Ag

płaz be­zo­go­no­wy z ro­dzi­ny ro­pu­cho­wa­tych, ja­do­wi­ty (może uśmier­cić lub spa­ra­li­żo­wać zwie­rzę wiel­ko­ści kró­li­ka), wy­stę­pu­ją­cy w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Ame­ry­ce; ku­ru­ru, ro­pu­cha ol­brzy­mia


skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Ag­ge­u­sza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aga

1. tytuł grzecz­no­ścio­wy w kra­jach mu­zuł­mań­skich; pan
2. sto­pień ofi­cer­ski w suł­tań­skiej Tur­cji; także: ofi­cer no­szą­cy ten tytuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tytuł grzecz­no­ścio­wy w kra­jach mu­zuł­mań­skich (pan)

 (1.2) hist. wojsk. sto­pień ofi­cer­ski w suł­tań­skiej Tur­cji;

 (1.3) hist. wojsk. ofi­cer w stop­niu agi (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) zool. ga­tu­nek płaza z ro­dzi­ny ro­pu­cho­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rhi­nel­la ma­ri­na|ref=tak.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agabos

Aga­bos, Aga­bus – po­stać bi­blij­na z No­we­go Te­sta­men­tu.

Pro­rok chrze­ści­jań­ski z Je­ro­zo­li­my, który prze­po­wie­dział Ko­ścio­ło­wi w An­tio­chii, że nad­cho­dzi wiel­ki głód. Póź­niej ostrzegł Pawła, że jeśli uda się on do Je­ro­zo­li­my, zo­sta­nie uwię­zio­ny. Po­ja­wia się w Dz 11, 27-30; 21, 7-14. Za­li­cza­ny do grona Sie­dem­dzie­się­ciu dwóch wy­słań­ców Je­zu­sa Chry­stu­sa


Źródła:

Wikipedia

Agac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. aka­cja


Źródła:

Wiktionary

Agacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od agat


Źródła:

Wiktionary

Agacinski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Agaciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Agaty lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Agad

część li­te­ra­tu­ry tal­mu­dycz­nej za­wie­ra­ją­ca bajki, le­gen­dy, przy­po­wie­ści; ha­ga­da


Źródła:

SJP.pl

Agada

część li­te­ra­tu­ry tal­mu­dycz­nej za­wie­ra­ją­ca bajki, le­gen­dy, przy­po­wie­ści; ha­ga­da


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agadir

mia­sto w Ma­ro­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wym Ma­ro­ku, port nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim;


Aga­dir ( ‏اكادير‎, "Akādīr"; berb. ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ, "Aga­dir") – mia­sto w po­łud­nio­wym Ma­ro­ku, port nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, sie­dzi­ba re­gio­nu Sus-Massa. W 2024 roku li­czy­ło ok. 505 tys. miesz­kań­ców. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł rybny, drzew­ny oraz ce­men­to­wy. Mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy, 10 ki­lo­me­trów pia­szczy­stych plaż oraz śred­nio 300 sło­necz­nych dni w roku spra­wia, że Aga­dir jest naj­po­pu­lar­niej­szą nad­mor­ską miej­sco­wo­ścią wy­po­czyn­ko­wą w Ma­ro­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agadirczyk

miesz­ka­niec Aga­di­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Aga­dir­czyk. (miesz­ka­niec Aga­di­ru)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agadirka

miesz­kan­ka Aga­di­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Aga­dir­ka. (miesz­kan­ka Aga­di­ru)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agadirski

→ Aga­dir (mia­sto w Ma­ro­ku)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Aga­di­rem (mia­stem w Ma­ro­ku)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krą­żek ze sznur­ka, słu­żą­cy do utrzy­ma­nia na gło­wie ke­fi­ji;


Agal (arab. عقال, ‘iqāl) – spe­cjal­ny krą­żek wy­ko­na­ny ze sznur­ka (naj­czę­ściej z ko­ziej sier­ści), słu­żą­cy do utrzy­ma­nia na gło­wie ke­fi­ji.

Ma formę skrę­co­ne­go po­wro­zu, naj­czę­ściej w ko­lo­rze czar­nym. Daw­niej słu­żył także do pę­ta­nia nóg wiel­błą­dów w celu unie­moż­li­wie­nia im uciecz­ki w nocy lub pod­czas po­sto­jów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agalit

mi­ne­rał


Źródła:

SJP.pl

Agalitowy

zwią­za­ny z aga­li­tem


Źródła:

SJP.pl

Agalmatolit

mi­ne­rał, zbita od­mia­na pi­ro­fi­li­tu; pa­go­dyt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­ne­rał uży­wa­ny do wy­ro­bu drob­nych przed­mio­tów ozdob­nych;


Agal­ma­to­lit ( ἄγαλμα, ἄγαλματος "ágalma, agálmatos" „ozdo­ba” + λίθος "líthos" „ka­mień”), ina­czej pa­go­dyt – su­ro­wiec mi­ne­ral­ny. Jest to zwię­zła od­mia­na pi­ro­fyl­li­tu.

Mi­ne­ra­łu tego używa się już od cza­sów pre­hi­sto­rycz­nych (głów­nie w Chi­nach). W szcze­gól­no­ści służy do wyt­wa­rza­nia przed­mio­tów ozdob­nych o nie­wiel­kich roz­mia­rach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agama

ja­szczur­ka z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie obej­mu­ją­cej kil­ka­set owa­do­żer­nych i ro­śli­no­żer­nych ga­tun­ków; za­miesz­ku­je suche, ste­po­wo-pu­styn­ne re­jo­ny płd.-wsch. Eu­ro­py, Azji i Afry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Agama|Da­u­din|ref=tak., ro­dzaj ste­po­wych lub pu­styn­nych gadów z ro­dzi­ny aga­mo­wa­tych; u sam­ców niek­tó­rych z jego ga­tun­ków cha­rak­te­ry­stycz­na jest duża głowa oto­czo­na skó­rza­stą kryzą


Nie mylić z: Agamy (hin­du­izm).

Agama – ro­dzaj gadów z po­dro­dzi­ny Aga­mi­nae w ro­dzi­nie aga­mo­wa­tych (Aga­mi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agamemnon

w mi­to­lo­gii grec­kiej: syn Atre­u­sa, króla Myken


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. mi­tycz­ny wład­ca Myken;


Aga­mem­non (gr. Ἀγαμέμνων "Agamémnōn", łac. "Aga­mem­non") – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Atre­u­sza i Ae­ro­pe, (w niek­tó­rych mi­tach oj­co­stwo przy­pi­sy­wa­ne jest Plej­ste­ne­so­wi), star­szy brat Me­ne­la­o­sa, po­cho­dził z rodu Atry­dów. Król Ar­go­li­dy, kra­i­ny, w któ­rej naj­waż­niej­szy­mi mia­sta­mi były Argos, My­ke­ny, Ti­ryns, Midea. We­dług naj­póź­niej­sze­go prze­ka­zu był kró­lem La­ke­daj­mo­nu ze sto­li­cą Amy­klaj. Od jego przod­ków na­zy­wa­no go cza­sem Atry­dą, Pe­lo­pi­dą lub Tan­ta­li­dą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agameta

jed­no­ją­dro­wy za­ro­dek słu­żą­cy do rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go u ot­wor­nic


Źródła:

SJP.pl

Agamia

1. niew­cho­dze­nie w zwią­zek mał­żeń­ski; bez­żen­ność, bez­żeń­stwo;
2. nie­zdol­ność rozm­na­ża­nia płcio­we­go na sku­tek nie­do­roz­wo­ju na­rzą­dów płcio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bez­żeń­stwo, stan wolny

 (1.2) biol. rozm­na­ża­nie bezpł­cio­we

 (1.3) biol. nie­zdol­ność do rozm­na­ża­nia płcio­we­go po­wo­do­wa­ne na­tu­ral­nym nie­do­roz­wo­jem na­rzą­dów płcio­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agamiczny

→ aga­mia


Patrz:agamia

Źródła:

SJP.pl

Agammaglobulinemia

brak lub nie­do­bór prze­ciw­ciał (im­mu­no­glo­bu­lin)


Agam­ma­glo­bu­li­ne­mia Bru­to­na, ina­czej agam­ma­glo­bu­li­ne­mia sprzę­żo­na z chro­mo­so­mem X, zwana rów­nież hi­po­im­mu­no­glo­bu­li­ne­mią – na­le­żą­cy do pier­wot­nych nie­do­bo­rów od­por­no­ści ze­spół cho­ro­bo­wy cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się cał­ko­wi­tym bra­kiem prze­ciw­ciał i śla­do­wą obec­no­ścią lim­fo­cy­tów B w krą­że­niu (po­ni­żej 2%).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agamogonia

bezpł­cio­wa część rozm­na­ża­nia ot­wor­nic


Źródła:

SJP.pl

Agamont

bezpł­cio­we po­ko­le­nie w rozm­na­ża­niu ot­wor­nic


Źródła:

SJP.pl

Agamospermia

biol. rozm­na­ża­nie się niek­tó­rych ro­ślin kwia­to­wych przez na­sio­na pow­sta­ją­ce z nie za­płod­nio­nej ko­mór­ki ja­jo­wej lub z innej ko­mór­ki wo­recz­ka za­ląż­ko­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. two­rze­nie na­sion bez za­płod­nie­nia (bez udzia­łu gamet mę­skich)


Aga­mo­sper­mia – jeden z dwóch głów­nych ro­dza­jów apo­mik­sji. Pro­ces rozm­na­ża­nia we­ge­ta­tyw­ne­go stwier­dzo­ny u niek­tó­rych ro­ślin kwia­to­wych, po­le­ga­ją­cy na rozm­na­ża­niu za po­mo­cą na­sion, w któ­rych za­ro­dek pow­sta­je bez za­pład­nia­nia ko­mór­ki ja­jo­wej (par­te­no­ge­ne­za) lub z innej ko­mór­ki wo­recz­ka za­ląż­ko­we­go (apo­ga­mia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agamowate

o ce­chach aga­mo­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­mi­dae|ref=tak. ro­dzi­na ja­szczu­rek;


Aga­mo­wa­te, agamy (Aga­mi­dae) – ro­dzi­na za­u­rop­sy­dów z rzędu łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta). Obej­mu­je ponad 580 ga­tun­ków kla­sy­fi­ko­wa­nych w około 60 ro­dza­jach. Mają do­brze roz­wi­nię­te koń­czy­ny i długi ogon. Cha­rak­te­ry­stycz­ną ich cechą, gdy są pod­nie­co­ne, jest ki­wa­nie głową tak jak leg­wa­ny, przez co zresz­tą na­zy­wa­ne są leg­wa­na­mi Sta­re­go Świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agamowaty

o ce­chach aga­mo­wa­tych (ro­dzi­na gadów)


Źródła:

SJP.pl

Agan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na Ni­zi­nie Za­chod­nio­sy­be­ryj­skiej, lewy do­pływ rzeki Trom­jo­gan;


Agan (ros. "Аган") – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na Ni­zi­nie Za­chod­nio­sy­be­ryj­skiej, w Chan­ty-Man­syj­skim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym – Ju­grze.

Agan jest lewym do­pły­wem rzeki Trom­jo­gan, wpada do niej tuż przed tym, jak Trom­je­gan wpada do Obu, stąd Agan ucho­dzi nie­kie­dy za do­pływ Obu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agania

sto­li­ca Guam


Źródła:

SJP.pl

Aganin

miesz­ka­niec Aga­nii, sto­li­cy Guamu; Agań­czyk


Źródła:

SJP.pl

Aganippe

Aga­nip­pe (zwane też Hip­po­kre­ne) – w mi­to­lo­gii grec­kiej źró­dło w Be­o­cji w gaju u pod­nó­ża góry He­li­kon. Wody źró­dła wy­trys­nę­ły z ziemi pod wpły­wem ude­rze­nia ko­py­ta Pe­ga­za. Stało się sie­dzi­bą nimfy o tym samym imie­niu, córki boga-rzeki Ter­mes­sos w Be­o­cji oraz ulu­bio­nym miej­scem po­by­tu muz. Pi­ją­cym z niego da­wa­ło natch­nie­nie, toteż chęt­nie przy­by­wa­li doń poeci. Od nazwy źró­dła muzy na­zy­wa­no cza­sem aga­nip­pi­da­mi.


Źródła:

Wikipedia

Aganka

miesz­kan­ka Aga­nii


Źródła:

SJP.pl

Agapa

agape;
1. u ne­o­pla­to­ni­ków: mi­łość nie­biań­ska;
2. u pier­wszych chrze­ści­jan: uczta obrzę­do­wa;
3. u wol­no­mu­la­rzy: ry­tu­al­ny po­si­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. rel. wspól­ny po­si­łek re­li­gij­ny u pier­wszych chrze­ści­jan, współ­cze­śnie w niek­tó­rych chrze­ści­jań­skich wspól­no­tach re­li­gij­nych

 (1.2) pot. kośc. wy­staw­na uczta na ple­ba­nia­e­ba­nii

 (1.3) kult. ry­tu­al­ny po­si­łek ma­so­nów

 (1.4) filoz. u ne­o­pla­to­ni­ków: mi­łość nie­biań­ska, prze­ci­wień­stwo mi­ło­ści ziem­skiej


Agapa – w cza­sach pier­wszych chrze­ści­jan był to wspól­ny po­si­łek, bra­ter­ska uczta, która pier­wot­nie była po­łą­czo­na z Eu­cha­ry­stią. Ze wzglę­dów pie­ty­stycz­nych z cza­sem na­by­ła sa­mo­dziel­ne­go cha­rak­te­ru. Obec­nie jest to prze­waż­nie spot­ka­nie to­wa­rzy­skie bądź uczta po wspól­nej mszy świę­tej, słu­żą­ce umoc­nie­niu więzi po­mię­dzy człon­ka­mi wspól­no­ty wier­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agapant

wie­lo­let­nia ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, szklar­nio­wa, rza­dziej po­ko­jo­wa; niek­tó­re z jej od­mian upra­wia­ne są ze wzglę­du na ozdob­ne li­ście po­dob­ne do liści iry­sów oraz białe lub nie­bie­skie kwia­ty; lilia afry­kań­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych;


Aga­pant ("Aga­pant­hus" L'Hér.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych ("Ama­ryl­li­da­ce­ae"), daw­niej w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych także wy­o­dręb­nia­ny w osob­nej ro­dzi­nie aga­pan­to­wa­tych ("Aga­pant­ha­ce­ae"). Obej­mu­je 7 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w na­tu­rze w Afry­ce Po­łud­nio­wej. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Aga­pant­hus um­bel­la­tus" L'Hér.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agape

agapa;
1. u ne­o­pla­to­ni­ków: mi­łość nie­biań­ska;
2. u pier­wszych chrze­ści­jan: uczta obrzę­do­wa;
3. u wol­no­mu­la­rzy: ry­tu­al­ny po­si­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. bez­wa­run­ko­wa mi­łość Boga do czło­wie­ka;

 (1.2) bez­wa­run­ko­wa, be­zin­te­re­sow­na mi­łość opie­ra­ją­ca się na więzi du­cho­wej


Agape ( ἀγάπη "agápē") – „mi­łość: naj­wyż­sza forma mi­ło­ści, zwła­szcza mi­łość bra­ter­ska, do­bro­czyn­ność, mi­łość Boga do ludzi i ludzi do Boga”. Nie na­le­ży mylić z "philēo" – mi­ło­ścią bra­ter­ską – agápē unosi uni­wer­sal­ną, bez­wa­run­ko­wą, tran­scen­den­tal­ną (wsze­cho­bec­ną) mi­łość, która ist­nie­je nie­za­leż­nie od sy­tu­a­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agapia

imię żeń­skie


Aga­pia – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Neamț, w gmi­nie Aga­pia. W 2011 roku li­czy­ła 1594 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agapit

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Aga­pit – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Pow­sta­ło z Αγαπητός, oz­na­cza­ją­ce­go „drogi, ko­cha­ny”.

No­to­wa­ny w źró­dłach ro­syj­skich po­cho­dzą­cych z lat 1479–1584 z mo­na­sty­ru so­ło­wiec­kie­go.

Aga­pit imie­ni­ny ob­cho­dzi 18 lu­te­go, 16 marca, 22 kwiet­nia, 18 sierp­nia, 20 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agar

agar-agar;
1. ga­la­re­to­wa­ta sub­stan­cja uzy­ski­wa­na z kras­no­ro­stów mor­skich, sto­so­wa­na jako po­żyw­ka do ho­dow­li drob­no­u­stro­jów lub w prze­my­śle spo­żyw­czym i far­ma­ce­u­tycz­nym jako sub­sty­tut że­la­ty­ny;
2. wo­do­ro­sty bę­dą­ce skład­ni­kiem po­żyw­ki o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ży­wicz­ne drew­no róż­nych ga­tun­ków drzew z ro­dza­ju Aqu­i­la­ria;

 (1.2) sub­stan­cja że­lu­ją­ca, któ­rej głów­nym skład­ni­kiem jest cu­kier ga­lak­to­za;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kra­ków. chu­li­gan


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agar-Agar

agar;
1. ga­la­re­to­wa­ta sub­stan­cja uzy­ski­wa­na z kras­no­ro­stów mor­skich, sto­so­wa­na jako po­żyw­ka do ho­dow­li drob­no­u­stro­jów lub w prze­my­śle spo­żyw­czym i far­ma­ce­u­tycz­nym jako sub­sty­tut że­la­ty­ny;
2. wo­do­ro­sty bę­dą­ce skład­ni­kiem po­żyw­ki o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. agar.


Agar, agar-agar ("E406") – sub­stan­cja że­lu­ją­ca po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, któ­rej głów­nym skład­ni­kiem jest trud­no przys­wa­jal­ny przez czło­wie­ka cu­kier ga­lak­to­za. Agar-agar w zim­nej wo­dzie pęcz­nie­je, na­to­miast do­brze roz­pu­szcza się w wo­dzie o tem­pe­ra­tu­rze ok. 90–100 °C, a ze­sta­la się, two­rząc ro­dzaj żelu w 40–50 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agardyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj mi­ne­ra­łu;


Agar­dyt – mi­ne­rał, trój­wod­ny za­sa­do­wy ar­se­nian wap­nia, mie­dzi i me­ta­li ziem rzad­kich: ceru, lan­ta­nu, ne­o­dy­mu i itru. Udo­kład­nio­ną nazwę mi­ne­ra­łu two­rzy się od naj­licz­niej wy­stę­pu­ją­ce­go w nim pier­wiast­ka ziem rzad­kich, np. agar­dyt ce­ro­wy lub agar­dyt ne­o­dy­mo­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agarowy

zwią­za­ny z aga­rem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z aga­rem, do­ty­czą­cy agaru

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy agar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agaroza

po­li­sa­cha­ryd, po­chod­na ga­lak­to­zy otrzy­my­wa­na przez oczy­szcze­nie agaru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. cu­kier zło­żo­ny, w skład któ­re­go wcho­dzi ga­lak­to­za, uzy­ski­wa­ny z agaru ja­dal­ne­go


Aga­ro­za – po­li­sa­cha­ryd bę­dą­cy po­li­me­rem po­chod­nych ga­lak­to­zy, otrzy­my­wa­ny przez oczy­szcza­nie z agaru ja­dal­ne­go. Aga­ro­za jest łatwo roz­pu­szczal­na w wo­dzie, w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej od­wra­cal­nie two­rzy żel. Tem­pe­ra­tu­ra przej­ścia żelu w zol (po­tocz­nie top­nie­nie aga­ro­zy) jest wyż­sza od tem­pe­ra­tu­ry ze­sta­la­nia (hi­ste­re­za).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agarozowy

→ aga­ro­za


Patrz:agaroza

Źródła:

SJP.pl

Agarycyna

po­chod­na kwasu cy­try­no­we­go, sub­stan­cja za­war­ta w hubie, sto­so­wa­na jako śro­dek na­pot­ny i prze­czy­szcza­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Agarycynowy

→ aga­ry­cy­na


Źródła:

SJP.pl

Agassi

[czy­taj: agass-i] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Agat

mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. od­mia­na chal­ce­do­nu; ka­mień półsz­la­chet­ny o cha­rak­te­ry­stycz­nych pa­skach ukła­da­ją­cych się kon­cen­trycz­nie;


Agat – wie­lo­barw­na od­mia­na chal­ce­do­nu o cha­rak­te­ry­stycz­nej, wstę­go­wej bu­do­wie.

Nazwa „agat” po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od rzeki (daw­niej "Acha­tes") na Sy­cy­lii, gdzie mi­ne­rał ten był wy­do­by­wa­ny w cza­sach sta­ro­żyt­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agata

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 7366;


– imię żeń­skie, po­cho­dzą­ce od przy­miot­ni­ka ἀγαθός („dobry”), w Pol­sce znane od XIII wieku.

Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Agata w 2017 roku zaj­mo­wa­ła 32. miej­sce wśród imion żeń­skich. W całej po­pu­la­cji Polek Agata zaj­mo­wa­ła w 2017 roku 39. miej­sce (177 157 osób).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agatangelus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Agathodaimon

bó­stwo do­bro­czyn­ne


Agat­ho­da­i­mon – nie­miec­ki ze­spół gra­ją­cy sym­fo­nicz­ny black metal za­ło­żo­ny w roku 1995.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agatis

1. ro­dzaj z ro­dzi­ny ara­u­ka­rio­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 20 ga­tun­ków wiecz­nie zie­lo­nych, dłu­go­wiecz­nych drzew igla­stych, ros­ną­cych w la­sach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych od In­do­chin po Fidżi; so­pli­ca;
2. aga­tis kauri - po­tęż­ne, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo igla­ste z ro­dza­ju aga­tis, ros­ną­ce głów­nie w Nowej Ze­lan­dii, do­star­cza­ją­ce wy­so­ko­ga­tun­ko­wej ży­wi­cy; kauri


Aga­tis, so­pli­ca, da­ma­ra ("Agat­his") – ro­dzaj drzew na­go­na­sien­nych z ro­dzi­ny ara­u­ka­rio­wa­tych obej­mu­ją­cy 22 ży­ją­ce ga­tun­ki. Obec­nie przed­sta­wi­cie­le na­le­żą­cych do ro­dza­ju ga­tun­ków wy­stę­pu­ją na ob­sza­rze od po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu In­do­chiń­skie­go i Fi­li­pin po pół­noc­no-wschod­nią Au­stra­lię, Nową Ka­le­do­nię i Nową Ze­lan­dię; ska­mie­nia­ło­ści od­kry­te w Ar­gen­ty­nie do­wo­dzą, że w eo­ce­nie przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju wy­stę­po­wa­li rów­nież w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, na­to­miast ska­mie­nia­ło­ści od­kry­te na wy­spie Haj­nan do­wo­dzą wy­stę­po­wa­nia przed­sta­wi­cie­li ro­dza­ju na ob­sza­rze dzi­siej­szych Chin na prze­ło­mie oli­go­ce­nu i mio­ce­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agatka

po­tocz­nie:
1. znak dro­go­wy przed­sta­wia­ją­cy dziew­czyn­kę z li­za­kiem;
2. osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca dzie­ci przez ulicę; prze­pro­wa­dzacz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., po­u­fa­ła forma imie­nia Agata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agato

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: Agata


Agato – pa­triar­cha Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go od 661 do 677.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agaton

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agatonik

zdrob­nie­nie od: Aga­ton (imię mę­skie)


Aga­to­nik – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, zło­żo­ne, w któ­rym pier­wszy człon to "αγαθος (agat­hós)" — „dobry”, a dru­gim "νικη (nikē)" — „zwy­cię­stwo” (por. Aga­ton, An­dro­nik, Ka­li­nik, Kle­o­nik). Pa­tro­nem tego imie­nia w Ko­ście­le ka­to­lic­kim jest św. Aga­to­nik, wspo­mi­na­ny razem ze św. Zo­ty­kiem, Ze­no­nem, Se­we­ria­nem i in­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agatonostwo

Aga­ton z mał­żon­ką; Aga­to­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Agatonowie

Aga­ton z mał­żon­ką; Aga­to­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Agatonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Aga­to­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Agatowy

zwią­za­ny z aga­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z aga­tem, do­ty­czą­cy agatu, wy­ko­na­ny z agatu, za­wie­ra­ją­cy agat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agatówka

aga­tów­ka ło­bod­ni­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agawa

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny aga­wo­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Mek­sy­ku i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, kwit­ną­ca tylko raz, upra­wia­na ze wzglę­du na li­ście


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Agave|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin o dłu­gich, mię­si­stych, kol­cza­stych, two­rzą­cych ro­ze­tę li­ściach;

 (1.2) pot. ro­śli­na z ro­dza­ju agawa (1.1)


Agawa ("Agave" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych (po­dro­dzi­ny aga­wo­wych). Liczy około 277 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie na ob­sza­rze od środ­ko­wych i po­łud­nio­wych sta­nów USA do pół­noc­nych re­jo­nów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Ka­ra­i­bów. Ob­sza­rem naj­więk­szej róż­no­rod­no­ści ro­dza­ju jest Mek­syk.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agawowate

o ce­chach aga­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Agawowaty

o ce­chach aga­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny aga­wo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agawowy

→ agawa


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy agawy, zwią­za­ny z agawą


Patrz:agawa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agańczyk

miesz­ka­niec Aga­nii, sto­li­cy Guamu; Aga­nin


Źródła:

SJP.pl

Agański

→ Aga­nia


Patrz:Agania

Źródła:

SJP.pl

Agażant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. an­ga­żant.


Źródła:

Wiktionary

Agd

[czy­taj: a-gie-DE lub jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie] skrót od: ar­ty­ku­ły go­spo­dar­stwa do­mo­we­go; agd. (skrót pi­sa­ny z krop­ką, czy­ta­ny tak samo)


skró­to­wiec li­te­ro­wy w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = ar­ty­ku­ły go­spo­dar­stwa do­mo­we­go;

 (1.2) sklep z ar­ty­ku­ła­mi go­spo­dar­stwa do­mo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agd.

skrót od: ar­ty­ku­ły go­spo­dar­stwa do­mo­we­go; AGD


Źródła:

SJP.pl

Ageism

[czy­taj: ej­dżyzm] dy­skry­mi­na­cja ze wzglę­du na wiek; wie­kizm, age­izm


Źródła:

SJP.pl

Ageista

[czy­taj: ej­dży­sta] osoba dy­skry­mi­nu­ją­ca ludzi ze wzglę­du na ich wiek


Źródła:

SJP.pl

Ageistka

→ age­i­sta [czy­taj: ej­dżyst­ka]


Źródła:

SJP.pl

Ageistowski

→ age­i­sta [czy­taj: ej­dży­stow­ski]; age­i­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Ageistyczny

→ age­izm [czy­taj: ej­dży­stycz­ny]; age­i­stow­ski


Źródła:

SJP.pl

Ageizm

[czy­taj: ej­dżyzm] dy­skry­mi­na­cja ze wzglę­du na wiek; wie­kizm, age­ism


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. nie­chęć, prze­śla­do­wa­nie lub dy­skry­mi­na­cja kogoś z po­wo­du jego wieku;


Age­izm (wym. [ˈājˌiz(ə)m]); od agism i age­ism, od age „wiek”), znany także jako wie­kizm – jedna z form dy­skry­mi­na­cji ze wzglę­du na wiek, do­ty­czą­ca osób star­szych i bę­dą­cych w po­desz­łym wieku, bę­dą­ca prze­ci­wień­stwem zja­wi­ska adul­tyz­mu.

W Pol­sce ofia­ra­mi age­iz­mu naj­czę­ściej pa­da­ją ko­bie­ty po 35 roku życia oraz męż­czyź­ni, ży­ją­cy po­wy­żej 45 lat.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agelasta

czło­wiek bez po­czu­cia hu­mo­ru, nie­u­mie­ją­cy szcze­rze się śmiać ani uśmie­chać


Age­la­sta – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny zgrzy­pi­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agema

do­bo­ro­wa gwar­dia przy­bocz­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


Agema (stgr. ἄγημα ágēma) – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji do­bo­ro­wy od­dział woj­ska.

W Spar­cie (jako ho­pli­ci w licz­bie 300) od­dzia­ły te peł­ni­ły rolę stra­ży przy­bocz­nej króla.

W woj­sku ma­ce­doń­skim sta­no­wi­li oso­bi­stą gwar­dię kró­lew­ską, li­czą­cą od 150 do 1000 ludzi, w więk­szo­ści zło­żo­ną z jeźdź­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agencik

zdrob­nie­nie od: agent


Źródła:

SJP.pl

Agencina

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy agent


Źródła:

SJP.pl

Agencja

1. przed­sta­wi­ciel­stwo ja­kiejś in­sty­tu­cji, ja­kie­goś przed­się­bior­stwa czy urzę­du, np. agen­cja hand­lo­wa, pocz­to­wa;
2. in­sty­tu­cja upo­wszech­nia­ją­ca in­for­ma­cje ze­bra­ne przez dzien­ni­ka­rzy, ko­re­spon­den­tów i współ­pra­cow­ni­ków;
3. agen­cja to­wa­rzy­ska - eu­fe­mi­stycz­ne okre­śle­nie na bur­del


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) firma świad­czą­ca różne usłu­gi

 (1.2) in­sty­tu­cja gro­ma­dzą­ca in­for­ma­cje dla prasy, radia i te­le­wiz­ji, ze­bra­ne przez dzien­ni­ka­rzy, ko­re­spon­den­tów i współ­pra­cow­ni­ków

 (1.3) przed­sta­wi­ciel­stwo ja­kiejś in­sty­tu­cji, ja­kie­goś przed­się­bior­stwa, urzę­du lub pań­stwa

 (1.4) eufem. zob. agen­cja to­wa­rzy­ska.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agencki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. do­ty­czą­cy agen­ta, zwią­za­ny z agen­tem


Źródła:

Wiktionary

Agencyjka

zdrob­nie­nie od: agen­cja


Źródła:

SJP.pl

Agencyjno-Prowizyjny

zwią­za­ny z wy­na­gro­dze­niem na­leż­nym we­dług umowy agen­cyj­nej oraz pro­wiz­ją od wy­ko­na­nych usług


Źródła:

SJP.pl

Agencyjny

do­ty­czą­cy agen­cji (np. biuro agen­cyj­ne, de­pe­sza agen­cyj­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agen­cją, do­ty­czą­cy agen­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agenda

1. od­dział ja­kiejś in­sty­tu­cji, filia;
2. książ­ko­wo: plan, roz­kład


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filia urzę­du lub in­sty­tu­cji

 (1.2) ter­mi­narz

 (1.3) usta­lo­ny spis spraw, które będą przed­mio­tem dzia­ła­nia danej osoby lub in­sty­tu­cji w okre­ślo­nym cza­sie

 (1.4) chrze­ści­jań­ska księ­ga li­tur­gicz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agendka

zdrob­nie­nie od: agen­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: agen­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agendowy

przy­miot­nik od: agen­da


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agen­dą, do­ty­czą­cy agen­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agenezja

wro­dzo­ne, nie­zu­peł­ne uksz­tał­to­wa­nie się na­rzą­du; hi­po­plaz­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wada roz­wo­jo­wa po­le­ga­ją­ca na nie­wyksz­tał­ce­niu się na­rzą­du;


Age­nez­ja (łac. "age­ne­sia", z gr. "a"- + "génesis" = pow­sta­nie) – za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we po­le­ga­ją­ce na nie­wyksz­tał­ce­niu się za­wiąz­ka na­rzą­du, a w kon­sek­wen­cji tegoż na­rzą­du. Do częst­szych pa­to­lo­gii na­le­żą:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agenor

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agens

w ję­zy­koz­naw­stwie: wy­ko­naw­ca czyn­no­ści wy­ra­żo­nej w orze­cze­niu; pod­miot czyn­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wy­ko­naw­ca czyn­no­ści okre­ślo­nej cza­sow­ni­kiem


Zo­bacz też: Agens (psy­cho­lo­gia).

Agens (pod­miot czyn­ny) w ję­zy­koz­naw­stwie – rola se­man­tycz­na wy­ko­naw­cy czyn­no­ści okre­ślo­nej cza­sow­ni­kiem. W zda­niu w stro­nie czyn­nej za­sad­ni­czo jest ko­do­wa­ny przez mia­now­nik i skład­nio­wo pełni funk­cję pod­mio­tu: "Jan czy­ścił meble."


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agensowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agen­sem, do­ty­czą­cy agen­sa


Źródła:

Wiktionary

Agent

1. de­tek­tyw, tajny funk­cjo­na­riusz po­li­cji, wy­wia­dow­ca;
2. tajny współ­pra­cow­nik ob­cych służb wy­wia­dow­czych, szpieg;
3. ajent, osoba poś­red­ni­czą­ca w za­wie­ra­niu umów przez zle­ce­nio­daw­cę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel ja­kiejś firmy

 (1.2) pra­cow­nik wy­wia­du

 (1.3) tajny pra­cow­nik po­li­cji lub służb spe­cjal­nych

 (1.4) uczn. ko­le­ga

 (1.5) uczn. żar­tow­niś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy, au­to­no­micz­na jed­nost­ka wy­ko­rzy­sty­wa­na w pro­gra­mo­wa­niu agen­to­wym;

 (2.2) in­form. model sztucz­nej in­te­li­gen­cji (zwy­kle duży model ję­zy­ko­wy), wy­po­sa­żo­ny w moż­li­wo­ści dzia­ła­nia w świe­cie, np. za­ma­wia­ją­cy bi­le­ty, po­rząd­ku­ją­cy dysk kom­pu­te­ra, pi­szą­cy pro­gra­my, albo roz­ma­wia­ją­cy z klien­ta­mi firmy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) czyn­nik w ja­kiejś re­ak­cji lub pro­ce­sie (an­gli­cyzm ję­zy­ko­wy)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agentivus

w ję­zy­koz­naw­stwie: przy­pa­dek za­leż­ny, wy­ra­ża­ją­cy naj­czę­ściej spraw­cę bądź na­rzę­dzie czyn­no­ści, wy­stę­pu­ją­cy m.in. w ję­zy­kach ka­u­ka­skich; er­ga­ti­vus, er­ga­ti­wus, er­ga­tyw


Źródła:

SJP.pl

Agentka

1. ko­bie­ta de­tek­tyw, tajna funk­cjo­na­riusz­ka po­li­cji, wy­wia­dow­czy­ni;
2. tajna współ­pra­cow­nicz­ka ob­cych służb wy­wia­dow­czych, szpieg;
3. ajent­ka, osoba poś­red­ni­czą­ca w za­wie­ra­niu umów przez zle­ce­nio­daw­cę;
4. po­tocz­nie: zwa­rio­wa­na osoba; apa­rat­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: agent

 (1.2) uczn. dziew­czy­na atrak­cyj­na fi­zycz­nie

 (1.3) uczn. dziew­czy­na, która ma nie­co­dzien­ne po­my­sły


Agent­ka (ang. "Spy") – ame­ry­kań­ski film akcji z ele­men­ta­mi ko­me­dii z 2015 roku. Re­ży­se­rią i sce­na­riu­szem obra­zu zajął się Paul Feig, a w ro­lach głów­nych wy­stą­pi­li Me­lis­sa McCarthy, Jason Stat­ham, Rose Byrne, Mi­ran­da Hart, Bobby Can­na­va­le, Al­li­son Jan­ney oraz Jude Law.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agentowy

→ agent (w in­for­ma­ty­ce)


Źródła:

SJP.pl

Agentura

1. biuro agen­ta hand­lo­we­go;
2. przed­sta­wi­ciel­stwo ja­kie­goś przed­się­bior­stwa, urzę­du;
3. grupa szpie­gów i dy­wer­san­tów na usłu­gach ob­ce­go pań­stwa lub wro­giej or­ga­ni­za­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) część wy­wia­du zło­żo­na z kilku agen­tów na te­ry­to­rium in­ne­go pań­stwa;

 (1.2) przed­sta­wi­ciel­stwo rządu, or­ga­ni­za­cji lub przed­się­bior­stwa na obcym te­re­nie, poza sie­dzi­bą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agenturalność

→ agen­tu­ral­ny


Patrz:agenturalny

Źródła:

SJP.pl

Agenturalny

po­wią­za­ny z agen­tu­rą, do­ty­czą­cy agen­tów lub agen­tu­ry; agen­tu­ro­wy, szpie­gow­ski (np. agen­tu­ral­na przesz­łość)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agen­tu­rą, do­ty­czą­cy agen­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agenturka

zdrob­nie­nie od: agen­tu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: agen­tu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agenturowy

1. → agen­tu­ra (grupa szpie­gów); agen­tu­ral­ny, szpie­gow­ski;
2. → agen­tu­ra (przed­sta­wi­ciel­stwo ja­kie­goś przed­się­bior­stwa); agen­cyj­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agen­tu­rą, do­ty­czą­cy agen­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agentyczny

dzia­ła­ją­cy sa­mo­dziel­nie, z ini­cja­ty­wą i au­to­no­mią


Źródła:

SJP.pl

Agentywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: wska­zu­ją­cy na wy­ko­naw­cę czyn­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Ageratum

ro­dzaj ro­śli­ny ziel­nej lub krze­wu z ro­dzi­ny astro­wa­tych, po­cho­dzą­cych z Mek­sy­ku, ros­ną­cych prze­waż­nie w Ame­ry­ce zwrot­ni­ko­wej; że­ni­szek


Źródła:

SJP.pl

Agesilaos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ageusz

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Ageuzja

utra­ta zmy­słu smaku


Age­uz­ja, od gr. "αγεύσις" ("age­u­sis" — prze­dro­stek "a-" – brak/za­prze­cze­nie + "ge­u­sis" – smak/wra­że­nia sma­ko­we) – objaw cho­ro­bo­wy po­le­ga­ją­cy na utra­cie od­czu­wa­nia smaku, zda­rza­ją­cy się jed­nak rza­dziej niż dys­ge­uz­ja po­le­ga­ją­ca na znieksz­tał­ce­niu lub ob­ni­że­niu ja­ko­ścio­wym i ilo­ścio­wym doz­nań sma­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agezylaus

bo­ha­ter dra­ma­tu Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go "Age­zy­la­usz"; Age­zy­la­usz


Źródła:

SJP.pl

Agezylausz

bo­ha­ter dra­ma­tu Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go "Age­zy­la­usz"; Age­zy­la­us


Źródła:

SJP.pl

Agfa

marka ma­te­ria­łów fo­to­gra­ficz­nych i firma; AGFA


Źródła:

SJP.pl

Aggeusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) bibl. Księ­ga Ag­ge­u­sza;


Ag­ge­usz, "Chag­gaj" (hebr. "Chag" - świę­to, uro­czy­stość), Ag­ga­e­us (od ‏חַגַּי‎ "Hag­gai", Ἀγγαῖος) – jest dzie­sią­tym z tzw. pro­ro­ków mniej­szych, a pier­wszym z trzech dzia­ła­ją­cych po po­wro­cie z nie­wo­li ba­bi­loń­skiej. Autor Księ­gi Ag­ge­u­sza.

Dzia­łał w Je­ro­zo­li­mie około 520 p.n.e..


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aggeuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ag­ge­u­sza


Źródła:

Wiktionary

Aggio

wy­ra­żo­na pro­cen­to­wo nad­wyż­ka kursu dewiz, pa­pie­rów war­to­ścio­wych po­wy­żej ich war­to­ści no­mi­nal­nej; ażio; agio


Źródła:

SJP.pl

Aggiornamento

[czy­taj: adż­dżor­na­men­to lub adżior­na­men­to]
1. odło­że­nie cze­goś na inny ter­min;
2. uw­spół­cze­śnie­nie, mo­der­ni­za­cja;
3. okre­śle­nie na od­no­wę Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go po So­bo­rze Wa­ty­kań­skim II


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. hist. po­li­ty­ka Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go po­le­ga­ją­ca na uno­wo­cze­śnie­niu i mo­der­ni­za­cji dok­tryn oraz in­sty­tu­cji ko­ściel­nych, bę­dą­ca jed­nym z dążeń II So­bo­ru Wa­ty­kań­skie­go;


Ag­gior­na­men­to (z wł. "uw­spół­cze­śnie­nie", "ak­tu­a­li­za­cja", "do­sto­so­wa­nie do dzi­siej­sze­go dnia"; dosł. "udzi­siej­sze­nie", od: "gior­no"; "dzień") – we współ­czes­nej te­o­lo­gii ka­to­lic­kiej i pu­bli­cy­sty­ce ter­min od­no­szą­cy się do zadań dusz­pa­ster­skich So­bo­ru wa­ty­kań­skie­go II w za­kre­sie od­no­wy li­tur­gii, or­ga­ni­za­cji (prawa ka­no­nicz­ne­go), re­la­cji eku­me­nicz­nych, re­la­cji z in­ny­mi re­li­gia­mi i re­la­cji ze współ­czes­ną cy­wi­li­za­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agh

Aka­de­mia Gór­ni­czo-Hut­ni­cza


skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = eduk. Aka­de­mia Gór­ni­czo-Hut­ni­cza;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agila

model sa­mo­cho­du marki Opel


Źródła:

SJP.pl

Agile

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwin­nie, ruch­li­wie, żywo; agil­men­te


Źródła:

SJP.pl

Agilmente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwin­nie, ruch­li­wie, żywo; agile


Źródła:

SJP.pl

Agincourt

[czy­taj: agęKUR] mia­sto we Fran­cji


Agin­co­urt – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Me­urt­he i Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 412 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 99 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Agin­co­urt pla­su­je się na 653. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1083.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aginskoje

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Za­baj­kal­skim;


Agin­sko­je ( "Агинское") – osied­le typu miej­skie­go w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, sto­li­ca daw­ne­go Agiń­sko-Bu­riac­kie­go Okrę­gu Au­to­no­micz­ne­go, włą­czo­ne­go 1 marca 2008 roku w skład Kraju Za­baj­kal­skie­go.

Za­ło­żo­ne w 1811 roku, za­miesz­ku­je je obec­nie 12,6 tys. miesz­kań­ców (dane z 2005 roku).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agio

wy­ra­żo­na pro­cen­to­wo nad­wyż­ka kursu dewiz, pa­pie­rów war­to­ścio­wych po­wy­żej ich war­to­ści no­mi­nal­nej; ażio; aggio


Źródła:

SJP.pl

Agis

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Agitacja

zjed­ny­wa­nie zwo­len­ni­ków dla ja­kiejś spra­wy, idei; pro­pa­go­wa­nie ja­kichś haseł, ide­o­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­łal­ność pro­wa­dzą­ca do zjed­na­nia zwo­len­ni­ków dla pew­nej spra­wy, idei, po­glą­dów; pro­pa­go­wa­nie haseł albo ide­o­lo­gii;


Zo­bacz też: agi­ta­cja w me­dy­cy­nie.

Agi­ta­cja – dzia­łal­ność pro­wa­dzą­ca do zjed­na­nia spra­wy, idei, po­glą­dów; pro­pa­go­wa­nie haseł albo ide­o­lo­gii.

Jako forma pro­pa­gan­dy ma słu­żyć osią­gnię­ciu do­raź­ne­go, kon­kret­ne­go celu. Spo­so­ba­mi pro­wa­dze­nia agi­ta­cji są: re­kla­my, ulot­ki, słowa, pla­ka­ty i prze­mó­wie­nia wie­co­we (naj­star­sza forma).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agitacyjność

→ agi­ta­cyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skłon­ność do po­bu­dze­nia; zdol­ność do wzbu­dza­nia emo­cji czy pew­nych za­cho­wań


Patrz:agitacyjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agitacyjny

do­ty­czą­cy agi­ta­cji lub agi­ta­to­ra (np. dzia­łal­ność agi­ta­cyj­na); agi­ta­tor­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) słu­żą­cy agi­ta­cji, po­zy­ska­niu no­wych zwo­len­ni­ków dla spra­wy czy idei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agitato

[czy­taj: adżi­ta­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: burz­li­wie, gwał­tow­nie


Źródła:

SJP.pl

Agitator

osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca agi­ta­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca agi­ta­cję

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) chem. cy­lin­drycz­ny, sta­lo­wy re­ak­tor wy­ło­żo­ny oło­wiem; naj­czę­ściej uży­wa­ny do ra­fi­na­cji ropy naf­to­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agitatorka

ko­bie­ta prze­pro­wa­dza­ją­ca agi­ta­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: agi­ta­tor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agitatorski

do­ty­czą­cy agi­ta­cji lub agi­ta­to­ra (np. dzia­łal­ność agi­ta­tor­ska); agi­ta­cyj­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agi­ta­to­rem, do­ty­czą­cy agi­ta­to­ra

 (1.2) na­le­żą­cy do agi­ta­to­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agitatorstwo

rza­dziej: agi­to­wa­nie, pro­pa­go­wa­nie cze­goś, szu­ka­nie zwo­len­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie agi­ta­to­ra, czyn­ność agi­to­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agitka

ulot­ka, pro­kla­ma­cja, utwór o tre­ści agi­ta­cyj­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. krót­ki utwór, ulot­ka, prze­mó­wie­nie itp. o cha­rak­te­rze pro­pa­gan­do­wym, agi­ta­cyj­nym


Agit­ka (ros. "агитка" – agi­ta­cja, z łac. "agi­ta­tio" – po­bu­dza­nie, po­ga­nia­nie) – krót­ki utwór wier­szo­wa­ny lub pro­za­tor­ski o cha­rak­te­rze pro­pa­gan­do­wym, adre­so­wa­ny do sze­ro­kie­go grona od­bior­ców (sta­no­wią­cych część kon­kret­nej grupy lub spo­łecz­no­ści), ma­ją­cy na celu skło­nie­nie od­bior­cy do po­pie­ra­nia okre­ślo­nych haseł czy dążeń po­li­tycz­nych za po­mo­cą bar­dzo pro­stych i wy­ra­zi­stych środ­ków li­te­rac­kich oraz od­no­szą­cy się do ak­tu­al­nej, bie­żą­cej te­ma­ty­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­wa­dze­nie agi­ta­cji


Źródła:

Wiktionary

Agitować

zjed­ny­wać zwo­len­ni­ków dla ja­kiejś spra­wy, idei; pro­pa­go­wać jakąś ideę


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zjed­ny­wać zwo­len­ni­ków dla ja­kiejś spra­wy, idei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agitprop

śro­do­wi­sko­wo: agi­ta­cja i pro­pa­gan­da w po­sta­ci zor­ga­ni­zo­wa­nej


Agit­prop – skrót od słów: agi­ta­cja i pro­pa­gan­da, do­ty­czą­cy Wy­dzia­łu Agi­ta­cji i Pro­pa­gan­dy ( отдел агитации и пропаганды, trb. "otd­jel agi­tat­sii i pro­pa­gan­dy"), za­ło­żo­ne­go w 1920 roku w ra­mach se­kre­ta­ria­tu Ko­mi­te­tu Cen­tral­ne­go KPZR.

Agit­prop jako in­sty­tu­cja stop­nio­wo roz­sze­rzy­ła swe wpły­wy na wszyst­kie dzie­dzi­ny życia w ZSRR, jak rów­nież na wiele ob­sza­rów po­li­ty­ki mię­dzy­na­ro­do­wej, gdzie pro­wa­dzi­ła swoją dzia­łal­ność w ra­mach or­ga­ni­za­cji fa­sa­do­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Agin­skim, do­ty­czą­cy Agin­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Aglaja

w mi­to­lo­gii grec­kiej: jedna z cha­ryt, duch na­tu­ry z or­sza­ku Afro­dy­ty, uo­sa­bia­ją­cy buj­ność przy­ro­dy, wcie­le­nie pię­kna i mi­łos­ne­go po­wa­bu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. jedna z Cha­ryt;

 (1.2) mitgr. córka Man­ti­ne­o­sa, żona Abasa, matka Akriz­jo­sa i Proj­to­sa

 (1.3) mitgr. jedna z nimf, matka Ni­re­u­sa

 (1.4) rzad. imię|pol­ski|ż.

 (1.5) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 47;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aglaonema

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej; aglo­ne­ma


Agla­o­ne­ma ("Agla­o­ne­ma" Schott) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych ("Ara­ce­ae"), obej­mu­ją­cy 26 ga­tun­ków, po­cho­dzą­cych z tro­pi­kal­nych re­jo­nów po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, od pół­noc­no-wschod­nich Indii do Papui-Nowej Gwi­nei. Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju wy­wo­dzi się z grec­kich słów – αγλαός ("agla­os" – jasny, pię­kny) i νήμα ("nema" – nić) i od­no­si się do bu­do­wy kwia­tów mę­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aglet

skuw­ka na koń­cach sznu­rów­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. skuw­ka na końcu sznu­ro­wa­dła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aglikon

nie­cu­kro­wy skład­nik gli­ko­zy­dów


Agli­kon, ge­ni­na – nie­cu­kro­wy skład­nik gli­ko­zy­dów, pod­staw­nik po­łą­czo­ny z cu­krem wią­za­niem gli­ko­zy­do­wym. Agli­ko­na­mi mogą być licz­ne związ­ki che­micz­ne wy­stę­pu­ją­ce w przy­ro­dzie (np. al­ko­ho­le, kwasy kar­bok­sy­lo­we, fe­no­le).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aglomarmur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. sztucz­ny ka­mień, skła­da­ją­cy się w 95% z mar­mu­ru na­tu­ral­ne­go (tzw. grysu mar­mu­ro­we­go) i 5% z ży­wi­cy po­lie­stro­wej


Źródła:

Wiktionary

Aglomeracja

1. na­gro­ma­dze­nie, sku­pie­nie cze­goś; to, co zo­sta­ło sku­pio­ne; sku­pi­sko;
2. w ur­ba­ni­sty­ce: sku­pie­nie lud­no­ści i za­bu­do­wy na sto­sun­ko­wo nie­wiel­kim te­re­nie; dzia­ła­nie dą­żą­ce do zur­ba­ni­zo­wa­nia ja­kie­goś ob­sza­ru;
3. w hut­nict­wie: spie­ka­nie rud


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urb. ze­spół miast i osied­li, sku­pio­nych na względ­nie małym ob­sza­rze, zaz­wy­czaj wokół du­że­go mia­sta lub oś­rod­ka prze­my­sło­we­go;

 (1.2) na­gro­ma­dze­nie, sku­pie­nie cze­goś; także. to, co zo­sta­ło zgro­ma­dzo­ne

 (1.3) hutn. pro­ces spie­ka­nia pyłów, miał­kich rud i kon­cen­tra­tów, celem uzy­ska­nia wła­ści­wo­ści i kształ­tu po­trzeb­nych dla dal­szych eta­pów obrób­ki hut­ni­czej


Aglo­me­ra­cja miej­ska (z ag­glo­me­ra­tio „na­gro­ma­dze­nie”) – zwar­ty ze­spół wza­jem­nie po­wią­za­nych jed­no­stek osad­ni­czych, pow­sta­ły w wy­ni­ku kon­cen­tra­cji lud­no­ści oraz przeksz­tał­ce­nia za­bu­do­wy i za­go­spo­da­ro­wa­nia.

Ob­szar aglo­me­ra­cji wyz­na­cza­ny jest przez za­sięg spój­ne­go te­ry­to­rial­nie ob­sza­ru zur­ba­ni­zo­wa­ne­go, który może wy­kra­czać poza ad­mi­ni­stra­cyj­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aglomeracyjny

1. do­ty­czą­cy aglo­me­ra­cji (np. ten­den­cje aglo­me­ra­cyj­ne);
2. do­ty­czą­cy aglo­me­ra­tu, zwła­szcza w zna­cze­niu ge­o­lo­gicz­nym (np. skały aglo­me­ra­cyj­ne)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z aglo­me­ra­cją, gro­ma­dze­niem cze­goś

 (1.2) urb. zwią­za­ny z aglo­me­ra­cją, do­ty­czą­cy aglo­me­ra­cji

 (1.3) hutn. chem. zwią­za­ny z aglo­me­ra­cją, do­ty­czą­cy aglo­me­ra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aglomerat

1. książ­ko­wo: zle­pek, sku­pi­sko cze­goś;
2. pro­dukt pow­sta­ły na sku­tek aglo­me­ra­cji;
3. gru­bo­o­kru­cho­wa skała pi­ro­kla­stycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hutn. spiek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aglomerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. sku­pia­nie, ze­spa­la­nie cze­goś

 (1.2) techn. me­cha­nicz­ne sku­pia­nie mniej­szych ka­wał­ków w więk­sze, np. bry­kie­to­wa­niu węgla albo prze­rób­ce rud


Aglo­me­ro­wa­nie – łą­cze­nie drob­nych czą­stek ciał syp­kich (sprosz­ko­wa­nych) w więk­sze czę­ści.

Drob­ne cząst­ki ciała po­łą­czo­ne w więk­sze przy­bie­ra­ją nową formę struk­tu­ry, cha­rak­te­ry­zu­ją­cą się in­dy­wi­du­al­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi, in­ny­mi niż cząst­ki pier­wot­nie. (np. cu­kier puder za­glo­me­ro­wa­ny na­bie­ra lep­szych wła­ści­wo­ści je­że­li cho­dzi o py­li­stość, tzn. nie roz­py­la się).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aglomerować

1. książ­ko­wo: sku­piać, ze­spa­lać coś;
2. w tech­ni­ce: prze­pro­wa­dzać pro­ces aglo­me­ra­cji


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) techn. sku­piać me­cha­nicz­nie mniej­sze ka­wał­ki, ziar­na w więk­sze ka­wał­ki, bryły, np. w pro­ce­sie bry­kie­to­wa­nia węgla albo prze­rób­ki rud

 (1.2) książk. sku­piać, spa­jać, ze­spa­lać coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aglomerownia

piec, w któ­rym aglo­me­ru­je się rudę; spie­kal­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hutn. spie­kal­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aglomeryzować

łą­czyć mniej­sze ka­wał­ki, ziar­na w więk­sze czę­ści; aglo­me­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Aglonema

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, po­cho­dzą­cy z Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej; agla­o­ne­ma


Źródła:

SJP.pl

Agloporyt

sil­nie po­ro­wa­ty ma­te­riał bu­dow­la­ny, otrzy­my­wa­ny przez wy­pa­la­nie niek­tó­rych od­mian skał ila­stych; ro­dzaj ce­ra­micz­ne­go kru­szy­wa lek­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sil­nie po­ro­wa­ty ma­te­riał bu­dow­la­ny, otrzy­my­wa­ny przez wy­pa­la­nie niek­tó­rych od­mian skał ila­stych, ro­dzaj ce­ra­micz­ne­go kru­szy­wa lek­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aglutynacja

aglu­ty­na­cyj­ność;
1. zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na sku­pia­niu i zle­pia­niu się roz­pro­szo­nych w pły­nie ko­mó­rek lub or­ga­niz­mów;
2. zja­wi­sko mor­fo­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na do­łą­cza­niu afik­sów do rdze­nia wy­ra­zu w celu ut­wo­rze­nia okre­ślo­nej formy gra­ma­tycz­nej, przy czym każdy afiks ma tylko jedną funk­cję gra­ma­tycz­ną (np. w "je­stem" koń­ców­ka -em wska­zu­je na pier­wszą osobę)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zle­pia­nie się roz­pro­szo­nych w pły­nie ko­mó­rek

 (1.2) jęz. two­rze­nie form gra­ma­tycz­nych przez do­łą­cza­nie do rdze­nia afik­sów


Aglu­ty­na­cja – jeden z od­czy­nów im­mu­no­lo­gicz­nych, po­le­ga­ją­cy na zle­pia­niu an­ty­ge­nów upo­sta­cio­wa­nych (np. bak­te­rii lub krwi­nek) pod wpły­wem swo­i­stej su­ro­wi­cy krwi oraz znaj­du­ją­cych się w niej spe­cy­ficz­nych prze­ciw­ciał – aglu­ty­nin. Pro­ces ten prze­bie­ga dwu­e­ta­po­wo: na po­cząt­ku na­stę­pu­je swo­i­ste zwią­za­nie an­ty­ge­nu z prze­ciw­cia­łem, a na­stęp­nie nies­wo­i­ste wy­kła­cza­nie, za­cho­dzą­ce pod wpły­wem elek­tro­li­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aglutynacyjność

aglu­ty­na­cja;
1. zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na sku­pia­niu i zle­pia­niu się roz­pro­szo­nych w pły­nie ko­mó­rek lub or­ga­niz­mów;
2. zja­wi­sko mor­fo­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na do­łą­cza­niu afik­sów do rdze­nia wy­ra­zu w celu ut­wo­rze­nia okre­ślo­nej formy gra­ma­tycz­nej, przy czym każdy afiks ma tylko jedną funk­cję gra­ma­tycz­ną (np. w "je­stem" koń­ców­ka -em wska­zu­je na pier­wszą osobę)


Aglu­ty­na­cyj­ność (dosł. "skle­ja­nie"), aglu­ty­na­cja – w ję­zy­koz­naw­stwie pro­ces mor­fo­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na sto­so­wa­niu róż­ne­go ro­dza­ju afik­sów, okre­śla­ją­cych funk­cję skład­nio­wą wy­ra­zu w wy­po­wie­dze­niu. Od koń­có­wek flek­syj­nych afik­sy te odróż­nia luź­niej­szy zwią­zek z rdze­niem wy­ra­zu oraz ich czę­sta jed­no­funk­cyj­ność – zaz­wy­czaj okre­śla­ją one tylko jedną ka­te­go­rię gra­ma­tycz­ną, co nie­sie za sobą ko­niecz­ność jed­no­czes­ne­go do­da­wa­nia do wy­ra­zu wielu afik­sów (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aglutynacyjny

zwią­za­ny z aglu­ty­na­cją:
a) bio­lo­gicz­ną (np. testy aglu­ty­na­cyj­ne);
b) ję­zy­ko­wą (np. język aglu­ty­na­cyj­ny)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. taki, który two­rzy wy­ra­zy po­chod­ne przez zle­pia­nie słów, a nie na dro­dze od­mia­ny

 (1.2) biol. med. zwią­za­ny ze zja­wi­skiem aglu­ty­na­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aglutynant

w ję­zy­koz­naw­stwie: cząst­ka oso­bo­wo-licz­bo­wa form prze­mi­ja­ją­cych (pre­te­ry­tyw­nych), np. flek­sem za­wie­ra­ją­cy formy typu -em, -śmy


Źródła:

SJP.pl

Aglutynina

w bio­lo­gii: ciał­ko biał­ko­we (prze­ciw­cia­ło) znaj­du­ją­ce się w oso­czu krwi, które po­wo­du­je aglu­ty­na­cję (zle­pia­nie się) krwi­nek, bak­te­rii itp. w grud­ki; zlep­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. prze­ciw­cia­ło bio­rą­ce udział w zle­pia­niu aglu­ty­no­ge­nów pod­czas aglu­ty­na­cji;


Aglu­ty­ni­na – sub­stan­cja po­wo­du­ją­ca zle­pia­nie aglu­ty­no­ge­nów pod­czas aglu­ty­na­cji. Mogą być to prze­ciw­cia­ła obec­ne w su­ro­wi­cy krwi albo do­wol­na inna sub­stan­cja jak np. lek­ty­ny.

Ze wzglę­du na dzia­ła­nie wy­róż­nia się prze­ciw­cia­ła:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aglutyninowy

→ aglu­ty­ni­na, np. testy aglu­ty­ni­no­we


Źródła:

SJP.pl

Aglutynogen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. an­ty­gen znaj­du­ją­cy się na po­wierzch­ni krwi­nek czer­wo­nych, który może wy­wo­łać re­ak­cję aglu­ty­na­cji, czyli zle­pia­nia się ko­mó­rek, w obec­no­ści od­po­wied­nich prze­ciw­ciał (aglu­ty­nin)


Aglu­ty­no­ge­ny – an­ty­ge­ny (zwy­kle gli­ko­pro­te­i­ny) wy­stę­pu­ją­ce w bło­nie ko­mór­ko­wej krwi­nek czer­wo­nych, zle­pia­ne pod­czas aglu­ty­na­cji przez aglu­ty­ni­ny. 250 opi­sa­nych aglu­ty­no­ge­nów poz­wa­la na roz­róż­nie­nie ukła­dów gru­po­wych krwi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aglutynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. za­cho­dze­nie zja­wi­ska aglu­ty­na­cji


Źródła:

Wiktionary

Aglutynować

w bio­lo­gii: po­wo­do­wać aglu­ty­na­cję


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) zle­piać, skle­jać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny aglu­ty­no­wać się (dk. brak)

 (2.1) zle­piać się, skle­jać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agmatoploidalność

→ ag­ma­to­plo­i­dal­ny


Patrz:agmatoploidalny

Źródła:

SJP.pl

Agnacja

1. książ­ko­wo: po­kre­wień­stwo w linii mę­skiej, obej­mu­ją­ce także osoby wcho­dzą­ce do ro­dzi­ny przez adop­cję lub mał­żeń­stwo;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: po­kre­wień­stwo opar­te na sto­sun­ku praw­nym, wy­ni­ka­ją­cym z pod­po­rząd­ko­wa­nia wła­dzy oj­cow­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­kre­wień­stwo w linii mę­skiej

 (1.2) w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: po­kre­wień­stwo opar­te na sto­sun­ku praw­nym wy­ni­ka­ją­cym z pod­po­rząd­ko­wa­nia wła­dzy ojca


Agna­cja (łac. "agna­tio", od "agna­tus", "natus": uro­dzo­ny) – ro­dzaj po­kre­wień­stwa w rzym­skim pra­wie ro­dzin­nym wy­ni­ka­ją­ce­go ze wspól­ne­go pod­le­ga­nia "pa­triae po­te­sta­tis" (wła­dzy oj­cow­skiej), w prze­ci­wień­stwie do ko­gna­cji, która opie­ra­ła się na (wszyst­kich) wię­zach krwi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agnacki

przy­miot­nik od: agnat


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: agnat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnackość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co agnac­kie


Źródła:

Wiktionary

Agnacyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest agna­cyj­ne


Źródła:

Wiktionary

Agnacyjny

do­ty­czą­cy agna­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agna­cją, do­ty­czą­cy agna­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnat

1. krew­ny w linii mę­skiej (ze stro­ny ojca);
2. w pra­wie rzym­skim: czło­nek ro­dzi­ny nie­po­wią­za­ny wię­za­mi krwi, któ­re­go po­kre­wień­stwo opar­te było na sto­sun­ku praw­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. krew­ny w linii mę­skiej

 (1.2) hist. praw. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: czło­nek ro­dzi­ny przez wspól­ną wła­dzę ojca, a nie przez więzy krwi


Agnat – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Górna Loara.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 222 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 11 osób/km² (wśród 1310 gmin Ower­nii Agnat pla­su­je się na 628. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 447.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agnatka

krew­na w linii mę­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krew­na w linii mę­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnatyzm

po­kre­wień­stwo w linii mę­skiej, obej­mu­ją­ce rów­nież osoby wcho­dzą­ce do ro­dzi­ny po­przez adop­cję lub mał­żeń­stwo; agna­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. agna­cja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnelli

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Agnes

obce imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agni

w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: we­dyj­ski bóg ognia


Agni (de­wa­na­ga­ri अग्नि, trl. agni, "ogień") – hin­du­ski bóg ognia. Jego wi­ze­ru­nek jest zaz­wy­czaj umie­szcza­ny w po­łud­nio­wo-wschod­nich na­roż­ni­kach świą­tyń hin­du­i­stycz­nych, po­nie­waż jest czczo­ny jako bó­stwo strze­gą­ce tego kie­run­ku. W kla­sycz­nej kos­mo­lo­gii hin­du­iz­mu ogień (Agni) jest jed­nym z pię­ciu nietr­wa­łych ży­wio­łów (pań­ćab­hu­ta) – obok nieba (akaśa), wody (apas), po­wie­trza (waju) i ziemi (prith­wi) – które łączą się, two­rząc em­pi­rycz­nie po­strze­gal­ną eg­zy­sten­cję ma­te­rial­ną (pra­kri­ti).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agniesia

zdrob­nie­nie od: Agniesz­ka (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Agniesz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnieszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Agnieszka

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) pot. żart. hi­gie­nist­ka


– imię żeń­skie, jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych w Pol­sce, gdzie po­ja­wi­ło się wraz z chrze­ści­jań­stwem. Po­cho­dzi od Αγνή – „czy­sta”, „dzie­wi­cza”, „nie­ska­la­na”. Może rów­nież po­cho­dzić od agnus – „ba­ra­nek” (to jed­no­cze­śnie ro­dzaj męski grec­kiej „h-agne”). Do Czech imię to do­tar­ło w for­mie Agnes, na­stęp­nie zo­sta­ło za­a­dap­to­wa­ne do ję­zy­ka pol­skie­go w obec­nej for­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agnihotra

we­dyj­ski ry­tu­ał ofiar­ny


Agni­ho­tra (de­wa­na­ga­ri अग्निहोत्र) – ofia­ra ognio­wa w hin­du­iz­mie, speł­nia­na przy spe­cjal­nych okaz­jach, jak np. na­ro­dzi­ny dziec­ka, ślub, po­grzeb, kon­se­kra­cja świą­ty­ni. Jej nie­zbęd­nym ele­men­tem jest kunda, w któ­rej roz­pa­la się ogień. W cza­sie agni­ho­try in­to­nu­je się man­try we­dyj­skie oraz wrzu­ca do ognia ziar­no (np. ryż).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agnisia

zdrob­nie­nie od: Agniesz­ka (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Agniesz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnoskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. poz­na­wa­nie, roz­poz­na­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Agnoskować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. poz­nać, roz­poz­nać; stwier­dzić nie­wąt­pli­wość cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Agnostycystycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób agno­sty­cy­stycz­ny, wła­ści­wy agno­sty­cyz­mo­wi, agno­sty­kom


Źródła:

Wiktionary

Agnostycystyczny

→ agno­sty­cyzm; agno­stycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zob. agno­stycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnostycyzm

fi­lo­zo­ficz­ny po­gląd za­kła­da­ją­cy nie­moż­ność obiek­tyw­ne­go poz­na­nia świa­ta i praw nim rzą­dzą­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. filoz. po­gląd ne­gu­ją­cy cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo moż­li­wość poz­na­nia bytu;


Agno­sty­cyzm ( "ἄγνωστος" "α-" "a-", bez + "γνώσις" "gnōsis", wie­dzy; od gno­sty­cyz­mu) – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go obec­nie nie­moż­li­we jest cał­ko­wi­te poz­na­nie rze­czy­wi­sto­ści. W kon­tek­ście re­li­gij­nym agno­sty­cyzm oz­na­cza nie­moż­li­wość do­wie­dze­nia się, czy Bóg lub bo­go­wie ist­nie­ją, czy też nie. Osobą, która wpro­wa­dzi­ła ter­min "agno­sty­cyzm, "jest Tho­mas Henry Hux­ley (dzia­dek Al­do­u­sa Hux­le­ya). Agno­sty­cyzm przy­bie­ra różne formy, i tak agno­styk może być ate­i­stą, te­i­stą albo żad­nym z nich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agnostyczka

zwo­len­nicz­ka agno­sty­cyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. zwo­len­nicz­ka agno­sty­cyz­mu, ko­bie­ta uwa­ża­ją­ca, że nie da się udo­wod­nić ist­nie­nia lub nie­ist­nie­nia boga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnostycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób agno­stycz­ny, wła­ści­wy agno­sty­cyz­mo­wi, agno­sty­kom


Źródła:

Wiktionary

Agnostyczny

od­no­szą­cy się agno­sty­cyz­mu (np. po­sta­wa agno­stycz­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z agno­sty­cyz­mem lub agno­sty­ka­mi

 (1.2) in­form. nie­za­leż­ny od plat­for­ma­at­for­my, na któ­rej jest uru­cho­mio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnostyk

zwo­len­nik agno­sty­cyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. rel. zwo­len­nik agno­sty­cyz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnozja

w me­dy­cy­nie: pa­to­lo­gicz­ny brak roz­poz­na­wa­nia bodź­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. upo­śle­dze­nie lub utra­ta zdol­no­ści roz­poz­na­wa­nia bodź­ców od­dzia­łu­ją­cych na na­rzą­dy zmy­słów, przy za­cho­wa­niu pod­sta­wo­wych funk­cji tych na­rzą­dów;


Agnoz­ja (gr. ἀγνωσία "agnōsía" – „nieś­wia­do­mość, niez­na­jo­mość, nie­wie­dza”) – stan za­bu­rzo­nej zdol­no­ści roz­poz­na­nia zna­nych ele­men­tów oto­cze­nia, przy braku za­bu­rze­nia czę­ści od­bior­czej. Ter­min wpro­wa­dzo­ny przez Sig­mun­da Fre­u­da w 1891 roku.

Z uwagi na różne ro­dza­je mo­dal­no­ści wy­róż­nia się:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agnozyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agnoz­ją, do­ty­czą­cy agnoz­ji


Źródła:

Wiktionary

Agnus

me­da­lio­nik z wosku z od­ci­skiem ba­ran­ka; agnu­sek


Źródła:

SJP.pl

Agnusek

me­da­lio­nik z wosku z od­ci­skiem ba­ran­ka; agnus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. me­da­lio­nik z bia­łe­go wosku z wy­pu­kłym od­ci­skiem Ba­ran­ka Bo­że­go na jed­nej stro­nie, a na dru­giej – Jana Chrzci­cie­la, poś­wię­co­ny osob­nym ce­re­mo­nia­łem przez pa­pie­ża; Glo­ger.;

 (1.2) gwara. wiel­ka­noc­ny ba­ra­nek wy­ko­na­ny z cukru, wy­szy­ty lub na­ma­lo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agnys

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Agniesz­ka


Źródła:

Wiktionary

Agnysa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Agniesz­ka


Źródła:

Wiktionary

Agogiczny

zwią­za­ny ze zmia­na­mi rytmu oraz tempa in­ter­pre­to­wa­ne­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z ago­gi­ką, do­ty­czą­cy ago­gi­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agogika

1. nauka o tem­pie mu­zycz­nym;
2. zmia­ny w tem­pie ut­wo­ru w cza­sie jego in­ter­pre­ta­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. nie­wiel­kie od­chy­le­nia i zmia­ny w tem­pie i ryt­mie wy­ko­ny­wa­ne­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, uza­sad­nio­ne in­ter­pre­ta­cją mu­zycz­ną wy­ko­naw­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agogo

in­stru­ment afry­kań­ski wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ca­po­e­i­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. in­stru­ment per­ku­syj­ny po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go zbu­do­wa­ny co najm­niej z dwóch dzwon­ków po­łą­czo­nych za­krzy­wio­nym uchwy­tem;


Agogo ( agogô) – in­stru­ment mu­zycz­ny po­dob­ny do kro­wie­go dzwon­ka roz­po­wszech­nio­ny wśród ludów Jo­ru­ba, Igala i Edo za­mie­szu­ją­cych Ni­ge­rię oraz w Bra­zy­lii. Wy­stę­pu­je w for­mie po­je­dyn­cze­go kie­li­cha, lub dwóch kie­li­chów po­łą­czo­nych za­gię­tym prę­tem. W Bra­zy­lii może rów­nież skła­dać się z trzech lub czte­rech kie­li­chów. Nie ma serca – dźwię­ki wy­da­je się ude­rza­jąc w kor­pus me­ta­lo­wą lub drew­nia­ną pałką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agon

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: szla­chet­na ry­wa­li­za­cja w za­wo­dach spor­to­wych, kon­kur­sie mu­zycz­nym lub li­te­rac­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­wo­dy spor­to­we, mu­zycz­ne oraz tur­nie­je po­e­tów w sta­ro­żyt­nej Gre­cji

 (1.2) część ko­me­dii sta­ro­at­tyc­kiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agona

linia łą­czą­ca na mapie ge­o­gra­ficz­nej miej­sca o od­chy­le­niu ma­gne­tycz­nym rów­nym zeru; izo­go­na ze­ro­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kar­togr. linia na mapie łą­czą­ca punk­ty wy­ka­zu­ją­ce ze­ro­wą war­tość de­kli­na­cji ma­gne­tycz­nej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agonadyzm

wro­dzo­ny brak gonad (jąder lub jaj­ni­ków)


Źródła:

SJP.pl

Agonalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ago­nal­ny


Źródła:

Wiktionary

Agonalny

przy­miot­nik od: ago­nia (stan po­prze­dza­ją­cy zgon), np. stan ago­nal­ny, drgaw­ki ago­nal­ne


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ago­nią, sta­nem po­prze­dza­ją­cym zgon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agonia

1. stan po­prze­dza­ją­cy zgon; ko­na­nie;
2. prze­no­śnie: chy­le­nie się ku upad­ko­wi, do­go­ry­wa­nie, ko­niec (np. ago­nia ko­mu­niz­mu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan bez­poś­red­nio po­prze­dza­ją­cy zgon;

 (1.2) przen. po­gor­sze­nie się stanu cze­goś pro­wa­dzą­ce do upad­ku


Ago­nia – pro­ces umie­ra­nia po­prze­dza­ją­cy śmierć, czyli okres po­prze­dza­ją­cy usta­nie funk­cji ży­cio­wych or­ga­niz­mu. Po­le­ga na stop­nio­wym za­ni­ka­niu czyn­no­ści ży­cio­wych, pro­wa­dzą­cy do śmier­ci kli­nicz­nej, a na­stęp­nie bio­lo­gicz­nej. Ago­nia nie za­wsze koń­czy się zgo­nem. Za­sto­so­wa­nie re­a­ni­ma­cji może od­wró­cić jej pro­ces.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agoniczny

1. przy­miot­nik od: agon;
2. przy­miot­nik od: agona


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kar­togr. zwią­za­ny z agoną, do­ty­czą­cy agony


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agonista

czyn­nik współ­dzia­ła­ją­cy lub o po­dob­nym dzia­ła­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. czyn­nik współ­dzia­ła­ją­cy, o po­dob­nym dzia­ła­niu do cze­goś;


Ago­ni­sta (l.m. ago­ni­sty) – sub­stan­cja łą­czą­ca się z re­cep­to­rem i po­wo­du­ją­ca re­ak­cję w ko­mór­ce. Jest prze­ci­wień­stwem an­ta­go­ni­sty, który łą­cząc się z re­cep­to­rem, blo­ku­je go bez wy­wo­ły­wa­nia re­ak­cji. An­ta­go­ni­sta blo­ku­je re­cep­tor także przed ak­ty­wo­wa­niem go przez ago­ni­stę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agonistyczny

1. do­ty­czą­cy walki lub ry­wa­li­za­cji; kom­pe­ty­tyw­ny, kom­pe­ty­cyj­ny;
2. w me­dy­cy­nie: wzmac­nia­ją­cy dzia­ła­nie ja­kiejś sub­stan­cji, współ­dzia­ła­ją­cy z nią lub ma­ją­cy dzia­ła­nie po­dob­ne; kom­pe­ty­tyw­ny, kom­pe­ty­cyj­ny;
3. w zo­o­lo­gii: za­cho­wa­nie ago­ni­stycz­ne - każde in­stynk­tow­ne za­cho­wa­nie zwie­rzę­cia w kon­fron­ta­cji z innym zwie­rzę­ciem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ago­ni­sty­ką, walką, ry­wa­li­za­cją

 (1.2) med. chem. współ­dzia­ła­ją­cy, ma­ją­cy po­dob­ne dzia­ła­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agonistyka

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: za­sa­da szla­chet­nej ry­wa­li­za­cji w za­wo­dach spor­to­wych, kon­kur­sach li­te­rac­kich i mu­zycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: współ­za­wod­nict­wo w ago­nach


Ago­ni­sty­ka – w an­tycz­nej Gre­cji wszel­ka ry­wa­li­za­cja w ago­nach te­a­tral­nych lub spor­to­wych. Po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "ago­ni­sti­kós" (za­pa­śni­czy).

W prak­se­o­lo­gii i te­o­rii or­ga­ni­za­cji to także nauka o walce. Przy­kła­dem szcze­gól­nym ago­ni­sty­ki, jako nauki jest ma­cho­lo­gia, Ema­nu­e­la La­ske­ra, który w swo­ich książ­kach fi­lo­zo­ficz­nych two­rzy naukę walki, w któ­rej stre­szcza za­sa­dy sza­chów i prze­no­si je do in­nych sfer życia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agopsowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Agora

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji:
1. zgro­ma­dze­nie lu­do­we (oby­wa­te­li pań­stwa-mia­sta);
2. plac oto­czo­ny bu­dyn­ka­mi pu­blicz­ny­mi, bę­dą­cy cen­trum życia spo­łecz­ne­go, po­li­tycz­ne­go itp., rynek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. urb. głów­ny plac grec­kie­go mia­sta-pań­stwa;

 (1.2) hist. polit. po­dej­mu­ją­ce naj­waż­niej­sze de­cyz­je zgro­ma­dze­nie zwo­ły­wa­ne w grec­kich mia­stach-pań­stwach

 (1.3) urb. plac tar­go­wy lub hala tar­go­wa we współ­czes­nej Gre­cji

 (1.4) przen. miej­sce nie­skrę­po­wa­nych roz­mów, forum pu­blicz­nych dy­sku­sji i pre­zen­ta­cji po­glą­dów

 (1.5) monet. mo­ne­ta zdaw­ko­wa w Iz­ra­e­lu o war­to­ści 0,01 sze­kla;


Agora (gr. ἀγορά, dosł. "miej­sce zgro­ma­dzeń") – głów­ny plac, rynek w mia­stach sta­ro­żyt­nej Gre­cji. Cen­trum wokół któ­re­go to­czy­ło się życie po­li­tycz­ne, re­li­gij­ne, a cza­sa­mi także hand­lo­we.

We wczes­nym eta­pie roz­wo­ju polis agorą na­zy­wa­no samo zgro­ma­dze­nie oby­wa­te­li upraw­nio­nych do gło­so­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agorafobia

cho­ro­bli­wy lęk przed ot­war­tą prze­strze­nią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy lęk przed prze­by­wa­niem sa­me­mu w miej­scach pu­blicz­nych;


Ago­ra­fo­bia ( αγοράφόβος: "agora" ‘plac’ ‘rynek’, "pho­bos" ‘strach’ ‘lęk’) – ir­ra­cjo­nal­ny lęk przed prze­by­wa­niem na ot­war­tej prze­strze­ni, wyj­ściem z domu, wej­ściem do skle­pu, tłu­mem, miej­sca­mi pu­blicz­ny­mi, sa­mot­nym po­dró­żo­wa­niem, wy­wo­ła­ny obawą przed na­pa­dem pa­ni­ki i bra­kiem po­mo­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agorafobiczny

→ ago­ra­fo­bia


Patrz:agorafobia

Źródła:

SJP.pl

Agorafobio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ago­ra­fo­bia


Źródła:

Wiktionary

Agorysta

zwo­len­nik ago­ryz­mu - anar­chi­stycz­nej dok­try­ny po­li­tycz­nej, le­wi­co­wej od­mia­ny anar­chiz­mu


Źródła:

SJP.pl

Agorystka

→ ago­ry­sta


Patrz:agorysta

Źródła:

SJP.pl

Agoryzm

anar­chi­stycz­na dok­try­na po­li­tycz­na, le­wi­co­wa od­mia­na anar­chiz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) boj­kot pań­stwa; zwła­szcza mo­ty­wo­wa­ny li­ber­ta­ria­niz­mem le­wo­skręt­nym i dą­żą­cy do anar­chi­stycz­nej re­wo­lu­cji


Ago­ryzm – anar­chi­stycz­na dok­try­na po­li­tycz­na sfor­mu­ło­wa­na przez Sa­mu­e­la Ed­war­da Kon­ki­na III i uwa­ża­na za fi­lo­zo­fię le­wi­co­wo-li­ber­ta­riań­ską. Głów­nym celem ago­ry­stów jest ut­wo­rze­nie wol­ne­go spo­łe­czeń­stwa, w któ­rym „wszyst­kie związ­ki mię­dzy­ludz­kie są do­bro­wol­ne”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agp

skrót z an­giel­skie­go: Ac­ce­le­ra­ted Grap­hics Port; złą­cze w kom­pu­te­rach klasy PC przy­sto­so­wa­ne do ob­słu­gi kart gra­ficz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agr.

skrót od: agro­tech­ni­ka, agro­tech­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Agra

mia­sto w pół­noc­nych In­diach


Agra (hindi: आगरा) – mia­sto w In­diach w sta­nie Uttar Pra­desh nad Ja­mu­ną.

Po­pu­la­cja mia­sta w 2001 roku wy­no­si­ła 1 259 979 miesz­kań­ców.

Sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej ar­chi­die­cez­ji Agra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agradacja

na­gro­ma­dze­nie się osadu po­wo­du­ją­ce pod­nie­sie­nie się dna zbior­ni­ka wod­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. stop­nio­we wy­rów­ny­wa­nie dna do­li­ny lub innej wklę­słej formy te­re­nu wsku­tek gro­ma­dze­nia się osa­dów rzecz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agradacyjny

→ agra­da­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z agra­da­cją, do­ty­czą­cy agra­da­cji


Patrz:agradacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrafa

1. ro­dzaj ozdob­nej za­pin­ki;
2. ar­chi­tek­to­nicz­ny motyw de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie ozdob­nej klam­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża agraf­ka

 (1.2) ozdob­na za­pin­ka słu­żą­ca do spi­na­nia czę­ści ubra­nia lub jako brosz­ka

 (1.3) ar­chit. motyw de­ko­ra­cyj­ny w for­mie klam­ry spi­na­ją­cy ele­ment kon­struk­cyj­ny;

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) ter­min od­no­szą­cy się do słów Je­zu­sa, nie­za­pi­sa­nych w Nowym Te­sta­men­cie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrafeczka

zdrob­nie­nie od: agraf­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: agraf­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrafia

w me­dy­cy­nie: utra­ta zdol­no­ści pi­sa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. czę­ścio­wa lub cał­ko­wi­ta utra­ta umie­jęt­no­ści pi­sa­nia; zob. dys­gra­fia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrafik

osoba, która utra­ci­ła zdol­ność pi­sa­nia


Źródła:

SJP.pl

Agrafka

me­ta­lo­wa za­pin­ka zro­bio­na z wy­gię­te­go, sprę­ży­ste­go drutu, z jed­nej stro­ny ostro za­koń­czo­na, po­sia­da­ją­ca za­czep


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj za­pin­ki wy­ko­na­nej z drutu, któ­rej jeden ko­niec za­ha­cza się o za­gię­cie znaj­du­ją­ce się na dru­gim końcu;


Agraf­ka ( agra­fe: „spin­ka, klam­ra, za­pin­ka, przy­pi­nacz”) – ro­dzaj za­pin­ki wy­ko­na­nej ze sprę­ży­ste­go drutu, któ­rej jeden ko­niec za­ha­cza się za spe­cjal­nie wy­pro­fi­lo­wa­ne za­gię­cie, znaj­du­ją­ce się na dru­gim końcu. Obec­nie (w celu upro­szcze­nia pro­duk­cji i mi­ni­ma­li­za­cji wy­ro­bu) za­gię­cie to za­stę­po­wa­ne jest od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­ną wy­tłocz­ką z cien­kiej blasz­ki. Służy do szyb­kie­go łą­cze­nia dwóch ele­men­tów tka­ni­ny lub, w przy­pad­ku agraf­ki węd­kar­skiej, sztucz­nej przy­nę­ty z żyłką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrafkowy

→ agraf­ka


Patrz:agrafka

Źródła:

SJP.pl

Agrafon

słowa i po­glą­dy przy­pi­sy­wa­ne Je­zu­so­wi, za­mie­szcza­ne w apo­kry­fach; agra­fa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bibl. myśl lub po­gląd przy­pi­sy­wa­ne Je­zu­so­wi Chry­stu­so­wi, nie utr­wa­lo­ne w ewan­ge­liach ka­no­nicz­nych, prze­ka­za­ne w po­zo­sta­łych księ­gach no­wo­te­sta­men­tal­nych lub apo­kry­fach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agramatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób agra­ma­tycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Agramatyczny

po­zba­wio­ny związ­ków gra­ma­tycz­nych


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. po­zba­wio­ny związ­ków gra­ma­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agramatyzm

błęd­ne bu­do­wa­nie zdań, nie­zdol­ność two­rze­nia pra­wi­dło­wych form gra­ma­tycz­nych, na­tu­ral­na u dzie­ci, zaś u do­ro­słych bę­dą­ca ob­ja­wem za­bu­rzeń ne­u­ro­lo­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. med. ro­dzaj afaz­ji, nie­zdol­ność do pra­wi­dło­we­go łą­cze­nia wy­ra­zów w zda­nia;


Agra­ma­tyzm – ro­dzaj afaz­ji ru­cho­wej ob­ja­wia­ją­cy się za­bu­rze­nia­mi mowy po­le­ga­ją­cy­mi na na­ru­sza­niu formy gra­ma­tycz­nej wy­po­wia­da­nych słów.

Po­ję­cie agra­ma­tyz­mu za­pro­po­no­wa­ne zo­sta­ło przez Adol­fa Kuss­ma­u­la w 1887 roku: miało ono słu­żyć wy­ja­śnie­niu stanu nie­moż­no­ści for­mu­ło­wa­nia gra­ma­tycz­nych zdań. Obec­nie agra­ma­tyzm uwa­ża­ny jest za jeden z ob­ja­wów afaz­ji Broki (zob. Paul Broca).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agranulocyt

le­u­ko­cyt nie­za­wie­ra­ją­cy ziar­ni­sto­ści w cy­to­plaz­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ro­dzaj le­u­ko­cy­tu, który nie za­wie­ra ziar­ni­sto­ści (gra­nul) w cy­to­plaz­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agranulocytoza

cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na gwał­tow­nym zmniej­sza­niu się we krwi licz­by bia­łych krwi­nek ziar­ni­stych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na gwał­tow­nym zmniej­sze­niu licz­by gra­nu­lo­cy­tów, zwła­szcza ne­u­tro­fi­li, we krwi;


Agra­nu­lo­cy­to­za (gr. "a – nie", łac. "gra­nu­lum – ziarn­ko", "gr. kýtos – ko­mór­ka") – ostry stan zwią­za­ny z cięż­kim, za­gra­ża­ją­cym życiu spad­kiem licz­by ne­u­tro­fi­li we krwi, które są pod­sta­wo­wy­mi obron­ny­mi ko­mór­ka­mi or­ga­niz­mu. Ich brak stwa­rza ry­zy­ko roz­wo­ju po­waż­nych in­fek­cji mo­gą­cych do­pro­wa­dzić do po­socz­ni­cy i śmier­ci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrariusz

1. wła­ści­ciel du­że­go ma­jąt­ku ziem­skie­go; dzie­dzic, zie­mia­nin, ob­szar­nik;
2. czło­nek stron­nict­wa po­li­tycz­ne­go w Niem­czech w XIX w., po­pie­ra­ją­ce­go in­te­re­sy wiel­kich po­sia­da­czy ziem­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wła­ści­ciel wiel­kich ma­jąt­ków ziem­skich

 (1.2) czło­nek stron­nict­wa po­li­tycz­ne­go po­pie­ra­ją­ce­go in­te­re­sy agra­riu­szy (1.1)


Agra­riusz – obroń­ca in­te­re­sów rol­nict­wa i rol­ni­ków, szcze­gól­nie więk­szych wła­ści­cie­li ziem­skich. W tym zna­cze­niu – czło­nek za­wo­do­wych związ­ków i sto­wa­rzy­szeń rol­ni­ków i zie­mian.

W niek­tó­rych kra­jach agra­riu­sze wy­stę­pu­ją jako zor­ga­ni­zo­wa­ne stron­nict­wo po­li­tycz­ne, ma­ją­ce na celu obro­nę in­te­re­sów, eko­no­micz­ne wzmoc­nie­nie i przez to po­więk­sze­nie wpły­wów po­li­tycz­nych war­stwy rol­ni­czo-zie­miań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrarny

rol­ni­czy, rolny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rol­ni­czy, rolny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agraryjny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. agrar­ny


Źródła:

Wiktionary

Agrarysta

zwo­len­nik agra­ryz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. zwo­len­nik agra­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrarystka

zwo­len­nicz­ka agra­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl

Agrarystyczny

do­ty­czą­cy agra­ryz­mu (np. agra­ry­stycz­ne po­glą­dy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. so­cjol. polit. zwią­za­ny z agra­ryz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agraryzm

dok­try­na spo­łecz­na gło­szą­ca, iż pod­sta­wą go­spo­dar­ki jest rol­nict­wo, a chło­pi są pod­sta­wo­wą war­stwą spo­łecz­ną; ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny opar­ty na tej dok­try­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. dok­try­na spo­łecz­na pow­sta­ła w dru­giej po­ło­wie XIX w., uz­na­ją­ca rol­nict­wo za pod­sta­wę go­spo­dar­ki, zaś rol­ni­ków za naj­waż­niej­szą go­spo­dar­czo klasę spo­łe­czeń­stwa;


Agra­ryzm – dok­try­na spo­łecz­na i ruch spo­łecz­ny uz­na­ją­ca rolę rol­nict­wa w go­spo­dar­ce jako opar­te­go na sa­mo­dziel­nych go­spo­dar­stwach rol­nych. Dąży do zwięk­sze­nia dzia­łań przy­czy­nia­ją­cych się do roz­wo­ju kul­tu­ro­we­go i go­spo­dar­cze­go wsi.

Agra­ryzm to kon­cep­cja pró­bu­ją­ca stwo­rzyć ustrój ba­lan­su­ją­cy mię­dzy wol­nym ryn­kiem a pro­tek­cjo­niz­mem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrawacja

prze­sad­ne wy­ol­brzy­mia­nie ob­ja­wów cho­ro­by


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wy­ol­brzy­mia­nie ob­ja­wów cho­ro­bo­wych;


Agra­wa­cja (łac. "ag­gra­va­tio") – wy­ol­brzy­mia­nie (świa­do­mie lub nie) ob­ja­wów cho­ro­bo­wych, ma­ją­ce na celu osią­gnię­cie przez pa­cjen­ta su­biek­tyw­nej ko­rzy­ści. Odróż­nia to agra­wa­cję od sy­mu­la­cji, gdzie do­cho­dzi do ce­lo­we­go po­zo­ro­wa­nia ob­ja­wów zu­peł­nie u danej osoby nie­wy­stę­pu­ją­cych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrawacyjny

wy­ol­brzy­mio­ny, po­głę­bio­ny, nad­mier­nie ob­cią­żo­ny


Źródła:

SJP.pl

Agrawowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|agra­wo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Agrawować

wy­ol­brzy­miać, prze­ja­skra­wiać ist­nie­ją­ce ob­ja­wy cho­ro­by przez pa­cjen­ta


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) med. prze­ja­skra­wiać, wy­ol­brzy­miać w ce­lach sy­mu­la­cyj­nych ob­ja­wy istot­nej cho­ro­by

 (1.2) daw. ob­cią­żać, po­gar­szać

 (1.3) daw. uci­skać, ucie­mię­żać, cie­mię­żyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agreement

[czy­taj: egri­ment] kon­trakt, umowa


Źródła:

SJP.pl

Agregacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od agre­gat


Źródła:

Wiktionary

Agregacja

pro­ces łą­cze­nia się ele­men­tów w ca­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łą­cze­nie się ele­men­tów w ca­łość

 (1.2) spo­sób, stan sku­pie­nia ele­men­tów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agregacyjny

→ agre­ga­cja


Patrz:agregacja

Źródła:

SJP.pl

Agregat

po­tocz­nie: osoba spryt­na, za­ska­ku­ją­ca za­cho­wa­niem i po­my­sła­mi; agent, apa­rat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. sku­pie­nie czą­ste­czek, pro­dukt agre­ga­cji

 (1.2) log. zbiór

 (1.3) techn. ze­spół róż­nych ma­szyn po­łą­czo­nych ze sobą na stałe w celu wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nej pracy, sta­no­wią­cych przez to jedno nowe urzą­dze­nie ro­bo­cze

 (1.4) ekon. suma war­to­ści jed­nost­ko­wych

 (1.5) in­for­ma­cja (naj­czę­ściej po­je­dyn­cza licz­ba) pod­su­mo­wu­ją­ca pe­wien zbiór da­nych jed­ne­go ro­dza­ju

 (1.6) więz. grzał­ka do go­to­wa­nia wody

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. ka­wa­larz

 (2.2) środ. więz. cwa­niak

 (2.3) środ. uczn. głu­pek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agregatka

po­tocz­nie o ko­bie­cie spryt­nej, za­ska­ku­ją­cej za­cho­wa­niem i po­my­sła­mi; agent­ka, apa­rat­ka


Źródła:

SJP.pl

Agregator

w in­for­ma­ty­ce: apli­ka­cja uka­zu­ją­ca skon­so­li­do­wa­ne in­for­ma­cje ze­bra­ne z róż­nych źró­deł zew­nętrz­nych


Źródła:

SJP.pl

Agregatornia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się agre­ga­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­mie­szcze­nie lub wy­dzie­lo­ne miej­sce, w któ­rym za­in­sta­lo­wa­ne są agre­ga­ty prą­dot­wór­cze albo inne agre­ga­ty tech­nicz­ne (np. chłod­ni­cze, pom­po­we)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agregatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. techn. łą­cze­nie urzą­dzeń w agre­gat


Źródła:

Wiktionary

Agregatować

śro­do­wi­sko­wo: łą­czyć w agre­gat urzą­dze­nia tech­nicz­ne


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) techn. środ. łą­czyć urzą­dze­nia w agre­gat, za­stę­po­wać agre­ga­ta­mi po­je­dyn­cze urzą­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agregatownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ję się agre­gat prą­dot­wór­czy, bę­dą­cy zaz­wy­czaj re­zer­wo­wym źró­dłem za­si­la­nia na wy­pa­dek awa­rii sieci elek­trycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­mie­szcze­nie, gdzie znaj­du­ją się agre­ga­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agregatowy

zwią­za­ny z agre­ga­tem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agre­ga­tem, do­ty­czą­cy agre­ga­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agregowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łą­cze­nie róż­nych ele­men­tów w jedną ca­łość, w celu uzy­ska­nia bar­dziej ogól­ne­go obra­zu, łat­wiej­szej ana­li­zy lub lep­szej funk­cjo­nal­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Agregować

łą­czyć ele­men­ty w ca­łość


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­gre­go­wać)

 (1.1) rzad. gro­ma­dzić coś, łą­czyć coś w ca­łość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agreksofilia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. od­mia­na vo­y­e­u­ryz­mu po­le­ga­ją­ca na pod­słu­chi­wa­niu kon­tak­tów sek­su­al­nych in­nych osób


Źródła:

Wiktionary

Agresja

1. na­past­li­we za­cho­wa­nie, szu­ka­nie moż­li­wo­ści wy­ła­do­wa­nia się, oka­za­nia swej zło­ści;
2. na­paść jed­ne­go pań­stwa na inne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. zbroj­ny na­jazd jed­ne­go pań­stwa na inne;

 (1.2) psych. za­cho­wa­nie, któ­re­go celem jest wy­ła­do­wa­nie gnie­wu, wy­rzą­dze­nie szko­dy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agresor

ktoś ata­ku­ją­cy, na­past­nik (czę­sto: pań­stwo na­pa­da­ją­ce na inne)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto do­pu­szcza się agre­sji

 (1.2) pań­stwo dzia­ła­ją­ce lub po­słu­gu­ją­ce się me­to­da­mi agre­sji


Agre­sor (łac. "ag­gres­sor" od "ad" 'do', "gra­dior" 'iść' i "-(t)or" 'spraw­ca czyn­no­ści') – na­past­nik; pań­stwo dzia­ła­ją­ce lub po­słu­gu­ją­ce się me­to­da­mi agre­sji. Z punk­tu wi­dze­nia prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go agre­so­rem jest pań­stwo, które pier­wsze:

Agre­so­rem nie jest pań­stwo na­pad­nię­te, które w swej obro­nie od­po­wie akcją zbroj­ną oraz pań­stwo przy­cho­dzą­ce z po­mo­cą ofie­rze agre­sji, nawet jeśli nie zo­sta­ło samo na­pad­nię­te (por. casus fo­e­de­ris).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agresorka

→ agre­sor


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która do­pu­szcza się agre­sji


Patrz:agresor

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agresorski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy agre­so­ra lub agre­so­rów; bę­dą­cy agre­so­rem, na­past­ni­kiem


Źródła:

Wiktionary

Agrest

krzew z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych, któ­re­go owoce są ja­dal­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ribes uva-cri­spa|ref=tak., krzew owo­co­wy z ga­tun­ku po­rzecz­ka agrest, wy­da­ją­cy kwa­sko­wa­te, zie­lon­ka­we owoce typu ja­go­dy;

 (1.2) spoż. owoc agre­stu (1.1)

 (1.3) stpol. enol. kwa­śne wino z nie­doj­rza­łych wi­no­gron


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrestnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. ka­mień, od­mia­na gra­na­tu o zie­lon­ka­wej bar­wie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. zob. agre­ściak.


Źródła:

Wiktionary

Agrestowate

o ce­chach agre­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gros­su­la­ria­ce­ae|DC.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu skal­ni­cow­ców;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrestowaty

o ce­chach agre­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


przy­miot­nik

 (1.1) bot. o ce­chach ro­ślin z ro­dzi­ny agre­sto­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrestowiec

brzę­czak agre­sto­wiec - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Agrestowy

zwią­za­ny z agre­stem, do­ty­czą­cy agre­stu


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wzro­stu, upra­wy, zbio­ru agre­stu

 (1.2) zro­bio­ny z agre­stu, ma­ją­cy jego smak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrestówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na owo­cach agre­stu


Źródła:

Wiktionary

Agresyjny

przy­miot­nik od: agre­sja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: agre­sja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agresywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób agre­syw­ny


Źródła:

Wiktionary

Agresywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: agre­syw­nie


Źródła:

SJP.pl

Agresywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: agre­syw­ny; bar­dziej agre­syw­ny


Źródła:

SJP.pl

Agresywność

bycie agre­syw­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co agre­syw­ne; cecha tych, któ­rzy są agre­syw­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agresywny

1. sto­su­ją­cy prze­moc, agre­sję, do­ko­nu­ją­cy na­pa­ści;
2. za­cho­wu­ją­cy się w spo­sób na­past­li­wy, wrogi do in­nych;
3.
a) o sub­stan­cjach: ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ni­szczą­ce (np. gaz agre­syw­ny);
b) o ro­śli­nach: ma­ją­cy zdol­ność zdo­by­wa­nia ja­kie­goś te­re­nu


przy­miot­nik

 (1.1) za­cho­wu­ją­cy się wrogo, na­past­li­wie

 (1.2) pełen agre­sji

 (1.3) sto­su­ją­cy prze­moc

 (1.4) pełen ek­spre­sji, dy­na­mi­ki

 (1.5) o ko­lo­rze ja­skra­wy, ostry

 (1.6) chem. bar­dzo ak­tyw­ny che­micz­nie

 (1.7) fi­nans. sto­su­ją­cy ry­zy­kow­ną stra­te­gię lub zło­żo­ny z ry­zy­kow­nych ak­ty­wów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agreściak

motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Abra­xas gros­su­la­ria­ta|ref=tak., owad łu­skos­krzy­dły z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agreścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od agrest


Źródła:

Wiktionary

Agreśniak

za­ro­śle agre­stu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ro­śla agre­stu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrigento

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Sy­cy­lii;


– mia­sto na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Sy­cy­lii, w pro­win­cji Agri­gen­to. Oś­ro­dek hand­lo­wy i tu­ry­stycz­ny, we­dług da­nych ze stycz­nia 2010 za­miesz­ku­je go 59,2 tys. miesz­kań­ców.

W sta­ro­żyt­no­ści no­si­ło nazwę "Akra­gas", póź­niej "Agri­gen­tum", na­stęp­nie "Gir­gen­ti" i wresz­cie od 1927 Agri­gen­to.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agriofit

po­ję­cie uży­wa­ne przy ge­o­gra­ficz­no-hi­sto­rycz­nej ana­li­zie flory, oz­na­cza­ją­ce ga­tu­nek ro­ślin ob­ce­go po­cho­dze­nia z grupy ke­no­fi­tów (czyli ga­tun­ków za­do­mo­wio­nych u nas w ostat­nich cza­sach), który zdo­łał trwa­le za­do­mo­wić się w na­tu­ral­nych i pół­na­tu­ral­nych sied­li­skach


Źródła:

SJP.pl

Agro-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z rol­nict­wem


Źródła:

Wiktionary

Agrobiocenoza

ze­spół or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych od­dzia­łu­ją­cych na sie­bie, uksz­tał­to­wa­ny w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści rol­ni­czej czło­wie­ka; bio­ce­no­za rol­ni­cza, agro­e­ko­sy­stem, agro­ce­no­za


Źródła:

SJP.pl

Agrobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie agro­bio­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie agro­bio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrobiologia

dzie­dzi­na bio­lo­gii zaj­mu­ją­ca się te­o­re­tycz­ny­mi pod­sta­wa­mi nauk rol­ni­czych z za­kre­su upra­wy ro­ślin i ho­dow­li zwie­rząt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ogól­nych pra­wach bio­lo­gicz­nych sta­no­wią­cych pod­sta­wę upra­wy ro­ślin i ho­dow­li zwie­rząt;


Agro­bio­lo­gia – dzie­dzi­na bio­lo­gii obej­mu­ją­ca ba­da­nia zja­wisk bio­lo­gicz­nych w za­kre­sie upra­wy ro­ślin i ho­dow­li zwie­rząt w rol­nict­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrobiologiczny

→ agro­bio­lo­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. biol. zwią­za­ny z agro­bio­lo­gią lub agro­bio­lo­ga­mi


Patrz:agrobiologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrobiotechnologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o za­sto­so­wa­niu bio­tech­no­lo­gii w rol­nict­wie


Źródła:

Wiktionary

Agrobiznes

sfera go­spo­dar­ki opar­ta na rol­nict­wie, obej­mu­ją­ca m.in. prze­mysł i han­del rolny, przet­wór­stwo rolne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wszyst­kie sfery go­spo­dar­ki opar­te na rol­nict­wie;

 (1.2) prze­mysł i han­del rolny, przet­wór­stwo rolne

 (1.3) środ. uczn. lek­cja ge­o­gra­fii


Agro­biz­nes (rów­nież "agro­bu­si­ness") – dzia­ła­nia czło­wie­ka ma­ją­ce na celu wyt­wa­rza­nie fi­nal­nych pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych, po­czą­wszy od po­zy­ska­nia su­row­ców pier­wot­nych, a na go­to­wej żyw­no­ści na stole kon­su­men­ta skoń­czy­wszy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrobiznesmen

osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją rol­ni­czą, przet­wór­stwem i hand­lem rol­nym


Źródła:

SJP.pl

Agrobiznesowy

zwią­za­ny ze sferą go­spo­dar­ki opar­tą na rol­nict­wie, obej­mu­ją­cą m.in. prze­mysł i han­del rolny, przet­wór­stwo rolne


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agro­biz­ne­sem, do­ty­czą­cy agro­biz­ne­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrocenoza

ze­spół or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych od­dzia­łu­ją­cych na sie­bie, uksz­tał­to­wa­ny w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści rol­ni­czej czło­wie­ka; bio­ce­no­za rol­ni­cza, agro­e­ko­sy­stem, agro­bio­ce­no­za


Agro­ce­no­za, agro­bio­ce­no­za, bio­ce­no­za upraw­na – spe­cy­ficz­ny typ bio­ce­no­zy wyt­wo­rzo­ny na te­re­nach użyt­ko­wa­nych rol­ni­czo (pola, łąki, sady), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się z re­gu­ły znacz­nym upro­szcze­niem pod wzglę­dem skła­du ga­tun­ko­we­go w po­rów­na­niu z bio­ce­no­zą na­tu­ral­ną oraz osła­bio­ny­mi moż­li­wo­ścia­mi sa­mo­re­gu­la­cji, z czego wy­ni­ka po­dat­ność na cho­ro­by i in­waz­je szkod­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agrochemia

nauka obej­mu­ją­ca za­gad­nie­nia za­sto­so­wa­nia che­mii w rol­nict­wie; che­mia rolna, che­mia rol­ni­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. dział che­mii po­wią­za­ny z rol­nict­wem, bada dzia­ła­nie sub­stan­cji na śro­do­wi­sko na­tu­ral­ne, szu­ka­jąc spo­so­bów na zwięk­sze­nie plo­nów i po­pra­wę ja­ko­ści pro­duk­tów rol­nych;


Agro­che­mia, che­mia rolna (gr. "agros" = pole, rola) – nauka zaj­mu­ją­ca się od­dzia­ły­wa­niem związ­ków che­micz­nych na prze­bieg pro­ce­sów che­micz­nych i bio­lo­gicz­nych, za­cho­dzą­cych w gle­bie i ro­śli­nach oraz w ho­dow­li zwie­rząt.

Agro­che­mia ma na celu zwięk­sze­nia uro­dzaj­no­ści gleby, zwięk­sze­nie plo­nów i po­pra­wy ja­ko­ści pro­duk­tów rol­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrochemiczny

zwią­za­ny z agro­che­mią (np. środ­ki agro­che­micz­ne, po­rad­nik agro­che­micz­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) chem. roln. zwią­za­ny z agro­che­mią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrochemik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie agro­che­mii (nauki obej­mu­ją­cej za­gad­nie­nia za­sto­so­wa­nia che­mii w rol­nict­wie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chem. roln. osoba zaj­mu­ją­ca się agro­che­mią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrochemikalia

che­mi­ka­lia sto­so­wa­ne w rol­nict­wie, zwła­szcza na­wo­zy sztucz­ne i pe­sty­cy­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) chem. roln. wy­ro­by i pre­pa­ra­ty che­micz­ne sto­so­wa­ne w rol­nict­wie


Agro­che­mi­ka­lia, che­mi­ka­lia rol­ni­cze – środ­ki i sub­stan­cje che­micz­ne sto­so­wa­ne w rol­nict­wie. Za­li­cza­ne są do nich m.in.:

Nad­mier­ne sto­so­wa­nie agro­che­mi­ka­liów może pro­wa­dzić do za­bu­rzeń rów­no­wa­gi jo­no­wej w gle­bie, skut­ku­jąc nie­do­bo­rem lub nad­mia­rem niek­tó­rych pier­wiast­ków. Przy­kła­do­wo, prze­na­wo­że­nie azo­tem może po­wo­do­wać de­fi­cyt fos­fo­ru, wap­nia i ma­gne­zu, co pro­wa­dzi do za­bu­rzeń fiz­jo­lo­gicz­nych u zwie­rząt i ludzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agroekolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie agro­e­ko­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Agroekologia

dział eko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem sto­sun­ków i wza­jem­nych za­leż­no­ści po­mię­dzy ży­wy­mi or­ga­niz­ma­mi pól upraw­nych a wpły­wem czyn­ni­ków zew­nętrz­nych na te sto­sun­ki; eko­lo­gia rol­ni­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. dział eko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się te­re­na­mi upraw­ny­mi;


Agro­e­ko­lo­gia, eko­lo­gia rol­ni­cza – nauka ba­da­ją­ca współ­za­leż­no­ści mię­dzy ży­wy­mi or­ga­niz­ma­mi pól upraw­nych oraz wpływ na te współ­za­leż­no­ści zmian sied­li­ska wsku­tek za­bie­gów me­lio­ra­cyj­nych, agro­tech­nicz­nych, emi­sji prze­my­sło­wych i ska­żeń ko­mu­nal­nych.

Obiek­tem za­in­te­re­so­wań agro­e­ko­lo­gii jest za­gad­nie­nie wza­jem­ne­go do­sto­so­wa­nia ro­ślin i śro­do­wi­ska, w celu uzy­ska­nia moż­li­wie naj­wyż­sze­go i naj­bar­dziej war­to­ścio­we­go plonu. Do­sto­so­wa­nie to można osią­gnąć przez:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agroekologiczny

zwią­za­ny z agro­e­ko­lo­gią (np. cha­rak­te­ry­sty­ka agro­e­ko­lo­gicz­na)


przy­miot­nik

 (1.1) ekol. roln. zwią­za­ny z agro­e­ko­lo­gią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agroekonometria

nauka po­moc­ni­cza eko­no­mii rol­nict­wa, wy­ko­rzy­stu­ją­ca na­rzę­dzia ma­te­ma­ty­ki, eko­no­mii ma­te­ma­tycz­nej, sta­ty­sty­ki, fi­zy­ki eko­no­micz­nej oraz in­for­ma­ty­ki do ba­da­nia ilo­ścio­wych związ­ków za­cho­dzą­cych mię­dzy zja­wi­ska­mi eko­no­micz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Agroekonometryczny

przy­miot­nik od: agro­e­ko­no­me­tria


Źródła:

SJP.pl

Agroekonometryk

osoba zaj­mu­ją­ca się agro­e­ko­no­me­trią


Źródła:

SJP.pl

Agroekonomia

eko­no­mi­ka rol­nict­wa


Źródła:

SJP.pl

Agroekosystem

ze­spół or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych od­dzia­łu­ją­cych na sie­bie, uksz­tał­to­wa­ny w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści rol­ni­czej czło­wie­ka; bio­ce­no­za rol­ni­cza, agro­ce­no­za


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. sztucz­ny eko­sy­stem pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści czło­wie­ka, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do pro­duk­cji rol­nej


Agro­e­ko­sy­stem – naj­bar­dziej zan­tro­po­ge­ni­zo­wa­ny układ eko­lo­gicz­ny pod­da­ny sta­łe­mu dzia­ła­niu agro­tech­nicz­ne­mu czło­wie­ka. Różni się on od eko­sy­ste­mów na­tu­ral­nych tym, że wśród pro­du­cen­tów głów­ną rolę speł­nia­ją ro­śli­ny upraw­ne, głów­ny­mi kon­su­men­ta­mi są czło­wiek i zwie­rzę­ta go­spo­dar­skie, inni zaś na­tu­ral­ni ma­kro­kon­su­men­ci są w miarę moż­li­wo­ści eli­mi­no­wa­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agroenergetyka

Agro­e­ner­ge­ty­ka – dział in­ży­nie­rii rol­ni­czej, zaj­mu­ją­cy się tech­no­lo­gią pro­duk­cji bio­pa­liw i wy­ko­rzy­sta­niem in­nych od­na­wial­nych źró­deł ener­gii w rol­nict­wie.


Źródła:

Wikipedia

Agrofag

or­ga­nizm szkod­li­wy dla ro­ślin upraw­nych i pło­dów rol­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. roln. pa­to­gen, szkod­nik lub chwast ży­wią­cy się ro­śli­na­mi upraw­ny­mi i ob­ni­ża­ją­cy plony;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrofenologia

fe­no­lo­gia rol­ni­cza, nauka zaj­mu­ją­ca się oceną wa­run­ków kli­ma­tycz­nych dla po­trzeb rol­nict­wa, ba­da­niem związ­ków mię­dzy roz­wo­jem i plo­no­wa­niem ro­ślin, po­go­dą oraz za­bie­ga­mi agro­tech­nicz­ny­mi, a także okre­śla­niem ter­mi­nów po­ja­wia­nia się po­szcze­gól­nych sta­diów roz­wo­jo­wych szkod­ni­ka w po­wią­za­niu z fa­za­mi roz­wo­jo­wy­mi ro­ślin wskaź­ni­ko­wych; ba­da­ją­ca też związ­ki mię­dzy ter­mi­na­mi wy­ko­ny­wa­nia róż­nych za­bie­gów agro­tech­nicz­nych i fa­za­mi roz­wo­ju ro­ślin


Agro­fe­no­lo­gia – nauka ba­da­ją­ca wpływ czyn­ni­ków kli­ma­tycz­nych na prace wy­ko­ny­wa­ne w rol­nict­wie.

Oce­nia za­leż­ność ter­mi­nu wy­ko­ny­wa­nia prac upra­wo­wych a fazą roz­wo­jo­wą ro­śli­ny upraw­nej lub dzi­kiej. Ana­li­zu­je także wpływ po­go­dy na sku­tecz­ność za­bie­gów agro­tech­nicz­nych wy­ko­ny­wa­nych w róż­nych fa­zach roz­wo­jo­wych ro­śli­ny na plon


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agrofizyczny

przy­miot­nik od: agro­fi­zy­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. do­ty­czą­cy agro­fi­zy­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrofizyk

nauka z po­gra­ni­cza fi­zy­ki i agro­no­mii, któ­rej obiek­tem ba­daw­czym jest eko­sy­stem i obiekt bio­lo­gicz­ny kształ­to­wa­ne po­przez dzia­łal­ność czło­wie­ka, ba­da­ne i opi­sy­wa­ne me­to­da­mi nauk ści­słych, w szcze­gól­no­ści fi­zy­ki


Źródła:

SJP.pl

Agrofizyka

nauka z po­gra­ni­cza fi­zy­ki i agro­no­mii, któ­rej obiek­tem ba­daw­czym jest eko­sy­stem i obiekt bio­lo­gicz­ny kształ­to­wa­ne po­przez dzia­łal­ność czło­wie­ka, ba­da­ne i opi­sy­wa­ne me­to­da­mi nauk ści­słych, w szcze­gól­no­ści fi­zy­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka z po­gra­ni­cza agro­no­mii i fi­zy­ki, któ­rej obiek­tem ba­daw­czym jest eko­sy­stem uksz­tał­to­wa­ny po­przez dzia­łal­ność czło­wie­ka, ba­da­ny i opi­sy­wa­ny me­to­da­mi nauk ści­słych – w szcze­gól­no­ści fi­zy­ki;


Agro­fi­zy­ka – nauka z po­gra­ni­cza agro­no­mii i fi­zy­ki, któ­rej obiek­ta­mi ba­daw­czy­mi są ele­men­ty agro­e­ko­sy­ste­mu, ba­da­ne i opi­sy­wa­ne me­to­da­mi nauk ści­słych – w szcze­gól­no­ści fi­zy­ki.

Ze wzglę­du na me­to­dę i obiekt ba­daw­czy zwią­zek agro­fi­zy­ki z bio­fi­zy­ką jest bar­dzo ści­sły, lecz w przy­pad­ku agro­fi­zy­ki ogra­ni­czo­ny jest do śro­do­wi­ska rol­ni­cze­go, tzn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrogaz

łat­wo­pal­ny gaz pow­sta­ją­cy pod­czas bezt­le­no­wej fer­men­ta­cji sub­stan­cji or­ga­nicz­nych, np. świe­że­go obor­ni­ka; bio­gaz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­gaz po­cho­dzą­cy z su­row­ców rol­ni­czych, czyli z roz­kła­du ma­te­rii or­ga­nicz­nej (np. resz­tek ro­ślin­nych, ki­szo­nek, gno­jo­wi­cy, obor­ni­ka)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrogeolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie agro­ge­o­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie agro­ge­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrogeologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział ge­o­lo­gii ba­da­ją­cy typy gleb i pro­ce­sy ich pow­sta­wa­nia;


Agro­ge­o­lo­gia – dział ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się po­wierzch­nio­wy­mi two­ra­mi sko­ru­py ziem­skiej. W za­kres agro­ge­o­lo­gii wcho­dzą ba­da­nia typów gleb i pro­ce­sów ich pow­sta­wa­nia, w szcze­gól­no­ści zaś moż­li­wo­ści prze­ciw­dzia­ła­nia ni­szcze­niu gleby.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agrogeologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z agro­ge­o­lo­gią, do­ty­czą­cy agro­ge­o­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Agroglif

śro­do­wi­sko­wo: forma ge­o­me­trycz­na na polu upraw­nym ut­wo­rzo­na przez wy­cię­cie lub zgnie­ce­nie ro­ślin­no­ści; krąg zbo­żo­wy


Źródła:

SJP.pl

Agrogospodarstwo

go­spo­dar­stwo agro­tu­ry­stycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Agroklimatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie agro­kli­ma­to­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie agro­kli­ma­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agroklimatologia

dział kli­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wpły­wu kli­ma­tu na ro­śli­ny upraw­ne; kli­ma­to­lo­gia rol­ni­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział kli­ma­to­lo­gii ba­da­ją­cy od­dzia­ły­wa­nie wa­run­ków kli­ma­tycz­nych na upra­wę ro­ślin;


Agro­kli­ma­to­lo­gia, także kli­ma­to­lo­gia rol­ni­cza – gałąź kli­ma­to­lo­gii ana­li­zu­ją­ca od­dzia­ły­wa­nie wa­run­ków kli­ma­tycz­nych na upra­wy rol­ni­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agroklimatologiczny

przy­miot­nik od: agro­kli­ma­to­lo­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agro­kli­ma­to­lo­gią, do­ty­czą­cy agro­kli­ma­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrokultura

kul­tu­ra; w rol­nict­wie:
1. upra­wa roli po­przez sto­so­wa­nie róż­nych za­bie­gów agro­tech­nicz­nych;
2. ho­dow­la i upra­wa ro­ślin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. nauk. upra­wa roli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrokulturowy

przy­miot­nik od: agro­kul­tu­ra


Źródła:

SJP.pl

Agrolobby

lobby rol­ni­cze


Źródła:

SJP.pl

Agrolotnictwo

za­sto­so­wa­nie sa­mo­lo­tów w rol­nict­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział lot­nict­wa wy­ko­rzy­stu­ją­cy sa­mo­lo­ty, śmi­głow­ce i mo­to­lot­nie w za­kre­sie ochro­ny ro­ślin, agro­tech­ni­ki, zwal­cza­nia szkod­ni­ków le­śnych i po­ża­rów lasów;


Agro­lot­nict­wo (lot­nict­wo rol­ni­cze) – lot­nict­wo świad­czą­ce usłu­gi w za­kre­sie ochro­ny ro­ślin (np. opry­ski­wa­nie, zam­gła­wia­nie), agro­tech­ni­ki (np. siew, na­wo­że­nie).

Do za­bie­gów apa­ra­tu­rą agro­lot­ni­czą na­da­ją się plan­ta­cje o du­żych po­wierzch­niach (ponad 10 ha), po­zba­wio­ne przesz­kód te­re­no­wych (linie te­le­fo­nicz­ne i ener­ge­tycz­ne, wy­so­kie drze­wa na skra­ju plan­ta­cji) oraz po­ło­żo­ne z dala od osied­li ludz­kich, ogro­dów dział­ko­wych, pa­stwisk, ujęć wody pit­nej itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrolotniczka

→ agro­lot­nik


Patrz:agrolotnik

Źródła:

SJP.pl

Agrolotniczy

zwią­za­ny z agro­lot­nict­wem (za­sto­so­wa­niem sa­mo­lo­tów w rol­nict­wie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z agro­lot­nict­wem, do­ty­czą­cy agro­lot­nict­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrolotnik

lot­nik świad­czą­cy usłu­gi dla rol­nict­wa


Źródła:

SJP.pl

Agromelioracja

me­lio­ra­cja ma­ją­ca na celu po­lep­sze­nie żyz­no­ści gleby


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. za­bie­gi me­lio­ra­cyj­ne ma­ją­ce na celu po­pra­wę uro­dzaj­no­ści gleby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agromelioracyjny

do­ty­czą­cy agro­me­lio­ra­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z agro­me­lio­ra­cją, do­ty­czą­cy agro­me­lio­ra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agromeliorant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie agro­me­lio­ra­cji


Agro­me­lio­rant – spe­cja­li­sta w za­kre­sie me­lio­ra­cji rol­nych i użyt­ków zie­lo­nych pra­cu­ją­cy na te­re­nie gro­ma­dy (gminy) z za­da­niem po­ma­ga­nia rol­ni­kom w utrzy­ma­niu wła­ści­wych sto­sun­ków wod­nych, stanu urzą­dzeń me­lio­ra­cyj­nych oraz go­spo­da­ro­wa­nia na łą­kach i pa­stwi­skach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agromeliorantka

→ agro­me­lio­rant


Patrz:agromeliorant

Źródła:

SJP.pl

Agrometeorolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie agro­me­te­o­ro­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie agro­me­te­o­ro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrometeorologia

dział me­te­o­ro­lo­gii ba­da­ją­cy wpływ wa­run­ków at­mos­fe­rycz­nych na upra­wę ro­ślin; me­te­o­ro­lo­gia rol­ni­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział me­te­o­ro­lo­gii ba­da­ją­cy wpływ zja­wisk me­te­o­ro­lo­gicz­nych na upra­wę ro­ślin, pro­duk­cję rol­ni­czą i leśną oraz vice versa;


Agro­me­te­o­ro­lo­gia, me­te­o­ro­lo­gia rol­ni­cza (gr. "agrós" – rola, "metéōros" – uno­szą­cy się w po­wie­trzu, "lógos" – słowo, nauka, opi­nia, dowód) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­wią­zań po­mię­dzy pro­duk­cją rol­ni­czą i leśną a śro­do­wi­skiem kli­ma­tycz­nym. Przed­mio­tem badań tej dzie­dzi­ny jest gleba (znaj­du­ją się w niej ko­rze­nie ro­ślin), przy­grun­to­wa war­stwa po­wie­trza (sied­li­sko ro­ślin i zwie­rząt), at­mos­fe­ra, a także m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrometeorologiczny

do­ty­czą­cy agro­me­te­o­ro­lo­gii lub agro­me­te­o­ro­lo­ga (np. biu­le­tyn agro­me­te­o­ro­lo­gicz­ny, pro­gno­za agro­me­te­o­ro­lo­gicz­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. me­te­o­rol. zwią­za­ny z agro­me­te­o­ro­lo­gią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrometr

li­nij­ka z po­dział­ką, służy do obli­cza­nia po­wierzch­ni we­dług planu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) li­nij­ka z po­dział­ką, słu­żą­ca do obli­cza­nia po­wierzch­ni we­dług planu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agromiasteczko

osied­le wy­bu­do­wa­ne na te­re­nach wiej­skich na pod­sta­wie roz­pla­no­wa­nia miej­skie­go, jedna z ka­te­go­rii miej­sco­wo­ści na Bia­ło­ru­si


Agro­mia­stecz­ko (ros. aгрогородок, "agro­go­ro­dok"; biał. aграгарадок, "ah­ra­ha­ra­dok") – osied­le rol­ni­cze wy­bu­do­wa­ne na te­re­nach wiej­skich na pod­sta­wie roz­pla­no­wa­nia miej­skie­go, sta­no­wią­ce cen­trum miesz­ka­nio­wo-ad­mi­ni­stra­cyj­no-go­spo­dar­czo-usłu­go­we, w któ­rym stwo­rzo­no in­fra­struk­tu­rę pro­duk­cyj­ną i spo­łecz­ną za­pew­nia­ją­cą lud­no­ści od­po­wied­ni po­ziom życia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agromiasto

w ZSRR w la­tach 50.: pro­jek­to­wa­ny wiel­ki ze­spół pro­duk­cji rol­nej; idea agro­miast nie zo­sta­ła osta­tecz­nie wpro­wa­dzo­na w życie


Źródła:

SJP.pl

Agrominimum

ele­men­tar­ne wy­mo­gi do­ty­czą­ce za­bie­gów agro­tech­nicz­nych i ho­dow­la­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­sta­wo­we wa­run­ki do­ty­czą­ce za­bie­gów, prac rol­ni­czych, wa­run­ku­ją­ce ra­cjo­nal­ną go­spo­dar­kę


Agro­mi­ni­mum – po­ję­cie z za­kre­su rol­nict­wa, w ra­mach któ­re­go za­le­ca­no wpro­wa­dza­no we wszyst­kich in­dy­wi­du­al­nych go­spo­dar­stwach rol­nych okre­ślo­nych za­bie­gów agro­tech­nicz­nych i zo­o­tech­nicz­nych, w celu pod­nie­sie­nia kul­tu­ry rol­nej i wy­ko­rzy­sta­nia re­zerw pro­duk­cyj­nych tkwią­cych w rol­nict­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agronom

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w agro­no­mii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się agro­no­mią;


Agro­nom (gr. "agro­no­mos" „wiej­ski rząd­ca, wło­darz”) – rol­nik, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie agro­no­mii, te­o­re­tycz­nej i prak­tycz­nej nauki o go­spo­dar­stwie rol­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agronomia

1. nauka o za­sa­dach pro­wa­dze­nia go­spo­dar­stwa rol­ne­go;
2. nauka o pro­duk­cji ro­ślin­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. te­o­re­tycz­na i prak­tycz­na wie­dza o rol­nict­wie i za­rzą­dza­niu pro­duk­cją żyw­no­ści ro­ślin­nej;

 (1.2) roln. daw. te­o­re­tycz­na i prak­tycz­na wie­dza o rol­nict­wie i za­rzą­dza­niu ma­jąt­kiem rol­nym


Agro­no­mia (z gr. "agro­no­mos" – za­rzą­dza­ją­cy ma­jąt­kiem) – nauka o rol­nict­wie. Wraz z roz­wo­jem nauk rol­ni­czych za­kres agro­no­mii uległ za­wę­że­niu do upra­wy roli i ro­ślin.

Pier­wszą pol­ską uczel­nią rol­ni­czą był In­sty­tut Agro­no­micz­ny w Ma­ry­mon­cie, sta­no­wią­cym obec­nie część War­sza­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agronomiczny

zwią­za­ny z agro­no­mią, agro­no­mem lub agro­nom­ką (np. in­sty­tut agro­no­micz­ny, li­te­ra­tu­ra agro­no­micz­na)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z agro­no­mią, do­ty­czą­cy agro­no­mii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agronomka

ko­bie­ta spe­cja­li­zu­ją­ca się w agro­no­mii (nauce o rol­nict­wie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta agro­nom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agronomówka

bu­dy­nek na te­re­nie byłej gro­ma­dy, zwy­kle z dział­ką ziemi, wy­po­sa­żo­ny w małe la­bo­ra­to­rium i po­mo­ce dy­dak­tycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dom agro­no­ma; teren jego pracy de­mon­stra­cyj­no-doś­wiad­czal­nej


Agro­no­mów­ka – po­wszech­na nazwa sie­dzi­by agro­no­ma gro­madz­kie­go, zlo­ka­li­zo­wa­na na te­re­nie gro­ma­dy, sta­no­wią­ca miej­sce za­miesz­ka­nia służ­by rol­nej, zwy­kle z dział­ką ziemi, wy­po­sa­żo­ną w małe la­bo­ra­to­rium i po­mo­ce dy­dak­tycz­ne.

Przy­kła­do­wo sie­dzi­bę dla służ­by me­lio­ra­cyj­nej okre­śla­no jako wo­do­mi­strzów­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agroprzemysł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wiel­kie firmy in­we­stu­ją­ce w sek­to­rze pro­duk­cji żyw­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Agrorafineria

za­kład pro­du­ku­ją­cy pa­li­wo ro­ślin­ne, głów­nie z rze­pa­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. za­kład prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy bio­pa­li­wo na bazie ole­jów ro­ślin­nych;


Agro­ra­fi­ne­ria – za­kład spe­cja­li­zu­ją­cy się w przet­wa­rza­niu oleju rze­pa­ko­we­go na bio­pa­li­wa. Otrzy­mu­je się rów­nież pro­duk­ty ubocz­ne, m.in. wy­tło­ki (np. gli­ce­ry­na) uzy­ski­wa­ne w trak­cie wy­tła­cza­nia oleju na zimno, które są war­to­ścio­wą paszą dla zwie­rząt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrotechniczka

→ agro­tech­nik


Patrz:agrotechnik

Źródła:

SJP.pl

Agrotechniczny

→ agro­tech­ni­ka, np. biu­le­tyn agro­tech­nicz­ny, usłu­gi agro­tech­nicz­ne


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z agro­tech­ni­ką, do­ty­czą­cy agro­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie agro­tech­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się opra­co­wy­wa­niem i do­sko­na­le­niem metod i dzia­łań sto­so­wa­nych przy upra­wie gleby i ro­ślin w celu za­pew­nie­nia wy­so­kich i do­brej ja­ko­ści plo­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrotechnika

1. ca­łość za­bie­gów tech­nicz­nych sto­so­wa­nych w rol­nict­wie ma­ją­cych na celu zwięk­sze­nie plo­nów;
2. grupa dy­scy­plin na­u­ko­wych zwią­za­nych z upra­wą ro­ślin


Agro­tech­ni­ka – w rol­nict­wie ter­mi­nem tym okre­śla­ny jest ze­spół metod i dzia­łań sto­so­wa­nych przy upra­wie gleby i ro­ślin w celu za­pew­nie­nia wy­so­kich i do­brej ja­ko­ści plo­nów. Agro­tech­ni­ka to też dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się opra­co­wy­wa­niem i do­sko­na­le­niem tych za­bie­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agrotkanina

tka­ni­na wy­ko­rzy­sty­wa­na do ściół­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Agrotroniczny

→ agro­tro­ni­ka


Patrz:agrotronika

Źródła:

SJP.pl

Agrotronika

za­sto­so­wa­nie sy­ste­mów au­to­ma­tycz­ne­go ste­ro­wa­nia pracą ma­szyn i urzą­dzeń; me­cha­tro­ni­ka rol­ni­cza


Agro­me­cha­tro­ni­ka (me­cha­tro­ni­ka rol­ni­cza, agro­tro­ni­ka) – za­sto­so­wa­nie sy­ste­mów au­to­ma­tycz­ne­go ste­ro­wa­nia pracą ma­szyn i urzą­dzeń w rol­nict­wie.

Współ­czes­ne ma­szy­ny i po­ja­zdy rol­ni­cze ko­rzy­sta­ją z wielu roz­wią­zań me­cha­tro­nicz­nych, które są sto­so­wa­ne już z po­wo­dze­niem w prze­my­śle mo­to­ry­za­cyj­nym, lot­ni­czym, apa­ra­tu­rze me­dycz­nej czy re­ha­bi­li­ta­cyj­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agrotuning

śro­do­wi­sko­wo: ama­tor­ski, nie­zbyt udany tu­ning sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Agrotuningowy

→ agro­tu­ning


Patrz:agrotuning

Źródła:

SJP.pl

Agroturysta

wcza­so­wicz wy­po­czy­wa­ją­cy w go­spo­dar­stwie chłop­skim, zwy­kle wy­spe­cja­li­zo­wa­nym w tym celu, czę­sto uczest­ni­czą­cy w pra­cach tego go­spo­dar­stwa


Źródła:

SJP.pl

Agroturystka

wcza­so­wicz­ka wy­po­czy­wa­ją­ca w go­spo­dar­stwie chłop­skim, zwy­kle wy­spe­cja­li­zo­wa­nym w tym celu, czę­sto uczest­ni­czą­ca w pra­cach tego go­spo­dar­stwa


Źródła:

SJP.pl

Agroturystyczny

→ agro­tu­ry­sty­ka, np. go­spo­dar­stwo agro­tu­ry­stycz­ne


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z agro­tu­ry­sty­ką, do­ty­czą­cy agro­tu­ry­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agroturystyka

agro­tu­ryzm;
1. wy­po­czy­nek spę­dza­ny w chłop­skim go­spo­dar­stwie, zwy­kle wy­spe­cja­li­zo­wa­nym w tym celu, zwy­kle po­łą­czo­ny z uczest­ni­cze­niem w życiu tego go­spo­dar­stwa;
2. or­ga­ni­zo­wa­nie ta­kie­go wy­po­czyn­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. tu­ryst. wy­po­czy­nek spę­dza­ny w chłop­skim go­spo­dar­stwie, może być po­łą­czo­ny z pracą w go­spo­dar­stwie;


Agro­tu­ry­sty­ka – forma wy­po­czyn­ku w wa­run­kach zbli­żo­nych do wiej­skich, jedna z form tu­ry­sty­ki wiej­skiej i tu­ry­sty­ki al­ter­na­tyw­nej. Może być po­łą­czo­na z pracą u osoby za­pew­nia­ją­cej noc­leg. Al­ter­na­tyw­ne do rol­nict­wa źró­dło do­cho­du miesz­kań­ców wsi.

Ta forma tu­ry­sty­ki obej­mu­je róż­ne­go ro­dza­ju usłu­gi, po­czą­wszy od zak­wa­te­ro­wa­nia, po­przez czę­ścio­we lub ca­łod­nio­we po­sił­ki, węd­kar­stwo i jazdę konną, po uczest­nict­wo w pra­cach go­spo­dar­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agroturyzm

agro­tu­ry­sty­ka;
1. wy­po­czy­nek spę­dza­ny w chłop­skim go­spo­dar­stwie, zwy­kle wy­spe­cja­li­zo­wa­nym w tym celu, zwy­kle po­łą­czo­ny z uczest­ni­cze­niem w życiu tego go­spo­dar­stwa;
2. or­ga­ni­zo­wa­nie ta­kie­go wy­po­czyn­ku


Źródła:

SJP.pl

Agrowczasowicz

osoba prze­by­wa­ją­ca na wcza­sach w oś­rod­ku agro­tu­ry­stycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Agrowczasy

wcza­sy w od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nym go­spo­dar­stwie wiej­skim


Źródła:

SJP.pl

Agrowłóknina

włó­kni­na chro­nią­ca ro­śli­ny przed nie­ko­rzyst­ny­mi czyn­ni­ka­mi, uży­wa­na naj­czę­ściej w rol­nict­wie i ogrod­nict­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) niet­ka­ny ma­te­riał z two­rzy­wa sztucz­ne­go słu­żą­cy do przy­kry­wa­nia gleby, pod którą nie rosną bez­poś­red­nio ro­śli­ny w celu za­bez­pie­cze­nia tych­że przed chwa­sta­mi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agryjczyk

miesz­ka­niec Agry (mia­sta w In­diach)


Źródła:

SJP.pl

Agryjka

miesz­kan­ka Agry (mia­sta w In­diach)


Źródła:

SJP.pl

Agryjski

→ Agra


Patrz:Agra

Źródła:

SJP.pl

Agrykola

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) jedna z ulic śród­mie­ścia War­sza­wy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Agrykultura

kul­tu­ra, agro­kul­tu­ra; rzad­ko:
1. ogół czyn­no­ści zmie­rza­ją­cych do ulep­sze­nia tech­ni­ki upra­wy roli;
2. ho­dow­la i upra­wa ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Agrypin

imię mę­skie


Agry­pin – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, oz­na­cza­ją­ce "na­le­żą­ce­go do Agryp­py, po­cho­dzą­ce­go od Agryp­py".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agrypina

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Agry­pi­na, Agryp­pi­na (gr. "Αγριππίνα)" – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Oz­na­cza 'na­le­żą­ca do Agryp­py'. Żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Agry­pin. Wśród świę­tych m.in. św. Agry­pi­na, mę­czen­ni­ca, z III wieku.

Agry­pi­na imie­ni­ny ob­cho­dzi: 23 czerw­ca i 6 lipca. Dawna pol­ska forma imie­nia to Gry­fi­na, forma ro­syj­ska to Agra­fe­na (Аграфена), a ukra­iń­ska to Hor­py­na (Горпина).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agrypininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Agry­pi­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Agrypinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Agry­pi­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Agryppa

obce imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agryst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na,Ma­zo­wsze bliż­sze. agrest


Źródła:

Wiktionary

Agryz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. agrest


Agryz ( Агрыз; tat. Әгерҗе, "Ägerce") – mia­sto w Rosji, w Ta­tar­sta­nie, u pod­nó­ża Wznie­sie­nia Sa­ra­pul­skie­go, na brze­gu rzeki Iż, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu agryz­skie­go. W 2015 roku li­czy­ło ok. 19,7 tys. miesz­kań­ców.

Za­ło­żo­ne w 1915 roku, od 1928 roku osied­le typu miej­skie­go. W 1938 roku otrzy­ma­ło prawa miej­skie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Agrément

[czy­taj: agreMĄ]
1. w dy­plo­ma­cji: zgoda pań­stwa go­szczą­ce­go na mia­no­wa­nie danej osoby przed­sta­wi­cie­lem dy­plo­ma­tycz­nym kraju wy­sy­ła­ją­ce­go;
2. zwrot or­na­men­ta­cyj­ny, ozdob­nik mu­zycz­ny uży­wa­ny na po­cząt­ku przez kom­po­zy­to­rów w XVII-wiecz­nej Fran­cji, a na­stęp­nie w całej Eu­ro­pie


Agrément (fr. 'zgoda, apro­ba­ta, przy­ję­cie' z grātus 'miły, przy­jem­ny, atrak­cyj­ny') – w pra­wie dy­plo­ma­tycz­nym wstęp­na zgoda pań­stwa na przy­ję­cie okre­ślo­nej osoby w cha­rak­te­rze szefa misji dy­plo­ma­tycz­nej ob­ce­go pań­stwa. Przed wy­sła­niem szefa misji pań­stwo wy­sy­ła­ją­ce musi się upew­nić, czy zo­sta­nie on za­ak­cep­to­wa­ny przez pań­stwo przyj­mu­ją­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ags.

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (1.1) = jęz. an­glo­sa­ski


Źródła:

Wiktionary

Aguascalientes

[czy­taj: agłaskalJENtes]
1. stan w Mek­sy­ku;
2. mia­sto w Mek­sy­ku


Agu­a­sca­lien­tes () – stan w Mek­sy­ku po­ło­żo­ny w środ­ko­wej czę­ści kraju. Gra­ni­czy ze sta­nem Za­ca­te­cas, któ­re­go kie­dyś był czę­ścią i ze sta­nem Ja­li­sco. Sto­li­cą stanu jest mia­sto Agu­a­sca­lien­tes. Nazwa Agu­a­sca­lien­tes oz­na­cza „go­rą­ce wody” i wzię­ła się od licz­nie wy­stę­pu­ją­cych go­rą­cych źró­deł, z któ­rych wiele jest wy­ko­rzy­sty­wa­nych te­ra­pe­u­tycz­nie i re­kre­a­cyj­nie. Stan zo­stał za­ło­żo­ny 23 maja 1835 r., kiedy to wy­dzie­lo­no go ze stanu Za­ca­te­cas.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aguilera

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aguja

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ja­strzę­bi


Źródła:

SJP.pl

Agulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Agu­la­mi, do­ty­czą­cy Agu­lów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język agul­ski;


Źródła:

Wiktionary

Agunia

zdrob­nie­nie od: Agniesz­ka (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Aguraszi

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny pso­wa­tych; lis pam­pa­so­wy, ni­by­lis pam­pa­so­wy, li­so­sza­kal, lis Azary


Źródła:

SJP.pl

Agusia

zdrob­nie­nie od: Agniesz­ka, Agata (imio­na żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. od: Agniesz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aguti

gry­zoń ro­śli­no­żer­ny ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub ni­ja­ki

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Da­sy­proc­ta|ref=tak., ro­śli­no­żer­ny gry­zoń po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski, in­tro­du­ko­wa­ny rów­nież w In­diach;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Agutiowate

o ce­chach agu­tio­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


Agu­tio­wa­te (Da­sy­proc­ti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du je­żoz­wie­rzoksz­tałt­nych (Hy­stri­gnat­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia). Obej­mu­je 2 współ­cze­śnie ży­ją­ce ro­dza­je z 13 ga­tun­ka­mi zna­nych pod naz­wa­mi aguti i aku­czi. Ko­pal­ne formy zna­le­zio­ne i znane od okre­su oli­go­ce­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Agutiowaty

o ce­chach agu­tio­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


Źródła:

SJP.pl

Aguś

zdrob­nie­nie od: Agata (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Agłona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Łot­wie, w Łat­ga­lii, w gmi­nie Agło­na;


Agło­na (łot. "Aglo­na", łatg. "Agly­u­na") – wieś na Łot­wie, w Łat­ga­lii, w no­vad­sie Preiļi, po­ło­żo­na 40 km na pół­noc­ny wschód od Dy­ne­bur­ga; oś­ro­dek ma­ryj­ny z ba­zy­li­ką, znaj­du­ją­cy się w oto­cze­niu je­zior Cirišs (Ci­ri­szu) i Egles. Nazwę otrzy­ma­ła od jo­dło­we­go lasu (aglojs, agle­nia, agal­ne w ję­zy­ku łat­gal­skim oz­na­cza las jo­dło­wy).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia