­ścio­wa nie­za­leż­ność;

 (1.2) swo­bo­da dzia­ła­nia


Po­ję­cie au­to­no­mia po­cho­dzi od sta­ro­grec­kie­go αυτονομία, (αὐτονομία) "autonomía – moż­li­wość sta­no­wie­nia norm sa­me­mu sobie, sa­mo­dziel­ność praw­na". Dziś używa się go w za­leż­no­ści od dy­scy­pli­ny (go­spo­dar­ka, prawo, po­li­ty­ka) lub kon­tek­stu w zna­cze­niu su­we­ren­ność, nie­za­wi­słość, nie­za­leż­ność, sa­mo­rząd­ność (cał­ko­wi­ta lub czę­ścio­wa). Do­ty­czy za­rów­no zbio­ro­wo­ści, jak jed­no­stek (sa­mo­dziel­ność w de­cy­do­wa­niu o sobie, w etyce – nie­za­leż­ność od in­nych norm niż włas­ne su­mie­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autonomicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób au­to­no­micz­ny


Źródła:

Wiktionary

Autonomiczność

→ au­to­no­micz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­to­no­micz­ne; cecha tych, któ­rzy są au­to­no­micz­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:autonomiczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autonomiczny

1. opar­ty na au­to­no­mii, nie­za­leż­ny (np. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka);
2. au­to­no­micz­ny układ ner­wo­wy - układ ner­wo­wy na­rzą­dów wew­nętrz­nych dzia­ła­ją­cy nie­za­leż­nie od woli


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­no­mią; taki, który ma au­to­no­mię

 (1.2) do­ty­czą­cy au­to­no­mii w etyce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autonomista

zwo­len­nik au­to­no­mii po­li­tycz­nej, go­spo­dar­czej lub kul­tu­ral­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik idei au­to­no­mii po­li­tycz­nej, go­spo­dar­czej lub kul­tu­ral­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autonomistka

→ au­to­no­mi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka au­to­no­mii, np. po­li­tycz­nej, go­spo­dar­czej lub kul­tu­ro­wej


Patrz:autonomista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autonomistyczny

→ au­to­no­mia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­no­mi­sta­mi, do­ty­czą­cy au­to­no­mi­stów, au­to­no­miz­mu, dą­że­nia do au­to­no­mii


Patrz:autonomia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autonomizacja

pro­ces uzy­ski­wa­nia au­to­no­mii przez ja­kieś te­ry­to­rium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces na­da­wa­nia au­to­no­mii lub uzy­ski­wa­nia sa­mo­dziel­no­ści przez jakąś jed­nost­kę


Au­to­no­mi­za­cja (jap. 自働化 jidōka) – jeden z dwóch fi­la­rów Sy­ste­mu Pro­duk­cyj­ne­go To­y­o­ty. Po­le­ga na za­pro­jek­to­wa­niu sy­ste­mów pro­duk­cyj­nych w spo­sób, który umoż­li­wia wy­kry­wa­nie i eli­mi­no­wa­nie błę­dów oraz od­stępstw od przy­ję­tych stan­dar­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autonomizm

au­to­no­mia; sa­mo­dziel­ne dzia­ła­nie, nie­za­leż­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­sa­da, po­sta­wa lub dą­że­nie po­le­ga­ją­ce na sa­mo­dziel­nym i nie­za­leż­nym de­cy­do­wa­niu o sobie


Au­to­no­mizm – nurt ra­dy­kal­nie le­wi­co­wej myśli po­li­tycz­nej, pow­sta­ły w la­tach 60. XX wieku we Wło­szech jako kon­ty­nu­a­cja ruchu ko­mu­niz­mu ro­bot­ni­cze­go (wł. "ope­ra­is­mo"). Z cza­sem ruch ten za­sy­mi­lo­wał wiele ele­men­tów myśli anar­chi­stycz­nej, łą­cząc je z mark­siz­mem. Grupy po­wo­łu­ją­ce się na róż­nie ro­zu­mia­ny au­to­no­mizm po­zo­sta­ją czyn­ne prze­de wszyst­kim w Niem­czech, Danii, Wło­szech i Fran­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autonomizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. polit. na­da­wa­nie ja­kie­muś pod­mio­to­wi au­to­no­mii

 (1.2) książk. trak­to­wa­nie ja­kichś zja­wisk, pro­ce­sów itp. jako sa­mo­dziel­nych i nie­za­leż­nych


Źródła:

Wiktionary

Autonomizować

1. na­da­wać ja­kie­muś te­ry­to­rium au­to­no­mię;
2. au­to­no­mi­zo­wać się - uzy­ski­wać au­to­no­mię


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­u­to­no­mi­zo­wać)

 (1.1) na­da­wać au­to­no­mię, czy­nić nie­za­leż­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny au­to­no­mi­zo­wać się (dk. za­u­to­no­mi­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się nie­za­leż­nym; uzy­ski­wać au­to­mo­nię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoobracanie

au­to­ma­tycz­ne obra­ca­nie się wi­do­ku na ekra­nie urzą­dze­nia po jego prze­krę­ce­niu


Źródła:

SJP.pl

Autoocena

ocena wy­sta­wia­na sobie przez sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autoodszkodowanie

odsz­ko­do­wa­nie za usz­ko­dze­nie, zni­szcze­nie, utra­tę itp. sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Autoodtwarzać

odt­wa­rzać w spo­sób au­to­ma­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Autoodświeżanie

au­to­ma­tycz­ne odś­wie­ża­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Autoogumienie

po­tocz­nie: ogu­mie­nie sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Autooksydacyjny

przy­miot­nik od: au­to­ok­sy­da­cja


Źródła:

SJP.pl

Autookulary

tek­tu­ro­wa osło­na przez ra­żą­cym świa­tłem sło­necz­nym, za­kła­da­na na przed­nią szybę sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Autoparodia

pa­ro­dia włas­ne­go ut­wo­ru, włas­ne­go stylu itp.


Źródła:

SJP.pl

Autopasta

pasta do czy­szcze­nia sa­mo­cho­dów; pasta sa­mo­cho­do­wa


Źródła:

SJP.pl

Autopastisz

świa­do­me na­śla­do­wa­nie włas­ne­go stylu przez twór­cę, np. pi­sa­rza, re­ży­se­ra itp.


Źródła:

SJP.pl

Autopercepcja

spo­sób, w który od­bie­ra­my sa­mych sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autopersyflaż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. rzad. per­sy­flaż, który autor skie­ro­wał wobec włas­ne­go stylu


Źródła:

Wiktionary

Autopilot

me­cha­nizm kom­pu­te­ro­wy przej­mu­ją­cy w sa­mo­lo­cie, sa­mo­cho­dzie, stat­ku itp. pewne funk­cje osoby ste­ru­ją­cej, np. utrzy­my­wa­nie na wyz­na­czo­nym kur­sie, sta­bi­li­zo­wa­nie wy­so­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Autoplagiat

1. pla­gia­to­wa­nie włas­ne­go ut­wo­ru;
2. utwór pow­sta­ły w wy­ni­ku pow­tó­rze­nia włas­ne­go dzie­ła bez po­da­nia źró­dła


Au­to­pla­giat – pow­tór­ne opu­bli­ko­wa­nie frag­men­tów włas­nych wcze­śniej opu­bli­ko­wa­nych ut­wo­rów jako ut­wo­rów no­wych, bez po­da­nia o tym in­for­ma­cji. Au­to­pla­giat bywa na­gan­ną prak­ty­ką w dzie­dzi­nach, w któ­rych istot­na jest ory­gi­nal­ność (np. nauka).

Au­to­pla­giat nie jest ro­dza­jem pla­gia­tu, a zbież­ność nazw jest my­lą­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoplastyczny

przy­miot­nik od: au­to­pla­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Autoplastyka

ope­ra­cja pla­stycz­na prze­szcze­pie­nia tka­nek w obrę­bie tego sa­me­go or­ga­niz­mu w celu uzu­peł­nie­nia ubyt­ku tkan­ki lub sko­ry­go­wa­nia wady; fiz­jo­pla­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Autoploidalność

→ au­to­plo­i­dal­ny


Patrz:autoploidalny

Źródła:

SJP.pl

Autopoliploidalność

→ au­to­po­li­plo­i­dal­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­to­po­li­plo­i­dal­ne


Patrz:autopoliploidalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autopoliploidalny

przy­miot­nik od: au­to­po­li­plo­id


Źródła:

SJP.pl

Autopompa

Au­to­pom­pa – ro­dzaj pompy po­żar­ni­czej. Pompa wi­ro­wa naj­czę­ściej wie­lo­stop­nio­wa i sta­no­wi głów­ny ele­ment ukła­du wodno-pia­no­we­go sa­mo­cho­du ga­śni­cze­go. Na stałe za­mon­to­wa­na w sa­mo­cho­dzie po­żar­ni­czym na­pę­dza­na przez sil­nik tego po­ja­zdu okre­śla­na sym­bo­lem A. Au­to­pom­pa służy do po­da­wa­nia wody ga­śni­czej ze zbior­ni­ków (włas­ne­go zbior­ni­ka wody lub zbior­ni­ków ot­war­tych np.


Źródła:

Wikipedia

Autoportrecik

zdrob­nie­nie od: au­to­por­tret


Źródła:

SJP.pl

Autoportret

por­tret au­tor­stwa osoby na­ma­lo­wa­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) por­tret ar­ty­sty wy­ko­na­ny przez sie­bie sa­me­go;


Au­to­por­tret, por­tret włas­ny – por­tret ar­ty­sty wy­ko­na­ny przez niego sa­me­go; może nim być obraz, rzeź­ba, fo­to­gra­fia.

Pier­wsze au­to­por­tre­ty po­ja­wi­ły się w śred­nio­wie­czu, a roz­po­wszech­ni­ły się pod ko­niec tej epoki. Na po­cząt­ku re­ne­san­su ar­ty­ści swoje au­to­por­tre­ty włą­cza­li do ma­lo­wa­nych przez sie­bie scen. Wraz z za­ni­ka­niem poj­mo­wa­nia roli ar­ty­sty jako rze­mieśl­ni­ka, wyksz­tał­cał się sa­mo­dziel­ny au­to­por­tret (np. u Al­brech­ta Dürera).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autoportretowy

→ au­to­por­tret


Patrz:autoportret

Źródła:

SJP.pl

Autoprezentacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób, w jaki ktoś świa­do­mie przed­sta­wia się innym, pre­zen­ta­cja sie­bie


Au­to­pre­zen­ta­cja – spo­sób, w jaki każdy czło­wiek po­przez swoje wy­po­wie­dzi, za­cho­wa­nia i sy­gna­ły nie­wer­bal­ne ko­mu­ni­ku­je na zew­nątrz kim jest, albo za kogo chciał­by być uwa­ża­ny. Au­to­pre­zen­ta­cja jest po­dej­mo­wa­na rów­nież w sy­tu­a­cjach, które nie przy­no­szą na­ma­cal­nych zy­sków, ale poz­wa­la­ją bu­do­wać po­zy­tyw­ną opi­nię o sobie u in­nych, dzię­ki czemu jed­nost­ka może kształ­to­wać i pod­trzy­my­wać swoją po­żą­da­ną toż­sa­mość.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Autopromocja

1. pro­mo­cja włas­nej osoby, umie­jęt­no­ści itp.;
2. pro­mo­cja włas­nych pro­duk­tów lub usług w ra­mach włas­nych środ­ków pro­mo­cji (np. pro­mo­cja in­nych cza­so­pism wy­daw­nict­wa w jed­nym z cza­so­pism)


Au­to­pro­mo­cja – prze­kaz po­cho­dzą­cy od do­staw­cy usłu­gi me­dial­nej ma­ją­cy słu­żyć bez­poś­red­nio lub poś­red­nio pro­mo­cji jego au­dy­cji, to­wa­rów lub usług.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autopromocyjny

→ au­to­pro­mo­cja


Patrz:autopromocja

Źródła:

SJP.pl

Autopropaganda

roz­po­wszech­nia­nie włas­nych do­ko­nań, po­glą­dów itp. przez przed­sta­wia­nie tego w ko­rzyst­nym świet­le


Źródła:

SJP.pl

Autoprotoliza

dy­so­cja­cja elek­tro­li­tycz­na roz­pu­szczal­ni­ka am­fi­pro­to­no­we­go wsku­tek wy­mia­ny pro­to­nów mię­dzy jego czą­stecz­ka­mi; au­to­jo­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Autoprzeszczep

prze­szczep or­ga­nów lub ko­mó­rek, w któ­rym bior­ca jest jed­no­cze­śnie dawcą


Źródła:

SJP.pl

Autopsja

1. stwier­dze­nie cze­goś po­przez włas­ną (na­ocz­ną) ob­ser­wa­cję; oglę­dzi­ny
2. ba­da­nie zwłok w celu usta­le­nia przy­czy­ny śmier­ci i oko­licz­no­ści jej to­wa­rzy­szą­cych; sek­cja zwłok


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sek­cja zwłok;

 (1.2) włas­ne doś­wiad­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autopsyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­top­syj­ne


Źródła:

Wiktionary

Autopsyjny

→ au­top­sja


Patrz:autopsja

Źródła:

SJP.pl

Autor

1. twór­ca dzie­ła li­te­rac­kie­go, na­u­ko­we­go, tech­nicz­ne­go, dzie­ła sztu­ki itp.;
2. ini­cja­tor, pro­jek­to­daw­ca;
3. wy­ko­naw­ca ja­kiejś czyn­no­ści, np. autor kra­dzie­ży; spraw­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) twór­ca ja­kie­goś dzie­ła (książ­ki, obra­zu, ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go lub innej formy twór­czo­ści)


Na tę stro­nę wska­zu­je „twór­ca”. Zo­bacz też: Twór­ca (film).

Autor, twór­ca ( auc­tor - spraw­ca, twór­ca) – osoba, która two­rzy­ła lub współt­wo­rzy­ła dzie­ło (utwór w ro­zu­mie­niu prawa au­tor­skie­go).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autoradiografia

me­to­da obra­zo­wa­nia roz­kła­du sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych, naj­czę­ściej w pła­skim przed­mio­cie


Au­to­ra­dio­gra­fia – me­to­da obra­zo­wa­nia roz­kła­du sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych, naj­czę­ściej w pła­skim przed­mio­cie.

Au­to­ra­dio­gra­fię wy­ko­nu­je się po­zo­sta­wia­jąc na pe­wien czas kli­szę rent­ge­now­ską przy­ło­żo­ną ści­śle do przed­mio­tu lub po­kry­wa­jąc prób­kę emul­sją świa­tło­czu­łą. Wy­wo­ła­na emul­sja ujaw­nia roz­kład sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych w przed­mio­cie (au­to­ra­dio­gram). W tech­ni­ce au­to­ra­dio­gra­fii oprócz klisz rent­ge­now­skich można wy­ko­rzy­sty­wać rów­nież inne sy­ste­my de­tek­cji pro­mie­nio­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoradiogram

przy­rząd dzię­ki któ­re­mu można zo­bra­zo­wać roz­kład sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych, naj­czę­ściej w pła­skim przed­mio­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obraz roz­mie­szcze­nia sub­stan­cji zna­ko­wa­nych ra­dio­i­zo­to­pa­mi pow­sta­ją­cy na kli­szy fo­to­gra­ficz­nej lub de­tek­to­rze w wy­ni­ku re­je­stra­cji pro­mie­nio­wa­nia


Au­to­ra­dio­gram – obraz uzy­ski­wa­ny na ma­te­ria­le świa­tło­czu­łym, który miał kon­takt z ma­te­ria­łem ra­dio­ak­tyw­nym, np. skraw­kiem ko­mór­ki za­wie­ra­ją­cej związ­ki zna­ko­wa­ne izo­to­pa­mi pro­mie­niot­wór­czy­mi. Na au­to­ra­dio­gra­mie widać szcze­gó­ło­we roz­mie­szcze­nie skład­ni­ków ra­dio­ak­tyw­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autorament

1. ro­dzaj za­cią­gu w daw­nym woj­sku pol­skim;
2. prze­no­śnie: ro­dzaj, typ


Au­to­ra­ment – spo­sób re­kru­ta­cji lub ro­dzaj za­cią­gu w woj­skach Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów, który pow­stał w ra­mach re­form woj­ska przez króla Wła­dy­sła­wa IV w la­tach 30. XVII wieku. Usta­lo­no po­dział na au­to­ra­ment na­ro­do­wy i cu­dzo­ziem­ski. Woj­ska te sta­no­wi­ły trzon armii, uzu­peł­nia­ny po­spo­li­tym ru­sze­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoramentowy

zwią­za­ny z au­to­ra­men­tem


Źródła:

SJP.pl

Autoreferat

spra­wo­zda­nie z włas­nej pracy ba­daw­czej lub stre­szcze­nie włas­nych tek­stów pu­bli­cy­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Autoreferencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. od­no­sze­nie cze­goś do sa­me­go sie­bie, po­rów­ny­wa­nie cze­goś ze sobą, szu­ka­nie związ­ków ze sobą


Źródła:

Wiktionary

Autorefleksja

za­sta­no­wie­nie się, mo­ment za­du­my nad włas­nym po­stę­po­wa­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. re­flek­sja nad samym sobą; in­tro­spek­cja

 (1.2) myśl wy­ni­ka­ją­ca z au­to­re­flek­sji (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autorefleksyjny

przy­miot­nik od: au­to­re­flek­sja


Źródła:

SJP.pl

Autorefraktometr

za­u­to­ma­ty­zo­wa­ny przy­rząd oku­li­stycz­ny do ba­da­nia wła­ści­wo­ści re­frak­cyj­nych oczu


Źródła:

SJP.pl

Autoregeneracja

sa­mo­rzut­ne odra­dza­nie się


Źródła:

SJP.pl

Autoregresja

me­to­da pre­dyk­cji sta­ty­stycz­nej przysz­łych war­to­ści sze­re­gu cza­so­we­go


Au­to­re­gre­sja – me­to­da pre­dyk­cji sta­ty­stycz­nej przysz­łych war­to­ści sze­re­gu cza­so­we­go. Jest to zwy­kła re­gre­sja sta­ty­stycz­na w któ­rej zmien­na ob­ja­śnia­na jest przysz­łą war­to­ścią z sze­re­gu, a zmien­ne ob­ja­śnia­ją­ce to war­to­ści sze­re­gu cza­so­we­go z przesz­ło­ści.

Czę­sto używa się naj­pry­mi­tyw­niej­szej au­to­re­gre­sji li­nio­wej, w któ­rej sto­so­wa­ny jest model re­gre­sji li­nio­wej:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoregresyjny

→ au­to­re­gre­sja


Patrz:autoregresja

Źródła:

SJP.pl

Autoregulacja

au­to­ma­tycz­na re­gu­la­cja cze­goś, zdol­ność tego do sa­mo­czyn­nej ko­rek­ty dzia­ła­nia w razie ja­kichś nie­pra­wi­dło­wo­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność do sa­mo­czyn­ne­go re­gu­lo­wa­nia włas­ne­go dzia­ła­nia, bez ko­niecz­no­ści sta­łe­go ste­ro­wa­nia z zew­nątrz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoregulacyjny

przy­miot­nik od: au­to­re­gu­la­cja


Źródła:

SJP.pl

Autoreklama

1. re­kla­mo­wa­nie sa­me­go sie­bie (swo­ich dzieł, osią­gnięć itp.);
2. re­kla­mo­wa­nie swo­jej firmy i jej wy­ro­bów, zwła­szcza gdy nie wy­pa­da tego czy­nić


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) re­kla­mo­wa­nie sie­bie sa­me­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoreklamiarski

przy­miot­nik od: au­to­re­kla­ma


Źródła:

SJP.pl

Autoreklamowy

→ au­to­re­kla­ma


Patrz:autoreklama

Źródła:

SJP.pl

Autoresponder

w in­for­ma­ty­ce: pro­gram współ­pra­cu­ją­cy z ser­we­rem pocz­ty elek­tro­nicz­nej, umoż­li­wia­ją­cy au­to­ma­tycz­ne pod­ję­cie róż­nych dzia­łań w sto­sun­ku do przy­cho­dzą­cych e-maili


Au­to­re­spon­der – pro­gram lub opcja w pro­gra­mie słu­żą­ca do au­to­ma­tycz­ne­go od­po­wia­da­nia roz­mów­cy - przy pró­bie kon­tak­tu wy­sy­ła jako od­po­wiedź wia­do­mość o usta­lo­nej z góry tre­ści.

Czę­sto wy­stę­pu­je jako opcja w pro­gra­mie pocz­to­wym umoż­li­wia­ją­ca szyb­kie wy­sła­nie od­po­wie­dzi do na­daw­cy e-maila. Jest także wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ko­mu­ni­ka­to­rach in­ter­ne­to­wych oraz na IRC-u jako in­for­ma­cja dla na­daw­cy wia­do­mo­ści, że adre­sa­ta nie ma w danej chwi­li przy kom­pu­te­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autorewers

au­to­ma­tycz­ne odt­wa­rza­nie dru­giej stro­ny ka­se­ty w ra­dio­odt­wa­rza­czach ka­se­to­wych


Źródła:

SJP.pl

Autoriksza

zmo­to­ry­zo­wa­na wer­sja rik­szy, uży­wa­na jako tak­sów­ka w niek­tó­rych kra­jach az­ja­tyc­kich; tuk-tuk


Au­to­rik­sza (rik­sza mo­to­ro­wa, tuk-tuk) – po­jazd, peł­nią­cy rolę tak­sów­ki, po­pu­lar­ny w kra­jach ta­kich jak Taj­lan­dia, Indie, Pa­ki­stan, Nepal, Ban­gla­desz i Sri Lanka. Jest to zmo­to­ry­zo­wa­na wer­sja zwy­kłej rik­szy, prze­waż­nie trój­ko­ło­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autorka

1. twór­czy­ni dzie­ła li­te­rac­kie­go, na­u­ko­we­go, tech­nicz­ne­go, dzie­ła sztu­ki itp.;
2. spraw­czy­ni, ini­cja­tor­ka, pro­jek­to­daw­czy­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) twór­czy­ni ja­kie­goś dzie­ła, pro­jek­tu lub wy­na­laz­ku

 (1.2) ini­cja­tor­ka ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autorodeo

za­wo­dy, w któ­rych kie­row­cy pró­bu­ją zni­szczyć lub unie­ru­cho­mić sa­mo­cho­dy prze­ciw­ni­ków ude­rze­nia­mi włas­ne­go po­ja­zdu


Źródła:

SJP.pl

Autorotacja

1. sa­mo­czyn­ne, stałe obra­ca­nie się sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca wzglę­dem osi wzdłuż­nej;
2. obra­ca­nie się nie­na­pę­dza­ne­go wir­ni­ka wi­ro­pła­tu pod wpły­wem uko­śne­go opły­wu ae­ro­dy­na­micz­ne­go


Au­to­ro­ta­cja – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na sa­mo­czyn­nym obro­cie wir­ni­ka no­śne­go wi­ro­pła­tów, np. śmi­głow­ca czy wia­tra­kow­ca, wy­wo­ła­ne ru­chem wi­ro­pła­ta wzglę­dem po­wie­trza. W cza­sie au­to­ro­ta­cji wir­nik nośny nie ma me­cha­nicz­ne­go po­łą­cze­nia z ze­spo­łem na­pę­do­wym wi­ro­pła­ta, co jest sy­tu­a­cją ty­po­wą dla wia­tra­kow­ca i awa­ryj­ną dla śmi­głow­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autorotacyjny

przy­miot­nik od: au­to­ro­ta­cja


Źródła:

SJP.pl

Autorski

→ autor


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­rem

 (1.2) re­a­li­zo­wa­ny we­dług włas­ne­go po­my­słu


Patrz:autor

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autorsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób au­tor­ski, po au­tor­sku


Źródła:

Wiktionary

Autorskość

→ au­tor­ski


Patrz:autorski

Źródła:

SJP.pl

Autorstwo

bycie au­to­rem; fakt, że ktoś jest au­to­rem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fakt bycia twór­cą dzie­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autorytarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób au­to­ry­tar­ny


Źródła:

Wiktionary

Autorytarność

na­rzu­ca­nie swo­jej woli innym, zmu­sza­nie ich do po­słu­szeń­stwa


Źródła:

SJP.pl

Autorytarny

1. opar­ty na bezwz­ględ­nym po­słu­szeń­stwie, na­du­ży­wa­ją­cy wła­dzy; au­to­ry­ta­tyw­ny;
2. oso­bo­wość au­to­ry­tar­na - w psy­cho­lo­gii: oso­bo­wość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się śle­pym od­da­niem au­to­ry­te­tom, ła­kną­ca sil­ne­go przy­wództ­wa, zwal­nia­ją­ce­go ją z ko­niecz­no­ści po­dej­mo­wa­nia de­cyz­ji, odz­na­cza­ją­ca się upro­szczo­nym po­strze­ga­niem świa­ta (dzie­li się on na swo­ich i ob­cych)


przy­miot­nik

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy au­to­ry­ta­ryz­mu

 (1.2) na­rzu­ca­ją­cy swoją wolę, opi­nię

 (1.3) opar­ty na czy­imś au­to­ry­te­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autorytaryzm

1. sy­stem rzą­dów opar­tych na bezwz­ględ­nym po­słu­szeń­stwie, na­du­ży­wa­ją­cych wła­dzy;
2. w psy­cho­lo­gii: bycie au­to­ry­tar­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem rzą­dów opar­tych na bezwz­ględ­nym po­słu­chu oby­wa­te­li


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autorytatywnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od: au­to­ry­ta­tyw­ny


Źródła:

Wiktionary

Autorytatywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: au­to­ry­ta­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Autorytatywność

1. cie­sze­nie się au­to­ry­te­tem, uz­na­niem;
2. pew­ność sie­bie, sta­now­czość niez­no­szą­ca sprze­ci­wu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co au­to­ry­ta­tyw­ne, mia­ro­daj­ne, wia­ry­god­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autorytatywny

1. pewny, mia­ro­daj­ny, wia­ro­god­ny
2. opar­ty na bezwz­ględ­nym po­słu­szeń­stwie, na­du­ży­wa­ją­cy wła­dzy; au­to­ry­tar­ny


przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na wia­ry­god­nym au­to­ry­te­cie

 (1.2) wład­czy, sta­now­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autorytet

1. po­wszech­nie uz­na­na czy­jaś po­wa­ga, wpływ, zna­cze­nie; po­słuch, po­wa­ża­nie, sza­cu­nek, re­spekt;
2. czło­wiek ma­ją­cy duże po­wa­ża­nie ze wzglę­du na swą wie­dzę lub po­sta­wę mo­ral­ną, sta­wia­ny za wzór do na­śla­do­wa­nia, ma­ją­cy wpływ na po­sta­wy i my­śle­nie in­nych ludzi; cho­dzą­ca en­cy­klo­pe­dia, augur;
3. cie­szą­ca się dużym sza­cun­kiem in­sty­tu­cja, dok­try­na, pismo itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wpływ oso­bi­sty, po­wa­ga, pre­stiż

 (1.2) czło­wiek ma­ją­cy uz­na­nie i wpływ na in­nych ludzi


Au­to­ry­tet (łac. "auc­to­ri­tas" – po­wa­ga, zna­cze­nie, au­to­ry­tet, pre­stiż, upo­waż­nie­nie, moc praw­na, wła­dza) – po­ję­cie ma­ją­ce kilka od­mien­nych, choć na­kła­da­ją­cych się czę­sto zna­czeń.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autoryzacja

ofi­cjal­na zgoda au­to­ra, udzie­la­ją­ce­go wy­wia­du lub kogoś, kto ma prawo dy­spo­no­wa­nia dzie­łem, pro­duk­tem itp. na pu­bli­ka­cję dzie­ła, użyt­ko­wa­nie pro­duk­tu itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zez­wo­le­nie twór­cy na wy­ko­rzy­sta­nie swego dzie­ła

 (1.2) telew. ak­cep­ta­cja tre­ści wy­wia­du przez osobę, która go udzie­li­ła

 (1.3) zez­wo­le­nie pro­du­cen­ta na pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści w jego imie­niu

 (1.4) in­form. pro­ces na­da­wa­nia pod­mio­to­wi upraw­nień do da­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autoryzacyjno-Rozliczeniowy

słu­żą­cy au­to­ry­za­cji i roz­li­cze­niu (np. cen­trum au­to­ry­za­cyj­no-roz­li­cze­nio­we)


Źródła:

SJP.pl

Autoryzacyjny

→ au­to­ry­za­cja


Patrz:autoryzacja

Źródła:

SJP.pl

Autoryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­ny­wa­nie au­to­ry­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Autoryzować

1. zat­wier­dzać (zat­wier­dzić), zez­wa­lać (zez­wo­lić);
2. zez­wa­lać (zez­wo­lić) przed­się­bior­stwu na po­słu­gi­wa­nie się okre­ślo­ną marką, dawać (dać) swoje peł­no­moc­nict­wo;
3. zez­wa­lać (zez­wo­lić) na wy­da­nie, prze­kład swo­je­go dzie­ła


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­u­to­ry­zo­wać)

 (1.1) zez­wa­lać na pu­bli­ka­cję, wy­ko­rzy­sta­nie pracy au­tor­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autorzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy autor


Źródła:

SJP.pl

Autosabotaż

dzia­ła­nie na włas­ną nie­ko­rzyść, utrud­nia­nie sobie osią­gnię­cia celu


Źródła:

SJP.pl

Autosacrum

[czy­taj: ał­to­sa­krum] uro­czy­stość poś­wię­ce­nia sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Autosalon

po­tocz­nie: salon sa­mo­cho­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Autosan

marka au­to­bu­sów i firma


Au­to­san – pol­skie przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w Sa­no­ku i marka au­to­bu­sów, pro­du­ko­wa­nych nieg­dyś w Sa­noc­kiej Fa­bry­ce Au­to­bu­sów „Au­to­san”, a na­stęp­nie przez Au­to­san Sp. z o.o. Od 2022 od­dział Huty Sta­lo­wa Wola.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autosanie

sanie po­ru­sza­ne za po­mo­cą sil­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Autosemantyczny

wyraz au­to­se­man­tycz­ny (sa­moz­na­czą­cy) - wyraz zna­cze­nio­wo sa­mo­dziel­nie in­for­mu­ją­cy o obiek­tach wy­stę­pu­ją­cych w rze­czy­wi­sto­ści


Źródła:

SJP.pl

Autoservice

[czy­taj: au­to­ser­wis] au­to­ser­wis;
1. na­pra­wa sa­mo­cho­dów;
2. warsz­tat zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Autoserwis

1. na­pra­wa sa­mo­cho­dów; au­to­na­pra­wa;
2.warsz­tat zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Autoserwisowy

→ au­to­ser­wis


Patrz:autoserwis

Źródła:

SJP.pl

Autosklep

po­tocz­nie: sklep sa­mo­cho­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Autoskopia

za­bu­rze­nie czu­cia ustro­jo­we­go wią­żą­ce się z prześ­wiad­cze­niem, że jakiś organ ciała lub całe ciało ule­gło pod­wo­je­niu


Au­to­sko­pia (łac. "au­to­sco­pia", "he­a­u­to­sco­pia") – objaw z grupy pse­u­do­ha­lu­cy­na­cji i za­bu­rzeń czu­cia ustro­jo­we­go wią­żą­cy się z doz­na­niem, że ciało pa­cjen­ta ule­gło pod­wo­je­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autosom

chro­mo­som nie­bę­dą­cy chro­mo­so­mem płci


Źródła:

SJP.pl

Autosomalny

→ au­to­som


Patrz:autosom

Źródła:

SJP.pl

Autospłata

au­to­ma­tycz­na spła­ta kre­dy­tu, po­życz­ki lub rat


Źródła:

SJP.pl

Autostart

au­to­ma­tycz­ny start - po­czą­tek ja­kie­goś dzia­ła­nia; sa­mo­start


Źródła:

SJP.pl

Autostereotyp

ste­re­o­typ od­no­szą­cy się do włas­nej grupy spo­łecz­nej, włas­nej osoby, włas­ne­go na­ro­du


Au­to­ste­re­o­typ – ste­re­o­typ, wy­o­bra­że­nie o sobie lub włas­nej gru­pie spo­łecz­nej lub na­ro­do­wej, tak po­zy­tyw­ne, jak i ne­ga­tyw­ne, o jej za­le­tach i wa­dach. Sa­mo­o­ce­na włas­nej grupy, do któ­rej przy­rów­nu­je­my przed­sta­wi­cie­li in­nych grup.

W ba­da­niach prze­pro­wa­dzo­nych przez CBOS w 2015 roku wśród Po­la­ków wska­za­no na na­stę­pu­ją­ce cechy:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autostop

forma po­dró­żo­wa­nia po­le­ga­ją­ca na ko­rzy­sta­niu z życz­li­wo­ści przy­god­nie na­pot­ka­nych kie­row­ców; stop; okaz­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób po­dró­żo­wa­nia po­le­ga­ją­cy na prze­mie­szcza­niu się za­trzy­my­wa­ny­mi po dro­dze za zgodą kie­row­ców po­ja­zda­mi


Au­to­stop – forma tu­ry­sty­ki lub po­dró­żo­wa­nia, po­le­ga­ją­ca na prze­mie­szcza­niu się przy­god­nie za­trzy­ma­ny­mi po­ja­zda­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autostopem

forma po­dró­żo­wa­nia po­le­ga­ją­ca na ko­rzy­sta­niu z życz­li­wo­ści przy­god­nie na­pot­ka­nych kie­row­ców; stop; okaz­ja


Źródła:

SJP.pl

Autostopowicz

osoba po­dró­żu­ją­ca au­to­sto­pem; sto­po­wicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto po­dró­żu­je au­to­sto­pem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autostopowiczka

ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca au­to­sto­pem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która po­dró­żu­je au­to­sto­pem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autostopowiczowy

rzad­ko: od­no­szą­cy się do au­to­sto­po­wi­cza, au­to­sto­pu


Źródła:

SJP.pl

Autostopowy

zwią­za­ny z au­to­sto­pem


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy au­to­sto­pu, zwią­za­ny z au­to­sto­pem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autostrada

droga wie­lo­pas­mo­wa przy­sto­so­wa­na do szyb­kie­go ruchu sa­mo­cho­do­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bez­ko­li­zyj­ny­mi skrzy­żo­wa­nia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. droga ko­ło­wa przy­sto­so­wa­na do szyb­kie­go ruchu sa­mo­cho­do­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bez­ko­li­zyj­ny­mi skrzy­żo­wa­nia­mi oraz po­dzie­lo­na na dwie jezd­nie po co najm­niej dwa pasy ruchu;


Au­to­stra­da – ro­dzaj drogi; jej do­kład­na de­fi­ni­cja różni się mię­dzy pań­stwa­mi z uwagi na róż­ni­ce w pra­wie.

Nie­mal każde pań­stwo na świe­cie po­sia­da w swoim pra­wo­daw­stwie włas­ną, usta­wo­wą de­fi­ni­cję po­ję­cia au­to­stra­da [w Pol­sce okre­śla­ją ją art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 11 usta­wy z dnia 21 marca 1985 r. o dro­gach pu­blicz­nych (, ze zm.) oraz art. 2 pkt 3 usta­wy z dnia 20 czerw­ca 1997 r. – Prawo o ruchu dro­go­wym (, ze zm.) – "zo­bacz wię­cej"].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autostradowy

zwią­za­ny z au­to­stra­dą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z au­to­stra­dą, do­ty­czą­cy au­to­stra­dy, wy­stę­pu­ją­cy na au­to­stra­dzie lub dla niej cha­rak­te­ry­stycz­ny

 (1.2) o ob­wod­ni­cy mia­sta: bę­dą­ca au­to­stra­dą, kla­sy­fi­ko­wa­na jako au­to­stra­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autostradówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. pot. po­li­cja au­to­stra­do­wa


Źródła:

Wiktionary

Autostrzykawka

strzy­kaw­ka z me­cha­niz­mem do au­to­ma­tycz­ne­go wy­py­cha­nia za­war­to­ści z jej wnę­trza; au­to­za­strzyk


Źródła:

SJP.pl

Autostylia

przy­ro­śnię­cie chrząst­ki pod­nie­bien­no-kwa­dra­to­wej do móz­go­czasz­ki


Au­to­sty­lia – typ po­łą­cze­nia łuku żu­chwo­we­go z móz­go­czasz­ką, po­le­ga­ją­cy na przy­ro­śnię­ciu chrząst­ki pod­nie­bien­no-kwa­dra­to­wej ( pa­la­to­qu­a­dra­tum) na całej dłu­go­ści, od spodu i z boku, do móz­go­czasz­ki. Na­stę­pu­je zro­śnię­cie obu chrzą­stek żu­chwo­wych na prze­dzie. Łuk gny­ko­wy po­zo­sta­je mocno roz­wi­nię­ty. Ten typ po­łą­cze­nia wzmac­nia zgryz, co umoż­li­wia zwie­rzę­ciu roz­cie­ra­nie twar­de­go po­kar­mu (mię­cza­ki i sko­ru­pia­ki w twar­dych pan­ce­rzach).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autosugestia

wma­wia­nie cze­goś sa­me­mu sobie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. wma­wia­nie cze­goś sobie sa­me­mu;


Au­to­su­ge­stia – tech­ni­ka poz­wa­la­ją­ca na pracę nad ogra­ni­cza­ją­cy­mi prze­ko­na­nia­mi osoby ją sto­su­ją­cej. Po­le­ga na wie­lo­krot­nym pow­ta­rza­niu afir­ma­cji, co po­wo­du­je pod­nie­sie­nie po­czu­cia włas­nej war­to­ści i przez­wy­cię­że­nie ogra­ni­cza­ją­cych prze­ko­nań.

Au­to­su­ge­stia po­le­ga na pow­ta­rza­niu sobie pew­nych wzor­ców, słu­żą­cych do osią­ga­nia celu. Wielu spor­tow­ców sto­su­je wi­zu­a­li­za­cyj­ną formę au­to­su­ge­stii. Wy­o­bra­ża­ją sobie kil­ku­krot­nie, że na przy­kład ska­czą o tycz­ce i udaje im się prze­sko­czyć nad po­przecz­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autoszczepionka

szcze­pion­ka wyt­wo­rzo­na z an­ty­ge­nów drob­no­u­stro­jów osoby cho­rej, po­da­wa­na tej samej oso­bie


Źródła:

SJP.pl

Autoszkic

szkic au­to­por­tre­tu


Źródła:

SJP.pl

Autoszkoła

szko­ła jazdy sa­mo­cho­dem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szko­ła nauki jazdy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoszrot

po­tocz­nie: zło­mo­wi­sko sa­mo­cho­dów; szrot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szrot


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoszyba

po­tocz­nie: szyba sa­mo­cho­du


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. pot. szyba sa­mo­cho­do­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autoszyderczy

szy­dzą­cy sam z sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autoteliczność

→ au­to­te­licz­ny


Au­to­te­licz­ność (gr. "autos" - ten sam; "telos" - cel) – wła­ści­wość ję­zy­ka po­e­tyc­kie­go, który za­wie­sza do­mi­nan­tę (wy­róż­nia­ją­cy się skład­nik, na­da­ją­cy mu jed­no­rod­ność i ma­ją­cy wpływ na po­zo­sta­łe) re­fe­ren­cjal­ną i sku­pia uwagę na samym sobie.


Patrz:autoteliczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoteliczny

1. bę­dą­cy celem samym w sobie;
2. bę­dą­cy war­to­ścią samą w sobie, tłu­ma­czą­cy się sam przez się, a nie przez oko­licz­no­ści zew­nętrz­ne


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. taki, który jest celem sam dla sie­bie

 (1.2) szt. taki, który jest war­to­ścią samą w sobie, uspra­wied­li­wia­ją­cym się, tłu­ma­czą­cym się sam przez się, a nie przez oko­licz­no­ści zew­nętrz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autotematyczność

→ au­to­te­ma­tycz­ny


Patrz:autotematyczny

Źródła:

SJP.pl

Autotematyczny

ma­ją­cy za temat sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autotematyzm

ten­den­cja do wy­po­wia­da­nia re­flek­sji na temat pro­ce­su pow­sta­wa­nia dzie­ła, spo­so­bów i celów pi­sa­nia i uczy­nie­nie z tego te­ma­tu ut­wo­ru; jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla róż­nych ro­dza­jów li­te­rac­kich


Au­to­te­ma­tyzm – pol­ski ter­min li­te­ra­tu­roz­naw­czy i kry­tycz­no­li­te­rac­ki, ut­wo­rzo­ny przez Ar­tu­ra San­da­u­e­ra i roz­wi­ja­ny oraz in­ter­pre­to­wa­ny przez in­nych ba­da­czy. Okre­śla sy­tu­a­cję, w któ­rej w ut­wo­rze li­te­rac­kim za­war­te są re­flek­sje i uwagi na temat niego sa­me­go i jego pow­sta­wa­nia. Zja­wi­sko au­to­te­ma­tyz­mu wy­stę­po­wa­ło już w li­te­ra­tu­rze XIX wieku, a na­si­li­ło się w wieku XX (szcze­gól­nie w la­tach 50. po po­ja­wie­niu się nurtu nowej po­wie­ści).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autoterapeutka

→ au­to­te­ra­pe­u­ta


Patrz:autoterapeuta

Źródła:

SJP.pl

Autoterapeutyczny

→ au­to­te­ra­pia


Patrz:autoterapia

Źródła:

SJP.pl

Autotomia

re­ak­cja obron­na zwie­rzę­cia po­le­ga­ją­ca na odrzu­ce­niu przez nie czę­ści ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zdol­ność niek­tó­rych zwie­rząt do odrzu­ce­nia czę­ści włas­ne­go ciała, a na­stęp­nie jego re­ge­ne­ra­cji;


Au­to­to­mia (z grec­kie­go αυτοτομία – "sa­mo­od­dzie­la­nie się") – fiz­jo­lo­gicz­na re­ak­cja obron­na wy­stę­pu­ją­ca głów­nie wśród bez­krę­gow­ców oraz ja­szczu­rek, po­le­ga­ją­ca na odru­cho­wym odrzu­ce­niu przez zwie­rzę czę­ści ciała, kiedy jest ono w nie­bez­pie­czeń­stwie, naj­czę­ściej pod­czas uciecz­ki przed dra­pież­ni­kiem lub w re­ak­cji na nie­ko­rzyst­ne wa­run­ki śro­do­wi­sko­we. Odrzu­co­na przez zwie­rzę część ciała jest zaz­wy­czaj w więk­szym lub mniej­szym stop­niu re­ge­ne­ro­wa­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autotomio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: au­to­to­mia


Źródła:

Wiktionary

Autotopagnozja

cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na za­bu­rze­niu zdol­no­ści roz­poz­na­wa­nia czę­ści włas­ne­go ciała


Źródła:

SJP.pl

Autotransformator

trans­for­ma­tor o jed­nym uz­wo­je­niu, w któ­rym część uz­wo­je­nia jest wspól­na dla ob­wo­dów pier­wot­ne­go i wtór­ne­go


Au­to­trans­for­ma­tor to spe­cjal­ny trans­for­ma­tor, w któ­rym jest tylko jedno uz­wo­je­nie speł­nia­ją­ce jed­no­cze­śnie rolę pier­wot­ne­go i wtór­ne­go. Au­to­trans­for­ma­tor może mieć prze­kład­nię stałą (stały sto­su­nek licz­by zwo­jów uz­wo­jeń pier­wot­ne­go i wtór­ne­go) lub też zmien­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autotransfuzja

Au­to­trans­fuz­ja, trans­fuz­ja au­to­lo­gicz­na – za­bieg prze­ta­cza­nia krwi, w któ­rym bior­cą i dawcą jest chory sam dla sie­bie. Le­cze­nie pa­cjen­ta włas­ną krwią kon­ser­wo­wa­ną poz­wa­la na uni­knię­cie ry­zy­ka zwią­za­ne­go z im­mu­ni­za­cją an­ty­ge­na­mi krwin­ko­wy­mi, prze­nie­sie­niem cho­rób wi­ru­so­wych, bak­te­ryj­nych i pa­so­żyt­ni­czych.


Źródła:

Wikipedia

Autotransplantacja

prze­szcze­pie­nie tka­nek lub czę­ści ja­kie­goś or­ga­nu w obrę­bie tego sa­me­go or­ga­niz­mu


Au­to­tran­splan­ta­cja (gr. test "autos" – 'sam'), au­to­prze­szczep, prze­szcze­pie­nie au­to­lo­gicz­ne – prze­szcze­pia­nie na­rzą­dów, tka­nek lub ko­mó­rek w obrę­bie or­ga­niz­mu tego sa­me­go osob­ni­ka, w któ­rym dawca i bior­ca są tą samą osobą. Z uwagi na pełną zgod­ność tkan­ko­wą (w tym an­ty­ge­nów HLA) pro­ce­du­ra ta nie wy­ma­ga sto­so­wa­nia le­cze­nia im­mu­no­su­pre­syj­ne­go i nie wiąże się z ry­zy­kiem odrzu­ce­nia prze­szcze­pu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autotrof

or­ga­nizm zdol­ny do wyt­wa­rza­nia ma­te­rii or­ga­nicz­nej ze związ­ków nie­or­ga­nicz­nych, prze­de wszyst­kim z dwut­len­ku węgla i wody; or­ga­nizm au­to­tro­ficz­ny, or­ga­nizm sa­mo­żyw­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm sa­mo­żyw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autotrofia

spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów (niek­tó­rych bak­te­rii, ro­ślin zie­lo­nych i glo­nów) po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska związ­ków nie­or­ga­nicz­nych i przeksz­tał­ca­nie ich w związ­ki or­ga­nicz­ne; au­to­tro­fizm, sa­mo­żyw­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. fizj. zdol­ność or­ga­niz­mów do sa­mo­dziel­ne­go wyt­wa­rza­nia związ­ków or­ga­nicz­nych z pro­stych sub­stan­cji nie­or­ga­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autotroficzny

o ro­śli­nach zie­lo­nych, niek­tó­rych bak­te­riach i glo­nach: wyt­wa­rza­ją­cy nie­zbęd­ne do życia sub­stan­cje or­ga­nicz­ne ze związ­ków nie­or­ga­nicz­nych; sa­mo­żyw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) biol. zob. sa­mo­żyw­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autotrofizm

spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów (niek­tó­rych bak­te­rii, ro­ślin zie­lo­nych i glo­nów) po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska związ­ków nie­or­ga­nicz­nych i przeksz­tał­ca­nie ich w związ­ki or­ga­nicz­ne; au­to­tro­fia, sa­mo­żyw­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. zdol­ność or­ga­niz­mów do sa­mo­dziel­ne­go wyt­wa­rza­nia związ­ków or­ga­nicz­nych z pro­stych sub­stan­cji nie­or­ga­nicz­nych


Au­to­tro­fizm, sa­mo­żyw­ność (gr. "autós" ‘sam’, "trop­hi­kós" ‘odżyw­czy’) – jeden z dwóch pod­sta­wo­wych (obok he­te­ro­tro­fiz­mu) spo­so­bów odży­wia­nia się or­ga­niz­mów. Au­to­tro­fy (or­ga­niz­my sa­mo­żyw­ne) sa­mo­dziel­nie prze­pro­wa­dza­ją bio­syn­te­zę zło­żo­nych związ­ków or­ga­nicz­nych (wę­glo­wo­da­nów, tłu­szczów, bia­łek) z pro­stych nie­or­ga­nicz­nych związ­ków węgla (dwut­le­nek węgla, wę­gla­ny), azotu (azo­ta­ny, sole amo­no­we) oraz wody, wy­ko­rzy­stu­jąc do tego celu ener­gię świetl­ną uzy­ski­wa­ną w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy lub ener­gię che­micz­ną uzy­ski­wa­ną z ut­le­nia­nia pro­stych związ­ków nie­or­ga­nicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autotune

[czy­taj: ał­tot­jun] śro­do­wi­sko­wo: opro­gra­mo­wa­nie do ko­rek­cji wy­so­ko­ści dźwię­ku, po­wszech­nie sto­so­wa­ne w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Autotypia

fo­to­che­micz­na tech­ni­ka sto­so­wa­na w po­li­gra­fii, poz­wa­la­ją­ca przy­go­to­wać formę dru­ko­wą dla ilu­sta­cji barw­nych i pół­to­no­wych od­bi­ja­nych me­to­dą druku wy­pu­kłe­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. tech­ni­ka re­pro­duk­cji obra­zów (zwła­szcza fo­to­gra­fii) za po­mo­cą ra­stra


Au­to­ty­pia – me­to­da odw­zo­ro­wy­wa­nia jas­no­ści za po­mo­cą punk­tów ra­stra o róż­nym polu po­wierzch­ni, roz­mie­szczo­nych re­gu­lar­nie we­dług sta­łej ra­stra, tj. od­le­gło­ści po­mię­dzy środ­ka­mi są­sied­nich punk­tów. Małe punk­ty dają wra­że­nie małej jas­no­ści, duże two­rzą ciem­ne par­tie obra­zu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autousługi

po­tocz­nie: usłu­gi mo­to­ry­za­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl

Autouzupełnianie

dy­na­micz­ne uzu­peł­nia­nie wpi­sy­wa­nych przez użyt­kow­ni­ka wy­ra­zów lub fraz


Au­to­u­zu­peł­nia­nie (ang. "au­to­com­ple­te") lub uzu­peł­nia­nie wy­ra­zów (ang. "word com­ple­tion") – dy­na­micz­ne uzu­peł­nia­nie czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­nych wy­ra­zów lub ca­łych fraz w trak­cie ich wpi­sy­wa­nia przez użyt­kow­ni­ka w celu przy­spie­sze­nia szyb­ko­ści wpro­wa­dza­nia tek­stu. Au­to­u­zu­peł­nia­nie, ba­zu­jąc na pre­dyk­cji, umoż­li­wia pod­po­wia­da­nie użyt­kow­ni­ko­wi wy­ra­zu lub frazy, którą ten ma za­miar wpi­sać, bez fak­tycz­ne­go wpi­sy­wa­nia jej w ca­ło­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Autowagon

wagon mo­to­ro­wy do prze­wo­że­nia pa­sa­że­rów i ła­dun­ków; au­to­dre­zy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. kolej. transp. wagon sil­ni­ko­wy po­ru­sza­ją­cy się po szy­nach, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do prze­wo­zu to­wa­rów lub pa­sa­że­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autowalidacja

sa­mo­czyn­ne spraw­dze­nie pra­wi­dło­wo­ści dzia­ła­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Autować

1. w spor­cie: za­gry­wać piłkę tak, że opu­szcza ona pole gry;
2. po­tocz­nie: izo­lo­wać;
3. po­tocz­nie: ujaw­niać czy­jąś nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję;
4. au­to­wać się - po­tocz­nie:
a) izo­lo­wać się;
b) opu­szczać ja­kieś miej­sce;
c) wy­co­fy­wać się z cze­goś;
d) ujaw­niać swoją nie­he­te­ro­sek­su­al­ną orien­ta­cję


Źródła:

SJP.pl

Autowizerunek

spo­sób, w jaki dana osoba po­strze­ga i przed­sta­wia sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Autowy

przy­miot­nik od: aut


przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z autem, opu­szcze­niem przez piłkę obrę­bu bo­i­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autowyciszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. au­to­ma­tycz­ne wy­ci­sza­nie się

 (1.2) rzad. psych. za­prze­sta­nie lub ogra­ni­cze­nie in­te­rak­cji z in­ny­mi ludź­mi


Źródła:

Wiktionary

Autozapis

au­to­ma­tycz­ny zapis


Źródła:

SJP.pl

Autozapisywanie

au­to­ma­tycz­ne za­pi­sy­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Autozastrzyk

1. strzy­kaw­ka z me­cha­niz­mem do au­to­ma­tycz­ne­go wy­py­cha­nia za­war­to­ści z jej wnę­trza; au­to­strzy­kaw­ka;
2. wstrzy­knię­cie leku do or­ga­niz­mu za po­mo­cą tej strzy­kaw­ki


Źródła:

SJP.pl

Autożyro

wi­ro­płat o sa­mo­czyn­nie obra­ca­ją­cym się wir­ni­ku; wia­tra­ko­wiec; au­to­gi­ro


Źródła:

SJP.pl

Autsajder

[czy­taj: ałt­saj­der] out­si­der;
1. czło­wiek nie­ak­cep­to­wa­ny przez jakąś spo­łecz­ność; wy­rzu­tek;
2. osoba sto­ją­ca z boku, sa­mo­wol­nie izo­lu­ją­ca się od spo­łe­czeń­stwa; sa­mot­nik;
3. za­wod­nik lub dru­ży­na wy­raź­nie słab­si od naj­lep­szych w wy­ści­gach, roz­gryw­kach, za­wo­dach itp., ma­ją­cy nie­wiel­kie szan­se na zwy­cię­stwo;
4. przed­się­bior­ca ka­pi­ta­li­stycz­ny nie­na­le­żą­cy do mo­no­po­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba spoza danej grupy

 (1.2) sport. uczest­nik, który ma małe szan­se na zwy­cię­stwo


Aut­saj­der – album stu­dyj­ny ze­spo­łu Dżem, wy­da­ny w grud­niu 1993 roku.

Na­grań do­ko­na­no w Stu­dio J.M. Audio Jacka Ma­sty­ka­rza w Kra­ko­wie w paź­dzier­ni­ku 1993. Re­a­li­za­to­rem dźwię­ku był Piotr Brze­ziń­ski przy współ­pra­cy Woj­cie­cha Si­wiec­kie­go. Pro­jekt okład­ki – Jerzy Lin­der i Jacek „Ru­bens” Ru­ba­cha. Jest to ostat­ni album Dżemu wy­da­ny za życia Ry­szar­da Ried­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autsajderka

żeń­ska forma od aut­saj­der; ko­bie­ta nie­ak­cep­to­wa­na przez jakąś grupę lub izo­lu­ją­ca się od niej


Źródła:

SJP.pl

Autsajderski

→ aut­saj­der; out­si­der­ski


Źródła:

SJP.pl

Autun

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej Fran­cji, w Bur­gun­dii;


Autun – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Saona i Loara. Autun jest pod­pre­fek­tu­rą de­par­ta­men­tu.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 17 906 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 291 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Autun pla­su­je się na 10. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 6.).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Autunit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny fos­fo­ran ura­ny­lo-wap­nio­wy, sil­nie pro­mie­niot­wór­czy; otu­nit


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy mi­ne­ra­łów ura­ny­lu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;


Au­tu­nit (też otu­nit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy mi­ne­ra­łów ura­ny­lu. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, wy­stę­pu­je tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi. Nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Autun we Fran­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autyczka

ko­bie­ta dot­knię­ta au­tyz­mem; au­tyst­ka, au­ty­stycz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ko­bie­ta ma­ją­ca au­tyzm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autyczny

au­ty­stycz­ny;
1. zwią­za­ny z au­tyz­mem;
2. cier­pią­cy na au­tyzm;
3. świad­czą­cy o tym, że ktoś cier­pi na au­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Autyk

osoba dot­knię­ta au­tyz­mem, au­ty­sta, au­ty­styk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. osoba ma­ją­ca au­tyzm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autysta

osoba dot­knię­ta au­tyz­mem; autyk, au­ty­styk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. osoba ma­ją­ca au­tyzm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autystka

ko­bie­ta dot­knię­ta au­tyz­mem; au­tycz­ka, au­ty­stycz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ko­bie­ta ma­ją­ca au­tyzm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Autystyczka

ko­bie­ta dot­knię­ta au­tyz­mem; au­tycz­ka, au­tyst­ka


Źródła:

SJP.pl

Autystyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest au­ty­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są au­ty­stycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Autystyczny

au­tycz­ny;
1. zwią­za­ny z au­tyz­mem;
2. cier­pią­cy na au­tyzm;
3. świad­czą­cy o tym, że ktoś cier­pi na au­tyzm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. zwią­za­ny z au­tyz­mem, do­ty­czą­cy au­tyz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) psych. bę­dą­cy w spek­trum au­tyz­mu


Au­ty­stycz­ny – pio­sen­ka ze­spo­łu Lux­tor­pe­da wy­da­na na pły­cie Lux­tor­pe­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Autystyk

osoba dot­knię­ta au­tyz­mem; autyk, au­ty­sta


Źródła:

SJP.pl

Autyzm

skom­pli­ko­wa­ny ze­spół upo­śle­dze­nia roz­wo­ju, po­le­ga­ją­cy na za­my­ka­niu się w świe­cie włas­nych prze­żyć, oder­wa­niu się od rze­czy­wi­sto­ści; objaw schi­zo­fre­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. psych. za­bu­rze­nie ne­u­rop­sy­chia­trycz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się pro­ble­ma­mi w kon­tak­tach mię­dzy­ludz­kich i bra­kiem re­la­cji z ró­wie­śni­ka­mi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auu

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy wycie; au


Źródła:

SJP.pl

Auxerre

[czy­taj: osER] mia­sto we Fran­cji


Au­xer­re (,) – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Yonne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 38 819 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 777 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Au­xer­re pla­su­je się na 4. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 29.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Auzoński

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ła­ciń­ski


Źródła:

Wiktionary

Auć

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy ból; oj, aua, au


wy­krzy­knik

 (1.1) …oz­na­cza­ją­cy ból


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Auł

az­ja­tyc­ka osada gór­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj osady wiej­skie­go typu na Ka­u­ka­zie albo w Azji Środ­ko­wej


Auł – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka spo­łecz­na funk­cjo­nu­ją­ca przez ty­sią­ce lat na te­re­nie Wiel­kie­go Stepu, skła­da­ją­ca się z od 20 do 100 pa­ste­rzy z ro­dzi­na­mi.

W obrę­bie jed­ne­go aułu żyły bli­sko ze sobą spo­krew­nio­ne ro­dzi­ny, które po­sia­da­ły wspól­ną włas­ność i wspól­ną od­po­wie­dzial­ność stado bydła, owiec i koni. Pry­wat­ną na­to­miast włas­no­ścią po­szcze­gól­nych ro­dzin były zwy­kle spe­cjal­ne na­mio­ty – jurty wraz z za­war­to­ścią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia