A

1. pier­wsza li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go;
2. sa­mo­gło­ska ustna;
3. szó­sty dźwięk w dia­to­nicz­nym sze­re­gu pod­sta­wo­wym; la;
4. spój­nik;
5. par­ty­ku­ła;
6. wy­krzy­knik; aa, aaa;
7. oz­na­cze­nie prze­drost­ka "atto-";
8. sym­bol ara, jed­nost­ki po­wierzch­ni grun­tu;
9. skrót od: avan­cer;
10. sym­bol przy­spie­sze­nia li­nio­we­go


spój­nik uży­wa­ny przy wpro­wa­dza­niu

 (1.1) …uzu­peł­nia­nia

 (1.2) …prze­ciw­staw­no­ści

 (1.3) …wy­ni­ka­nia

 (1.4) …ob­ja­śnień

par­ty­ku­ła

 (2.1) …wzmac­nia­ją­ca

wy­krzy­knik

 (3.1) wyraz za­sko­cze­nia, zdzi­wie­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (4.1) jęz. pier­wsza li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;


A (mi­nu­sku­ła: a) – pier­wsza li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i al­fa­be­tów na nim opar­tych, w tym al­fa­be­tu pol­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aa

1. wy­krzy­knie­nie sy­gna­li­zu­ją­ce różne stany emo­cjo­nal­ne, m.in. że mó­wią­cy do­wie­dział się wła­śnie cze­goś, co zmie­nia jego ocenę sy­tu­a­cji (np. "Aa, tu cię boli."); aaa
2. ro­dzaj lawy blo­ko­wej z rzad­ki­mi, du­ży­mi pę­che­rzy­ka­mi ga­zo­wy­mi


wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy za­sko­cze­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) geol. typ spły­wa­ją­cej lawy ba­zal­to­wej o chro­po­wa­tej, po­szar­pa­nej po­wierzch­ni;

skró­to­wiec

 (3.1) = ad acta, (zło­żyć) do akt (/ar­chi­wum)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aa-Owiec

czło­nek klubu Ano­ni­mo­wych Al­ko­ho­li­ków; ao­wiec


Źródła:

SJP.pl

Aaa

1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy głów­nie poz­na­nie cze­goś, co zmie­nia sy­tu­a­cję (np. "Aaa, ro­zu­miem, ro­zu­miem."); aa;
2. wy­krzy­knik ma­ją­cy cha­rak­ter usy­pia­ją­cy, ko­ły­san­ko­wy


wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca zie­wa­nie

 (1.2) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca krzyk

 (1.3) wyraz za­sko­cze­nia, zdzi­wie­nia (w prze­dłu­żo­nym wa­rian­cie)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aachen

[czy­taj: achen] mia­sto nie­miec­kie; w pol­skich tek­stach na­le­ży uży­wać spo­lo­ni­zo­wa­nej nazwy: Ak­wiz­gran


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Ak­wiz­gran.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aak

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. pła­sko zbu­do­wa­ny, jed­no­masz­to­wy ża­glo­wiec, za­o­krą­glo­ny na obyd­wu koń­cach, uży­wa­ny do po­cząt­ków XX w. wy­łącz­nie na ka­na­łach ho­len­der­skich i Renie jako śro­dek tran­spor­to­wy;


Aak – pła­sko­den­ny sta­tek, uży­wa­ny w że­glu­dze tran­spor­to­wej po Renie (prze­de wszyst­kim do prze­wo­zu wina).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aalborg

mia­sto w Danii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Danii;


Aal­borg, Ålborg (wym.,) – mia­sto w Danii, sie­dzi­ba re­gio­nu Jut­lan­dia Pół­noc­na i gminy Aal­borg. W ję­zy­ku duń­skim funk­cjo­nu­ją dwie rów­no­praw­ne formy pi­sow­ni: Aal­borg i Ålborg.

Jest to czwar­te pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto Kró­le­stwa Danii (po Ko­pen­ha­dze, Aar­hus i Oden­se) i dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Pół­wy­spu Jut­landz­kie­go. Po­ło­żo­ne jest w naj­węż­szym punk­cie fior­du Limf­jor­den, łą­czą­ce­go Morze Pół­noc­ne z cie­śni­ną Kat­te­gat i od­ci­na­ją­ce­go od lądu pół­noc­ną część Jut­lan­dii – Nørrejyske Ø.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aalborski

→ Aal­borg (mia­sto w Danii)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Aal­bor­giem (mia­stem w Danii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aalen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­star­szy wiek jury środ­ko­wej;

 (1.2) geol. naj­niż­sze pię­tro jury środ­ko­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aalst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. bel­gij­skie mia­sto w pro­win­cji Flan­dria Wschod­nia, po­ło­żo­ne nad rzeką Den­der


Aalst (fr. "Alost") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Flan­dria Wschod­nia, w okrę­gu Aalst. Leży nad rzeką Den­der. Po­ło­żo­ne jest po­mię­dzy Bruk­se­lą a Gan­da­wą.

Mia­sto jest waż­nym oś­rod­kiem prze­my­słu włó­kien­ni­cze­go i ma­szy­no­we­go (ma­szy­ny włó­kien­ni­cze). Poza tym roz­wi­nię­ty jest prze­mysł che­micz­ny i skó­rza­no-obuw­ni­czy. Do­mi­nu­je han­del chmie­lem (wiel­kie plan­ta­cje w oko­li­cy) i kwia­ta­mi. Jest także po­pu­lar­nym oś­rod­kiem tu­ry­stycz­nym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aalto

[czy­taj: alto] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Aam

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) dawna nie­miec­ka i ho­len­der­ska miara ob­ję­to­ści cie­czy;


Aam – jed­nost­ka miary.

Dawna miara nie­miec­ka i ho­len­der­ska do po­mia­ru ob­ję­to­ści cie­czy. Nazwa wy­wo­dzi się od ła­ciń­skiej nazwy wia­dra ("ama"). Obej­mo­wa­ła w Ho­lan­dii od 143 do 157 li­trów, na­to­miast w Niem­czech 134 do 174,75 li­trów. Na okre­śle­nie tej jed­nost­ki uży­wa­no też nazwy Ohm.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aan

Ar­chi­wum Akt No­wych


skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = Ar­chi­wum Akt No­wych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aap

skrót od: Au­stra­lian As­so­cia­ted Press (au­stra­lij­ska agen­cja pra­so­wa)


Źródła:

SJP.pl

Aar

[czy­taj: Ar] rzeka w Szwaj­ca­rii; Aare, Aara


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Niem­czech;

 (1.2) geogr. Aare, rzeka w Szwaj­ca­rii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aara

[czy­taj: Ara] rzeka w Szwaj­ca­rii; Aare, Aar


Źródła:

SJP.pl

Aardvark

czcion­ka kom­pu­te­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Aare

[czy­taj: Ar] rzeka w Szwaj­ca­rii; Aar, Aara


rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Szwaj­ca­rii, lewy do­pływ Renu;


Aare (niem. "Aare", fr. "Aar", ret. "Ara") – rzeka w Szwaj­ca­rii, lewy i naj­dłuż­szy do­pływ Renu na te­re­nie Szwaj­ca­rii – 295 km (pły­nie w ca­ło­ści w jej gra­ni­cach), i drugi lewy w skali całej rzeki pod wzglę­dem dłu­go­ści po Mo­ze­li, a jed­no­cze­śnie naj­bar­dziej za­sob­ny w wodę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aargau

mia­sto w Szwaj­ca­rii; Arni


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. zob. Ar­go­wia.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aarhus

mia­sto w Danii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Danii;


Aar­hus (od 1948 do 1 stycz­nia 2011 obo­wią­zy­wał zapis Århus;) – dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto Danii. Ważny port mor­ski i węzeł ko­le­jo­wy. Aar­hus po­ło­żo­ny jest na Pół­wy­spie Jut­landz­kim w re­gio­nie Jut­lan­dia Środ­ko­wa (d. okręg Århus Amt). Sie­dzi­ba gminy Aar­hus, a także pol­skie­go kon­su­la­tu ho­no­ro­we­go. Mia­sto leży na tra­sie Eu­ro­pej­skie­go Szla­ku Go­ty­ku Ce­gla­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aaron

1. po­stać bi­blij­na;
2. bi­skup kra­kow­ski w la­tach 1046-1059


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) śrpol. bot. obraz­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aaronek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Aaron


Źródła:

Wiktionary

Aaronita

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bibl. etn. po­to­mek Aa­ro­na


Źródła:

Wiktionary

Aaronowy

taki jak u Aa­ro­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Aa­ro­na


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Aa­ro­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aasen

naz­wi­sko, m.in. Ivar Aasen (1813-1896) poeta i ję­zy­koz­naw­ca nor­we­ski


Źródła:

SJP.pl