Aj

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy ból, za­sko­cze­nie, itp.


wy­krzy­knik

 (1.1) …oz­naj­mia­ją­cy ból lub za­sko­cze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aj-Aj

ga­tu­nek mał­piat­ki z ro­dzi­ny pal­cza­ko­wa­tych; pal­czak ma­da­ga­skar­ski


Źródła:

SJP.pl

Aj-Waj

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy wzru­sze­nie, zdzi­wie­nie itp., uży­wa­ny przez Żydów; aj waj


Źródła:

SJP.pl

Aja

wer­set Ko­ra­nu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) in­fant. …wy­ra­ża­ją­cy po­zy­tyw­ną ocenę cze­goś lub kogoś

par­ty­ku­ła

 (2.1) daw. reg-pl|Kresy. tak


Aja (آية), l.mn. ajaty (آيات) – arab­skie słowo na „znak” lub „cud”. W is­la­mie zaz­wy­czaj używa się go w od­nie­sie­niu do 6236 wer­se­tów Ko­ra­nu, jako że mu­zuł­ma­nie uwa­ża­ją każdy z nich za znak od Al­la­ha.

Pod­sta­wo­wy po­dział Ko­ra­nu wy­róż­nia 114 sur, które z kolei dzie­lą się na ajaty, któ­rych jest łącz­nie 6204-6236 (w za­leż­no­ści od spo­so­bu li­cze­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajaccio

[czy­taj: ażakSJO, aŻAKsjo] mia­sto we Fran­cji, na wy­spie Kor­sy­ce


Ajac­cio ([]; Aiac­ciu, []; Ajac­cio, []; Adia­cium) – mia­sto i gmina we Fran­cji, sto­li­ca Kor­sy­ki i de­par­ta­men­tu Kor­sy­ka Po­łud­nio­wa, po­ło­żo­na na za­chod­nim wy­brze­żu wyspy, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym. Nie­wiel­ki port hand­lo­wy oraz porty: ry­bac­ki (połów sar­dy­nek), pro­mo­wy (linie do Mar­sy­lii, Tu­lo­nu i Nicei) i jach­to­wy. Stocz­nia. Około 1 km na wschód od mia­sta znaj­du­je się Port lot­ni­czy Ajac­cio-Campo dell'Oro.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajaj

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne uczu­cia i stany, m.in. za­kło­po­ta­nie, żal, de­za­pro­ba­tę; aja­jaj


Ajaj –‬ król Ma­ku­rii w Nubii w la­tach około 1295-1311.

Był na­stęp­cą Sza­ma­mu­na. Jest wy­mie­nio­ny w źró­dłach arab­skich w 1304/1305 roku. Prze­by­wał wtedy w Ka­i­rze pro­sząc o pomoc woj­sko­wą suł­ta­na ma­me­luc­kie­go. W 1311 roku Ajaj zo­stał za­bi­ty. Jego na­stęp­cą był jego brat Ka­ran­bas (1311-1316, 1323-1324).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajaja

Ajaja (gr. "Αιαία" w prze­kła­dzie "Ody­sei" Lu­cja­na Sie­mień­skie­go Eea, z łac. "Aeaea") - po grec­ku "płacz"; we­dług mi­to­lo­gii grec­kiej wyspa za­miesz­ki­wa­na przez Kirke, na któ­rej Ody­se­usz spę­dził rok pod­czas swo­jej tu­łacz­ki.

Przez póź­no­rzym­skich pi­sa­rzy hi­po­te­tycz­nie lo­ko­wa­na na za­chod­nim brze­gu Pół­wy­spu Ape­niń­skie­go, około 100 km na po­łud­nie od Rzymu. Po­dob­ne próby po­dej­mo­wa­li ba­da­cze współ­cze­śni. Ro­bert Gra­ves umiej­sca­wiał ją na chor­wac­kiej wy­spie Lošinj, a Tim Se­ve­rin na wy­spie Pak­sos.


Źródła:

Wikipedia

Ajajaj

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy różne uczu­cia i stany, m.in. za­kło­po­ta­nie, żal, de­za­pro­ba­tę; ajaj


Źródła:

SJP.pl

Ajaks

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, bo­ha­ter "Ilia­dy", wo­jow­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajania

ro­śli­na do­nicz­ko­wa z ro­dzi­ny astro­wa­tych


Aja­nia ("Aja­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 34 do 43 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Azji środ­ko­wej i wschod­niej, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Chi­nach, gdzie ro­śnie 35 ga­tun­ków, w tym 23 en­de­mi­ty. Aja­nia pa­cy­ficz­na "Aja­nia pa­ci­fi­ca" jest po­pu­lar­nie upra­wia­ną ro­śli­ną ozdob­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajar

[czy­taj: aŻAR] Émile Ajar - pse­u­do­nim li­te­rac­ki Ro­ma­in Gary'ego


Źródła:

SJP.pl

Ajas

bo­ha­ter Ilia­dy; Ajaks


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajat

wer­set Ko­ra­nu


Ajat – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Dor­do­gne.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 275 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 13 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Ajat pla­su­je się na 904. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 487.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajatollah

tytuł szy­ic­kie­go przy­wód­cy re­li­gij­ne­go, zwła­szcza w Ira­nie; osoba no­szą­ca ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wy­so­ki tytuł znaw­cy te­o­lo­gii i prawa w szy­iz­mie ima­mic­kim;


Aja­tol­lah (pers. آيت‌الله, ‏آية الله‎, "āyat Allāh", tłum. "znak Boga") – ho­no­ro­wy mu­zuł­mań­ski tytuł na­u­ko­wy w szy­iz­mie ima­mic­kim; na­da­wa­ny wy­so­kiej rangi uczo­nym (mudż­ta­hid), znaw­com te­o­lo­gii, nauk is­lam­skich i prawa re­li­gij­ne­go. Po­sia­da­cze ty­tu­łu są zaz­wy­czaj także wy­kła­dow­ca­mi se­mi­na­riów te­o­lo­gicz­nych. Niż­szą rangą jest ho­dża­to­les­lam.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajax

ho­len­der­ski klub spor­to­wy z Am­ster­da­mu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajbis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. pra­wo­ślaz


Źródła:

Wiktionary

Ajbisz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. ślaz


Źródła:

Wiktionary

Ajchla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. żo­łądź


Źródła:

Wiktionary

Ajchmofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed ostry­mi przed­mio­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Ajdik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. wojsk. im­pro­wi­zo­wa­ny ła­du­nek wy­bu­cho­wy


Źródła:

Wiktionary

Ajduk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ajdukiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajencja

1. pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści na za­sa­dzie dzier­ża­wy od ja­kiejś firmy;
2. prze­sta­rza­le: agen­cja, przed­sta­wi­ciel­stwo ja­kie­goś urzę­du


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści hand­lo­wej lub usłu­go­wej opar­te na dzier­ża­wie nie­zbęd­nych środ­ków do tego od okre­ślo­ne­go przed­się­bior­cy lub in­sty­tu­cji;

 (1.2) daw. agen­cja (zwła­szcza hand­lo­wa)


Ajen­cja – pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści na za­sa­dzie dzier­ża­wy od okre­ślo­ne­go przed­się­bior­cy, czę­sto na do­sta­wę dla niego to­wa­rów zbie­ra­nych w te­re­nie. W prze­ci­wień­stwie do fran­czy­zy, ajen­cja nie wy­ma­ga włas­ne­go wkła­du.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajencyjny

→ ajen­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zob. agen­cyj­ny.


Patrz:ajencja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajent

1. osoba użyt­ku­ją­ca pla­ców­kę hand­lo­wą, ga­stro­no­micz­ną, usłu­go­wą wy­dzier­ża­wio­ną od ja­kiejś in­sty­tu­cji;
2. prze­sta­rza­łe: agent, poś­red­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto wziął coś w wy­na­jem

 (1.2) daw. agent


Ajent – osoba pro­wa­dzą­ca dzia­łal­ność go­spo­dar­czą na za­sa­dzie dzier­ża­wie­nia od przed­się­bior­cy pla­ców­ki hand­lo­wej, usłu­go­wej lub po­dob­nej, a także poś­red­nik w za­wie­ra­niu umów na rzecz zle­ce­nio­daw­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajentka

→ ajent


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dzia­łal­ność go­spo­dar­czą na za­sa­dzie umowy ajen­cyj­nej


Patrz:ajent

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajentura

ina­czej agen­tu­ra, biuro poś­red­nict­wa, przed­sta­wi­ciel­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. przed­sta­wi­ciel­stwo rządu albo ja­kiejś in­sty­tu­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajer

prze­sta­rza­le: ta­ta­rak; le­piech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. zob. ta­ta­rak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajerkoniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. żart. zdrobn. od: ajer­ko­niak


Źródła:

Wiktionary

Ajerkoniak

do­mo­wy li­kier ja­jecz­ny; ja­jecz­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. li­kier ze spi­ry­tu­su, żół­tek, cukru i wa­ni­lii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajerkoniakowy

→ ajer­ko­niak


Patrz:ajerkoniak

Źródła:

SJP.pl

Ajerowy

zwią­za­ny z aje­rem, do­ty­czą­cy ajeru


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z aje­rem, do­ty­czą­cy z ajeru, wy­ko­na­ny z ajeru itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajerówka

na­lew­ka na ta­ta­ra­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­lew­ka na ta­ta­ra­ku (aje­rze)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ajfon

po­tocz­nie: smart­fon firmy Apple; iPhone


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. zob. iPhone.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajfoniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot., czę­sto po­gard. osoba uży­wa­ją­ca iPhone'a


Źródła:

Wiktionary

Ajgistos

w mi­to­lo­gii grec­kiej: mąż Kli­taj­me­stry (kró­lo­wej my­keń­skiej)


Aj­gi­stos (także Egist; gr. Αἴγισθος Ai­gist­hos, łac. Ae­gist­hus) – po­stać w mi­to­lo­gii grec­kiej. Był synem Tie­ste­sa i jego córki, Pe­lo­pii oraz bra­tan­kiem Atre­u­sza. Po­ślu­bił Kli­taj­me­strę, z którą spło­dził Ale­te­sa i Eri­go­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajgun

dawna nazwa mia­sta w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Chin; obec­nie Aihui


Źródła:

SJP.pl

Ajguński

przy­miot­nik od: Ajgun


przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Aj­gu­nem, miej­sco­wo­ścią w Man­dżu­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aji

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. nawet, rów­nież


Źródła:

Wiktionary

Ajkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. więz. spo­sób po­ro­zu­mie­wa­nia się z in­ny­mi więź­nia­mi przy po­mo­cy spe­cjal­nych ge­stów i szy­frów słow­nych


Źródła:

Wiktionary

Ajkować

w śro­do­wi­sku wię­zien­nym: po­ro­zu­mie­wać się z współ­więź­nia­mi za po­mo­cą za­szy­fro­wa­nych słów i ge­stów


Źródła:

SJP.pl

Ajlant

drze­wo z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych; bo­żo­drzew; chi­wian; ai­lant; przetr­wał


Źródła:

SJP.pl

Ajlantolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak aj­lant


Źródła:

Wiktionary

Ajlauf

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. lane klu­ski


Źródła:

Wiktionary

Ajmak

jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­ne­go w Mon­go­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Gór­nym Ał­ta­ju, w Bu­ria­to-Mon­go­lii i w Mon­go­lii;


Ajmak ( Аймаг) – jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go Mon­go­lii. Kraj ten dzie­li się na 21 aj­ma­ków oraz mia­sto wy­dzie­lo­ne Ułan Bator. W ję­zy­ku mon­gol­skim słowo "ajmak" oz­na­cza także ple­mię. Naj­więk­szym z nich jest po­łud­nio­wo­go­bij­ski, ma­ją­cy rów­nież najm­niej­szą gę­stość za­lud­nie­nia. Mon­gol­skie aj­ma­ki dzie­lą się na so­mo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajmalina

al­ka­lo­id z grupy ibo­ga­in, sto­so­wa­ny jako śro­dek lecz­ni­czy w cho­ro­bach serca (aryt­mia, mi­go­ta­nie komór)


Aj­ma­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jest naj­waż­niej­szym al­ka­lo­i­dem grupy ibo­ga­i­ny. Różni się w swo­jej bu­do­wie od po­zo­sta­łych przed­sta­wi­cie­li tej grupy. Wy­stę­pu­je mię­dzy in­ny­mi w ko­rze­niu ra­u­wol­fi żmi­jo­wej.

Ha­mu­je czyn­no­ści ukła­du bodź­co­prze­wo­dzą­ce­go serca nie wpły­wa­jąc przy tym na kurcz­li­wość sa­me­go mię­śnia ser­co­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajmar

In­dia­nin Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej za­miesz­ku­ją­cy Peru, Bo­li­wię i Chile


Źródła:

SJP.pl

Ajmara

1. język urzę­do­wy Bo­li­wii i Peru, któ­rym po­słu­gu­ją się In­dia­nie Aj­ma­ra;
2. ję­zy­ki aj­ma­ra - ro­dzi­na ję­zy­ków au­toch­to­nicz­nej lud­no­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język, któ­rym po­słu­gu­ją się In­dia­nie Aj­ma­ra;


Aj­ma­ra, Aj­ma­ro­wie ( Ay­ma­ra) – grupa et­nicz­na In­dian Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­kiem aj­ma­ra, na­le­żą­cym do aj­mar­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajmarka

In­dian­ka Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej za­miesz­ku­ją­cy Peru, Bo­li­wię i Chile


Źródła:

SJP.pl

Ajmarowie

In­dia­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej za­miesz­ku­ją­cy Peru, Bo­li­wię i Chile


Źródła:

SJP.pl

Ajmarski

→ Aj­ma­ro­wie


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Aj­ma­rów


Patrz:Ajmarowie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajmer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wia­dro


Źródła:

Wiktionary

Ajmerek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. wia­der­ko


Źródła:

Wiktionary

Ajmro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wia­dro


Źródła:

Wiktionary

Ajmsorowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|De­tro­it. prze­pra­sza­ją­cy


Źródła:

Wiktionary

Ajnbruch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Lwów,Górny Śląsk., także. środ. prze­stęp. wła­ma­nie


Źródła:

Wiktionary

Ajncla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miesz­ka­nie jed­no­po­ko­jo­we, ka­wa­ler­ka


Źródła:

Wiktionary

Ajnfach

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Górny Śląsk. pro­sty, nie­skom­pli­ko­wa­ny

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) gw-pl|Poz­nań, Ku­ja­wy Za­chod­nie, Gru­dziądz. pro­sto, łatwo, zwy­czaj­nie


Źródła:

Wiktionary

Ajnfachowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwy­kły

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. po­gard. kiep­ski, byle jaki


Źródła:

Wiktionary

Ajnfart

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. wjazd na teren ofi­cy­ny


Źródła:

Wiktionary

Ajnlasfarba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. farba pod­kła­do­wa


Źródła:

Wiktionary

Ajnlauf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. lane klu­ski, lane cia­sto


Źródła:

Wiktionary

Ajno

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. tak


Źródła:

Wiktionary

Ajnos

rdzen­ny miesz­ka­niec Hok­ka­i­do; Ajnu


Ajnos – (gr. Ajnos, łac. Aenus) sta­ro­żyt­ne mia­sto w Tra­cji przy uj­ściu rzeki He­bros (dziś Ma­ri­ca).

Mia­sto prze­ży­wa­ło swój rozk­wit w VI i V w. p.n.e. W IV w. p.n.e. przesz­ło pod pa­no­wa­nie Ma­ce­doń­czy­ków, a w roku 190 n.e. wła­da­li nim Rzy­mia­nie. Na Sy­no­dzie in Trul­lo obec­ny był bi­skup jako przed­sta­wi­ciel miej­sco­wo­ści Ajnos.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajnoska

→ Ajnos (Ajnu); aj­nu­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka ludu za­miesz­ku­ją­ce­go ja­poń­ską wyspę Hok­ka­i­do;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajnoski

→ Ajnos (Ajnu); aj­nu­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Aj­no­sa­mi (Ajnu, Aj­na­mi), do­ty­czą­cy Aj­no­sów (Ajnu, Ajnów)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język aj­no­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajnowie

lud za­miesz­ku­ją­cy wyspę Hok­ka­i­do, Wyspy Ku­ryl­skie i Sa­cha­lin; Ajnu


Aj­no­wie lub Aj­no­si (en­do­et­no­nim od ajn. "Ainu" – „lu­dzie”, IPA: ; l.p. Ajnus lub Ajnos) – lud na­le­żą­cy do pa­le­o­az­ja­tyc­kiej grupy ję­zy­ko­wej; przy­by­ły do po­łud­nio­wej czę­ści Sa­cha­li­nu oraz na Wyspy Ja­poń­skie i Ku­ryl­skie ponad 6 tys. lat temu. Byli ludem ło­wiec­ko-zbie­rac­kim. Obec­nie za­miesz­ku­ją głów­nie Hok­ka­i­do. W hi­sto­rycz­nych tek­stach ja­poń­skich Aj­no­wie na­zy­wa­ni byli: Ezo (wym. Yezo), Emis­hi, Aino.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajnsztajn

wiel­kość okre­śla­ją­ca świa­tło, uży­wa­na w fo­to­che­mii; ein­ste­in


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. jed­nost­ka licz­no­ści fo­to­nów, sto­so­wa­na w fo­to­che­mii;


Ajnsz­tajn (ein­ste­in, E) – jed­nost­ka licz­no­ści fo­to­nów. Jeden ajnsz­tajn za­wie­ra jeden ich mol, tj. 6,022 140 76×10.

Ener­gia nie­sio­na przez fo­to­ny za­le­ży od ich czę­stot­li­wo­ści ("E = h·ν"), ener­gię oraz ir­ra­dian­cję fo­to­nów o zna­nej licz­no­ści wy­ra­żo­nej w ajnsz­taj­nach można obli­czyć je­dy­nie w przy­pad­ku świa­tła mo­no­chro­ma­tycz­ne­go, o zna­nej dłu­go­ści fali.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajntop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. pozn. zob. ajn­topf.


Źródła:

Wiktionary

Ajntopf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań., reg-pl|Łódź. danie jed­no­garn­ko­we np. gęsta zupa z mięs­ną wkład­ką;


Źródła:

Wiktionary

Ajnu

rdzen­ny miesz­ka­niec Hok­ka­i­do; Ajnos


Źródła:

SJP.pl

Ajnuski

→ Ajnu (Ajnos); aj­no­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Aj­no­sa­mi (Ajnu, Aj­na­mi), do­ty­czą­cy Aj­no­sów (Ajnu, Ajnów)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język aj­nu­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajoen

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w czosn­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w czosn­ku, bez­won­ny pro­dukt roz­pa­du al­lii­ny


Ajoen ( "ajo­e­ne", "4,5,9-tri­tio­do­de­ka-1,6,11-trie­no-9-tle­nek") – or­ga­nicz­ny zwią­zek siar­ko­or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy w przet­wo­rach i ek­strak­tach czosn­ku ("Al­lium sa­ti­vum"). Pow­sta­je wtór­nie z al­li­cy­ny (która two­rzy się po usz­ko­dze­niu tka­nek czosn­ku), m.in. pod­czas ma­ce­ra­cji w ole­jach i w niek­tó­rych ukła­dach roz­pu­szczal­ni­ko­wych; w li­te­ra­tu­rze opi­sy­wa­ny jest jako mie­sza­ni­na izo­me­rów ge­o­me­trycz­nych ("E"/"Z") oraz enan­cjo­me­rów wy­ni­ka­ją­cych z chi­ral­no­ści atomu siar­ki w gru­pie sul­fot­len­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajolos

w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej: wład­ca wszyst­kich wia­trów; Eol


Źródła:

SJP.pl

Ajowan

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych, uży­wa­ny jako przy­pra­wa w kuch­ni in­dyj­skiej; adż­wan, chro­pa­wiec wonny, kmi­nek in­dyj­ski


Źródła:

SJP.pl

Ajran

tu­rec­ki napój przy­rzą­dza­ny z jo­gur­tu i wody z do­dat­kiem soli; ayran


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. tu­rec­ki i ał­taj­ski napój spo­rzą­dza­ny z jo­gur­tu, wody i soli;


Ajran (tur. ayran) – po­pu­lar­ny tu­rec­ki napój wyt­wa­rza­ny z jo­gur­tu i wody (w pro­por­cji 2:1 lub 1:1). Zaz­wy­czaj do­da­wa­na jest do niego sól, a cza­sa­mi też pieprz. Po­da­wa­ny jest schło­dzo­ny, może też mieć pianę. Czę­sto spo­ży­wa­ny jest z ke­ba­bem. Ajran jest po­dob­ny do po­pu­lar­ne­go m.in. w Ira­nie i Ar­me­nii na­po­ju doogh (dugh, abdug, tahn), który jed­nak jest pod­da­wa­ny krót­kie­mu pro­ce­so­wi fer­men­ta­cji i jest lekko mu­su­ją­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajsbajna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. kulin. go­lon­ka


Źródła:

Wiktionary

Ajschylos

jeden z trzech wiel­kich tra­ge­dio­pi­sa­rzy grec­kich, twór­ca tra­ge­dii kla­sycz­nej; Ais­chy­los


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. liter. sta­ro­żyt­ny dra­ma­to­pi­sarz grec­ki;

 (1.2) hist. imię|pol­ski|m.


Ajs­chy­los, Ais­chy­los z Ele­u­sis, Es­chyl (gr. Αἰσχύλος "Aischýlos"), (ur. 525 p.n.e. w Ele­u­sis, zm. 456 p.n.e. na Sy­cy­lii) – jeden z naj­wy­bit­niej­szych (obok So­fo­kle­sa i Eu­ry­pi­de­sa) tra­gi­ków ateń­skich, po­wszech­nie uwa­ża­ny za rze­czy­wi­ste­go twór­cę tra­ge­dii grec­kiej. Wpro­wa­dził na scenę dru­gie­go ak­to­ra, przy­czy­nił się do roz­wo­ju dia­lo­gu i akcji sce­nicz­nej, ogra­ni­czył rolę chóru, wpro­wa­dził do tra­ge­dii akcję dzie­ją­cą się poza sceną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajtiologia

nauka ba­da­ją­ca przy­czy­ny zja­wisk, pro­ce­sów, fak­tów, zwła­szcza przy­czy­ny prze­stęp­czo­ści i cho­rób; etio­lo­gia


Aj­tio­lo­gia, etio­lo­gia – wy­ja­śnie­nie w for­mie mitu lub le­gen­dy przy­czy­ny (gr. "aitia") pow­sta­nia tra­dy­cji, zwy­cza­jów, in­sty­tu­cji spo­łecz­nych, kul­tów re­li­gij­nych, kon­ste­la­cji gwiezd­nych itp.

Był to temat po­ez­ji aj­tio­lo­gicz­nej. Two­rzy­li ją głów­nie w sta­ro­żyt­no­ści tacy au­to­rzy jak m.in.:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajtiologiczny

do­ty­czą­cy aj­tio­lo­gii, czyli nauki o przy­czy­nach, po­cząt­kach; etio­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Ajudag

góra i przy­lą­dek na Pół­wy­spie Krym­skim; Aju­dah


Źródła:

SJP.pl

Ajudah

góra i przy­lą­dek na Pół­wy­spie Krym­skim; Aju­dag


Zo­bacz też: Aju­dah (sonet).

Aju­dah (Aju-Dah, Ayuv Dağ) – góra i przy­lą­dek na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Pół­wy­spu Krym­skie­go. Wy­so­kość góry wy­no­si 572 m n.p.m. Ob­szar ogól­ny wy­no­si ∼4 km². W 1947 r. kom­pleks „Aju­dah” skła­da­ją­cy się z góry Aju­dah i oko­licz­nych lasów zo­stał usta­no­wio­ny re­zer­wa­tem i za­byt­kiem przy­ro­dy. U pod­nó­ża po­łud­nio­we­go zbo­cza znaj­du­je się dzie­cię­cy obóz „Artek”, a u pół­noc­ne­go zbo­cza – osied­le Par­te­nit.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ajurweda

tra­dy­cyj­na me­dy­cy­na in­dyj­ska; ay­ur­we­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sta­roż. sy­stem me­dy­cy­ny in­dyj­skiej roz­wi­nię­ty w sta­ro­żyt­no­ści


Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ajur­we­da (de­wa­na­ga­ri: आयुर्वेद, Ay­ur­ve­da) – tra­dy­cyj­na me­dy­cy­na in­dyj­ska, za­po­cząt­ko­wa­na w XII wieku p.n.e.. Jej obec­na forma uksz­tał­to­wa­ła się mię­dzy V wie­kiem p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajurwedyczny

→ ajur­we­da; ajur­we­dyj­ski, ay­ur­we­dyj­ski


przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z ajur­we­dą, zgod­ny z za­sa­da­mi ajur­we­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajurwedyjski

→ ajur­we­da; ajur­we­dycz­ny, ay­ur­we­dyj­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ajur­we­dą – me­dy­cy­ną in­dyj­ską


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajutthaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Taj­lan­dii, po­ło­żo­ne kil­ka­dzie­siąt ki­lo­me­trów na pół­noc od Bang­ko­ku;

 (1.2) geogr. adm. jedna z pro­win­cji Taj­lan­dii


Ajutt­ha­ja ( พระนครศรีอยุธยา, RTGS "Phra Nak­hon Si Ay­utt­ha­ya") – mia­sto w Taj­lan­dii, sto­li­ca pro­win­cji Ajutt­ha­ja, po­ło­żo­ne kil­ka­dzie­siąt ki­lo­me­trów na pół­noc od Bang­ko­ku. Licz­ba lud­no­ści: 140 000 (2014).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ajuści

1. gwa­ro­we wy­ra­że­nie pot­wier­dza­ją­ce: tak wła­śnie, a jakże, na­tu­ral­nie
2. gwa­ro­we wy­ra­że­nie za­prze­cza­ją­ce, wy­ra­ża­ją­ce po­wąt­pie­wa­nie: a jakże, je­szcze czego


wy­krzy­knik

 (1.1) gwara. wy­ra­że­nie pot­wier­dza­ją­ce: tak!, tak wła­śnie!, a jakże!, na­tu­ral­nie!, ma się ro­zu­mieć!

 (1.2) gwara. iron. jako wy­ra­że­nie przy­słów­ko­we za­prze­cza­ją­ce: za­pew­ne!, a jakże!, je­szcze czego!


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ajvar

pasta wa­rzyw­na z ba­kła­ża­nów, pa­pry­ki, czosn­ku i octu; ajwar


Źródła:

SJP.pl

Ajwar

pasta wa­rzyw­na z ba­kła­ża­nów, pa­pry­ki, czosn­ku i octu; ajvar


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. bał­kań­ska pasta przy­rzą­dza­na z pa­pry­ki, ba­kła­ża­nów i po­mi­do­rów;


Ajwar (chorw. "ajvar", serb. "ajвар", bułg. "aйвар") – lekko pi­kant­na pasta wa­rzyw­na, przy­rzą­dza­na z pa­pry­ki słod­kiej, ba­kła­ża­nów, czosn­ku oraz octu, przy­praw (sól, pieprz, chili); nie­kie­dy za­miast ba­kła­ża­nów używa się ka­bacz­ków.

Po­cho­dzi z kuch­ni serb­skiej i jest pro­duk­tem spo­żyw­czym po­pu­lar­nym głów­nie na Bał­ka­nach. Po­dob­ny­mi pa­sta­mi są ky­o­po­lou w róż­nych wer­sjach re­gio­nal­nych, pin­dżur pro­du­ko­wa­ny z pa­pry­ki i po­mi­do­rów oraz lju­te­ni­ca wyt­wa­rza­na z po­mi­do­rów oraz pa­pry­ki ostrej i słod­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ajza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. złom


Źródła:

Wiktionary

Ajzol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. me­ta­lo­wy przed­miot, nie­o­kre­ślo­ne me­ta­lo­we na­rzę­dzie


Źródła:

Wiktionary

Ajzynbaniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ko­le­jarz


Źródła:

Wiktionary

Ajzynblat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. brze­szczot


Źródła:

Wiktionary

Ajzynzyga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piłka do me­ta­lu


Źródła:

Wiktionary

Ajzynzyjga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piłka do me­ta­lu


Źródła:

Wiktionary

Ajć

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy za­sko­cze­nie czymś ne­ga­tyw­nym; ojć, ups


Źródła:

SJP.pl